open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜೈಜೈವಂತಿ

**ರಾಗ ಜೈಜೈವಂತಿ** ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಾಗ.  ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್,  ಪ್ರಕಾರ ಈ ರಾಗವು ಬಿಲಾವಲ್ ಮತ್ತು ಸೋರಥ್ ಎಂಬ ಎರಡು ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ.ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು ಈ ರಾಗವನ್ನು ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿಸಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿರುವ ರಾಗಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಇದರ ಹೆಸರಿಲ್ಲ.

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು 
ರಾಗ ಜೈಜೈವಂತಿ ರಾತ್ರಿವೇಳೆಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಹರದ ರಾಗ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಂಜೆ ಆರರಿಂದ ಒಂಭತ್ತು ಗಂಟೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತು ಅಥವಾ  ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ  ಹಾಡಲ್ಪಡುವ ರಾಗ. ಈ ರಾಗವನ್ನು ಗುರು ತೇಜ್ ಬಹಾದೂರ್ ರಚಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

## ಸಂಯೋಜನೆ 
*ಆರೋಹ*: ರಿ ಗ(ಕೋಮಲ್) ರಿ ಸ, ರಿ ಗ(ಶುದ್ಧ), ಮ, ಪ ಧ ಪ, ನಿ ಸ 
*ಅವರೋಹ*: ಸ ನಿ(ಕೋವಲ್) ಧ ಪ, ಧ ಮಾ ಗ ರಿ, ರಿ ಗ(ಕೋಮಲ್) ರಿ ಸ

"ಸಾಧ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು"
:: ನಿ ಸ ಧ ನಿ(ಕೋಮಲ್) ರಿ,ರಿ ಗ(ಕೋಮಲ್)ರಿ ಸ,
:: ಪ ರಿ ಗ(ಕೋಮಲ್)ರಿ ಸ, ಮ ಪ ನಿ(ಶುದ್ಧ) ರಿ (ತಾರ ಸಪ್ತಕ) ನಿ(ಕೋಮಲ್) ಧ ಪ, ಧ ಮ ಗ ರಿ,ರಿ ಗ(ಕೋಮಲ್)ರಿ ಸ

## ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳು 
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ದ್ವಜವಂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಉರ್ದು 
ದಿಲ್ ಕಾ ದಿಯಾ ಜಲಾಯ (ಚಿತ್ರ: ಕೋಯಲ್ (1959), ಗಾಯಕ: ನೂರ್ ಜಹಾನ್ (ದಿವಂಗರ), ಸಂಯೋಜಕ: ಖ್ವಾಜಾ ಖುರ್ಷಿದ್ ಅನ್ವರ್)

## ಹಿಂದಿ 
ಮನ್ ಮೋಹನ ಬರೇ ಝೂಟೆ (ಚಿತ್ರ: ಸೀಮಾ (1955), ಗಾಯಕಿ: ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್)

## ತಮಿಳು 
ಅಂಬೇ ಸುಗಮಾ (ಸಂಗೀತ: ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್, ಸಾಹಿತಿ:ವೈರಮುತ್ತು,ಗಾಯಕರು: ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಸಾಧನಾ ಸರ್ಗಂ)

## ಮಲಯಾಳಂ 
ಒರು ನೇರಂ ಎಂಕಿಲಮ್ (ಗಾಯಕರು:ಯೇಸುದಾಸ್,ಚಿತ್ರಾ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಪೆಮಾ ಖಂಡು

**ಪೆಮಾ ಖಂಡು** ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜುಲೈ 2016 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸರಕಾರವು ಎರಡು ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಿಂದ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಅರುಣಾಚಲ, ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ನಬಾಮ್ ತುಕಿ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ  ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು..
## ತಂದೆ ದೋರ್ಜಿ ಖಂಡು ಆದರ್ಶ
37 ವರ್ಷದ ಪೆಮಾ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ಚೀನಾ ಗಡಿ ತವಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲುಗುತಾಂಗ್ ಬಳಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ **ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೋರ್ಜಿ ಖಂಡು** ನಿಧನರಾದರು.
## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಪೆಮಾ, ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹಿಂದೂ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಿಧನದ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದರು. ನಂರತದ  ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದಿಂದ  ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಬ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಭಿನ್ನಮತೀಯರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನ್ನು ಮರಳಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಂದು ಆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದರು.ಅವರು ಮೊಂಪಾ (Monpa) ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.
## ಜೀವನ
ತವಾಂಗ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಖಾರ್‌ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಪೆಮಾ ಅವರು ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದು, ಒಬ್ಬಳು ಪುತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದಾರೆ. 2000 ಇಸವಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸೇರಿದ್ದ ಪೆಮಾ 2005 ರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. 2010 ರಲ್ಲಿ ತವಾಂಗ್‌ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.ವಿವಿಧ ಸಂಘ–ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ: ಮೃದು ಭಾಷಿಯಾಗಿರುವ ಪೆಮಾ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವ ಹವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಜಪಾನ್‌, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌, ಮಕಾವ್‌, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್‌ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಸಂಘ–ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದು, ಬೋಧಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಚಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿರುವುದರ ಜತೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ತವಾಂಗ್‌  ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕಮೆಂಗ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ
ಪೆಮಾ ತವಾಂಗ್ ನಿಂದ  ಬಂದವರು.  ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಲು 2011 ರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿಸಿದರು..ಮುಕ್ತೊ (ಎಸ್ಟಿ) ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ಅವರನ್ನು ಕೂಡಲೇ ರಾಜ್ಯದ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಪುಟ  ದರ್ಜೆ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 21, 2011  ನಬಮ್ ತುಕಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ (ಆರ್ಡಬ್ಲುಡಿ) ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ  ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆ & ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
## ನಬಮ್ ತುಕಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ
ಅವರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಜೂನ್ 1 2014 ರಂದು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ನಬಮ್ ತುಕಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆ ಯಾದರು. ಕಿರಿಯ ಸಿ.ಎಂ. ಹಸನ್‌ ಫಾರೂಕ್‌ ಪೆಮಾ ಖಂಡು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ಅತಿಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಬ ಗೌರವ ಎಂ.ಒ. ಹಸನ್ ಫಾರೂಕ್‌ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಫಾರೂಕ್‌ ತಮ್ಮ 29ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (1967ರಲ್ಲಿ ) ಪುದುಚೇರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಪೆಮಾ ಖಂಡು ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ನೋಡಿ
*ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ವಿಧಾನಸಭೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳು
*ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳು
.
ಕ್ಲೋರೋ ಪ್ಲೋರೋ ಕಾರ್ಬನ್

ಕ್ಲೋರೋ ಪ್ಲೋರೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಎಂಬುದು  ಒಂದು ಡೈಕ್ಲೋರೋ ಡೈಫ್ಲೂರೋ ಮೀಥೇನ್‍ನ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ. (R-12 ಅಧವಾ ಫೇರಾನ್-12). ಅನೇಕ ಕ್ಲೋರೋ ಪ್ಲೋರೋ ಕಾರ್ಬನ್ಗಳು (CFC) ಶೈತ್ಯಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ, ನೋದಕಗಳ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ (ವಾಯುದ್ರವ ಅನ್ವಯಿಕಗಳಲ್ಲಿ), ಮತ್ತು ದ್ರಾವಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. CFCಗಳು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಯ ಕೊಡುಗೆ ಕಾರಣ, ಇಂತಹ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಡಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅವು ಇತರ ಹೈಡ್ರೊಫ್ಲೂರೋಕಾರ್ಬನ್ (HFC) (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆರ್ 410A) ಮತ್ತು R- 134a ಅವುಗಳ ಬದಲಾಗಿ CFC ಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

## ರಚನೆ, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ 
ಸರಳ ಆಲ್ಕೀನ್ಗಳಂತೆ CFCಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಸಂಕೋಲೆ ಸಮರೂಪ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳುಳ್ಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಫ್ಲೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಜಲಜನಕದಿಂದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರಣ ಶಕ್ತಿ, ಹೀಗಾಗಿ ಮೀಥೇನ್‍ನನ್ನು ಪಡೆದ CFC ಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳುಳ್ಳ ಸಮರೂಪ ರೂಪದಿಂದ ವಿಪಥ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.  .

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಚಂದೀಘರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು

**ಚಂದೀಘರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು** (ಅಥವಾ ಸಿಇಸಿ) ಚಂದೀಘರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಕಾಲೇಜ್ಸ್ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಲಂದ್ರಾನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್, ಚಂದೀಘರ್ ಬಳಿಯ ಮೊಹಾಲಿ ಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಪಂಜಾಬ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ.

ಲಾಂದ್ರನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ತೆರೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಚಂದೀಘರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಪಂಜಾಬಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

## ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳು 
ಚಂದೀಘರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಲಾಂದ್ರನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ೯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ. ಕಾಲೇಜನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗವೂ ಕಾಲೇಜಿನ ಒಂದೊಂದು ಶಾಖೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
* ವಿಭಾಗ ೧: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
* ವಿಭಾಗ ೨: ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
* ವಿಭಾಗ ೩: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ
* ವಿಭಾಗ ೧೩: ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್.
೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೪ ರಂದು, ಸಿ.ಇ.ಸಿ ISO 9001:2000 ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡಿನ ಅರ್ಹತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

## ಎನ್ ಬಿ ಎ ಮಾನ್ಯತೆ 
ಚಂದೀಘರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಎಐಸಿಟಿ‍ಇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಅಕ್ರೆಡಿಟೇಷನ್‍‍ನಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್, ಟಿಸಿಎಸ್ ಮತ್ತು ವಿಪ್ರೋದಂತಹ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍‍ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

## ತರಗತಿಗಳು 
* M.Tech (Computer Science & Engineering)
* M.Tech (System Software)
* M.Tech (Information Technology)
* M.Tech (Information Security)
* M.Tech (Electronics & Communication Engineering)
* M.Tech (VLSI Design)
* M.Tech (Mechanical Engineering)
* B. Tech (Computer Science & Engineering)
* B. Tech (Information Technology)
* B. Tech (Electronics & Communication Engineering)
* B. Tech (Mechanical Engineering)
* MBA     (Master of Business Administration)
* MCA     (Master of Computer Application)

## ಶ್ರೇಣಿ 
* ಡೇಟಾಕ್ವೆಸ್ಟ್ ೨೦೧೫ರ ಸರ್ವೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೮೦೦ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತು.
* ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು "ಬಿ" ವರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ೧೦ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. (ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ & ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್).

## ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು 
Infosys, Wipro, iGate, Microsoft,Google, HCL, Birlasoft, L&T infotech, Tata motors, free scale, cadence, atrenta, Dell, polaris, SAP labs, adobe systems, Perot systems, Iris software, citrix systems, oracle, sun microsystems, cognizant, airtel, Deloitte, IBM ಇತರೆ. ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಕಂಪೆನಿಗಳು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍‍ಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸರಾಸರಿ ಸಂಬಳ ಸುಮಾರು ರೂ.3.75/-ಲಕ್ಷಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ. ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಬಳ  ರೂ. 29/-ಲಕ್ಷಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು 
* Chandigarh Engineering College website
* Chandigarh Group of Colleges Jhanjeri
* http://www.cgc.edu.in/chandigarh-engineering-college.html 
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Chandigarh_Engineering_College&params=30.7279_N_76.8085_E_type:edu_region:IN-PB 30°43′40″N 76°48′31″E﻿ / ﻿30.7279°N 76.8085°E﻿ / 30.7279; 76.8085]

ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಅಚ್ಯುತರಾಯ

**ಅಚ್ಯುತರಾಯ**  (೧೫೩೦-೧೫೪೨) ಅಥವಾ ಅಚ್ಚುತ ದೇವ ರಾಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಮರಣಾನಂತರ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳಿದ ದೊರೆ. ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಧುರೆಯ ಮಂಡಲಾಧಿಪತಿ ದಂಗೆಯೆದ್ದು ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದ. ಅಚ್ಯುತರಾಯನು ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಬಂದಕೂಡಲೆ ಅವನನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದ್ದ ತಿರುವಾಂಕೂರು ದೊರೆಯನ್ನು ದಂಡಿಸಿದ. ಅನಂತರ ವಿಷಯಲೋಲುಪನಾಗಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಗಮನ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. 
## ಆಡಳಿತ
ಅಚ್ಯುತರಾಯರು ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಚಾಟು ವಿಟ್ಟಲನಾಥ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ ಪುರಂದರದಾಸ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸ ರಾಜನಾಥ ಡಿಂಡಿಮ II ಅವರನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು. 
ರಾಜ್ಯಭಾರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾಗಿದ್ದ ತಿರುಮಲ ಸಹೋದರರ ಕೈಸೇರಿತು. ಅವರ ಉತ್ಕರ್ಷ, ದರ್ಪಗಳನ್ನು ಸೈರಿಸದೆ ಅರವೀಡು ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಂಡಾಲಾಧಿಪತಿಗಳು ವಿರೋಧಪಕ್ಷವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಅತ್ತ ಬಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನ ದಂಡೆತ್ತಿಬಂದು ನಾಗಲಾಪುರವನ್ನು (ಈಗಿನ ಹೊಸಪೇಟೆ) ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಜಯನಗರಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸಾಹಸ ದಕ್ಷತೆಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಿಗಿ ಸಡಿಲವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಬಂದ ರಕ್ಕಸತಂಗಡಿ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳ ಈ ವೈಮನಸ್ಯ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.
ತಿರುವೆಂಗಲನಾಥ ಮಂದಿರವನ್ನು ಅಚ್ಚುತರಾಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.ಇದು ಅಚ್ಚುತರಾಯ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ವಿವಾದವಾಯಿತು. ಅವನ ಮಗ ವೆಂಕಟ I ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು ಆದರೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಗೆ ಆಳಿದನು ಮತ್ತು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿರುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನದ ಅನೇಕ ಹಕ್ಕುದಾರರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವನ ಸೋದರಳಿಯ, (ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನ ಮಗ) ಸದಾಶಿವರಾಯನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಅಳಿಯ ರಾಮರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದಾಗ ವಿವಾದವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರು ಬಹುಶಃ ವಸುಧಾದೇವಿ. ಸದಾಶಿವರಾಯರು ಪ್ರಾಯಶಃ ವಸುಧಾದೇವಿಯ ಸಹೋದರಿ ಹೇಮಾವತಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಪತಿ ರಂಗರಾಯರ ಮಗ.
[right|thumb|ಅಚ್ಯುತರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೩೯ ರಲ್ಲಿ [ತಿಮ್ಮಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಶಿವದೇವಾಲಯ ]]
[right|thumb|[ತಿಮ್ಮಲಾಪುರದ ಶಿವಮಂದಿರದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿ.ಶ ೧೫೩೯ ರ ಅಚ್ಯುತರಾಯನ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನ ]]
left|thumb|ಹಂಪೆಯ ವಿಟ್ಠಲ ದೆವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ದೊರೆ ಅಚ್ಯುತದೇವರಾಯನ ಕಾಲದ ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೩೬) ಕನ್ನಡ  ಶಾಸನ
left|thumb|ಹಂಪೆಯ ವಿಟ್ಠಲ ದೆವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ದೊರೆ ಅಚ್ಯುತದೇವರಾಯನ ಕಾಲದ ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೩೬) ಕನ್ನಡ  ಶಾಸನ
[left|thumb|200x200px|ಹಂಪೆಯ ಹತ್ತಿರ [ತಿಮ್ಮಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ದೊರೆ ಅಚ್ಯುತರಾಯನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಶಿವದೇವಾಲಯ ]]
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಕ್ರಿಮಿಯ ಯುದ್ಧ

ಕ್ರಿಮಿಯ ಯುದ್ಧವು 
1854-1856 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ  ರಷ್ಯಕ್ಕೂ ಬ್ರಿಟನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ತುರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ಡಿನಿಯಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ, ಸಾರ್ಡಿನಿಯ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದು 1855ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ. ಈ ಯುದ್ಧ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ತುರ್ಕಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿ 1700ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಅದರಿಂದ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದುವು. ಇವನ್ನು 'ಪೂರ್ವದ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿಮಿಯ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಇದೇ ಮೂಲಕಾರಣ. 

18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಷ್ಯ-ತುರ್ಕಿ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ, ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯ ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು. ರಷ್ಯದ ಈ ವಿಸ್ತರಣನೀತಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಗಾಬರಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ತುರ್ಕಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದು ಆಸ್ಟ್ರಿಯ ಮತ್ತು ರಷ್ಯ ದೇಶಗಳ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಇದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಿದುವು. ಆದಾಗ್ಯೂ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳುರುಳಿದಂತೆ ತುರ್ಕಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅವನತಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಸಾಗಿತು. ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಡನೆಲ್ಸ್‍ಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ರಷ್ಯದ ಹಂಚಿಕೆ, ಬಾಲ್ಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತುರ್ಕಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಗಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅವನತಿ-ಇವು ಕ್ರಿಮಿಯ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮೂಲಕಾರಣಗಳಾದುವು.

ಪ್ಯಾಲಿಸ್ತೀನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮತಸಂಬಂಧವಾದ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲಿನ ಹತೋಟಿ ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ರಷ್ಯ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವೇ ಕ್ರಿಮಿಯ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತತ್‍ಕ್ಷಣದ ಕಾರಣ. ರಷ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುರ್ಕಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ ರಷ್ಯ ಮಾಲ್ಡೇವಿಯ ಮತ್ತು ವಾಲೇಕಿಯಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಿಂದ ತುರ್ಕಿ ರಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಿಸಿತು (1853). 1854ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ಗಳೂ 1855ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಡಿನಿಯವೂ ತುರ್ಕಿಯ ಪರ ಸೇರಿದುವು. ಸೆಬಾಸ್ಟೊಪಾಲಿನ ಮುತ್ತಿಗೆ, ಬ್ಯಾಲಕ್ಲಾವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೋರಾಟ ಇವು ಕ್ರಿಮಿಯ ಯುದ್ಧದ ವಿಶೇಷ ಘಟನೆಗಳು. ಸೇನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿಯ ದುಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಸೈನಿಕರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದುರಂತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿತ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನೈಟಿಂಗೇಲ್ ಕ್ರಿಮಿಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶತ್ರು ಮಿತ್ರರೆನ್ನದೆ ಸೇವೆ, ಶುಶ್ರೂಷೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು.

1856ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿಯ ಯುದ್ಧ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ತಡೆಯುಂಟಾಯಿತು.						

ವರ್ಗ:ಜಾಗತಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ಇರುಳಿಗರ ಕಣಿ

## ಇರುಳಿಗರ ಕಣಿ 
## ಮುನ್ನುಡಿ
ಇರುಳಿಗರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ. 
## ಇತಿಹಾಸ
ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳ ಮಿಶ್ರಿತ ರೂಪವೊಂದು ಇವರ ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಡು ಸೋಲಿಗರೆಂದೂ ಇವರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಣಿ ಹೇಳುವುದು ಇವರ ಒಂದು ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಕಣಿ ಹೇಳುವ ಕಲಾವಿದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆ ಜನಾಂಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಣಿ ಹೇಳುವ ದಿನದಂದು ಕಲಾವಿದ ಉಪವಾಸ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ದಟ್ಟಿ ಪಂಚೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬರಿಮೈಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಣಿ ಹೇಳುವಾಗ ದೇವರನ್ನು ಆವೇಶದಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ತಮಟೆಯನ್ನು ಪಕ್ಕ ವಾದ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕಣಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯ ಗುಡಿ ಮುಂದೆ ಜನ ಗುಂಪುಗೂಡಿದಾಗ ಕಣಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇರುಳಿಗರಲ್ಲಿ ಕಣಿ ಹೇಳುವುದು ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಇದನ್ನು ದೇವರೇ ಮೈದುಂಬಿ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣಿ ಹೇಳುವುದು ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾದೇವಮ್ಮ ದೇವತೆಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಇರುಳಿಗರ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ..
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
#ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ, ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೩೭-೨೩೮, 
#ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-೫೬೦೦೧೮, ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ ೮-೯,

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಫರ್ಡ್ ಕ್ರಿಪ್ಸ್

thumb|right|ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಫರ್ಡ್ ಕ್ರಿಪ್ಸ್
ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಫರ್ಡ್ ಕ್ರಿಪ್ಸ್ 	(1889-1952). ಬ್ರಿಟನಿನ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಧುರೀಣ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಧಾನ ನಡೆಸಿದ ಮುತ್ಸದ್ದಿ. 

ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಕ್ರಿಪ್ಸನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಗ. ಜನನ 1889ರಲ್ಲಿ. ಕ್ರಿಪ್ಸನ ಆರಂಭದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‍ನಲ್ಲೂ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ (ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ) ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲೂ ನಡೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಗುಂಡುಗಳ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ಯಾವ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ವೃತ್ತಿಗೆ 1917ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾದ.

ಆಗಿನ ಕಾಲದ ವಿಶ್ವದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಕ್ರಿಪ್ಸ್ ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ. ರ್ಯಾಮ್ಸೆಮ್ಯಾಕ್ಡೊನಾಲ್ಡನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ 1930ರಲ್ಲಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಅವನ ನೇಮಕವಾಯಿತು. 

ನ್ಯಾಯನಿರೂಪಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ನೈಟ್ ಪದವಿಯೂ ಲಭಿಸಿತು. 1931ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಬ್ರಿಸ್ಟಲಿನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಸದಸ್ಯನಾದ. 1950ರ ವರೆಗೂ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ. 1935ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಸನಿಗೂ ಆತನ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ವೈಮನಸ್ಯವುಂಟಾಗಿ ಆತ ಆ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹೊರಬಂದ. 1940ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ವಿನ್‍ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಕ್ರಿಪ್ಸನನ್ನು ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದ. ರಷ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿಪ್ಸನಿಗೆ ವಿಮಾನೋತ್ಪಾದನ ಶಾಖೆಯ ಸಚಿವ ಪದವಿ ದೊರಕಿತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಈ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು, ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಆಟ್ಲಿಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರೇಡಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅವನು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ. 1947ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ 1950ರ ವರೆಗೆ ದೇಶದ ಒಳಾಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ. ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಬಹಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ನಡೆಸಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಿದ. ಅವನು ಆರ್ಥಿಕ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನಿನ ಆರ್ಥಿಕಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮಗೊಂಡಿತು; ವ್ಯಾಪಾರ ವರ್ಧಿಸಿತು. ಆದರೂ 1949ರಲ್ಲಿ ಪೌಂಡ್ ಅಪಮೌಲ್ಯವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ 1950ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೂ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೂ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. 1952ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 21ರಂದು ಜೂರಿಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ.							

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಳು
ಪಾಣರ ಸ್ವಾಮಿಕೋಲ

ನಾಗನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಭೂತ ಮಧ್ಯಮ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪಾಣರು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನೆತನದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ವೈದಿಕೇತರ ಆಚರಣೆ ಪಾಣರಾಟ. ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ಜನವರ್ಗದ ದೃಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರೂಪಿಯಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಒಂದು ಆರ್ಯೇತರ ದೈವ ಭೂಮಿ ಪುತ್ರನೆಂದು ಜನ ನಂಬುವ ನಾಗ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕರಾವಳಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಕೃಷಿ ಮೂಲದ ನಾಡವರು ತಮ್ಮ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಆವರಣದೊಳಗಿನ ನಾಗನಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಉಪಚಾರ ನಡೆಸಿದರೆ ತಮ್ಮ ಮನೆ ದೈವವಾದ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ನಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂ ನೀರು ಹಾಕಿ ತಾವೇ ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾರಣಾಟದ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿ  ಜರುಗುವುದು ಸ್ವಾಮಿಕೋಲ ಹಾಗೂ ನಾಗನ ಕೋಲ. ಈ ಆಚರಣೆ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ಪಾಣರ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಜನ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇವರನ್ನು ನಲ್ಕೆಯರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಸ್ವಾಮಿಯ ಸಂಕೇತ
ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಹುತ್ತ ಮಳೆಗೆ ಈ ಹುತ್ತ ಕರಗದಂತೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸೂರು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಗುಡಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಡರ ಮನೆಯ ಆವರಣದ ಹೊರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಊರ ದೈವದ ಗುಡಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರುವುದುಂಟು.

## ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನ
ಪಾಣಾರಾಟವು ಊರ ದೈವದ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಹಾಗು ಕುಟುಂಬದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಡವರ ಮನೆಯ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಸ್ವಾಮಿ ಗುಡಿಯ ಇದಿರು ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಊರ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದಾಗ ಅದು ಊರಿನ ಹತ್ತೂ ಸಮಸ್ತರ ಕೂಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಚರಣೆಯ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮನೆತನದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದಾಗ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗೆ ಭೂ ಸಂಪತ್ತು ಕಾಪಾಡುವ ಅಂದರೆ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಳೆ ಬಿದ್ದು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಫಲ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುವ ದೈವ ಸಂತಾನದ ಅಧಿದೇವತೆಯೂ ಹೌದು. ಪಾಣರಾಟ ಜರುಗುವುದು ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿ ಕೊಡುವವರು ಪಾಣರೆಂದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ವರ್ಗದವರು. ಗುಡಿಯ ಯಜಮಾನ ವರ್ಗದವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಂಟರು ಅಥವಾ ನಾಡವರು. ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ವರ್ಗದವರು ಆಚರಣೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಪಾಣರಾಟ ವಿವಿಧ ಆಚರಣೆ ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ ಸ್ವಾಮಿಕೋಲದಿಂದ. ಪಾಣರು ತೊಡುವ ಅರ್ಧ ನಾರಿ ವೇಷವು ನಾಗಮಂಡಲದ ವೈದ್ಯರ ಅರ್ಧನಾರಿ ವೇಷವನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಹೋಲಿಕೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಸಿವೇಶ ತೊಟ್ಟ ಪಾಣ ಹಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪಾಣ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕೇದಗೆ, ಮುಂದಲೆ ಕೀರಿಟವನ್ನು ಹೋಲುವ ವೇಶ ತೊಟ್ಟು ಕುಣಿದು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿ ಕೋಲ. ಈ ಸ್ವಾಮಿ ಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಹೊಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಹುಟ್ಟು ಈ ಭೂಮಿಗೆ ನಾಗ ಬಂದುದರ ಹಿನ್ನಲೆಯ ವಿವರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ನಾಗನನ್ನು ನಾಗಲಿಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
#ಹಿ.ಚಿ. ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ, ೧೯೬೬.

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಬೇಡರ ವೇಷ

## **ಬೇಡರ ವೇಷ**
ಬೇಡರ ವೇಷ ಆಚರಣೆಗೆ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.
thumb|ಬೇಡರ ವೇಷ
 
## ಬೇಡರ ವೇಷ ಹಾಕುವ ನಿಯಮ
ಬೇಡರ ವೇಷ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕುಣಿತದ ತಾಲೀಮು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದ ದಿನ ನವಿಲು ಗರಿಬಣ್ಣ, ಗೆಜ್ಜೆ, ಮೀಸೆ, ಹತ್ತಿ, ಕೆಂಪುಬಟ್ಟೆ, ಕತ್ತಿ, ಡಾಲು, ಕೈಗೆ ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಢಣ್ ಢಣಕು ಶಬ್ಧ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮಧ್ಯೆ ಕತ್ತಿಬೀಸುತ್ತಾ ವೇಷ ತೊಟ್ಟಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊರ್ವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಮಟೆ ಬಡಿಯುತ್ತ, ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹುರುಪು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಬೇಡರ ವೇಷಧಾರಿಯಾಗಿ ಕುಣಿಯೋದನ್ನ ನಗರದ ಜನ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನೋಡಿ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಜೆಯಿಂದಲೇ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದುಕೊಂಡು ನವಿಲು ಗರಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ಕತ್ತಿಹಿಡಿದು ರಾತ್ರಿ ೯ರ ಬಳಿಕ ಊರಿನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡರ ವೇಷ ಧಾರಿಯಾಗಿ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಕುಣಿಯುತ್ತಾನೆ. ತಡರಾತ್ರಿ ೧೨ ಗಂಟೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮುಂಜಾನೆಯ ತನಕವೂ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡರ ವೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಈಡೇರಿದವರು ಹಗಲು ಹುಲಿ ವೇಷ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

## ಬೇಡರ ವೇಷದ ತಾಲೀಮು 
ಸಿರ್ಸಿ, ಸುತ್ತಲಿನ ಕೆಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡರ ವೇಷ  ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವ ವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಉಳಿದ ವರ್ಷಗಳಂದು ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಮುನ್ನಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡರ ವೇಷದ ಸಂಭ್ರಮ ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೂ ಮುಂಚಿನ ಮೂರು ದಿನ ಬೇಡರ ವೇಷದ ಸಡಗರ ಸಂಭ್ರಮ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ೨೦-೨೨ ದಿವಸಗಳಿಂದಲೇ ಬೇಡರ ವೇಷದ ತಾಲೀಮು ಶುರುವಾಗುತ್ತೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡರ ವೇಷದ ತಾಲೀಮು, ತಮಟೆ ಸದ್ದು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಡರ ವೇಷ ಹಾಕುವ ಗುಂಪೊಂದನ್ನು ಬಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವಿದ್ದ ಬಂಡಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ೧೫-೨೦ ಬಂಡಿಗಳು ಸಂಚರಿಸಿ ಬೇಡರ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡ್ತಾರೆ.

## ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ ಇಂಥ ಆಚರಣೆ 
ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆ ನಡೆಸೋದು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅನ್ನೋದು ವಿಶೇಷ. ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವ ವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಉಳಿದ ವರ್ಷಗಳಂದು ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಮುನ್ನಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡರ ವೇಷದ ಸಂಭ್ರಮ ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
#ಹಿ.ಚಿ. ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ, ೧೯೬೬.

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಮರಗಾಲು ಕುಣಿತ

## **ಮರಗಾಲು ಕುಣಿತ**
## ಮುನ್ನುಡಿ
ಜಾತ್ರೆ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣರು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಮರದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕುಣಿಯುವುದೇ 'ಮರಗಾಲು'  ಕುಣಿತ. 
## ಮರಗಾಲು ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಮರಗಾಲುಗಳನ್ನು ಹಗುರವಾದ, ಆದರೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕೈದು ಅಂಗುಲ ಸುತ್ತಳತೆಯ ಎರಡು ಮರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಇಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಂತೆ 'ಕಂಡು' ಮಾಡಿ ಮರವನ್ನು ನಯಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಣ್ಣಗಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಂಡು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಲಾವಿದರು ಈ ಮರಗಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಅವುಗಳನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಸಮಭಾರದ 'ಹಿಡಿತ' ಸಿಕ್ಕುವವರೆಗೂ ಕೈ ಆಸರೆಗೆ ಉದ್ದ ಕೋಲು ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕರ ನೆರವು ಪಡೆದು ನಂತರ ಯಾವ ಆಸರೆಯು ಇಲ್ಲದೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ತಮಟೆಯ ತಾಳಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮತೂಕ ತಪ್ಪಿದರೂ ಕುಣಿಯುವವನಿಗೆ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಆದರೂ ಮರಗಾಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಾಡುವ ನುರಿತ ಕಲಾವಿದರು ಇದ್ದಾರೆ. ಸಮಭಾರ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಕೊಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. 
## ಕಲಾವಿದರ ವೇಷಭೂಷಣ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲಾವಿದರ ವೇಷಭೂಷಣ ನಿತ್ಯದ ಉಡುಗೆ ತೊಡಿಗೆಯೇ. ಕೆಲವರು ಆಕರ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ವೇಷ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಮರಗಾಲು ಕುಣಿತದ ಮುಂದಿನ ಹಂತವೇ 'ಕೀಲು ಕುದುರೆ ಕುಣಿತ. ಕುಣಿಯುವವನೆದುರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕರವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ರೂಪಾಯಿ ನೋಟನ್ನು ಇಟ್ಟರೆ, ಮರಗಾಲಿನವರು ಕುಣಿಯುತ್ತಲೇ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಾಗಿ, ಬಾಯಿ ಅಥವಾ ಕಣ್ಣಿನ ರೆಪ್ಪೆಯಿಂದ ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವುದು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಚಮತ್ಕಾರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
#ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು.

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನ

**ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನ**ವು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ. ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ.

ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನವು ಇದುವರೆಗೂ (ಜುಲೈ ೨೦೨೩) ಸುಮಾರು ೬೫೦೦ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಕನ್ನಡದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಹಿಂದಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಮಾಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಅನೇಕ ಮರುಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ಏಳು ಮಳಿಗೆಗಳಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಓದುಗರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಸೆಂಚುರಿ ಬುಕ್ ಹೌಸ್-ಬೆಂಗಳೂರು, ಪ್ರಭಾತ್ ಬುಕ್ ಹೌಸ್-ಮಂಗಳೂರು, ಜನಶಕ್ತಿ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜನಶಕ್ತಿ ಪ್ರಕಾಶನ-ಬೆಂಗಳೂರು - ಈ ನಾಲ್ಕು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮುದ್ರಣ, ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ 'ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿ. ಎ. ಕಕ್ಕಿಲ್ಲಾಯ ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಎಸ್. ಆರ್. ಭಟ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. ಎಂ. ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣನ್, ಸಿ. ಆರ್. ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಕೆ. ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಎನ್. ಸಿ. ರಣನವರೆ, ಆರ್. ಎಸ್. ರಾಜಾರಾಮ್, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎ. ಸಿ. ನರಸಿಂಹನ್, ಕೆ. ಎಲ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಮುಂತಾದ ನಾಯಕರು, ಚಿಂತಕರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾದರು.  

೧೯೭೬ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ 'ರಮೇಶ್ ಉಡುಪ' ಅವರು ಈಗಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ೨೦೧೬ರಿಂದ 'ಡಾ. ಸಿದ್ದನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ'ರು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

==ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು .
* ಡೈಲಿಹಂಟ್ ಎಂಬ ಇ-ರೀಡರ್ ಕಿರುತಂತ್ರಾಂಶದ ಮೂಲಕ ಇ–ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
*ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನದ ಅಧಿಕೃತ ಆನ್‍ಲೈನ್ ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟ ತಾಣ 
*ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನದ ಬ್ಲಾಗ್ ತಾಣ

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪರಮಾಣು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ

thumb|ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ

ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪರಮಾಣು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೊಪಿ(ICP-ಎಇಎಸ್)ಯನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೆಟ್ರಿ (ICP-OES) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ನಾಥನ್ ಬ್ರೈತ್ವೈಟ್ಜಾ ಲೋಹಗಳ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿದನು. ಇದೊಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ರೋಹಿತ ಹರ್ಷ ಪರಮಾಣುಗಳ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ  ತರಂಗಾಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಸೂಸುತ್ತವೆ. ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಕೂಡ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 6000 ರಿಂದ 10000 ಕೆಲ್ವಿನ್ ತೀವ್ರತೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. 

## ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬಗೆ
### ICP ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ "ಟಾರ್ಚ್"
*ICP ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ವರ್ಣಪಟಲ*: ICP-ಎಇಎಸ್ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ICP ಟಾರ್ಚ್ ಮೂರು ಏಕಕೇಂದ್ರಕ ಸ್ಫಟಿಕ ಗಾಜಿನ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [1] ಔಟ್ಪುಟ್ ಅಥವಾ ರೇಡಿಯೋ ಆವರ್ತಕವು ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಸ್ಫಟಿಕ ಟಾರ್ಚ್ ಭಾಗವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆರ್ಗಾನ್ ಅನಿಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಟಾರ್ಚ್ ಆನ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲವುಳ್ಳ ರೇಡಿಯೊ ಆವರ್ತನ ಸಂಕೇತಗಳು ತೀವ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಸುರುಳಿ ಒಳಗೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಇದು 27 ಅಥವಾ 40 MHz ನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಪಕರಣ. [೨] ಟಾರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಆರ್ಗಾನ್ ಅನಿಲ ಅಯನೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಆರ್ಗಾನ್ ಹರಿವಿನ ಮೂಲಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿಸರ್ಜನೆ ಚಾಪ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಟೆಸ್ಲಾ ಘಟಕ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಟೆಸ್ಲಾ ಘಟಕವನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಗಾನ್ ಅನಿಲ ತೀವ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಯಾನೀಕೃತವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ  ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. 7000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ತಟಸ್ಥ ಆರ್ಗಾನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಣಗಳ ನಡುವೆ ಆಗುವ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಮಣಿಯದ ಸಂಘರ್ಷಣೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಪ್ರತಿದಿನ ಪಂಪ್ ಇದು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಜ್ವಾಲೆಯ ಒಳಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಂಜು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಿತು ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ Nebulizer ಒಂದು ಜಲೀಯ ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಾದರಿ ತಕ್ಷಣ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಯಾನುಗಳು ಘರ್ಷಿಸಿದಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. 

ಈ ರೀತಿಯ ಉಪಕರಣದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಏಕಾಗ್ರತೆಗೊಳಿಸಿ, ಅನೇಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಯಂತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೊರ ಬಂದ ಸನ್ನೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ನಾವು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

http://www.shimadzu.com/an/elemental/icp/icpe9800/index.html(http://www.example.org)

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ICP-ಎಇಎಸ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪರಮಾಣು ಹೊರಸೂಸುವ ಯಂತ್ರ: 
*ವೈನ್ ಲೋಹಗಳ ಸಂಕಲ್ಪ 
*ಆಹಾರದಲ್ಲಿ  ಆರ್ಸೆನಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು ಹರಡುವಿಕೆ.
*ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಾಡಿನ ಅಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
*ಇದನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ವೇಗದ ಕೃಷಿ ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಂತರ ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
*ವಾಹನ ತೈಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ICP-OES: ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹೊಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಹಾಗೂ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾಳೇಗಾರ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾತ್ರೆ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಹಾಕುವ ವಿವಿಧ ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಳೆಗಾರನ ವೇಷವೂ ಒಂದು. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಕಲೆ ನಾಯಕ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿದೆ. ಈಚೆಗೆ ಬೇರೆಯವರೂ ಈ ವೇಷ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಳೇಗಾರರದ್ದು ದರ್ಪದ ಆಢಳಿತ. ಈಗಲೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ತಾನು ಹೇಳಿದ್ದೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂಬಂತೆ ವರ್ತಿಸುವವರನ್ನು 'ಅವನೇನಪ್ಪ ಪಾಳೇಗಾರ ಆಗ್ಬಿಟ್ಟವನೆ' ಎಂದು ಜನ ಆಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉಂಟು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪಾಳೇಗಾರರು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸಾಹಸ, ಪರಾಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದವರು. ಅವರ ಕ್ರೂರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದವರು ಉಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದವರಿಗೆ ಯಾವ ತೊಂದರೆಯೂ ಇಲ್ಲ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಪಾಳೇಗಾರನ ವೇಷದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ "ಬ್ರಿಟೀಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಟನಾದ ಒಬ್ಬ ಪಾಳೇಗಾರನಿದ್ದು ಅವನನ್ನು ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಆಗ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಚುಮಾಡಿ ಅವನ ಸೂಳೆಯಿಂದಲೇ ಅವನಿಗೆ ವಿಷಕುಡಿಸಿ ಸಾಯಿಸಿದರು. ಪಾಳೇಗಾರ ಸತ್ತನಂತರ ಅವನ ವಂಶಜರಾದ ನಾಯಕರು ಪಾಳೇಗಾರನ ಪ್ರತಾಪಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನ ವೇಷವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾ ಬಂದರು". ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾಳೇಗಾರರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
## ವೇಷಭೂಷಣ
ಪಾಳೇಗಾರ ವೇಷದಲ್ಲಿನ ಕಲಾವಿದರ ವೇಷಭೂಷಣ ವಿಶಿಷ್ಟ. ತಲೆಗೆ ಬ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‍ಣ್ಣದ ಪೇಟವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಿಗಿಯಾದ ಬಣ್ಣದ ಕಾಚ ಅಥವಾ ಚಡ್ಡಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಬರಿಮೈಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಚಡ್ಡಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆನ್ನೆ, ಹಣೆ, ಗಲ್ಲ, ಮೂಗು, ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಆಯಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೆಂಪು, ಹಸಿರು, ಕಪ್ಪು, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ವಿಚಿತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೇಷದಾರಿ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದು ವೇಷ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೇಷಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಪ್ಪನಾಗಿ ಹುರಿ ಮಾಡಿದ ಮೀಸೆ, ತಲೆಯಿಂದ ಕತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕಗಳಿಗೆ ಇಳಿಬಿಟ್ಟ ಚೌಲಿ, ಕೊರಳಿಗೆ ಹಾರ, ಇವು ಇತರ ಅಲಂಕಾರಗಳು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ವೇಷಧಾರಿಯು ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಯ ಗೌನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಎರಡು ತೋಳು ಮತ್ತು ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ನಡುಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಎಂಟು-ಹತ್ತು ಅಡಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಆ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆವೇಷದಿಂದ ಕುಣಿಯುವ ವೇಷದಾರಿಯ ಆರ್ಭಟದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇವರ ಕೆಲಸ. 
## ಬಳಸುವ ಸಲಕರಣೆಗಳು
ವೇಷದಾರರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬಾಯಿಗೆ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಕೈಗೆ ದಪ್ಪನಾದ ಬಳೆ ಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ವೇಷಧಾರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ಅಥವಾ ದೊಣ್ಣೆಯನ್ನು ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಗುರಾಣಿಯನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕತ್ತಿ-ದೊಣ್ಣೆಯ ಬದಲು ಬರ್ಚಿ, ಬಂದೂಕ, ಕುಡುಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬೆನ್ನಿಗೆ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಅಥವಾ ಕತ್ತರಿ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಒಂದು ಹಳೆಯ 'ಬಟ್ಟೆಗಂಟನ್ನು' ಇಳಿಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ **ಪಾಳೇಗಾರ ಗಂಟು** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಲಾವಿದ ತಮಟೆ ವಾದ್ಯದ ಗತ್ತಿಗೆ ಕುಣಿಯುವ ಗತ್ತು, ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕಣ್ಣು  ಬಿಡುವ ರೀತಿ ಮೀಸೆ ಹುರಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ, ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸುವುದು, ಹಗ್ಗ ಹಿಡಿದು ನಿಂತವರನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಳೆಯುವ ರೀತಿ, ಕೈಕಾಲುಗಳ ಚಲನೆ, ಇವೆಲ್ಲವುಗಳೂ ಭಯಂಕರವೆನಿಸಿದರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಬಂದವರು ದೊಣ್ಣೆಯಿಂದ ಬೀಸುವ ಏಟುಗಳಿಗೆ ವೇಷಧಾರಿ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೊಡುವ ದೊಣ್ಣೆಯ ಏಟು ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
#ಗೋ.ರು.ರಾಮಸ್ವಾಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ: ೧೦೮-೧೦೯.

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಮಾಂಕಾಳಿ ಕುಣಿತ

## **ಮಾಂಕಾಳಿ ಕುಣಿತ**
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳ ಹಾಗು ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಕುಣಿತ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ದೀಪಾವಳಿ ಪಾಡ್ಯದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಪ್ರತೀ ಹಗಲಲ್ಲಿ ನಲಿಕೆ (ಪಾಣ) ಜನಾಂಗದವರು ಈ ಕುಣಿತವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದ ಗುತ್ತು ಅಥವಾ ಗೂಡಿನ ಮನೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಿಗೂ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಸಂಭಾವನೆಯಾಗಿ ಮನೆಮನೆಯಿಂದ ಹಣ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ, ಎಣ್ಣೆ, ಉಪ್ಪು, ಮೆಣಸು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

## ವೇಷಭೂಷಣ
ಮಾಂಕಾಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನರ್ತಕ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಈತ ಕಂಗಿನ ಹಾಳೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಖವಾಡವೆಂದರೆ ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ತೆರೆದ ಬಾಯಿ, ಚಾಚಿದ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ, ಕಪ್ಪು, ಹಸಿರು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಣಿಯುವವ ಸೀರೆಯನ್ನು ನೆರಿಗೆ ಹಾಕಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ  ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹಾಕಿ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲಿಗೆ ಗಗ್ಗರ ಕಟ್ಟಿ ಮೈಯನ್ನು ದೊಗಲೆ ಅಂಗಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಖವಾಡದ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಒಂದು ಸೀರೆಯನ್ನು ಇಳಿ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಮುಖವಾಡ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಮುಖದೆದುರು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

## ಮಾಂಕಾಳಿ ಕುಣಿತದ ಶೈಲಿ
ಹಾಡು ಹೇಳುವಾತ ತೆಂಬರೆಯನ್ನು ಬಡಿದು ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇದರ ಲಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನರ್ತಕ ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಸುತ್ತು ಬರುತ್ತಾನೆ. ತೆಂಬರೆಯ ಬಡಿತ ನಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಂಗಿಯನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಮುಖವಾಡವನ್ನೆತ್ತಿ ಕುಣಿತಗಾರ ನೆಲವನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ವೇಗ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಹಾಡು ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಊರಿನ ರೋಗ ರುಜಿನಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಘಟ್ಟದಿಂದ ಇಳಿದು ಮಾಂಕಾಳಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಜನಪದರಲ್ಲಿದೆ. ತುಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಟಿಕಳಿಂಜನು ಊರಿನ ಮಾರಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದಾವರ್ತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬರುವುದು. ತುಳಸಿ ಪೂಜೆಯ ದಿನ ಮಾಂಕಾಳಿ ಕುಣಿತದ ಅಂತ್ಯ ಪೂಜೆ. ಆ ದಿನ ಸಂಭಾವನೆಯಾಗಿ ದೊರೆತ ಭತ್ತ, ಅಕ್ಕಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ,  ಉಪ್ಪು, ಹುಳಿ, ಮಸಿ, ಮೆಣಸುಗಳನ್ನು ಸರಳೀ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಿಡುತ್ತಾರೆ, ಅದರ ಎದುರು ಮಾಂಕಾಳಿಯ ಮುಖವಾಡವನ್ನಿಟ್ಟು ಊರಿನ ಮಾರಿಯನ್ನು ಕಳೆಯುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಊರಿನ ಮಾರಿಯನ್ನು ಹೊಳೆ ದಾಟಿಸುವ ಆಶಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

## ನಿಯಮಗಳು
ಈ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುವ ನಲ್ಕೆ ಅಥವಾ ಪಾಣ ತನಗೆ ನಿಗಧಿಯಾಗಿರುವ ಸೀಮಾವಲಯ ದಾಟಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲಾಗದು. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವೇಷ ತೊಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಯಾ ಊರಿನ ಮೊದಲ ಮನೆ (ಬೀಡು, ಜಿತ್ತು, ಮನೆ) ಎರಡನೇಯ ಮನೆ - ಈ ರೀತಿ ಪೂರ್ವ ನಿಶ್ಚಿತ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ವಿಪರ್ಯ ಆಗಕೂಡದು. ಹಾಗಾದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ದೇವರಿಗೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ತಪ್ಪುದಂಡದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಮಾಂಕಾಳಿ ಮುಖವಿರಿಸಿಕೊಂಡ ಸಂಚಾರ ಹಗಲು ಮಾತ್ರ, ರಾತ್ರಿ ಕೂಡದು. ಕಟಾವು ಆಗಿ ಜಮೀನ್ದಾರರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ ಇರುವಾಗ ಆಯಾ ಊರಿನ ಪಾಣರು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ವಸ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಆಚರಣೆ ಇದು. ಇದಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೆಖ
#ಸಂಪಾದಕರು: ಪ್ರೊ. ಹಿ. ಚಿ. ಬೋರಲಿಗಯ್ಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ. ಪುಟ ೨೬.

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಕಂಬಿ ಕುಣಿತ

## **ಕಂಬಿ ಕುಣಿತ**
## ಮುನ್ನುಡಿ
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವರುಷಕೊಮ್ಮೆ ಶಿವರಾತ್ರಿ, ಯುಗಾದಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದರ್ಶನಕಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀಶೈಲ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಯಾತ್ರಿಕರು ತಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ "ಕಂಬಿ" ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಯೇ "ಕಂಬಿ ಕುಣಿತ". ಈ ಹಿಂದೆ ಭಕ್ತರು ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಊರಿನವರೆಲ್ಲ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಹಾಡುತ್ತ-ಕುಣಿಯುತ್ತಾ, ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು, ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ದಾರಿ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ "ಪರಿಸೆ" ಹೊರಡುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 
## ಹಿನ್ನಲೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೀಶೈಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟು ಅವಧಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಒಯ್ಯ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಕಂಬಿ ಕಟ್ಟಿದ ನೆಲುವುಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಐದಾರು ಮೊಳ ಉದ್ದವಿರುವ ಬಿದಿರಿನ ಗಳ, ಅದರ ಎರಡು ಕೊನೆಗಳಿಗೂ ಬಿಗಿದು ಜೋಡಿಸಿದ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುವ ಬಿದಿರು ಕಡ್ಡಿಯ ಟಿಸಲು ಗಾಲುಗಳು. ಈ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕಾಯಕ ಗಂಟೆಗಳು. ಎರಡು ಕಾಲುಗಳಿಗೂ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಳದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೂಡಿಸಿದ ಕಳಸ ಮತ್ತು ಹಾಕಿದ "ಗಲ್ಲಪ". ಕಂಬಿಯ ಕೋಲಿಗೆ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರದ (ಪತಾಕೆ) ಆವರಣ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮ ಲೇಪನ - ಇದು ಕಂಬಿಯ ಸ್ವರೂಪ. ಇದನ್ನು ಗಲ್ಲಪದ ಹಿಂದೆ ಟಿಸಲು ಗಾಲುಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಕಾವಡಿಗೆ (ಅಡ್ಡಪಟ್ಟಿ) ನೆಲುವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ನಿತ್ಯ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವರು.

## ಹರಕೆ
ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಯಿಂದಲೋ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಡಚಣೆಯಿಂದಲೋ ಶ್ರೀಶೈಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕೆಲವು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಹರಕೆ, ಮುಡಿಪುಗಳನ್ನು ಹೋಗುವವರ ಕೈಲಿ ಕೊಟ್ಟು, ಮಲ್ಲಯ್ಯನಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಶೈಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಸುಖವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಭಕ್ತರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ. ಅವರನ್ನು ಪುಣ್ಯವಂತರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡತಾಗುವುದೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ಕೊಟ್ಟ ಹರಕೆ ಮುಡಿಪುಗಳು ಕಂಬಿಯ ಮೂಲಕ ದೇವರಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ಕಂಬಿಯ ಮೂಲಕವೇ ದೇವರು ಬರುತ್ತಾನೆಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಕಂಬಿಯೇ **ಕಂಬಿ ಮಲ್ಲಯ್ಯ** ನಾದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಶೈಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ "ಕಂಬಿ ಮಲ್ಲಯ್ಯ"ಗಳನ್ನು ಬೀಳ್ಕೂಡುವ ಊರಿನ ಜನ, ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದಾಗಲೂ ಊರಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಕುಶಲವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ತಾಳ, ಮದ್ದಳೆ, ಚಿನ್ನಕಹಳೆ, ಸನಾದಿ, ಮುಂತಾದ ಮಂಗಳ ವಾದ್ಯಗಳೂಂದಿಗೆ ಊರೊಳಗೆ ಕರೆದು ತರುತ್ತಾರೆ. 
## ಉದ್ಘೋಷ
ದಾರಿಯಲ್ಲಿ "ಸಿದ್ದಗಿರಿ ಶಿವಗಿರಿ ಮಹಾಂತ ಮಲ್ಲಯ್ಯ" ಎಂದು ಕಂಬಿ ಹೊತ್ತವನು ಉದ್ಗರಿಸಿದರೆ ಉಳಿದವರು "ಉಘೇ ಉಘೇ'" ಎಂದು ಜಯಘೋಷ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಶೈಲ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಬಿರುದಾವಳಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೂಂಡು ಭಕ್ತರು ಆವೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಬಿಯ ಅಯ್ಯಗಳೂ ಸಂಬಾಳದ ಜೊತೆಗೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಮಲ್ಲಯ್ಯನನ್ನು ಕುರಿತ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಾರತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. "ಕಂಬಿಯ ಅಯ್ಯ"ಗಳು ಶ್ರೀಶೈಲದಿಂದ ಬರುವಾಗ ಮರ ಬುಟ್ಟಿ, ಗಿರಿಯ ಹುಂಡಿ, ದವನ-ಹವನ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ತಂದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವರಿಂದ ಕಾಣಿಕೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
#ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು. ೧೯೭೭, ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ: ೧೮-೧೯.

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಕುಣಿತ

## ಮುನ್ನುಡಿ
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆ 'ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಕುಣಿತ'. ಮಾರಿ ಉತ್ಸವದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕುಣಿತ ಮಾರಿಯ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಜೀವಂತ ಹಿಡಿದು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಬಲಿ ಕೊಡುವ ಸಂಕೇತವೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನ ಪರಿಸರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೇ ಕಂಡು ಬರುವುದರಿಂದ ಈ ಮಾತಿಗೆ ಪುಷ್ಠಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಬಹುತೇಕ ಪುರುಷರು ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

## ಆಕೃತಿ ತಯಾರಿಕೆ
ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ದೃಶ್ಯವೆಂದರೆ 'ಕಾಡೆಮ್ಮೆ'ಯ ಆಕೃತಿ. ಇದು ಸುಮಾರು ೨೦ ಅಡಿ ಉದ್ದದ ದರ್ಬೆಯಿಂದ ತಯಾರು ಮಾಡಿದ ಹಂದರ. ಬಿದಿರಿನ ದರ್ಬೆಯನ್ನು ಕಮಾನಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಸಿ ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಆಕಾರ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯ ತಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಲಗಳನ್ನು ಸಹ ಆರೇಳು ಅಡಿ ಉದ್ದದ ತೆಳು ಬಿದಿರಿನ ದರ್ಬೆಯಿಂದಲೇ ತಯಾರಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆ ಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ತಲೆಯು ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಾದದ್ದೇ. ಕೊಂಬು, ನಾಲಿಗೆ, ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇರುವಂತೆ ಇದರ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಬಣ್ಣಗಳು
ಕೊಂಬುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಾಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಿವಿ ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಗಳಿಗೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವೇ. ಮುಖದ ಭಾಗಕ್ಕೇ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಬಳಿದಿದ್ದರೆ, ಬಿದಿರಿನ ಹಂದರದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕರಿ ಕಂಬಳಿ ಹೊದಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಆಕೃತಿಗೆ ಕಾಲುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.

## ಕುಣಿತದ ಬಗೆ
ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಕುಣಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಕೆಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಎರಡು ಬಿದಿರಿನ ಬೊಂಬುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಕಡೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಂದರದೊಳಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಂತುಕೊಂಡು 'ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯ' ಕಿವಿ ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಡಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಅವನ್ನು ಸಡಿಲಾವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗ ತಾನೇ ತಂದ ಹಸಿರು ಬಿದಿರೇ ಈ ಆಕೃತಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೃತಿ ತಯಾರಕರೂ ಅನುಭವಸ್ಥರೇ ಆಗಿರಬೇಕು. ಮಾರೀ ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ಮಾರಿ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಿಗಳೆಲ್ಲ ಮುಗಿದ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ರಂಗದ ಕುಣಿತ, ವೀರ ಮಕ್ಕಳ ಕುಣಿತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಆಗುತ್ತಿದಂತೆ ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡಿನ ಕುಣಿತದ ಆರಂಭ. ಬಿದಿರಿನ ಹಂದರ ಹೊತ್ತವರಿಂದ ಡೋಲು ಮತ್ತು ತಮಟೆ ವಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಣಿತ ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಆಕೃತಿಯ ಮುಂದೆ ಸೋಲಿಗರ ವೇಷದವರು ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗು - ಹರ್ಷಗಳೇ ಪ್ರಧಾನ. ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವು ಹೌದು. ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಿದ ಹಿಗ್ಗಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಆ ವಾದ್ಯಗಳ ಬಡಿತ ಮತ್ತು 'ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಕುಣಿತ'.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
#ಗೊ.ರು. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು, ಬೆಂಗಳೂರು

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಗಿರಿಜಾಕಲ್ಯಾಣ

thumb|ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ

ನೆಲಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ಶಿವಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾರ (ಜ. 14) ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಂತೆ ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಶಿವಶಕ್ತಿಯರ ಆರಾಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಶಿವಗಂಗೆ,ವೀರಶೈವ, ವೀರವೈಷ್ಣವ, ಜೈನ, ಬೌದ್ಧರ, ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ, ಅದ್ವೈತ ಶಕ್ತಿ, ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 4.547 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟದ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಪರ್ವದಿನ ಕುಂಭಿ ಮೇಲಿನ ತೀರ್ಥಕಂಬದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಗಂಗೋತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಗಂಗೆಯಿಂದಲೇ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶಿವಗಂಗೆಯ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನಿಗೆ ಧಾರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆಯಾದರೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪಾಣಿಬಟ್ಟಲಿನ ಮೇಲಿನ ಲಿಂಗವೇ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ. ಇದು ಉದ್ಭವ ಲಿಂಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ತುಪ್ಪದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರೆ ಬೆಣ್ಣೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಭಕ್ತರು, ಚಾರಣಪ್ರಿಯರು ತುಪ್ಪ ತಂದು ಗಾಂಗಾಧರೇಶ್ವರನಿಗೆ ಆ ತುಪ್ಪದಿಂದಲೇ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿವಲಿಂಗದ ಎದುರು ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ.ದೇವಾಲಯದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಾಲಯ, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಖಜಾನೆಯ ಗುಹೆಯಿದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿ–ಪಕ್ಷಿ, ಹೂಲತೆಗಳ ಸುಂದರವಾದ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗಾರೇಕಚ್ಚಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿಯೇ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಯ ಏಕಶಿಲಾ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಹಜಾರ, ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ, ಸಪ್ತ ಮಾತೃಕೆಯರ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ನವಗ್ರಹ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಭಾಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

## ತೀರ್ಥ
ಒಳಕಲ್ಲು ತೀರ್ಥ: ಏಕಶಿಲಾ ಗುಹಾಂತರ ಮಲೆಯ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಬದಿಯ ನೈರುತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಳಕಲ್ಲು ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಒಳಕಲ್ಲು ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ರಂಧ್ರಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದರೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತೀರ್ಥ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಪುಣ್ಯಶಾಲಿಗಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಅಲೆಗಳು ಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ಕೈಹಾಕಿದವರಿಗೆ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆಂಬುದು ವಾಸ್ತವ.

ನೂರೆಂಟು ಶಿವಲಿಂಗ: ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಅಗಸ್ತ್ಯ ತೀರ್ಥ. ಅದರ ಸುತ್ತ ನೂರೆಂಟು ಶಿವಲಿಂಗಗಳು.
ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಕಮಲ ತೀರ್ಥ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠ ಮತ್ತು ವಹ್ನಿ ಕುಲದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೀಠವಿದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬೃಹದಾಕಾರದ ರಾಚೋಟಿ ವೀರಭದ್ರಾಲಯದ ಎತ್ತರದ ಗಂಟೆ ಕಂಬ, ಹರಕೆ ಗಣಪ, ಪಾತಾಳಗಂಗೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗ. ಇದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದೇವತೆ ಹೊನ್ನಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಹೊನ್ನಮ್ಮಗವಿ ಮಠ, ಅದೋಗುಹಾ ಮಠ, ಪಾತಾಳಗಂಗೆ, ಶಂಕರ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟು 68,000 ತೀರ್ಥಗಳು ಇದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಷಷ್ಠಿಸಹಸ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವದ ಕುರುಹಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಿನ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

## ಸಮಯ
ಜನಪದದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಗಂಗಪ್ಪನ ಧಾರೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ವೃಷಭಾಕೃತಿ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಲಿಂಗಾಕೃತಿ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಗಣಪತಿ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸರ್ಪಾಕೃತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿವೆ. 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಳಲೆ ನಂಜರಾಜ ಎಂಬ ಕವಿಯು ಕುಕುದ್ಗಿರಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಪಟ್ಟ ಮಹಿಷಿ ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿಯು ಶಿವಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಳು ಎಂದು ಕ್ರಿ.ಶ.1131ರ ಶ್ರಾವಣ ಬೆಳಗೊಳದ ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಶಿವಗಂಗೆ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಕಡಿದಾದ ಹೆಬ್ಬಂಡೆಗಳು, ವಿಶಾಲವಾದ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಚಾರಣಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಸಾಹಸಿಗರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬೆಟ್ಟಹತ್ತಿ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಸ್ಮಯ ಅರಿಯಬಹುದು.ಈ ವರ್ಷ ಮಂಗಳವಾರ ಸಂಜೆ 4:15ಕ್ಕೆ ಗಂಗೋತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಗಂಗೆಯಿಂದಲೆ ಸಂಜೆ 5:30ಕ್ಕೆ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನಿಗೆ ಧಾರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯಲಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಸ್ನೇಹಲತಾ ರೆಡ್ಡಿ

ಸ್ನೇಹಲತಾ ರೆಡ್ಡಿ  (1935-77)    ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಸಿನಿಮಾ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದೆ. ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. 

## ಬದುಕು
ಗೌರವಸ್ಥ ಕ್ರೈಸ್ತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಏಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 1935 ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನವರು. ಇವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಮೇಜರ್ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಬಂಗಾಲಿ. ಸ್ನೇಹಲತಾ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಜಬ್ಬಲ್‍ಪುರದಲ್ಲೂ ಕಾಲೇಜು ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಮದರಾಸಿನ ಕ್ವೀನ್ ಮೇರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲೂ ನಡೆಸಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆಂಧ್ರಕವಿ ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದ ತಿಕ್ಕವರಪು ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿಯವರೊಂದಿಗೆ 1947ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು; ನಂದನಾ ಮಗಳು, ಕೊನಾರ್ಕ ಮನೋಹರ್ ಮಗ.
 
## ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚತುವಟಿಕೆಗಳು
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ನೃತ್ಯಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ನರ್ತನ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಇವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಒಲವಿತ್ತು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಯಲು 1951ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಿಯಾಲಿಯೋ ಎಂಬಾತನ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ನೃತ್ಯಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದರು. ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮದರಾಸ್ ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ ಕಲಾವಿಲಾಸಿ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಯುವಜನರಿಗೆ ಅಭಿನಯ, ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವತಃನಾಟಕಗಳಲ್ಲೂ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
   
ಇವರಂತೆಯೇ ಕಲಾಭಿಮಾನಿರಾದ ಇವರ ಪತಿ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ, ಕೊಲ್ಕತ್ತ, ಅಮೆರಿಕ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿ ಸಂಗೀತ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಮೊದಲಾದ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನುರಿತವರಾಗಿದ್ದರು. 

ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಇವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರೆಹಗಾರರ, ಸಾಹಿತಿಗಳ, ಕಲಾವಿದರ, ರಾಜಕೀಯ ಧುರೀಣರೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ನೇಹಲತಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕಾರ (1970), ಚಂಡಮಾರುತ (1978) ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಕಾರದ ನಾಯಕಿ ಚಂದ್ರಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಇವರ ಅಭಿನಯ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 1970ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರವೆಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಸುವರ್ಣ ಪದಕ) ಲಭಿಸಿತು. ಇವರಿಗೆ ಲೋಹಿಯಾ ವಾದದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಒಲವಿತ್ತು. ಬಡವರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಬಹುವಾಗಿ ದುಡಿದರು. 

## ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಸಮಾಜವಾದದಲ್ಲಿ ದೃಢನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದ ಇವರು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (1975) ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ, 1976 ಮೇ 1 ರಿಂದ 1977 ಜನವರಿ 13ರ ವರೆಗೆ ಸೆರೆವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇವರು ಬಂಧಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಸೆರೆವಾಸದ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೀಗಲು 9 ದಿನ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಅವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರ ದೊರಕುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಆಸ್ತಮ ವ್ಯಾಧಿ ಇದ್ದು ಸೆರೆವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸರಿಯಾದ ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ರೋಗ ಉಲ್ಬಣಿಸಿ ದೇಹಸ್ಥಿತಿ ಕೆಟ್ಟಿತು. ಅನಾರೋಗ್ಯ, ಪತಿ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಣದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇವರ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು; ಸೆರೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, 1977 ಜನವರಿ 25ರಂದು ನಿಧನಹೊಂದಿದರು.

## ಸಾಹಿತ್ಯ
ಇವರು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸೆರೆವಾಸದ ಘೋರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಜೈಲಿನ ದಿನಚರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಾಭಿರಾಮಮ್ (1978) ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಲತಾ (1977) ಎಂಬ ಎರಡು ಸಂಸ್ಮರಣ ಸಂಪುಟಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.	

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಹೋರಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಆಗಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಗ್

**ಆಗಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಗ್** ೧೮೭೪-೧೯೪೯. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಅಂಗಕ್ರಿಯಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ರಕ್ತಪರಿಚಲನ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಪಾತ್ರದ ಅರಿವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವ. 
## ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಗ್ರಿನಾದಲ್ಲಿ ಜನನ.  ಕಪ್ಪೆ ಗಳ ಉಸಿರಾಟದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದು ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದ (೧೯೦೩).  ಕೋಪೆನ್‍ಹೇಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ  ಅಂಗಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ.  ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಪುಪ್ಪುಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಅನಿಲದ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ವಿಯೆನ್ನದ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕೆಡಮಿಯಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದ (೧೯೦೬).  ಪುಪ್ಪುಸಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಹೀರಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಬಿಡುವುವೇ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಏನನ್ನೂ ಸುರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ರಕ್ತ ಕ್ಕೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸೇರಲು ಕೇವಲ ಭೌತಪಸರಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವೆಂದೂ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.  ಒಬ್ಬನ ದುಡಿತದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಳೆವ ಬೈಸಿಕಲ್, ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಅಳೆವ ಶ್ವಾಸಮಾಪಿ, ರಕ್ತಪ್ರಮಾಣಮಾಪಿ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ತಯಾರಿಸಿದ.  ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲೆಡೆಗಳಿಂದಲೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಂದು ಇವನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.  ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಕ್‍ಫೆಲ್ಲರ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ವತಿಯಿಂದ ಇವನಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಅಂಗಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆ ಊರ್ಜಿತವಾಯಿತು.  ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಒದಗಿಸಲು ರಕ್ತ ಸಾಗುವುದನ್ನು ರಕ್ತಲೋಮನಾಳಗಳು ಹೇಗೆ ಹತೋಟಿಗೊಳಿಸುವುವೆಂದೂ ಸ್ನಾಯು ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಲೋಮನಾಳಗಳೂ ತೆರೆದುಕೊಂಡು ರಕ್ತ ಹರಿಸುತ್ತವೆಂದೂ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟುದಕ್ಕಾಗಿ ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆಯಿತು (೧೯೨೦).	

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಥಿಯಾಡರ್ ಕ್ರಾಮರ್

ಥಿಯಾಡರ್ ಕ್ರಾಮರ್ (1897-1958) : 	ಆಸ್ಟ್ರಿಯದ ಜಾನಪದ ಕವಿ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವ. 
thumb|right|ಥಿಯಾಡರ್ ಕ್ರಾಮರ್ ನ ಸ್ಮಾರಕ
## ಬದುಕು
ಹಳ್ಳಿಯ ವೈದ್ಯನ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈತ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂಗವಿಕಲನಾದ. ಅನಂತರ ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಫಲನಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ. ಆದರೆ 1930ರಲ್ಲಿ ಆದ ಆರ್ಥಿಕಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ, ನಾಜಿಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಗಿಲ್‍ಫರ್ಡ್ ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಪಾಲನಾದ.
## ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು  ಸಾಹಿತ್ಯ 
ಕ್ರಾಮರನದು ಹೋರಾಟದ ಬದುಕು. ವಿಧಿಯೆದುರು ಸೆಣಸಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕ್ರೌರ್ಯ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಕೃತಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧವೂ ಈತ ಹೋರಾಡಿದ. ತನ್ನ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ದುರ್ಬಲರು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರ ಪರವಾಗಿ ಕಾದಾಡಿದ. ಆದರೂ ಈತ ತನ್ನ ಲೇಖಣಿಯನ್ನು ಸಮಾಜದ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸಿದವನಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರಿಯದ ವಿಯನ್ನ ನಗರದ ಹೊರವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರ ಜೀವನವನ್ನು ಈತ ಯಾವ ವಕ್ರೋಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸರಳವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ, ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಜೀವನಕ್ಕೆ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾದ ಈತನ ಕೃತಿಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾಹಲವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ಸು ತಂದವು. ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಈತನ ಪಾಲಿನವಾದವು.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೂ ಕ್ರಾಮರ್‍ನ ಹೃದಯ ವಿಯನ್ನದಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸರಳ ಹಾಗೂ ಮಧುರವಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕೆಲವೇ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಈತನೂ ಒಬ್ಬ. 		 		

ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರಿಯ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಸ್ಥಳಪುರಾಣ

ಧಾರ್ಮಿಕ ಆವರಣಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಶುದ್ಧಲೌಕಿಕ ಅಂಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಥೆಗಳೇ ಸ್ಥಳಪುರಾಣಗಳು. ಇಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಳಕಥೆಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯುವುದಿದೆ. ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿರಿದಾದ್ದು, ವಿವರಣಾತ್ಮಕವಾದ್ದು, ನಿಷ್ಪತ್ತ್ಯಾತ್ಮಕವಾದ್ದು - ಇವು ಸ್ಥಳಪುರಾಣ ಅಥವಾ ಐತಿಹ್ಯದ ಗುಣಗಳು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರಾಣ ಮೂಲದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೆ ಇವು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಳಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಕಥೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹ್ಯವೂ ಐತಿಹಾಸಿಕವೆಂಬಂತೆಯೂ ನಡೆದದ್ದೆಂಬಂತೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 
## ಐತಿಹ್ಯಗಳು
ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇಡೀ ದೇಶದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ಇಂಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಿ ಐತಿಹ್ಯ. 
### ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳು
ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳು ತಾವು ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅತಿದೂರ ಕ್ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತವನ್ನೊ ವೈಚಿತ್ರ್ಯವನ್ನೊ ಬಣ್ಣಿಸಲು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕಥೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುವೊಂದರ ವಿಶೇಷ ಗುಣವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವ ಐತಿಹ್ಯಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ವಸ್ತು ಇರುವ ತನಕ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐತಿಹ್ಯ ಜೀವಂತವಿರುತ್ತದೆ; ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ವಸ್ತು ಕಣ್ಮರೆಯಾದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐತಿಹ್ಯವೂ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೈತ್ಯ ಸೌಧಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, ಯುದ್ಧದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, ಸ್ತ್ರೀಸಾಹಸವನ್ನು ಕುರಿತು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರಬಹುದಾದ ನಿಧಿಯನ್ನು ಕುರಿತು, ತಳಹದಿಯ ಬಲಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಕುರಿತು - ಹೀಗೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯಮಾತ್ರದವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನಿಸಿದಾಗ ದೆವ್ವ, ರಾಕ್ಷಸ ದೇವತೆ ಮುಂತಾದ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದದ್ದೆಂಬ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಐತಿಹ್ಯಗಳೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯಗಳೂ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಂಡೆಯ ನಡುವೆ ಬಿರುಕು ಇದ್ದಾಗ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ರಾಜ ತಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗ ತನ್ನ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಶತ್ರುವಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾರದೆ ಬಂಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಒಡೆದು ಅದನ್ನು ಚೂರುಚೂರು ಮಾಡಿದಾಗ ಆ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಬಿರುಕುಂಟಾಯಿತು ಎಂಬ ಕಥೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸೀರೆಯನ್ನು ಒಣಗಿಸಲು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಾಸಿದಾಗ ಕಾಣುವಂಥ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹೋಲುವ ಗುರುತೊಂದು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಂಡರೆ, ವನವಾಸದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಂತೀದೇವಿ ಇಲ್ಲಿ ಸೀರೆಯನ್ನು ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು ಎಂಬ ಕಥೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಧಮುಕುವ ನೀರು ಬಂಡೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಳದಿಯಾಗಿ ಕಂಡರೆ, ಅದು ಸೀತಾದೇವಿ ಮಿಂದ ನೀರು ಎಂಬ ಕಥೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಬೆಳಗೊಳ ಮುಂತಾದ ಊರ ಹೆಸರುಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮವೇ ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. 
### ಸಂಚಾರಿ ಐತಿಹ್ಯಗಳು
ಸಂಚಾರಿ ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಕಥೆಯು ದೇಶದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಚಾರಿ ಐತಿಹ್ಯ ಪರಿಮಿತ ಪಾಠಾಂತರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನಂಬಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.		
	

ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧನೆ
ನಗುವನಹಳ್ಳಿ

## ನಗುವನಹಳ್ಳಿ
**ನಗುವನಹಳ್ಳಿ**( ಇಂಗ್ಲೀಷ್ - Naguvanahalli) ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ನಗುವನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಒಂದು ಪುಟ್ಟಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ, ಬೆಳಗೊಳ ಹೋಬಳಿ ಹಾಗು  ಜಿಲ್ಲೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ  ೪೦ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್, ತಾಲೂಕ್ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೩ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಹಾಗು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ (ಮಂಡ್ಯ ಹಾಗು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾರ್ಡರ್ ಹಳ್ಳಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ)

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಗುವನಹಳ್ಳಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಚಂದಗಾಲು, ಬ್ರಹ್ಮಪುರ, ನಾಗಯ್ಯನಹುಂಡಿ, ರಾಜೀವ್‌ನಗರ, ಬೆಳವಾಡಿ, ಮೇಳಾಪುರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಗ್ರಾಮಗಳ ಜನರು ಈ ಸಂತೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ

**ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರ**

ನಗುವನಹಳ್ಳಿ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಇತರ  ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಬೊಮ್ಮಾರು ಅಗ್ರಹಾರ, ಬ್ರಹ್ಮಪುರ, ಚಂದಗಾಲು, ರಾಜೀವನಗರ, ಕುವೆಂಪು ಬಡಾವಣೆ, ಬೆಳವಾಡಿ. ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಸುಮಾರು ೧೫ ಸಾವಿರ, ನಗುವನಹಳ್ಳಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೭೦೦೦.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. 
* ಪಿ. ಯು. ಕಾಲೇಜು
* ಎಂ. ಐ. ಟಿ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು

## ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳು
ನೀರಾವರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ಧು, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬು ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ. ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ರಾಗಿ, ತರಕಾರಿ, ಹೂವಿನ ಕೃಷಿಯೂ ಇದೆ.

## ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು 
ಶ್ರೀರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ರಾಮಮಂದಿರ, ಕಿರೀಟ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಆಂಜುನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆ ಮಾರಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ   ಅಯ್ಯಪ್ಪಸ್ವಾಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ,   ಶ್ರೀ ಕಾಲಬೈರವಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಶ್ರೀ  ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಬೊಮ್ಮರಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ.

## ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೌಲಭ್ಯ 
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಎಂ.ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ  ಬ್ಯಾಂಕ್, ನಗುವನಹಳ್ಳಿ ಸೇವ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ, ಎಸ್. ಬಿ. ಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ.

## ಸಂಪರ್ಕ
ರಸ್ತೆಯಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ.
* ಮಂಡ್ಯದಿಂದ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ 
* ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೫ ಕಿ.ಮೀ 
* ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ

ಕಕ್ಷೆಗಳು:   ೧೨°೨೨'೫೧"N   ೭೬°೪೧'೧೧"E

ವರ್ಗ:ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು