open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಗುರುವಾಯೂರು

thumb|right|ಅಡ್ಡಹೆಸರು - ದಕ್ಷಿಣದ ದ್ವಾರಕೆ

**ಗುರುವಾಯೂರು**, **ಗುರುಪಾವನಪುರಿ** ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ, ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣ. ಇದು, ದೈನಂದಿನ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇವಸ್ಥಾನವೆನಿಸಿರುವ ಗುರುವಾಯೂರು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯದ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಗುರುವಾಯೂರು, ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗುರುವಾಯೂರು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂರ್ತಿಯಷ್ಟು ಅಂದರೆ, ೫೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಿರಬಹುದು.
## ಐತಿಹ್ಯ
8ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಕುರುವಾಯೂರು ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಮೇಲ ಪೂಂತೂರ್ ಸಂತ ಇದನ್ನು ಗುರುವಾಯೂರು ಎಂದು ಕರೆದ. ಇಲ್ಲಿ ಗುರುವಾಯೂರಪ್ಪನ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಷ್ಣು ವಿಗ್ರಹ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ ಗದಾಪದ್ಮಧರನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣಾವತಾರ ವಿಗ್ರಹವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಈಗ ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ತುಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹ ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಬಂದಿದೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸುತಪ, ಕಶ್ಯಪ, ವಾಸುದೇವ, ಕೃಷ್ಣ-ಇವರು ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಪಡೆದರೆಂದೂ ಕೃಷ್ಣ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ ಮಾಡುವಾಗ ಇದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಲು ಉದ್ಧವನ ಮುಖೇನ ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ನಿರೂಪ ಕಳುಹಿಸಿದನೆಂದೂ ಆದರೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಬರುವದರೊಳಗೆ ಇದು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತೆಂದೂ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯ ವಾಯುವಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಂದು ಶಿವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಂತೆ ಸಮುದ್ರದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿದನೆಂದೂ ಸ್ಥಳಪುರಾಣವಿದೆ. ವಾಯುವಿನ ನೆರವಿನಿಂದ ಗುರು ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗುರುವಾಯೂರು ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತು. ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವರ ಸ್ತೋತ್ರರೂಪವಾದ ನಾರಾಯಣೀಯಂ ಎಂಬ ಗೃಂಥ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿಯ ಪೂಜೆ ಇತರ ಪೂಜೆಯಂತಲ್ಲದೆ ನಿಷ್ಕಲ ಬ್ರಹ್ಮಪೂಜೆಯಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಕೆಲಕಾಲ ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆಂದೂ ಪ್ರತೀತಿ.

ಇದು 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವೆನಿಸಿದೆ. ಪೂಂತಾನಂ, ಮೇಲಪುಂತೂರ್, ಬಿಲ್ವಮಂಗಲಂ ಮತ್ತು ಮಾನವೇದನ್ ಎಂಬ ಸಂತರು ಇಲ್ಲಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂತರ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಕೇರಳದ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳದ ಮಹತ್ತ್ವ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿಯ ಪೂಜಾ ವಿಶೇಷದಿಂದ ಭಕ್ತರ ರೋಗರುಜಿನಗಳೂ ಸಂಕಷ್ಟಗಳೂ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯುಂಟು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*newlifemarriage.com - Wedding Planner at Guruvayoor
*Guruvayoor.info - Guruvayoor Information 
*http://gitanjaliweddinghouse.com Guest house for wedding in Guruvayoor
*guruvayuronline.com - Divine Gateway 
*guruvayurdevaswom.org 
*Read the details about Sri Guruvayoor Temple
*Guruvayupuresham.com All about Guruvayoor
*[guruvayurhomestay.blogspot.in] Homestays in Guruvayoor

ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಕದಿರಿ

ಕದಿರಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಆಂಧ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೊಂದು. ’ತಿಮ್ಮಮ್ಮ ಮರ್ರಿಮಾನು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಲದ ಮರವು ಕದಿರಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ೧೧ ಎಕ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಈ ಆಲದ ಮರದ ಒಟ್ಟೂ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೯,೧೦೭ ಚದರ ಮೀಟರ್. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಈ ಆಲದ ಮರವು ಗಿನ್ನಿಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡನ್ನು ಸೇರಿತು.

## ಇತಿಹಾಸ 
ವಿಷ್ಣು ನರಸಿಂಹಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಕೊಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ’ಖ’ ಎಂದರೆ ಪಾದ. ಆದ್ರಿ - ಬೆಟ್ಟ. ನರಸಿಂಹನ ಪಾದದ ಚಿಹ್ನೆ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟವಾದ್ದರಿಂದ ಊರಿಗೆ ಖದ್ರಿ>ಕದ್ರಿ> ಕದಿರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಅಷ್ಟಭುಜ ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿಯಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಕಾಲದಷ್ಟು ಹಳೆಯದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
*http://www.mastanantapur.com/KadiriSwamy.htm 

ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ಗುರುವಾಯೂರು ದೇವಸ್ಥಾನ

thumb|ಗುರುವಾಯೂರು ದೇವಾಲಯ
thumb|ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರ

**ಗುರುವಾಯೂರು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ**ವು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ, ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಗುರುವಾಯೂರ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಅದು ಕೇರಳದ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ *ಭೂಲೋಕ ವೈಕುಂಠವೆಂದು* ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಗುರುವಾಯೂರು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾದ ವಿಗ್ರಹವು ಕೃಷ್ಣನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖ, ಕ್ರಕಚೀಕೃತ ಅಂಚುಗಳುಳ್ಳ ಮಾಯಾ ಚಕ್ರವಾದ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ, ಕೌಮೋದಕಿ ಗದೆ ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ಮಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಕಮಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* http://www.guruvayur.us
*Official site of Guruvayur Devasom 

ವರ್ಗ:ಕೃಷ್ಣನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಮುನಿ ಜನಪದ

ಕನ್ನಡ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ನ ಹಾಸ್ಯಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ, ಜನಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ  **ಮುನಿ ಜನಪದ** ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ, ರ ಮನೆಯ ಹೆಸರು, 'ಮುನಿರಾಜು' ಎಂದು. ಶ್ರೀ ಮುನಿ ಜನಪದರು,  'ಪಾ.ಪ. ಪಾಂಡು' ನಿಂದ ಆರಂಬಿಸಿ 'ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠಲ' ವರೆಗೆ  ಕಳೆದ ೮ ವರ್ಷ ಹಲವಾರು  ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನೂ ಸತತವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿದ ದಾಖಲೆ  ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಇವುಗಳ  ನಿರ್ಮಾಪಕ,'ಸಿಹಿ ಕಹಿ ಚಂದ್ರು',.ರವರ 'ಫೈನಲ್ ಕಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ 'ಯಿಂದ. 
* ಪಾ.ಪ. ಪಾಂಡು- ೧,೦೧೪ ಸಂಚಿಕೆಗಳು.
* ಸಿಲ್ಲಿ ಲಲ್ಲಿ-  ೧,೧೧೬ ಸಂಚಿಕೆಗಳು.
* ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠಲ, ಈಗ  ೯೬೦ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ.  ಸನ್.೨೦೧೩ ರ, ಆಗಸ್ಟ್  ೨೨ ಕ್ಕೆ ಸಾವಿರ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.
## 'ಪಾ 'ನಿಂದ 'ಪಾ' ವರೆಗೆ
' ಪಾ  ನಿಂದ ಪಾ ' ವರೆಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ, 'ಪಾಂಡು ಐ. ಲವ್ ಯು', 'ಯಾಕಿಂಗಾಡ್ತಿರೋ',  'ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಗುಲಾಮ' ( ಪರಮ ಪದ ಒಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ) ಎಲ್ಲವೂ ಹಾಸ್ಯ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ನಿರ್ದೇಶಕ, 'ಮುನಿ ಜನಪದ'.

## ಬೆಳೆದ ವಾತಾವರಣ
'ಮುನಿ ಜನಪದ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯದ 'ಕೆಂಗೇರಿ'ಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.  ಅಲ್ಲಿನ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಸಮಯದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಮೈನಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ರ ಜನಪದ ತಂಡ'ದ ಮೂಲಕ 'ರವಿಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ'ದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಎರಿದರು. 'ಪಾ.ಪ.ಪಾಂಡು' ಆರಂಭದ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು 'ವಿಜಯ ಪ್ರಸಾದ್' ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾದಿದ್ದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ೯೦೦ ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕಂತುಗಳನ್ನೂ ಮುನಿಪದ ನಿರ್ದೆಶಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ೨ ಸಾವಿರ ಹಾಸ್ಯ ಸಂಚಿಕೆಗಳ  ನಿರ್ದೆಶನದ ಅನುಭವಿ. 
## ಹಾಸ್ಯ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಸವಾಲುಗಳು
ಹಾಸ್ಯ ಧಾರಾಹಿಗಳನ್ನು ತರಲು ಬಹಳ ಶ್ರಮ ಬೇಕು. ಅಪಾರ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲವಲವಿಕೆ, ಹಾಗು ಸೃಜನಶೀಲತೆಗಳು  ಪರಿಶ್ರಮದ ಆಯಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.  'ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿ ರುದ್ರೇಶ್ ಎಂಬ ಸಂಭಾಷಣೆ', ಕಥಾ ತಯ್ಯಾರಿಕರ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಇದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಟ ನಟಿಯರು ಬಹಳ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳು.' ಪಾಂಡುರಂಗ ಟೀಮ್' ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.ವಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಹಾಸ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ರ,ಎಲ್ಲಾ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು  ಮಿನಿ ಜನಪದ  ನೋಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೇರು ಪ್ರತಿಭೆಗಳಾಗಿ ಮೆರೆದ, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರ,  ಸದಭಿರುಚಿಯ ಹಾಸ್ಯ ವನ್ನೂ  ಸವಿದಿದ್ದಾರೆ.
## ಪರಿವಾರ 
'ಮುನಿ ಜನಪದ ರ,  ತಂದೆ ಮುದ್ದು ರಾಮು, ಅಮ್ಮ,  ಶಾರದಮ್ಮ. ಮುನಿ ಜನಪದರು, ತಮ್ಮ  ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿ, ನಾಟಕ ರಂಗಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದರು. ಅವರ ಹಿರಿಯ ನಾಟಕ ಕಲೆಯ ಮೇರು ವ್ಯಕ್ತಿ, 'ಮೈನಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ' ತೀರಿಹೋದರು. ಅವರ ತಂಡದ ಹೆಸರನ್ನು ಶಾಸ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡದ ಕಿರುತೆರೆಯ ಹಾಸ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟರು
ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್

**ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್** (ಜುಲೈ ೧, ೧೮೮೯ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೩, ೧೯೬೯) ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರು.

## ಜೀವನ
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ಸರ್ ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು ಜುಲೈ ೧,  ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.   ಮೂಲತಃ ಚಿತ್ರಾಪುರ ಸಾರಸ್ವತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ.  ಅವರ ತಂದೆ ಬಿ. ರಾಘವೇಂದ್ರರಾವ್ ಅವರು ಮದರಾಸು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯರು. ತಾಯಿ ರಾಧಾಬಾಯಿ. 

ಮದ್ರಾಸಿನ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಕೆಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗ ನಡೆಸಿದ ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸದಸ್ಯರಾದರು.  ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳ ರಾಯಭಾರಿಗಳಾಗಿ ಸಹಾ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದರು.  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್, ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಕಮಿಷನರ್ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.

## ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಟುಂಬ
ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರ  ಸಹೋದರರೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತರೇ. ಬೆನಗಲ್ ಸಂಜೀವರಾವ್ ಖ್ಯಾತ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ (ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದವರೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಹುದ್ಧೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದವರು.  ಬೆನಗಲ್ ಶಿವರಾಮ್ ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು, ಗ್ರಂಥಕರ್ತರು, ಇವರು, ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪುತ್ರರಾದ ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಗರಾಯರ ಬರಹಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ INDIA’S CONSTITUTION IN THE MAKING ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಗವರ್ನರ್
ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು  ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ೧೯೪೯ರಿಂದ ೧೯೫೭ರ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದವರು.   ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಯ ಹಲವು ಕಾಲ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಅಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಉಂಟಾದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಹೊರಬಂದರು.  

## ವಿದಾಯ
ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 1969ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.  ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ 1936ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸರ್ಕಾರದ ನೈಟ್ ಹುಡ್ ಗೌರವ ಸಹಾ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿತ್ತು. 

ವರ್ಗ: ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ರಾಯಭಾರಿಗಳು
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಎನ್ ಐ ಇ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಈ ಕಾಲೇಜು ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡನೇ ಹಳೆಯ ಇಂಜಿನೀರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಆಗಿದೆ. ಸ್ವಾಯತ್ತವಾದ ಈ ಕಾಲೇಜು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಾಧಿಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತಿದೆ.  ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳಲ್ಲಿ    ಭಾರತೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್ ಐ ಇ ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ದೊರಕಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು
ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು
ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ

**ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ** ಅಥವಾ **ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧ**ವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪದವಿ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಅರ್ಹತೆಗೆ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ, ಕೃತಿಕಾರನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ ಒಂದು ದಸ್ತಾವೇಜು. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ/ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, "ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ" ಶಬ್ದವನ್ನು ಸ್ನಾತಕ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪಠ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ, "ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧ" ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ನಿಜವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಅಲ್‍ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಡ್ಯೂರೆರ್

**ಅಲ್‍ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಡ್ಯೂರೆರ್** ( ೨೧ ಮೇ ೧೪೭೧ – ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫೨೮) ಒಬ್ಬ ಜರ್ಮನ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ, ಕೆತ್ತನೆಕಾರ, ಮುದ್ರಣಕಾರ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಿ. ಈತ ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಇವರ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.  
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ಸೋಸೂರಿಯಾ ಆಬ್ವ್ಯಾಲೇಟಾ

***ಸೋಸೂರಿಯಾ ಆಬ್‍ವ್ಯಾಲೇಟಾ*** (**ಬ್ರಹ್ಮಕಮಲ**) ಹಿಮಾಲಯ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಉತ್ತರ ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯದ ಒಂದು ಜೀವಜಾತಿ. ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಅದು ಸುಮಾರು ೪೫೦೦ ಮಿ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರಾಜ್ಯಹೂವು.ಅದು ರಾತ್ರಿ ಅರಳಿ ಬೆಳಗಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬಾಡಿ ಹೋಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಬಿ. ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ

ಅಬುಧಾಬಿ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ, ಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ 'ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್.ಶೆಟ್ಟಿ', **ಡಾ. ಬಾವಗುತ್ತು, ರಘುರಾಮ ಶೆಟ್ಟಿ**, ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ, ಅಬುಧಾಬಿ ನಗರ'ದಲ್ಲಿ  ನೆಲೆಸಿರುವ ಉಡುಪಿ  ಮೂಲದ ತುಳುವ.ದುಬೈನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ 'ಬುರ್ಜ್ ಖಲೀಫಾ' ಕಟ್ಟಡದ ೧೦೦ ನೆಯ ಮಹಡಿಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅದೇ ಕಟ್ಟಡದ ೧೪೧ ನೆಯ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕಚೇರಿಯನ್ನೂ ತೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ.ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಪು ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪದ 'ಬಾವ ಗುತ್ತಿ' ಯ ನಿವಾಸಿ. ಸನ್. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ 'ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಫಾರ್ಮಸಿ' ಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿ, ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ 'ಅಬುಧಾಬಿ ನಗರ'ಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ 'ನ್ಯೂ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್' ಎಂಬ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲೇ ಅತಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ಕೆಲಸಮಾಡಿ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಸಾಗಿದರು. ಈಗ ಡಾ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ದುಬೈ ಸರಕಾರದ ವಿತ್ತ ಇಲಾಖೆಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಲಿಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

### ಜನನ
ಬಾವಗುತ್ತು ರಘುರಾಮ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ಉಡುಪಿಜಿಲ್ಲೆಯ 'ಕಾಪು' ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
### ಪರಿವಾರ
ಡಾ.ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ಪತ್ನಿ, ಚಂದ್ರ ಕುಮಾರಿ, ಒಬ್ಬ ಮಗ, ಮತ್ತು ಮೂವರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸುಖೀ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.  
### ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೌರವಗಳು
* ಸನ್. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
* ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
* ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಒಡೆಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
### ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯ
ಯು.ಎ.ಇ.ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ  'ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವೀ ೧೦೦  ಮಂದಿ  ಭಾರತೀಯ ವಿವಿಧ ಉದ್ಯಮಿಗಳ  ಪಟ್ಟಿ'ಯನ್ನು 'ಫೋರ್ಬ್ಸ್' ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ  ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.  **ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಹೀಗಿವೆ :**
* ಲುಲು ಸಮೂಹದ ಎಮ್.ಎ. ಯೂಸುಫ್ 
* ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಸಮೂಹದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ , ಮಿಕಿ ಜಗತ್ಯಾನಿ 
* ಏನ್. ಎಮ್. ಸಿ. ಉದ್ಯಮಗಳ ಒಡೆಯ, ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ 
* ಪಿ.ಎನ್.ಸಿ.ಮೆನನ್ 
* ಸನ್ನಿ ವಾರ್ಕೆ  
* ಆಝಾದ್ ಮೂಪನ್ 
* ಜಾಯ್ ಆಲುಕ್ಕಾಸ್ 
* ಸಯ್ಯಿದ್ ಸಲಾಹುದ್ದೀನ್ 
* ಜಾಕೀ ಪಂಜಾಬಿ
### ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ (೨೦೧೩)
ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಫೋರ್ಬ್ಸ್  ಕೂಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ  ೧.೫ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ  ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ, ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ.ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
'ಟ್ರಾವೆಲ್ ಎಕ್ಸ್' ಎಂಬ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* BBC, 27 January 2015  Lives (and loves) of India’s wealthiest-B.Raghurama shetty

ವರ್ಗ : ಅಬುಧಾಬಿಯ ವಿಶಿಷ್ಠ ಕನ್ನಡದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ವರ್ಗ : ಅಬುಧಾಬಿಯ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯರು

ವರ್ಗ:ಜನ
ವೈದ್ಯ

**ವೈದ್ಯ**ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಒಬ್ಬ ವೃತ್ತಿನಿರತ, ಅಂದರೆ ಈ ವೃತ್ತಿಯು ರೋಗ, ಗಾಯ, ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾರೀರಿಕ ಹಾಗು ಮಾನಸಿಕ ದುರ್ಬಲತೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಥವಾ ಪುನರಾರೋಗ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೋಗಗಳ ವರ್ಗಗಳು, ಪ್ರಕಾರದ ರೋಗಿಗಳು, ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು (ಪರಿಣತ ವೈದ್ಯಭಿಷಜ) ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು,ಕುಟುಂಬಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಹಾಗು ಪರಿಪೂರ್ಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಬಹುದು (ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯಭಿಷಜ). ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿಗೆ (ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ) ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಷಯಗಳು, ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿವರವಾದ ಅರಿವು - ವೈದ್ಯಕೀಯದ *ವಿಜ್ಞಾನ* - ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಅನ್ವಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ - ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲೆ ಅಥವಾ *ಕೌಶಲ* ಎರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ವೃತ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ನೆನಪಿರಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರತ್ನಜ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಅಜಯ್ ಗೌಡ.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು  	ಪ್ರೇಮ್—ಕಿಶೊರ್, ನವಿನ್ ಕೃಷ್ಣ—ಏಕಾಂತ್ ವಿದ್ಯ ವೆಂಕಟೇಶ್—ಸಿಂಧು, ವರ್ಷ—ಇಂದು ಅನಂತ್ ನಾಗ್, ವಿನಯಾ ಪ್ರಸಾದ್, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು 	ಹಂಸಲೇಖ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕರು *ಎಸ್. ಪಿ. ಬಿ, ಚಿತ್ರ, ವಿಜಯ್ ಯೇಸುದಾಸ್, ಚೇತನ್ ಸಾಸ್ಕ*. ಈ ಚಿತ್ರವು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು

## ಕನ್ನಡ ಬಾಷೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತರು ಹಾಗು ಕೃತಿಗಳು
{| class="wikitable sortable "
|- 
! ವರ್ಷ
! ಸಾಹಿತಿ
! ಕೃತಿ
|-
| ೧೯೫೫
|  ಕುವೆಂಪು
|  ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ(ಮಹಾ ಕಾವ್ಯ)
|-
| ೧೯೫೬
| ರಂ ಶ್ರೀ ಮುಗಳಿ
| ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ
|-
| ೧೯೫೮
| ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ
| ಅರಳು ಮರಳು(ಕವನ ಸಂಕಲನ)
|- 
| ೧೯೫೯
| ಕೋಟಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ(ಕಲಾ ಪ್ರಬಂದ)
| ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ
|-
| ೧೯೬೦
| ವಿ.ಕೃ.ಗೋಕಾಕ್
| ದ್ಯಾವಾ ಪೃಥ್ವಿ(ಕಾವ್ಯ)
|-
| ೧೯೬೧
| ಎ ಆರ್ ಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರೀ
| ಬಂಗಾಳೀ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಬಂಕಿಮ ಚಂದ್ರ
|-
| ೧೯೬೨
| ದೇವುಡು ನರಸಿಂಹ ಶಾಸ್ತ್ರೀ
| ಮಹಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯ (ಕಾದಂಬರಿ)
|-
| ೧೯೬೪
| ಬಿ ಪುಟ್ಟ ಸ್ವಾಮಯ್ಯ
| ಕ್ರಾಂತಿ ಕಲ್ಯಾಣ (ಕಾದಂಬರಿ)
|-
| ೧೯೬೫
| ಎಸ್ ವಿ ರಂಗಣ್ಣ
| ರಂಗ ಬಿನ್ನಪ
|-
| ೧೯೬೬
| ಪು.ತಿ.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್
| ಹಂಸ ದಮಯಂತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ರೂಪಕಗಳು 
|-
| ೧೯೬೭
| ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ
| ಶ್ರೀಮದ್ ಭಗವದ್ಗೀತಾ ತಾತ್ಪರ್ಯ ಅಥವಾ ಜೀವನ ಧರ್ಮಯೋಗ
|-
| ೧೯೬೮
| ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್
| ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು
|-
| ೧೯೬೯
| ಎಚ್ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ
| ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ
|-
| ೧೯೭೦
| ಶಂ ಭಾ ಜೋಶಿ
| ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪೂರ್ವ ಪೀಠಿಕೆ
|-
| ೧೯೭೧
| ಆದ್ಯ ರಂಗಾಚಾರ್ಯ
| ಕಾಳಿದಾಸ
|-
| ೧೯೭೨
| ಎಸ್ ಎಸ್ ಭೂಸನುರುಮಠ
| ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಯ ಪರಾಮರ್ಶೆ
|-
| ೧೯೭೩
| ವಿ.ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ
| ಅರಳು ಬರಳು
|-
| ೧೯೭೪
| ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ
| ವರ್ಧಮಾನ
|-
| ೧೯೭೫
| ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪ
| ದಾಟು
|-
| ೧೯೭೬
| ಎಂ ಶಿವರಾಂ
| ಮನ ಮಂಥನ
|-
| ೧೯೭೭
| ಕೆ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ
| ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲು
|-
| ೧೯೭೮
| ಬಿ.ಜಿ.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿ
| ಹಸಿರು ಹೊನ್ನು
|-
| ೧೯೭೯
| ಎ.ಎನ್.ಮೂರ್ತಿರಾವ್
| ಚಿತ್ರಗಳು ಪತ್ರಗಳು
|-
| ೧೯೮೦
| ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್
| ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಗೋರುರು
|-
| ೧೯೮೧
| ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ
| ಜೀವ ಧ್ವನಿ
|- 
| ೧೯೮೨
| ಚದುರಂಗ
| ವೈಶಾಖ
|-
| ೧೯೮೩
| ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ
| ಕಥೆಯಾದಳು ಹುಡುಗಿ
|-
| ೧೯೮೪
| ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ
| ಕಾವ್ಯಾರ್ಥ ಚಿಂತನ
|-
| ೧೯೮೫
| ತ.ರಾ.ಸುಬ್ಬರಾಯ
| ದುರ್ಗಾಸ್ಥಮಾನ
|-
| ೧೯೮೬
| ವ್ಯಾಸರಾಯ ಬಲ್ಲಾಳ
| ಬಂಡಾಯ
|-
| ೧೯೮೭
| ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ
| ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ
|-
| ೧೯೮೮
| ಶಂಕರ ಮೋಕಾಶಿ ಪುಣೇಕರ
| ಅವಧೇಶ್ವರಿ
|-
| ೧೯೮೯
| ಹಾ.ಮಾ.ನಾಯಕ
| ಸಂಪ್ರತಿ
|-
| ೧೯೯೦
| ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ
| ಕುಸುಮ ಬಾಲೆ
|-
| ೧೯೯೧
| ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ
| ಸಿರಿ ಸಂಪಿಗೆ
|-
| ೧೯೯೨
| ಸ.ರಾ.ಎಕ್ಕುಂಡಿ
| ಬಕುಳದ ಹೂವುಗಳು
|-
| ೧೯೯೩
| ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್
| ಕಲ್ಲು ಕರಗುವ ಸಮಯ
|-

ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಕೆಂಗಿನಾಳ

**ಕೆಂಗಿನಾಳ** ಗ್ರಾಮವು  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

## **ಭೌಗೋಳಿಕ**
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

## **ಹವಾಮಾನ**
* ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು  ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು  ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ **೪೨.೭ ಡಿಗ್ರಿ**ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ **೯.೫ ಡಿಗ್ರಿ** ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
* ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - **೩೫°C-೪೨°C ಡಿಗ್ರಿ** ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್
* ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು
* ಮಳೆಗಾಲ -  **೧೮°C-೨೮°C ಡಿಗ್ರಿ** ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್.
* ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ **೩೦೦ - ೬೦೦ಮಿಮಿ** ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
* ಗಾಳಿ -ಗಾಳಿ ವೇಗ  ೧೮.೨ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), ೧೯.೬ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ  ೧೭.೫ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ.

## **ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ**
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ **ಕನ್ನಡ**. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. **ಜವಾರಿ** ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. **ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ**,, **ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,**, **ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ**,, **ಕೆನೆಮೊಸರು** ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

## **ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ**
ಅಪ್ಪಟ **ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ** ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು  **ದೋತ್ರ**, **ನೆಹರು ಅಂಗಿ** ಮತ್ತು **ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು**(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು **ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ** ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## **ಧರ್ಮಗಳು**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  **ಹಿಂದೂ** ಮತ್ತು **ಮುಸ್ಲಿಂ**  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

## **ಭಾಷೆಗಳು**
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ **ಕನ್ನಡ**. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

## **ದೇವಾಲಯಗಳು**
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## **ಮಸೀದಿಗಳು**
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

## **ನೀರಾವರಿ**
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  **೯೦**  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ **ಕಬ್ಬು**, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## **ಉದ್ಯೋಗ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ **೭೦%** ಜನಸಂಖ್ಯೆ  **ಕೃಷಿ**ಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. **ಕೃಷಿ**ಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

## **ಬೆಳೆಗಳು**
**ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು**

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

**ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು**

**ದ್ರಾಕ್ಷಿ**, **ಕಬ್ಬು**, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ,  ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

**ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು**

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರಿಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು  ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

## **ಹಬ್ಬಗಳು**
ಪ್ರತಿವರ್ಷ   ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## **ಶಿಕ್ಷಣ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  **ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ** ಇದೆ.

## **ಸಾಕ್ಷರತೆ**
ಗ್ರಾಮದ  **ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ**  ಸುಮಾರು **೬೭%**. ಅದರಲ್ಲಿ  **೭೫% ಪುರುಷರು** ಹಾಗೂ **೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು** ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

## **ರಾಜಕೀಯ**
ಗ್ರಾಮವು **ವಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ**ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪಳ್ಳಿ

ಭಾರತೀಯ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ ದ ಜನವಾಸ್ತವ್ಯವಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರ ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪ್ಪಳ್ಳಿ (ತಮಿಳು:திருச்சிராப்பள்ளி). ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪ್ಪಳ್ಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿತೀರದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನಗರವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಗರಗಳು
ಮಿಠಾಯಿಗಳ (ಬ್ಯಾಂಡ್)

1973 ರಿಂದ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಪಾನ್ ಗರ್ಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಬಲ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕ್ಯಾಂಡೀಸ್ (Candies) ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತನ್ನ ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ. ಅಂತಿಮ ಸಂಗೀತ ಜಪಾನ್ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸುದ್ದಿ ಆಗಿತ್ತು.

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ
* ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
* ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ

ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಶ್ರೀ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಜಿಗಳು

ಶ್ರೀ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಜಿಗಳು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತಾಳಿಕೋಟೆಯ ಭಾಗದ ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ನಡೆದಾಡುವ ದೇವರು. ಗುರುವಿಲ್ಲದೆ ಅರಿವಿನ ಆಗರವಾದ ಅಪರೂಪದ ಶಿವಯೋಗಿ ಶ್ರೀ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು.

==ಚರಿತಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತಾಳಿಕೋಟೆಯ ಶ್ರೀ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ಶಿವಯೋಗಿಗಳು ಈ ಭಾಗದ ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ನಡೆದಾಡುವ ದೇವರು. ಖಾಸ್ಗತ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವೇ ಗುರುವಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರಿತವನು, ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು ಎಂದು. ಸ್ವತಃ (ಖಾಸ), ಸದ್ಗತಿ (ಗತಿ) ಪಡೆದವನು ಎಂದರ್ಥ. ಐದು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ತಾಳಿಕೋಟೆ ವಿರಕ್ತಮಠವು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 14 ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಇಂತಹ ಸುದೀರ್ಘ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ 13ನೆಯ ಪೀಠಾಧಿಪತಿ ಶ್ರೀ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಅವರು ತ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂತರಾಗಿದ್ದರು.

## ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ
ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶಿರೂರ ಗ್ರಾಮದ ಸಂಗಯ್ಯ ಮತ್ತು ನೀಲಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಪುಣ್ಯಸಂಜಾತರಾಗಿ 1863ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ 13ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರವಾಯಿತು. ನಂತರ ಶ್ರೀಮಠದ ಭಿಕ್ಷಪ್ಪಯ್ಯನ ಗದ್ದುಗೆಯಲ್ಲಿ (ತಪಸ್ಸಿನ ಗದ್ದುಗೆ) ಆರು ತಿಂಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನುಗೈದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಶಕ್ತಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ವಿರಕ್ತಪ್ಪ.

## ಲೋಕಸಂಚಾರ
ಲೋಕಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಆರೂಢ ಪರಂಪರೆಯ ಗುರು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಾರೂಢರ ದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಶಿವಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಸಿದ್ಧಾರೂಢರು; ‘ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧಾದಿ ಅರಿಷಡ್ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವ ನೀನು ಸ್ವಯಂ ಸದ್ಗತಿ ಹೊಂದುವೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಖಾಸ್ಗತ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆ ನಂತರ ಶ್ರೀಗಳು ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ಶಿವಯೋಗಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

## ಅಧ್ಯಾತ್ಮ
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದ ಶ್ರೀಗಳು ಧಾರ್ವಿುಕ ಸಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸ್ವತಃ ಮುಕ್ತಿ ಫೌಜ್ ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲರಾ, ಪ್ಲೇಗ್​ನಂತಹ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ತಲೆದೋರಿದಾಗ ಸ್ವತಃ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಿ, ಮೃತರ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದರು. ಜತೆಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಂಧವರ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲೂ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರರನ್ನು ಸರ್ವ ಜನಾಂಗದವರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ತಾಳಿಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ಮಠ ಮತ್ತು ಮಸೀದಿ ಒಂದೇ ಗೋಡೆಯ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮ ಸಂಘರ್ಷವಿಲ್ಲದೆ ಉಭಯ ಕೋಮಿನವರು ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ಹಬ್ಬ, ಜಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಲಿಂಗೈಕ್ಯ
ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕೇವಲ 33 ವರ್ಷ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರರು 1896ರಲ್ಲಿ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು. ಅವರ ನಂತರ 14ನೇ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಾದ ವಿರಕ್ತ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದು, ಸದ್ಯ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ದೇವರನ್ನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಗೋಪಾಲ ಕಾವಲಿ ಉತ್ಸವ
ಶ್ರೀ ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕಾಶಿ, ಶ್ರೀಶೈಲ, ಗೋಕರ್ಣ ಹೀಗೆ ಲೋಕಸಂಚಾರ ಗೈಯುತ್ತ ಪಂಡರಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಗೋಪಾಲ ಕಾವಲಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನೋಡಿ ಶ್ರೀಮಠದ ಜಾತ್ರೆಯ ವೇಳೆ ಗೋಪಾಲ ಕಾವಲ ಉತ್ಸವ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಅಪರೂಪದ ಉತ್ಸವ. ಗೋಪಾಲ ಕಾವಲಿ ಉತ್ಸವ ಎಂದರೆ ಹಸುವಿನ ಹಾಲು-ಮೊಸರು ಬೆರೆಸಿದ ಪಂಚಾಮೃತವನ್ನು ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ತೂಗು ಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ದಿನ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಈ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಒಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಪಂಚಾಮೃತ ಇಡೀ ಮಠದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ಸೇರಿದ್ದ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಸಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪಂಚಾಮೃತ ಮೈಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೆ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಭಕ್ತರು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಷಾಢಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ಸವ ಜರುಗತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳು
ಕೊಮಗಟ ಮಾರು ಘಟನೆ

ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ, 1914]]

**ಕೊಮಗಟ ಮರು** ಎಂಬುದು ಒಂದು ಜಪಾನಿ ಉಗಿಹಡಗಿನ ಹೆಸರು. ಈ ಹಡಗು ೧೯೧೪ ರಲ್ಲಿ ೩೭೬ ಪಂಜಾಬಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ  ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಶಾಂಘೈ, ಚೀನಾ, ಯುಕೊಹೋಮಾ, ಜಪಾನ್ ಮೂಲಕ ಕೆನಡಾ ದೇಶದ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ ನಗರಕ್ಕೆ  ಪ್ರಯಾಣಿಸಿತು. ೩೪೦ ಸಿಖ್, ೨೪ ಮುಸ್ಲಿಂ, ೧೨ ಹಿಂದೂಗಳಿದ್ದ  ಇದರಲ್ಲಿ ೨೪ ಜನರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೆನಡಾದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಇನ್ನುಳಿದವರನ್ನು ಹಡಗಿನ ಸಮೇತ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಏಷಿಯಾ ಮೂಲದ ಜನರ ವಲಸೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮಾಡಿದ ಕಾನೂನು ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ..
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Gallery on *Komagata Maru* incident
*Pioneer East Asian Immigration to the Pacific Coast: *Komagata Maru* 
* *Continuous Journey*, a feature-length documentary by Ali Kazimi
* CBC Radio One's *As It Happens* aired an interview with *Continuous Journey* filmmaker Ali Kazimi on May 13, 2008
* "Tejpal Singh Sandhu was at Monday's meeting representing his great-grandfather Gurdit Singh Indian, who chartered the ship to travel from India to Canada."
* *Komagata Maru: Continuing the Journey* website by Simon Fraser University Library. A resource-rich website about the *Komagata Maru* story
* *The Canadian Encyclopedia*: *"Komagata Maru"* 

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಕೆನಡಾ ದೇಶ
ತುಳಜಾಪುರ

**ತುಳಜಾಪುರ** ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಒಸ್ಮಾನಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ.ಇದು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿಗರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ *ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ* ದೇವಾಲಯವಿದೆ.

## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 648 ಮೀಟರ್ (2125 ಆಡಿ )ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಇಲ್ಲಿಯ ಭವಾನಿ ದೇವಾಲಯ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಸೇರಿದ ಭೋಸ್ಲೆ ವಂಶಸ್ಥರ ಕುಲದೇವತೆ.ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ,ಕರ್ನಾಟಕ,ಗುಜರಾತ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಈ ದೇವಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಕ್ತರಿರುವುದರಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಕ್ತರು ನವರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Tuljabhavani.In 

ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ನಿಯತಕಾಲಿಕ

**ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು** ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಶಾಯಿಯಿಂದ ಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಯಮಿತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು. ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತು, ಖರೀದಿ ದರ, ಪೂರ್ವ ಪಾವತಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಚಂದಾಗಳ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ಹಣ ಹೊಂದಿಸುತ್ತವೆ. ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಲಿಖಿತ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.
## ಇತಿಹಾಸ
ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ಡೇನಿಯಲ್ ಡೀಫೊ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದ (1704). ಅಷ್ಟೇ ಅವನಿಗೆ ಸಲ್ಲತಕ್ಕ ಗೌರವ. ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಗಣನೀಯನಾಗಿಸಿದಾತ ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟೀಲ್. ಆತ 1709ರಿಂದ 1711ರ ವರೆಗೆ ಟ್ಯಾಟ್ಲರ್ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅನಂತರ ಜೋಸೆಫ್ ಅಡಿಸನ್ನನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟೆಕ್ಟೇಟರ್ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಡೆಸಿದ. ಎರಡನೆಯದು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆ; ಅಡಿಸನ್ನನ ಕೈವಾಡ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ. ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಬಿಗಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲಲಿತ ವಿಡಂಬನ ಪರಿಹಾಸ ವಿಚಿತ್ರಕಲ್ಪನೆ ಊಹಾಪೋಹ ಮೊದಲಾದ ಹಗುರವೂ ಸಾಮಯಿಕವೂ ಆದ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಪತ್ರಿಕೆ ಬಹುವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಬೆಳಗಿನ ಊಟ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತೆ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಬದಲು ಯಜಮಾನ ಸ್ಟೆಕ್ಟೇಟರ್ ಬಂತೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಯೂರೋಪಿನ ದೇಶದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.
## ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನ
19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ತಿಂಗಳುತಿಂಗಳಿಗೂ ಮೂರುನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಯೊ ವರ್ಷಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿಯೋ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ವಾರ್ತಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಮುಖಾಂಗವಾಯಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾದರೆ, ಗಂಭೀರ ಪ್ರಬಂಧ, ಹಗುರ ಲೇಖ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಬರೆವಣಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಪ್ರೇರಕವಾಯಿತು. ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಪ್ರಗತಿಕಾರಕವೂ ಆಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯದು ವಿಷಯ ನಿಷ್ಠ, ಎರಡನೆಯದು ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ. ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಬಂಧ ಉಚ್ಚಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿ ವಿದ್ವತ್ತುಪೌಡಿಮೆಗಳ ಕುರುಹಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವಾದ ಲೇಖನ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಅತ್ಯಾದರದಿಂದ ಕೈಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಆಹ್ಲಾದ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೂ ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕುಗ್ಗಿಲ್ಲ.

ಗಂಭೀರ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಆವಶ್ಯಕ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಲಗೆಯಾಗಿ ಮತ್ಸರ ಪಕ್ಷಪಾತಗಳ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿತು. ಕಾವ್ಯದ ಗುಣದೋಷಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು, ಕವಿ ಸ್ವಪಕ್ಷದವನೆ ಎದುರು ಪಕ್ಷದವನೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಬಂತು. ಕೀಟ್ಸ್, ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್, ಟೆನಿಸನ್ ಮುಂತಾದ ನೈಜಕವಿಗಳು ನಿಯತಕಲಿಕದ ಬುದ್ಧಿಮಂಕರ ಕ್ರೂರ ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ವಿಪರೀತ ಯಾತನೆಪಟ್ಟರು. ರಿವ್ಯೂ ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಉಪ್ಪುನೀರು, ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ತಯಾರಾದದ್ದು ಅತ್ಯಲ್ಪಕಾಲದ ಅದರ ಬಾಳು. ವಿಮರ್ಶೆ ಹಾಲು, ಉತ್ತಮ ಪಾನೀಯ. ವರ್ತಮಾನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರವಣಿಯನ್ನು ಜಂಭದಿಂದ ಹೊರತರುತ್ತವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಅವುಗಳಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಪ್ರಯೋಜನವಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೇ ಮೀಸಲೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ನಿರ್ಮತ್ಸರತೆ ಸತ್ಯ ಪ್ರೇಮ ಸಹೃದಯತೆ ಸೌಹಾರ್ದ ಪಾಂಡಿತ್ಯಗಳಿಂದ ಬಲಗೊಂಡಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಯೋಗವಿದೆ

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*

ವರ್ಗ:ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಮರಿಯಪ್ಪ ನಾಟೇಕರ್

'ಮರಿಯಪ್ಪ ನಾಟೇಕರ್' ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ನಗರದ ಮದರ್ ಇಂಡಿಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ  ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆ. ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ ಹಾಗು ಲೇಖಕರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಕಾವ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಘಟಕದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ) ರಾಗಿ ೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.  
## ಬಾಲ್ಯ , ಪರಿವಾರ
ನಾಟೇಕರ್, ಮೂಲತಃ  ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಹಾಪೂರ ತಾಲ್ಲುಕಿನ 'ವಡಗೇರಾ' ಗ್ರಾಮದ ವಾಸಿ ತಂದೆ, ವೀರಪ್ಪ ನಾಟೇಕರ್, ತಾಯಿ ,ನಿಂಗಮ್ಮ ನಾಟೇಕರ್. 'ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ದಿ. ಎನ್. ನಗರದ ಮ. ನ. ಪ. ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆ'ಯಲ್ಲಿ ೬ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.

## ಬರಹಗಳು 
* ಇತಿಹಾಸ ಮರೆತವರು (ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ)
* ಬದುಕು ಕರಗುವ ಮುನ್ನ (ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ)
* ಸುಗತ ಸಂವಾದ (ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ)
* ಅಂಬಲಿ (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ) 
## ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಆಯೋಜಕ
* ೭೪  ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 
* ೪ ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 
ಮುಂಬಯಿ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರ, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ, ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ, ನೂರಾರು ಕವಿ ಗೋಷ್ಠಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಕವನವಾಚನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
## ಪ್ರತಿಭಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
* ಸಂಕ್ರಮಣ  ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ 
* ನಾಟೇಕರ್ ರಚಿಸಿದ  ೮ ಕವಿತೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಸಿವೆ. 
## ನಾಟಕರಚನೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತ
ಡಾ. 'ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊಲಿಪು' ಹಾಗು 'ವಿಮಲಾ ಭಟ್,' ಮುಂತಾದವರ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಜಾಗೃತಿಗೆ, ಕಿರುನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿಯೂ ಇದ್ದಾರೆ.

## ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ(೨೦೧೩)
'ಮರಿಯಪ್ಪ  ನಾಟೇಕರ್,' 'ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಸಮಗ್ರ ನಾಟಕಗಳು-ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ' ಎನ್ನುವ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸಿ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಗಳಿಸಿದರು. ಇವರು ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ,  ಡಾ. ಜಿ. ಎನ್. ಉಪಾಧ್ಯ ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತಿದ್ದರು.

* 
* 
*

ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್

**ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್** (ಜುಲೈ ೫, ೧೯೩೨ - ಮೇ ೨, ೨೦೦೩) ಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಕಲಾಶಿಕ್ಷಕಾರಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಕಲಾಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕತ್ತಿದವರಾಗಿ ಈ ಕಲಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಬಲ್ಲವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾಯರ ಪರಿಚಯವೂ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ.  ಅವರು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರು.
## ಜೀವನ
ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್‌ ಅವರು  ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸುದ್ದೇಗುಂಟೆಪಾಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 5, 1932ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.. ತಂದೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಎಂ.ಎಸ್‌. ದಾಸಪ್ಪನವರು. ತಾಯಿ ಗೌರಮ್ಮನವರು.  
ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರಿಗೆ  ಎಸ್‌. ಎನ್‌. ಸ್ವಾಮಿ, ಎಂ. ವೀರಪ್ಪ, ವೈ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ರಾಜು ಮುಂತಾದ ಶಿಕ್ಷಕರ  ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಲಭಿಸಿತು.   
## ಚಿತ್ರಕಲೆ
ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಕಲಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು  ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ, ವಲ್ಲಭಾಯ್‌ ಪಟೇಲ್‌ ಮುಂತಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ತಲಕಾವೇರಿ, ಶೃಂಗೇರಿ, ನಂದಿಬೆಟ್ಟ ಮುಂತಾದ ನಿಸರ್ಗ ಚಿತ್ರಗಳು  ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿವೆ.   ಇವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪುಕೋಟೆ, ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಖಾದಿಮಂಡಲಿ, ವಿಧಾನಸೌಧ, ಅಮೆರಿಕಾದ ನಟರಾಜ ಆರ್ಟ್‌ಗ್ಯಾಲರಿ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ  ಸಂಗ್ರಹಿತಗೊಂಡಿವೆ.
## ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು
ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ,  ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ ಅಪಾರವಾದದ್ದು.   ಇದಲ್ಲದೆ ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು  ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಸಂಸ್ಥೆ, ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ,  ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ರವೀಂದ್ರಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು  ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
## ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ
ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿಗಾಗಿ ನಿಕೊಲಾಯ್‌ ರೋರಿಕ್‌, ಸ್ವೆತಾಸ್ಲಾಯ್‌ ರೋರಿಕ್‌ ಕುರಿತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.   ತೊಗಲು ಬೊಂಬೆಯ ಬಗ್ಗೆ  ಸಂಶೋಧನಾಗ್ರಂಥ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.   ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ ಅವರು  ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌, ಜರ್ಮನಿ, ಮಾಸ್ಕೊ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ   ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ  ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರನ್ನು  ಸನ್ಮಾನಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುರಿತು  ನಂಜುಂಡಸಿರಿ ಮತ್ತು  ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾಸ್ಕೋದ ರೋರಿಕ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿದ್ದವು. 
## ವಿದಾಯ
ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಏಳಿಗೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರೊ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು ಮೇ 2, 2003ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.  
## ಮಾಹಿತಿ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಕಣಜ 
ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ  
ಅನನ್ಯ ಕಲಾಸಾರಥಿಯ ಅಕ್ಷರ ಚಿತ್ರ  - ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಲೇಖನ

ವರ್ಗ: ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ: ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ: ಚಿತ್ರಕಲಾಪರಿಷತ್ತು
ಹೆಬ್ಬೆರಳು

thumb
**ಹೆಬ್ಬೆರಳು** ಕೈಯ ಮೊದಲ ಬೆರಳು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಾಗ (ಅಂಗೈಯು ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿರುವಾಗ), ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಅತ್ಯಂತ ಹೊರಗಿನ ಬೆರಳು. ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಇತರ ಬೆರಳುಗಳು ಮೂರು ಅಂಗುಲ್ಯಸ್ಥಿಗಳನ್ನು (ಫ಼ೇಲ್ಯಾಂಕ್ಸ್) ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಎರಡು ಅಂಗುಲ್ಯಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ರಾಯಲಸೀಮ

ನಂದಿ]]

"ರಾಯಲಸೀಮೆ"( Telugu:రాయలసీమ ) ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ಅನಂತಪುರ, ಚಿತ್ತೂರು, ಕಡಪ ಮತ್ತು ಕರ್ನೂಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕರ್ನೂಲು ಪಟ್ಟಣವು  ಆಂಧ್ರರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನಾಳಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ’ರಾಯಲಸೀಮ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.

ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಚಾಲುಕ್ಯರು ಆಳುವ ಮೊದಲು(ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೭ನೇ ಶತಮಾನ) ಇದು "ಹಿರಣ್ಯಕ ರಾಷ್ಟ್ರ’ವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಪುರಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಈ ಭಾಗವನ್ನಾಳಿದ್ದರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಈ ಭಾಗ ರಾಯಲಸೀಮೆಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

## ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
* ತಿರುಮಲ.
* ಶ್ರೀಶೈಲ.
* ಅಹೋಬಿಲಮ್.
* ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿ.
* ಲೇಪಾಕ್ಷಿ.
* ಮಂತ್ರಾಲಯ.
* ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿ.
* ಕದಿರಿ.
* ಕಾನಿಪಾಕಮ್.
* ತಾಡಪತ್ರಿ.
* ನಂದ್ಯಾಲ.
* ಅದೋನಿ.
* ಪೆನುಕೊಂಡ.
*ನಾಗನಾಥಾನಹಲ್ಲಿ

ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ಬಿ. ಎಂ. ಸುಂದರರಾವ್

ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾನ್ **ಬಿ. ಎಂ. ಸುಂದರರಾವ್**(ಜುಲೈ ೬, ೧೯೩೮) ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ವೇಣುವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹೆಸರು.  ಸಂಗೀತ ಲೋಕದ ಮೇರು ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಸುಂದರರಾವ್ ಅವರು ಸಂಗೀತದ ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದಿದವರಾಗಿ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೊಳಲು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.  
## ಜೀವನ
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 6, 1938ರಂದು ಕೋಲಾರದಲ್ಲಿ ಸುಂದರರಾವ್‌ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾತ ಖಂಡೋಜಿರಾವ್‌, ತಂದೆ ಮುರಹರಿರಾವ್‌, ದೊಡ್ಡಪ್ಪ ಸಂತೋಜಿರಾವ್‌, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ವೆಂಕೋಬರಾವ್‌ ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರೇ. ತಾಯಿ ಸುಗಂಧಾಬಾಯಿ ಅವರು.  ದೊಡ್ಡಪ್ಪ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಂದಿರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಗಾಯನವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಮುಂದೆ ಅಂಬಳೆ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ, ಎ. ಕೆ. ಸುಬ್ಬರಾವ್‌ ಹಾಗೂ ಎಸ್‌.ಪಿ. ನಟರಾಜನ್‌ ಅವರುಗಳಲ್ಲಿ ವೇಣು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಸುಶಿಕ್ಷಿತರಾದರು. 
## ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಶಿಷ್ಯರು
ಟಿ.ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಅವರಲ್ಲಿ ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಗುರುಗಳ ಪೂರ್ಣಾನುಗ್ರಹವನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಅವರೊಡನೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ವೇಣುವಾದನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
## ಉಚಿತ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆ
ಸುಂದರರಾವ್ ಅವರು ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಅವರ ನಿಧನಾನಂತರ ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವೇಣು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಇದಲ್ಲದೆ ಅವರು ಕನ್ನಿಕಪರಮೇಶ್ವರಿ ಪಾಠಶಾಲೆ, ಶಿವಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌. ಸತ್ಯಮ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಅಕಾಡಮಿ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಕೂಡಾ  ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.   ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಹಾ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆದಿದ್ದಾರೆ.
## ಕೊಳಲು ತಯಾರಿಕೆ
ಕೊಳಲನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ನಿಷ್ಣಾತರಾಗಿರುವ ಸುಂದರರಾವ್‌ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯ ಹಾಗೂ ವಿನೂತನವಾದ ಕೊಳಲುಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ತಯಾರಿಸಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿಯೂ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
## ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು
ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್‌. ನ ರಾಮನವಮಿ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ, ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ, ಕನಕಪುರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಾದಬ್ರಹ್ಮ ಸಭಾ, ಸಂಗೀತ ಪ್ರಚಾರ ಮಂಡಲಿ, ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ ರಾಮಸೇವಾಮಂಡಲಿ, ತಿರುಪತಿಯ ರಾಮನವಮಿ ಉತ್ಸವ, ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾನ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್‌ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಂದರರಾವ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳು ಜರುಗಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಹಾಲೆಂಡ್‌, ಲಂಡನ್‌, ಇಟಲಿ, ಸ್ವಿಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಲುವಾದನದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಬಲವಾದಕ ಜಾಕೀರ್ ಹುಸೇನ್‌ ಮತ್ತು ಕೊಳಲುವಾದಕರಾದ ಹರಿಪ್ರಸಾದ್‌ ಚೌರಾಸಿಯಾರವರೊಡನೆ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಜುಗಲಬಂದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇವರಿಗೆ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ತಂದಿವೆ.  
## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಇವರ ಪತ್ನಿ ಗಾಯಕಿ, ಪುತ್ರ ಮೃದಂಗ ವಾದಕ. ಇವರೊಡನೆ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡುತ್ತ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಸಮಯವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀಯುತರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾಶ್ರೀ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ.  ಇದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನ ಸಂದಿವೆ.. ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾಶ್ರೀ, ನಾದಕೋಕಿಲ, ನಾದಬ್ರಹ್ಮ, ಕೊಳಲು ಗಾನ ಕಲಾ ಭೂಷಣ, ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ಕಲಾ ಜ್ಯೋತಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ. ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌ ಗುಟ್ಟಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ರಂಗಮಂದಿರಕ್ಕೆ “ಬಿ.ಎಂ. ಸುಂದರರಾವ್‌ ಬಯಲು ರಂಗಮಂದಿರ”ವೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
## ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಕಣಜ, 
http://www.timeoutbengaluru.net/search%3Fkeyword%3Dbm-sundar-rao
https://www.youtube.com/watch?v=R8D9RzlbMPk

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕರು
ವರ್ಗ:ಕೊಳಲು ವಾದಕರು
ವರ್ಗ:ವೇಣುವಾದನ
ವರ್ಗ:ಕೊಳಲು ತಯಾರಕರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ

ಅನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ೨೩ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು ೧೯,೧೩೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅನಂತಪುರ ಪಟ್ಟಣವು ಇದರ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ. ಅನಂತಪುರವು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಂದ ೩೫೫ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೨೦೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅನಂತಪುರವನ್ನು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೦೮೩,೩೧೫. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೮೬೬ ಗ್ರಾಮಗಳಿದ್ದು ತೆಲುಗು,ಕನ್ನಡಮತ್ತು ಉರ್ದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಲ್ಪಡುವ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿವೆ.
## ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
*ಹಿಂದೂಪುರ- ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರ.
*ಕದಿರಿ - ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಲದಮರವಿರುವ ಸ್ಥಳ, ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯ.
*ಲೇಪಾಕ್ಷಿ - ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ, ಇಲ್ಲಿನ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ವಿಜಯನಗರದ ವಾಸ್ತುಕಲೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ.
*ತಾಡಪತ್ರಿ - ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ.
*ಪೆನುಕೊಂಡ- ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜಧಾನಿ.
*ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿ - ಸತ್ಯಸಾಯಿಬಾಬಾ.
*ರಾಯದುರ್ಗ - ವಿಜಯನಗರದ ಕೋಟೆ.
*ಧರ್ಮಾವರಮ್- ರೇಶ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ.
*ಹೇಮಾವತಿ- ಪಲ್ಲವರ ರಾಜಧಾನಿ.
*ಉರವಕೊಂಡ- ಬುಧಗಾವಿ ಪದ್ಮಪಾಣಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
* Anantapur.com

ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ವಿತ್ತ ಮಂತ್ರಿ

**ವಿತ್ತ ಮಂತ್ರಿ** ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಂಪುಟ ಸ್ಥಾನ. ಹಣಕಾಸು (ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರ, ಖಜಾನೆ, ಅರ್ಥ, ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರ) ಮಂತ್ರಿಯು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿವಿಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂತ್ರಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಬಜೆಟ್ ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಣಕಾಸುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಸರ್ಕಾರಿ ಸಚಿವರು
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗವರ್ನರ್

**ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ಗವರ್ನರ್** ದೇಶದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ (ಆರ್ ಬಿ ಐ) ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಬ್ಯಾಂಕರ್. ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ, ಆರ್ ಬಿ ಐ 25 ಗವರ್ನರ್‍ಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಸರ್ ಆಜ಼್ಬರ್ನ್ ಸ್ಮಿತ್ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ ಶಕ್ತಿಕಾಂತಾ ದಾಸ್ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರು 2021ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.

## ೨೦೧೬
*೨೯-೧೨-೨೦೧೬
*ಉರ್ಜಿತ್‌ ಪಟೇಲ್‌ ಅವರು ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್‌ ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದ ಬಳಿಕ ತೆರವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಚಾರ್ಯ ಅವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬುಧವಾರ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರು ಸದ್ಯ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಣಕಾಸು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
*ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ (ಆರ್‌ಬಿಐ) ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಗವರ್ನರ್‌ ಆಗಿ ವಿರಲ್‌ ವಿ. ಆಚಾರ್ಯ ಅವರು 3 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಬುಧವಾರ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
## ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ
## ನೋಡಿ
*ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
*ಆರ್.ಬಿ.ಐ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕರ್‍ಗಳು
ಬಡ್ಡಿ ದರ

**ಬಡ್ಡಿ ದರ**ವು ಸಾಲದಾತನಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದ ಹಣದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸಾಲಗಾರರು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ದರ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಬಡ್ಡಿ ದರವು ಪ್ರತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿತ) ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಾರಿ ಪಾವತಿಸಲಾದ ಅಸಲಿನ ಶೇಕಡ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಯು ಅದರ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಸಾಲಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹಣದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಿ ಸಾಲಗಾರನಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲದಾತನು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಬಡ್ಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ವರ್ಗ:ಹಣ
ಅನಂತಪುರ

ಅನಂತಪುರವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅನಂತಪುರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಅನಂತಪುರವು ಹೈದ್ರಾಬಾದಿನಿಂದ ೩೫೫ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೨೦೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
### ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ೧೩೬೪ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರ ದಿವಾನನಾದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ವಡೆಯರ್ ಎಂಬವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ.೧೭೫೭ರಲ್ಲಿ ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಗೂಟಿಯ ಮರಾಠ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ಮೊರಾರಿ ರಾವ್ ಎಂಬವನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ.೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೈದರಾಲಿ ಗೂಟಿಯೊಂದಿಗೆ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದ.ಮುಂದೆ ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ ಮರಣಾನಂತರ ಈ ಪಟ್ಟಣವು ನಿಜಾಮರ ಪಾಲಾಯಿತು.ನಿಜಾಮನು ಇದನ್ನು ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ.
### ಹವಾಮಾನ
ಇಲ್ಲಿ ಒಣಹವೆಯಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ೨೨ ಇಂಚಿನಷ್ಟು ಮಾತ್ರಾ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
### ಜನಜೀವನ
೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೩,೬೨,೩೪೦.ಲಿಂಗಾನುಪಾತ;೯೯೫ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತೆ:೮೧.೮೮% ಇದೆ.ತೆಲುಗು,ಉರ್ದು,ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
## ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಠಳಗಳು.
*ಹಿಂದೂಪುರ- ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರ.
*ಕದಿರಿ - ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಲದಮರವಿರುವ ಸ್ಥಳ, ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯ.
*ಲೇಪಾಕ್ಷಿ - ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ, ಇಲ್ಲಿನ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ವಿಜಯನಗರದ ವಾಸ್ತುಕಲೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ.
*ತಾಡಪತ್ರಿ - ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ.
*ಪೆನುಕೊಂಡ- ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜಧಾನಿ.
*ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿ - ಸತ್ಯಸಾಯಿಬಾಬಾ.
*ರಾಯದುರ್ಗ - ವಿಜಯನಗರದ ಕೋಟೆ.
*ಧರ್ಮಾವರಮ್- ರೇಶ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ.
*ಹೇಮಾವತಿ- ಪಲ್ಲವರ ರಾಜಧಾನಿ.
*ಉರವಕೊಂಡ- ಬುಧಗಾವಿ ಪದ್ಮಪಾಣಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
* Anantapur.com

ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಅಭಿನವ ಪಂಪ ನಾಗಚಂದ್ರ

**ಅಭಿನವ ಪಂಪ ನಾಗಚಂದ್ರ** ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕವ.
ನಾಗಚಂದ್ರ, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿನಾಥ ಜಿನಾಳಯಾ (ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ 25 ನೇ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಒಂದು ಜೈನ ದೇವಾಲಯ, ಮಲ್ಲಿನಾಥಾ), ಜೈನ ಸಂತರ ಆತ್ಮದ ವಿಕಸನದ ಒಂದು ವಿವರವಾದ ಮಲ್ಲಿನಾಥಪುರಣವನ್ನು (1025) ಬರೆದರು. ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಲಾ ಅವರ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು.  ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದ ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತಾಪುರಾಣ (ಅಥವಾ ಪಂಪಾ ರಾಮಾಯಣ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಜೈನ್ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.  ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಮಲಸುರಿಯ ಪೌಮಾ ಚಿಯರಿಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.  ಈ ಕೆಲಸವು 16 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಿಂದ ಮೂಲ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಿಂದ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಾಗಾಚಂದ್ರನು ಹಿಂದು ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಖಳನಾಯ ರಾವಣನನ್ನು ದುರಂತದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವರು ದುರ್ಬಲತೆಯಿಂದ ಸೀತಾವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಾಮನಿಗೆ ಅವರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
https://en.wikipedia.org/wiki/Nagachandra
https://www.revolvy.com/main/index.php?s=Nagachandra&item_type=topic

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಎತ್ತುಗ

[right|thumb|300px|ಒಂದು [ಲಂಡನ್ ಅಂಡರ್‍ಗ್ರೌಂಡ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎತ್ತುಗಗಳ ಸಮೂಹ. ಬಾಣದ ಗುರುತುಗಳು ಪ್ರತಿ ಎತ್ತುಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.]]
**ಎತ್ತುಗ**ವು ಜನ ಅಥವಾ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಡ, ಹಡಗು ಅಥವಾ ಇತರ ರಚನೆಗಳ ಮಹಡಿಗಳ (ಹಂತಗಳು, ಅಟ್ಟಗಳು) ನಡುವೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಲಂಬ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನ. ಎತ್ತುಗಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ಷಣ ಹೊರಜಿಗಳು ಅಥವಾ ಎತ್ತು ಯಂತ್ರದಂತಹ ಪ್ರತಿಭಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅಥವಾ ಜ್ಯಾಕ್‍ನಂತಹ ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ ಆಡುಬೆಣೆಯನ್ನು ಎತ್ತಲು ನೀರಿನಂಥ ದ್ರವವನ್ನು ಒತ್ತುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಕಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಎತ್ತುಗವು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರಂತರವಾದ ಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕುವ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಗಣಾ ಸಾಧನ.

ವರ್ಗ:ಲಂಬ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾರಿಗೆ
ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್

**ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್** (ಜುಲೈ ೯, ೧೯೩೮ - ನವೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೮೫) ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗ ಕಂಡ ಮಹಾನ್ ನಟರಲ್ಲೊಬ್ಬರು.

## ಜೀವನ
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠನಟರಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ ಜುಲೈ 9, 1938ರಂದು ಗುಜರಾತಿನ ಸೂರತ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಂದಿನ ಅವರ ಹೆಸರು ಹರಿಬಾಯ್ ಜರಿವಾಲಾ.

## ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದಲ್ಲಿ
೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಹಮ್ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ್ ನಟರಾದ ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ 1965ರಲ್ಲಿ ನಿಶಾನ್ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾಯಕ ನಟರಾದರು.  ಒಮ್ಮೆ ಆತ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.  ಇವರು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಸಿಟಿ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.  ಒಂದು ದಿನ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮುಂದೆ ಈತ ಬಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಆ ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿ ನಟಿ ನೋಡಿಬಿಟ್ಟಳು.  ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಕುಪಿತಗೊಂಡ ಆಕೆ ನಿರ್ಮಾಪಕ-ನಿರ್ದೇಶಕರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ  ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೊತೆ ನಾನು ನಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜಗಳವಾಡಿದಳಂತೆ.

೧೯೬೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇವರು ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರೊಡನೆ ಸಂಘರ್ಷ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.  ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದ ‘ಕಿಲೋನಾ’ ಅವರನ್ನು ತಾರೆಯಾಗಿಸಿತು.  ಸೀತಾ ಔರ್ ಗೀತಾ ಮತ್ತು ಮಂಚಲಿ ಮತ್ತೆರಡು ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರಗಳಾದವು.  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕ ಗುಲ್ಜಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಟನಾಗಿದ್ದ ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ ಕೋಶಿಶ್, ಆಂಧಿ, ಮೌಸಂ, ಅಂಗೂರ್, ನಮ್ಕೀನ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅವರ ಒಂಭತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.   ಕೋಶಿಶ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿವುಡ ಮತ್ತು ಮೂಕನಾಗಿ ಅವರು ಜಯಾಬಾಧುರಿಯೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ ರೀತಿ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿತ್ತು.   ಶೋಲೆ ಚಿತ್ರದ ಥಾಕೂರ್ ಪಾತ್ರ ಆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೊಂದು ಕಳೆಯಂತಿತ್ತು.  ನಯಾದಿನ್ ನಯಾ ರಾತ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದರು.  ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಅಂತಹವರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಿ ‘ಶತರಂಜ್ ಕೆ ಖಿಲಾಡಿ’ಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಫಿಲಂಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಒಂದೊಂದು ಪಾತ್ರವೂ ಸ್ಮರಣೀಯ.  ದಸ್ತಕ್, ಕೋಶಿಶ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದವು.  ಆಂಧಿ, ಅರ್ಜುನ್ ಪಂಡಿತ್, ಶಿಕಾರ್ ಅಭಿನಯ ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದವು.   ಕಿಲೋನಾ, ಕೋಶಿಶ್, ಶೋಲೆ, ಮೌಸಂ, ಯೇ ಹೈ ಜಿಂದಗಿ, ದೇವತಾ, ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಔರ್ ವ್ಹೋ, ಅಂಗೂರ್, ಅನಾಮಿಕಾ   ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅವರು ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪರಾಗಿದ್ದರು.  ಆತನಷ್ಟು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಸಹಜವಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವೆಂದರೂ ಸರಿಯೇ.

## ಅಭಿನಯದಲ್ಲೇ ಪೂರ್ಣತ್ವ
ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಆತ ಸೌಂಧರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸತ್ವಯುತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೇ ಕಂಡರು.  ಎಂತಹಾ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೂ  ಸಹಜತೆಯನ್ನು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ತರುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಸಾಧಾರಣವಾದದ್ದು.  ಆದರೆ ಇಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆ ತನ್ನ ಸ್ವಯಂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಅಪಾರ ಕುಡಿತದ ಚಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.  ಹಲವು ಸಹ ನಟಿಯರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗ ಬಯಸಿ ಯಾವೊಂದೂ ಪ್ರೇಮವೂ ದಕ್ಕದ ಆತ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ೪೭ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ  ನವೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೮೫ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಅಗಲಿಬಿಟ್ಟರು.  ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟದ ಈತ ವೃದ್ಧರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಪಾತ್ರಗಳು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ.  ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ  ತನ್ನ ಅಭಿನಯದಲ್ಲೇ ಪೂರ್ಣತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಅಪೂರ್ವ ಜೀವಿ.

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಗೋಪಕವಿ

**ಗೋಪಕವಿ** : - ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೦೦ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕವಿ.ಇವನ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಗೋವಿಂದ ಕವಿ. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಭಾಗವತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡ ಕವಿ.

## ಜೀವನ
ತಾನು ಭೀಮರಥೀ ತೀರದ ಬೇಡಬುಯ್ಯರ ಗ್ರಾಮದ ಜ್ಯೋತಿ ಎಂಬ ಕರಣಿಕನ ಮಗನೆಂದೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮದನಗೋಪಾಲ ತನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವೆಂದೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ರಚಿಸಿದ ಕಾವ್ಯಗಳು **ಚಿತ್ರಭಾರತ** ಮತ್ತು **ನಂದಿಮಹಾತ್ಯ್ಮೆ**. ಕಾವ್ಯಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಶರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾನೆ.

## ಕಾವ್ಯ ರಚನೆ
ಚಿತ್ರಭಾರತದ ಕಾವ್ಯವಸ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ್ದೇ ಆಗಿದೆ. ಮೂವತ್ತು ಸಂಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಕೃತಿ ಭಕ್ತಿಪ್ರಧಾನವಾದುದು. ಕಾವ್ಯದ ಮೊದಲರ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜಸೂಯಯಾಗ, ದ್ಯೂತಪ್ರಸಂಗ, ವನವಾಸಗಳ ಕಥಾನಿರೂಪಣೆಯಿದೆ. ಉಳಿದರ್ಧ ವತ್ಸಲಾಹರಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಾನು ರಚಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸಾರಮಿದು ಹರಿಕಥಾಮೃತಂ ಎಂಬ ಮಾತು ಈತನ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವದ ಚಮತ್ಕಾರ ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೃತಿಗೆ *ಚಿತ್ರಭಾರತ*ವೆಂಬ ಹೆಸರು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ನಂದಿಮಹಾತ್ಮೆ ಈತನ ಪರಿಪಕ್ವ ಕೃತಿ. ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಕೃತಿ 50 ಸಂಧಿಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಸೂತಪುರಾಣದಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಒಡ್ಡೋಲಗಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವಂತೆ ಶಿವನಿಂದ ನಂದಿಗೆ ಅಪ್ಪಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂದಿ ಇಂದುಧರನ ರೂಪದಿಂದ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಕರೆತರಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ನಂದಿಯನ್ನು ಪಾರ್ವತಿ ಪರಶಿವನೆಂದೇ ಬಗೆದು ಸನ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಅಚಾತುರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಗೊಂಡ ನಂದಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ಸ್ಥಳವಾವುದೆಂದು ಗಣನಾಥ ಕೂಷ್ಮಾಂಡನನ್ನು ಕೇಳಲು ಆತ ಶ್ರೀಶೈಲ, ಕೇದಾರ, ವಾರಾಣಸಿ, ಕಂಚಿ ಮೊದಲಾದ ಶೈವಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಳೆಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಹಲಸಂಗಿ ಮಧುರ ಚೆನ್ನ

**ಹಲಸಂಗಿ ಮಧುರ ಚೆನ್ನ** ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕವಿಗಳು.ಇವರು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಹಲಸಂಗಿ ಸಮೀಪದ ಹಿರೇಲೋಣಿಯಲ್ಲಿ ೩೧ ಜುಲೈ ೧೯೦೭ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅಂಬವ್ವ.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಕುಮಾರ ಕಕ್ಕಯ್ಯ

**ಕುಮಾರ ಕಕ್ಕಯ್ಯ** ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕವಿಗಳು.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಮಹಾಪರ್ವ

'ಮಹಾಪರ್ವ' ಕರ್ನಾಟಕದ ಈ ಟೀವಿ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಸಾಮಜಿಕ ಧಾರಾವಾಹಿ.  ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಟಿ ಎನ್ ಸೀತಾರಾಂರವರು.ಈ ದಾರವಾಹಿಗೆ ಪ್ರವೀಣ್ ಗೋಡ್ಖಿಂಡಿರವರು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದರೇ.

ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು
ಅಗ್ಗಳ

**ಅಗ್ಗಳ**ಕವಿ : - ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜೈನಕವಿ. ಚಂದ್ರಪ್ರಭಪುರಾಣ ಎಂಬ ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯದ ಕರ್ತೃ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಗಳೇಶ್ವರ ಇವನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. ತಂದೆ ಶಾಂತೀಶ, ತಾಯಿ ಪೋಚಾಂಬಿಕೆ. ತ್ರೈವಿದ್ಯಶ್ರುತಕೀರ್ತಿದೇವ ಗುರು. ಕವಿಗೆ ಭಾರತೀಭಾಳನೇತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯವಿದ್ಯಾವಿನೋದ ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳು ಇವೆ. ಪೂರ್ವಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ, ರನ್ನ-ಇವರುಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾನೆ. "ಕಳೆಗಳೆನಿತನಿತಣೋಳಮಗ್ಗಳಗಣ್ಣಂ ತೋರ್ಪನಗ್ಗಳಂ ನೃಪಸಭೆಯೊಳ್"-ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. "ನಾನಾರಸ ಮೊಪ್ಪೆ ವಸ್ತುಕೃತಿಯಂ ಪೇಳ್ದಗ್ಗಳಂ "ಎಂದು ತನ್ನ ಕಾವ್ಯ ನವರಸಭರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈತ "ರೂಪಸ್ತವನಮಣಿಪ್ರವಾಳ", "ಜಿನಾಸ್ಥಾನಸ್ತವನ "ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವನೆಂದು ಪಾರ್ಶ್ವಕವಿಯ (ಸು.1205) ಹೇಳಿಕೆ. ಆದರೆ ಈ ಕೃತಿಗಳು ಉಪಲಬ್ಧವಿಲ್ಲ. ಇವು ಸಂಸ್ಕೃತ ರಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು.
ಚಂದ್ರಪ್ರಭಪುರಾಣ ಹದಿನಾರು ಆಶ್ವಾಸಗಳುಳ್ಳ ಚಂಪೂ ಗ್ರಂಥ. ಎಂಟನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರನಾದ ಚಂದ್ರಪ್ರಭನ ಚರಿತ್ರೆ ಕಾವ್ಯದ ವಸ್ತು. ಈ ಗ್ರಂಥ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇತರ ಚಂಪೂ ಗ್ರಂಥಗಳಂತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಭೂಯಿಷವಿವಾಗಿ, ಬಿಗಿಯಾದ ಬಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿ ಪ್ರೌಢವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಪ್ರಭನನ್ನು ಸುತ್ತಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಬಳಿಕ ಸಿದ್ಧಾದಿಗಳನ್ನು, ಪಂಚಗುರುಗಳನ್ನು, ಜಿನಧರ್ಮವನ್ನು, ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಯರನ್ನು, ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಅನಂತರ ಅನುಬದ್ಧಕೇವಲಿಗಳಿಂದ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಯ ತನಕ ತನ್ನ ಗುರುಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಗ್ರಂಥಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಸ್ತುತಿಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ವೀರನಂದಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಋಣಿಯಾಗಿಯಾಗಿರುವಂತೆಯೂ ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮನೋಜ್ಞವಾದ ವರ್ಣನಾಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಪಂಪನ ಆದಿಪುರಾಣ ಪ್ರೇರಣೆ ಒದಗಿಸಿರುವಂತೆಯೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರಪ್ರಭನ ಚರಿತ್ರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥೆಯಾದುದರಿಂದ ಕವಿಯ ಸಹಜ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ವರ್ಣನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನಾವಿಲಾಸವಿದೆ. ಅಗ್ಗಳ ಪಂಡಿತಕವಿ ಆದರೂ ಕವಿಹೃದಯ ವಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ-ಕನ್ನಡ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಈತನಿಗೆ ಉದ್ದಾಮ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ದೇವಕವಿ, ಆಂಡಯ್ಯ, ಕಮಲಭವ, ಬಾಹುಬಲಿ, ಪಾರ್ಶ್ವ ಕವಿ ಮೊದಲಾದ ಕವಿಗಳು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಸಾಂಗತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದ ದೊಡ್ಡಯ್ಯ, ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಷಟ್ಪದಿಯನ್ನು ಬರೆದ ದೊಡ್ಡಣಾಂಕ ಇವನ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ಉಪಕೃತರಾದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಸೂಕ್ತಿಸುಧಾರ್ಣವ ಮತ್ತು ಅಭಿನವವಾದಿವಿದ್ಯಾನಂದನ ಕಾವ್ಯಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಕಾವ್ಯದ ಪದ್ಯಗಳು ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿವೆ. ಸಾಳ್ವ ಮತ್ತು ಭಟ್ಟಾಕಳಂಕ ಇವರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯಗಳಾಗಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತನ ಪ್ರಭಾವ ಮುಂದಿನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜೈನಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕವಿಯ ಚಂದ್ರಪ್ರಭಪುರಾಣ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ಗುಣದ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಆರ್. ಎಸ್. ರಾಜಾರಾಂ

**ಆರ್. ಎಸ್. ರಾಜಾರಾಂ** (೧೯೩೮-೨೦೨೧) ಕರ್ನಾಟಕ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.

## ಜೀವನ 
ರಾಜಾರಾಂ ಅವರು ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್‌ ನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೧೦, ೧೯೩೪ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.  ತಂದೆ ಜಿ.ಎಸ್‌. ರಘುನಾಥರಾವ್‌, ತಾಯಿ ಶಾರದಾಬಾಯಿ. ರಾಜಾರಾಂ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಅಧೀನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೇರಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದವರು.

## ನಾಟಕ ತಂಡ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ‘ರಸಿಕ ರಂಜನಿ ಕಲಾವಿದರು’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹಣ ಹದ್ದು, ಮಗು ಮದ್ವೆ, ಪಂಚಭೂತ, ಹೋಂರೂಲು, ‘ಅವರೇ ಇವರು- ಇವರೇ ಅವರು’ ಮೊದಲಾದ, ಪರ್ವತವಾಣಿ, ಕೈಲಾಸಂ, ದಾಶರಥಿದೀಕ್ಷಿತ್‌, ಕೆ. ಗುಂಡಣ್ಣನವರ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಸರಸ್ವತಿ ಕಲಾ ನಿಕೇತನ, ಪ್ರಧಾನ ಮಿತ್ರ ಮಂಡಲಿ, ಸುಪ್ರಭಾತ ಕಲಾವಿದರು, ಕಮಲ ಕಲಾ ಮಂದಿರ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಡನೆ ನಿರಂತರ ಒಡನಾಟ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳೊಡನೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಸಚಿವಾಲಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘ. ಆ ಮೂಲಕ ಕೋಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಚಿವಾಲಯ ಕ್ಲಬ್‌ ನೌಕರರ ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ವಿಭಾಗದ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಟಿಸಿದರು

## ರಂಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧರೊಡನೆ
ರಾಜಾರಾಂ ಅವರು ೧೯೭೨ರಿಂದ ನಟರಂಗ ಮತ್ತು ೧೯೮೩ರಿಂದ ವೇದಿಕೆಯ ರಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಸಿ.ಆರ್. ಸಿಂಹ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು.  ಇದಲ್ಲದೆ ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತ, ಎಂ.ಎಸ್‌. ಸತ್ಯು, ಶ್ರೀನಿವಾಸ್‌ ಜಿ. ಕಪ್ಪಣ್ಣ, ಜಯತೀರ್ಥ ಜೋಶಿ, ಸಿ.ಎಚ್‌. ಲೋಕನಾಥ್‌, ಆರ್. ನಾಗೇಶ್‌, ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಬೆಳವಾಡಿ ಇವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮಂಡೋದರಿ, ವಿಗಡವಿಕ್ರಮರಾಯ, ಎಚ್ಚಮನಾಯಕ, ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ್‌, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ, ಸದಾರಮೆ, ಕಾಕನ ಕೋಟೆ, ತುಘಲಕ್, ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಳೆ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಖ್ಯಾತಿ ರಾಜಾರಾಂ ಅವರದ್ದು. ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ಚೆನ್ನೈ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಮುಂಬಯಿ, ಚಂಡೀಗಢ ಮುಂತಾದೆಡೆ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು.

## ಕಿರುತೆರೆ-ಹಿರಿತೆರೆ 
'ಭಲೇ ಹುಚ್ಚ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ರಾಜಾರಾಂ, ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರ 'ಕೂಡಿ ಬಾಳಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗ ಸುಖ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದರು. ಭಾರ್ಗವ, ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಜಗ್ಗೇಶ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದ ರಾಜಾರಾಂ,  ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ನಟರಾದ ಶರಣ್ ಮತ್ತು ಮುಂತಾದವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿ ಸೈ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಝಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ) ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಯ್ ಅಜ್ಜನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜಾರಾಂ ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ರಾಜಾರಾಂ ಅವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂಘ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ.

## ನಿಧನ 
ರಾಜಾರಾಂರವರು ಮೇ ೧೦, ೨೦೨೧ (ಸೋಮವಾರ) ಕೋವಿಡ್‌ನಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.

## ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಕಣಜ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ಹೀರೆ ಬೇವನೂರ

**ಹಿರೇಬೇವನೂರ** ಗ್ರಾಮವು  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

## **ದೇವಾಲಯಗಳು**
ಶ್ರೀ ಮಾತಂಗಿ ಹಾಗೂ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಮರುಳಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ  ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರರ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಭಿರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಕರಾಯ ಮುತ್ಯಾ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಚೌವಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಕಾಳಿಕಾದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಹಿರಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ  ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## **ನೀರಾವರಿ**
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## **ಹಬ್ಬಗಳು**
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## **ಶಿಕ್ಷಣ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  **ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ** ಇದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು