ದುಧ್ವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

**ದುಧ್ವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ**ವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಧುಡ್ವಾ **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು** ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಖೇರಿ *ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ .* ಇದು ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಸುಮಾರು 500 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [  , ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 

ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸರೀಸೃಪಗಳಾಗಿವೆ . ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೂ ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ .

## ಇತಿಹಾಸ 
1879 ರಲ್ಲಿ ದುಧ್ವಾವನ್ನು ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. 1958 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೌಗು ಜಿಂಕೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಲ್ಲಿ ಅರ್ಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. 1987 ರಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವೆಂಗೈ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಲಾಯಿತು. ಕಿಸಾನ್‌ಪುರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕತರ್ನಿಯಾಘಾಟ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದೊಂದಿಗೆ ದುಧ್ವಾ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 

## ಹವಾಮಾನ 
ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ದುಧ್ವಾವು ಶುಷ್ಕ ಚಳಿಗಾಲದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು 40 °C (104 °F) ತಲುಪಬಹುದು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ಮಧ್ಯದವರೆಗಿನ ಚಳಿಗಾಲವು 20 ರಿಂದ 30 °C (68 ಮತ್ತು 86 °F) ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ. ಏಪ್ರಿಲ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮೇ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿ ಬಲವಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ 90% ನಷ್ಟು ಭಾಗ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ 9 °C (48 °F) ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ 45 °C (113 °F) ಆಗಿದೆ. 

## ಸಸ್ಯಗಳು 
ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅರೆ-ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಅರಣ್ಯ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಪತನಶೀಲ ಅರಣ್ಯ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಜೌಗು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಒಣ ಪತನಶೀಲ ಅರಣ್ಯ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಉದ್ಯಾನದ 19% ರಷ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ವಿಧವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು , ಹೊಳೆಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ . ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ವರ್ಷವಿಡೀ ಕೆಲವು ಮೇಲ್ಮೈ ತೇವಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಣಗುತ್ತವೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಮರಗಳು 150 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯವು ಮತ್ತು 70 ಅಡಿ (21 ಮೀ) ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಾಣಿಗಳು 
1995 ರಲ್ಲಿ ದುಧ್ವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು 98 ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು 1,600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೌಗು ಜಿಂಕೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬಿಲ್ಲಿ ಅರ್ಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ದುಧ್ವಾ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು . ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಹಿಸ್ಪಿಡ್ ಮೊಲವನ್ನು 1984 ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. 1984 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಬೋಪಿಡೋರಾ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಖಡ್ಗಮೃಗವನ್ನು ದುಧ್ವಾಗೆ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 

ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ ಜೌಗು ಜಿಂಕೆ, ಸಾಂಬಾರ್ ಜಿಂಕೆ, ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆ, ಹಂದಿ ಜಿಂಕೆ, ಸೋಮಾರಿ ಕರಡಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬುಷ್ ಕರಡಿ, ನರಿ , ಕುಡು, ಕಾಡುಬೆಕ್ಕು ಮತ್ತು ಚಿರತೆ ಬೆಕ್ಕು.

### ಪಕ್ಷಿಗಳು 
ದುಧ್ವಾ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ 350 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು , ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು , ಮರಕುಟಿಗಗಳು , ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು , ಗೂಬೆಗಳು , ಕೋಗಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಫೆಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳಿವೆ . ದುಧ್ವಾ ಉದ್ಯಾನವನವು ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. [ *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* ]

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
#
#
# ``: ಉಲ್ಲೇಖವು ಖಾಲಿ ಅಪರಿಚಿತ ನಿಯತಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: `|dead-url=`( ಸಹಾಯ )
# ಒಬೆರೈ, ಸಿಪಿ (2002). *ಕಾಜಿರಂಗ, ದಿ ರೈನೋ ಲ್ಯಾಂಡ್* . ಬಿಆರ್ ಪಬ್. ಕಾರ್ಪ್. ISBN978-8176462594.
## ಗ್ಯಾಲರಿ

File:SwampDeerDudhwa.jpg|ಸ್ವಾಂಪ್ ಜಿಂಕೆ
File:SwampDeerDudhwa_Two.jpg|ಸ್ವಾಂಪ್ ಜಿಂಕೆ
File:DeerDudhwa.jpg|ಜಿಂಕೆ
File:DeerDudhwa_Blue.jpg|ಜಿಂಕೆ
File:Dudhwa River Side.JPG|ರಿವರ್ಸೈಡ್
File:Dudhwalive_chitra.JPG|ಭಾರತೀಯ ಕಿರಿದಾದ ತಲೆಯ ಮೃದು ಚಿಪ್ಪಿನ ಆಮೆ

## ಇವನ್ನು  ನೋಡಿ 
ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ