ಅಭಿರಾ ರಾಜವಂಶ

**ಅಭಿರಾ ರಾಜವಂಶವು** ಪಶ್ಚಿಮ ಡೆಕ್ಕನ್ ಅನ್ನು ಆಳಿದ ರಾಜವಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾತವಾಹನರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ೨೦೩ ರಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೬೦ ರವರೆಗೆ ಅವರು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಭಿರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲದವರು.

## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲವನನ್ನು ಅಭಿರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಮೂಲ 
ಅಭಿರರು ಯದುವಂಶಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲದವರು. ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಡೆಕ್ಕನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾತವಾಹನರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಟ್ರಾಪ್ಸ್ ( ಸಾಕರು ) ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.  ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅಭಿರರು ಕ್ಷತ್ರಪ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಜನರಲ್‌ಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 
ಶಕ ವರ್ಷ ೧೦೩ (ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೧) ದಿನಾಂಕದ ಗುಂಡ ಶಾಸನವು ಅಭಿರ *ರುದ್ರಭೂತಿಯನ್ನು* ಶಕ ಸತ್ರಪ್ (ಆಡಳಿತಗಾರ) ರುದ್ರಸಿಂಹನ ಸೇನಾಪತಿ (ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಸನವು ರುದ್ರಸಿಂಹನವರೆಗಿನ ರಾಜರ ವಿವರವಾದ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:

ಶಾಸನವು ರುದ್ರಸಿಂಹನನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ *ಕ್ಷತ್ರಪ* ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾವುದೇ *ಮಹಾಕ್ಷತ್ರಪದ* ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಧಾಕರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಭಿರಾ ಸೇನಾಪತಿಯು ರಾಜ್ಯದ *ವಾಸ್ತವಿಕ* ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಯಾವುದೇ ಉನ್ನತ ಬಿರುದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಶಾಸನವು ಅಭಿರ ರುದ್ರಭೂತಿಯನ್ನು ಸೇನಾಪತಿ ಬಾಪಕನ ಮಗನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಭಿರ ರಾಜವಂಶವು ಬಹುಶಃ ಅಭಿರ ರುದ್ರಭೂತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ವಿ.ವಿ.ಮಿರಾಶಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕೆಳಗಿನವರು ಅಭಿರರ ಸಾಮಂತರು- 

* ವಲ್ಖದ ಮಹಾರಾಜರು 

### ಶಕ ಶಾತಕರ್ಣಿ 
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/The_Abhiras_at_their_maximum_extent.png/220px-The_Abhiras_at_their_maximum_extent.png|thumb| ಅದರ ಅತಿದೊಡ್ಡ [ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ|ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಭಿರಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಕ್ಷೆ]]
ಅಭಿರ ಈಶ್ವರಸೇನನ ಹೊರತಾಗಿ ಮತೀಯ ಮಗನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ರಾಜ ಶಕಸೇನ. ಅವರು ಶಕ ಶಾತಕರ್ಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನಾಣ್ಯಗಳು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಶಾತವಾಹನ ರಾಜ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞ ಶ್ರೀ ಶಾತಕರ್ಣಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೆ.ಗೋಪಾಲಚಾರಿಯು ಶಕಸೇನನು ಅಭಿರ ರಾಜನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾರಣಗಳು:

* ಶಾತವಾಹನ ರಾಜರ ಪುರಾಣ ವಂಶಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಕಸೇನ ಅಥವಾ ಶಕ ಶಾತಕರ್ಣಿಯ ಹೆಸರು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಮಥರಿಪುತ್ರ ಎಂಬ ಅವರ *ವಿಶೇಷಣದಿಂದ* ಸೂಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅಭಿರ ಶಿವದತ್ತನ ಪತ್ನಿ ಮಥರಿಯ ನೇ ಮಗ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. 
* ಶಾತವಾಹನರ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ *ಸಿರಿಯ* ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಈ ಆಡಳಿತಗಾರನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. 
* ಶಕ ಕ್ಷತ್ರಪಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜವಂಶದ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಶಾತವಾಹನ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ *ಶಕ* ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಅಸಹಜ ಮತ್ತು ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ. 
* ಅಭಿರರು ಮೊದಲು ಉಜ್ಜೈನಿಯ ಶಕ ದೊರೆಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಕಸೇನನ ಹೆಸರು ಬಹುಶಃ ಈ ಅಭ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ *ಸೇನಾ* ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯವು ಅವನು ಅಭಿರ ರಾಜ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರಸೇನನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಈಶ್ವರಸೇನನ ಹಿಂದಿನವನು ಅವನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಶಕಸೇನ ಎಂದು ಇದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ ಈಶ್ವರಸೇನನು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ..

ಶಕಸೇನ ಬಹುಶಃ ಮೊದಲ ಮಹಾನ್ ಅಭಿರ ರಾಜ. ಕೊಂಕಣದಿಂದ ಬಂದ ಅವನ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಅವನು ಶಾತವಾಹನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

### ಅಭಿರ ಈಶ್ವರಸೇನ 
ಈಶ್ವರಸೇನ ಮೊದಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭಿರ ರಾಜ. ಅವರು ಅಭಿರಾ ಶಿವದತ್ತ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮಥಾರಿ ಅವರ ಮಗ.  ಅಶ್ವಿನಿ ಅಗರವಾಲ್ ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೮ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರಿದ ರುದ್ರಸಿಂಹ I ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸೇನಾಪತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಶ್ವಿನಿ ಅಗರವಾಲ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೇಳುವಂತೆ ರುದ್ರಸಿಂಹ I ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೯೦ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು  ಅವನು (ಈಶ್ವರಸೇನ) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಯುಗವು ಕಲಚೂರಿ-ಚೇದಿ ಯುಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅವನ ವಂಶಸ್ಥರು ಒಂಬತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಆಳಿದರು. ಈಶ್ವರಸೇನನ ನಾಣ್ಯಗಳು ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ರಜಪೂತಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಅಪರಾಂತ ಅಥವಾ ಕೊಂಕಣದ ತ್ರೈಕೂಟ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಈಶ್ವರಸೇನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೨೪೮ (ತ್ರೈಕೂಟ ಯುಗ) ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ರೈಕೂಟರನ್ನು ಅಭಿರ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಆಡಳಿತಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ 
ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಅಭಿರಾ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ-

* ಅಭಿರಾ ಶಿವದತ್ತ
* ಶಕಸೇನ ಅಲಿಯಾಸ್ ಶಕ ಶತಕೃಣಿ
* ಅಭಿರ ಈಶ್ವರಸೇನ ಅಲಿಯಾಸ್ *ಮಹಾಕ್ಷತ್ರಪ* ಈಶ್ವರದತ್ತ
* ಅಭಿರ ವಶಿಷ್ಠಿಪುತ್ರ ವಸುಷೇನ

## ಪ್ರಾಂತ್ಯ 
ನಾಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು  ಅಪರಾಂತ, ಲತಾ, ಅಶ್ಮಾಕ, ಮತ್ತು ಖಾಂದೇಶ್. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಾಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಅಭಿರರು ಆಳಿದರು. ಅಭಿರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಮಾಳವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಅವರು ಕ್ರಮೇಣ ಕ್ಷಹರತರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.

## ನಿರಾಕರಿಸು 
ಅಭಿರ ವಶಿಷ್ಠಿಪುತ್ರ ವಸುಸೇನನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅಭಿರರು ಬಹುಶಃ ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಮತ್ತು ಪರಮ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.  ಅಭಿರುಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡೊಮೇನ್‌ಗಳನ್ನು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಾಕಾಟಕಗಳು (ಉತ್ತರ) ಮತ್ತು ಕದಂಬರು (ನೈಋತ್ಯ) ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅಭಿರರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರ ಸಾಮಂತರಾದ ತ್ರೈಕುಟಕರಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಅಭಿರ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ರಾಜರು ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ಸರಿಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೭೦ ವರೆಗೆ ವಿದರ್ಭ ಮತ್ತು ಖಾಂಡೇಶ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು.ಆದರೆ ಅವರು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವಿಲ್ಲದೆ  ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಕದಂಬ ರಾಜ ಮಯೂರಸರ್ಮನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೋತರು.

## ವಂಶಸ್ಥರು 
ಅಭಿರರ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಅವರ ಉಪನಾಮಗಳಾದ *ಅಹಿರ್, ಅಹಿರೆ, ಅಹಿರ್-ರಾವ್* ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಉಪನಾಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಂಡೇಶ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.  ಗಂಗಾ ರಾಮ್ ಗರ್ಗ್ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ-ದಿನದ ಅಹಿರ್ ಜಾತಿಯು ಅಭಿರಾ ಜನರ ವಂಶಸ್ಥರು ಮತ್ತು *ಅಹಿರ್* ಎಂಬ ಪದವು *ಅಭಿರಾ* ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದ ಪ್ರಾಕೃತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಅನೇಕ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ