ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ

**ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ** ಯು ಸರ್ಕಾರೀ ಕಾರ್ಯದ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಅಥವಾ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

**ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಚಳವಳಿ** ಯು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅಸಹನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದಿದ್ದ ವಸಾಹತು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಕರಿಂದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಸುಧಾರಕರು ನಿವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಕೇಳಿದರು.

ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, *ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ*  ಪದವು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣವು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ವ್ಯಾಪಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು: ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹಾಗೂ ಅವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ವಿವಿಧ ತೀವ್ರ-ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯವಾಯಿತು. ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷದಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆಯು ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್, ವೂಡ್ರೊ ವಿಲ್ಸನ್, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಡೆಲಾನೊ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಲಿಂಡನ್ ಬೈನ್ಸ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಮೊದಲಾದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.

ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಎಡ-ಪಕ್ಷ ರಾಜಕಾರಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ,  'ಪ್ರಗತಿಶೀಲ' ಪದವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎಡ-ಪಕ್ಷದಿಂದಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷವು ಕೇಂದ್ರ-ಬಲ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊರತಾಗಿಯೂ "ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ" ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿವಿಧ-ಸ್ವರೂಪದ ರಾಜಕೀಯ ಗುಂಪಾಗಿತ್ತು. ೧೯೪೨–೨೦೦೩ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ಪಕ್ಷವೆಂದರೆ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಪಕ್ಷ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಗತಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ದಾರ್ಶನಿಕ ಚಳವಳಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.

## ದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ
### ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, 'ಪ್ರಗತಿಶೀಲ' ಪದವನ್ನು 'ಥರ್ಡ್ ವೇ(ಮೂರನೇ ಮಾರ್ಗ್)' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪದವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದಾರ(ಪ್ರಗತಿಪರ)'ದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಉದಾರಶೀಲತೆ' ಪದವು ಈಗ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರಶೀಲತೆ." ಆದರೆ ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆಯೆಂದರೆ ಭಾಗಶಃ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದು ಎಂದರ್ಥ, ಆದರೆ ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಗ್ರೀನ್ಸ್ ೯ ಸೆನೆಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಹೌಸ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಹೊಸದಾಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ ಸದಸ್ಯ (೨೦೧೦ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ) ಮೊದಲಾವರವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧೨%ನಷ್ಟು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ, ಇದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.

### ಕೆನಡಾ
ಪಶ್ಚಿಮ ಕೆನಡಾವು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಮಹಾಪೂರವನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಕೆನಾಡದ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷವನ್ನು ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಬೋರ್ಡನ್‌ರ ಒಕ್ಕೂಟವಾದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಜಿ ಕೃಷಿ ಸಚಿವ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೆರಾರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಈತ. ಕ್ರೆರಾರ್ ಬೋರ್ಡನ್‌ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಚಿವ ಥೋಮಸ್ ವೈಟ್ ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಮನ ಹರಿಸದ ಒಂದು ಬಜೆಟ್ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಕ್ರೆರಾರ್ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮುಖಂಡರಾದರು ಮತ್ತು ೧೯೨೧ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷವು ೬೫ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು, ಆ ಮೂಲಕ ಅದು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಕ್ಷದ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು. ಆದರೆ, ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಸರ್ಮರಾದರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ-ಒಲವಿನ MP ಗಳು ಮತ್ತು ಮತದಾರರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ-ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆದು ಲಿಬರಲ್ ಮತ್ತು ಕೊ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಫೆಡರೇಶನ್ಅನ್ನು (ನಂತರದ ನ್ಯೂ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ) ಸೇರಿಕೊಂಡರು.

೧೮೫೪ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕೆನಡಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವೆಂದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ಪಕ್ಷ. ಆದರೆ ಗ್ರೇಟ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್‌ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ೧೯೩೫ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮುಖಂಡರಿಲ್ಲದೆ ಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಈ ಪಕ್ಷವು ಮ್ಯಾನಿಟೋಬ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಜಾನ್ ಬ್ರೇಕನ್‌ರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಈತ ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ *ಪ್ರಗತಿಶೀಲ*  'ಯುನೈಟೆಡ್ ಫಾರ್ಮರ್ಸ್' ಪಕ್ಷದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರೇಕನ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಕ್ಷವು ಅದರ ಹೆಸರಿಗೆ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಷರತ್ತಿನ ಮೇರೆಗೆ ಅದರ ಮುಖಂಡರಾದರು. ಆ ಪಕ್ಷವು 'ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು, ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಅದು ಒಡೆದುಹೋಗುವವರೆಗೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೆಸರು ಬದಲಾದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

### ಭಾರತ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ-ವ್ಯಾಪಕ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿವೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ (NDA) ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ (UPA) ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ರಾಜಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿವೆ. ಅವು ಹಿಂದೆ ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಕಮ್ಯೂನಿಸಂ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದ ತೀವ್ರವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆದರೆ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ನಂತರ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯೆಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಓಲವು ತೋರುವ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಬಲಪಕ್ಷಗಳಾಗಿ ನೆಲೆಯಾದವು. ಆದ್ದರಿಂದ 'ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ'ಯ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಮ್ಯೂನಿಸಂ ಮೂಲತಃ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ ಚಿಂತನೆಯ ವಿಭಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತೀವ್ರವಾದಿ ಪಕ್ಷಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೀತಿಗಳು ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಲ್ಲದ ಭಾರತೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಾಗಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ NDA ಮತ್ತು UPA  ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯ ಪಕ್ಷಗಳಾಗಿವೆ.

### ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌‌
ಜಿಮ್ ಆಂಡರ್ಟನ್ ಮುಖಂಡತ್ವದ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷವು ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಉದ್ಯೋಗ, ಪರಿಸರ, ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಮದ್ಯಪಾನ ಸೇವನೆಯ ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತ ವಯಸ್ಸನ್ನು ೨೦ಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವುದು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪಕ್ಷವು ೨೦೦೫ರಿಂದ ೨೦೦೮ರವರೆಗೆ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಐದನೇ ಲೇಬರ್ ಸರ್ಕಾರದ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜೂನಿಯರ್ ಸದಸ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ೨೦೦೮ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಹಸಿರು ಪಕ್ಷವು ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಲ-ಪಂಥಿ ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ಪರಿಸರವಾದಿ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ೧೯೯೬ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಪಕ್ಷವು ಯಾವುದೇ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಈ ಪಕ್ಷವು ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

### ಉಕ್ರೇನ್
ಉಕ್ರೇನಿನ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷವು (*Prohresivna Sotsjalistychna Partiya Ukrayiny/Progressivnaya Sotsialističeskaja Partiya Ukrajiny*, Прогресивна соціалістична партія України) ಉಕ್ರೇನಿನ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಉಕ್ರೇನಿನ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ನಟಾಲಿಯಾ ವಿಟ್ರೆಂಕೊ ಕಟ್ಟಿದರು. ಉಕ್ರೇನಿನ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಬೆಲಾರಸ್ ಒಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯುವ ತೀವ್ರ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಎಡಪಕ್ಷವಾಗಿದೆ. PSPU ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ NATO-ವಿರೋಧಿ, IMF-ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್-ಪರವಾದ ಧೋರಣೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೯೮ರ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷವು ೪%ನಷ್ಟು ಮತವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಹಾಗೂ ೧೯೯೯ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ನಟಾಲಿಯಾ ವಿಟ್ರೆಂಕೊ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ೧೦.೯೭%ನಷ್ಟು ಮತ ಗೆಲ್ಲುವುದರೊಂದಿಗೆ ೪ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಶಾಸನ ರಚನೆಯ ೨೦೦೨ರ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಪಕ್ಷವು *ಪಾರ್ಟಿಜ ಓಸ್ವಿಟ್ಜಾನ್ ಉಕ್ರೇಜಿನಿ* ಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ನಟಾಲಿಯಾ ವಿಟ್ರೆಂಕೊ ಬ್ಲಾಕ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ವರ್ಖೊವ್ನ ರಾಡವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಮಿತಿ ೪%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದ ೩.೨೨%ನಷ್ಟು ಮತವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. PSPU ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೋನಿಡ್ ಕುಚ್ಮರ ವಾಚಿಕ-ವಿರೋಧಿಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದು ೨೦೦೨ರಿಂದ ಉಕ್ರೇನಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೋವ್ಚ್‌ರಿಗೆ ೨೦೦೪ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು. ೨೦೦೪ರ ಆರೆಂಜ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ, ಈ ಪಕ್ಷವು ಮಾಜಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಗೆನ್ನಡಿ ವ್ಯಾಸಿಲಿವ್ ಮುಖಂಡತ್ವದ "ಡೆರ್ಜಾವ" (ರಾಜ್ಯ) ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಜತೆಗೂಡಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.

೨೦೦೬ರ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಪಕ್ಷವು ಪೀಪಲ್ಸ್ ಒಪೊಸಿಶನ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಫ್ ನಟಾಲಿಯಾ ವಿಟ್ರೆಂಕೊ ಆಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ೨೦೦೭ರ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷವು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು.

### ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಶೀಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಅನೇಕ ಅವಧಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಅವಧಿಯು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್‌ರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷದ ಉದಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷವು ಆಧುನಿಕ ಅಮೇರಿಕಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷಗಳು ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗಮನಾರ್ಹ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಇದ್ದವು: ವಿಸ್ಕನ್ಸಿನ್ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ವರ್ಮಂಟ್ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷ. ವರ್ಮಂಟ್ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷವು ಈಗಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇಂದು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹಸಿರು ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಜತೆಗೂಡಿದ್ದಾರೆ. US ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿಯಿದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಲೂ ಡಾಗ್ಸ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

### ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌
UK ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ (UK), ಲಿಬರಲ್ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಹಸಿರು ಪಕ್ಷ. ಸಂಪ್ರದಾಶೀಲ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಪ್ರಸ್ತುತದ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಲಿಬರಲ್ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷವು ಹಿಂದಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬಲ ಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ, ಇದು ಈ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.[http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-11785483 ]

#### ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್
ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷವು ಏಕೀಕರಣವಾದಿ ಪಕ್ಷ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಕ್ಷಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ರಚನೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವರೂಪ ಕೊಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷವು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷವು ಅನಧಿಕೃತ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷ, ಏಕೀಕರಣವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಕ್ಷ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಒಂದು ಸಡಿಲ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ, ಈ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಗುಂಪುಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದ ಇತರ ಮೂಲತತ್ತ್ವವೆಂದರೆ ಲೇಬರ್ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಲೇಬರ್-ವಿರೋಧಿ ಮತವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಗುಂಪುಗಳು ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಹರಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೊದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದವು. ಅವುಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಅವು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೫೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ನಂತರ ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ೨೧ ಪ್ರಗತಿಪರರು, ೯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು, ೩೩ ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ೫ ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ರಚಿತವಾಯಿತು.

## ಇತರ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾತಂಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ
### ಉದಾರ-ಸಿದ್ಧಾಂತ
'ಪ್ರಗತಿಶೀಲ' ಪದವನ್ನು ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಉದಾರಶೀಲತೆ'ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಅದಲುಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದು. ಈ ಗೊಂದಲದ ಕಾರಣವು ಭಾಗಶಃ ರಾಜಕೀಯ ಸಮುದಾಯವು ದ್ವಿವಿಮಿತೀಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬಹುದು; ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದಾರಶೀಲತೆಯು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆಯ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರಶೀಲತೆಯು (ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನಿಯಂತ್ರಣ) ಆ ತತ್ತ್ವವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರಗತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಹಿರಿಯ ಸಲಹೆಗಾರ ಜಾನ್ ಹಾಲ್ಪಿನ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, 'ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆಯು ರಾಜಕೀಯದ ಪರಿಚಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉದಾರಶೀಲತೆಯಂತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ-ಆಧಾರಿತ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ, ಅದು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.' ಪ್ರಗತಿಪರರು ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆಯನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ ಮತ್ತು ಉದಾರಶೀಲತೆಗಿಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ರಾಜಕಾರಣ ಜಗತ್ತಿನೆಡೆಗಿನ ವರ್ತನೆಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ದ್ವಿಭಜನೆಯೆಂದು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸಿದುದರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದಾರಶೀಲತೆಯು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 'ಬಲ ಪಂಥೀಯ'ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಲಿಬರಲ್‍‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಎಡ-ಪಂಥೀಯ'ರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಉದಾರಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆಗಳೆರಡೂ ಈಗಲೂ ಹಲವಾರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ (ಉದಾ, ಯುದ್ಧದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತಿಮ ಸಾಧನವೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದು), ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಒಂದು ಭಿನ್ನ ವಿಭಾಗವಾದ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಶಾಲೆಯು ಉದಾರಶೀಲ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕೆಲವು ಕೇಂದ್ರ-ಎಡ ಅಥವಾ ಎಡ-ಪಂಥೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರಗತಿಪರರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅವರು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ತೆರಿಗೆ ಸಂದಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಗತಿಪರರು ಎಡ-ಉದಾರಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಒಕ್ಕೂಟಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ವೇತನವನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಪ್ರಗತಿಪರರು ಉದಾರಶೀಲರಿಗಿಂತ ಪರಿಸರವಾದದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಉದಾರಶೀಲರು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು 'ದೊಡ್ಡ ಟೆಂಟ್' ನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಗತಿಪರರು ಹಸಿರು ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ವರ್ಮಂಟ್ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಕ್ಷದಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಉದಾರಶೀಲರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದೇ ಪ್ರಗತಿಪರರು ಹೊಸ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈ ಪಕ್ಷವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮ್ಯಾನಿಟೋಬ, ಸಸ್ಕಾಟ್ಚೆವನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಚುನಾಯಕರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌
*ಕೇಂದ್ರ-ಎಡ
*ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ
*ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ
*ಉಚ್ಚ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಆಡಳಿತ
*ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರ
*ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಶಿಕ್ಷಣ
*ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ
*ಪ್ರಜಾಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌
*ಟಿಂಡಾಲ್, ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಶಿ, ಡೇವಿಡ್ ಇ.. *ಅಮೇರಿಕಾ: ಎ ನರೇಟಿವ್ ಹಿಸ್ಟರಿ*. W W ನಾರ್ಟನ್ ಆಂಡ್ ಕೊ ಇಂಕ್ (Np); ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ೨೦೦೩. ISBN ೦-೩೯೩-೯೨೪೨೬-೨
*ಲಕೋಫ್, ಜಾರ್ಜ್. *ಟೋಂಟ್ ಥಿಂಕ್ ಆಫ್ ಆನ್ ಎಲಿಫ್ಯಾಂಟ್: ನೊ ಯುವರ್ ವ್ಯೂಲ್ಯೂಸ್ ಆಂಡ್ ಫ್ರೇಮ್ ದಿ ಡಿಬೇಟ್*. ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ಗ್ರೀನ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, ೨೦೦೪. ISBN ೧-೯೩೧೪೯೮-೭೧-೭
*ಕೆಲ್ಲೆಹರ್, ವಿಲಿಯಂ ಜೆ.. *ಪ್ರೊಗ್ರೊಸ್ಸಿವ್ ಲಾಜಿಕ್: ಫ್ರೇಮಿಂಗ್ ಎ ಯೂನಿಫೈಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ವ್ಯೂಲ್ಯೂಸ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ಸ್*. ದಿ ಎಂಪ್ಯಾತಿಕ್ ಸೈನ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ೨೦೦೫. ISBN ೦-೯೭೭೩೭೧೭-೧-೯
*ಲಿಂಕ್, ಆರ್ತುರ್ ಎಸ್. ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಮಿಕ್, ರಿಚಾರ್ಡ್.. *ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವಿಸಮ್ (ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೀರೀಸ್)*. ಹ್ಯಾರ್ಲನ್ ಡೇವಿಡ್ಸನ್, ೧೯೮೩. ISBN ೦-೮೮೨೯೫-೮೧೪-೩
*ಕ್ಲೋಪ್ಪೆನ್‌ಬರ್ಗ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಟಿ.. *ಅನ್‌ಸರ್ಟೈನ್ ವಿಕ್ಟರಿ: ಸೋಷಿಯಲ್ ಡೆಮೋಕ್ರಸಿ ಆಂಡ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವಿಸಮ್ ಇನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಂಡ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಥಾಟ್, ೧೮೭೦-೧೯೨೦*. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, USA, ೧೯೮೮. ISBN ೦-೧೯-೫೦೫೩೦೪-೪
* ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೆರ್ರ್, ಮೈಕಲ್ *ಎ ಫಿಯರ್ಸ್ ಡಿಸ್ಕಂಟೆಂಟ್: ದಿ ರೈಸ್ ಆಂಡ್ ಫಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಮೂಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಅಮೇರಿಕಾ, ೧೮೭೦-೧೯೨೦*  (೨೦೦೩)
*ಸ್ಚುಟ್ಜ್, ಆರನ್. *ಸೋಷಿಯಲ್ ಕ್ಲಾಸ್, ಸೋಷಿಯಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ಆಂಡ್ ಎಜುಕೇಶನ್: ದಿ ಫೈಲ್ಯೂರ್ ಆಫ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಡೆಮೋಕ್ರಸಿ*. ಪಾಲ್ಗ್ರೇವ್, ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲ್ಲನ್, ೨೦೧೦. ISBN ೯೭೮-೦೨೩೦೧೦೫೯೧೧ ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
*ಎ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್  ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ಸ್  - ಕಾಮನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್
*"ವಾಟ್ ಈಸ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್?" , ಆಲ್ಟರ್‌ನೆಟ್ ಒಪೀನಿಯನ್ ಪೀಸ್, ಜುಲೈ ೨೫, ೨೦೦೫
* ದಿ ಫಿಫ್ಟಿ ಮೋಸ್ಟ್ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆನ್ಶಿಯಲ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್ ಸೆಂಚುರಿ: ಪಾರ್ಟ್I,&nbsp; ಪಾರ್ಟ್ II,&nbsp; ಪಾರ್ಟ್ III — *ದಿ ನೇಶನ್* ‌ನಿಂದ ಸ್ಲೈಡ್‌ಶೋಗಳು

ವರ್ಗ:ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ
ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ಚಳವಳಿಗಳು