open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಶೌರ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಶೌರ್ಯ*** 2010 ರ   ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಜೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಬರೆದಿದ್ದು   ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ್ ಮತ್ತು ಮದಾಲಸಾ ಶರ್ಮಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆಕೆ ಈ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು   . ಇದು ಗೋಪಿಚಂದ್ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅಭಿನಯದ ಯಶಸ್ವಿ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ *ಸೌರ್ಯಂ* (2008) ನ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರವು 20 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಾಧಾರಣ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. 

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಸೂರ್ಯ ( ದರ್ಶನ್ ) ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾ (ರೀಮಾ ವೋಹ್ರಾ) ಸ್ಥಳೀಯ ಗೂಂಡಾಗಳಿಂದ ದುರ್ವರ್ತನೆಗೊಳಗಾದ ಅನಾಥ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು. ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾ ಒಬ್ಬ ಅನಾಥಾಶ್ರಮ ಸಂಘಟಕನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ,ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಇಂಟರ್ನ್ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.    ಸೂರ್ಯನು ಅವಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳಿಂದ ದೂರವಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. 15 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಈಗ ವಯಸ್ಕ ಸೂರ್ಯ, ಒಬ್ಬ ಪೋಲೀಸ್,  ತನ್ನ ಪೋಷಕನ ( ಅವಿನಾಶ್ ) ನ ಹಂತಕರಾದ  ವಿಜಯೇಂದ್ರ ವರ್ಮಾ ( ಸಂಪತ್ ರಾಜ್ ) ಮತ್ತು ಅವನ ತಂಡವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ,   ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಉಳಿದ ಕಥೆ .

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಸೂರ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ್
* ಶ್ವೇತಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮದಾಲಸಾ ಶರ್ಮಾ
* ವಿದ್ಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರೀಮಾ ವೋಹ್ರಾ
* ವಿಜಯೇಂದ್ರ ವರ್ಮಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ ರಾಜ್
* ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್
* ರವೀಂದ್ರ ನಾಥ್
* ಅವಿನಾಶ್
* ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್
* ಜಿಮ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ
* ರಮೇಶ್ ಭಟ್
* ಬುಲೆಟ್ ಪ್ರಕಾಶ್
* ಸತ್ಯಜಿತ್
* ಚಿತ್ರಾ ಶೆಣೈ
* ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ
* ಶಶಿಕಲಾ
* ಸ್ಟಂಟ್ ಸಿದ್ದು
* ನಂಜುಂಡಿ ನಾಗರಾಜ್
* ಕೆ ಎಸ್ ಎಲ್ ಸ್ವಾಮಿ
* ಬೆಂಗಳೂರು ನಾಗೇಶ್
* ತಿಮ್ಮೇಗೌಡ
* ಮುಮೈತ್ ಖಾನ್
* ಅನಂತ ವೇಲು
* ಶನಿ ಮಹದೇವಪ್ಪ
* ಮಹೇಶ್ ರಾಜ್

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ಅಶ್ವಿನಿ ಮೀಡಿಯಾ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆಯು 26 ಜೂನ್ 2010 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್ ವಿಮರ್ಶೆ 
* ರೆಡಿಫ್ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು
* ಗಂಡೇಧೆ ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆ (ಬ್ರೌನ್ ಶುಗರ್)

[thumb| ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯ [ಸ್ಫಟಿಕ|ಹರಳುಗಳು]]

**ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆ** ಅಥವಾ ಬ್ರೌನ್ ಶುಗರ್(ಖಂಡಸಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ) ಸಕ್ಕರೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಕಂಬಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಕ್ಕರೆ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ- ಅಂದರೆ ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಕಂಬಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕವೂ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯು ಅಂದಾಜು ೩.೫%ನಿಂದ ೬.೫% ವರೆಗೆ ಕಾಕಂಬಿನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ತೂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೦%ವರೆಗೆ ಕಾಕಂಬಿಯನ್ನು ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಕಂಬಿಯು ಸಹಜವಾಗಿ ನೀರಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಒದ್ದೆಯಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮೃದು ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯ ಕಣಗಳ ಗಾತ್ರ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದು- ಅಂದರೆ ೦.೩೫ಮಿಮಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಿರಬಹುದು. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಣದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ತಯಾರಿಕೆ 
ಸಕರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಅದನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿಸಲು ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬ್ಲೀಚ್ ಮಾಡದ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸಕ್ಕರೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಕಂಬಿ ಅಥವಾ ಹಾಲುಮಡ್ಡಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ. 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದರಿಂದ, ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಕಬ್ಬಿನ ಕಾಕಂಬಿ ಅಥವಾ ಹಾಲುಮಡ್ಡಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಂಥ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಬೀಟ್ರೂಟ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಗಡ್ಡೆ ಜಾತಿಯ ತರಕಾರಿ ಬೀಟ್ ಶುಗರ್‌ನಿಂದ ಸಿಗುವ ಕಾಕಂಬಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕ(ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ) ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆಗೆ ಇರುವಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಗೆ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಈಗಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ.

ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಹರಳುಗಳಿಗೆ ಕಾಕಂಬಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯ ಹರಳಿನ ಗಾತ್ರ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯ ಹರಳಿನ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಸಕರೆಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದಾಗ, ಕಂದು ಬಣ್ಣ(ಕಾಕಂಬಿ) ಕೂಡಲೇ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

## ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು 
## ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
* ಸಕ್ಕರೆ
* ಬೆಲ್ಲ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಕೀರ್ತನೆಗಳು

**ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಕೀರ್ತನೆಗಳು** ಕುಮಾರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2022 ರ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತಬಲಾ ನಾಣಿ, ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ, ತರಂಗ ವಿಶ್ವ, ಅಪೂರ್ವ, ಅರುಣಾ ಬಾಲರಾಜ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ವೀರ್ ಸಮರ್ಥ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಿವ ಸೀನ ಮತ್ತು ಶಿವ ಶಂಕರ್ ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ವಿಜೇತ್ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೇಸರಿ ಫಿಲಂಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ್ ಎಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ತಾರಾಗಣ 
* ತಬಲಾ ನಾಣಿ
* ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್
* ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ
* ತರಂಗ ವಿಶ್ವ
* ಅಪೂರ್ವ
* ಅರುಣಾ ಬಾಲರಾಜ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ

**ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ**ವು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವಕಲಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಕಲಜ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಮೇಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ ಮತ್ತು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಎರಡನೇ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ.

## ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಲಜನ್ಯ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ  ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ (ಅನಾವಕಲಜನ್ಯ) ಗಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಅವಕಲಜನ್ಯವು ಮತ್ತೊಂದು ಚರಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಚರಾಕ್ಷರದ ಮೌಲ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜವು ಒಂದು ಫಲನದ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು x-ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯಂತರ [a,b] ಮೇಲೆ ಇರುವ ನಿವ್ವಳ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.  f ಫಲನದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ (ಅನಾವಕಲಜನ್ಯ) ಮತ್ತೊಂದು ಫಲನ  f ಆಗಿದ್ದು ಇದರ ಅವಕಲಜನ್ಯವು ಮೊದಲ ಫಲನ f ‌ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಗಾಟ್ಫ್ರೈಡ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಲೀಬ್ನಿಜ್ ಮತ್ತು ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್ರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೀಬ್ನಿಜ್ ಅವರು ಸಂಚಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನಂತ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೊತ್ತವಾಗಿ ಅನುಕಲನವನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅಂತೆಯೇ, ಅವರು ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅನುಕಲಜದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ವೇಗವರ್ಧನೆ, ವೇಗ ಮತ್ತು ದೂರದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವಿಕಲಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಕಲಜ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ; ವೇಗವರ್ಧನವು ವೇಗದ ವಿಕಲಜನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ದೂರದ ವಿಕಲಜನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ದೂರವು ವೇಗದ ಅವಿಕಲಜನ್ಯವಾಗಿದೆ. 1823 ರಲ್ಲಿ, ಕೌಚಿ ಪರಿಮಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸಿಮಿಯೋನ್ ಡೆನಿಸ್ ಪಾಯಿಸನ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಅನುಕಲಜವನ್ನು a ಮತ್ತು b ಅಂತ್ಯಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಕಲಜನ್ಯ‌ಗಳ [F(b) - F(a)] ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದು ವಿವರಿಸಿದರು, ಅದೀಗ ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. 1950 ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. 

## ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲನೇ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವು f(x) ಫಲನವು ನಿರಂತರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ 

\int_{a}^{b} f(x)dx = F(b)-F(a)

ಇದರರ್ಥ [a,b] ಮಧ್ಯಂತರದ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜವು b ನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾದ ಅವಿಕಲಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು a ನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾದ ಅವಿಕಲಜನ್ಯಕ್ಕೆ  ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ (ಅವಿಕಲಜನ್ಯ) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 

## ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಎರಡನೇ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಎರಡನೇ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವು f   ಫಲನವು ನಿರಂತರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ

\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\int_{a}^{x} f(t) dt = f(x)

ಇದರರ್ಥ f ಫಲನದ ಅನುಕಲಜ ವಿಕಲಜನ್ಯವು ಮಧ್ಯಂತರ [a,x] ಮೇಲೆ ಚರಾಕ್ಷರ t ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ x ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ f ಫಲನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಕಲಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಕಲಜವನ್ನು ವಿಲೋಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. 

## ಸಂದರ್ಭ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಗಣಿತದ ಪ್ರಮೇಯಗಳು
ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ

ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ. ಮೂಲತಃ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರಿನವರು. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಒಡಿಯಾ, ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. 

## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ತಂದೆ ಅಲ್ಲುರಿ ಕೊಂಡರಾಜು, ತಾಯಿ ರಾಣಿ. ಇವರ ಮನೆ ಮಾತು ತೆಲುಗು. ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ಣ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲೇ ಪೂರೈಸಿದ ಬಳಿಕ ಧಾರವಾಡದ ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ) ಹಾಗೂ ಭಾಷಾಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ (ತೌಲನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ) ಪದವಿಯನ್ನು, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ಪದವಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಕೃತಿಗಳು 
### ಕಾವ್ಯ 
* *ಗಗನಸಿಂಧು*  - ಕಾವ್ಯ - 2015]

### ಅನುವಾದ 
* *ಡಯಾನಾ ಮರ*  - ಅನುವಾದಿತ ಕಾವ್ಯ - 2018
* *ಕಲಲ ಕನ್ನೀಟಿ ಪಾಟ* - ಅನುವಾದಿತ ಕಾವ್ಯ- 2019
* ವಿ*ಮುಕ್ತೆ* - ಅನುವಾದಿತ ಕಥೆಗಳು - 2019
* *ನಾಲ್ಕನೇ* *ಎಕರೆ -* ಅನುವಾದಿತ ನೀಳ್ಗತೆ *-* 2021
* ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್: ಲೋತುಪಾತುಲು‌ - 2022

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಕಳೆದ ಎರಡು-ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಅನುವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ತೆಲುಗು ಲೇಖಕಿ ಓಲ್ಗಾ ಅವರ 'ವಿಮುಕ್ತೆ' ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾಭಾರತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೦ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಅಗಸನಕಟ್ಟೆ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 

## ಮೂಲಗಳು 
https://www.bookbrahma.com/author/ajay-varma-alluri

https://mylang.in/collections/vendors?q=%e0%b2%85%e0%b2%9c%e0%b2%af%e0%b3%8d+%e0%b2%b5%e0%b2%b0%e0%b3%8d%e0%b2%ae%e0%b2%be+%e0%b2%85%e0%b2%b2%e0%b3%8d%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b2%bf

https://www.kuvempubhashabharathi.org/books/translators_single.php?transID=26

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು
ಕಮಲ ಬಸದಿ

**ಕಮಲ ಬಸದಿಯು** ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ನಗರದ ಬೆಳಗಾವಿ ಕೋಟೆಯ ಒಳಗಿರುವ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಕಮಲ್ ಬಸದಿಯು ಬಿಚ್ಚಿರಾಜ ಅಥವಾ ಬಿಚಲನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  ರಟ್ಟ ರಾಜವಂಶದ  ನಾಲ್ಕನೇ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ   ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಿಚನನು ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸುಭಚಂದ್ರಭಟ್ಟಾರಕದೇವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ.   ಕ್ರಿ.ಶ ೧೨೦೪ರಲ್ಲಿಕಟ್ಟಿಸಿದನು.ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯದೇವ ಮತ್ತು ಯುವರಾಜಕುಮಾರ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನದೇವ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

## ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ 
left|thumb| ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ
ಕಮಲ ಬಸದಿಯ ಮಧ್ಯದ ಛಾವಣಿಯು ಗುಮ್ಮಟದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಕಮಲದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಮಲ ಬಸದಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.    ಕಮಲವು 72 ದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.  ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಯು ಕಂಬಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಆವರಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಕೆತ್ತನೆ ಇದೆ. ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಯುತವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದವಾಗಿ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಶ್ರೀಮಂತ ಕೆತ್ತನೆಯ ದ್ವಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ತೀರ್ಥಂಕರರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಟ್ಟು ಐದು ಸಣ್ಣ ಕಿಂಡಿಗಳಿವೆ; ಈ ಕಿಂಡಿಗಳ ನಡುವೆ ನಾಲ್ಕು ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಿಯು ಸಣ್ಣ ಮೇಲಾವರಣದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಒಳಗಿನ ಕಂಬಗಳು ಚೌಕಾಕಾರ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿವೆ. ಬಾಗಿಲಿನ ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ, ಜೈನ ದೇವತೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ.  ದೇವಾಲಯದ ಮುಖಮಂಟಪವನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇರುಕೃತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲದೇವತೆ ನೇಮಿನಾಥನ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.  ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಿಷಭನಾಥನ ಪದ್ಮಾಸನ ಭಂಗಿ, ಸುಮತಿನಾಥ ಕಾಯೋತ್ಸರ್ಗ ಭಂಗಿ ಮತ್ತು ಏಳು ಹೆಡೆಯ ಸರ್ಪದ ಮೇಲಿರುವ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ  ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಒಂಬತ್ತು ತೀರ್ಥಂಕರರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ನವಗ್ರಹದ ಏಕಶಿಲಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಹ ದೇವಾಲಯ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 

*ಚಿಕ್ಕಿ ಬಸದಿ* ಹಾಗೂ ಅರ್ಚಕರ ಮನೆ ಕಮಲ ಬಸದಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. 

## ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 
ಕಮಲ ಬಸದಿಯ 816 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ 23ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020  ವಿಶೇಷ ಅಂಚೆ ಕವರ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

## ಚಿತ್ರಗಳು 

ಚಿತ್ರ:Belgaum. Porch of a Jain temple. -General view of second Jain temple in front of the fort, Belgaum.-.jpg|೧೮೫೫ ರಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಬಸದಿ
ಚಿತ್ರ:Carving on Jain Temple, beside Kamala Basti, Belgaum Fort.jpg|ಬಸದಿಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತನೆಗಳು
ಚಿತ್ರ:Chikka basadi belagavi 2.jpg|ಚಿಕ್ಕಿ ಬಸದಿ

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮ
ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್

**ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್**, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೭೬ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್‌ಆರ್‌ಬಿ) ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಒಡೆತನದ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿತ್ತು (ಕ್ರಮವಾಗಿ ೫೦:೩೫:೧೫ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ). ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ೯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಗತಿ ಕೃಷ್ಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಮುಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
### ವರ್ಷ - ಘಟನೆ
*೧೯೭೬ - ತುಂಗಭದ್ರಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಜನವರಿ ೨೫ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
*೨೦೦೫ - ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೨ ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
*೨೦೧೩ - ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩ ರಂದು ಕೃಷ್ಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಗತಿ ಕೃಷ್ಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು (ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ).

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩, ೨೦೧೩ ರಂದು,  ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಗತಿ ಕೃಷ್ಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ೨ ಆರ್‌ಆರ್‌ಬಿಗಳ ವಿಲೀನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ  ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ( ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ) ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಕೃಷ್ಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ( ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ). ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಸಂಖ್ಯೆ F1/5/2011- ಆರ್‌ಆರ್‌ಬಿ (ಕರ್ನಾಟಕ) ದಿನಾಂಕ ೨೩  ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ
*ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್
*ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಕಾವೇರಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್
*ಕರ್ನಾಟಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* Official Website
* Internet Banking

ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯ

**ಶರಣ ಗೆಜ್ಜಗಾರ ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಶಾ** ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಚನಕಾರ ಹಾಗೂ ಶರಣ. ಈತನ ಜನ್ಮದ ಹೆಸರು ಮುದ್ದಣ. **ಚಿಕ್ಕಯ್ಯ ಪ್ರಿಯ ಸಿದ್ದಲಿಂಗ** ಇವನ ಅಂಕಿತನಾಮ. 

## **ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯ** ಮಗನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 
**ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯ** ಮದ್ದಳೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಶಿವಾನುಭವವನ್ನು ನರ್ತನದ ಮೂಲಕ ಸಾರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಈತನ ಭಕ್ತಿಯುತ ಜೀವನದಿಂದ ಬೇಸತ್ತು, ಸಿರಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅರಸಿ ಇವನ ಹೆಂಡತಿ ಅನ್ಯಪುರುಷನಿಗಾಗಿ ಈತನನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯ ಮೇಲಿನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಸುಳ್ಳಾದಾಗ ಆತ ವೈರಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದತ್ತ ನಡೆದು ವಚನಕಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ. 

## ಹುಸ್ಸುಳೆ ಮಗನ ಹಿರಿಮೆ
**ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯ** ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ **೧೪೭** ವಚನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತರ ಡಾಂಭಿಕ, ಅರ್ಥಹೀನ ನಡವಳಿಕೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಭಕ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಶರಣರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಡಾಂಭಿಕ ಭಕ್ತಿಯ ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಸೇರಲು ಅನರ್ಹರೆಂಬುದನ್ನು ತನ್ನ ವಚನದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ಗುರು-ಲಿಂಗ-ಜಂಗಮ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯ ತನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರುತ್ತಾ ಅಂದಿನ ಶರಣರ ನಡುವೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಈತನನ್ನು ಕುರಿತು *ಅಂಗದ ಮೇಲಣ ಲಿಂಗಕ್ಕಿಂತ ಅಂಗದೊಳಗಣ ಲಿಂಗವ ಹಿಂಗದಂತಿರಬೇಕು, ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯನಂತೆ* ಎಂದು ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಮೋಳಿಗೆ ಮಾರಯ್ಯ *ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಆಸೆ ಮನದೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕು ತಿರುಗಾಡುತಿಹ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲಿಯದೋ ನಿರ್ವಾಣ, ಘಟ್ಟಿವಾಳಂಗಲ್ಲದೆ* ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬಸವಣ್ಣ *ಕೂಡಲ ಚೆನ್ನಸಂಗಾ ನಿನ್ನ ಶರಣ ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯನಲ್ಲದೆ ನೆರೆ ಅರಿವವರಾರೋ* ಎಂದು ಮೆಚ್ಚಿ ನುಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಈತನನ್ನು ಅದೃಷ್ಯಕವಿ *ದೃಢಶರಣಸೀಮಂತ ಮಣಿ* ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾನೆ.

## ಹುಸ್ಸುಳೆ ಮಗನ ವಚನಗಳು
ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯನ ೧೫೦ ವಚನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
೧.ಅಂಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿತವ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಾದಿ ನಾವೆಂಬವಂಗೆ

ಹಿಂಗದು ನೋಡಾ! ತನು ಸೂತಕ ಮನ ಸೂತಕ.

ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕದು ತನುವಿನಲ್ಲಿರದು.

ಚಿಕ್ಕಯ್ಯಪ್ರಿಯ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲ ನಿಲ್ಲು ಮಾಣು.

೨.ಇಷ್ಟ ಬಾಹ್ಯವಾಯಿತ್ತೆಂದು ಸಮಯ ಒಪ್ಪದಿದೆ ನೋಡಾ!

ಅರಿವು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ತ್ರಿವಿಧಕ್ಕೆ ಕಚ್ಚಾಡಲೇತಕ್ಕೆ?

ಚಿಕ್ಕಯ್ಯಪ್ರಿಯ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲ ಎಂದೆ.

3.ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಶಾಟಿ ಬ್ಯಾಡ
ತುಲ್ಲಾರಿ ಹೊಡಿತಿನಿ

## ಮರಣ
**ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯ** ನರ್ತನ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ತನ್ನ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದನು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ವಚನಕಾರರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ*** ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಅನೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುದೀಪ್ ಅವರು ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ, ಚೊಚ್ಚಲ ನಟಿ ನೀತಾ ಅಶೋಕ್ ಮತ್ತು ಜಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಸುದೀಪ್ ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ ಆಗಿ 
* ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ ಸಂಜೀವ್ "ಸಂಜು" ಗಂಭೀರ ಆಗಿ
* ನೀತಾ ಅಶೋಕ್ ಅಪರ್ಣಾ "ಪನ್ನಾ" ಬಲ್ಲಾಳ್ ಆಗಿ 
* ಜಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ರಾಕ್ವೆಲ್ ಡಿ'ಕೋಸ್ಟಾ / ಗಡಂಗ್ ರಕ್ಕಮ್ಮ ಆಗಿ
* ರವಿಶಂಕರ್ ಗೌಡ 
* ಜನಾರ್ದನ್ ಗಂಭೀರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಧುಸೂದನ್ ರಾವ್
* ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್

## ನಿರ್ಮಾಣ 
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಫೋಟೋಶೂಟ್ ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೨ ರಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ *ಫ್ಯಾಂಟಮ್* ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ನಟ ಸುದೀಪ್ *ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ ೩* ಮತ್ತು *ಫ್ಯಾಂಟಮ್* ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮೂಲತಃ ಸುದೀಪ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಸಂಚಿತ್ ಸಂಜೀವ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಬದಲಿಗೆ ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ ಜೊತೆ ಹೋದರು. ಎರಡನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ಗೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ತಂಡವು ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದ  ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿತು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತು. ಜೂನ್ ೧೩ ರಂದು, ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.  

ನಂತರ ೧೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ ರಂದು, ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ನಡುವೆ ಬೃಹತ್ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯ ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಮತ್ತು ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಇತರ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮಲ್ಶೆಜ್ ಘಾಟ್, ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ  ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.

## ಸಂಗೀತ 
ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬಿ.ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ನಟ ಸುದೀಪ್ ಅವರ ಜೊತೆಗಿನ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಲಹರಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಖರೀದಿಸಿದೆ. ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು ೨೩ ಮೇ ೨೦೨೨ ರಂದು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಬಿಡುಗಡೆ 
### ಪ್ರಚಾರದ ಮಾರ್ಗ ನಕ್ಷೆ 
ಅನುಪ್ ಭಂಡಾರಿ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ - "ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಇಡೀ ತಂಡವು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ."

### ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ 
ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಂದು 3D ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.  ಮೊದಲು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ೧೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು  ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಚಿತ್ರವನ್ನು ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ತೆಲುಗು, ಅರೇಬಿಕ್, ಜರ್ಮನ್, ರಷ್ಯನ್, ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಬ್ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು.

### ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರ ಹಕ್ಕು 
ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜೀ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಝೀ5 ಖರೀದಿಸಿವೆ. ಇದನ್ನು ಜೀ ಕನ್ನಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಹುಣಸೂರು ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಾನೆಲ್‌ನ ಶೋ, ಜೀ ಕುಟುಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕೊಡಗಿನ ಹಸಿರು ಏಲಕ್ಕಿ

**ಕೊಡಗಿನ ಹಸಿರು ಏಲಕ್ಕಿ** ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹಸಿರು ವಿಧದ ಏಲಕ್ಕಿಯಾಗಿದೆ 

## ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚನೆ ಹಕ್ಕುಗಳು 
ಕೊಡಗಿನ ಹಸಿರು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚನೆ (ಜಿಐ) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. 

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ನಂಜನಗೂಡು ಬಾಳೆ
* ಉಡುಪಿ ಮಟ್ಟುಗುಳ್ಳ
* ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ರೋಗ

**ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ರೋಗ**, ಇದನ್ನು *ಮೈಥೋಮೇನಿಯಾ* ಮತ್ತು *ಸ್ಯೂಡೋಲಾಜಿಯಾ ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕಾ* ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ    ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಳ್ಳುಗಳು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ನಾಯಕ ಅಥವಾ ಬಲಿಪಶು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆ್ಯಂಟೋನ್ ಡೆಲ್ಬ್ರಕ್. ಅವರು ೧೮೯೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತಾದ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ 

## ರೋಗನಿರ್ಣಯ 
ಡಯಗ್ನೋಸ್ಟಿಕ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಮಾನ್ಯುವಲ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳುಹೇಳುವ ರೋಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೋಗವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಇದನ್ನು ಇತರ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಾದ  ಸಮಾಜವಿರೋಧೀವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಮನ್ನಣೆಯ ದಾಹ ಹಾಗೂ ಹಿಸ್ಟ್ರಿಯೋನಿಕ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರೋಗಗಳ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಹರಿಹಾಯುವಿಕೆ, ಎಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್ - ೧೦ ರ  ಪ್ರಕಾರ ಹಾಲ್ಟೋಸ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಳ್ಳುಹೇಳುವ ರೋಗವು ಸಹವರ್ತಿ ರೋಗವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ರೋಗವುಳ್ಳ ರೋಗಿಗಳು  ಇತರರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರುವ ಮೂಲಕ, ಅವರಲ್ಲಿ ಪಾಪಪ್ರಜ್ಞೆ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರೂ ಸುಳ್ಳಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುವುದು ಸುಳ್ಳುಪತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.  ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ರೋಗವುಳ್ಳವರು ಇತರ ಮನೋರೋಗಿಗಳಂತಲ್ಲ. ಸಮಾಜವಿರೋಧೀ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯುಳ್ಳವರು ಬಾಹ್ಯ ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಲಾಭಕ್ಕೋಸ್ಕರವಾಗಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ-  ಹಣ, ಅಧಿಕಾರ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಸುಳ್ಳುಹೇಳುವ ರೋಗ ಹೊಂದಿರುವವರು ತಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಲಾಭಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ (ಬಿಪಿಡಿ)ಯುಳ್ಳವರು ತಮ್ಮಮೇಲಿನ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆ, ದುರ್ವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಣೆಯ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸುಳ್ಳು ಬೆದರಿಕೆ, ಆರೋಪ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ರೋಗವುಳ್ಳವರು ನಿರಾಕರಣಾ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಸ್ವಯಂಭರವಸೆ ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಳ್ಳುಹೇಳುವ ರೋಗವುಳ್ಳವರು ಹಿಸ್ಟ್ರಿಯೋನಿಕ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾತು ಹಾಗು ಲೈಂಗಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ನಾಟಕೀಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಮನ್ನಣೆಯದಾಹ, ಸಮಾಜವಿರೋಧೀ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಂತಹ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಉಳ್ಳವರು ತಾವು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಅಂದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಇತರರ ಮೇಲೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುಳ್ಳುಹೇಳುವ ರೋಗವುಳ್ಳವರು ಸಮಾಜವಿರೋಧೀ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ತೋರುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಸುಳ್ಳು ಹಣೆಯಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕತೆ 
ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಮಟ್ಟವು ಸರಾಸರಿ ಅಥವಾ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದವರಲ್ಲಿ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ರೋಗವು ಅಂದಾಜು ೨೧ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ, ೩೦ ಪ್ರತಿಶತ ರೋಗಿಗಳ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿತ್ತು; ಅಂದರೆ ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ತತೆಗಳಿದ್ದವು.ಪುರುಷ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗದ ಅನುಪಾತ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ನಲವತ್ತು ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಪಸ್ಮಾರವೇ ಮುಂತಾದ ನರಸಂಬಂಧೀ ದೋಷಗಳಿಂದ ಬಂದುದಾಗಿವೆ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ರೋಗ ಎಂದರೇನು? 
* PubMed – *pseudologia fantastica* – ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

ವರ್ಗ:ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳು
ಪಡುಕೋಣೆ

**ಪಡುಕೋಣೆ** ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಂದೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಪನಾಮವಾಗಿದೆ. ಪಡುಕೋಣೆ ಗ್ರಾಮವು ಸೌಪರ್ಣಿಕಾ ನದಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮರವಂತೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ನಾಡ ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಹಡವು ಗ್ರಾಮಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಪಡುಕೋಣೆ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸೌಪರ್ಣಿಕಾ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಮರವಂತೆ ಮತ್ತು ಪಡುಕೋಣೆ ನಡುವೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಗ್ರಾಮದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಸೌಪರ್ಣಿಕಾ ನದಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮರಸ್ವಾಮಿಯಿಂದ ಹಳೆಯ ಮರದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಬೇಕು. ಪಡುಕೋಣೆಯು ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು, ನೀರು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ.

* ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ, ಭಾರತೀಯ ನಟಿ, ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರ ಮಗಳು
* ಪ್ರಕಾಶ್ ಪಡುಕೋಣೆ, ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ, ದೀಪಿಕಾ ತಂದೆ
* ಸಂಚಿತಾ ಪಡುಕೋಣೆ, ಭಾರತೀಯ ನಟಿ
* ಗುರುದತ್, ಮೂಲ ಹೆಸರು: ವಸಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಶಿವಶಂಕರ್ ಪಡುಕೋಣೆ, ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* ಬೈಂದೂರು
* ಬೈಂದೂರು ತಾಲೂಕು
* ಉಡುಪಿ
* ಕರ್ನಾಟಕ

ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು
ವಿಶಾಖ ಹರಿ

ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದ 

**ವಿಶಾಖ ಹರಿ** ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಹರಿಕಥೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕಿ, ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ತುಂಬಲು ಮೀಸಲಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳು 
ವಿಶಾಖ ಹರಿ ಅವರ ತಂದೆ ಸಂತಾನಂ ಅವರು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್. ಅವರ ತಾಯಿ, ವಿಜಯಾ ಸಂತಾನಂ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಪರನೂರು ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರೇಮಿ (ಶ್ರೀಶ್ರೀಅಣ್ಣ) ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು, ಅವರು ನಂತರ ವಿಶಾಖ ಹರಿಯ ಮಾವ ಆದರು. ಆಕೆಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಸಾಕೇತರಾಮನ್ ಕೂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕ ರಾಗಿದ್ದರು.

ವಿಶಾಖ ಹರಿ ಅವರು ತನ್ನ ೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್ ಅವರಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಾಣಿ ರಘುಪತಿ ಅವರಿಂದ ಭರತ ನಾಟ್ಯ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.  ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ತರಬೇತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಪಠ್ಯಗಳ ಸಾರವನ್ನು ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. 

thumb

ಅವರ ತಂದೆ ವಿಶಾ ಹರಿ ಅವರು ವಾಣಿಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.  ಅವರು ನೇರ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

ಅವರು ೨೨ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಹರಿಕಥಾ ನಿರೂಪಕರಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಹರಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾವ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. 

## ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿ 
೨೦೦೬ ರಿಂದ, ವಿಶಾಖ ಹರಿ ಚೆನ್ನೈ ಸಂಗೀತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಕಲಾವಿದೆ, ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಚನ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶಾಖ ಹರಿ ಸಹ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಪತಿ ಶ್ರೀ ಹರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಥಾಕಾಲಕ್ಷೇಪಂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.  ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಹೊರಗೆ ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯದಿಂದಾಗಿ ಆಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಆರು ಡಿವಿಡಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ಕೊಡುಗೆಗಳು 
ವಿಶಾಖ ಹರಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಉತ್ತಮ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಶ್ರೀ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಹರಿಕಥಾವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹರಿಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು.  ವಸಂತ ಸ್ಮಾರಕ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಿಗಳು, ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಪೀಡಿತ ವಿಶೇಷ ಮಕ್ಕಳು, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥ ರೋಗಿಗಳು, ನಾರಾಯಣ ಹೃದಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೃದ್ರೋಗಿಗಳು, ಸಾಯಿ ಸಂಸ್ಕೃತಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಗತಿಕರು ಮತ್ತು ಅನಾಥರು, ಪ್ರತ್ಯರ್ಪಣ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ರಾಮ ಮಂದಿರ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ 
ಹರಿಕಥಾ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಪದಕಗಳು, ಬಹುಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.  &#x5D; *

* ಅವರ ಸಂಗೀತ ಗುರು ಶ್ರೀ ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಕೈಯಿಂದ ವಸಂತಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ 'ಮಹಿಳೆ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
* ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರು ಮತ್ತು ಮಾವ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರೇಮಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಂದ 'ತ್ಯಾಗರಾಜ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ' ಶೀರ್ಷಿಕೆ. 

* ೧೩ ರಂದು ಮುಂಬೈ ಶ್ರೀ ಶಾಮುಖಾನಂದ ಲಲಿತಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಭಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ವಿಶಾಕಾ ಹರಿ ಅವರಿಗೆ ಡಾ.ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

* ೨೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಂದು, ಚೆನ್ನೈನ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾ ಭವನವು ಶ್ರೀಮತಿ ವಿಶಾಕಾ ಹರಿ ಅವರನ್ನು ದಿನದ ಅತಿಥಿ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ನಿಂದ 'ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಆರ್. ಶೇಷಸಾಯಿ. 
* ಅವರು ಯುಕೆ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ *ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪಾತ್ರ* ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೮೧ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಅನ್ಮೋಲ್ ಗಗನ್ ಮಾನ್

**ಅನ್ಮೋಲ್ ಗಗನ್ ಮಾನ್** ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿ ಗಾಯಕಿ. ಅವರು ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಖರಾರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಶಾಸಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯೆ.   ೨೦೨೨ ರ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ಅನ್ಮೋಲ್ ಗಗನ್ ಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಗಗನ್‌ದೀಪ್ ಕೌರ್ ಮಾನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಪಂಜಾಬಿ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಭಾಂಗ್ರಾ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಪಂಜಾಬಿ ಗಾಯಕಿ.

ಅವರು ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು  ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿದರು. *ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್, ಕರ್ತಾರ್ ಸರಭ ಸಾರೆ ಹೈ ಬನ್ ಚಲ್ಲೆ, ಭಾಯಿ ಹುಂ ಜಾಗೋ ಆಯಾನ್, ಸರ್ಕಾರ್ ಬದ್ಲಾನ್ ಚಲ್ಲೆ, ಭಾಯಿ ಹುಂ ಜಾಗೋ ಆಯ್ಯಾನ್* ಎಂಬ ಎ‍ಎ‍ಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು. *ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್* ಈ ಹಾಡನ್ನು *ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾದ ಹಾಡು* ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. 

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
### ಹಾಡುಗಳು 
* ಫುಲ್ಲನ್ ವಾಲಿ ಗಡ್ಡಿ
* ಗಲ್ ಚಕ್ವಿ
* ಪಟೋಲಾ (ಸಾಧನೆ. ಮಿಕ್ಸಿಂಗ್)
* ಶೌಕೀನ್ ಜಟ್
* ಕಲಾ ಶೇರ್ (ಸಾಧನೆ. ದೇಸಿ ರೌಟ್ಜ್)
* ಸೋಹ್ನಿ
* ಪತಂದಾರ
* ರಾಯಲ್ ಜಟ್ಟಿ
* ಜಗ್ಗಾ (ರಂಗ್ ವಿರ್ಸೆ ದಾ)
* ಜಗ್ಗಾ

### *ಪಂಜಾಬಿ* (ಆಲ್ಬಮ್) 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Anmol Gagan Maan on Hungama.com 

ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಡಾಲಿ ಗುಲೇರಿಯಾ

**ಡಾಲಿ ಗುಲೇರಿಯಾ** (ಜನನ ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಗಾಯಕಿ, ಮುಖ್ಯತಃ ಪಂಜಾಬಿ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪಂಜಾಬಿ ಜಾನಪದ, ಶಾಬಾದ್ ಗುರ್ಬಾನಿ, ಸೂಫಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಜೋಗೀಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ ಸುರಿಂದರ್ ಕೌರ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವರನ್ನು**ಪಂಜಾಬ್ ನೈಟಿಂಗೇಲ್** ಎಂದು  ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ 
ಡಾಲಿ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದು, ವೈದ್ಯೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಹಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರ್ಮಿ ಆಫೀಸರ್ ಕರ್ನಲ್ ಎಸ್.ಎಸ್.ಗುಲೇರಿಯ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಸುನೈನಿ ಶರ್ಮಾ ಎಂಬ ಮಗಳು ಮತ್ತು ದಿಲ್‌ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಮನ್‌ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಾದ ಬಳಿಕ ಕೂಡಾ ಡಾಲಿಯವರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರ ಪತಿಯು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಪಟಿಯಾಲ ಘರಾನಾದ 'ಖಾನ್ ಸಾಹಿಬ್' ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಖಾನ್‍ರವರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಲಘು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಭಕ್ತಿಯ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಡಾಲಿ ಗುಲೇರಿಯಾ ಅವರು, ಉಸ್ತಾದ್ ಅವರ ಸಮರ್ಥ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಗುಬ್ರಾನಿಯ ವಿವಿಧ  ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಗಾಯನದ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು *ರೆಹ್ರಾಸ್ ಸಾಹಿಬ್* ಮತ್ತು *ಪಾತ್* ಎಂಬ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ತರುವಾಯ, ಪಂಜಾಬಿ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಅವರ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ  ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಗಾಯನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಶಾಬಾದ್ ಕೀರ್ತನ್, ಶಿವ ಕುಮಾರ್ ಬಟಾಲ್ವಿಯವರ ಕವನ,  ಭಾಯಿ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. 

ಪಂಜಾಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ *ರಬ್* ದಿಯಾನ್ ರಖಾನ್, *ದೇಸನ್ ಪರ್ದೇಸ್* ಮತ್ತು *ಮೈನ್ ಮಾ ಪಂಜಾಬ್ ದಿ* ಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರು ತಮ್ಮ ನೈಟಿಂಗೇಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಸುರಿಂದರ್ ಕೌರ್ 
* ಪ್ರಕಾಶ್ ಕೌರ್
* ಆಸಾ ಸಿಂಗ್ ಮಸ್ತಾನಾ
* ಪಂಜಾಬಿ ಗಾಯಕರ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೪೯ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
1947-1948 ರ ಇಂಡೋ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧ

**1947-1948 ರ ಇಂಡೋ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಯುದ್ಧ**, ಅಥವಾ **ಮೊದಲ ಕಾಶ್ಮೀರ ಯುದ್ಧ**,  1947 ರಿಂದ 1948 ರವರೆಗೆ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಹೋರಾಡಿದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕು ಇಂಡೋ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲನೆಯದು. ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಡಳಿತಗಾರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ,  ವಜೀರಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಬುಡಕಟ್ಟು *ಲಷ್ಕರ್* (ಮಿಲಿಷಿಯಾ) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿತು.  ಯುದ್ಧದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶವು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಹರಿ ಸಿಂಗ್, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮಹಾರಾಜ, ಪೂಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ದಂಗೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1947 ರಂದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಶ್ತೂನ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದವು. ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪಡೆಗಳು ಶ್ರೀನಗರದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತೆರಳಿದವು, ಆದರೆ ಬಾರಾಮುಲ್ಲಾವನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಲೂಟಿ ಮಾಡಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ಮಹಾರಾಜ ಹರಿ ಸಿಂಗ್ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.

ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯ ಪಡೆಗಳು   ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಗಡಿನಾಡು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ಹೋರಾಡಿದವು.  26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1947 ರಂದು ರಾಜ್ಯವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಶ್ರೀನಗರಕ್ಕೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪಡೆಗಳ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಂತರ 1948 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಮುಂಚೂಣಿಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಗಟ್ಟಿಯಾದವು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಔಪಚಾರಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮವನ್ನು 1 ಜನವರಿ 1949 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅನುಪಮಾ ದೇಶಪಾಂಡೆ

**ಅನುಪಮಾ ದೇಶಪಾಂಡೆ** ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, *ಸೊಹ್ನಿ ಮಹಿವಾಲ್ (೧೯೮೪)* ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ *ಸೋಹ್ನಿ ಚಿನಾಬ್ ದೇ* ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. 

## ವೃತ್ತಿ 
*ಸೋಹ್ನಿ ಚಿನಾಬ್ ದೇ* ಹಾಡನ್ನು ಮೂಲತಃ ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆಯವರು ಹಾಡಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವರು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನು ಮಲಿಕ್ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಅನುಪಮಾ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆ ಅವರಿಂದ ಡಬ್ ಮಾಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಅವರು ಅನುಪಮಾ ಅವರ ಗಾಯನ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅನುಪಮಾ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನ್ನು ಮಲಿಕ್‍ಗೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.  ಅವರು ೯೨ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೨೪ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಗಮನಾರ್ಹ ಹಾಡುಗಳು 
* ದೇ ತುಳಸಿ ಮೈಯಾ ವರದಾನ ಇತನಾ
ಮೇನೆ ಜಿಸೇ ಚಾಹಾ ವಹಿ ಮಿಲಾ ಸಜನಾ, ೧೯೮೮ ರ ಘರ್ ಘರ್ ಕಿ ಕಹಾನಿ ಚಿತ್ರ
* *ಪೊಲ್ಲಾದ ಮದನ ಬಾಣಂ!* (ತಮಿಳು) ಇಳಯರಾಜ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಹೆಯ್ ರಾಮ್ ಚಿತ್ರ
* ನಿರ್ಮಲಾ ಮಚೀಂದ್ರ ಕಾಂಬಳೆ ಚಿತ್ರದಿಂದ *ಮೀ ಆಜ್ ನಹತಾನಾ*
* *ಭಿಯು ನಕೋ*, ನಿರ್ಮಲಾ ಮಚೀಂದ್ರ ಕಾಂಬಳೆ
* *ಗಬ್ರೂ ನಾಕ*, ನಿರ್ಮಲಾ ಮಚೀಂದ್ರ ಕಾಂಬಳೆ
* ಭೇದಿಯೋಂ ಕಾ ಸಮೂಹ್‌ನಿಂದ *ಮೇರಾ ಪೇಶ್ಹಾ ಖರಾಬ್ ಹೈ*
* ಭೇದಿಯೋನ್ ಕಾ ಸಮೂಹ್‌ನಿಂದ *ಪರ್ವತ್ ಸೇ ಜಾನ್*
* *ಸೈಲಾಬ್* ಚಿತ್ರದಿಂದ *ಹಮ್ಕೋ ಆಜ್ ಕಲ್ ಹೈ*
* ತುಮ್ ಮೇರೆ ಹೋ ಚಿತ್ರದಿಂದ *ತುಮ್ ಮೇರೆ ಹೋ*
* ಲೂಟೆರೆ ಚಿತ್ರದ *ಮೇನ್ ತೇರಿ ರಾಣಿ (ಸಣ್ಣ ಆವೃತ್ತಿ)*
* ಕಾಶ್‌ನಿಂದ *ಓ ಯಾರಾ ತೂ ಹೈ ಪ್ಯಾರೋಸೆ ಭಿ ಪ್ಯಾರಾ*
* ಆರ್ತ್‌ನಿಂದ *ಬಿಚುವಾ*
* ಯಾ ಅಲಿ ಮದದ್ (ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿ ಗೀಟ್ಸ್) ಅವರಿಂದ *ಆಂಖ್ ಮೇ ನೂರ್ ಹೈ*
* ಕಬ್ಜಾದಿಂದ *ತುಮ್ಸೆ ಮೈಲ್ ಬಿನ್*
* ಪ್ಯಾರ್ ಕಿಯಾ ತೋ ದರ್ನಾ ಕ್ಯಾದಿಂದ *ತೇರಿ ಜವಾನಿ ಬಡಿ ಮಸ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಹೈ*
* ಅಮಿತ್ ಕುಮಾರ್ (ಬಂಗಾಳಿ) ಅವರೊಂದಿಗೆ ತುಮಿ ಕಟೊ ಸುಂದರ್‌ನಿಂದ *ಸೋಪೋನರ್ ಮೊಲ್ಲಿಕಾ ಆಜ್ ತೋಮೈ ದಿಲಾಮ್*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಫೌಜಿ ಕವಿ ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್

**ಹುತಾತ್ಮಕವಿ ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ದಹಿಯಾ ರವರು** (೧೯೧೬-೧೯೪೫) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕ **ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್** ಅಥವಾ **ಜಾಟ್ ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್** ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹರಿಯಾಣದ ಮುಖ್ಯ ಕವಿ.  ಇವರು ಹರಿಯಾಣದ ಸೋನಿಪತ್ (ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಹ್ಟಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖರ್ಖೋಡಾ ತಹಶೀಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬರೋನಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜಾಟ್‌ಗಳ ದಹಿಯಾ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಹರಿಯಾಣದ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ರಾಗ್ನಿಗಳು ಇನ್ನೂ ದೆಹಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಜಾಟ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ೧೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೧೬  ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀ ನಂದರಾಮ್ ಕೃಷಿಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ೩ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಡೆದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅವರಿಗೆ ರಾಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಎಂದರೆ ಒಲವು.  ರಾಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ತಂದೆ ಸಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಈ ಹವ್ಯಾಸದಿಂದ ದೂರವಿಡುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರೇಮ್ ಕೌರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ರಾಗಿಣಿಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೇನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಫೌಜ್ ಜೊತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವಾಗ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು. 

## ಪರಂಪರೆ 
ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೆಲವು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು:
* ಹರಿಯಾಣದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹಾಗು ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಸೈನಿಕ ಜಾತ್ ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರು ಜಾನಪದ ಗಾಯಕರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
* ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೫ ಅನ್ನು ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಅವರ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರಾಗ್ನಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
* ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ೧೪ ರಂದು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಪಿ.ಜಿ.ಐ.ಎಮ್.ಎಸ್ (PGIMS) ರೋಹ್ಟಕ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
* ಅವರ ಬರಹಗಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
* ಗ್ರಾಮದ ಪಂಚಾಯತ್ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ ೨ ಎಕರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 

## ಇದನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಸಾಂಗ್
* ಹರ್ಯಾನ್ವಿ ಸಿನಿಮಾ
* ಹರ್ಯಾನ್ವಿ ಸಂಗೀತ
* ಹರ್ಯಾನ್ವಿ ಭಾಷೆ
* ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು
* ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಹರ್ಯಾನ್ವಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಹರ್ಯಾನ್ವಿ ಸಿನಿಮಾ
* ಬಜೆ ಭಗತ್
* ದಯಾಚಂದ್ ಮೇನ
* ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಚಂದ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಬೆಳ್ಳಿ ಲಲಿತಾ

**ಬೆಳ್ಳಿ ಲಲಿತಾ** (೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೪ - ೨೬ ಮೇ ೧೯೯೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಕಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿಯಾಗಿದ್ದು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಯಾದರು.

## ಜೀವನ 
ಅವರು ನಲ್ಗೊಂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆತ್ಮಕೂರ್ ಮಂಡಲಿಯ ನಂಚಾರ್‌ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಮಾತನಾಡುವ ಕುರುಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಹಾಗೂ ಆಕೆಗೆ ೫ ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದರು. ಅವರು ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತೆಲಂಗಾಣ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಒಗ್ಗು ಕಥಾ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ. ಅವರು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೧೯೯೯ ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷವು ಆಕೆಯ ಕೊಲೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಭೋಂಗಿರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು. 

## ಸಾವು 
೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿ, ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಿ ಆಕೆಯ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ೧೭ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.  ನಂತರ ಆಕೆಯ ಛಿದ್ರಗೊಂಡ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಚೌಟುಪೋಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮುಂದೆ ಎಸೆದಿದ್ದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಂದಿನ ಟಿಡಿಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಲಿಮಿನೆಟಿ ಮಾಧವ ರೆಡ್ಡಿ ಕೊಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯಿತ್ತು ಆದರೆ ನಂತರ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.  ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾವೆಗಳ ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ನಕ್ಸಲೀಯ ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಪಿನ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಯೀಮುದ್ದೀನ್‌ ಅವರು ಕೊಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ.    ಇದಲ್ಲದೆ ಆಕೆಯ ಮೂವರು ಸಹೋದರರು ಸಹ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ಉಳಿದ ಸಹೋದರ ಕೃಷ್ಣ ೨೦೦೦ ರಿಂದ ೨೦೧೭ ರವರೆಗೆ  ಅಡಗಿಕೊ೦ಡಿದ್ದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೭೪ ಜನನ
ವರ್ಗ:೧೯೯೯ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಸೀತಾ ದೇವಿ (ಚಿತ್ರಗಾರ್ತಿ)

**ಸೀತಾ ದೇವಿ** (೨೦೧೪-೨೦೦೫) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದೆ, ಮಧುಬನಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಅವರು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಧುಬನಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ಮತ್ತು ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು, ಪದ್ಮಶ್ರೀ (ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೮೧, ಹಾಗೆಯೇ ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರ ರತ್ನ ಸಮ್ಮಾನ್. ಅವರು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಜಿತ್ವಾರ್‌ಪುರದ ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಧುಬನಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶೈಲಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಇಡಲಾಗಿದೆ.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
೧೯೧೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಸಹರ್ಸಾ ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸೀತಾ ದೇವಿ, ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಜಿತ್ವಾರ್‌ಪುರ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅವಳು ಮಹಾಪಾತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಜಾತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳು.

## ವೃತ್ತಿ 
### ಕಲೆ 
ಸೀತಾದೇವಿಯವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಧುಬನಿ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಧುಬನಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಬರಗಾಲದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬಿಹಾರದ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಮೇರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಧುಬನಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಳು. ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ, ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಲೆಗೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು.

ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರಕುಶಲ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸವು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿಗಳಾದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಕೌಂಟಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ದಿ ಮ್ಯೂಸಿ ಡು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ವಾಯ್ ಬ್ರಾನ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನ ಮಿಥಿಲಾ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

### ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ 
ಸೀತಾದೇವಿಯವರು ಬಿಹಾರದ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಮನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮವಾದ ಜಿತ್ವಾರ್‌ಪುರಕ್ಕೆ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಂತಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಆಂದೋಲನ ನಡೆಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಮಧುಬನಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಕಲಿಸಲು ಸರಕಾರದಿಂದ ಅನುದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಲಾಬಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ೧೯೬೯: ಮಧುಬನಿ ಕಲೆಗಾಗಿ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
* ೧೯೮೪: ಬಿಹಾರ ರತ್ನ ಸಮ್ಮಾನ್ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Articles with hCards
ವರ್ಗ:೨೦೦೫ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೧೪ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಅಭಯ ಹಿರಣ್ಮಯಿ

thumb|right
**ಅಭಯ ಹಿರಣ್ಮಯಿ** (ಜನನ ೨೪ ಮೇ ೧೯೮೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. ಇವರು ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಲವು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಹಿರಣ್ಮಯಿರವರು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.ಸಂಗೀತದ ಮೊದಲ ಪಾಠವನ್ನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಾದ ಲತಿಕಾ ಅವರಿಂದ ಪಡೆದರು. ಲತಿಕಾ ಅವರು **ಪ್ರೊ. ನೆಯ್ಯಟ್ಟಿಂಕರ ಎಂಕೆ ಮೋಹನಚಂದ್ರನ್**ರವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವೀಧರೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಹೋದರ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಸಂಗೀತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದಾಗ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ **ಜಿ. ಮೋಹನ್** ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮೇ ೨೦೨೨ ರಂದು, ಗಾಯಕ ಅಮೃತಾ ಸುರೇಶ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗೋಪಿ ಸುಂದರ್ ಅಭಯ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿದರು.

## ವೃತ್ತಿ 
ಹಿರಣ್ಮಯಿ ಅವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ನಾಮಸೂಚಕ ಚಿತ್ರದ ನಾಕು ಪೆಂಟಾ, ನಾಕು ಟಾಕಾ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಿನೆಮಾ ಗಾಯನ ಜೀವನಕ್ಕೆ  ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ವಾಹಿಲಿ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಗಾಯನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಅದರ ನಂತರ ದಿಲೀಪ್ - ಮಮತಾ ಮೋಹನ್‌ದಾಸ್ ಅಭಿನಯದ **ಟು ಕಂಟ್ರಿಸ್‌**ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಹಾಡಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅವರು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ **ಮಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿ ಇದಿ ರಾಣಿ ರೋಜು** ಗಾಗಿ *ಚೋಟಿ ಜಿಂದಗಿ* ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ, ಅವರು *ಜೇಮ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಆಲಿಸ್* ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಜೊತೆಗೆ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಬಲ್ಲಾಡ್ *ಮಜಯೇ ಮಜಯೇಗೆ* ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, *ಕೋಯಿಕೋಡ್ ಹಾಡು,* ಕೋಯಿಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ***ಗೂಡಲೋಚನಕ್ಕಾಗಿ*** ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಹಯೋಗಿ, ಗೋಪಿ ಸುಂದರರವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಕೋಯಿಕೋಡ್ ಹಾಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಏಷ್ಯಾವಿಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೮೯ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ

**ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ** ([ ಸಿಂಧಿ : ڪملا ڪيسواڻي], ೨೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೪ - ೯ ಮೇ ೨೦೦೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. ಅವರು ಭಾರತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಕಮಲಾ ಅವರು ೨೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೪ ರಂದು ಕರಾಚಿ, ಸಿಂಧ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಈಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ) ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರು ಸುಕ್ಕೂರಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಗೋಬಿಂದ್ ರಾಮ್ ಮದ್ನಾನಿ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಆಪರೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ ಅವರು ಸುಕ್ಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.  ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಭಾರತವನ್ನು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದಾಗ ಆಕೆಗೆ ಕೇವಲ ೧೩ ವರ್ಷ. ಇತರ ಹಿಂದೂ ಸಿಂಧಿಗಳಂತೆ, ಅವರು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಜೋಧ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಬಿಕಾನೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವರು ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೈಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ಶಾಲಾ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

## ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಹೇರಾ ಅಥವಾ ಲಾಡಾ ಎಂಬ ಅನೇಕ ಮದುವೆ ಹಾಡುಗಳು, ಸೂಫಿ ಕಲಾಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಧಿ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಿಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ವಾಯ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿತು.  ಅವರು ಮದುವೆ ಆರತಕ್ಷತೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಹಾಡುಗಳ ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರ ಸಿ.ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿಯನ್ನು ಸಿಂಧಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.  ಅವರು ಕೆಳಗಿನ ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು: 
* ಹೋ ಜಮಾಲೋ ( ಸಿಂಧಿ : ھو جمالو)
* ಶಲ್ ಧೀರ್ ನಾ ಜಮನ್ ( ಸಿಂಧಿ : شال ڌيئر نہ ڄمن)
* ಲಾಡ್ಲಿ ( ಸಿಂಧಿ : لاڏلي)

## ನಿಧನ 
ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ ೯ ಮೇ ೨೦೦೯ ರಂದು ಭಾರತದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೨೦೦೯ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೩೪ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ದಿಪಾಲಿ ಬಾರ್ಥಕುರ್

**ದಿಪಾಲಿ ಬಾರ್ಥಕುರ್** (೩೦ ಜನವರಿ ೧೯೪೧ - ೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮) ಅಸ್ಸಾಂನ ಭಾರತೀಯ ಗಾಯಕಿ. ಆಕೆಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಮಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇವೆ.  ಅವರು ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇವರು ಪಡೆದರು. 

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಬಾರ್ಥಕೂರ್ ಅವರು ೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ಶಿವಸಾಗರದ ಸೋನಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಶ್ವನಾಥ್ ಬಾರ್ಥಕುರ್ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಕಾಂತಿ ದೇವಿ  ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.  

## ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿ 
ಬಾರ್ಥಕುರ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂಬತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ,  ಅವರು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ, ಗುವಾಹಟಿಯಲ್ಲಿ   "ಮೋರ್ ಬೋಪೈ ಲಹೋರಿ" ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರು. *ಲಚಿತ್* ಬೋರ್ಫುಕನ್ (೧೯೪೯) ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ "ಜೌಬೋನ್ ಅಮೋನಿ ಕೋರೆ ಚೆನೈದೋನ್" ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

* "ಸೋನೋರ್ ಖರು ನಲಗೆ ಮುಕ್"
* "ಜೌಬೋನ್ ಅಮೋನಿ ಕೋರೆ, ಚೆನೈಧೋನ್"
* "ಜುಂಧೋನ್ ಜುನಾಲೈಟ್"
* "ಕೊನ್ಮನ ಬೊರೊಕ್ಸೈರ್ ಸಿಪ್"
* "ಸೇನಾಯ್ ಮೋಯಿ ಜೌ ದೇಯಿ"
* "ಓ' ಬಂಧು ಸೊಮೊಯಿ ಪಾಲೆ ಅಮರ್ ಫಾಲೆ"

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಬಾರ್ಥಕುರ್ ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಹಾಡು "ಲುಯಿಟೊ ನೆಜಾಬಿ ಬೋಯಿ"  ಎಂಬುದನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಅದರ ನಂತರ ಅವರು ತೀವ್ರವಾದ ಮೋಟಾರ್ ನ್ಯೂರಾನ್ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದು, ಅದು ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗಾಲಿಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಂತ ಅಸ್ಸಾಮಿ ಬರಹಗಾರ ಬಿನಂದ ಚಂದ್ರ ಬರುವಾ ಅವರ ಪುತ್ರ ನೀಲ್ ಪವನ್ ಬರುವಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.   ಬಾರ್ಥಕುರ್ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಂತರ ಗುವಾಹಟಿಯ ನೆಮ್‌ಕೇರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು ಆಕೆಯನ್ನು "ನೈಟಿಂಗೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ಸಾಂ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಬಾರ್ಥಕುರ್ ಅವರು ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ೧೯೯೦-೯೨ರಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

ಅವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು/ಮನ್ನಣೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:
* ಪದ್ಮಶ್ರೀ ( ೧೯೯೮ ) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಲೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ.  
* ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಲಿಪಿ ಬೋಟಾ (೨೦೧೦) 
* ಸದೌ ಅಸೋಮ್ ಲೇಖಕಿ ಸೋಮರೋಹ್ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಐದೇಯು ಹ್ಯಾಂಡಿಕ್ ಸಿಲ್ಪಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೨). 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಗೌರಿ ದೇವಿ

**ಗೌರಿ ದೇವಿ** (ಗವಾರಿ **ಬಾಯಿ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) (೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೦-೨೯ ಜೂನ್ ೧೯೮೮) ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಯಾದ ಮಾಂಡ್‌ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.    ಮಾಂಡ್ ಗಾಯನದ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಠುಮ್ರಿ, ಭಜನ್ ಮತ್ತು ಗಜಲ್ ಅನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆಯನ್ನು **ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮಾರು ಕೋಗಿಲೆ** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  

೨೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್ ಗಮೆಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬಳು ಮಗಳಿದ್ದಳು. ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಮಹಾರಾಜರಾದ ಉಮೈದ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಒರಿಸ್ಸಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಬಂಗಾಳ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 

೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ, ಗೌರಿ ದೇವಿ ಅವರು ಬಾನುಲಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ ಗಾಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಂಡ್ ಗಾಯನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಷ್ಯಾದ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ *ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ*, *ಕೇಸರಿಯಾ ಬಾಲಮ್ ಆವೋ ಹಮಾರೆ ದೇಸ್* ಎಂಬ ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.   ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ *ಹೂ ಈಸ್ ಹೂ ಇನ್ ಏಷ್ಯಾ* ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. 

೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ , ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಇದು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿದೆ.  ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆರ್. ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ಅವರು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.  ಗೌರಿ ದೇವಿ ೨೯ ಜೂನ್ ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೮೮ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೨೦ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಅಶ್ವಿನ್ ಸಂಘಿ

**ಅಶ್ವಿನ್ ಸಂಘಿ** (ಜನನ ೨೫ ಜನವರಿ ೧೯೬೯) ಕಾಲ್ಪನಿಕ - ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. ಅವರು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ: *ದಿ ರೋಜಾಬಲ್ ಲೈನ್*, *ಚಾಣಕ್ಯಸ್ ಚಾಂಟ್* ಮತ್ತು *ದಿ ಕೃಷ್ಣ ಕೀ*. ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅವರನ್ನು *ತನ್ನ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ೧೦೦* ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.  ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾದಂಬರಿ, *ದಿ ವಾಲ್ಟ್ ಆಫ್ ವಿಷ್ಣು*, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಸಾಂಘಿ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಕಾನನ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ) ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಯೇಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಎಮ್‍ಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೩  ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಉಭಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಸಂಘಿ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬ ಭಾರತ ಮೂಲದ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಜುಲೈ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ 
ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಅಶ್ವಿನ್ ಅವರು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. *ದಿ ರೋಜಾಬಲ್ ಲೈನ್* ಮತ್ತು *ದಿ ಕೃಷ್ಣ ಕೀ* ಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವೆರಡೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ *ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್* ಮತ್ತು *ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಸಿಂಬಲ್‌ನ* ಭಾರತೀಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಎಂದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ.

ಎಂ.ವಿ.ಕಾಮತ್ ಅವರು, *ಇದೊಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕೃತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕು. ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ, ಆದರೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ. ಸತ್ಯ ಎಂದರೇನು? ಜೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಪಿಲಾತನು ಯೇಸುವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಲೇಖಕರಿಗೆ ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಗಂಭೀರತೆಯಿಂದ ಕೇಳಬಹುದು. ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ವಿಷಯದಿಂದ ಅವರು ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ* ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗಳು 
* *ದಿ ರೋಜಾಬಲ್ ಲೈನ್* : ಶಾನ್ ಹೈಗಿನ್ಸ್ ಎಂಬ ಅನಗ್ರಾಮ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
* *ಚಾಣಕ್ಯಾಸ್ ಚಾಂಟ್* : ೪ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ - ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು.
* *ದಿ ಕೃಷ್ಣ ಕೀ* : ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
* *ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಂಡಿಯಾ* : ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ಯಾಟರ್‌ಸನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ನಂತರದ "ಖಾಸಗಿ" ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ.
* *ಥರ್ಟೀನ್ ಸ್ಟೆಪ್ಸ್ ಟು ಬ್ಲಡೀ ಗುಡ್ ಲಕ್*.
* *ಸಿಯಾಲ್ಕೋಟ್ ಸಾಗಾ*.
* *ಥರ್ಟೀನ್ ಸ್ಟೆಪ್ಸ್ ಟು ಬ್ಲಡೀ ಗುಡ್ ವೆಲ್ತ್*
* *ಥರ್ಟೀನ್ ಸ್ಟೆಪ್ಸ್ ಟು ಬ್ಲಡೀ ಗುಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್*
* *ಪ್ರೈವೇಟ್ ದೆಹಲಿ* ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ
* *ಕೀಪರ್ಸ್ ಆಫ಼್ ದಿ ಕಾಲಚಕ್ರ* 
* ಥರ್ಟೀನ್ ಸ್ಟೆಪ್ಸ್ ಟು ಬ್ಲಡೀ ಗುಡ್ ಹೆಲ್ತ್
* ಥರ್ಟೀನ್ ಸ್ಟೆಪ್ಸ್ ಟು ಬ್ಲಡೀ ಗುಡ್ ಪೇರೆಂಟಿಂಗ್
* *ವಾಲ್ಟ್ ಆಫ಼್ ವಿಷ್ಣು *
* ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಶಿಯನ್ಸ್ ಆಫ಼್ ಮಾಜ಼್ದಾ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ೨೦೧೦ ರ ವೊಡಾಫೋನ್-ಕ್ರಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು *ಚಾಣಕ್ಯಾಸ್ ಚಾಂಟ್* ಕೃತಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಓದುಗರ ಮತಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ 
* *ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಂಡಿಯಾ* ಕೃತಿಯು ಯುಕೆ ಟಾಪ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಸೆಲ್ಲರ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಅಮಿಶ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ
* ರವೀಂದರ್ ಸಿಂಗ್
* ಪಿಯೂಷ್ ಝಾ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೬೯ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ಲಖ್ಮಿ ಚಂದ್

**ಪಂಡಿತ್ ಲಖ್ಮಿ ಚಂದ್** ಎಂದು ಹೆಸರಾದ **ದಾದಾ ಲಖ್ಮಿ ಚಂದ್**, ಹರಿಯಾಣವಿ ಭಾಷೆಯ ಭಾರತೀಯ ಕವಿ. ಅವರಿಗೆ **ಪಂಡಿತ** ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇವರು ಹರಿಯಾಣದ ಕಾಳಿದಾಸರೆಂದು  ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಹರಿಯಾಣವಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರದ ರಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಗ್‌ನ 'ಸೂರ್ಯ ಕವಿ' ಎಂಬ  ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ 'ದಾದಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂದ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕವನಗಳು ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ದೊರೆಯಿತು. 

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಲಖ್ಮಿ ಚಂದ್ ಅವರು ಹರಿಯಾಣದ ಸೋನೆಪತ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಂತಿ ಕಲಾನ್‌ ಗ್ರಾಮದ ಗೌರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಅವರ ತಂದೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತ. ಅವರು ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಕುಟುಂಬದ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೆಕಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲರು ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹರಿಯಾಣವಿ ಭಾಷೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿ **ರಾಗಿಣಿ**ಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನೀತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಕಥೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ **ಸಾಂಗ್** ಎಂಬ ನಾಟಕಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್‍ನ ತನ್ನ ವಿವಿಧ ನಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಕೃತಿ **ಲಕ್ಷ್ಮೀಚಂದ್ ಕಾ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ್**. ಇದನ್ನು ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ವಿವಿಧ ಹರ್ಯಾಣ್ವಿ  ಕಲಾವಿದರು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಬರಹಗಳು 
ಅವರ ಬರಹಗಳು ಹರಿಯಾಣದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ, ಹರಿಯಾಣ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು ಹರಿಯಾಣವಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಪಂಡಿತ್ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂದ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಚಂದ್ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಾಂಗ್ ಅಥವಾ ಸ್ವಂಗ್‍ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
#ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದರ್
#ಶಾಹಿ ಲಕಧರ್
#ಜ್ಞಾನಿ ಚೋರ್
#ಸೇಠ್ ತಾರಾಚಂದ್
#ಸತ್ಯವಾನ್ ಸಾವಿತ್ರಿ
#ಹೀರ್ ರಾಂಝಾ
#ಚಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಸೋಮಾವತಿ
#ರಾಜಾ ಗೋಪಿಚಂದ್
#ಭೂಪ್ ಪುರಂಜನ್
#ಮೀರಾ ಬಾಯಿ
#ಭಗತ್ ಪುರನ್ಮಲ್
#ಹಿರಮಲ್ ಜಮಾಲ್
#ರಘುಬೀರ್ ಧರ್ಮಕೌರ್
#ಚಂದೇರ್ ಕಿರಣ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು