ಪಿ. ಲೀಲಾ

ಪೊರಾಯತು ಲೀಲಾ (ಪಿ ಲೀಲಾ) ಅಥವಾ ಲೀಲಾ (19 ಮೇ 1934 - 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005) ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮಲಯಾಳಂ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಯಾದ ಸಿಂಹಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 5,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ವಿ ದಕ್ಷಿಣಮೂರ್ತಿ., ಎಂ.ಎಸ್.ಬಾಬುರಾಜ್, ಜಿ.ದೇವರಾಜನ್, ಘಂಟಸಾಲಾ, ಎಂ.ಎಸ್.ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಇಳೆಯರಾಜ, ಕೆ.ರಾಘವನ್, ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ್ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ ಕೆ.ಜೆ.ಯೆಸುದಾಸ್ ಮತ್ತು ಘಂಟಲಾಸಾ ಅವರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಸಹಯೋಗದ ವ್ಯಾಪಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳ ಮಧುರ ಮತ್ತು ಸುಮಧುರ ಧ್ವನಿಗೆ ಅವಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಗಾನಮಣಿ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ *.* *ಅವರಿಗೆ 2006 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.*

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಪಿ ಲೀಲಾ 1934 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ನ ಚಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿ.ಕೆ.ಕುಂಜನ್‌ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ಪೊರಾಯತ್ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಶಾರದಾ, ಭಾನುಮತಿ ಮತ್ತು ಲೀಲಾ ಎಂಬ ಮೂವರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕಿರಿಯಳು. ವಿ.ಕೆ.ಕುಂಜನ್‌ಮೆನನ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂನ ರಾಮವರ್ಮ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ವಿಕೆಮೆನನ್ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದರು "ನಾವು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಹುಡುಗಿಯರು ಮತ್ತು ನಾನು ಕಿರಿಯವಳು. ನನ್ನ ತಂದೆ ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು, ನನ್ನನ್ನು ಗಾಯಕಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು "ಎಂದು ಲೀಲಾ ಹೇಳಿದರು. 

13 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5000 ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಂಗಾಳಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಾಡುಗಳು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವಳು ತಾನೇ ಹೆಸರು ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಎಂ.ಎಲ್. ವಸಂತಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಡಿ.ಕೆ.ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ - ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ದೈತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಹಾಡಿದುದನ್ನು ಅವರು ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ 
ಲೀಲಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಗುರು ಸಂಗೀತಗಾರ ಟಿವಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ತಿರಿಬುವನ ಮಣಿಭಾಗವಧರ್. ನಂತರ ಅವಳು ಪಥಮಡೈ ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ಮರುತುವಕುಡಿ ರಾಜಗೋಪಾಲ ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ರಾಮ ಭಾಗವತರ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತಳು. ಲೀಲಾ  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಗಜರಾದ ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರ್ ಮತ್ತು ವಿ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಯವರಿಂದಲೂ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ ರಾಮಭಾಗವಧರ್ ಅವರು ಮೆನನ್ ಅವರ ಆಪ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಎರ್ನಾಕುಲಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯಲು ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ಲೀಲಾ ಅವರನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲೀಲಾ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತೆ ತಂದೆಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.

ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗಳನ್ನು ನಿಪುಣ ಗಾಯಕಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಮೆನನ್‌ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮೆನನ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು 1944 ರಲ್ಲಿ ಲೀಲಾಳನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಅವರು ಮೈಲಾಪುರದ ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ ರಾಮಬಾಗವಥರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 10 ವರ್ಷದ ಲೀಲಾ ಗುರುಕುಲ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಲೀಲಾ ಮುಂಜಾನೆ ಸಾಧಕ (ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸ) ಮಾಡುವದನ್ನು ಅವಳ ತಂದೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ, ಲೀಲಾಗೆ ಗಾಯಕರಾದ.ಅರಿಯಾಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಎಸ್ ರಾಮನಾಥನ್, ಜಿಎನ್ ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಮ್, ಚೆಂಬೈ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಂಗೀತ ಕೇಳಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ 'ಕೆಲ್ವಿ ಜ್ಞಾನಂ' (ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು) ಉತ್ತಮ-ಶ್ರುತಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಲೀಲಾ ಹೇಳಿದರು.  1946 ರಲ್ಲಿ ನಗರದ  ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಹಾಡಿದರು.

### ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ 
ಕೊಲಂಬಿಯಾ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಸ್ತ್ರೀ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಗಣಬತಿರಾಮ ಅಯ್ಯರ್ ಲೀಲಾ ಅವರನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು. ಅವಳನ್ನು ಅವರ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ತಮಿಳು *ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ*, ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್ ಗಾಯನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ನಂದಕುಮಾರ್. ಎ.ವಿ.ಮೀಯಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ ಅವರು ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ನವೀನ ಆಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ 1938 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಗಾಯಕರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. "ನಟಿಯರು ತಮಗಾಗಿಯೇ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು" ಎಂದು ಲೀಲಾ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅವಳು ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ ಬಂದಾಗ ಆಕೆಗೆ ತಮಿಳು ಅಥವಾ ತೆಲುಗು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಹಾಡನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಅವಳು ಬೋಧಕರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತಳು.

ಅವರು 1948 ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನವೊಲಿಸಲಾಯಿತು. *ಕಂಗನಂ* ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವಳು ಕೇವಲ 13 ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹಾಡು *ಶ್ರೀ ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ... ಹಾಡಿದ್ದಳು.* ಸಿ.ಎಚ್. ಪದ್ಮನಾಭಶಾಸ್ತ್ರಿ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಗಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. *ಕಂಗನಂಗೆ* ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.

1948 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ *ನಿರ್ಮಲಾ* *ಗಾಗಿ ಪಾದುಕಾ ಪೂನ್‌ಕುಯಿಲೆ* ಹಾಡಿದರು, ಆದರೂ *1938 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಬಾಲನ್*, ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಮಲಯಾಳಂ "ಟಾಕಿ". *ಸೇಲಂನ ಮಾಡರ್ನ್ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ಗಾಗಿ ಬಾಲನ್* ಅವರನ್ನು ಟಿ.ಆರ್.ಸುಂದರಾಮ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಎಸ್.ನೋಟಾನಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

### ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾ 
1949 ರಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು: *ಮನದೇಶಂ*, *ಕೀಲು ಗುರ್ರಾಮ್* ಮತ್ತು *ಗುಣಸುಂದರಿ ಕಥಾ*.

ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಘಂಟಸಾಲಾ (ಅವರೊಂದಿಗೆ ಲೀಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ) ಲೀಲಾಳನ್ನು *ಮನದೇಶಂನಲ್ಲಿ* ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. *ಗುಣಸುಂದರಿ ಕಥಾ* ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

*ಕಲಕಾಲ ಆ ಲೋಕಿಲೆಮೊ,* *ಚಲ್ಲಾನಿ,* *ದೊರೆವೆಲೆ,* *ಚಂದಮಾಮ,* *ಶ್ರೀ ತುಳಸಿ ಜಯಾ ತುಳಸಿ,*ಅಮ್ಮಾ*ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ* ದಯಾಸ ಮತ್ತು *ಇಯವಮ್ಮ* ಸೇರಿದಂತೆ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಟ್ ಆಯಿತು.

1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. *ಪಾತಾಳ ಭೈರವಿ*, *ಮಿಸಮ್ಮ*, *ಪೆಲ್ಲಿ ಚೆಸಿ ಚೂಡು*, *ಅಪ್ಪು ಚೆಸಿ ಪಪ್ಪು ಕೂಡು*, *ಗುಂಡಮ್ಮ ಕಥಾ* ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಹಾಡುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಧುರ ಮತ್ತು ಹಲವು ದಶಕಗಳ ನಂತರವೂ ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿವೆ.

ವಿಜಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ *ಶಾವುಕಾರು* ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಘಂಟಸಾಲಾ ಮತ್ತು ಲೀಲಾ ಅವರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಮಧುರವನ್ನು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಚಿತ್ರ *ಮಿಸ್ಸಮ್ಮಾ* (ತಮಿಳಿನ *ಮಿಸಿಯಮ್ಮ*), ಎಸ್ ರಾಜೇಶ್ವರ ರಾವ್ ಸಂಗೀತ ಎಎಮ್ ರಾಜಾ, ಪಿ ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಪಿ ಸುಶೀಲ ಧ್ವನಿಗಳು ಸೇರಿ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಒಂದು   ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅನುಭವ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ವಿಜಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ 1957 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಆರನೇ ಚಿತ್ರ, *ಮಾಯಾಬಜಾರ್* (ಕೆ.ವಿ.ರೆಡ್ಡಿ ನಿರ್ದೇಶನ) ನಿಜವಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ' *ವಿವಾಹ ಭೋಜನಮ್ಮು* ( *ಕಲ್ಯಾಣ ಸಮೈಯಾಲ್ ಸಥಮ್)* ' ಹಾಡು ಇನ್ನೂ ಸಮಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಅವರು 'ಮಾಯಾ ಬಜಾರ್'ನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಸಂಯೋಜಕರು ಒಂದು ಹಾಡಿನ 28 ಟೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರು ಐದನೇ ಟೇಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಅವರು 1968 ರಲ್ಲಿ 'ಚಿನ್ನಾರಿ ಪಾಪಾಲು ' (ತೆಲುಗು) ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಲೀಲಾ ಸಾಧಿಸಿದ ಈ ಪಟ್ಟಿಯು *ಲವ ಕುಶ* (1963) ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಪಿ.ಸುಶೀಲಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಎಂಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು.

## ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು 
ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ  ಗುರುವಾಯುರಪ್ಪನ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಿದ ನಾರಾಯಣೀಯಮ್ ಒಂದು ಅಮರವಾದ ಶ್ಲೋಕಗಳು.

ಗುರುವಾಯೂರ್ ದೇವಾಸ್ವಂ ಅವರು ನಾರಾಯಣೀಯಮ್ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಹೊರ ತರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಎಂಎಸ್, ಎಂಎಲ್ವಿ ಯಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತಗಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇವಾಸ್ವಂ ಲೀಲಾ ಅವರನ್ನು ನಾರಾಯಣ್ಯಂ ಹಾಡಲು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು. "ನಾನು ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ನಾರಾಯಣೀಯಂ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು..." ಲೀಲಾ ಹೇಳಿದರು.

ಲೀಲಾ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೃತಿ ಜ್ಞಾನಪ್ಪಾನ. ಜ್ಣಾನಪಾನವನ್ನು ಮಳೆಯಾಳಿಗಳ  ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಈ ತಾತ್ವಿಕ ಕವಿತೆಯ  ಭಾವಪೂರ್ಣ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಮಲಯಾಳಂ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಭಾಗಶಃ ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಫಿ 
: ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ಪಿ. ಲೀಲಾ ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಇದು ಪಿ ಲೀಲಾ ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಭಾಗಶಃ ಪಟ್ಟಿ.

# *ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣಂ* (1971)
# *ಪರಮಾನಂದಯ್ಯ ಶಿಷ್ಯುಳ ಕಥಾ* (1966)
# *ತಿರುಪಥಮ್ಮ ಕಥಾ* (1963)
# *ಮಹಾಮಂತ್ರಿ ತಿಮ್ಮರಸು* (1962)
# *ಗುಂಡಮ್ಮ ಕಥಾ* (1962)
# ದಕ್ಷಯಜ಼್ನಮ್ (1962)
# *ಶ್ರೀ ಸೀತಾ ರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣಂ* (1961)
# *ದೀಪಾವಳಿ* (1960)
# *ಸಹಸ್ರಾ ಶಿರಚೇದ ಅಪೂರ್ವ ಚಿಂತಾಮಣಿ* (1960)
# *ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಮಹಾತ್ಯಂ* (1960)
# *ಕೃಷ್ಣ ಲೀಲಾಲು* (1959)
# *ಪೆಲ್ಲಿ ಸಂದಡಿ* (1959)
# *ಮಾಂಗಲ್ಯ ಬಾಲಂ* (1958)
# *ಡೊಂಗಲ್ಲೊ ಡೋರಾ* (1957)
# *ಪಾಂಡುರಂಗ ಮಹಾತ್ಯಂ* (1957)
# ಪ್ರೆಮೆ ದೈವಂ (1957)
# *ಸಾರಂಗಧರ* (1957)
# *ಭಕ್ತ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ* (1956)
# *ಭಲೇ ರಾಮುಡು* (1956)
# *ಜಯಮ್ ಮಾನಡೆ* (1956)
# *ಅನಾರ್ಕಲಿ* (1955)
# *ವಡಿನಾ ಗಾರಿ ಗಾಜುಲು* (1955)
# *ವಡ್ಡಾಂಟೆ ಡಬ್ಬು* (1954)
# *ಓಕ ತಲ್ಲಿ ಪಿಳ್ಳಲು* (1953)
# *ಪಲ್ಲಟೂರು* (1952)
# *ಪೆಲ್ಲಿ ಚೆಸಿ ಚೂದು* (1952)
# *ಪಾತಾಳ ಭೈರವಿ* (1951)
# *ನವ್ವಿಟೆ ನವರತ್ನಲು* (1951)
# *ಪರಮಾನಂದಯ್ಯ ಶಿಷ್ಯುಳ ಕಥಾ* (1950)

ಪಿ. ಲೀಲಾ ಅವರ ಮಲಯಾಳಂ ಹಾಡುಗಳ ಭಾಗಶಃ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಮೂದು: ಪಿ. ಲೀಲಾ ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಲೀಲಾನ್ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು, ಆದರೆ ಮದುವೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಲೀಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಘು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಲೀಲಾ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಕಾಲೋನಿ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಮೌಂಟ್ (ಪರಂಗಿಮಲೈ) ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಪ್ರಪಂಚವು ಅವಳ ಸಂಗೀತ, ಅವಳ ಪೂಜಾ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ತಂದೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಗಾಯಕಿ ಲೀಲಾ ಅವರ ಹಿಂದೆ ವಿಕೆಮೆನನ್ ಇದ್ದರು. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ "ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದು ನನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದಾಗಿ; ಅವನು ನನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಕೀರ್ತಿ, ಸಂಪತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರು ನನಗೆ ನೀಡಿದರು. ಅವನಿಲ್ಲದೆ, ನಾನು ನಾನಲ್ಲ. " ಲೀಲಾ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದಳು, ತನ್ನ ಮೃದುವಾದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡಿದಳು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ 
ಲೀಲಾ ಕಡಲ್‍ಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ಉಜ್ಜಾಯಿನಿಯಿಲೆ ಗಾಯಿಕಾ ಎಂಬ ಹಾಡಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪಡೆದರು..

1992 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜೆ.ಜಯಲಲಿತಾ ಅವರು ಕಲೈಮಾಮನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು  ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಡವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಆಕೆಗೆ ನೀಡಿದ ಹೆಮ್ಮೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

2003 ರಲ್ಲಿ, 'ನಾರಾಯಣ್ಯಂ', 'ಜ್ಞಾನಪ್ಪನ' ಮತ್ತು 'ಹರಿನಮಕೀರ್ಥನಂ' ಅನ್ನು ಹರಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಲಸಂಸ್ಕಾರ ಕೇಂದ್ರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಪುರಾಸ್ಕರಂ ಅನ್ನು ಲೀಲಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

2006 ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 

*ಲೀಲಾ ಅವರಿಗೆ ಗಾನಮಣಿ*, *ಗಾನಕೋಕಿಲಾ*, *ಕಲಾರತ್ನಂ* ಮತ್ತು *ಗಾನವರ್ಷಿ*ಣಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಷಿಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. http://www.keralasangeethanatakaakademi.in/fa.php 

. ಆಕೆಗೆ ಕಮುಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು 

.ತ್ಯಾಗರಾಜ ಭಾಗವತರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ https://www.indiaglitz.com/state-film-awards-announced-tamil-news-20363 

https://thehinduimages.com/details-page.php?id=2171435.  ಕೆಜೆ ಯೇಸುದಾಸ್ ಅವರಿಂದ ಗಂಧರ್ವ ಸಂಧ್ಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 

. ಸ್ವಾತಿರತ್ನ ಅವಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇವರಿಂದ

ಭಾರ್ ಎ ಐ ಕಲಾನಾ

## ನಿಧನ 
ಪಿ. ಲೀಲಾ 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005 ರಂದು 3:40 IST ರಂದು ಚೆನ್ನೈನ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ತನ್ನ ಮನೆಯ ಸ್ನಾನಗೃಹದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದಿಂದ ಆಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ಅದೇ ದಿನ ಬೆಸೆಂಟ್ ನೆಗರ ಶವಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಪಿ. ಲೀಲಾ ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೨೦೦೫ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೩೪ ಜನನ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯಕರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು