ಎರಡನೇ ದೇವ ರಾಯ

right|thumb|292x292px| 2ನೇ ದೇವ ರಾಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರ

**2ದೇವ ರಾಯ**(ರಿ. 1422–1446) ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಗಮ ರಾಜವಂಶ ಆಡಳಿತಗಾರರಲ್ಲಿ  ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗಿದ್ದನು,, ದೇವರಾಯನ ಸಮರ್ಥ ಯೋಧ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರ ಹಾಗೂ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ *(ಸೊಬಗಿನ ಸೋನೆಮತ್ತು   ಅಮರುಕ* *)* ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ *(ಮಹಾನಾಟಕ ಸುಧಾನಿಧಿ).*  ಸಂಸ್ಕೃತ ಕವಿ ಗುಂಡಾ ಡಿಂಡಿಮ, ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಶ್ರೀನಾಥ, ರಾಜನು *ಕವಿಸರ್ವಭೌಮಾ* ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿ *ಗೌರವಿಸಿದರು.* ("ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ"). ಅವರು ಜಾತ್ಯತೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಗಣಿತಜ್ಞ ಪರಮೇಶ್ವರ, ಕೇರಳ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ರವರ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡನೇ ದೇವರಾಯ ಗಜ ಬೇಟೆಗಾರ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು,ಇದರ ಅರ್ಥ ಅಕ್ಷರಶಃ "ಆನೆಗಳ ಬೇಟೆಗಾರ", ಇದು ಆನೆಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಚಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಗೌರವ ಅಥವಾ " *ಆನೆಗಳಂತೆ* ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿರುವ" ಶತ್ರುಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಜಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ.

## ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ 
### ಗಜಪತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧ 
ಎರಡನೆಯ ದೇವರಾಯನ ಆಡಳಿತವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತುನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಯುಗವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ವೀರ ವಿಜಯ ಬುಕ್ಕಾ ರಾಯರ ನಂತರ ಬಂದರು. 1423ರಲ್ಲಿ  ಕಿರೀಟ ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಹುಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ರುಚಿಯನ್ನು  ಕಂಡಿದ್ದನ್ನು

1426ರಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬೀದರ್ ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದನು.

### ಸುಲ್ತಾನರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು 
ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಶಾಂತಿಯ ನಂತರ, ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈರಿಗಳಾದ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಯುದ್ಧಗಳು ಮಿಶ್ರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತಂದವು.ಕ್ರಿ.ಶ. 1436, ಅಲಾ-ಉದ್-ದಿನ್ II ಬಹಮನಿ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರಿದನು ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಮುಹಮ್ಮದ್ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವ ರಾಯ II ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾದಾಡಲು

ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯನಗರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬಹಮನಿ ಸೇನೆಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ದೇವ ರಾಯ II ರನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಜಯನಗರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನುರಿತ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಕ್ರಿ.ಶ 1436, ಮಿಲಿಟರಿ ವಾಗ್ವಾದದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಖಾತೆಗಳು ದೇವ ರಾಯ II ಮುದ್ಗಲ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಕಾಮತ್ ಪ್ರಕಾರ,. ಮುಡ್ಗಲ್ನಲ್ಲಿಕ್ರಿ.ಶ 1436 ರ ಶಾಸನವು ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. 1443, ರಾಜನು ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬಲಿಪಶುವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು - ಕೃಷ್ಣ ನದಿ ದೋವಾಬ್ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರಿಗೆ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು. ಚೋಪ್ರಾ ಮತ್ತು ಇತರರು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ಯುದ್ಧಗಳು ವಿಜಯನಗರ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ರಾಯಚೂರು, ಬಂಕಾಪುರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಜಾಪುರದವರೆಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದರು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಮೂರು ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವ ರಾಯ II ರ ಮಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮುಡ್ಗಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಭದ್ರಕೋಟೆಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇಬ್ಬರು ಸುಲ್ತಾನರ ಜನರಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕೈದಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು ಆದರೆ ನಂತರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಸಮರ್ಥ ಕಮಾಂಡರ್ ಲಕ್ಕಣ್ಣ ಸಿಲೋನ್ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಬರೆದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ: "ಆಭರಣಕಾರರು ಈ ಒಪ್ಪುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಜಾರ್ ಮುತ್ತುಗಳು, ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು, ಪಚ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ವಜ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಜನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ರಚಿಸಿ, ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ನಯವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ... " 

## ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳು 
2ನೇ ದೇವ ರಾಯ  ರ ನಿಯಮವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು, ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ವೀರಶೈವ ಬರಹಗಾರರ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಎರಡು ಪಂಥಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿವಾದಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು, ಚಮರಸ ಮತ್ತು ಕುಮಾರ ವ್ಯಾಸ ; ಜಾತ್ಯತೀತ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ (ಚರಕವಿ); ಮತ್ತು ರಾಜನ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ವೀರಶೈವ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು, ಲಕ್ಕಾನ ದಾಂಡೇಸ ಮತ್ತು ಜಕ್ಕನಾರ್ಯ (ಸ್ವತಃ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳಾದ ಕುಮಾರಬಂಕನಾಥ ಮತ್ತು ಮಹಾಲಿಂಗದೇವ ಅವರನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು) ಅವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ರಾಜ ಸ್ವತಃ ಯಾವುದೇ ಕಡಿಮೆ ಬರಹಗಾರ, ಪ್ರಣಯ ಕಥೆಗಳು ಸೊಬಗಿನ ಸೋನೆ *(ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿಸುವುದು*) ಮತ್ತು ಅಮರುಕಾ ಅವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಆಗಿತ್ತು.

## ನೋಡಿ 
* ಗುರುಬಸವ
* ಚಂದ್ರಕವಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ಅಥವಾ ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಪ್ರಭು: ಸಂಗಮ 

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:Category:ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ವರ್ಗ:Category:ಹಿಂದು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ