open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಬೆವರುಸಾಲೆ

thumb

**ಬೆವರುಸಾಲೆ** (**ಸೆಕೆಬೊಕ್ಕೆ**) ಒಂದು ಚರ್ಮರೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆವರು ಗ್ರಂಥಿ ನಾಳಗಳಿಂದ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡ ಬೆವರಿನಿಂದ ಚಿಕ್ಕ, ತುರಿಕೆ ಬರಿಸುವ ದದ್ದುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೆವರುಸಾಲೆಯು ಉಷ್ಣವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇಸಿಗೆ ಋತುವಿನ ಅವಧಿಯಂತಹ ಬಿಸಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ದ್ರ ಹವೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದಾದರೂ, ಇದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳದ ಬೆವರು ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

## ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಬೆವರುಸಾಲೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡ ಹಾಗೂ ತುರಿಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಕೆಂಪು ದದ್ದುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾಧಿತನ ದೇಹದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಎದೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಮೊಣಕೈಯ ಮಡಿಕೆಗಳು, ಸ್ತನಗಳ ಕೆಳಗೆ ಹಾಗೂ ವೃಷಣ ಕೋಶದ ಕೆಳಗೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಚರ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
ಪಿಸ್ತೂಲು

thumb
**ಪಿಸ್ತೂಲು** ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೈಬಂದೂಕು. ಪಿಸ್ತೂಲು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಮುಂಚಿನ ಕೈಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಯೂರೋಪ್‍ನಲ್ಲಿ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಗೆಯ ಪಿಸ್ತೂಲುಗಳೆಂದರೆ ಒಂದೇಟು ಮತ್ತು ಅರೆಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪಿಸ್ತೂಲುಗಳು. ಕಾನೂನುಗಳು ಹಾಗೂ ನಿಯಮಗಳ ಕಾರಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪಿಸ್ತೂಲುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.

### ಒಂದೇಟು 
thumb|೧೮೩೭ರ ಮಾದರಿ
ಒಂದೇಟಿನ ಕೈಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚಕಮಕಿಚಾಪು ಹಾಗೂ ಮಸ್ಕಿಟ್ ಆಯುಧಗಳ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾಯಿತು. ಆಗ ಪಿಸ್ತೂಲಿಗೆ ಸೀಸದ ಗುಂಡನ್ನು ತುಂಬಿ ಅದನ್ನು ಚಕಮಕಿ ಸ್ಫೋಟಕದಿಂದ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಂಘರ್ಷಣ ಕುಲಾವಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸುಧಾರಿಸಿದಂತೆ, ಒಂದೇಟು ಪಿಸ್ತೂಲು ಕೂಡ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಹೊಸ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನ್ನು ಇಂದೂ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಯುಧಗಳು
ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳು

**ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳು** ಗೃಹಸ್ಥರು ನಿತ್ಯವೂ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಕರ್ಮಗಳು. ಅವನಿಂದ ದೈನಂದಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು ತಿಳಿಯದೆಯೂ ಉಂಟಾಗತಕ್ಕ ಹಿಂಸೆಯೇ ಮೊದಲಾದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಅವು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ದೋಷಗಳನ್ನು ಪಂಚಸೂನಾದೋಷಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸೂನಾ ಅಂದರೆ ಯಜ್ಞ ಯಾಗದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಶುಗಳನ್ನು ವಧಿಸುವ ಸ್ಥಳ. ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಕಂತೆ ಆಹಾರಾದಿಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸತಕ್ಕ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಅರೆಯುವುದು, ಕುಟ್ಟಿ ಪುಡಿಮಾಡುವುದು, ಕಸಬರಿಗೆಯಿಂದ ಕಸ ತೆಗೆಯುವುದು-ಮುಂತಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ನೀರಿನ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಜಲಚರವಾದ ಅಗೋಚರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ದೃಷ್ಟಾದೃಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಿಂಸಾದೋಷಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಮಾಡತಕ್ಕ ನಿತ್ಯಕರ್ಮರೂಪವಾದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಉಂಟು. ಇದನ್ನು ತ್ರೈವರ್ಣಿಕರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು. ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ದೋಷ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಐದು ಯಜ್ಞಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

ಅಧ್ಯಯನ ಅಧ್ಯಾಪನ ಮಾಡುವುದು **ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ**, ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧ, ಅಥವಾ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವುದು **ಪಿತೃಯಜ್ಞ**, ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹವನ ಮಾಡುವುದು ವೈಶ್ವದೇವ **ದೇವಯಜ್ಞ**, ಭೂತಗಳಿಗೆ ಬಲಿ ಕೊಡುವುದು **ಭೂತಯಜ್ಞ**, ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದು **ನೃಯಜ್ಞ**. ಅರಣ್ಯಕ, ಪದ್ಮಪುರಾಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಕರ್ಮಪ್ರದೀಪಗಳಲ್ಲೂ ಇವುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಪದ್ಮಪುರಾಣದಲ್ಲಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪತಿಭಕ್ತಿ, ಸರ್ವಸಮತ್ವ, ಮಿತ್ರಾದ್ರೋಹ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಯಾರಿಂದ ಈ ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳು ಆಚರಿಸಿಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅವರು ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಸತ್ತಂತೆ ಎಂದು ಮನ್ವಾದಿಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ ಈ ಕರ್ಮಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಪಂಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳು

ವರ್ಗ:ಯಜ್ಞಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯ

**ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯ** ಎಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಜನಪದರು ಬಳಸುವ ಪರಿಕರ. ಇವನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ದ್ಯೆನಂದಿನ ಜೀವನದ, ಹಬ್ಬಹರಿದಿನಗಳ, ಮದುವೆ ಮುಂಜಿಗಳ ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಹೂವು, ಗಂಧ, ಅಕ್ಷತೆ, ಬಳೆ, ರಂಗೋಲಿ, ಧೂಪ, ದೀಪ, ತೋರಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಹಬ್ಬಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮದುವೆ ಮುಂಜಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಯಾ ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ವರ್ಣಗೌರೀವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪೂಜಾ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಳಸ-ಕನ್ನಡಿ, ಬಳೆ-ಬಿಚ್ಚೋಲೆ, ಹದಿನಾರು ಸೊಡರು, ಧಾನ್ಯಗಳು, ಕುಪ್ಪುಸದ ಕಣ, ಬೆಲ್ಲದ ಅಚ್ಚು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಅಣಿ ಮಾಡಿದ ಮರದ ಬಾಗಿನ-ಇವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಮಾವಿನಕೂನೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಕಳಸ ನಿರ್ಮಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ರತಗಳ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಗರಿಕೆಹುಲ್ಲು, ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ, ನಾಗಲಿಂಗ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಮಾರಿಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ದಾಸವಾಳ ಮತ್ತು ಕಣಿಗಲೆ ಹೂವುಗಳು ಮಂಗಳ ವಸ್ತುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಕಳಸ-ಕನ್ನಡಿಗೆ ಕೆಲವರು ಹೊಂಬಾಳೆಯನ್ನೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾಸಿಂಗ, ಕಂಕಣ, ಮಾಂಗಲ್ಯ, ಅರಿಶಿನದ ಬಟ್ಟೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಮದುವೆ ಮುಂಜಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯಗಳೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಸಿರು ಚಪ್ಪರವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂದು ಬಗಿನಿತಾರು, ಬಾಳೆಕಂಬ, ಮಾವಿನಸೊಪ್ಪು, ತೆಂಗಿನಗರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫಲಪುಷ್ಪಗಳ ಗೊಂಚಲುಗಳಿಂದ ಅವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸಸೀರೆ, ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅರಿಶಿನದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಉಡಿಸುವುದು, ಐದು ಇಕ್ಕೆಲುಗಳುಳ್ಳ ಅರಿಶಿನದ ಕೊನೆಯನ್ನು ಹಸಿದಾರ ಮತ್ತು ಕಂಬಳಿದಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿಸಿ ವಧೂವರರ ಕೈಗೆ ಕಂಕಣವೆಂದು ಕಟ್ಟುವುದು ಶುಭವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಧಾರೆ ಎರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ನೀರು ಅಕ್ಕಿಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮದುವೆಯ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ದಿನಬಳಕೆಯ ಪರಿಕರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಂಗಲ್ಯ, ಮೂಗುತಿ, ಓಲೆ, ಕಾಲುಂಗುರ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೊಚ್ಚಲ ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರಿಯರಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಸೀಮಂತದ ಬಳೆ ತೊಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹಿರಿ ಮಗನ ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಗೆ ನೇಮ ಬಿಡಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸೀರೆ, ಬಳೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಾನ್ಯತೆ ಉಂಟು. ವೀಳ್ಯೆದೆಲೆ, ಅಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Mangala dravyas

ವರ್ಗ:ಪೂಜಾ ಸಾಮಾನುಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬೆದರುಗೊಂಬೆ

thumb|ಬೆದರುಗೊಂಬೆಗಳು
**ಬೆದರುಗೊಂಬೆ** ಎಂಬುವುದು ಹಲವುವೇಳೆ ಮನುಷ್ಯನ ಆಕೃತಿಯಂತಿರುವ ದೀಹ ಅಥವಾ ಬೊಂಬೆ. ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಕಾಣುವ ಬೆದರುಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ತೆರೆದ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೀರಿದ ಬೀಜ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಫಸಲಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು. ರೈತರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬೆದರುಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಲಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಕೇತವಾಗಿವೆ. 

## ವಿನ್ಯಾಸ 
ಬೆದರುಗೊಂಬೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಹಳೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟಿರುವ ಮಾನವರಂತೆ ಕಾಣುವ ಆಕೃತಿ. ಇದರಿಂದ ಕಾಗೆಗಳು ಅಥವಾ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳಂತಹ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನದಂತೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಗಾಳಿಯಂತ್ರಗಳಂತಹ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬೆದರುಗೊಂಬೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆ ರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾದಂತೆ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
*Scarecrow Fact and Fable*, Peter Haining, 1986

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Photo of a crow trap in Australia
* Scarecrows historically speaking

ವರ್ಗ:ಬೆಳೆನಾಶದ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಮನ್ ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್

thumb|ಮನ್ ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್
ಮನ್ ಪ್ರೀತ್ ರವರು ಭಾರತೀಯ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ನಾಯಕ.

## ಜನನ
ಇವರು ಜೂನ್ ೨೬ ೧೯೯೨ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.
## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮನ್ ಪ್ರೀತ್ ರವರು ಕೃಷಿಕರ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಜಲಂಧರ್ ನಗರದವರು. ಹಾಕಿ ಆಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ಇತರ ಕ್ರೀಡೇಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿ ಬಾನ್ಗ್ರಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಹವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

## ಕ್ರೀಡಾಜೀವನ
ಇವರಿಗೆ ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ನಾಯಕನಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪರ್ಗತ್ ಸಿಂಗ್ ರವರು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಸಹೋದರನು ಗಳಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದರು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ೧೦ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಾದ ಮನ್ ಪ್ರೀತ್ ರವರು ಹಾಕಿ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಕಿ ಆಡುವಾಗ ಇವರಿಗೆ ೧೯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಸುಲ್ತಾನ್ ಜೋಹರ್ ಕಪ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಮಲೇಶಿಯಾ ತಂಡವನ್ನು ೩-೦ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿತ್ತು. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಏಷ್ಯಾದ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು.೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೋರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿ ಆಟವಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತಂಡವನ್ನು ೪-೨ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದು, ಸ್ವರ್ಣ ಪದಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ನಂತರ ೨೦೧೪ರ ಕಾಮನ್ವೇಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆಯಿತು. ಸಿಂಗ್ ರವರು ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿ ಆಟವಾಡಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಪುರುಷರ ಹಾಕಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿದರು. ೨೦೧೬ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡದ ಆಟಗಾರರಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಜ಼್ಲನ್ ಶಾಹ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತವು ಮೊದಲನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ನ ವಿರುದ್ದ ಜಯಗಳಿಸಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ನಿಧನದಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿರುದ್ದದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಕೆನಡಾದ ವಿರುದ್ದ ದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿರುದ್ದ ಗೆದ್ದು, ಮಲೇಷ್ಯಾ ವಿರುದ್ದದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿತು.

## ಮನ್ನಣೆಗಳು
#೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಹಾಕಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಡೆಯಿಂದ ವರ್ಷದ ಕಿರಿಯ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದರು.
#೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ತಾಟಕಿ

ತಾಟಕಿ -ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಬಾಲಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸಿ, ಸುಕೇತುವೆಂಬ ಯಕ್ಷನ ಮಗಳು. ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈಕೆ ಅವನ ವರದಿಂದಲೇ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಯ ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಳು. ಜರ್ಝನೆಂಬ ಯಕ್ಷನ ಮಗನಾದ ಸುಂದ ಈಕೆಯ ಪತಿ. ಬಲಾಢ್ಯರಾದ ಮಾರೀಚ ಸುಬಾಹುಗಳು ಮಕ್ಕಳು. ಪತಿಯ ಮರಣಾನಂತರ ಈಕೆ ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ವನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಈಕೆಯ ಉಕ್ಕುವ ಯೌವನ, ಮೃದು ಕಂಠ, ಆಕರ್ಷಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಅಗಸ್ತ್ಯ ನಿನ್ನ ಈ ಮೋಹಕ ರೂಪ ತರುಣ ಕಾಮುಕರಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ತೋರಲಿ, ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರೂ ರಾಕ್ಷಸರಾಗಲಿ, ಎಂದು ಶಾಪವಿತ್ತ. ಅಂದಿನಿಂದ ಈಕೆ ತಾನು ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಲದ ಕರೂಶ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಗೋಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೀಡಿಸತೊಡಗಿದಳು. ಹತ್ತಿರದ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮಹರ್ಷಿಯಾಗ ಮಾಡತೊಡಗಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಈ ತಾಯಿಮಕ್ಕಳು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಅರಸ ದಶರಥನ ಮಕ್ಕಳಾದ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದನಷ್ಟೆ. ಬರುವಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಜನವಾಗಿದ್ದ ಮಲದ ಕರೂಶ ದೇಶಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಕುತೂಹಲಭರಿತವಾಗಿ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಇದೇನೆಂದು ಕೇಳಲು ಋಷಿ ಅಲ್ಲಿನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಳಿಸಿ ತಾಟಕಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ. ಗೋಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಮ ಆಕೆಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ.

ಅವಿದ್ಯಾಸ್ವರೂಪಳಾದ ತಾಟಕಿ ಸತ್ತೊಡನೆ ಹೊರಗೊಳಗೆ ತಿಳಿಯಾಯ್ತು ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಋಷಿಯಾರಾತ್ಮ ಲೋಕತ್ರಯಂ ಎಂದು ರಾಮಾಯಣದರ್ಶನಂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ
ಪುಳಿಯೋಗರೆ

**ಪುಳಿಯೋಗರೆ** (ಪುಳಿ ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥ ಹುಳಿಯಾದುದು) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರ, ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅನ್ನದ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹುಣಸೆ ಅಥವಾ ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣನ್ನು (ಕೋಕಂ) ಮುಖ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ*.*

ಪುಳಿಯೋಗರೆಯನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಹುಣಸೆ ಹಾಗೂ ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ, ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹಾಗೂ ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನ್ನದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ತಾಜಾ ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅನೇಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಯಾರಿಸಿದ ಪುಳಿಯೋಗರೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳು 
*ಪುಳಿಯೋಗರೆ*ಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಂದು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಇದನ್ನು ದರ್ಶನದ ನಂತರ ಪಡೆಯಲು ಸಾಲುಗಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Puliyogare

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಅಶೋಕ ಆಳ್ವ

ಡಾ. ಅಶೋಕ ಆಳ್ವರುಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳುವಿನ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನಪದ ರಂಗಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ

## ಹುಟ್ಟು 
೦೮.೦೮.೧೯೬೧ರ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕುವಿನ ರಾಮಕುಂಜ. ಬಳಿಕ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ  ಕೇಪು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ ಕಳೆದರು

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
* ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ- ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಕೇಪು
* ಪ್ರೌಡ ಶಿಕ್ಷಣ-  ಸತ್ಯಸಾಯಿ  ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ ಅಳಿಕೆ
* ಕಾಲೇಜು-     ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜು, ಉಜಿರೆ
* ಸ್ನಾತ್ತಕೋತ್ತರ- ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿ

## ಉದ್ಯೋಗ 
#ಉಡುಪಿ- ತುಳು ನಿಘಂಟು ಯೋಜನೆಯ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾದರು
#ಮೆಕರ್ಥರ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿ
#ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ
#ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ರಂಗ ಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಉಡುಪಿ(Karnataka Regional Resource Center, Udupi)ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಜಾನಪದ ರಂಗಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ
#ಮಾಹೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು.
#ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮದ ಗುತ್ತಿನ ಮನೆಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಲಿಯ ಸದಸ್ಯರು

## ಬೂಕುಲು 
#ಸಿರಿ ಕಾವ್ಯ ಲೋಕ
#ಪಂಚವಾದ್ಯ
#ಸಾನಾದಿಗೆ
#ತಿಬಾರ ಉಳ್ಳಾಯ, ಕೊಡಮಣಿತ್ತಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿವಾರ ದೈವಗಳು
#ಒಂಜಿ ಕುಂದು ನಲ್ಪ ಕತೆಕ್ಕುಲು
#ಕೊಡವರ ಜನಪದ ಕುಣಿತಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ
#ಸಿರಿಕಾವ್ಯಾಲೋಕನ
#Olasari- Essays on Tulu and kodava reitual and dances
#ಅಣಿ ಅರದಲ-ಸಿರಿ ಸಿಂಗಾರ(ಸಂ.)

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*ಒಲಸರಿ ಪುಸ್ತಕ ಕ್ಕೆ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ
*ಒಂಜಿ ಕುಂದ ನಲ್ಪ ಕತೆಕ್ಕುಲು ಪುಸ್ತಕ ೨೦೧೧ಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತುಳು ಲೇಖಕರು
ಪುಷ್ಯರಾಗ

thumb

**ಪುಷ್ಯರಾಗ**ವು ನವರತ್ನಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು (ಟೋಪಾಜ್). ವಜ್ರದಂತೆ ಇದನ್ನೂ ಕೂಡ ಕಂಡರಿಸಿ ಅಲಂಕರಣ ಆಭರಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಾಜಿನಂಥ ಹೊಳಪಿದೆ. ಒರೆಗೆ ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲ. ಶ್ವೇತ, ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಪಾಟಲವರ್ಣದ ಪುಷ್ಯರಾಗ ಆಭರಣ ರತ್ನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತ ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಹಳದಿ (ವೈನ್ ಯೆಲ್ಲೋ). ಗರಿಕೆ ಹಳದಿ, ಬೂದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀಲವರ್ಣಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪಾಟಲವರ್ಣದ ಪುಷ್ಯರಾಗಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಈ ವರ್ಣದ ರತ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪುಷ್ಯರಾಗ ಆರ್ಥೋರಾಂಬಿಕ್ ಗಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಟ್ಟಕಗಳ ಹರಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೋಕಾಠಿನ್ಯ ಮಾನಕದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಎಂಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅಂದರೆ ಇದರ ಕಾಠಿನ್ಯಾಂಕ 8. ಸಾಂದ್ರತೆ 3.5 ರಿಂದ 3.6 ರ ವರೆಗಿದೆ.

ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಪುಷ್ಯರಾಗ ನಿರ್ವರ್ಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ತಲ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರ್ತಿಸಬಹುದು. ಇದರ ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚ್ಯಂಕ α=1.619, β+=1.2, γ=1.627. ಎಂದರೆ ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್ ಖನಿಜಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇದು ಅಧಿಕ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಗೋಚರವೂ ನಿಚ್ಚಳ. ದ್ವಿಅಕ್ಷ, ಧನದೃಕ್ ಗುಣ, ನಿಷ್ಕರ್ಷ ಸೀಳು, ಉನ್ನತ ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ರತ್ನವನ್ನು ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್ ಖನಿಜದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು.

ಪುಷ್ಯರಾಗ ನೀಸೋಸಿಲಿಕೇಟ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಇದೊಂದು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ಫ್ಲೂರೊ ಸಿಲಿಕೇಟ್ : ಂ12ಈ2Siಔ4. ಇದರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೂರಿನ್ನಿನ ಒಂದು ಭಾಗ ಔಊ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲಿನಿಂದ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಮ್ಲೀಯ ಅಗ್ನಿ ಶಿಲೆಗಳಾದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ತು ರಯೊಲೈಟ್ ಪುಷ್ಯರಾಗದ ಮಾತೃಶಿಲೆಗಳು. ಕೋಲೊರ್ಯಾಡೊದ ಮೋರನ್ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ರಯೊಲೈಟ್ ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರತ್ನ ಗುಚ್ಛರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಫ್ಲೂರ್‍ಸ್ಟಾರ್, ಕ್ಯಾಸಿಟೆರೈಟ್ ಹಾಗೂ ಟೂರ್ಮಲೀನಿಗಳಂಥ ಅನಿಲಜನಿಕ ಖನಿಜಗಳೊಡಗೂಡಿ ಇರುವುದು. ಇಂಥ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ತವರಯುಕ್ತ ಪೆಗ್ಮಟೈಟ್ (ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಶಿಲೆ) ಮಾತೃಶಿಲೆಯಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲಾ ಅಂಚಿನ ಸನಿಹದ ಸಂಪರ್ಕ ರೂಪಾಂತರಿತ ವಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಪುಷ್ಯರಾಗ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ. ಪುಷ್ಯರಾಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ ರಷ್ಯದ ಯುರೇಲ್ ಪರ್ವತ, ಬೋಹೀಮಿಯ, ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿ, ನೈಜೀರಿಯ, ಜಪಾನ್, ಬ್ರಜಿಲ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್, ಟಾಸ್ಮೇನಿಯ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ರೋಡಿಷಿಯ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Topaz—International Colored Gemstone Association 
* Topaz and other minerals found at Topaz Mountain, Juab County, Utah Geological Survey
* 

ವರ್ಗ:ನವರತ್ನಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭಾರದ್ವಾಜ

**ಭಾರದ್ವಾಜ**ರು (ಅಥವಾ **ಬೃಹಸ್ಪತ್ಯ**) ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಪೂಜನೀಯ ವೈದಿಕ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರು ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ವ್ಯಾಕರಣಕಾರರು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಇವರು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಅಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಳನೋಟ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು. ಇವರು ಮತ್ತು ಇವರ ಶಿಷ್ಯವರ್ಗವು ಋಗ್ವೇದದ ಆರನೇ ಗ್ರಂಥದ ಲೇಖಕರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜರು ಗುರು ದ್ರೋಣರ ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಗುರು ದ್ರೋಣರು ಪಾಂಡವರು ಹಾಗೂ ಕೌರವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಗುರುವಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರದ್ವಾಜರನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯವಾದ ಚರಕ ಸಂಹಿತಾದಲ್ಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹರ್ಷಿ ಭಾರದ್ವಾಜರನ್ನು "ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಜನಕ"ನೆಂದು (ಆಯುರ್ವೇದ) ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ವಿವರಣೆ
ವೈದಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಭಾರದ್ವಾಜ ಬರ್ಹಸ್ಪತ್ಯ. ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ದೇವತೆ-ಋಷಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಕೊನೆಯ ಹೆಸರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಮಮತಾ, ಬರ್ಹಸ್ಪತಿಯ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನಾಗಿದ್ದ ಉತತ್ಯ ಋಷಿಯ ಪತ್ನಿ. ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ವಿತತ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಏಳು ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜರು ಒಬ್ಬರು. ಕೆಲವು ನಂತರದ ಪುರಾಣದ ದಂತಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅವನು ವೈದಿಕ ಋಷಿ ಅತ್ರಿಯ ಮಗನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪುರಾತನ ಹಿಂದೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥವಾದ ಚರಕ ಸಂಹಿತಾವು ಭಾರದ್ವಾಜನು ಇಂದ್ರನಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. "ಅನಾರೋಗ್ಯವು  ಮಾನವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಭಾರದ್ವಾಜನು  ಮನವಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಇಂದ್ರನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜ್ಞಾನದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ ಎರಡನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

## ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥಗಳು
ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರದ್ವಾಜನು ಸುಶೀಲ ಎಂಬುವವಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಗರ್ಗ ಎಂಬ ಮಗ ಮತ್ತು ದೇವವರ್ಷಿಣಿ ಎಂಬ ಮಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರದ್ವಾಜನಿಗೆ ಇಲವಿದಾ ಮತ್ತು ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಶ್ರವ ಮತ್ತು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರದ್ವಾಜರು ಘೃತಾಚಿ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಎಂಬ ಮಗು ಜನಿಸಿತು.
ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರದ್ವಾಜನು ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಆಯುಧಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ಭಾರದ್ವಾಜರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಶಿಷ್ಯರಿದ್ದರು ಅಗ್ನಿವೇಶ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದ. ಅಗ್ನಿವೇಶನು ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಆಗ್ನೇಯ ಆಯುಧದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಿದನು. ದ್ರುಪದನು ಪಾಂಚಾಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾದನು. ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರದ್ವಾಜನು ಭೂಮನ್ಯು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮನ್ಯು ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದನು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಮನ್ಯು ಅವನಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.

## ನೋಡಿ
*ಋಷಿ 
ಕಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, **ಭರದ್ವಾಜ**, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಗೌತಮ, ಜಮದಗ್ನಿ, ವಸಿಷ್ಠ - ಮಹಾಭಾರತದ ಶಲ್ಯಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ. 
*ಸಪ್ತರ್ಷಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಋಷಿಗಳು
ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ

right|thumb|364x364px|ಛಾವಣಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರ
**ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ** ಎಂದರೆ ಗೋಡೆ, ಛಾವಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಶಾಶ್ವತ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿದ ಅಥವಾ ಲೇಪಿಸಿದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಲಾಕೃತಿ. ಭಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮರಸವಾಗಿ ಒಳಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಭಿತ್ತಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಭಾರಿ ತಟ್ಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸಿ, ನಂತರ ಗೋಡೆಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ತಂತ್ರವು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಭಿನ್ನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಕಾರರು ತಮ್ಮ ಆಯ್ದ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂಚ, ಉರುಳೆ ಅಥವಾ ಗಾಳಿ ಕುಂಚ/ವಾಯುದ್ರವಗಳಿಂದ ಲೇಪಿಸಿದ ತೈಲವರ್ಣಗಳು, ಇಮಲ್ಶನ್ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಿಲಿಕ್ ವರ್ಣಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಗಿರಾಕಿಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದನು ಸೂಕ್ತವಾದ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಗುಣಾಕಾರ ಕೋಷ್ಟಕ

ಗಣಿತದಲ್ಲಿ, **ಗುಣಾಕಾರ ಕೋಷ್ಟಕ**ವು (**ಮಗ್ಗಿ**) ಒಂದು ಬೀಜಗಣಿತೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಾಗಿ ಗುಣಾಕಾರದ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ ಗಣಿತೀಯ ಕೋಷ್ಟಕ/ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ದಶಮಾನ ಗುಣಾಕಾರ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂಕಗಣಿತದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಲಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹತ್ತರ ಮೂಲದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅಂಕಗಣಿತೀಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು 9 × 9 ವರೆಗೆ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರವು 12 × 12 ವರೆಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಗಣಿತ
ಪಕ್ಕೆಲುಬು

thumb|ಮಾನವನ ಪಕ್ಕೆಲುಬು ಗೂಡು

ಕಶೇರುಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, **ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು** ಅಕ್ಷೀಯ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಪಕ್ಕೆಲುಬು ಗೂಡನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದನೆಯ ಬಾಗಿರುವ ಮೂಳೆಗಳಾಗಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಚತುಷ್ಪಾದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಎದೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ ಎದೆಕುಹರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು, ಹೃದಯ ಮತ್ತು  ಎದೆಗೂಡಿನ ಇತರ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಇಡೀ ದೇಹಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳನ್ನು ಚಪ್ಪಟೆ ಮೂಳೆಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯರು ೨೪ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳನ್ನು ೧೨ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎದೆಗೂಡು ಕಶೇರು ಖಂಡಕ್ಕೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುವ ಕಶೇರುಖಂಡದ ಪ್ರಕಾರ ಇವನ್ನು ೧ ರಿಂದ ೧೨ ರವರೆಗಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* Clinically Oriented Anatomy, 4th ed. Keith L. Moore and Robert F. Dalley. pp.&nbsp;62–64

ವರ್ಗ:ಅಸ್ಥಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ನಿಹಾರಿಕಾ ಕೊನಿಡೆಲಾ

**ನಿಹಾರಿಕಾ ಕೊನಿಡೆಲಾ** (ಜನನ ೧೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೩) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ, ನರ್ತಕಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿ. ಇವರು ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಓಕಾ ಮನಸು ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. 

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಕೊನಿಡೆಲಾ ಅವರು ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ನಾಗೇಂದ್ರ ಬಾಬು ಅವರ ಪುತ್ರಿ. ಇವರು ನಟರಾದ ಚಿರಂಜೀವಿ ಮತ್ತು ಪವನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅವರ ಸೋದರ ಸೊಸೆ. ಆಕೆಯ ಸಹೋದರ ವರುಣ್ ತೇಜ್ ಮತ್ತು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ರಾಮ್ ಚರಣ್ ಮತ್ತು ಸಾಯಿ ಧರಮ್ ತೇಜ್ ಕೂಡ ಟಾಲಿವುಡ್ ನ ನಟರು.

## ವೃತ್ತಿ
ಕೊನಿಡೆಲಾ ಅವರು ನಟಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮೊದಲು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಧೀ ಜೂನಿಯರ್ ೧ ಮತ್ತು ಧೀ ಜೂನಿಯರ್ ೨ ವಿಭಾಗಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಧೀ ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಶೋ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.

ಅವರು ಪಿಂಕ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಎಂಬ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ವೆಬ್-ಸರಣಿ ಮುದ್ದಪ್ಪಪ್ಪು ಅವಕೈ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ಸರಣಿಯು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಓಕಾ ಮನಸು ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಮತ್ತು ನಟಿಯಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಂ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ 3 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ.

## ಚಿತ್ರಕಥೆ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಮಣಿಕಟ್ಟು

thumb

ಮಾನವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, **ಮಣಿಕಟ್ಟು** ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ 1) ಮಣಿಬಂಧದ ಎಲುಬುಗಳು, ಕೈಯ ಹತ್ತಿರದ ಅಸ್ಥಿ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಎಂಟು ಮೂಳೆಗಳ ಜಾಲಬಂಧ; (2) ಮಣಿಬಂಧದ ಕೀಲು ಅಥವಾ ರೇಡಿಯೊಕಾರ್ಪಲ್ ಕೀಲು, ರೇಡಿಯಸ್ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಪಸ್ ನಡುವಿನ ಕೀಲು (3) ಮುಂದೋಳಿನ ಮೂಳೆಗಳ ಅಂತ್ಯದ ಭಾಗಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಗೈ ಮೂಳೆಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಣಿಬಂಧವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರದೇಶ.

## ಕಾರ್ಯ 
### ಚಲನೆ 
ಕೈಯ ಬಾಹ್ಯ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಮುಂದೋಳಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಟೊಳ್ಳು ಭಾಗಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಮಾಂಸಲ ವರ್ತುಲತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಕೋಚನವಾದಾಗ, ಈ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಬಹುತೇಕ ಸ್ನಾಯುರಜ್ಜುಗಳು ಅಂಗೈ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಫ಼್ಲೆಕ್ಸರ್ ರೆಟಿನ್ಯಾಕ್ಯುಲಮ್‍ನ ಹಾಗೂ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಟೆನ್ಸರ್ ರೆಟಿನ್ಯಾಕ್ಯುಲಮ್‍ನ ಕೆಳಗೆ ಸಾಗುವ ಮೂಲಕ, ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತ ಬಿಗಿಯಾದ ಬಿಲ್ಲುಹೆದೆಗಳಂತೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Hand kinesiology at the University of Kansas Medical Center

ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ಮಕಮಲ್ಲು

thumb|479x479px|ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಮಕಮಲ್ಲು ಬಟ್ಟೆ
**ಮಕಮಲ್ಲು** (**ಮಖಮಲ್**) ಒಂದು ಬಗೆಯ ನೇಯ್ದ ಕುಚ್ಚುಗಳಿರುವ ಬಟ್ಟೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ನೂಲುಗಳು ಸಮವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಗಿಡ್ಡನೆಯ ದಟ್ಟ ಜುಂಗನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದವೆ. ಇದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೃದು ಸ್ಪರ್ಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಕಮಲ್ಲು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕೃತಕ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಾರುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

ಮಕಮಲ್ಲನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ನೂಲುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿಯಾದದ್ದೆಂದರೆ ರೇಷ್ಮೆ. ಇಂದು "ರೇಶ್ಮೆ ಮಕಮಲ್ಲು" ಎಂದು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬಹುಭಾಗ ಮಕಮಲ್ಲು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರೇಯಾನ್ ಹಾಗೂ ರೇಷ್ಮೆಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಕಮಲ್ಲು ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆ ಗಜಕ್ಕೆ ಹಲವು ನೂರು ಡಾಲರ್‌ಗಳಿರಬಹುದು. ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಕಮಲ್ಲನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹಲವುವೇಳೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಬಟ್ಟೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಕಮಲ್ಲನ್ನು ನಾರುಬಟ್ಟೆ, ಮೊಹೇರ್ ಹಾಗೂ ಉಣ್ಣೆಯಂತಹ ನಾರುಗಳಿಂದಲೂ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು
ಹಾಸುಗಲ್ಲು

**ಹಾಸುಗಲ್ಲು** ನಿಯತ ಆಯತ ಅಥವಾ ಚೌಕಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಪ್ಪಟೆ ಕಲ್ಲು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾದಿ ಚಪ್ಪಡಿಗಳು ಅಥವಾ ನಡೆದಾರಿಗಳು, ಒಳಾಂಗಣಗಳು, ನೆಲಹಾಸು, ಬೇಲಿಗಳು ಹಾಗೂ ಛಾವಣಿ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಸಮಾಧಿಶಿಲೆಗಳು, ಮುಖಭಾಗಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ಹಾಸುಗಲ್ಲು ಸ್ತರದ ಸಮತಲಗಳುದ್ದಕ್ಕೆ ಪದರಗಳಾಗಿ ಸೀಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಲಶಿಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಸುಗಲ್ಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫೆಲ್ಡ್‌ಸ್ಪಾರ್ ಹಾಗೂ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲಿನಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ರೂಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಣದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಮರಳಿನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಸುಗಲ್ಲನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ವಸ್ತುವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಲಿಕಾ, ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್, ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್‍ನಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಿಲೆಯ ಬಣ್ಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಬಂಧಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಸುಗಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಬಣ್ಣಗಳೆಂದರೆ ಕೆಂಪು, ನೀಲಿ ಹಾಗೂ ಮಾಸಲು ಹಳದಿ, ಆದರೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಬಣ್ಣದವೂ ಇರುತ್ತವೆ.
right|thumb|305x305px|ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರಗಳ ಹಾಸುಗಲ್ಲುಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
What is Flagstone

ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಣ ಶಿಲೆಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗ

**ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗ** ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯಧ್ಯೇಯ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ನೆಲದ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರೋಪನ್ಯಾಸ ಮಾಲೆ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಈ ಕುರಿತು ಶ್ರೀಯುತ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ - 'ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಾರರಷ್ಟೇ! ಆದರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಎಲ್ಲರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೂ ಹೋಗಬಲ್ಲದು.' ಈ ರೀತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ತಜ್ಞರು ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗೆ ತೆರಳಿ, ರೈತಾಪಿ ಜನರಿಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ಈ ಉಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಿರು ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುವುದಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ದುಡ್ಡು ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಜನತೆಯ ನಡುವೆ ಜ್ಞಾನ೮ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಬೆಲೆ ಎರಡಾಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದುವರೆವಿಗೂ ಸಾವಿರಾರು ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಿಕರಿಯಾಗಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಷಾನದ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಷಯಗಳು, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅದರ ರಕ್ಷಣೆ, ಹೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿಶುಸಂರಕ್ಷಣೆಯಂಥ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇದು ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಢ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆಯಿತು. ಮುಂದೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ' ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪ್ರಯೋಗ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
## ಉದ್ದೇಶ
## ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು
*ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ಬೋಧನೆ-ಅನು:ಜೆ.ಆರ್.ನಂಜುಂಡೇಗೌಡ
*ಅಂಟಿಗೆ ಪಂಟಿಗೆ ಪದಗಳು-ಸಂ:ಕೆ.ಶ್ರೀಕಂಠಕೂಡಿಗೆ
*ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು-ಎಂ.ವಿ.ಆರ್.ರಾವ್
*ಅಂತರ್ಜಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು-ಡಾ.ಎಚ್.ಎಸ್.ನಾಗಭೂಷಣಯ್ಯ
*ಅಕಾರಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಕವನಗಳು-ಡಾ.ಎಚ್.ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ
*ಅಕಾರಾದಿ ನಿಘಂಟು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯನಿಘಂಟು-ಡಾ.ವೈ.ಸಿ.ಭಾನುಮತಿ
*ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ ವಿರಚಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂ.1-ಸಂ:ಡಿ.ಸಿದ್ಧಗಂಗಯ್ಯ
*ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ ವಿರಚಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂ.2-ಜಿ.ಜಿ.ಮಂಜುನಾಥನ್
*ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ ವಿರಚಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂ.3-ಬಿ.ಎಸ್.ಸಣ್ಣಯ್ಯ
*ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ ವಿರಚಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂ.4-ಬಿ.ಎಸ್.ಸಣ್ಣಯ್ಯ
*ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ ವಿರಚಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಜಿ.ಜಿ.ಮಂಜುನಾಥನ್
*ಅನಂತಕುಮಾರಿ ಚರಿತೆ-ಸಂ:ಜಿ.ಜಿ.ಮಂಜುನಾಥ್
*ಅನಾವೃತ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳು-ಡಾ.ಎನ್.ಎಸ್.ರಾಮಸ್ವಾಮಿ
*ಅಬ್ಬಲೂರು ಚರಿತೆ-ಸಂ:ಎನ್.ಬಸವಾರಾಧ್ಯ
*ಅಭಿಮುಖಿ-ಸಂ:ಡಾ.ಜೆ.ಸೋಮಶೇಖರ್
*ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು-ಅನು:ಟಿ.ವಿ.ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ
*ಅಮರ ಕೋಶ-ಸಂ:ಲೂಯಿರೈಸ್,ಅನು:ಎಸ್.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ
*ಅರಿವಿನ ಮಾರಿತಂದೆ ವಚನಗಳು-ಸಂ:ಬಿ.ಎಸ್.ಸಣ್ಣಯ್ಯ
*ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಚಯ ಭಾಗ-2-ಡಾ.ಜಿ.ಟಿ.ಹುಚ್ಚಪ್ಪಮತ್ತುವೀರರಾಘವಾಚಾರ್
*ಅಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರ-ಸಂ:ಜಿ.ಜಿ.ಮಂಜುನಾಥನ್
*ಅಹಿಂಸಾ ಚರಿತೆ-ಸಂ:ಡಾ.ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ
*ಆಕಾಶವಾಣಿ-60-ಸಂ:ಎಚ್ಕೆಸ್ಕೆ
*ಆದಿಪರ್ವ-ಸಂ:ಕೆ.ಆರ್.ಶೇಷಗಿರಿಉತ್ತಮ
*ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ(ಹಿಂದಿ)-ಸಂ:ಜೆ.ಎಸ್.ಕುಸುಮಗೀತ
*ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು-ಕನ್ನಡಗ್ರಂಥಸೂಚಿವಿಭಾಗ
*ಆಧುನಿಕ ಜಪಾನಿನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸ-ಅನು:ಎ.ಪಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಉತ್ತಮ
*ಆದಿಪುರಾಣ ಸಂಗ್ರಹ-ಎಲ್.ಗುಂಡಪ್ಪ
*ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದಿ ಕಾವ್ಯ-ಪ್ರೊ.ಜೆ.ಎಸ್.ಕುಸುಮಗೀತ
*ಆಧುನಿಕ ಬೀಜಗಣಿತ ಪರಿಚಯ-ಡಿ.ವಿ.ರಾಮಣ್ಣ
*ಆರಾಧ್ಯಚಾರಿತ್ರ-ಸಂ:ಎನ್.ಬಸವಾರಾಧ್ಯ
*ಆರ್ಥಿಕ ರಚನೆ-ಜಿ.ಟಿ.ಹುಚ್ಚಪ್ಪಮತ್ತುಇತರರು
*ಆರ್ಥಿಕಾಭಿವೃದ್ಧಿ:ಕೆಲವುಸಮಸ್ಯೆಗಳು-ಎ.ಪಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಉತ್ತಮ
*ಇಂಗ್ಲಿಷೇತರ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಡಾ.ಶಿರಗಾನಹಳ್ಳಿಶಾಂತನಾಯ್ಕ
*ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍ ವಸ್ತುಗಳು:ಒಂದುಪರಿಚಯ-ಕೆ.ಎನ್.ಶಿವಶಂಕರರಾವ್‍ಉತ್ತಮ
*ಇತಿಹಾಸಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತ-ಡಾ.ಬಾ.ರಾ.ಗೋಪಾಲ
*ಇನಾರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್‍ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಭಾಗ-1-ಕೆ.ಸುಬ್ಬಾಭಟ್ಟ

## ಪ್ರಸಾರಾಂಗದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಪಟ್ಟಿ
ಪ್ರಸಕ್ತ ಡಾ. ಎಂ.ಜಿ. ಮಂಜುನಾಥ ಪ್ರಸಾರಾಂಗದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ
ಮಸಾಲೆ

**ಮಸಾಲೆಗಳು** ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿದ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅಥವಾ ಮೂಲಿಕೆಗಳು. ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಪಾಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಬೇಕಾದಾಗ, ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಖಾರದ ಪುಡಿ, ಕರಿ ಪೌಡರ್ ಇತ್ಯಾದಿ.

**ಮಸಾಲೆ** ಪದವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಸಾಲೆಯು ಒಣ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಣವಾಗಿ ಹುರಿದಿರುವ) ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ  ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ (ಹಲವುವೇಳೆ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಹಾಗೂ ಟೊಮೇಟೊ) ತಯಾರಿಸಿದ ಪೇಸ್ಟ್ ಆಗಿರಬಹುದು. ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ರುಚಿ ಹಾಗೂ ಸುವಾಸನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಸರೋಜ ವೈದ್ಯನಾಥನ್

thumb|ಸರೋಜ ವೈದ್ಯನಾಥನ್
ಸರೋಜ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ರವರು ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯಗುರು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯನಿರ್ದೇಶಕರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು.
thumb|ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪಾಟೀಲ್ ರವರಿಂದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರೋಜಾ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ರವರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
೧೯೩೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿಯವರು.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಸರೋಜಾರವರು ಚೆನೈನ ಸರಸ್ವತಿ ಗಾನ ನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ತಂಜಾವೂರಿನ ಕಟ್ಟುಮನಾರ್ ಮುತ್ತುಕುಮಾರನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ರವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭರತನಾಟ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಮದರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪಿ.ಸಂಭಮೂರ್ತಿ ಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು. ಇಂದಿರ ಕಲಾ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ನೃತ್ಯ ಜೀವನ
ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಭರತನಾಟ್ಯ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಸರೋಜರವರ ಪತಿಯವರು ದೆಹಲಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ ನಂತರ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ನೃತ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಗಣೇಶ ನೃತ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಳ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. 
ಇವರು ಹತ್ತುಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ೨೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣಮ್ ಭಾರತಿಯವರ ಹಲವು ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರೋಜಾರವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.

## ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಸರೋಜಾರವರು ಭರತನಾಟ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಳವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳೆಂದರೆ,
*ದಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ.
*ಭರತನಾಟ್ಯಂ - ಆನ್ ಇನ್ ಡೆಪ್ತ್ ಸ್ಟಡಿ.
*ಕರ್ನಾಟ್ಕ  ಸಂಗೀತಂ.

## ಕುಟುಂಬ
ಇವರ ಪತಿ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ರವರು ಐ.ಎ.ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಪುತ್ರ ಕಾಮೇಶ್ ಮತ್ತು ಸೊಸೆ ರಮಾ ವೈದ್ಯನಾಥನ್. ರಮಾ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ರವರು ಇವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ಸರೋಜಾರವರ ಮೊಮ್ಮಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ , ಇವರು ಇವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಾಗಾರ್ತಿ.

## ಮನ್ನಣೆಗಳು
#ಸರೋಜಾರವರು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.
#೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.
#ಡೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಸನ್ಮಾನ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
#೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಭರತ ಕಲಾ ಸುಂದರ್ ಬಿರುದಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
#ಇಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಫೌಂಡೇಶನವು ಕಲಾಮ್ಮಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾದೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಮುರಬ್ಬ

**ಮುರಬ್ಬ** (**ಮೊರಬ್ಬ**, **ಗುಳಂಬ**) ಪದವು ಹಣ್ಣಿನ ಸಿಹಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಸಕ್ಕರೆ (ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲ) ಮತ್ತು ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಹಣ್ಣಿನ ಮೊರಬ್ಬ 
ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳೆಂದರೆ ಸೇಬು, ಜರದಾಳು, ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಮಾವು, ಪ್ಲಮ್, ಕ್ವಿನ್ಸ್. ಇವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹಸಿ ಮುರಬ್ಬ ಅಥವಾ ಒಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಇವು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

## ಶುಂಠಿ ಮುರಬ್ಬ 
right|thumb|200x200px
ಶುಂಠಿ ಮುರಬ್ಬವನ್ನು ಶುಂಠಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಆಯತಾಕಾರದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಜನಪದ ಔಷಧಿಯಾಗಿದ್ದು ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅಜೀರ್ಣ, ವಾಕರಿಕೆ, ಮುಂಜಾವಿನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮಿಠಾಯಿಯಾಗಿಯೂ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
Murabba

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ರಾಗಿ ಹಿಟ್ಟು

**ರಾಗಿ ಹಿಟ್ಟು** ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಗಿ ಕಾಳಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪುಡಿ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಹಾಗೂ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರೋಟೀನ್‍ನ ಅತಿ ಸೂಕ್ತ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

## ರಾಗಿ ಹಿಟ್ಟಿನ ತಯಾರಿಕೆ 
ಮೊದಲು ರಾಗಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಒಣಗಲು ೫ ರಿಂದ ೮ ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಹಿಟ್ಟು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಹೀಮೊಗ್ಲೋಬಿನ್ ಮಟ್ಟವಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ರಾಗಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ರಾಗಿ ಗಂಜಿ, ರಾಗಿ ಹಲ್ವಾ, ರಾಗಿ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ತಿನ್ನಲು ರುಚಿಯಾಗಿದ್ದು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಬೇಕಿಂಗ್ 
ಬೇಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ಮೈದಾದ ಬದಲು ಅನೇಕ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ರಾಗಿ ಕೇಕ್ ಮತ್ತು ರಾಗಿ ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ರಾಗಿ ಹಿಟ್ಟು ಆಧಾರಿತ ಬೇಕರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ದಿಢೀರ್ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಈಗ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಟ್ಟು
ಲಟ್ಟಣಿಗೆ

thumb|240x240px|ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಲಟ್ಟಣಿಗೆ
thumb|ಲಟ್ಟಣಿಗೆಯಿಂದ ಚಪಾತಿ ಲಟ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವುದು
**ಲಟ್ಟಣಿಗೆ**ಯು ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕಾ ಉಪಕರಣ. ಇದನ್ನು ಕಣಕಕ್ಕೆ ಆಕಾರ ಕೊಡಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಲಟ್ಟಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ರೋಲರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಡ್‍ಗಳು. ರೋಲರ್ ಬಗೆಯ ಲಟ್ಟಣಿಗೆಯು ಪ್ರತಿ ತುದಿಯಲ್ಲೂ ಸಣ್ಣ ಹಿಡಿಗಳಿರುವ ದಪ್ಪನೆಯ ಉರುಳೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ರಾಡ್ ಬಗೆಯ ಲಟ್ಟಣಿಗೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಕ್ರಮೇಣ ಮೊನಚಾಗುವ ದಂಡಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಗಳ ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಗಳ ಲಟ್ಟಣಿಗೆಗಳು ಬದಲಾಗುವ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಅಡುಗೆ ಹಾಗೂ ಬೇಕಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ವಸ್ತು 
ಲಟ್ಟಣಿಗೆಗಳು ಹಲವಾರು ಗಾತ್ರಗಳು, ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಜು, ಪಿಂಗಾಣಿ, ಅಕ್ರಿಲಿಕ್, ಬೇಕಲೈಟ್, ತಾಮ್ರ, ಹಿತ್ತಾಳೆ, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್, ಸಿಲಿಕೋನ್, ಕಟ್ಟಿಗೆ, ತುಕ್ಕುರಹಿತ ಉಕ್ಕು, ಅಮೃತಶಿಲೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಟೊಳ್ಳಾಗಿದ್ದು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಲಟ್ಟಿಸಲು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಅಥವಾ ತಂಪು ನೀರನ್ನು ತುಂಬುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
Rolling Pins

ವರ್ಗ:ಅಡುಗೆ ಸಲಕರಣೆಗಳು
ಭೂರ್ಜಪತ್ರ

**ಭೂರ್ಜಪತ್ರ**ವು ಬೆಚಲೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಉಪಯುಕ್ತ ವೃಕ್ಷ. ಬರ್ಚಾ ಮರಗಳೆಂದು ಯೂರೋಪ್, ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಬೆಚಲ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಆಲ್ಡರ್ (ಆಲ್ನಸ್), ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್ (ಕಾರ್ಪೈನಸ್), ಹೇಜ಼ಲ್‍ನಟ್ (ಕೊರೈಲಸ್) ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸಂಬಂಧಿ. *ಬೆಟುಲ ಯೂಟಿಲಿಸ್* ಅಥವಾ ಬೆ.ಭೋಜ್‍ಪತ್ರ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಹಿಮಾಲಯನ್ ಸಿಲ್ವರ್ ಬರ್ಚ್ ಇದರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು. ಭಾರತದ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲೂ ಕಾಶ್ಮೀರಕೊಳ್ಳ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ವಿವರ 
ಇದು ಸುಮಾರು 20 ಮೀ. ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಮರ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಗುಂಡನೆಯ ಆಕಾರದವು. ಎಲೆಯಂಚು ದಂತಿತ. ಎಲೆಯ ಮಧ್ಯ ನಗರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೋಮಗಳುಂಟು. ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಬೆಕ್ಕಿನ ಬಾಲದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವುವು. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಕಾಯಿ ಅಷ್ಟಿಫಲ ಮಾದರಿಯದು. ಸಿಪ್ಪೆ ಚಿಕ್ಕ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ಚಾಚಿದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಭೂರ್ಜಪತ್ರದ ತೊಗಟೆಯೇ ಭೂರ್ಜ ಅಥವಾ ಭೋಜಪತ್ರ. ಇದು ತೆಳುವಾದ ಕಾಗದದಂಥ ಪದರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಸುಲಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುವ ಇದನ್ನೇ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಕಾಗದವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಲಿಖಿತಗಳು ಭೂರ್ಜಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು, ಕೊಡೆಗಳಿಗೆ ಹೊದಿಕೆ ಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಚಾವಣೆ ಹೊದಿಸಲು ಭೂರ್ಜಪತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಇದರ ಚೌಬೀನೆಯನ್ನು ಮನೆಕಟ್ಟಲು ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಚಿಕ್ಕರೆಂಬೆಗಳಿಂದ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಎಲೆಗಳು ದನಗಳಿಗೆ ಮೇವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ.

## ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ 

ಚಿತ್ರ:Betula utilis subsp. jacquemontii Bark Stamme.jpg|ಬಿಳಿ, ಕಾಗದದಂಥ ತೊಗಟೆ
ಚಿತ್ರ:Betula-utilis-lenticells.JPG|ಗುಪಟೆ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಿಕಟಚಿತ್ರ
ಚಿತ್ರ:Betula utilis02 by Line1.jpg|ಮರವನ್ನು ಭೂದೃಶ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವುದು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Bhojpatra conservation in Gangotri-Gaumukh
*David Don's description in *Prodromus floræ Nepalensis*
*Flora of China

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರೋಹಿಣಿ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, **ರೋಹಿಣಿ**ಯು ವಸುದೇವನ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ. ಇವಳು ಬಲರಾಮನ ಬದಲಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಸುಭದ್ರಳ ತಾಯಿ. ಸುಭದ್ರೆಯ ಸಹೋದರನೇ ಕೃಷ್ಣ. ಇವಳು ಕೃಷ್ಣನ ಪಾಲನೆ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದಳು. ಇವಳು ಹಸುಗಳ ಮಾತೆಯಾದ ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಭಾಗಶಃ ಅವತಾರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಕಂಸನು ದೇವಕಿಯ ಆರು ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಕೊಂದನು. ದೇವಕಿಯು ಏಳನೇ ಬಾರಿಗೆ ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಈ ಏಳನೇ ಮಗುವು ಹಿಂದಿನ ಆರು ಶಿಶುಗಳಂತೆ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ; ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಗುವು ಪವಾಡಸದೃಶವಾಗಿ ದೇವಕಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೋಹಿಣಿಯ ಗರ್ಭಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವೇ ಬಲರಾಮ. ಇವನು ಮಹಾನ್ ಯೋದ್ಧನಾಗಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಕೃಷ್ಣನ ಆಸರೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದನು.

ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಜನ್ಮದ ನಂತರ ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ, ತನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಮಲಮಗ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲು ರೋಹಿಣಿಯೂ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಈ ಸಾಮೀಪ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೃಷ್ಣ ಬಲರಾಮರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
Rohini

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ರೋಹಿಣಿ (ನಕ್ಷತ್ರ)

**ರೋಹಿಣಿ** ನಕ್ಷತ್ರವು ವೃಷಭ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿಯ (ಟಾರಸ್) ಪ್ರಮುಖ ತಾರೆ (ಅಲ್ಡೆಬರಾನ್; ಟಾರಿ). ಇದೊಂದು ರಕ್ತದೈತ್ಯ (ಅಂದರೆ ಹೀಲಿಯಮ್ ನಕ್ಷತ್ರ). ಚಾಂದ್ರ ಕಕ್ಷೆಯ 27 ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಇದರ ವಿಷುವದಂಶ 4ಗಂ. 55ಮಿ. 55ಸೆ; ಫಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 16027'58" ಉತ್ತರ. ಒಂದನೆಯ ಕಾಂತಿಮಾನದ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ನಕ್ಷತ್ರ. ವ್ಯಾಸ ಸೂರ್ಯ ವ್ಯಾಸದ ಸುಮಾರು 44 ಮಡಿ; ಉಜ್ಜ್ವಲತೆ ಸೂರ್ಯನದರ 90 ರಷ್ಟು. ಸೂರ್ಯನಿಂದ 68 ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತದ ಬಳಿಯೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಗಳು ಈ ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ತೀರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಇದು ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರೋಹಿಣಿಯು ಚಂದ್ರನ ಪತ್ನಿ. ಚಂದ್ರನ ಎಲ್ಲ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿಯು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನವಳು. ಇವಳು ಒಳ್ಳೆ ಉಡುಪುಗಳು, ಪ್ರಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸುಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಂಡಿ ಈ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* Daytime occultation of Aldebaran by the Moon (Moscow, Russia) YouTube video
* Rohini nakshatra

ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಪೆ

thumb

**ವಪೆ**ಯು ಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎದೆಗೂಡನ್ನು (ತೊರ್‍ಯಾಕ್ಸ್) ಉದರ ಭಾಗದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಅಂಗ (ಡಯಾಫ್ರಮ್). ಮೆದು ಮೂಳೆ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಂದಾಗಿರುವ ರಚನೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೃದಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ವಪೆಯೇ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಸ್ನಾಯು. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಎದೆ ಎಲುಬಿಗೂ ಪಕ್ಕೆಲುಬಿಗೂ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನುಹುರಿಗೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವುದು.

## ಕಾರ್ಯ 
ಉಸಿರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದರದು ಮಹತ್ತ್ವದ ಪಾತ್ರ. ಉಚ್ಛ್ವಾಸದ ವೇಳೆ ವಪೆ ಕುಗ್ಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಎದೆಗೂಡಿನೊಳಗೆ ಅಧಿಕ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಯುಪೂರಿತ ಫುಪ್ಫುಸಗಳು ವ್ಯಾಕೋಚಿಸಲು ಇದರಿಂದ ಅನುಕೂಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ನಿಶ್ವಾಸದ ವೇಳೆ ವಪೆ ಸಡಿಲವಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೂಕಲ್ಪಟ್ಟು ಎದೆಗೂಡನ್ನು ಕಿರಿದಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಫುಪ್ಫುಸಗಳಿಂದ ವಾಯು ಸಲೀಸಾಗಿ ನಿರ್ಗಮಿಸುವುದು. ವಪೆಗೆ ಅಪಾಯ ಬಡಿದರೆ ಉಸಿರಾಟ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತದೆ.

## ವಪೆಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು
1. ಅಂತ್ರವೃದ್ಧಿ (ಹರ್ನಿಯ): ವಪೆಯ ಅಭಿವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನತೆ ಹಣುಕಿದರೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಗಾಸಿಯಾದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರ ಉಂಟಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಅಂಗಗಳು ಇದರ ಮೂಲಕ ಎದೆಗೂಡಿಗೆ ತೂರಲು ತೊಡಗಿದಾಗ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ 2200 ಜನನಗಳಲ್ಲಿ 1ಕ್ಕೆ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಬಡಿಯಬಹುದು. ಇದು ಆಜನ್ಮ ವಪೆಯ ಅಂತ್ರವೃದ್ಧಿ. ಮಗುವಿನ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ತುಂಬ ತೊಂದರೆ. ತುರ್ತು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸೇಕಡ 50-60 ಮಡಿಯಬಹುದು.

2. **ಇವೆಂಟ್ರೇಶನ್**: ವಪೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಕ್ಕಿರುವ ನ್ಯೂನತೆ ಇದು. ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಯಾವ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾಗದಿರಬಹುದು. ಹಾಗೇನಾದರೂ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದೇ ಪರಿಹಾರ.

3. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್: ವಪೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಪೀಡಿತವಾಗುವುದುಂಟು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
The Diaphragm
Diaphragm
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗಮೂಲ

right|thumb|168x168px|"x ನ ವರ್ಗಮೂಲ"ದ ಗಣಿತೀಯ ಉಕ್ತಿ
ಗಣಿತದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ x ನ **ವರ್ಗಮೂ**ಲ ಎಂದರೆ y2 = x ಎಂದು ಇರುವಂಥ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆ y ಇಲ್ಲಿ y x ನ ವರ್ಗಮೂಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಯಾವ ಸಂಖ್ಯೆ y ನ ವರ್ಗವು (ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅದರಿಂದಲೇ ಗುಣಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಫಲ) x ಆಗಿರುತ್ತದೊ ಅಂತಹ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ವರ್ಗಮೂಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 4 ಮತ್ತು −4 16 ರ ವರ್ಗಮೂಲಗಳು ಏಕೆಂದರೆ 42 = (−4)2 = 16. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಋಣಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ x *ಪ್ರಧಾನ ವರ್ಗಮೂಲ* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಋಣಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ವರ್ಗಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು √x ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. √ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು *ಕರಣಿ ಚಿಹ್ನೆ* ಅಥವಾ *ಪಾದಾಂಕ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 3 ಸಂಖ್ಯೆ 9 ರ ಪ್ರಧಾನ ವರ್ಗಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು √9 = 3 ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ 32 = 3 ⋅ 3 = 9 ಮತ್ತು 3 ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಪದದ (ಅಥವಾ ಸಂಖ್ಯೆಯ) ವರ್ಗಮೂಲವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೊ ಅದನ್ನು ರ‍್ಯಾಡಿಕ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Algorithms, implementations, and more Paul Hsieh's square roots webpage
* How to manually find a square root
* AMS Featured Column, Galileo's Arithmetic by Tony Philips includes a section on how Galileo found square roots

ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗಣಿತ
ಭೂಶಿರ

right|thumb|ಕಾಡ್ ಭೂಶಿರ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸಿಟ್ಸ್ ಕರಾವಳಿಗೆ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳು, ಅಂತರಿಕ್ಷದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ
ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, **ಭೂಶಿರ** ಎಂದರೆ ಒಂದು ಜಲಸಮೂಹದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಭೂಚಾಚು ಅಥವಾ ಚಾಚುಭೂಮಿ. ಭೂಶಿರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಲ ತೀರರೇಖೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇವು ಸವೆತದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರೂಪಗಳಿಗೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭರತದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭೂಶಿರಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಲಘು ಭೌಗೋಳಿಕ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಭೂಶಿರಗಳು ಹಿಮನದಿಗಳು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸವೆತವು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸುಪರಿಚಿತವಾದ ಭೂಶಿರಗಳೆಂದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ (ಕೇಪ್ ಕಾಮೊರಿನ್) (ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯಭೂಭಾಗದ ತುತ್ತತುದಿಯಾದ ಇದು, ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ, ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ, ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಗಳ ತ್ರಿಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ), ಇಂದಿರಾ ಪಾಯಿಂಟ್ (ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣತಮ ಬಿಂದು, ಅಂಡಮಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ), ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ಼್ರಿಕಾದ ಗುಡ್‍ಹೋಪ್ ಭೂಶಿರ ಇತ್ಯಾದಿ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
What is a cape? 

ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಕಚಾರಿ ಭಾಷೆ

*ಬೋಡೋ-ಕಚಾರಿ* ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಹೆಸರು. ಈ ಜನಾಂಗದದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಆಸ್ಸಾಂ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಚಾರಿ ಎಂಬುದು ಇವರು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಕಚಾರಿ ಭಾಷೆ ದಶಮಾಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ೬೦,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಭಾಷಿಕರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಸರಣ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ಕಚಾರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೊತ್ತದ ಹದಿನಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು.

## ವ್ಯಾಕರಣ
ಕಚಾರಿ ಭಾಷೆಯು ಹದಿಮೂರು ವ್ಯಂಜನಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಪಠ್ಯೇತರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಕಚಾರಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಸಂಯುಕ್ತ ಪದಗಳ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಪದವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಮಗುವಾಗಿ ಕಚಾರಿ ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಚಾರಿ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಕ್ರಿಯಾ ಪದಳಗಳು ರೂಪಿಸಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಹುದು. ಕಚಾರಿ ಪಾಲಿಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ಅರ್ಥವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ವಿಶೇಷಣ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಶೇಷಣಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

## ವಿಶೇಷಣಗಳು
ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಣವಾಚಕಗಳನ್ನು ಅದು ವಿವರಿಸುವ ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಆದರೂ ಅದು ನಾಮಪದವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಅದು ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಲವಾದ ಪ್ರತ್ಯಯ ಗುರುತನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳು
#ಹಿಲ್ ಕಚಾರಿ
#ಕ್ಯಾಚಾರಿ
#ಬೊರೊ
#ಬಾರಾ
#ಬಯಲು ಕಚಾರಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ಭುವನೇಶ್ವರಿ

thumb

**ಭುವನೇಶ್ವರಿ**ಯು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ಹತ್ತು ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ದೇವತೆಗಳ ಪೈಕಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವಳು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕಾರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ದೇವಿಯ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಇವಳು ಆದಿ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪಾರ್ವತಿ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಅಂದರೆ ಶಕ್ತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು. ತ್ರ್ಯಂಬಕನಾಗಿ ಶಿವನು ಇವಳ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಭುವನೇಶ್ವರಿಯು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅಧಿದೇವತೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ

## ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು 
ಇವಳ ಮೈಬಣ್ಣ ಕೆಂಪು. ಇವಳು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು, ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳು, ಜಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಂಪು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾಳೆ. ಇವಳು ಕಮಲಗಳ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದು ಇವಳ ಮೈಗೆ ಕೆಂಪು ಚಂದನದ ಲೇಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಡಗೈಗಳಿಂದ ಇವಳು ತಿವಿಗೋಲು ಹಾಗೂ ಪಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಇವಳ ಬಲಗೈಗಳು ಅಭಯ ಹಾಗೂ ವರದ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಇವಳು ಆಭರಣಭೂಷಿತೆಯಾಗಿದ್ದು ಶಿಖೆಯ ರತ್ನವಾಗಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾಳೆ.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* *Tantric Yoga and the Wisdom Goddesses* by David Frawley
* *Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions* () by David Kinsley

ವರ್ಗ:ದೇವತೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ವಾಮನ ನಂದಾವರ

**ಡಾ. ವಾಮನ ನಂದಾವರ** ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳವಿನ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಸಂಶೋಧಕರು,ತುಳುವಿನ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ  ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಜನನ 
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಂದಾವರ. ತಂದೆ ಬಾಬು ಬಾಳೆಪುಣಿ, ತಾಯಿ ಪೂವಮ್ಮರವರ ಮಗನಾಗಿ ೧೫.೧೧.೧೯೪೪ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
#ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುದುಂಗಾರು ಕಟ್ಟೆ ಸರಕಾರಿ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆ, ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರಿನ ಎಸ್.ವಿ.ಎಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆ, ಶ್ರೀ ಭಾರತಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬೋರ್ಡು ಹೈಸ್ಕೂಲು ಕುರ್ನಾಡ್‌, ಆನಂದಾಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ,ಕೋಟೆಕಾರ್
#ಮಂಗಳೂರು ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ ಪದವಿ.
#ಮಂಗಳೂರು ಸರಕಾರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಇಡಿ ಪದವಿ.
#ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ (ಕನ್ನಡ)
#ಅಣ್ಣಾಮಲೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಡ್
#ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಬಿ.ಎ.ವಿವೇಕ ರೈಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 'ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಜಾನಪದೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ.

## ಉದ್ಯೋಗ 
#ಬೆಂಗಳೂರುದ ಚನ್ನೇನಹಳ್ಳಿ ಜನಸೇವಾ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿ
#ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಸಹಾಯಕ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ
#ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸ್ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕ-ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ
#ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ.
#ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಶಿಕ್ಣಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲ
#ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು
#ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮದ ಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿ
#ಮಂಗಳೂರು ದರ್ಶನ ಯೋಜನೆದ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರು 
## ಕೃತಿಗಳು 
#ತಾಳಮೇಳ (ಕನ್ನಡ ಕವನ ಸಂಕಲನ) ೧೯೭೫
#ಓಲೆಪಟಾಕಿ (ಸ್ವತಂತ್ರ ತುಳು ಕನ್ನಡ ಒಗಟುಗಳ ಸಂಕಲನ)೧೯೮೦
#ತುಳುವೆರೆ ಕುಸಾಲ್ ಕುಸೆಲ್ (ತುಳು ಜಾನಪದ ಪ್ರಬಂಧ) ೧೯೮೭/೧೯೮೮
#ಸಿಂಗದನ (ತುಳು ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರಬಂಧ) ೧೯೮೭/೧೯೮೮
#ತುಳುಟು ಪನಿಕತೆ (ತುಳುತ್ತ ದಂತ ಕತೆಕುಲು) ೧೯೮೮
#ಅವಳಿ ವೀರರೆ ಕುರಿತ ಜಾನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ‘ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ'
#'ಜಾನಪದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ’.
#ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ ‘ನಂಬಿಕೆ’
#ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ ‘ಕಾಕಾನ ಅಭಿನಂದನೆ’
#ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ ‘ಪೆಂಗದೂಮ’
#ಬರಹಗಾರರ ಕೈಪಿಡಿ ‘ತುಳು ಸಾಹಿತಿ ಕಲಾವಿದರ ಮಾಹಿತಿ’
#ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ‘ಪೊನ್ನ ಕಂಠಿ’,
#‘ಅಜ್ಜಿ ತಾಂಕಿನ ಪುಳ್ಳಿ’,
#‘ನೆತ್ತರಾ ನೀರಾ’, ಇಂಚಿತ್ತಿ ತುಳು ನಾಟಕೊಲು, 
#ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ,
#ತುಳು ಜಾನಪದದ ಆಚರಣೆ,
#ತುಳು ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಡಿ.ಕೆ. ಚೌಟ ಇಂಚಿತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ
#ಮನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಜೀವನ – ಸಾಧನೆ ಕುರಿತ ‘ಸರ್ ಜೀಮ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್ ಫ್ರೆಜರ್‌’
#ತುಳು ಕವನ ಸಂಕಲನ ‘ಬೀರ’.
#ತುಳು ದಂತಕತೆ  ‘ತುಳುಟು ಪನಿಕತೆ’ ಮತ್ತು ‘ಒಂಜಿ ಕೋಪೆ ಕತೆಕುಲು’,
#ತುಳು ಜಾನಪದ ಕತೆ ‘ಕಿಡಿಗೇಡಿಯ ಕೀಟಲೆ’, ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ ‘ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ’

## ಸಾಧನೆ 
#ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಧ್ಯಯನ, ಕಮ್ಮಟ.
#ತುಳು ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿ, ತುಳು ನಿಘಂಟು ಯೋಜನೆ, ತುಳು ಜಾನಪದ ಪತ್ರಿಕೆ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ..
#ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ
#ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕು ೧೨ನೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷತೆ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
#ತುಳುವರ ಕುಸಾಲ್ ಕುಸೆಲ್ ಕೃತಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
#ಸಿಂಗದನ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಕೃತಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ಪುರಸ್ಕಾರ,
#'ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಜಾನಪದೀಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪುಸ್ತಕ ಸೊಗಸು ಬಹುಮಾನ.
#ಬನ್ನಂಜೆ ಬಾಬು ಅಮಿನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
#ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 
#ಪೊಳಲಿ ಶೀನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
#ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
#ಕಾಂತಾವರ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಪುರಸ್ಕಾರ

## ಉಲ್ಲೇಖ 
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ತುಳು ಲೇಖಕರು
ಶಿಖರ (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ)

right|thumb|ಖಜುರಾಹೋದ ಆದಿನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶಿಖರ
***ಶಿಖರ*** ಶಬ್ದವು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರುವ ರಚನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವುವೇಳೆ ಇದನ್ನು ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನ ದೇವರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಗರ್ಭಗೃಹ ಕೋಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಶಿಖರವು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಇದರ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವೆಂದರೆ ವಿಮಾನ. ಶಿಖರ ಪದದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಗರ್ಭಗೃಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಡೀ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ರೂಪಗಳು 
*ಶಿಖರವನ್ನು* ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ರೂಪಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು:

* *ರೇಖಾ ಪ್ರಸಾದ*. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿಖರವು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಮುಖವು ಮುಂಚಾಚಿದ ಭಾಗ ಅಥವಾ ರಥವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

* *ಶೇಖರಿ*. ರೇಖಾ ಪ್ರಸಾದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಊರುಶೃಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಲಗತ್ತಾದ ಉಪಶೃಂಗಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯ ಆಕಾರವನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
* *ಭೂಮಿಜ*. ಸ್ತಂಭವು ಕಿರು ಶೃಂಗಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಡ್ಡ ಮತ್ತು ಲಂಬ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲನವರೆಗೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಜಾಲರಿಯಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆ

ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆಯೂ **ದೇವನಾಗರಿ ಭಾಷೆ**ಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣ, ಪಂಜಾಬ್, ಗುಜರಾತ್, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾದ ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಮಾತನಾಡುವವರು ಇದ್ದಾರೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ರಾಜಸ್ಥಾನಿಯೂ ಸುಮಾರು ೧೫೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನಿಯ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಮಾರು ಅಥವಾ ಮಾರುವಾನಿಯವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಈ ಭಾಷೆಯ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳ ಪಚಾರಿಕ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಜೈನಸನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಹೇಮಚಂದ್ರ ಸೂರಿ ಅವರು ಅನ್ವಿಲ್ವಾರಾದ (ಪಟಾನ್) ಸೋಲಂಕಿ ರಾಜ *ಸಿದ್ದರಾಜ ಜಯಸಿಂಹ* ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನಿಯನ್ನು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಬುಗೀಡಾ ಅಂದರೆ ಇದನ್ನು ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೊದಲು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಬರೆಯಲು ಮಹಾಜನ ಲಿಪಿ ಅಥವಾ ಮರಿಯಾವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನಿಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಭಾಷೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.ಸಿಂಧಿ ಲಿಪಿಯ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಉಪಭಾಷೆ ಬರೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಇಂಡೊ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

#**ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ:** ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಜನರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೩೦ ದಶ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
#**ಮಾರ್ವಾಡಿ:** ಮಾರ್ವಾಡಿ ಭಾಷೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಹೆಸರು ಮಾರು. ಮಾರ್ವಾಡಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಿಕಾನೇರ್, ಚುರು, ಅಜ್ಮೀರ್, ನಾಗೌರ್, ಪಾಲಿ, ಜಲೊಇರ್, ಜೋಧ್ಪರ್, ಬಾರ್ಮರ್, ಮತ್ತು ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
#**ದುಂಧಾರಿ:** ರಾಜಸ್ಥಾನದ ದುಂಧರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮ ಮಿಲಿಯನ್  ಭಾಷಿಗರಿದ್ದಾರೆ.
#**ಹರಾತಿ:** ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಹಡೋಟಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾಷಿಗರಿದ್ದಾರೆ.
#**ಮೇವರಿ:** ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೮ ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾಷಿಗರಿದ್ದಾರೆ.
#**ಅಹಿರ್ವತಿ:** ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಒಳಗೊಂಡ ಅಹಿರ್ವಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾಷಿಗರಿದ್ದಾರೆ.
#**ವಾಗ್ಡಿ:** ಡುಂಗರಪುರ ಮತ್ತು ಬನ್ಸಾವರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ೨.೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾಷಿಗರಿದ್ದಾರೆ.
#**ಬಾಗ್ರಿ:** ಉತ್ತರ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ೧.೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾಷಿಗರಿದ್ದಾರೆ.
#**ನಿಮಾಡಿ:** ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನಿಮಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೨.೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾಷಿಗರಿದ್ದಾರೆ.
*ಇತರ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆಗಳಾದ **ಧಟ್ಕಿ, ಗೋಡ್ವಾರಿ, ಗುಜಾರಿ, ಗುರ್ಗುಲಾ, ಗೋರಿಯಾ** ಮತ್ತು **ಲಂಬಾಡಿ**ಗಳಿವೆ.

## ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನ
ಇಂದು ಭಾರತದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಲೇಟರ್ಸ್, ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಯವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನ ಸಹಾಯ ಆಯೋಗವು (ಯುಜಿಸಿ) ರಾಜಸ್ಥಾನಿಯನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
**೨೦೦೩** ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ **೮ನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ**ಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಸರ್ವಾನುಮತದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
೧೦ ಸ್ವರಗಳು ಮತ್ತು ೩೧ ವ್ಯಂಜನಗಳಿವೆ. ಲಾವಣಿಗಳು, ಹಾಡುಗಳು, ಗಾದೆಗಳು, ಜಾನಪದ, ಕಥೆಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನೆಜಿರಿಕ್ಸ್ ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿಧಿ.
ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಎಂದರೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಮಗ್ರ ಉಲ್ಲೇಖ ವ್ಯಾಕರಣ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಷಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿಘಂಟು.

## ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಾತಜ್ಞರು
*ಕಾನಸಿಂಗ್ ಪರಿಹಾರ್: ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಸಂಸ್ಕ್ರತ, ಹಿಂದಿ, ಮಾರ್ವಾಡಿ, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ(೧೯೪೦)
*ಅನ್ವಿತಾ ಅಬ್ಬಿ: ಬಾಗ್ರಿ(೧೯೯೩)
*ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಸಂಕೋಲೆ: ಬಾಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಾರೈಕಿ(೧೯೭೬)
*ಡೇವಿಡ್ ಮ್ಯಾಜಿಯರ್: ಮಾರ್ವಾಡಿ(೧೯೮೩)

## ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿಜೇತರರು
*೨೦೧೫ ಗವಾಡ್(ಕಾದಂಬರಿ) ಮಧು ಆಚಾರ್ಯ 'ಆಶಾವಡಿ'.
*೨೦೧೪ ಸುಂದರ್ ನೈನ್ ಸುಧಾ ರಾಂಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜಪುರೋಹಿತ್.
*೧೯೭೫ ಫಗ್ಫರೋ(ಕವನ) ಮಣಿ ಮಧುಕರ್.
*೧೯೭೪ ಬಟಾನ್ ರಿ ಪುಲ್ವರಿ ಸಂಪುಟ.(ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು) ವಿಜಯ್ದಾನ್ ದೇಥಾ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
Reference / >

ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಮಗಧಿ ಭಾಷೆ

ಮಗಧ ಎಂಬ ದಕ್ಷಿಣ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಮಗಧಿ ಭಾಷೆಯು ಜೈನಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬೌದಧರ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತ್ತು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಮಹಾನ್  ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಮೌರ್ಯಸಾಮ್ರಜ್ಯ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮಗಧಿ ಬಾಷೆ ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ವಷ‍ದ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ ಮಗಧಿ ಭಾಷೆ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ಜಾರ್ಖ್ಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಾನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.ಮಗಧಿ ಭಾಷೆ ಮಗಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಮಗಧಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಈ ಭಾಷೆ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಕಥೆಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

### ಮಗಧಿಬಾಷೆ ಇತಿಹಾಸ
ಮಗಧಿಭಾಷೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವ್ರದ್ದಿಪಡಿಸುವುದು ತಿಳಿದಲ್ಲ ಭಾಷಾ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಸ್ಸಾಮಿಕ ಬಂಗಾಳಿ.ಬೋಜ್ಪುರಿ.ಮೆಥಿಲಿ ಮತ್ತು ಒರಿಯಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾಗಾಡಿ ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.

### ಮಗಧಿಭಾಷೆಗೆ ಹಲವಾರು ಉಪಭಾಷೆಗಳಿವೆ
*ಪಾಟ್ನಾ
*ನಳಂದ
*ಗಯಾ
*ಜೆಹಾನಾಬಾದ್
*ಲಖಿಸರೈ
*ಶೇಖ್ಪುರ
*ನವಾಡಾ ಮತ್ತ ಮುಂಗರ್
### ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ೧೪.೭ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಮಗಧಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತಾನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಜರವ ಭಾಷೆ

ಜರವ ಅಥವಾ ಜಾರ್ವಾ ಒಂಗನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಅಮಡಮಾನ್ ದ್ವಿಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬೇಟೆಗಾರರು ಅಥವಾ ಆದಿವಾಸಿಗಳಾದ ಜರವ ಜನಾಂಗದವರು ಜರವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಜರವ ಅಂದರೆ ಅಕೇಶಿಯ(Acacia) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ವಿದೇಶಿಯರು" ಅಥವಾ "ಅಪರಿಚಿತರು" ಎಂದರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.(ತಮ್ಮನ್ನು ಆಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ). ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವಿಪಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ನೆಗ್ರಿಟೋ ಅವಶೇಷಗಳು ಜರವಗಳು. ೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ೨೭೦ ಜನ  ಜರವಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಆದಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಜರವ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಉತ್ತರ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಣ ಮಧ್ಯ ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾಷೆಯ ಮೂಲ ಅಂಡಮಾನಿಸ್ ಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಲಿಟಲ್ ಅಂಡಮಾನ್ ನಿಂದ ಒಂಗೆ,ಜರವ ಮತ್ತು ಸೆಂಟನಿಲೀಸ್ ಗಳು ಕವಲೋಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳು ಒಂದೆ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ.

ಜರವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ೪೧ಶಬ್ದಗಳು,೨೮ ವ್ಯಂಜನಗಳು, ೧೩ ಸ್ವರಗಳಿವೆ ಆದರೆ ಜರವ ಭಾಷೆಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಯಿಲ್ಲ.ಗಮನಿಸಿದ ವಿನ್ಯಸಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆ ಅಲೆಯ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ಸಂವಹನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂಗನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಜರವಗಳು ಸಂವಹನಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭಾಷ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಕಾರ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.ಜರವ ಭಾಷೆಯು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದಲು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.ಅಂಡಮಾನಿಸ್ ಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಜರವಗಳಿಗೂ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ದ್ವೇಷ ಭಾವನೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ.೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಜರವಗಳು ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಯಸಲು ಪ್ರಂಭಿಸಿದರು.ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಭಾಷೆಯು ಜರವಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಜರವಗಳಿಗೆ ಜರವ ಭಾಷೆ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿದೆ.

## ಭಾಷೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಜರವ ಭಾಷೆಯು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯದ ಏಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.ಭಾರತದ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅದು ಅವಲಂಬನೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಭಾಷೆಯ ರೊಪವು ವೀಶೇಷವಾಗಿದೆ ಕ್ರಿಯಪದಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಯಗಳಿಗೆ ಜೊಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾಷ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ನಾಮ ಪದ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾದರೆ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ವಿಷಯದ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೆ ಬರುತ್ತದೆ.

## ಜರವ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳು
ಆನೆ-ಪೋಡ,ಹಂದಿ-ಓವ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರು ಸಂವಹನದ ಸ್ವತಂತ್ರವಿದೆ.

## ಜರವಗಳ ಇತ್ತಿಚೀನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
ಜರವಗಳು ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಭಾಷ ಫ್ರೌಢಮೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಭೇಟಿಮಾಡಿ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರವಾಸಿಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಜರವಗಳು ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಜರವಗಳ ಅವನತಿಗೆ ಬಲವಾದ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯವು ಜರವಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.ಜರವಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿನವರು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

ಜರವ ಚಿಕ್ಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂದವರಲ್ಲಿ ಜರವ ಭಾಷೆಯು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ