ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್ಶೆಲ್ ಆಮೆ

**ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆ**  *ಲಿಸ್ಸೆಮಿಸ್ ಪಂಕ್ಟಾಟಾ*  ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಜಾತಿಯ ಆಮೆಯಾಗಿದೆ.*ಫ್ಲಾಪ್-ಶೆಲ್* ಹೆಸರು ಪ್ಲಾಸ್ಟ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತೊಡೆಯೆಲುಬಿನ ಫ್ಲಾಪ್‌ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಚರ್ಮದ ಈ ಫ್ಲಾಪ್‌ಗಳು ಶೆಲ್‌ಗೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಫ್ಲಾಪ್‌ಗಳು ಯಾವ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಫ್ಟ್‌ಶೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‌ಶೆಲ್ ಜಲವಾಸಿ ಆಮೆಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಕಸನೀಯ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಲಾಭ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಶೋಷಣೆ ಅವುಗಳ ಬದುಕಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.

## ವಿವರಣೆ 
ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡುವ ಎಲ್ *ಪಂಕ್ಟಾಟಾದ* ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ವಯಸ್ಸಾದ ಆಮೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಎಳೆಯ ಆಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಡಿಸ್ಕ್ ನ ಅಗಲವು ಅದರ ಉದ್ದದ ೭೭-೮೬%, ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಕಮಾನಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಶೆಲ್ ಎತ್ತರವು ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಉದ್ದದ ೩೫.೦-೪೦.೫% ರಷ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ನ ಅಂಚು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಬ್ಬಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳ ಅಂಚಿನ ಮೂಳೆಗಳು ಪ್ಲೆರಲ್ಸ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಪ್ಲಾಸ್ಟ್ರಾನ್ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರ್ಟಿಲ್ಯಾಜಿನಸ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ದವು ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಉದ್ದದ ೮೮-೯೭% ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ಜೋಡಿ ದೊಡ್ಡ ಫ್ಲಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಂಗಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಲದ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಫ್ಲಾಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಲೋಸಿಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇವುಗಳ  ತಲೆಯ ಗಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ, ತಲೆಯ ಅಗಲವು ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಅಗಲದ ೨೧-೨೫% ಆಗಿದೆ. ಮೂಗು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಮತ್ತು ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮೂಗಿನ ಸೆಪ್ಟಮ್ ಯಾವುದೇ ಲ್ಯಾಟರಲ್ ರಿಡ್ಜ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ  ದವಡೆಗಳ ಅಂಚುಗಳು ನಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ವಿಯೋಲಾರ್ ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹರಳಿನಂತಿರುತ್ತವೆ. ಪಂಜಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಿಶ್ನವು ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಆಳವಾದ ಬೆನ್ನಿನ ಸೀಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮೊನಚಾದ ಮೃದುವಾದ ಪಾಪಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ  ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲವು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Indian_flap_shell_turtle.jpg/220px-Indian_flap_shell_turtle.jpg|thumb| MCBT ಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆ
*ಎಲ್. ಪಂಕ್ಟಾಟಾದ* ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಉದ್ದವು  ರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪುರುಷ ಆಮೆಯ ಗಾತ್ರವು ೨೩ ಸೆಂ.ಮೀ (೯ ಇಂಚು) ವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರವು ಸುಮಾರು ೩೫ ಸೆಂ.ಮೀ (೧೪ ಇಂಚು) ಆಗಿರಬಹುದು. ) 

## ಸ್ಥಿತಿ 
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಮೇರೆಗೆ ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಸಿಐಟಿಇಎಸ್ ನ ಅನುಬಂಧ ೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಯನ್ನು ಇರಿಸಲಾಯಿತು.  ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಈ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈಗ ಎಲ್*. ಪಿ. ಪಂಕ್ಟಾಟಾ* ಮತ್ತು *ಎಲ್.ಪಿ. ಆಂಡರ್ಸೋನಿ* ಒಂದೇ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉಪಜಾತಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಜಲವಾಸಿ ಆಮೆಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಯನ್ನು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು (೪೮ ಎಫ಼್ಆರ್ ೫೨೭೪೦).

## ವಿತರಣೆ 
ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಭಾರತದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳ ಸಿಂಧೂ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ಒಳಚರಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ನ ಇರಾವಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ವೀನ್ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮರುಭೂಮಿಯ ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಓಟದ *ಎಲ್.ಪಿ. ಆಂಡರ್ಸೋನಿ* ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರೈತ ಹಳದಿ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು ಇದನ್ನು ಜಾತಿಯ ಅಲ್ಬಿನೋ ಆವೃತ್ತಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಮಯೋಸೀನ್ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ಜಾತಿಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ನೇಪಾಳದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರದೇಶ: " *ಡೆಸ್ ಗ್ರಾಂಡೆಸ್ ಇಂಡೆಸ್* " (= ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ);  "ಪಾಂಡಿಚೇರಿ, ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ" (೧೧° ೫೬'ಉತ್ತರ'; ೭೯° ೫೩'ಪೂರ್ವ' ಭಾರತದ ಆಗ್ನೇಯ ಕರಾವಳಿಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿದೆ.

## ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ 
### ಆಹಾರ 
ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆ ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಆಹಾರವು ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಸೀಗಡಿ, ಬಸವನ, ಜಲಚರ ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳು, ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

### ಬರ ಉಳಿವು 
ಎಲ್. ಪಂಕ್ಟಾಟಾಗಳು ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಎರಡೂ  ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಮೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಿಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ರಂಧ್ರದಿಂದ ನೀರಿನ ರಂಧ್ರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುವ ತೊಡೆಯೆಲುಬಿನ ಪೊರೆಗಳು ಶುಷ್ಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಮೆ ಬದುಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಬರಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಮೆಗಳು ಶುಷ್ಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು  ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆಮೆಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಕೆಲವು ಆಮೆಗಳು ೧೬೦ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕುತ್ತವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಬಾರಿ  ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಆಮೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಾಭದ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಆಮೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಆಮೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಂಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಮಾಂಸದ ಮೌಲ್ಯವು ಮಾಂಸದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಕ್ರಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಹತ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಆಮೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯವು ಈ ಆಮೆಯ ಉಳಿವಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ತಡೆಯಾಗಿದೆ.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 
* ದಾಸ್ (೨೦೦೨). *ಭಾರತದ ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರೀಸೃಪಗಳು*. ಸ್ಯಾನಿಬೆಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾ: ರಾಲ್ಫ್ ಕರ್ಟಿಸ್ ಬುಕ್ಸ್. ೧೪೪ ಪುಟಗಳು. ISBN&nbsp;0-88359-056-5. ( *ಲಿಸ್ಸೆಮಿಸ್ ಪಂಕ್ಟಾಟಾ*, ಪು.&nbsp;೧೩೯)
* ಖಾನ್ ಎಮ್ ಜಡ್, ಸಫಿ ಎ, ಫಾತಿಮಾ ಎಫ಼್, ಹಶ್ಮಿ ಎಮ್ ಯುಎ, ಹುಸೇನ್ ಬಿ, ಸಿದ್ದಿಕಿ ಎಸ್, ಖಾನ್ ಎಸ್ಐ, ಘಲಿಬ್ ಎಸ್ ಎ (೨೦೧೫). "ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ಖೈಬರ್ ಪಖ್ತುಂಕ್ವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಆಯ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಮೆಗಳ ವಿತರಣೆ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ". *ಕೆನಡಿಯನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪ್ಯೂರ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್* ೯ (1): 3201–3219. http://www.cjpas.net
* ಸಫಿ ಎ, ಖಾನ್ ಎಮ್ ಜಡ್ (). "ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಖೈಬರ್ ಪಖ್ತುನ್ಖ್ವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಾರ್ಸದ್ದದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಮೆಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ". *ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಝೂಲಾಜಿ ಸ್ಟಡೀಸ್* **1** (4): 31–38. http://www.journalofzoology.com 
* ಅಕ್ಬರ್ ಎಂ, ಮುಷ್ತಾಕ್-ಉಲ್-ಹಸನ್ ಎಂ, ಯು-ನಿಸಾ ಝಡ್ (2006). "ಪಂಜಾಬ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಮೆಗಳ ವಿತರಣೆ". *CJES* **4** (4): 142–146.
* ಬಿಸ್ವಾಸ್ ಎಸ್, ಭೌಮಿಕ್ ಎಚ್ ಕೆ (೧೯೮೪). "ರೇಂಜ್ ಆಫ್ *ಲಿಸ್ಸೆಮಿಸ್ ಪಂಕ್ಟಾಟಾ ಪಂಕ್ಟಾಟಾ* ಫ್ರಂ ದಿ ಫೂಟ್-ಹಿಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಿವಾಲಿಕ್ಸ್". *ಹಮದ್ರಿಯಾದ್* ೯ (2): 10.
* ಲೇಸ್ಪೇಡ್ ಬಿಜಿಇ (1788). *ಹಿಸ್ಟೋಯಿರ್ ನೇಚರ್ಲೆ ಡೆಸ್ ಕ್ವಾಡ್ರೂಪ್ ಡೆಸ್ ಓವಿಪಾರೆಸ್ ಎಟ್ ಡೆಸ್ ಸರ್ಪೆನ್ಸ್.* *ಸಂಪುಟ 1.* ಪ್ಯಾರಿಸ್: Imprimerie du Roi, Hôtel de Thou. xvii + 651 ಪುಟಗಳು.
* ವರ್ಮಾ, ಅನಿಲ್ ಕೆ.; ಸಾಹಿ, DN (1998). "ಸ್ಟೇಟಸ್, ರೇಂಜ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟೆನ್ಶನ್ ಮತ್ತು ಇಕಾಲಾಜಿಕಲ್ ನೋಟ್ಸ್ ಆನ್ ಇಂಡೋ-ಗಂಗೆಟಿಕ್ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಟರ್ಟಲ್, *ಲಿಸ್ಸೆಮಿಸ್ ಪಂಕ್ಟಾಟಾ ಆಂಡರ್ಸೋನಿ* (ಟೆಸ್ಟುಡೈನ್ಸ್: ಟ್ರಯೋನಿಚಿಡೆ) ಇನ್ ಜಮ್ಮು ಶಿವಾಲಿಕ್ಸ್, ಜೆ&ಕೆ ಸ್ಟೇಟ್". *ನಾಗರಹಾವು* **34** (ಅಕ್ಟೋಬರ್. -ಡಿ.): 6–9.
* ವೆಬ್ RG (1982). "ಟ್ರಯೋನಿಚಿಡ್ ಟರ್ಟಲ್ *ಲಿಸ್ಸೆಮಿಸ್ ಪಂಕ್ಟಾಟಾ* (ಲೇಸ್ಪೇಡ್) ಸಂಬಂಧಿತ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು". *ಆಂಫಿಬಿಯಾ-ರೆಪ್ಟಿಲಿಯಾ (ವೈಸ್‌ಬಾಡೆನ್)* **3** (2–3): 179–184.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* https://web.archive.org/web/20101029172905/http://zsienvis.nic.in/endb/end_reptilia/reptilia_data/lissemys_punctata.htm
* https://web.archive.org/web/20110320235607/http://nlbif.eti.uva.nl/bis/turtles.php?menuentry=so

ವರ್ಗ:Articles with 'species' microformats