open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಕಾವ್ಯ ಥಾಪರ್

**ಕಾವ್ಯ ಪ್ರವೀಣ್ ಥಾಪರ್** ಇವರು ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರತೀಯ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, *ಈ ಮಾಯಾ ಪೆರೆಮಿಟೊ* ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಟನೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು *ಏಕ್ ಮಿನಿ ಕಥಾ* (೨೦೨೧), *ಮಿಡಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಲವ್* (೨೦೨೨), ಹಿಂದಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಪಿಚೈಕರನ್ ೨ (೨೦೨೩), ತಮಿಳು ಚೊಚ್ಚಲ ಮತ್ತು *ಈಗಲ್*(೨೦೨೪) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಥಾಪರ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೊವಾಯಿಯ ಬಾಂಬೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಠಾಕೂರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಥಾಪರ್‌ರವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಕಿರುಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪತಂಜಲಿ, ಮೇಕ್‌ಮೈಟ್ರಿಪ್ ಮತ್ತು ಕೊಹಿನೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ *ಈ ಮಾಯಾ ಪೆರೆಮಿಟೊ* ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವರ ಮೊದಲ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ *ಮಾರ್ಕೆಟ್ ರಾಜಾ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್* ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವರ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವಾದ *ಪಿಚೈಕರನ್ ೨* ವಿಜಯ್ ಆಂಟೋನಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿತು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ರವಿ ತೇಜಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ಈಗಲ್‌ನ* ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನಟ ರವಿ ತೇಜಾ ಅವರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಿತ್ರವು ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಅನುರಣಿಸಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು.

## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
### ದೂರದರ್ಶನ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
*

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳೆ
ವರ್ಗ:Articles with short description
ಭಾರತ್ ಜಕತ್ ಮಾಝಿ ಪರಗಣ ಮಹಲ್

**ಭಾರತ್ ಜಕತ್ ಮಾಝಿ ಪರಗಣ ಮಹಲ್** ಎಂಬುದು ಸಂತಾಲ್ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ-ತಾತ್ವಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

## ಕೆಲಸದ ಪ್ರದೇಶ
ಭಾರತ್ ಜಕತ್ ಮಾಝಿ ಪರಗಣ ಮಹಲ್ ಬಿಹಾರ, ಒರಿಸ್ಸಾ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ನೇಪಾಳ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ ನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳು.

## ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದನಾಮಗಳು
'**ಮಾಝಿ**' ಪದವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ '**ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ**' ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಸಂತಾಲ್ ವಾಸಿಸುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಗ್ರಾಮಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ '**ಪರಗಣ**' ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಉಪಖಂಡದ **ಸಂತಾಲ್ ಆದಿವಾಸಿ** ವಾಸಿಸುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲಾ ''''ಮಾಝಿ',** **'ಜೋಗ್-ಮಾಂಝಿ'** (ಉಪ ಗ್ರಾಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ), **'ಗೊಡೆಟ್'** (ಮಾಂಝಿಯ ಅಡಿವಿಡರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ), **'ನೈಕೆ'** (ಗ್ರಾಮದ ಅರ್ಚಕರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ), **'ಪರಗಣ'** ಮತ್ತು **'ಪರಣಿಕ್'** (ಗ್ರಾಮ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು) ಅವರ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ.
## ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್
**ಭಾರತ್ ಜಕತ್ ಮಾಝಿ ಪರಗಣ ಮಹಲ್ ಪರಗಣ ಅರಂಗ್** ಎಂಬ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆ ಎಂದರೆ **'ಸಂತಾಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟು''' ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಧ್ವನಿ/ ಭಾಷೆ ಆಗಿದೆ'.
## ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
**ಭಾರತ್ ಜಕತ್ ಮಾಝಿ ಪರಗಣ ಮಹಲ್** ಸಂತಾಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಮಿನಾರ್ ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂತಾಲ್ ನ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನರ್ಸರಿಯಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಹಂತದವರೆಗೆ, ಸಂತಾಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಬೇಡಿಕೆ. ಇದು ಮಾನವಕುಲದ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ **ಮರಂಗ್ ಬುರು** ಮತ್ತು **ಜಹೇರ್ ಅಯೋ**ವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದನ್ನು ಈ ಸಮುದಾಯದವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
India
Organizations
India
ವರ್ಗ:Cultural organisations based in India
ಬಹಾರ್-ಐ ಡ್ಯಾನಿಶ್

***ಬಹಾರ್-ಇ ಡ್ಯಾನಿಶ್***

 ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.]]
***ಬಹಾರ್-ಇ ಡ್ಯಾನಿಶ್*** ('ಜ್ಞಾನದ ವಸಂತ') ಒಂದು **ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ** 1651 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ **ಇನಾಯತ್ ಅಲ್ಲಾ ಕಾಂಬೋಹ್** ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಣಯ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.

ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1768 ಅಥವಾ 1769 ರಲ್ಲಿ **ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಡೌ** ಭಾಗಶಃ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು, ಮತ್ತು **ಜೊನಾಥನ್ ಸ್ಕಾಟ್** (ಓರಿಯಂಟಲಿಸ್ಟ್) ಇದನ್ನು 1799 ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪಠ್ಯವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ **ಲಿಥೋಗ್ರಾಫ್** ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಮತ್ತೊಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪೋಲೆಂಡ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

**ಬಹಾರ್-ಇ ಡ್ಯಾನಿಷ್** ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕಥೆಯು **ಥಾಮಸ್ ಮೂರ್** ಅವರ 1817 ರ ಪದ್ಯ-ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

## ಅನುವಾದಗಳು
* ಬಹಾರ್-ಧನುಷ್; ಅಥವಾ, ಜ್ಞಾನದ ತೋಟ. ಪೌರಾತ್ಯ ಪ್ರಣಯ. ಜೊನಾಥನ್ ಸ್ಕಾಟ್ (ಪೌರಾತ್ಯವಾದಿ)ರವರು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆಫ್ ಐನಾಯುತ್ ಊಲ್ಲಾಹ್ ನಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.(ಜೊನಾಥನ್ ಸ್ಕಾಟ್), 1799. ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವೃತ್ತಿ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್ ಹ್ಯುಮಾನಿಟೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* ʿInāyat-Allāh Kanbū, Šayḫ d. 1082/1671

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:1651 books
ವರ್ಗ:17th-century Indian books
ವರ್ಗ:17th-century Persian books
ವರ್ಗ:Indian romantic fiction
ವರ್ಗ:Indian folklore
ವರ್ಗ:Indian literature
ವರ್ಗ:Indian legends
ವರ್ಗ:18th-century manuscripts
ವರ್ಗ:Islamic illuminated manuscripts
ವರ್ಗ:Indian short story collections
ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು
ತ್ರಿಶಾ ಚೆಟ್ಟಿ

**ತ್ರಿಶಾ ಚೆಟ್ಟಿ** (ಜನನ ೨೬ ಜೂನ್ ೧೯೮೮) ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ.  ೨೦೦೭ ಮತ್ತು ೨೦೨೨ ರ ನಡುವೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪರ ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸೀಮಿತ ಓವರ್ಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟರ್ ಆಗಿ ಆಡಿದರು. ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ ರಂದು, ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಅವರು ಶಾಂಡ್ರೆ ಫ್ರಿಟ್ಜ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಡಬ್ಲೂಟಿ೨೦ಐ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ೧೭೦ ರನ್‌ಗಳ ಅತ್ಯಧಿಕ ಆರಂಭಿಕ ಜೊತೆಯಾಟದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಮಹಿಳಾ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್‌ನಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಔಟ್ ಆದ ದಾಖಲೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ೧೦೦ ನೇ ಮಹಿಳಾ ಏಕದಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿದರು. ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು, ೨೦೧೮–೧೯ ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪಡೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಆಟಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೇ ೨೦೧೮ ರ, ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ತಂಡದಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೧೮ ರ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ನಂತರ, ಗಾಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂಡದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಫಾಯೆ ಟ್ಯೂನಿಕ್ಲಿಫ್ ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹಿಳಾ ಟಿ ೨೦ ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್‌ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಆವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಎಫ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಮೆರ್ವೆ ಇಲೆವೆನ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಜನವರಿ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೨೦ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೨೦ ರ ಜುಲೈ ೨೩ ರಂದು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ೨೪ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಚೆಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೨೨ ರ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೨೨ ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗಾಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ನಂತರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
*
*

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳೆ
ವರ್ಗ:Articles with short description
ಮಾಧುರಿ ಬರ್ತ್ವಾಲ್

**ಮಾಧುರಿ ಬರ್ತ್ವಾಲ್** ಇವರು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಉತ್ತರಾಖಂಡದಿಂದ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಸಂಗೀತಗಾರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನದಂದು, ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರಿಂದ ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿತು.

## ಜೀವನ
ಬರ್ತ್ವಾಲ್ ಅವರ ತಂದೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬರ್ತ್ವಾಲ್‌ರವರು ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಜಿಬಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಉತ್ಸಾಹಿ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು "ಧರೋಹರ್" ಎಂಬ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಇತರ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ದಾಖಲೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಅವರು ಕಲಿಸಿದ ನೂರಾರು ಜನರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಲು ಅನೇಕರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹವರ್ತಿ ಗರ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾದ ನರೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ನೇಗಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬರ್ತ್ವಾಲ್ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರು ಸಂಗೀತ, ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಸಂಗೀತದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ "ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

೨೦೧೯ ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನದಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ ನಡೆಯಿತು. ಆ ದಿನ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಬರ್ತ್ವಾಲ್‌ರವರು ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವೆಯಾದ ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳೆ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ಗಾರರು
ವರ್ಗ:Articles with short description
ಚಂಗಂಪುಳ ಕೃಷ್ಣಪಿಳ್ಳೆ

thumb
**ಚಂಗಂಪುಳ ಕೃಷ್ಣಪಿಳ್ಳೆ** (10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1911 - 17 ಜೂನ್ 1948) ಮಲೆಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ರಮ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕವಿ. 1930-35ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಲೆಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಕುಮಾರನ್ ಆಶಾನ್, ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್, ಉಳ್ಳೂರ್, ಶಂಕರ್ ಕುರುಪ್ ಇವರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇಡಪ್ಪಳ್ಳಿ ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೆಯ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ ಈತ ಆತನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಾನುಭೂತಿ ತುಂಬಿದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ. ಇವು ವಿಷಾದಾತ್ಮಕತೆಯ ಸ್ವರ ಮೊಳಗುವ ಕವಿತೆಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಕೃಷ್ಣಪಿಳ್ಳೆಯ ಕಾವ್ಯ ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೆಯ ಕಾವ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದು. ಕವಿ ಬದುಕಿದ್ದುದು ಕೇವಲ ಮೂವತ್ತಾರು ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕೀಟ್ಸ್ ಕವಿಯಂತೆ ಈತನದು ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭೆ. ಈತನ ಜೀವನಾನುಭವಗಳೆಲ್ಲ ಕವಿತೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದವು. ಲೋಕದ ನಿರ್ದಯತೆ, ಕಾಠಿಣ್ಯ, ಕಾಪಟ್ಯಗಳನ್ನು ಈತ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶಿತವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಎಂದು ತನ್ನ ಹೃದಯದಳಲನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬದುಕಿಗಿಂತ ಮರಣವೇ ಮಧುರವಾಗಿ ಈತನಿಗೆ ತೋರಿದೆ.

ಸರಳವಾದ ನಿರೂಪಣೆ, ಮಾದಕವಾದ ಸಂಗೀತ ಮಾಧುರ್ಯ, ಯುವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೃದ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಪ್ರೇಮಾನುಭೂತಿ ತುಂಬಿದ ಭಾವಾತ್ಮಕತೆ-ಇವು ಕೃಷ್ಣಪಿಳ್ಳೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಗೀತರಸ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಗೀತವಾಗಿರದ, ಹೃದಯಾಂತರಾಳದಿಂದ ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಆಂತರಿಕ ಸಂಗೀತವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಸ್ನಿಗ್ಧಕೋಮಲವಾದ ಪದಸಂಯೋಜನೆ ಆ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರವಣಸುಭಗತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

ಕರುಣರಸ ಬೆರೆತ ಪ್ರೇಮಾನುಭೂತಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಣಗಳಾಗಿದ್ದ ಈತನ ಕವಿತೆಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲೆ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದವು. ಈತನ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಹಜವಾದ ಲಲಿತಭಾವಗಳೂ ಋಜುವಾದ ಚಿಂತನೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು. ದುರ್ಗ್ರಾಹ್ಯವಾದ ಆಶಯಗಳಾಗಲೀ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಪಡೆಯಲು ಅನರ್ಹವಾದ ಭಾಗಗಳಾಗಲೀ ಅವುಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಈತ ಒಬ್ಬ ಚಿಂತಕನಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ನಿಜವೇ.

## ಕೃತಿಗಳು 
ರಮಣನ್ ಎಂಬುದು ಈತನ ಗೀತನಾಟಕ. ಇದು ಒಂದು ಆರಣ್ಯಕ ವಿಲಾಪ ಕಾವ್ಯ. ಇದರ ರೂಪಶಿಲ್ಪ ಮಿಲ್ಟನ್ನನ ಲಿಸಿಡಾಸ್ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತಿದ್ದರೂ ಇಡೀ ಕೃತಿಯ ಒಟ್ಟು ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಗಳು ತೀರ ಸ್ವೋಪಜ್ಞವಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈತನ ಕ್ರಾಂತಿಪ್ರವೃತ್ತಿ *ರಕ್ತಪುಷ್ಪಂಙಳ್‌*ನಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. *ವಾಳಕ್ಕುಲ*, *ಕೊಡುಂಗಾಟ್ಟ್*, *ನವವರ್ಷನಾಂದಿ*, *ತೀಪ್ಪೊರಿ*, *ಇನ್ನತ್ತೆನಿಲ*-ಎಂಬ ಕವನಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕ-ಮಾಲೀಕ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರಚಿತವಾದುವು. ಒಬ್ಬ ಸಾಧು ಪ್ರಾಣಿಯಾದ ಹೊಲೆಯ ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದ ಬಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟ ಗೊನೆ, ಅದರ ಬಗೆಗೆ ಆಸೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆತನ ಮಕ್ಕಳು, ಅದನ್ನು ಕೊಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮಾಲೀಕ-ಇವುಗಳ ಚಿತ್ರಣ ವಾಳಕ್ಕುಲ (ಬಾಳೆಗೊನೆ) ಕವನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶೋಷಣೆ, ಪ್ರತೀಕಾರಗಳ ಧ್ವನಿಯಿದೆ.

ಇಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಚಂಙಂಬುಳ ಒಬ್ಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕವಿಯೆಂಬುದನ್ನು ಕೆಲವರು ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಯಾಥಾರ್ಥ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಲೀ, ದೃಢ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಾಗಲೀ ಕವಿಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರ ವಾದ. ಈತ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ರಮ್ಯಕವಿ.

ಈತನ ದೋಷಗಳು ಏನೇ ಇರಲಿ ಮಲೆಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈತನ ಕವನಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* changampuzha website

ವರ್ಗ:ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭತಿಜಿ

**ಭತಿಜಿ** ಅಥವಾ **ಪ್ಯಾಟಿಜಿ** ಮಹಾರಾಜ್ ಗುಜರಾತ್ ನ ಜಾನಪದ ದೇವತೆ. ಅವರು ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧ ಮತ್ತು ನಾಯಕ.

## ಪುರಾಣ
ಜಾನಪದದ ಪ್ರಕಾರ, **ಭತಿಜಿ** ರಜಪೂತ ಕುಲದ ಉಪ-ಶಾಖೆಯಾದ **ರಾಥೋಡ್** ಕುಲದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾ**ಗೋರ್ ಟಕ್ಕಟ್ಸಿಂಗ್ಜಿ** ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ  ಮದುವೆಯ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ, **ಕಪಡ್ವಾಂಜ್** ನ **ಮಹಮ್ಮದೀಯ** ರಾಜನು ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ತಕ್ಷಣ, ತನ್ನ ಮದುವೆಯನ್ನು ಸಹ ಯೋಚಿಸದೆ, ಅವನು ತನ್ನ ಖಡ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಟನು. ಅವನು  ಎಲ್ಲಾಹಸುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಆದರೂ, ಯುಧ‍್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಶಿರಚ್ಛೇದ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆತನು ಹುತಾತ್ಮನಾದನು. ಹಸುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೇ ಅವರ ಹುತಾತ್ಮತೆ ನಡೆಯಿತು. ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸೈನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ಅವರನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದ **ಭತಿಜಿ**ಯ ತಲೆಯಿಲ್ಲದ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ.

## ಪರಂಪರೆ
**ಭತಿಜಿ**ಅವರನ್ನು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ನಂಬುವ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜಾನಪದ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. **ರಾಥೋಡ್ ರಾಜಪೂತ್**, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು **ಕುಲತ್ವೇದಿಕ್** ಆರಾಧಕರ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಹಾವುಗಳು ಅವನ ಆರಾಧಕರನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

**ಬುವಾ** ಪಂಥವು ಜಾತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ **ಪಾಟಿಜಿ**ಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂರವಿಡಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬುವಾಗಳು, ಪಾಟಿಜಿಯಂತಹ ಒಳ್ಳೆಯ ಆತ್ಮಗಳಿಂದ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ **ಭತಿಜಿ** ಅವರನ್ನು ಹಿಂದೂ ಜನರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬುವಾಗಳು ಅವನನ್ನು ಮನುಷ್ಯರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಹ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ರೋಗದಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದರೆ, ಇದು **ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿ**ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಜರ ಶಾಪವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಈ ಜನರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೇವತೆಯಿಂದ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬುವಾ **ಭೂತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ**ರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

**ಪಟ್ಟಿಜಿ ಸೇನಾ** ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪಟ್ಟಿಜಿಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಸಂಘಟನೆಯೂ ಇದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ಎಲ್ಲೆನ್ ಪೆರ್ರಿ

**ಎಲ್ಲೆನ್ ಪೆರ್ರಿ** ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕಿ.  ಆಕೆ ಯು. ಎಸ್. ಸಿ. ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಸಿನೆಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು.

ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ, ಗ್ರೇಟ್ ವಾಲ್ ಅಕ್ರಾಸ್ ದಿ ಯಾಂಗ್ಟ್ಜಿ, 2000 ರಲ್ಲಿ ಪಿಬಿಎಸ್ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.  ಮಾರ್ಟಿನ್ ಶೀನ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಚೀನಾದ ಯಾಂಗ್ಟ್ಜಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಗೋರ್ಜಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.  ಇದು ಬರ್ಕ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

ಪೆರುವಿಯನ್ ನಾಯಕ ಆಲ್ಬರ್ಟೊ ಫುಜಿಮೋರಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುವ ಅವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ದಿ ಫಾಲ್ ಆಫ್ ಫುಜಿಮೋರಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. 2005 ರ ಸನ್ಡಾನ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು 2006 ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫೀಚರ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎಮ್ಮಿ ಮತ್ತು 2005 ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾಗಿ ರೈಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ದಿ ಫಾಲ್ ಆಫ್ ಫುಜಿಮೋರಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಿನೆ ಗೋಲ್ಡನ್ ಈಗಲ್, ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಬೋಸ್ಟನ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಜ್ಯೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಿಲನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಜ್ಯೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಟೊರೊಂಟೊ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಆಯ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

ಪೆರುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳಿಂದಾಗಿ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿದ್ದ ಆಲ್ಬರ್ಟೊ ಫುಜಿಮೋರಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕ ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು "ಅದ್ಭುತವಾದ, ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಆಯ್ದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
* *ವಿಲ್* (2011)
* ದಿ ಫಾಲ್ ಆಫ್ ಫುಜಿಮೋರಿ (2005)

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:American women documentary filmmakers
ವರ್ಗ:Place of birth missing (living people)
ವರ್ಗ:USC School of Cinematic Arts alumni
ವರ್ಗ:Year of birth missing (living people)
ವರ್ಗ:21st-century American women
ಮನ್ಮೀತ್ ಕೌರ್ (ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್)

**ಮನ್ಮೀತ್ ಕೌರ್** (ಜನನ ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೫)  ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಅವರು ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ದೇಶೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಕೌರ್ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಲುಧಿಯಾನದವರು .

2019ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಜೂನಿಯರ್ ಎನ್ಬಿಎ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಕೌರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 20 ಸದಸ್ಯರ ಭಾರತೀಯ ಬಾಲಕಿಯರ ತಂಡಕ್ಕೆ 2019ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಎನ್ಬಿಎ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತು.

ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 23 ರಿಂದ 26 ರವರೆಗೆ ನಡೆದ 3 ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ 2025 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅವರು ಭಾರತೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಭಾರತೀಯ ತಂಡವು ಫಿಬಾ ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಫೈನಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎರಡೂ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಡಿದ್ದಾರೆ.

ಜನವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು 74 ನೇ ಹಿರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಪಂಜಾಬ್ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು, ಕಂಚಿನ ಪದಕದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ 76-77 ಅಂತರದಿಂದ ಸೋತರು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಅವರು 2025 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ ಪಂಜಾಬ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದರು.

2022 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು FIBA ಅಂಡರ್ 18 ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2022 ಡಿವಿಷನ್ A ಮತ್ತು FIBA ಅಂಡರ್ 16 ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2021 ಡಿವಿಷನ್ A ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಲುಧಿಯಾನ 3x3 ತಂಡಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರು 2022 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು ಆದರೆ ಜೂನಿಯರ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:Sportswomen from Punjab, India
ವರ್ಗ:2005 births
ವರ್ಗ:Basketball players from Punjab, India
ವರ್ಗ:Indian women's basketball players
ಜಾಗೀರ್ ಕೌರ್

**ಬೀಬಿ ಜಾಗೀರ್ ಕೌರ್** (ಜನನ 15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1954) ಶಿರೋಮಣಿ ಗುರುದ್ವಾರ ಪ್ರಬಂಧಕ್ ಸಮಿತಿಯ (ಎಸ್ಜಿಪಿಸಿ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ. ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದು, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ.

ಕೌರ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹಿರಿಯ ಅಕಾಲಿ ನಾಯಕ ಸುಖದೇವ್ ಸಿಂಗ್ ಭೌರ್ರವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎಸ್ಜಿಪಿಸಿ ಸದಸ್ಯ ಹರ್ಶ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು, ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಮಾರ್ಚ್ 1999 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2000 ರವರೆಗೆ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಆದರೆ ಅವರ ಮಗಳ ಸಾವಿನ ಆರೋಪಗಳ ನಡುವೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ಆಕೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

26 ಅವಧಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅಕಾಲಿ ದಿಗ್ಗಜ ಗುರುಚರಣ್ ಸಿಂಗ್ ತೋಹ್ರಾ ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನ ಖಾಲಿಯಾಯಿತು. ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 2004 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು.

## ರಾಜಕೀಯ 
ಜಾಗೀರ್ ಕೌರ್ 1995ರಿಂದ ಪಂಜಾಬಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಖ್ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾದ ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿ ದಳದ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸೇರಿಕೊಂಡ ಕೂಡಲೇ, ಅವರನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 1997 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಪುರ್ತಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೋಲತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಬಾದಲ್ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಖಾತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಎಸ್ಜಿಪಿಸಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಗಣಿತ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಿಂದ ಎಸ್ಜಿಪಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರವರೆಗಿನ ಅವರ ಪ್ರಯಾಣವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ಮಗಳ ಸಾವು. 
ಜಾಗೀರ್ ಕೌರ್ ಅವರ ಮಗಳು ಹರ್ಪ್ರೀತ್ ಕೌರ್ 2000ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 20ರಂದು ನಿಗೂಢ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶವವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್ (ಸಿಬಿಐ) ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಹರ್ಪ್ರೀತ್ ಓಡಿಹೋದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮರ್ಯಾದೆಗೇಡು ಹತ್ಯೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗೀರ್ ಕೌರ್ಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. 2017ರಲ್ಲಿ, ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಆಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಆದರೆ, 2018ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 4ರಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ 2012 ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ
* ಬೀಬಿ ಜಾಗೀರ್ ಕೌರ್ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ 

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:೧೯೫೪ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:Women members of the Punjab Legislative Assembly
ವರ್ಗ:21st-century Indian women politicians
ವರ್ಗ:20th-century Indian politicians
ಜಾರ್ಜ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಗೊಮ್ಮೆ

right|thumb|ಸರ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಗೊಮ್ಮೆ
**ಜಾರ್ಜ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಗೊಮ್ಮೆ** (1853-1916) ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ. ಈತ ಒಬ್ಬ ಸರಕಾರಿ ನೌಕರ ಮತ್ತು ಪುರಾವಸ್ತು ಶೋಧಕನಾಗಿದ್ದ.

## ಜೀವನ, ಸಾಧನೆಗಳು 
1853 ಡಿಸೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದ. ಅಲ್ಲೇ ಈತನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಯಿತು. ಆಂಗ್ಲ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನನಾದ ಈತನಿಗೆ 1911ರಲ್ಲಿ ಸರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ದೊರಕಿತು. ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. 1891ರ ವೇಳೆಗೆ ಲಂಡನ್‌ನ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. 1900ರ ವೇಳೆಗೆ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ. ಈತ ಬರೆದಿರುವ *ದ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್* ಎನ್ನುವ ಪುಸ್ತಕ ಆ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಲಂಡನ್ನಿನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇದು ತುಂಬ ಉಪಯುಕ್ತವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.

1878ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲೂ. ಜೆ. ಥಾಮ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫೋಕ್‌ಲೋರ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಗೊಮ್ಮೆಯೂ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. ಅದರ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಗೊಮ್ಮೆ ಜಾನಪದವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ *ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಬುಕ್ ಆಫ್ ಫೋಕ್‌ಲೋರ್* ಮತ್ತು *ಎತ್ನಾಲಜಿ* *ಇನ್ ಫೋಕ್‌ಲೋರ್* ಎಂಬುವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಚಂಡದಂಡೇಶ

**ಚಂಡದಂಡೇಶ** ಎಂಬುವವನು ಕಂಚಿಯಲ್ಲಾಳಿದ ಒಬ್ಬ ದೊರೆ. ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಕದಂಬರ ಅರಸನಾದ ರವಿವರ್ಮ ಸೋಲಿಸಿದ ಅರಸರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖನಾದವನು. ಕಾಂಚೀಶ್ವರನೆನಿಸಿದ ಚಂಡದಂಡನೆಂದು ತಾಮ್ರಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈತನನ್ನು ಕಾಂಚೀಪತಿಯೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಆಗ (ಕ್ರಿ.ಶ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗ) ಕಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದು ತಿಳಿದಿದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ಚಂಡದಂಡೇಶ ಪಲ್ಲವ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕದಂಬ 1ನೆಯ ಕೃಷ್ಣವರ್ಮನ ಮಗನಾದ ವಿಷ್ಣುವರ್ಮನಿಗೂ ರವಿವರ್ಮನಿಗೂ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಕದನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂಡದಂಡನು ವಿಷ್ಣುವರ್ಮನಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಂತು ಕಾದಿದನೆಂದೂ, ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಮನನ್ನು ಕೊಂದ ಬಳಿಕ ರವಿವರ್ಮನು ಚಂಡದಂಡೇಶನ ವಿರುದ್ಧ ಏರಿಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಪಲ್ಲವರ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಚಂಡದಂಡ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರವಿವರ್ಮನ ತಂದೆಯಾದ ಮೃಗೇಶವರ್ಮನೂ ಪಲ್ಲವ ಅರಸನೊಬ್ಬನೊಡನೆ ಕಾದಿದನೆಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆತ ಇದೇ ಚಂಡದಂಡೇಶನೇ ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದುವರೆಗೂ ಚಂಡದಂಡೇಶನನ್ನು ಕುರಿತು ಖಚಿತವಾದ ಯಾವ ವಿವರಗಳೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಅರಸರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಿ. ಎನ್. ಅಶ್ವತ್ ನಾರಾಯಣ್

**ಚಿಕ್ಕಕಾಲ್ಯ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣ** (ಜನನ 2 ಫೆಬ್ರವರಿ 1969) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು 20 ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ರಿಂದ 13 ಮೇ 2023 ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 2019ರ ಆಗಸ್ಟ್ 20ರಿಂದ 2021ರ ಜುಲೈ 26ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ 8ನೇ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (ಬಿಜೆಪಿ) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರ್ಸ್ ಸೆಲ್-ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸಂಚಾಲಕ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನೌಕರರ ಸಂಘದ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೌಕರರ ಎ & ಬಿ, ಸಿ & ಡಿ ಕೇಡರ್ಗೆ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವಿಮಲಾ ರಂಗಾಚಾರ್

**ವಿಮಲಾ ರಂಗಾಚಾರ್** (೧೯೨೯ - ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಲಲಿತಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೈಸೂರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ವಿಮಲಾ ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರು ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮಣ್ಣಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ ಕೆ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅವರ ಅಜ್ಜ ವೆಂಕಟರಂಗ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
left|thumb| ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ರಂಗಾಚಾರ್
ರಂಗಾಚಾರ್ ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸೊಸೈಟಿ (ಎಂಇಎಸ್) ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ  ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದಾಗ, ಅವರು ಅದರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ರಂಗಾಚಾರ್ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಸಮಾಜವಾದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ಮಹಿಳಾ ಸೊಸೈಟಿ (ಎಂ‌ಇ‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ‌ಎಸ್) ಅನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಅನಾಥಾಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಸೇವಾ ಸದನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲೋಕಸುಂದರಿ ಅವರಿಂದ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ರಂಗತಂಡವಾದ *ಕಲಾಜ್ಯೋತಿಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.* ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪುರುಷ ನಟರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅತೃಪ್ತಿ ಇತ್ತು, ಅವರು ಸ್ವತಃ ನಟನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಸಹ ಅಭಿನಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಂಪಿನ ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಟಕಕಾರರಾದ ಟಿ.ಪಿ. ಕೈಲಾಸಂ ಮತ್ತು ಪ್ರವತಾನಿ ಅವರ ನಾಟಕಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಈ ಗುಂಪಿನ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕೈಲಾಸಂ ಅವರ *ಅಮ್ಮಾವರ ಗಂಡದ ಹಿಂದಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಿತ್ತು,* ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕೂಡ ಹಾಜರಿದ್ದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೆಸಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆಚೂರ್ ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ (ಎಡಿಎ ರಂಗಮಂದಿರ) ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಜವಾಹರ್ ಬಾಲ ಭವನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ರಂಗಾಚಾರ್ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸೇರಿದೆ.

ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಸನ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ ರೇವತಿ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಂಗಾಚಾರ್ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.

ರಂಗಾಚಾರ್ ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ ರಂದು ತಮ್ಮ ೯೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. 

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ವರ್ಗ:೧೯೨೯ ಜನನ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕಿ
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಕುಟ್ಟಿಚಾತನ್ ಥೆಯ್ಯಂ

'***ಕುಟ್ಟಿಚಾತನ್ ಥೆಯ್ಯಂ** ಇದನ್ನು** **ಸಾಸ್ತಪ್ಪನ್ ತೆಯ್ಯಂ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ  ಇದು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುವ **ಥೆಯ್ಯಂ** ಆಗಿದೆ. ಕುಟ್ಟಿಚಾತನ್ **ಥೆಯ್ಯಂ**ನಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಯು ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಯ್ಯನೂರಿನ ಕಲಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲಂನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಈ **ಥೆಯ್ಯಂ** ಅನ್ನು **ಕಲಕಟ್ಟು ಕುಟ್ಟಿಚ್ಚಾತನ್*' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಪುರಾಣ 
### ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಗ. 
ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ, ವಲ್ಲುವನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವತಿ ವೇಷ ಧರಿಸಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಕರುವಲ್ ಮತ್ತು ಕುಟ್ಟಿಚಾತನ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಪ್ಪು ದೇಹ, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಹೂವು ಮತ್ತು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಕುಟ್ಟಿಚಾತನನ್ನು ಕಲಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲಂನ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ನಂಬೂದರಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಅವನು ಹಸಿದು ಹಾಲು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವಳು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಕೋಪದಿಂದ ಹುಡುಗ ಒಂದು ಹೋರಿಯನ್ನು ಕೊಂದು ಅದರ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿದನು. ಮುಜುಗರಕ್ಕೊಳಗಾದ, ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಗ ಹಾಕಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಹುಡುಗನನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಅಕ್ರಮ ಸಂಬಂಧದ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಆ ಮಗನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಪ್ರಭುತ್ವ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ತೆಯ್ಯಂ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಲೋಹದ ಟೋಪಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಣ್ಣುಗಳಿಗಾಗಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರವಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ  ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ನವಿಲಿನಂತಹ ಆಕರಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ .

## ಕುಟ್ಟಿಚತನ್ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ 
ಚಾತನ್ ಎಂಬುದು ಬುದ್ಧನ ಪಾಲಿ ಪದದ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. 'ಕುಟ್ಟಿಚಾತನ್' ಪದದ ಅಕ್ಷರಶಃ 'ಮಕ್ಕಳ ಚಾತನ್' ಎಂದರ್ಥ. ಆರಂಭಿಕ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಬೌದ್ಧ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು  ಅನುಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:CS1 Malayalam-language sources (ml)
ಕರ್ನಾಟಕ ಅಯೋಧ್ಯಾಪುರಂ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಎಂಬುದು 2013 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿ ಲವ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಕೇಶ್ ಅಡಿಗ, ನಯನಾ ಗೌಡ ಹಾಗೂ ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ತನ್ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು 2013 ರ ನವೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಚಿತ್ರವು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಕಥಾವಸ್ತು 
‘ಕರ್ನಾಟಕ ಅಯೋಧ್ಯಾಪುರಂ’ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆಯು ಅಯೋಧ್ಯಾಪುರಂ ಎಂಬ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ರೀ ರಾಮನ ಆಧುನಿಕ ರೂಪದಂತಹ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ಕಥೆಗೆ ಆಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಕಥಾನಕದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ತಾರಾಗಣ 
ರಾಕೇಶ್ ಅಡಿಗ - ಪ್ರಕಾಶ್

lನಯನಾ ಗೌಡ - ಮುಮ್ತಾಜ್

ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್

ಸ್ವಸ್ಥಿಕ್ ಶಂಕರ್

ಬುಲೆಟ್ ಪ್ರಕಾಶ್

ಅಕ್ಷಯ್

ಹರೀಶ್

ಮೋಹನ್ ಜುನೇಜಾ

ರಮೇಶ್ ಪಂಡಿತ್

ಮಿತ್ರ

## ನಿರ್ಮಾಣ 
ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ತೊಡಕುಗಳು ಎದುರಾದವು. ಮೊದಲಿಗೆ ‘ಅಯೋಧ್ಯಾಪುರಂ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಬಂದಿತು, ಏಕೆಂದರೆ “ಅಯೋಧ್ಯಾ” ಎಂಬ ಪದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿ ಲವ ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಜನಶೀಲ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಇದು ಪ್ರಚಾರದ ತಂತ್ರ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾದವು.

## ಸ್ವಾಗತ 
ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಲಭಿಸಿದವು. ‘ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 2.5/5 ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿ, ಪೌರಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು, ಆದರೆ ಪಾತ್ರಗಳ ಆಳದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿತು. ‘ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ರಾಜಕೀಯ ಒಳಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಥೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕೇಂದ್ರ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಯೋಗಿ ಏರೋನ್

**ಯೋಗಿ ಏರೋನ್** (ಜನನ ೧೯೩೭) ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

## ಜೀವನ 
ಯೋಗಿ ಏರೋನ್ ಅವರು ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ ಮುಜಫ್ಫರ್‌ನಗರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು PMCH (ಹಿಂದಿನ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು) ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಐದನೇ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಬ್ಯಾಚಲರ್ ಕೋರ್ಸ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾದವು. ನಂತರ ಅವರು ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಪಾಟ್ನಾ, ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ದೆಹರಾದೂನ್‌ನ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆಯಲು ಅಮೆರಿಕೆಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಇದು ಬಡವರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೮೫ ರಿಂದ ಅವರು ಸುಟ್ಟ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಲ್ಸಿ, ದೆಹರಾದೂನ್, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಬಾಕರ್ವಡಿ

thumb
 
**ಬಾಕರ್‌ವಡಿ** ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಗರಿಗರಿಯಾದ, ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದ, ಬಿಲ್ಲೆ ಆಕಾರದ, ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ತಿಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ೧೯೬೦ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಇದು ಗುಜರಾತ್ ಅಥವಾ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಚನೆಯಾಗಿರದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು; ಅವು ಎರಡೂ ಬಾಂಬೆ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದರ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರುಚಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದವು.

## ಇತಿಹಾಸ 
*ಭಾಕರ್* ಶಬ್ದವು ಭಕ್ರಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ಮಸಾಲೆಯ ಹೂರಣವನ್ನು (*ವಡಿ*) ತುಂಬಿ ಸುತ್ತಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಕರಿದರೆ, ಅದು ಭಾಕರ್-ವಡಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪುಣೆಯ ಚಿತಳೆ ಬಂಧು ಮತ್ತು ವಡೋದರಾದ ಜಗದೀಶ್-ಫರ್ಸಾಣ್ ಈ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಮರಾಠಿ ಉದ್ಯಮಿ ರಘುನಾಥರಾವ್ ಚಿತಳೆ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು.

## ಪಾಕವಿಧಾನ 
ಬಾಕರ್‌ವಡಿಯನ್ನು ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನ ಕಣಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ತುರಿ, ಗಸಗಸೆ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತುಂಬಿ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಗರಿಗರಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ತಿಂಡಿಯಾಗಿ ಆನಂದಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಲಘು ಆಹಾರಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಸುಶೋಭನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ

**ಸುಶೋಭನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ** (೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೩೮ – ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೨), ಇವರನ್ನು **ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಡಾಕ್ಟರ್** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಬಡವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಬೋಲ್ಪುರ್ನ ವಿಧಾನಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರಿಗೆ ಆರ್. ಜಿ. ಕರ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವೂ ಲಭಿಸಿತ್ತು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಂದು ೮೪ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಇಂದಿರಾ ಪಿ. ಪಿ. ಬೋರಾ

**ಇಂದಿರಾ ಪಿ. ಪಿ. ಬೋರಾ** ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದವರು.ಅವರು ಗುರು ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಅರುಂಡಾಲೆ ಅವರಿಂದ ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭರತನಾಟ್ಯ ಮತ್ತು ಗುರು ವೆಂಪತಿ ಚಿನ್ನ ಸತ್ಯಂ ಅವರಿಂದ ಕುಚಿಪುಡಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಮತ್ತು ವಿಯತ್ನಾಂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಇಂದಿರಾ ಪಿ. ಪಿ. ಬೋರಾ ಅವರು ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ ಗೋಲಾಘಾಟ್, ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಸತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಭರತನಾಟ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಚಿಪುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಸಾಧಿಸಿದರು.

## ವೃತ್ತಿ
ಇಂದಿರಾ ಬೋರಾ ಅವರು ಸತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಯತ್ನಾಂನಲ್ಲಿ ಸತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಲವಾರು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೬

*ರಾಜ್ಯ ಭಿಷ್ಣು ರಾಭಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೪   

*ಜೋನಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ)   

*ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸೀನಿಯರ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (ಸತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ)   

*ಗುರು ಗೋಪಿನಾಥ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೯  

*ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ, ೨೦೨೦

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಸತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯರು
ಮಾನವನ ಬೆನ್ನು

thumb|ಹೆಣ್ಣಿನ ಬೆನ್ನು (ಎಡಕ್ಕೆ) ಮತ್ತು ಗಂಡಿನ ಬೆನ್ನು (ಬಲಕ್ಕೆ)
**ಮಾನವನ ಬೆನ್ನು** ಮಾನವ ದೇಹದ ಹಿಂಭಾಗದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ನಿತಂಬದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಏರಿ ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಭಾಗದವರೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಎದೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ದೇಹದ ಮೇಲ್ಮೈಯಾಗಿದೆ.ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯು ಬೆನ್ನಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಜರಿತದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೋಣಿಕುಹರಗಳು ಬೆನ್ನಿನ ಅಗಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.

ಬೆನ್ನು ನೋವು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೌಮ್ಯ ಮೂಲದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ರಚನೆ 
ಮಾನವ ಬೆನ್ನಿನ ಕೇಂದ್ರ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಕಶೇರುಖಂಡ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎದೆಗೂಡಿನ ಕಶೇರುಖಂಡಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಸೊಂಟದ ಕಶೇರುಖಂಡಗಳ ಕೆಳಭಾಗದವರೆಗಿನ ಉದ್ದ. ಇದು ಬೆನ್ನುಹುರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಕಾಲುವೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಕ್ರವಾಗಿದ್ದು ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅದರ ಆಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಕೆಗೂಡು ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

### ಬೆನ್ನಿನ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಅಂಗಗಳು 
ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಪಕ್ಕೆಗೂಡಿನ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂಭಾಗದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನಿನ ಮೂಲಕ ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ಪಕ್ಕೆಗೂಡಿನ ತುದಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಇದ್ದು, ಪೆರಿಟೋನಿಯಮ್‍ಗೆ ಸಡಿಲವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದರೆ, ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ಜಗದೀಶ್ ಲಾಲ್ ಆಹುಜಾ

**ಜಗದೀಶ್ ಲಾಲ್ ಆಹುಜಾ**, ಇವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ **ಲಂಗರ್ ಬಾಬಾ** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ (೧೯೩೦ರ ದಶಕ – ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧), ಇವರು ಚಂಡೀಗಢ, ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಹಸಿದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ನೀಡಲಾಯಿತು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಆಹುಜಾ ಅವರು ೧೯೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ೧೨ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೇಶಾವರ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಭಾರತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮೊದಲು ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಅಮೃತಸರ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಸಾ, ಪಂಜಾಬ್ದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು.

## ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ
ಆಹುಜಾ ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನ ೨,೫೦೦ ಜನರಿಗೆ ಲಂಗರ್ (ಸಿಖ್) ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಡವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಸಿದವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಜನವರಿ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ **ಪೋಸ್ಟ್‌ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಆಂಡ್ ರಿಸರ್ಚ್**, ಚಂಡೀಗಢದಲ್ಲಿ ಲಂಗರ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಸೆಕ್ಟರ್ ೩೨, ಚಂಡೀಗಢದ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲೂ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಉಚಿತ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ೩೬ ಎಕರೆ ಜಮೀನು, ೯ ಎಕರೆ ತೋಟ, ಪಂಚಕುಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕನಾಲ್ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಶೋರೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.

## ಗೌರವ
೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ ರಂದು ಆಹುಜಾ ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ನೀಡಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮಾರಿಯಾ ಔರೋರಾ ಕೌಟೊ

**ಮಾರಿಯಾ ಔರೋರಾ ಕೌಟೊ** (22 ಆಗಸ್ಟ್ 1937 – 14 ಜನವರಿ 2022) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ "ಗೋವಾ: ಎ ಡಾಟರ್ಸ್ ಸ್ಟೋರಿ" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಗೋವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಲೇಡಿ ಶ್ರೀ ರಾಮ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಪಣಜಿಯ ಧೆಂಪೆ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿದ್ದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಡಿ.ಡಿ. ಕೊಸಾಂಬಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಐಡಿಯಾಸ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ 2010ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತ್ತು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಮಾರಿಯಾ ಔರೋರಾ ಅವರು 1937ರ ಆಗಸ್ಟ್ 22ರಂದು ಗೋವಾದ ಸಾಲ್ಸೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಆಂತೋನಿಯೊ ಕಯೇತಾನೊ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ (ಚಿಕೊ) ಡಿ ಫಿಗೇರೆಡೊ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮಾರಿಯಾ ಕ್ವಿಟೇರಿಯಾ ಫಿಲೊಮೆನಾ ಬೊರ್ಗೆಸ್ ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಲ್ಸೆಟ್‌ನ ವೆಲ್ಹಾಸ್ ಕೊಂಕಿಸ್ಟಾಸ್ ಪ್ರದೇಶದವರು. ಅವರು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆಯ ಮದ್ಯಪಾನ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಕುಟುಂಬವು ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತ್ತು. ತಂದೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರ, ತಾಯಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಏಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದರು. ಅವರು ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್‌ನ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಮಾರಿಯಾಕ್‌ರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾನವತಾವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.

## ವೃತ್ತಿ
ಮಾರಿಯಾ ಔರೋರಾ ಕೌಟೊ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಲೇಡಿ ಶ್ರೀ ರಾಮ್ ಕಾಲೇಜ್, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಧೆಂಪೆ ಕಾಲೇಜ್, ಪಣಜಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ "ಗ್ರಹಾಂ ಗ್ರೀನ್: ಆನ್ ದಿ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್" ಅನ್ನು 1988ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ಗೋವಾ: ಎ ಡಾಟರ್ಸ್ ಸ್ಟೋರಿ" (2004) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವು ಗೋವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. "ಫಿಲೊಮೆನಾಸ್ ಜರ್ನೀಸ್" (2014) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಗೋವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 2008ರಲ್ಲಿ ಡಿ.ಡಿ. ಕೊಸಾಂಬಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಐಡಿಯಾಸ್ ಆರಂಭಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮರಣ
ಮಾರಿಯಾ ಅವರು 1961ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ಬನ್ ಕೌಟೊ ಎಂಬ ಗೋವಾದ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಆಲ್ಡೋನಾ, ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಅವರು 2022ರ ಜನವರಿ 14ರಂದು ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದಿಂದ 84ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಕೃತಿಗಳು
**ಗ್ರಹಾಂ ಗ್ರೀನ್: ಆನ್ ದಿ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್* (1988)
**ಗೋವಾ: ಎ ಡಾಟರ್ಸ್ ಸ್ಟೋರಿ* (2004)
**ಫಿಲೊಮೆನಾಸ್ ಜರ್ನೀಸ್* (2014)

## ಸಂದರ್ಭಗಳು
ಗೊಲ್ಲ (ರಾಜ)

**ಗೊಲ್ಲ** ಎಂಬುದು ಏಷ್ಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಆಳಿದ ಬಿಳಿಯ ಹೂಣರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ರಾಜ ವಂಶ. ಈತನನ್ನು ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರು ಇನ್ನೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ. ಈತನ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಮೊದಲು ಬಾರಿಗೆ ಮಾಡಿದವನೆಂದರೆ ಕಾಸ್‌ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟಿಸ್ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರು. ಹೂಣರ ದೇಶವನ್ನು ಫೀಸನ್ ನದಿ-ಎಂದರೆ ಸಿಂಧೂ ನದಿ-ಭಾರತ ದೇಶದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಈತ, ಗೊಲ್ಲ ಭಾರತದ ಅರಸನಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿ ಅವರಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆಂದೂ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ 2,000 ಆನೆಗಳನ್ನೂ, ದೊಡ್ಡ ಅಶ್ವಪಡೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಬೃಹತ್ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಾನೆಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉಕ್ತನಾದ ಗೊಲ್ಲನೇ (ಗೊಲ್ಲಸ್ - Gollas) 6ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ತೋರಮಾನನ ಪುತ್ರ ಮಿಹಿರಗುಲನೆಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಹಿರಗುಲನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಗುಲ ಎಂಬುದು ಗೊಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯಿತೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಿಹಿರಗುಲನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ 15ನೆಯ ವರ್ಷದ ಶಾಸನವೊಂದು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಕ್ರಿ. ಶ. ಸು. 530 ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅನಂತರ ಮಾಲವದ ಯಶೋಧರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಇವನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ಇವನ ಬಲವನ್ನು ಮುರಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಅರಸರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಮಲಿ ಸೊರೇನ್

**ಕಮಲಿ ಸೊರೇನ್** (ಜನನ 1971), ಇವರನ್ನು **ಗುರು ಮಾ** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮಾಲ್ಡಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವನವಾಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಆಶ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಗಾಜೋಲ್, ಮಾಲ್ಡಾದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಕೊಟಾಲ್‌ಹಾಟಿಯ ಆದಿವಾಸಿ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
2021 ರಲ್ಲಿ, ಸೊರೇನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತಾಂತರದ ಆರೋಪಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಆಯ್ಕೆಯು ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಚಂದಲದೇವಿ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಅರಸರ ರಾಣಿಯರಲ್ಲಿ **ಚಂದಲದೇವಿ** ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವರು ಹಲವರು. ಬಹುಶಃ *ಚಂದ್ರಲೇಖಾ* ಎಂಬ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ರೂಪದ ಹೆಸರು *ಚಂದಲದೇವಿ*, *ಚಂದಲಕಬ್ಬೆ*, *ಚಂದ್ರಿಕಾದೇವಿ*, *ಚಂದಲೆ*, *ಚಂದವ್ವೆ*, *ಚಂಡಾಂಬಿಕಾ*, *ಚಂದ್ರಾಂಬಿಕೆ*, *ಚಂದಿಕಬ್ಬೆ* ಇತ್ಯಾದಿ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಚಂದಲದೇವಿ ಮತ್ತು ಆ ಹೆಸರಿನ ರೂಪಾಂತರಗಳಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ಕುರಿತ ವಿವರಣೆಯನ್ನಿಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಚಾಳುಕ್ಯ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಪತ್ನಿ ಚಂದಲಕಬ್ಬೆ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಿಕಾದೇವಿ. 1047-48ರ ನಿಂಬರಗಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈಕೆಯನ್ನು ಆತನ ಪಿರಿಯರಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚು ಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿದವಳು ಆರ್ವಡಿ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಪಟ್ಟಮಹಿಷಿ ಎನಿಸಿದ ಚಂದಲದೇವಿ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಲೇಖೆ. ಅನುಪಮ ಸುಂದರಿ ಎನಿಸಿದ್ದ ಈಕೆ ಶಿಲಾಹಾರ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳೆಂದೂ, ಸ್ವಯಂವರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನನ್ನು ವರಿಸಿದಳೆಂದೂ ಬಿಲ್ಹಣ ತನ್ನ *ವಿಕ್ರಮಾಂಕದೇವಚರಿತ*ದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈಕೆ ಅರಸನ ವಿಶೇಷವಾದ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ, ಆತನಿಗೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕಳಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಳು. ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಳಂದೆ ಸಾಸಿರ ಎಂಬ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಡಳಿತದ ಹೊಣೆ ಈಕೆಯದಾಗಿತ್ತು. ಈಕೆ ಆಳಂದೆ ಸಾಸಿರ ಪ್ರಮುಖವನೇಕಭತ್ತಗ್ರಾಮಂಗಳುಮಂ ಆಳ್ದರಸುಗೆಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಳೆಂದು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈಕೆಯನ್ನು *ನೃತ್ಯವಿದ್ಯಾಧರಿ*, *ಸಕಳಕಳಾಧರಿ*, *ಅಭಿನವ ಸರಸ್ವತಿ* ಎಂದೆಲ್ಲ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೋಮಭೂಪ, ಜಯಕರ್ಣ, ಕುಮಾರ ತೈಲರು ಈಕೆಯ ಮಕ್ಕಳು. ಇವರಲ್ಲಿ ಸೋಮಭೂಪನೇ ಮುಂದೆ ಭೂಲೋಕಮಲ್ಲ ಸೋಮೇಶ್ವರನೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆಳಿದ. ಕಳಚುರಿ ಎರಡನೆಯ ಬಿಜ್ಜಲ ಈಕೆಯ ಮೊಮ್ಮಗನೆಂದು ವಳಸಂಗದ ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿಜ್ಜಲನ ತಾಯಿಯಾದ ನಾಗಲದೇವಿ ಚಂದಲದೇವಿಯ ಮಗಳೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚಾಳುಕ್ಯರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಣಿಕ್ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆನಿಸಿದ ರಾಯರಸೆಟ್ಟಿಯ ಪತ್ನಿ ಚಂದವ್ವೆ ಎಂಬಾಕೆ ಕರ್ನೂಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಮ್ಮರಜೇಡು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವರ್ಧಮಾನ ವಿಗ್ರಹವೊಂದನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದಳು. ಈಕೆ ಜೈನಮುನಿಯಾದ ಪದ್ಮ ಪ್ರಭಮಲಧಾರಿ ದೇವರ ಪ್ರಿಯ ಗುಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಚಂದಲದೇವಿ ಎಂಬವಳೂ ಒಬ್ಬಳು. ಈಕೆ ಕೊಂಗಾಳ್ವ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಇದು ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ.

ಕೂಂಡಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಆಳಿದ ಸವದತ್ತಿಯ ರಟ್ಟ ಎಂಬ ಮಾಂಡಲಿಕ ಮನೆತನದ 1ನೆಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವನ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ 4ನೆಯ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಸಹ ಚಂದಲದೇವಿ. ಯಾದವಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರಾಜ ಎಂಬವನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಈಕೆಗೆ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನೆಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಗ ಇದ್ದ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈಕೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರಿಕೆ, ಚಂದ್ರಿಕಾದೇವಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಹೊಯ್ಸಳ ಇಮ್ಮಡಿ ಬಲ್ಲಾಳನ ಅಮಾತ್ಯನಾಗಿದ್ದ ನಾಗದೇವನ ಪತ್ನಿ ಚಂದಲದೇವಿ. ಈಕೆ ಪಟ್ಟಣಸ್ವಾಮಿ ಎನಿಸಿದ ಮಲ್ಲಸೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮಾಚವೆಸೆಟ್ಟಿಕವ್ವೆಯ ಮಗಳು. ಈಕೆಯ ಮೊಮ್ಮಗಳಾದ ಮಾಚಿಕಬ್ಬೆ ಖ್ಯಾತಳಾದ ಶಾಂತಲದೇವಿಯ ತಾಯಿ.

16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗಣ ಮತ್ತು ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಣ ತುಳುರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಳಸ-ಕಾರ್ಕಳದ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದ ವೀರಪಾಂಡ್ಯಪ್ಪೊಡೆಯನ ತಾಯಿ ಚಂದಲದೇವಿ. ಈಕೆ ಕೆರವಸೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಣಿಯರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲಿಂಗೊನ್ಬೆರಿ ಜಾಮ್

thumb| ಟೋಸ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಲಿಂಗೊನ್‌ಬೆರಿ ಜಾಮ್
**ಲಿಂಗೊನ್‌ಬೆರಿ ಜಾಮ್**  ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಲಿಂಗೊನ್‌ಬೆರಿಗಳುಯುರೇಷಿಯಾದಿಂದ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದವರೆಗೆ ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಾದ್ಯಂತ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಟಂಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಪೊದೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.  

## ಇತಿಹಾಸ 
thumb| ಟ್ಯಾಂಪೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರವಾದ *ಮುಸ್ತಮಕ್ಕರದೊಂದಿಗೆ* ಲಿಂಗೊನ್‌ಬೆರಿ ಜಾಮ್.
ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗೊನ್‌ಬೆರ್ರಿಗಳನ್ನು ಜಾಮ್ ಮತ್ತು ಜ್ಯೂಸ್‌ನಂತೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು. ಲಿಂಗೊನ್ಬೆರಿ ಜಾಮ್ ಅನ್ನು ಮಾಂಸದ ತುಂಡುಗಳು, ಗೋಮಾಂಸ ಸ್ಟ್ಯೂ ಅಥವಾ ಯಕೃತ್ತಿನ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ( *ಮಕ್ಸಲಾಟಿಕೊ* ನಂತಹ) ನಂತಹ ಮಾಂಸ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಬಹುದು; ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹುರಿದ ಹೆರಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಕ್ರೊಪ್ಕಾಕೋರ್*, *ಪಿಟೆಪಾಲ್ಟ್*, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪ್ಯಾನ್‌ಕೇಕ್‌ಗಳು, ಪಾಲಕ್ ಪ್ಯಾನ್‌ಕೇಕ್‌ಗಳು, *ಕಾಲ್ಡೋಲ್ಮಾರ್*, *ಫ್ಲಾಸ್ಕ್‌ಪನ್ನಕ*, *ಮುಸ್ತಮಕ್ಕರ* ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಪುಡಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗನ್‌ಬೆರ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾಮ್ ಅನ್ನು ಓಟ್ ಮೀಲ್ ಗಂಜಿ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ಜೊತೆ), ಹಿಸುಕಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. 

## ಸಂಯೋಜನೆ 
ಉತ್ತಮವಾದ ಲಿಂಗೊನ್ಬೆರಿ ಜಾಮ್ ಅನ್ನು ಹಣ್ಣುಗಳು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ಗದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸೇಬುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಸಿಹಿಯಾದ ಲಿಂಗೊನ್‌ಬೆರಿಗಳು ( *rårörda lingon* ) ಅಥವಾ ( *rørte tyttebær* ) ಅನ್ನು ಕುದಿಸದೆ ಕೇವಲ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ತಾಜಾವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗೊನ್‌ಬೆರ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೆಂಜೊಯಿಕ್ ಆಮ್ಲದಿಂದಾಗಿ, ಹಣ್ಣುಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಂರಕ್ಷಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.  

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ/ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಖಾದ್ಯಗಳು
ನಾರ್ವೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು

**ನಾರ್ವೆಯ ಕೆಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು** ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

## ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ 
* ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ : ೨೦೧೯ರ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ, ೧೮೯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ 
* ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ : ೨೦೧೯ ರ ಅಸಮಾನತೆ-ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ, ೧೮೯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ 
* ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ : ೨೦೧೩ ವೇರ್-ಟು-ಬಿ-ಬಾರ್ನ್ ಸೂಚ್ಯಂಕ : ೮೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ 
* ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಹಾರ ಜಾಲ: ೨೦೧೫ ವಿಶ್ವ ಸಂತೋಷ ವರದಿ, ೮೫ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ 
* ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಮಾಪನ ಆಯೋಗ: ೨೦೧೫ OECD ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಸೂಚ್ಯಂಕ, ೩೬ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ 
* ಲೆಗಟಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್: ೨೦೧೫ ಲೆಗಟಮ್ ಸಮೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ, ೧೪೨ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

## ಆರ್ಥಿಕತೆ 
* *ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್* ಮತ್ತು ದಿ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ : *ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ* ೨೦೧೫, ೧೭೯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೨೭ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ 
* ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ : ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭ ಸೂಚ್ಯಂಕ ೨೦೧೯, ೧೮೩ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೯ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ 
* ಫ್ರೇಸರ್ ಸಂಸ್ಥೆ : ವಿಶ್ವದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ೨೦೧೫, ೧೫೭ರಲ್ಲಿ ೨೭ ನೇ ಸ್ಥಾನ 
** ಸರ್ಕಾರದ ಗಾತ್ರ: ೧೫೭ ರಲ್ಲಿ ೧೩೨ ನೇ ಸ್ಥಾನ; ೫.೦ ಅಂಕಗಳು.
** ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು: ೧೫೭ ರಲ್ಲಿ ೩ ನೇ ಸ್ಥಾನ; ೮.೬ ಅಂಕಗಳು.
** ಸೌಂಡ್ ಮನಿ: 157 ರಲ್ಲಿ 37 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 9.4 ಅಂಕಗಳು.
** ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: 157 ರಲ್ಲಿ 77 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 7.3 ಅಂಕಗಳು.
** ನಿಯಮಾವಳಿ: 157 ರಲ್ಲಿ 70 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 7.2 ಅಂಕಗಳು
*** ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಮಗಳು: 157 ರಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 10.0 ಅಂಕಗಳು.
*** ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಮಗಳು: 157 ರಲ್ಲಿ 145 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 4.4 ಅಂಕಗಳು
*** ವ್ಯವಹಾರ ನಿಯಮಗಳು: 157 ರಲ್ಲಿ 22 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 7.2 ಅಂಕಗಳು.
* ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ : ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ವರದಿ 2014, 138 ರಲ್ಲಿ 12 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 5.1 ಅಂಕ (7 ರಲ್ಲಿ)  

## ರಾಜಕೀಯ 
* ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ : ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2019, 182 ರಲ್ಲಿ 7 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. 
* ಗಡಿಗಳಿಲ್ಲದ ವರದಿಗಾರರು : ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2019/2020, 179 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ 
* ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಗುಪ್ತಚರ ಘಟಕ : ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2019, 167 ರಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 9.87 ಅಂಕಗಳು 
** ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಬಹುತ್ವ: 167 ರಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 10.00 A ಅಂಕಗಳು.
** ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ: 167 ರಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 9.64 ಅಂಕಗಳು.
** ರಾಜಕೀಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ: 167 ರಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 10.00 ಅಂಕಗಳು
** ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ: 167 ರಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 10.00 B ಅಂಕಗಳು.
** ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳು: 167 ರಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 10.00 C ಅಂಕಗಳು.
* ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ : ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕರಪ್ಷನ್ ಬ್ಯಾರೋಮೀಟರ್ 2013, 95 ರಲ್ಲಿ 6 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 3 ಅಂಕ  (2013 ರಲ್ಲಿ 3% ಜನರು ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಲಂಚ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ)
* ೨೦೧೫ ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕ, ೧೧೩ ರಲ್ಲಿ ೧ ನೇ ಸ್ಥಾನ; ೮೮.೧ ಅಂಕಗಳು 
* ವಿಶ್ವ ನ್ಯಾಯ ಯೋಜನೆ : ಕಾನೂನು ನಿಯಮ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2020, 113 ರಲ್ಲಿ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನ; 0.89 ಅಂಕ (1 ರಲ್ಲಿ) 
* ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ನಿಧಿ : ದುರ್ಬಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2016, 178 ರಲ್ಲಿ 177 ನೇ ಸ್ಥಾನ (ಕನಿಷ್ಠ ದುರ್ಬಲ); 18.8 ಅಂಕ (120 ರಲ್ಲಿ) 

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
: A.  Tied for 1st place with Finland, Iceland, Luxembourg, New Zealand, and Uruguay.
: B. Tied for 1st place with Iceland and Sweden.
: C. Tied for 1st place with Australia, Canada, Ireland, New Zealand, and Uruguay.

ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ
ಗೋಂಡಾ

**ಗೋಂಡಾ** ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ದೇವಿಪಾಟನ್ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ; ಅದರ ಕೇಂದ್ರ. ಹಿಂದೆ ಇದು ಫೈಜ಼ಾಬಾದ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1,546 ಚ. ಮೈ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 34,33,919 (2011). ಗೋಧ್ರ ಮತ್ತು ರಾಪ್ತಿ ನದಿಗಳು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಹವೆ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 44". ವ್ಯವಸಾಯ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕಸಬು. ಕೆಲವಡೆ ಉರುಟು ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೇಯುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ರೌಲಾ ಕುಂಭಗಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನೇಪಾಳದೊಂದಿಗೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೋಸಲ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅನಂತರ ಇದು ರಜಪೂತರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಹಣ ವಂಶದವರು ಪ್ರಬಲರಾದರು. ಬರಬರುತ್ತ ಇವರ ಬಲ ಕುಗ್ಗಿತು. ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 1856ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂತು. 1857ರ ಬಂಡಾಯದಲ್ಲಿ ಗೋಂಡಾ ರಾಜನೂ, ತುಳಸೀಪುರದ ರಾಣಿಯೂ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಪಿತೂರಿ ನಿಷ್ಫಲವಾಯಿತು.

ಗೋಂಡಾ ಪಟ್ಟಣ ಒಂದು ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್. ಘಾಘ್ರಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ಅಕ್ಬರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್‌ಸಿಂಗ್ ಈ ನಗರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೆರೆಗಳಿವೆ. ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 114,046 (2011).

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ

**ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ** ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ೨೪ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಲೆಟರ್ಸ್) ನೀಡುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.  ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೨೦೨೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ₹ ೧ ಲಕ್ಷ (ಯುಎಸ್ $ ೧,೨೦೦), ಶಾಲು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಫಲಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಐದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ೧೯೬೭ ರಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷಾ ಬರಹಗಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 

## ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು
 ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಗೆದ್ದವರು.]]

(೧೯೫೫, ೧೯೫೭, ೧೯೫೮, ೧೯೫೯, ೧೯೬೦, ೧೯೬೨, ೧೯೬೫, ೧೯೬೯, ೧೯೭೧, ೧೯೭೨, ೧೯೭೫, ೧೯೭೬, ೧೯೭೮ ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಲ್ಲ.)

## ಬಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ "ಬಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ" ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದವರು:

## ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ
೩೫ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಲೇಖಕರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ:

## ಭಾಷಾ ಸಮ್ಮಾನ್
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡದ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಬರಹಗಾರರು, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಭಾಷಾ ಸಮ್ಮಾನ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಹ ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ಫಲಕ ಮತ್ತು ₹ ೧,೦೦,೦೦೦ ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. 

## ಅನುವಾದ ಬಹುಮಾನಗಳು
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅನುವಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ. ೨೦೧೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ₹ ೫೦,೦೦೦ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು