ಎರಿಕ್ ಎರಿಕ್ಸನ್

**ಎರಿಕ್ ಹೊಂಬರ್ಗರ್ ಎರಿಕ್ಸನ್** (ಜನನ  ೧೫ ಜೂನ್ ೧೯೦೨ - ೧೨ ಮೇ ೧೯೯೪) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಎರಿಕ್ಸನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಜನರಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ೧೨ ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡಿತು.

## ಆರ೦ಭಿಕ ಜೀವನ
ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಕಾರ್ಲಾ ಅಬ್ರಹಾಂಸೆನ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಒ೦ದು ಯಹೂದಿ ಕುಟು೦ಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆ. ಆವರು ವಾಲ್ಡೆಮೊರ್ ಇಸಿಡಾರ್ ಸಾಲೊಮೊನ್ಸೆನ್ ಎ೦ಬ ಯಹೂದಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಬ್ರೋಕರ್ ಒಬ್ಬನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಎರಿಕ್ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ೦ದು ತಿಳಿದಾಗ ಅವರು ಪತಿಯಿ೦ದ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಗೊ೦ಡು ಹಲವು ತಿ೦ಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಎರಿಕ್‌ನ ನಿಜವಾದ ತ೦ದೆ ಡಾನಿಶ್ ಎ೦ಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿಯೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಿಣಿಯೆ೦ದು ತಿಳಿದ ನ೦ತರ ಅವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಫ್ರಾ೦ಕ್ಫರ್ಟಿಗೆ ಓಡಿ ಹೋದರು. ಎರಿಕ್ ೧೫ ಜೂನ್ ೧೯೦೨ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಾಲೋಮನ್ಸೆನ್ ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮದುವೆಯಿಂದ ಎರಿಕ್ ನನ್ನು ಗರ್ಭಧರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವರು ಓಡಿಹೋದರು ಮತ್ತು ಎರಿಕ್‌ನ ಜನ್ಮ ತಂದೆಯ ಗುರುತನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಲಾ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡರ್ ಎರಿಕ್ ಗೆ ಥಿಯೋಡರ್ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ತಂದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಬಾಲ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ಅವನು ತನ್ನ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮೋಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕಹಿಯಾಗಿದ್ದನು.

## ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್
೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಕೆನಡಾದ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದೆ ಜೋನ್ ಮೊವಾಟ್ ಸೆರ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರನ್ನು ಎರಿಕ್ಸನ್ ಡ್ರೆಸ್ ಬಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರ ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡರು. ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟನು. ಯಹೂದಿಗಳಿಗೆ ವಿಪರೀತ ರೋಧನೆ ಕೊಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದನು. ಕುಟುಂಬವು ಬಡ ವಿಯೆನ್ನಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಯಿತು. ನಿವಾಸದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಕುಟುಂಬವು ಅಮೇರಿಕಾಗೆ ತೆರಳಿತು.

ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಬಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿ ಹುದ್ದೆಗೇರಿದರು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ‌ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ನ೦ತರ ಹಾರ್ವಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಪಕರಾದರು  ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾಲೆಗೆ ಪ್ರಾಧ್ಯಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ನ೦ತರ ಅವರ ಕುಟು೦ಬದ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಹೋಮ್ಬರ್ಗರ್ ಇ೦ದ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಎ೦ದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.

ಎರಿಕ್ಸನ್ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಳಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಮೀಡ್ ಗ್ರೆಗೊರಿ ಬೇಟ್ಸನ್ ಮತ್ತು ರುತ್ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಅವರಂತಹ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಎರಿಕ್ಸನ್ ತನ್ನ ಚಿಂತನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಡಕೋಟಾದ ಸಿಯೋಕ್ಸ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವನ್ನು ಅವರ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಯೇಲ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಡಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವರು ಯುರೋಕ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಸಿಯೋಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಕ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಉತ್ಸಾಹದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.

೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಯೇಲ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಎರಿಕ್ಸನ್ ದಂಪತಿಗಳು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ರೇಖಾಂಶ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ಎರಿಕ್ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು.

೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಿವರಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ತೊರೆದರು. ೧೯೫೧ ರಿಂದ ೧೯೬೦ ರವರೆಗೆ ಅವರು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟಾಕ್ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯವಾದ ಆಸ್ಟೆನ್ ರಿಗ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 

ಅವರು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು. 1973ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಹ್ಯುಮಾನಿಟೀಸ್ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಉಪನ್ಯಾಸರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸವು ಹೊಸ ಗುರುತಿನ ಆಯಾಮಗಳು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

## ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಹಂನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಎರಿಕ್ಸನ್‌ರವರು ಅಹಂ ಮಾನಸಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್‌ರವರು ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಕೂಡ ಪೋಷಕ-ಮಗುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಹಂನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ಕೊಟ್ಟರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್‌‌ರವರ ಪ್ರಕಾರ ಮಕ್ಕಳು ವಾಸಿಸುವ ಪರಿಸರವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಸ್ವಯಂ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಗಾಂಧಿಯ ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ (೧೯೬೯)  ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಹಂತಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿರುವ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಎರಿಕ್ಸನ್‌ ಅವರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿರಳವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಂತವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವರು ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಿಶೋರಾವಸ್ಥೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಕಿಶೋರಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಯುವವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಯಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ವಿವಿಧ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಘರ್ಷದ ಫಲಿತಾಂಶವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಜೀವನಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ಪುನಃ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಪುನಃ ವಿಳಾಸಿಸಬಹುದು.

## ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಎರಿಕ್ಸನ್‌ರವರ ಜೀವನ-ಹಂತಗಳನ್ನು  ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಎಂಟು ಹಂತಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಈ ಹಂತಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿರುವ "ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು" (ಈ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಗಿದೆ).

### ೧. ಭರವಸೆ, ಮೂಲಭೂತ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಅಪನಂಬಿಕೆ
ಈ ಹಂತವು ಶಿಶುವಿನಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೦-೧ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ. ಇದು ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಶಿಶುವಿನ ಮೂಲಭೂತವಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಅವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಪೋಷಣೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಇದು ಬಹುಮುಖವಾಗಿದೆ. ಬಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತಾಯಿಯ ಸಂಬಂಧದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ತಾಯಿ ತನ್ನ ಒಳಗಿನ ನಂಬಿಕಾರ್ಹತೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅರ್ಥದ ಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಗು ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಹಂತದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಶಿಶುವಿನ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಪೋಷಕರಲ್ಲದ ಇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡಬಹುದಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಇತರರ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಮಗು ನಂಬಿಕೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿನ ಭಾವನೆಗೆ ಆಧಾರ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಭಯದ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತು ಅಸಂಗತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

### ೨. ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ, ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ವಿರುದ್ಧ ನಾಚಿಕೆ
ಈ ಹಂತವು ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ೧-೩ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ,ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗು ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರು ಮಗುವಿನ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಾವು ತಾವೇ ಮಾಡುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬೇಕು. ನಿರುತ್ಸಾಹವು ಮಗುವಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೌಚಾಲಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.  ಇನ್ನು ಮಗು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮಗುವಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಲು ಮಹತ್ವದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎರಿಕ್ಸನ್‌ರವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರು ಮಗುವನ್ನು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರೆ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಗದರಿಸುವುದು ಬೇಡ. ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನವು ಮಗುವು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಳಿಯಲು ಅಸಮರ್ಥತೆಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಸಾಧನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಮಕ್ಕಳು ಸ್ವಯಂ-ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಸ್ವಯಂ-ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಂತದ ಮಕ್ಕಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು ತಮ್ಮದೇ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ ಮಗು ಇತರರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.  ಮಗುವಿಗೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪಿದ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪಿದ ಭಾವನೆಯು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇತರರಿಗೆ ಹೊರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 
ಮಗು ಜಗತ್ತಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ತಿರಸ್ಕಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಗು ತಪ್ಪಿದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಉದ್ದೇಶದ ಗುಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಎರಡು ಅತಿಯ ಕಡೆಯ ನಡುವಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮತೋಲನವಾಗಿದೆ. ಸ್ನೇಹಿತರು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು. ಮಗು ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಇತರ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಒತ್ತಡವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಭಾವನೆ ತರುವಂತೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಿತವಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಸಕ್ತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಯ ಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧವು ಅನುಮಾನ, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂಜರಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲಾರರು. ಈ ಹಂತದ ಗುಣವು ಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಎರಡು ಅತಿಯ ನಡುವೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಸಾಧನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.  ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಲ್ಲರು.. ಅಲ್ಲದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಂಗಿತ್ವದ ಸಂಕಟವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಬಲ್ಲರಾದರೆ.

### ೭. ಆರೈಕೆ, ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಲತೆ
ವಯಸ್ಕಾವಸ್ಥೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತವು ೪೦ ಮತ್ತು ೬೫ ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮಿಗೆ ಏನು ಮುಖ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆಹಾಕುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ಉಳಿದ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವದೇನೋ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.  ಜನರಾಶಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ, ಬೋಧನೆ, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಂತಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರಾಶಿಯ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಜೀವನವು ಏನೆಂದರೆ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭೂತಕಾಲದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಶೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರರ್ಥಕತೆಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

### ೮. ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಅಹಂ ಸಮಗ್ರತೆ ವಿರುದ್ಧ ಹತಾಶೆ
ಈ ಹಂತವು ೬೫ ವರ್ಷಗಳ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯೋಮಾನದವರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದು,ನಿವೃತ್ತಿ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಕಲಿಯಬೇಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಹಿಂದುಮುಗಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಹಂ-ಒಗ್ಗಟ್ಟಾದರೆ ಜೀವನವನ್ನು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಲುಗಳು, ಸಾಧಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸದವು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂತಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಪ ಭಾವನೆ ಅಥವಾ ಮಹತ್ವದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಇದು  ದುರಂತ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆಯತ್ತ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದ ಗುಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಅನುಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾವನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.  ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು "ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಸಮರ್ಪಕತೆಯ ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ" ಪೀಡಿತನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದಳು. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮರ್ಪಕತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು.

ಎರಿಕ್ಸನ್ ೧೨ ಮೇ ೧೯೯೪ ರಂದು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ನ ಹಾರ್ವಿಚ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ