ದೆಹಲಿ ಘರಾನಾ

**ದೆಹಲಿ** ಅಥವಾ **ದಿಲ್ಲಿ ಘರಾನಾ**,  ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದ್ದು, "ಹಲವರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ತಬಲಾ ಘರಾನಾಗಳ ಮೂಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ".  ತಬಲಾದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಘರಾನಾ ನುಡಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ತಬಲಾದ ಆರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.     

ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ **ಸಿಧರ್ ಖಾನ್ ಧಾಡಿ** ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಪಖಾವಾಜ್ ರೆಪರ್ಟರಿ, *ದೋ ಉಂಗ್ಲಿಯೋನ್ ಕಾ ಬಾಜ್* (ಎರಡು-ಬೆರಳಿನ ಶೈಲಿ) ಯಿಂದ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು *ಪೇಷ್ಕರ್* ಮತ್ತು *ಖಯಾದಾದಂತಹ* ಸುಧಾರಣಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.  ಈ ಘರಾನಾದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಂಜಾಬ್ ಘರಾನಾ, ಲಕ್ನೋ ಘರಾನಾ, ಅಜ್ರಾದಾ ಘರಾನಾ, ಫರೂಕಾಬಾದ್ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಬನಾರಸ್ ಘರಾನಾಗಳಂತಹ ಇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .

### ಮೂಲಗಳು 
ದೆಹಲಿ ಘರಾನಾವನ್ನು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರ್ ಖಾನ್ ಧಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.  ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಬಲದ ಸಂಶೋಧಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ  ಸಿದ್ಧರ್ ಖಾನ್ ಧಾಡಿ ಎಂಬುದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಬಲಾಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲಾಲಾ ಭವಾನಿದಾಸರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪಖವಾಜ್ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.

## ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ 
### ತಂತ್ರ 
ಮುಕ್ತ ಶೈಲಿಯ  ಪಂಜಾಬ್ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಫರೂಕಾಬಾದ್ ಘರಾನಾ ಗಳಂತಲ್ಲದೆ,ದೆಹಲಿ ಘರಾನಾವನ್ನು ( ಅಜ್ರಾದಾ ನಂತಹ) "ಖುಲಾ ಬಾಜ್" (ಮುಕ್ತ ಶೈಲಿ) ನೊಂದಿಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  

### ಸಂಗ್ರಹ 
ದೆಹಲಿ ಘರಾನಾವು ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ *ಖಯಾಡಾ* ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ - ಇದು ಒಂದು ವಿಷಯ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ.  

### ಸಂಗೀತಮಯತೆ 
ದೆಹಲಿ ಘರಾನಾ ಧ್ವನಿ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: 

* ಬಯಾನ್‌ನ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
* ಹಗುರವಾದ, ನಿಖರವಾದ ಹೊಡೆತಗಳು ( ಬೋಲ್‌ಗಳು ).
* ಮೃದು ಮತ್ತು ನಿಗೂಢ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ವಾದನ ಶೈಲಿ.
* "ಧಾ," "ಟಿಟ," "ತಿರಕಿತಾ," ಮತ್ತು "ತಿನಕೆನಾ" ನಂತಹ ಹೊಡೆತಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

## ಪರಂಪರೆ 
ಸಿದ್ಧಾರ್ ಖಾನ್ ಧಾಡಿ ಮತ್ತು ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು ತಬಲಾ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ, *ಪೇಷ್ಕರ್‌ಗಳು* ಮತ್ತು *ಖಯಾಡಾಗಳ* ಸಂಯೋಜನೆಯ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಘರಾನಾದ ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ತಬಲಾ ಘರಾನಾಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಪಠ್ಯವಾಗಿದೆ.

## ಪ್ರತಿಪಾದಕರು 
# ಉಸ್ತಾದ್ ನಾಥು ಖಾನ್ (೧೮೭೫-೧೯೪೦), 
# ಗಮಯ್ ಖಾನ್ (೧೮೮೩-೧೯೫೮), 
# ಉಸ್ತಾದ್ ಮುನ್ನು ಖಾನ್ (ಮೂವರು ಸಹೋದರರು) ಮತ್ತು ಉಸ್ತಾದ್ ಗಮಯ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಉಸ್ತಾದ್ ಇನಾಮ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (೧೯೨೪-೧೯೮೬), 
# ಅವರ ಮಗ ಗುಲಾಮ್ ಹೈದರ್ ಖಾನ್, ಆಸಿಫ್ ಚತುರ್ ಖಾನ್, ಎಲ್. (೧೯೨೪-೧೯೬೬), 
# ಉಸ್ತಾದ್ ಲತೀಫ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ (೧೯೪೨-೧೯೮೯) ಮತ್ತು 
# ಅವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಅಕ್ಬರ್ ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬಾಬರ್ ಲತೀಫ್ ಖಾನ್, 
# ಹಾಗೆಯೇ ಕೆನಡಾದ ತಬಲಾ ವಾದಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ ಕ್ಯಾಸಿಯಸ್ ಖಾನ್ (೧೯೭೪).

### 18 ನೇ ಶತಮಾನ 
* **ಸಿಧರ್ ಖಾನ್ ಧಾಡಿ**, ಘರಾನಾದ ಸ್ಥಾಪಕ 
* ಚಾಂದ್ ಖಾನ್, ಛೋಟೆ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ 
* **ಮಿಯಾನ್ ಬಕ್ಷು ಜಿ**, ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರ್ ಖಾನ್ ಧಾಡಿಯ ಶಿಷ್ಯ. ಲಕ್ನೋ ಘರಾನಾ ಸ್ಥಾಪಕರು
* ಘಾಸಿತ್ ಖಾನ್, ಸಿದ್ಧರ್ ಖಾನ್ ಧಾಡಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ 
* **ಮಿರು ಖಾನ್**, ಸೀತಾಬ್ ಖಾನ್ ಶಿಷ್ಯ. ಅಜ್ರಾದಾ ಘರಾನಾದ ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು
* **ಕಲ್ಲು ಖಾನ್**, ಸೀತಾಬ್ ಖಾನ್ ಶಿಷ್ಯ. ಅಜ್ರಾದಾ ಘರಾನಾದ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ 
* ರೋಶನ್ ಖಾನ್ 

### 19 ನೇ ಶತಮಾನ 
* ಮುನೀರ್ ಖಾನ್ (೧೮೬೩-೧೯೩೭), ಬೋಲಿ ಬಕ್ಷ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಲಕ್ನೋ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಫರೂಕಾಬಾದ್ ಘರಾನಾ 

### 20 ನೇ ಶತಮಾನ 
* ನತ್ತು ಖಾನ್ (೧೮೭೫-೧೯೪೦) 
* ಇನಾಮ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (೧೯೨೪-೧೯೮೬), ಗಮಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ 
* ನಿಖಿಲ್ ಘೋಷ್ (೧೯೧೮-೧೯೯೫) 
* ಉಸ್ತಾದ್ ಲತೀಫ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ (೧೯೪೨-೧೯೮೯), ಗಾಮಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಮತ್ತು ಇನಾಮ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ 
* ಚತುರ್ ಲಾಲ್ (೧೯೨೪-೧೯೬೬), ಹಾಜಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಹಫೀಜ್ ಮಿಯಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ
* ಅಬ್ದುಲ್ ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಆಸಿಫ್ ಅಲಿ ಖಾನ್. ತುಫೈಲ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು 
* ಫಯಾಜ್ ಖಾನ್ (೧೯೩೪-೨೦೧೪), ಇನಾಮ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ
* [ಮೊದಲ ದೆಹಲಿ ಘರಾನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ಉಸ್ತಾದ್ ಶಫಾತ್ ಅಹಮದ್ ಖಾನ್] (೧೯೫೪-೨೦೦೫), ಚಮ್ಮಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದೆಹಲಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ವಾದ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ