ದೆಹಲಿ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗ

**ದೆಹಲಿ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗ (ಡಿಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ)** ಇದು ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಾತಿ ಮಲಿವಾಲ್‌ರವರು ಡಿಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಜುಲೈ ೨೯, ೨೦೧೫ ರಿಂದ ಜನವರಿ ೧೯, ೨೦೨೪ ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

## ಇತಿಹಾಸ
ಡಿಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂವನ್ನು ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೯೪ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಯೋಗದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯು ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಯೋಗವು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.

## ಸಂಯೋಜನೆ
ಡಿಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆಯೋಗವು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

* ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಬೇಕು.
* ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣ, ಆಡಳಿತ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಬೇಕು.
* ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಳ್ಳುವ ಸದಸ್ಯ-ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ ಅಥವಾ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರು ಅಥವಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವವರು ಸೂಕ್ತ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಸದಸ್ಯರು ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

## ಕಾರ್ಯಗಳು
ಆಯೋಗವು "ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾದ ರಕ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು" ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಗವು ಅರೆ-ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. "ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಿಂದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ಕರೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು" ಮತ್ತು "ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಾಜರುಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯ" ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಆಯೋಗವು ಹೊಂದಿದೆ.

* ಆಯೋಗವು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಶಾಸನಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದ ನಿಬಂಧನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವುದು.
* ರಾಜ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದರೆ, ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿಗೆ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
* ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಅನುಸರಣಾ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದು.
* ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದ ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರದಿರುವ ದೂರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.
* ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
* ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಗುಂಪನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ದಾವೆ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
* ಮಹಿಳಾ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಆವರಣ, ಜೈಲು ಅಥವಾ ಇತರ ರಿಮಾಂಡ್ ಹೋಮ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವುದು.
* ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳಾ ಆಧಾರಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವುದು.
* ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚಾರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
* ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಮಹಿಳಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರದಿರುವ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿರುವ ಅಥವಾ ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೂರುಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* Official website 

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ದೆಹಲಿ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾನೂನು
ವರ್ಗ:Articles with short description