open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ದಾತಿವಾರ ಕೋಟೆ

**ದಾತಿವಾರ ಕೋಟೆ**ಯನ್ನು **ಹಿರಾಡೊಂಗರ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಾಲ್ಘರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಸೈನಿಂದ ೭೨ ಕಿಮೀ ದೊರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ವೈತರ್ಣಾನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಅರ್ನಾಲಾ ಕೋಟೆಯವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ

## ಇತಿಹಾಸ 
ಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆಗಳೇನೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು  ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ನಿರ್ಮಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ 
ಇದರ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣ ಸಫಲೆ. ಇದು ಮುಂಬೈನಿಂದ ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ ೧೦೭ ಕಿಮೀ (೬೬ ಮೈಲಿ) ಇದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮೂಲ ಗ್ರಾಮವು ದಾತಿವೇರ್ ಅಥವಾ ದಾಂತಿವೇರ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಫಲೆಯಿಂದ ೧೫-೨೦ ಕಿಮೀ (೯-೧೨ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸಫಲೆ ಮತ್ತು ಎಡ್ವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಿವೆ.  ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗವು ದಾತಿವಾರೆ ಗ್ರಾಮದ ಉತ್ತರದ ಗುಡ್ಡದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಕೋಟೆಯವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ರಸ್ತೆ ಇದೆ. ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
## ನೋಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳ 
ಕೋಟೆಯ ಕೆಲವು ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಬುರುಜುಗಳು ಬೇಟಿ ನೀಡಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಜುಬೇದಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಜುಬೈದಾ*** ಚಲನಚಿತ್ರ ೨೦೦ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನಗಲ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಇದರ ಕತೆಗಾರರು ಖಲೀದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್. ಇದರಲ್ಲಿ 
ಕರಿಷ್ಮಾ ಕಪೂರ್, ರೇಖಾ, ಮನೋಜ್ ಬಾಜಪಾಯ್, ಅಮರೀಶ್ ಪುರಿ,ಫರೀದಾ ಜಲಾಲ್,ಲಿಲೇಟ್ ದುಬೆ,ಶಕ್ತಿ ಕಪೂರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿದರು ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ 

## ಚಿತ್ರ ಕತೆ
ಅಜ್ಜಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದ ರಿಯಾಜ್(ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್)ನ ತಾಯಿಯ ಹುಡುಕಾಟದ ಕತೆಯೇ ಜುಬೈದ. ಆತನ ತಾಯಿಯೇ ಜುಬೈದ(ಕರಿಷ್ಮಾ ಕಪೂರ್). ಆಕೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸುಲೇಮಾನ್ ಸೇತ್(ಅಮರೀಶ್ ಪುರಿ)ಯ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಆಕೆ ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ವಿಷಯ ಆಕೆಯ ತಂದೆಗೆ ತಿಳಿದಾಗ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ಆತ ಆಕೆ ಮುಂದೆಂದೂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸದಂತೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯನ ಮಗ ಡಾ| ಮೆಹಬೂಬ್ ಆಲಂ ಜೊತೆ ಆಕೆಯ ವಿವಾಹವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮೆಹಬೂಬ್ ಮನೆಯಳಿಯನಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಸುಖೀ ಸಂಸಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಆಕೆ ರಿಯಾಜ್ ಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದಾದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಮೆಹಬೂಬಿನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಸುಲೇಮಾನ್ ಸೇತ್ ನಡುವೆ ವೈಮನಸ್ಯ ಬೆಳೆದು ಮೆಹಬೂಬ್ ಮತ್ತು ಜುಬೈದಾಳ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಮುರಿದು ಬೀಳುತ್ತದೆ.

ಬೇಸರಗೊಂಡ ಜುಬೈದ ಫತೇಪುರದ ಮಹಾರಾಜ ವಿಜಯೇಂದ ಸಿಂಗ(ಮನೋಜ್ ಬಾಜಪೇಯಿ)ರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಸಿಂಗರಿಗೆ ಆಗಲೇ ಮಹಾರಾಣಿ ಮಂದಿರಾ ದೇವಿ(ರೇಖಾ) ಜೊತೆಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳೂ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅವರಿಗೆ ಜುಬೈದಾಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮಾಂಕುರವಾಗಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಜುಬೈದಾಳಿಗೆ ಮಹಾರಾಜರ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಪ್ರೇಮವಿದ್ದರೂ ಅರಮನೆಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಮೈದುನನ ನಡುವಳಿಕೆಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮೈದುನ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುವಂತೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುವ ವಿಷಯ ಆಕೆಯ ದಿನಚರಿಯ ಮೂಲಕ ರಿಯಾಜ್ಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ರಿಯಾಜ್ ಫತೇಪುರಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವರು ಆ ಹೆಸರಿನ ಮಹಿಳೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಕೆಲವರು ಆಕೆ ತಮ್ಮ ರಾಜನನ್ನು ವಂಚಿಸಿ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಟ್ಟವಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ "ಮಂದಿ ದೀದಿ" ಎಂದು ಜುಬೈದಾ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಣಿ ಮಂದಿರಾ ದೇವಿಯಿಂದ ರಿಯಾಜ್ಗೆ ಬೇರೆ ಸಂಗತಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜುಬೈದಳ ದಿನಚರಿ ಪಡೆದ ರಿಯಾಜ್ಗೆ ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಸಿಂಹರು ರಾಜಕಾರಣಿಯಾದ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ದೆಹಲಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕ ಮೀಟಿಂಗಿಗೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜರ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೂ ರಾಣಿ ಮಂದಿರಾ ದೇವಿಯೇ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ಕಿರಿಕಿರಿಗೊಳ್ಳುವ ಜುಬೈದಾ ಈ ಬಾರಿ ತಾನೇ ಬರುವೆ ಎಂದು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗುವ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜುಬೈದಾ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಮೈದುನ ಉದಯ ಸಿಂಗ್ ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಂದಿರಾಳನ್ನು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಸಿ ಜುಬೈದಾಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಂಚು ಹೂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜುಬೈದಾ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ.

ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಗೆ ರಿಯಾಜ್ಗೆ ತನ್ನ ತಾಯಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ಚಿತ್ರದ ಏಕೈಕ ಟೇಪ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆತ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಯಾರು ಅಂತ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಆಕೆಯ ಚಿತ್ರ ನೋಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಅಜ್ಜಿ ತನ್ನ ಮಗಳು ಖುಷಿಯಾಗಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಿತ್ರ ನೋಡುತ್ತಾ ಆನಂದ ಭಾಷ್ಪ ಸುರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

## ತಾರಾಗಣ
#ಕರಿಷ್ಮಾ ಕಪೂರ್ 
#ರೇಖಾ  
#ಮನೋಜ್ ಬಾಜಪಾಯ್ 
#ಅಮರೀಶ್ ಪುರಿ 
#ಫರೀದಾ ಜಲಾಲ್ 
#ಲಿಲೇಟ್ ದುಬೆ 
#ಶಕ್ತಿ ಕಪೂರ್
#ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪
ಮನ್ನಾ-ದೋರಾ ಭಾಷೆ

**ಮನ್ನಾ-ದೋರಾ** ಎಂಬುದು ತೆಲುಗಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ  ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ತೆಲುಗಿನ ಉಪಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.  ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಮಸೂಚಕವಾದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. 

ದೋರ ಸಮುದಾಯವು 'ಕೊಂಡ ರಾಜು' ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.  ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಜನಗಣತಿ. ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಕೊಂಡ ದೊರ' ಸಮುದಾಯದ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಕ್ಕು ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು 'ಕೊಂಡ ದೊರ' ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರೆಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಅವರ ಮೂಲ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕುಬಿ / ಕೊಂಡ, ಸಾಹಿತ್ಯೇತರ ಕೇಂದ್ರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ಕುಯಿ ಮತ್ತು ಕುವಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಾ ಪದಗಳಾದ ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಒಡಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ವಡ್ಡರ್ ಭಾಷೆ

**ವಡ್ಡರ್**, ಅಥವಾ **ವಡಾರಿ** ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.  ಅದು ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ತೆಲುಗು ಶಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದೆ.  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ವಡ್ಡರ್‌ಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಡ್ಡರ್ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಇದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೦,೦೦೦ ಜನರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು  'ವಡಾರಿ' ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಎಥ್ನೋಲಾಗ್  ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ತೆಲುಗಿಗೆ ನಿಕಟವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.  ಆದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ.  ವಡ್ಡರು ಕೈಕಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಿಕಟ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ 
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಭಟ್. ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ಚಲನಶೀಲತೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಡ್ಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆ . ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ, ೧೯೮೪.

ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ರಾಜಗಿರಿ ಕೋಟೆ

**ರಾಜಗಿರಿ ಕೋಟೆ**ಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೨೦೦ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಜಗಿರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜಗಿರಿ ಅಂದರೆ *ಬೆಟ್ಟದ ರಾಜ* ಎಂದರ್ಥ .  ಇದು &nbsp;ಜಿಂಗೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ೧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇಸರಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಂಡೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ  ಕೋಟೆಯು ಮ್ಯಾಗಜೀನ್, ಜಿಮ್ನಾಷಿಯಂ, ಅರಮನೆ ಸ್ಥಳ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಭವನ, ಅಶ್ವಶಾಲೆ, ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ, ಕಣಜ, ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ಖಜಾನೆ, ಧಾನ್ಯಗಳ ಅಂಗಡಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ಆನೆ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ವೇಣು ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರ ರಂಗನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ, ಸಾದತುಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಸೀದಿ (೧೭೧೭-೧೮), ಮಹಬ್ಬತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಸೀದಿ ಇದೆ. ನಿರಂತರ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಗಳು, ಬೃಹತ್ ಫಿರಂಗಿ, ಚಕ್ರಕುಲಂ-ಕುಂಡ (ಜಲಾಶಯ)  ಕೋಟೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಲಿಂಗಾಂಬುಧಿ ಕೆರೆ

**ಲಿಂಗಾಂಬುಧಿ ಕೆರೆಯು** ಭಾರತದ ಮೈಸೂರು ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. 

## ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ 
೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಬ್ಲಾಕ್, ರೋಸ್ ಬ್ಲಾಕ್, ಅರ್ಜೆಂಟೀಯಾ ಬ್ಲಾಕ್, ಪ್ಲುಮೆರಿಯಾ ಬ್ಲಾಕ್, ಟೋಪಿಯರಿ ಬ್ಲಾಕ್, ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಬ್ಲಾಕ್, ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ ಪಾರ್ಕ್, ಮೈನರ್ ಫ್ರೂಟ್ ಬ್ಲಾಕ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳ ಬ್ಲಾಕ್, ಪಾಮ್ಸ್ ಬ್ಲಾಕ್, ಔಷಧೀಯ ಮತ್ತು ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಬ್ಲಾಕ್, ರಾಕರೀಸ್ ಬ್ಲಾಕ್, ಬಿದಿರಿನ ಬ್ಲಾಕ್, ಫಿಕಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಬ್ಲಾಕ್   ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.  

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಲಿಂಗ ಬುಧಿ ಪಾರ್ಕ್
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೆರೆಗಳು
ಆದಿತ್ಯ ಗಾಧ್ವಿ

**ಆದಿತ್ಯ ಗಾಧ್ವಿ** (ಜನನ ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೪) ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ  ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. ಅವರು ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ . ಅವರು ಗುಜರಾತಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಸೋಲೋ ಗಾಯನದ ಹಲವು ಗೀತೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ  ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ  ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ *ಖಲಾಸಿ, ರಂಗ್ ಮೊರ್ಲಾ*, ಗುಜರಾತ್ ಟೈಟಾನ್ಸ್ ಗೀತೆ *ಆವಾ ದೇ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ*  '** 

## ಇವರು ಹಾಡಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳು
#ಖಲಾಸಿ - ಕೋಕ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಭಾರತ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಈ ಹಾಡು ಯೂಟ್ಯೂಬಿನಲ್ಲಿ ೧೧೩ ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಣೆ ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
#ರಂಗ್ ಮೊರ್ಲಾ,
#ಗುಜರಾತ್ ಟೈಟಾನ್ಸ್ ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಗೀತೆ ಆವಾ ದೇ

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಗಾಧ್ವಿಯವರು **ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ''' ಗುಜರಾತಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಯೋಗೇಶ್ ಗಧ್ವಿ. ಅವರು ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. 

## ವೃತ್ತಿ 
ಇವರು "E-Tv ಲೋಕ ಗಾಯಕ್ ಗುಜರಾತ್" ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು . ಅವರ ' ಕಾಮಸೂತ್ರ3D '  ಚಿತ್ರದ ೨ ಹಾಡುಗಳು  ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವಾಗಿದ್ದವು.  ಇವರು  ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು 18 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು TRP ಗಳಿಸಿದ "ಲೋಕ ಗಾಯಕ್ ಗುಜರಾತ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು. "ಲೋಕ ಗಾಯಕ್ ಗುಜರಾತ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಗಧ್ವಿ ಗುಜರಾತಿನ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಜನವರಿ 26 ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಗಾಧ್ವಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಇತರ ಅತಿಥಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಗಾಧ್ವಿ ಅವರು ಎ.ಆರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಜೊತೆ  ದುಬೈ, ವಡೋದರಾ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ "ಲೇಕರ್ ಹಮ್ ದೀವಾನಾ ದಿಲ್" ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರು ೧೧ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೭ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಐಪಿಎಲ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲು ಆದಿತ್ಯ ಗುಜರಾತ್ ಟೈಟಾನ್ಸ್ನ  ಗೀತೆ ' *ಆವಾ ದೇ* ' ಅನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಹಾಡನ್ನು ಗುಜರಾತ್ ಟೈಟನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಕೆ.ಆರ್ ತಂಡಗಳ ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಗಧ್ವಿ ಅವರು USA ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೈವ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೋಕ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಭಾರತ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ' ಶರತೋ ಲಗು ', ' ಹೇಳರೋ ' ಮತ್ತು ' ಲವ್ ನಿ ಭಾವೈ' ಮುಂತಾದ ಹಿಟ್‌ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡು 'ಖಲಾಸಿ' ಮತ್ತು ಅದರ ಗಾಯಕ ಆದಿತ್ಯ ಗಾಧ್ವಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ ಕೋಕ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಇಂಡಿಯಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಆದಿತ್ಯ ಗಾಧ್ವಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮರುಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
## ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
## ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
# ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ಏಕಗೀತೆಗಾಗಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
# ಅವರು 2014 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಕಾಮಸೂತ್ರ3D ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪
ದಿಯೋಧಾನಿ ನೃತ್ಯ

thumb| ದಿಯೋಧಾನಿ ನೃತ್ಯ ಆಚರಣೆ
**ದಿಯೋಧಾನಿ ನೃತ್ಯವು** ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂನ ಶಾಮನ್ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬಹುದು.  ದಿಯೋಧಾನಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವವರು ಬೋಡೋ ಮೂಲದವರು.  ದೇವಧಾನಿಯ ಒಂದು ಗುಂಪು ಪ್ರದರ್ಶನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.  ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವು ನಾಗದೇವತೆ ಮಾರೆ/ಮಾರೋಯಿ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.  ಅಸ್ಸಾಂನ ದರ್ರಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಡೋ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೋರಸ್ ನಾಯಕ *ಓಜಾ* ಹಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಧಾನಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

**ದಿಯೋಧಾನಿ** ನೃತ್ಯವು ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂನ ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಮಂಗಳದೈ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಲಖಿಂಪುರದಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡ ಕಾಡು ನೃತ್ಯದ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 'ಮಾನಸ ಪೂಜೆ' ಅಂದರೆ ನಾಗದೇವತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಳೆಯ ನೃತ್ಯ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವು ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

## ದೇವಧಾನಿ ಪದದ ಅರ್ಥ 
ದಿಯೋಧಾನಿ ಎಂಬ ಪದವು ಎರಡು ಪದಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. 'ದಿಯೋ' ಪದದ ಅರ್ಥ 'ದೇವರು' ಮತ್ತು 'ಧನಿ' ಎಂದರೆ 'ಮಹಿಳೆ'. ದಿಯೋಧಾನಿ ಎಂಬ ಪದವು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.   ಅಕ್ಷರಶಃ ದೇವರಿಂದ (ಶಾಮನ್) ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆ ಎಂದರ್ಥ. ಪುರುಷ ಶಾಮನ ರೂಪವೂ ಸಹ ಇದೆ.  ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ *ಕಾಮರೂಪದಲ್ಲಿ* 'ಜಾಕಿ'ಯೆಂದು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 'ದಿಯೋಧೈ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ದಿಯೋಧಾನಿ ಶಾಮನ್ ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಪುರುಷನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವಿಯಿಂದ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ಅವರ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ದಿಯೋಧಾನಿಯಲ್ಲಿ, ಓಜಪಾಲಿ ಹಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅವಿಭಜಿತ ದರ್ರಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಸುಕ್ನೋನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವಿಭಜಿತ ಕಾಮರೂಪ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಮರೂಪಿ ಬೋರ್-ಧೋಲ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದೆ. 

## ವಿವರಣೆ 
ನರ್ತಕರು ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೀರೋಚಿತ ಯುದ್ಧ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.  

## ದಿಯೋಧಾನಿ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನ 
ದಿಯೋಧಾನಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಗುಂಪು ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಂಪು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರವು ಉಗ್ರ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 'ಭವಾನಿ ಚರೈ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಭವಾನಿಮಾಯಿಯ ಪ್ರಭಾವ. ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಹಂತಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಅಭ್ಯಾಸದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ನೃತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಭಾಗವೆಂದರೆ 'ಡಾ' ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ. ದಾ ಒಂದು ಹರಿತವಾದ ಆಯುಧ.

ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೇಕೆಯನ್ನು ಬಲಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾರಿವಾಳವನ್ನು ಮಾನ್ಶಾ ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಕುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಸೀಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಓಜಾ ನಂತರ ಅವರ ಪಾಲಿಸ್ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಓಜಪಾಲಿ ಹಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಶುಕ್ನಾಮ್ನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾನಸಾ ದೇವಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೃತ್ಯದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು ಜೈಧೋಲ್ ಅಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದ ತಾಳವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಖುಟಿತಾಲ್ ಅಂದರೆ ತಾಳೆ ಗಾತ್ರದ ಸಿಂಬಲ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಖುಟಿತಾಲ್ ಅನ್ನು ಪಾಲಿಸ್ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿ

**ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿ** ದೇವಿಯನ್ನು **ಮಾತಾ ರಾಣಿ**, **ತ್ರಿಕೂಟ**, **ಅಂಬೆ** ಮತ್ತು **ವೈಷ್ಣವಿ** ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಕೆ ಹಿಂದೂ  ದೇವತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಅವತಾರವಾಗಿದ್ದೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವು ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣೋದೇವಿಯನ್ನು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ರೂಪವೆಂದು  ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಷ್ಣೋದೇವಿಯನ್ನು ಮಹಾಕಾಳಿ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ ದೇವತೆಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಅವತಾರವಾಗಿಯೂ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಅವಳನ್ನು ಹರಿ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಳಾಗಿಯೂ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಮೂಲ 
### ಪುರಾಣ 
ದೇವಿ ಮಹಾಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ  ಈ ದೇವಿಯನ್ನು "ವಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯಾ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ವರಾಹ ಪುರಾಣದ ತ್ರಿಶಕ್ತಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವಳು **ತ್ರಿಕಾಲ ದೇವತೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ತ್ರಿಕಾಲ ದೇವತೆ** ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇವತೆ.  ಈಗ ತ್ರಿಕೂಟ ಧಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆ ಶತಷ್ಣಗ ಪರ್ವತವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂಬ ಅಸುರನನ್ನು ಈಕೆ ಸಂಹರಿಸಿದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ  (ನಿರಾಕರಣೆ: ಈ ಘಟನೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಲ್ಪ - ಮಾನವ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈಗಿರುವ ಕಲ್ಪದ ಹೆಸರು ಶ್ವೇತ ವರಾಹ ಕಲ್ಪ)

ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಸಂಹಿತೆಯ ಕೃತಯುಗ ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಸಂತಾನವು ಅವಳನ್ನು "ಮಾಣಿಕಿ", ಕಲ್ಕಿಯ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ಮಾಣಿಕಾ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ (ತ್ರಿಕೂಟ ಪರ್ವತದ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು) ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. 

### ತಂತ್ರ 
ಬೃಹತ್ ತಂತ್ರಸಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವಳನ್ನು "ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ತ್ರಿಕೂಟಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 
alt=|thumb| ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ಭವನದ ಒಂದು ನೋಟ

## ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾರ್ಗ 
ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಮನೋಹರ್ ಸಜ್ನಾನಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿಯ ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಅರ್ಧ ಕುನ್ವಾರಿ.  ಇದು ಕತ್ರಾ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗುಹೆಯ ನಡುವೆ ಸಿಗುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಮಗು 9 ತಿಂಗಳು ಹೇಗೆ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತೋ ಹಾಗೆಯೇ 9 ತಿಂಗಳು ಈ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದಳು.  ವೈಷ್ಣೋದೇವಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಭೈರವನಾಥನು ಹಿಂದೆ ಓಡಿಹೋದಾಗ ದೇವಿಯು ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯೊಂದರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಳು. ಆಗ ಅವಳು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಕರೆದು "ನಾನು ಈ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನೀನು ಭೈರವನಾಥನನ್ನು ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಿಡಬಾರದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. ಹನುಮಂತನು ತಾಯಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನು. ಭೈರವನಾಥನನ್ನು ಈ ಗುಹೆಯ ಹೊರಗೇ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕತೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಇಂದು ಆ ಪವಿತ್ರ ಗುಹೆಯನ್ನು 'ಅರ್ಧ ಕುನ್ವಾರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

## ದೇವಾಲಯ 
right|thumb| 2008 ರಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
**ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿ ದೇವಾಲಯವು** ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ತ್ರಿಕೂಟ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕತ್ರಾದಲ್ಲಿದೆ .    ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದುರ್ಗೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ 108 ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಇದು ಭಾರತದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.   ನವರಾತ್ರಿಯಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಮೀರುತ್ತದೆ.  ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ದೇವಾಲಯವು ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಲೇಖಕರಾದ ಮೈಕೆಲ್ ಬಾರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಜಾನಿಸ್ ಗ್ರಾಸ್ ಸ್ಟೈನ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಜಮ್ಮುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾತಾ ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿ ದೇಗುಲವು ಸುಮಾರು $16 ಶತಕೋಟಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ". 

ದೇವಾಲಯವು ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿವೇಕಾನಂದರಂತಹ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಸಂತರು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* *ಜಗ್ ಜನನಿ ಮಾ ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿ - ಕಹಾನಿ ಮಾತಾ ರಾಣಿ ಕಿ*
* ಮಾತೃಕೆಗಳು
* ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ರೂರ್ಕೆಲಾ
* ಹರಿಯಲಿ ದೇವಿ / ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.
* ಶ್ರೀ ಮಾತಾ ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಮಾ ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿ ಶ್ರೈನ್ ಬೋರ್ಡ್ 

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆ
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪
ಜಯಂತಿ ನಾಯಕ್

**ಜಯಂತಿ ನಾಯಕ್** (ಜನನ 6 ಆಗಸ್ಟ್ 1962) ಗೋವಾದ ಕ್ವಿಪೆಮ್ ತಾಲೂಕಿನ ಅಮೋನಾ ಪ್ರದೇಶದವರಾಗಿದ್ದು, ಗೋವಾದ ಕೊಂಕಣಿ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ್ತಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವ ಲೇಖಕಿ, ಜಾನಪದ ತಜ್ಞೆ, ಅನುವಾದಕಿ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೊಂಕಣಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ  ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತೆಯೂ ಹೌದು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸರಾಸರಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು 
ನಾಯಕ್ ಅವರು ಗೋವಾ ಕೊಂಕಣಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಜಾನಪದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,  "ಗೋವಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಜಾನಪದವನ್ನು (ದ) ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು" ಇದರ ಗುರಿ ಆಗಿದೆ.  *ರಥಾ ತುಜೆಯೊ ಘುಡಿಯೊ*, *ಕಣ್ಣೆರ್ ಖುಂಟಿ ನಾರಿ*, *ತ್ಲ್ಲೊಯ್ ಉಖಲ್ಲಿ ಕೆಲಿಯಾನಿ*, *ಮನಾಲಿಂ ಗೀತಾಂ*, *ಪೆಡ್ನೆಚೊ ದೊಸ್ರೊ* ಮತ್ತು *ಲೋಕಬಿಂಬ್ ಕೂಡ ಅವರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ* ಸೇರಿವೆ.

ನಾಯಕ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಥಾಮಸ್ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ಕೊಂಕಣಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು, ಇದು ಕೊಂಕಣಿ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇದುಗೋವಾದ ಆಲ್ಟೊ ಪೊರ್ವೊರಿಮ್‌ನ ಬಳಿ ಇತ್ತು. 2005ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕೊಂಕಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.

## ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
ನಾಯಕ್ ಅವರು  ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ಕವನ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಹೀಗಿದೆ.

# ಗರ್ಜನ್ (ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, 1989)
# ರಥಾ ತುಜೆಯಾ ಘುಡೆಯೊ (ಜಾನಪದ, 1992)
# ಕನೇರ್ ಕುಂತಿ ನಾರಿ (ಜಾನಪದ, 1993)
# ತಲಾಯ್ ಉಖಲ್'ಲಿ ಖೆಲ್ಲ್ಯಾನಿ (ಜಾನಪದ, 1993)
# ಮನಾಲಿಂ ಗೀತಂ (ಜಾನಪದ, 1993)
# ಅಮೋನೆಮ್ - ಏಕ್ ಲೋಕಜಿನ್ [ಅಮೋನಾ - ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ] (ಜಾನಪದ, 1993)
# ಪೆಡ್ನೆಚೊ ದೋಸ್ರೊ [ಪೆರ್ನೆಮ್‌ನ ದಸರಾ ಉತ್ಸವ] (ಜಾನಪದ, 1995)
# ನಾಗ್ಶೆರಾಚೆಂ ಸುರ್ [ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ನಾಗ್ಶೆರ್] (ಜಾನಪದ, 1996)
# ಲೋಕಬಿಂಬ್ (ಜಾನಪದ, 1998)
# ಸೊರ್ಪಂಚಿ ಕರಾಮತ್ [ಒಂದು ಹಾವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು] (ಅನುವಾದ, 1998)
# ಕೊಂಕಣಿ ಲೋಕನ್ಯೊ [ಕೊಂಕಣಿ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು] (ಜಾನಪದ, 2000)
# ವಾಗ್ಮಮಾಚಿ ಫಜಿತೀ [ಅಂಕಲ್ ಟೈಗರ್ಸ್ ಕಮ್ಯುಪನ್ಸ್] (ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, 2000)
# ಚಡ್ ಶಾಣ್ಯಾಂಕ್ ಫಾತ್ರಾಚೆಂ ಶಿತ್ [ದಿ ಓವರ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಒನ್ಸ್ ಗೆಟ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್ ಇನ್ ದೇರ್ ರೈಸ್] (ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಲಿಟರೇಚರ್, 2001)
# ಅಥಾಂಗ್ (ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, 2002)
# ನವರಂಗಿ ಫುಲ್ [ಒಂಬತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳ ಹೂವು] (ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, 2002)
# ಭುರ್ಘೇಮ್‌ಖಾತಿರ್ ಲೋಕನ್ಯೊ [ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು] (ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, 2002)
# ಕರ್ಲೆಚಿ ಬನ್ವಾಡ್ [ಕರ್ಲಾ ಗ್ರಾಮದ ಬನ್ವಾಡ್???] (ಜಾನಪದ, 2002)
# ಸಾನುಲ್ಯಾಂಚಿ ಕವ್ನುಲಂ (ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, 2004)
# ಗೋಯೆಂಚಿಮ್ ಲೋಕಲಾ [ಗೋವಾ ಜಾನಪದ] (ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, 2004)
# ಗನ್ವ್ರಾನ್ (ಜಾನಪದ, 2005)
# ರಾಜರತ್ನ (ಜಾನಪದ, 2005)
# ಲೋಕರಂಗ್ (ಜಾನಪದ, 2008)
# ಲೋಕಮಂಥನ್ [ಜಾನಪದ ಮಂಥನ] (ಜಾನಪದ, 2008)
# ವೆಂಚಿಕ್ ಲೊಕ್ಕನ್ನಿಯೊ [ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು] (ಜಾನಪದ, 2008)
# ಕುಕುಮಾದೇವಿಚಿ ದೀಪಮಾಲ್ (ನಾಟಕ, 2009)
# ಮಿರ್ಗ್ವೆನೊ (ಕವನಗಳು, 2010)
# ವಿಸರ್ಜನ್ [ಇಮ್ಮರ್ಶನ್] (ಅನುವಾದ, 2012)
# ದೇಶಂತರಿಚೆಯೊ ಲೋಕಕಥಾ - ಭಾಗ 1 [ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಿಂದ.....] (ಜಾನಪದ, 2013)
# ಕಲ್ಮಯಾ [ಕಲ್ಮಯ...] (ನಾಟಕ, 2014)
# ಮ್ಹಜಿ ಮತಿ, ಮ್ಹಾಜಿ ಮನ್ಶಾ [ನನ್ನ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಜನರು] (ಸ್ಕೆಚಸ್, 2015)
# ದಿ ಸಾಲ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅರ್ಥ್: ಸ್ಟೋರೀಸ್ ಫ್ರಮ್ ರೂಸ್ಟಿಕ್ ಗೋವಾದ ಅಗಸ್ಟೋ ಪಿಂಟೋ (ಗೋವಾ 1556) ರ ನಂತರದ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, 2017)
# ಗುಟ್ಬಂಧ್ (ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, 2019)
# ಆರ್ಟ್ (ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, 2019)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
‏
‏‎

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೬೨ ಜನನ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ್ತಿಯರು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ನಾಗರ್ಚಾಲ್ ಭಾಷೆ

**ನಾಗರ್‌ಚಾಲ್** ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.  ೧೯೭೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ೭,೧೦೦ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರು ಇದ್ದರು.  ಆದರೆ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಗೊಂಡಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನಾಗರ್ಚಿ ಜನರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಬಾಲಘಾಟ್, ಛಿಂದ್ವಾರಾ, ಜಬಲ್ಪುರ್, ಮಂಡ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸಿಯೋನಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ.  ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಾಗರ್ಚಿಗಳು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆ *ಪುರಾಣಿ* ಭಾಷೆ, *ಅಂದರೆ "ಹಳೆಯ ಭಾಷೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.  ಅವರು ೧೫ ರಿಂದ ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು  ಗೊಂಡಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.*  *ಈ ಭಾಷೆ ಹಿಂದಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.  ಆದರೆ ಗೊಂಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಗೊಂಡಿಕ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.* *ಸಂಶೋಧಕರು ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ನಾಗರ್ಚಿ ಪದಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.  ಆದರೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಹಿರಿಯರು ಸಹ ನಾಗರ್ಚಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 
* ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ನಾಗರ್ಚಿ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಾಷಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ಸ್ತನಗ್ರಂಥಿ

[thumb|ಮಾನವ ಸ್ತನಗ್ರಂಥಿಯ ಅಡ್ಡಕೊಯ್ತ1. ಎದೆ ಗೋಡೆ 2. ಪೆಕ್ಟೋರಾಲಿಸ್ ಸ್ನಾಯುಗಳು 3. ಕಿರುಹಾಲೆಗಳು 4. [ಚೂಚುಕ 5. ವರ್ಣವಲಯ 6. ದುಗ್ಧನಾಳ 7. ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಗಾಂಶ 8. ಚರ್ಮ]]
**ಸ್ತನಗ್ರಂಥಿ** ಎಂದರೆ ಸ್ತನಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಾಲನ್ನು (ಸ್ತನ್ಯ) ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಥವಾ ಸ್ರವಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಅಂಗ (ಮ್ಯಾಮ್ಮರಿ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್). ಇದರಿಂದ ಹಾಲು ಹೊರಬರುವ ದೇಹಭಾಗಕ್ಕೆ ಮೊಲೆ (ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ) ಅಥವಾ ಕೆಚ್ಚಲು (ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸ್ತನಗಳು ಪುರುಷರಿಗೂ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೂ ಇರುವುವು. ಆದರೆ ಸ್ತನಗ್ರಂಥಿಗಳಿರುವುದು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಅವರು ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಋತುಬಂಧವಾದಾಗ (ಮೆನೊಪಾಸ್) ಅವು ಕುಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಮಗುವಿನ ಅಥವಾ ಶಿಶುಪ್ರಾಣಿಯ ಮೊದಲ ಆಹಾರವೇ ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆಹಾಲು — ಇದು ನಿಸರ್ಗವಿತ್ತಿರುವ ಒಂದು ವರ.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೊಲೆಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವುದು. ಆದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮಾನವ ಈ ಹಾಲನ್ನು ಕರೆದು (ಹಿಂಡಿ) ತನ್ನ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಒಂದು ಉದ್ಯಮವೇ ಆಗಿದೆ. ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ ಸ್ತನಗ್ರಂಥಿಯೂ ಬಳಲುವುದುಂಟು. ಅದನ್ನು ಕೀವು, ಉರಿಯೂತ, ಕುರು, ಕ್ಷಯ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮುಂತಾದವು ಬಾಧಿಸುವುದು ವಿರಳವಲ್ಲ.

## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* Moore, Keith L. et al. (2010) *Clinically Oriented Anatomy* 6th Ed

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Comparative Mammary Gland Anatomy by W. L. Hurley
* On the anatomy of the breast by Sir Astley Paston Cooper (1840). Numerous drawings, in the public domain.

ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಿಲಿಕಾಬೇನೆ

thumb|ಸಿಲಿಕಾಬೇನೆಯಿಂದ ಬಾಧಿತವಾದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಹೋಳು
**ಸಿಲಿಕಾಬೇನೆ** ಎಂಬುದು ದೂಳಿನ ಮೂಲಕ ಸಿಲಿಕಾ ಕಣಗಳು ಫುಪ್ಫುಸಗಳನ್ನು ಸೇರಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ರೋಗ (ಸಿಲಿಕೋಸಿಸ್). ಒಟ್ಟಾರೆ ದೂಳು ಅನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮಿಶ್ರಣ, ಸಿಲಿಕಾ ಈ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ದೂಳು ಫುಪ್ಫುಸಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಾಧಿಗೆ ನ್ಯೂಮೊಕೋನಿಯೇಸಿಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸಿಲಿಕಾಬೇನೆ ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನರಳುವಾತನ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ನಾರುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ಬಲು ದುಸ್ತರವಾಗುವುದು. ರೋಗಿಯನ್ನು ದಮ್ಮು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಧಿಸಿ ಆತ ಮರಣಿಸಬಹುದು.

ಸಿಲಿಕಾಬೇನೆ ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿಯ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಗಣಿ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ರೋಗ ಕೊಂದು ಹಾಕಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರ ಹಾಗೂ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಈ ರೋಗ ತೊಂದರೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದೇ ಬಗೆಯ ಇತರ ಗಂಡಾಂತರಕಾರಿ ವೃತ್ತಿಗಳೆಂದರೆ ಮರಳುಕಣಗಳನ್ನು ಅರೆದು ನುಣುಪು ತರಿಸುವ ಉದ್ಯಮ, ಪಿಂಗಾಣಿ ತಯಾರಿಕೆ ಘಟಕ, ಸೀಸ ಮತ್ತು ತವರ ತೆಗೆಯುವ ಗಣಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.

ಸಿಲಿಕಾ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಖನಿಜ. ಇದು ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿದರೆ ರೋಗ ಬರುವುದು. ಕೆಲವು ಸಲ ಸಿಲಿಕಾ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯ ರೋಗಾಣು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುವು. ಈ ರೋಗಿಯ ಗತಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಡುಕಿನದು.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಲಿಕಾರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಮದ್ದುಗಳಿಲ್ಲ. ರೋಗ ಬರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಏಳುವ ದೂಳು, ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಈ ಸೂತ್ರ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Crystalline silica, National Institute for Occupational Safety and Health, US.
* Preventing Silicosis and Deaths in Construction workers, National Institute for Occupational Safety and Health, US.
* OSHA’s Respirable Crystalline Silica Standard for Construction, Occupational Safety and Health Administration, US.

ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗೊಂಡಿ ಭಾಷೆಗಳು

**ಗೊಂಡಿ ಭಾಷೆ** ಕೊಯ್ತೂರ್ (Kōī, Kōītōr) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗೊಂಡಿ (Gōṇḍī), ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ.  ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು ೨.೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಗೊಂಡರು ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಗೊಂಡಿ ಅನೇಕ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಲಿಖಿತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲ.  ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪ್ರದೇಶದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತಮವಾದ ದೃಢೀಕರಣದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಮುಂತಾದ ಲಿಖಿತ ಭಾಷಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ, ನೆರೆಯ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೊಂಡಿಯು ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

## ಗೊಂಡಿ ಭಾಷೆಗಳು 
ಗೊಂಡಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಟುಂಬದ ಉಪಗುಂಪಾಗಿದೆ.  ಗೊಂಡಿ ಸರಿಯಾದ ಭಾಷೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ.  ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ೧೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.   ಈ ಉಪಗುಂಪಿನ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಾ, ಮಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಕೋಯಾ ಸೇರಿವೆ.  ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯವು ಒಂದು ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರೂ ಪರ್ಧಾನವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷೆಯೇ ಅಥವಾ ಗೊಂಡಿಯ ಉಪಭಾಷೆಯೇ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿಲ್ಲ.   ಖಿರ್ವಾರ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.  ಇದು ಗೊಂಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ವಾರುಣಿ

**ವಾರುಣಿ** ಎಂಬುದು ಹಿಂದೂ ದೇವರು ವರುಣನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರು. ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ (ಆಕೆಯನ್ನು ವರುಣಾನಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ), ಅವನ ಮಗಳು (ವೈನ್ ದೇವತೆ), ಮತ್ತು ಅವನ ಶಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಮಾತೃಕಾ ದೇವತೆಯರನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಈ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ದೇವತೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅವಳು ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸದ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು *ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ* (ಸಾಗರದ ಮಂಥನ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಳು ಮತ್ತು ವರುಣನನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ವಾರುಣಿ ಎಂಬ ಪದವು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಇರುವಂತಹ ಪಾನೀಯವನ್ನು ಸಹ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 
 ನಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖದ ಪ್ರಕಾರ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗೂ ವಾರುಣಿ ಅಥವಾ ವರುಣಿಭೃಗು ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

## ವರುಣನ ಹೆಂಡತಿ 
ಮೊದಲ ವಾರುಣಿಯನ್ನು **ವರುಣಾನಿ** ಮತ್ತು **ಜಲದೇವಿ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ವರುಣನ ಇಬ್ಬರು ಮುಖ್ಯ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು, ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಗೌರಿ ದೇವತೆ. ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರಿ ಎಂಬುದು ವರುಣಾನಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿ ಕಾಂಡದ ೧೧೯ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರುಣಾನಿಯ ಪ್ರಸ್ಥಾಪವಿದೆ. ಸಮುದ್ರಮಥನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಲಕ್ಷ್ಮಿ, ವಾರುಣಿ, ಕಾಮೋದ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಕನ್ಯೆಯರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು ಮತ್ತು ಇವರಲ್ಲಿ ವಾರುಣಿ ವರುಣನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

*ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ* ಪ್ರಕಾರ, ವಾರುಣಿಯನ್ನು ಅಸುರನೊಬ್ಬನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಆದರೆ *ರಾಮಾಯಣವು* ವಾರುಣಿಯು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

## ಮಾತೃಕಾ ದೇವಿ ವಾರುಣಿ 
ಮೂರನೆಯ ದೇವತೆ ವಾರುಣಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಾತೃಕೆ. ಅವಳು ಮೊದಲ ವಾರುಣಿ ಮತ್ತು ವರುಣನ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಂಧಕ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಅವಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳು 64 ಯೋಗಿನಿಯರಲ್ಲಿ  ಒಬ್ಬಳು.

## ವರುಣಿ ಭೃಗು/ವಾರುಣಿ
ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈತ ತನ್ನ ಮಾವನಾದ ದಕ್ಷಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನಿಲ್ಲದೇ ಯಜ್ಞ ನಡೆಸಿದರೆ ಅಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಪತ್ತು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಯಜ್ಞಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯು ಬಿದ್ದು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ನಂತರ ಶಿವನ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುವ ಕಾಲಭೈರವನಿಂದ ಈತ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ವರುಣನಿಂದ ಪುನಃ ಜನ್ಮತಾಳುವ ಈತನನ್ನು ವರುಣಿ ಭೃಗು/ವಾರುಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರುಣನಿಂದ ಪುನಃ ಜನ್ಮ ಪಡೆದ ಕಾರಣ ಈತನನ್ನು ವರುಣನ ಮಗನಂತೆಯೂ ಸಂಭೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಫಾರ್ ಎಪಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ, 13 ಮೇ 2006 ರಂದು ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ವಾರುಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಡಮ್ ಆರ್ಕೈವ್

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪
ವರ್ಗ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು
ಕಳನಾಡಿ ಭಾಷೆ

**ಕಳನಾಡಿ** ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು 88% ಲೆಕ್ಸಿಕಲ್ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಥಿಯಾವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. 

ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯನ್ ಜನ ಬಾಂಧವ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಹಿಂದೂ ಜನ ಸಮೂಹದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಜನರ ಗುಂಪು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಪ್ರಧಾನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಕಳನಾಡಿಯವರು ಆಚರಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಲವು ರೂಪಗಳಿವೆ.  ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಂದಿ ಎಂದರೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೀಯ.  ಅವರು ಭದ್ರಕಾಳಿ, ಮಲಯಕಾರಿಂಕಲಿ, ಪೂಮಾಲಿ, ಪೂತಾಡಿ, ಕಲಿಮಲತಂಪುರನ್, ಕಂದಂಬುಲಿ, ಕುಟ್ಟಿಚ್ಚಾತನ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕಾಳ ಆಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ತೆಯ್ಯಂ ಕೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರು.

ಕಳನಾಡಿ ಮಲಬಾರಿನ ಆರಂಭಿಕ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಸೈನಿಕರು. ಅವರು ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಕನಲಾಡಿ, ಕಳನದಿಯನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಅವರನ್ನು ಇತರೆ ಅರ್ಹ ಸಮುದಾಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗುಂಪು ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ಅವರು ಏಳನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನನ ಸೂತಕವು ೨೧ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮುಂಡನ್ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಆಹಾರ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ವರನು ವಧುವಿನ ಕೊರಳಿಗೆ ತಾಲಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಮೃತ ದೇಹಗಳನ್ನು ಹೂಳುತ್ತಾರೆ. ೧೭ ಅಥವಾ ೨೧ ನೇ ದಿನ, ಅವರು ಪುಲಕುಳಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ವಿಶಾವನ್ ಭಾಷೆ

ವಿಶಾವನ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಕೇರಳ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ.

ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಡಮಾಲ್ಯಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಜಚಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಕೇರಳದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ಅದು ವಿಶಾವನ್. ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆಯಾದರೂ ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಇನ್ನೂ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಡಾ.ಮಿಥುನ್ ಕೆ.ಎಸ್. ರವರ ಟ್ರೈಬ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಡಮಲ್ಯರ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಿಕ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾವನ್‌ಗಳು ಯಾಕೆ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ಎನ್. ಚಲುವರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ

**ಎನ್. ಚಲುವರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ** ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾಗಮಂಗಲವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಚಲುವರಾಯ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಜೂನ್ ೧, ೧೯೬೦ ರಂದು ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಸಾಕಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಜ್ಜಲ-ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚಲುವರಾಯಸ್ವಾಮಿಯವರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಇತರ ಹುಡುಗರಂತೆ ಬೆಳೆದರು. ಇವರು ಶ್ರೀಮತಿ ಬಿ.ಕೆ.ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೧೯೭೮- ೧೯೮೩ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯದ ಕೆಆರ್ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ.

## ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
ಎನ್. ಚೆಲುವರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ೧೯೯೪ ರಿಂದ ೧೯೯೯ ರವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೯೬ ರಿಂದ ೧೯೯೭ ರವರೆಗೆ ಅದರ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ೧೯೯೯ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ರ ನಡುವೆ ಎರಡು ಅವಧಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ೧೫ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ನಾಗಮಂಗಲ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಜೆಡಿಎಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದಾಗ ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇವರು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು ಆದರೆ ನಾಗಮಂಗಲದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಪಕ್ಷವಾದ ಜೆಡಿಎಸ್ ನ ಸುರೇಶ್ ಗೌಡರ ವಿರುದ್ಧ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೬೦ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಪುರುಷರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು 1995 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು, 2001 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ICC) ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ತಂಡಕ್ಕೆ 2017 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ಗೂ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. 

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಪುರುಷರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಪ್ರಸ್ತುತ ತವರು ಮೈದಾನ ಯುಎಇಯ ಶಾರ್ಜಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಆಗಿದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಂಡವು ಟ್ವೆಂಟಿ 20 ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (T20I) ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಮತ್ತು ತಂಡವು ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ 9 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

* ಹಶ್ಮತುಲ್ಲಾ ಶಹೀದಿ **(ಟೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ODI ನಾಯಕ)** 
* ರಹಮತ್ ಶಾ **(ಟೆಸ್ಟ್ ಉಪನಾಯಕ)**
* ರಶೀದ್ ಖಾನ್ **(T20I ನಾಯಕ)**
* ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಜದ್ರಾನ್ **(T20I ಉಪನಾಯಕ)**
* ಹಜರತುಲ್ಲಾ ಝಜೈ
* ರಹಮಾನುಲ್ಲಾ ಗುರ್ಬಾಜ್
* ನಜೀಬುಲ್ಲಾ ಜದ್ರಾನ್
* ಕರೀಂ ಜನತ್
* ಅಜ್ಮತುಲ್ಲಾ ಒಮರ್ಝೈ
* ಫಜಲ್ಹಕ್ ಫಾರೂಕಿ
* ಗುಲ್ಬದಿನ್ ನಾಯಬ್
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಬಿ
* ಮುಜೀಬ್ ಉರ್ ರೆಹಮಾನ್
* ನೂರ್ ಅಲಿ ಜದ್ರಾನ್
* ಜಿಯಾ ಉರ್ ರೆಹಮಾನ್
* ಇಕ್ರಮ್ ಅಲಿಖಿಲ್
* ನೂರ್ ಅಹ್ಮದ್
* ಕೈಸ್ ಅಹ್ಮದ್
* ನವೀನ್ ಉಲ್ ಹಕ್
* ನವೀದ್ ಜದ್ರಾನ್
* ಜಹೀರ್ ಖಾನ್

## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ
### ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪುರುಷರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ** ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ತಂಡವಾಗಿದೆ. ತಂಡವು 1965ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನ (ಐ. ಸಿ. ಸಿ.) ಸಹಾಯಕ ಸದಸ್ಯವಾಯಿತು. 2019 ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ಎ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಹಾಯಕ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

1844ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯ ಯು. ಎಸ್. ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ತಂಡವು ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ಯು. ಎಸ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡವು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿರಳವಾಗಿ ಆಡಿತು. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆನಡಾದ ವಿರುದ್ಧ (ವಾರ್ಷಿಕ **ಆಟಿ ಕಪ್**) ಅಥವಾ ಇತರ ದೇಶಗಳ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಂಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿತು.

ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ತನ್ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು 1979ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐಸಿಸಿ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಅಂದಿನಿಂದ ಇದು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಎರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ (ಈಗ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). 2004ರ ಐಸಿಸಿ ಸಿಕ್ಸ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ತಂಡವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುವ ಮೂಲಕ 2004ರ ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿತು. 2018ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ, ಐಸಿಸಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಟಿ20ಐ) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು., ಜನವರಿ 1,2019 ರ ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಐಸಿಸಿ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಆಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಪಂದ್ಯಗಳು ಟಿ 20 ಐ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಟಿ20ಐ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೈದಾನಗಳು
## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್
### ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ತಲಾವಾರು ಜಿಡಿಪಿ (ನಾಮಮಾತ್ರ) ಪ್ರಕಾರ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಕರೆನ್ಸಿಯ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಏರಿಳಿತಗಳು ದೇಶದ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಅವುಗಳು ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೀವನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ತಲಾವಾರು GDPಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶದ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ನಿಖರವಾಗಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ GDP ತಲಾವಾರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯದ ಅಳತೆಯಲ್ಲ.

ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು, ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾನತೆಯ (PPP) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯದ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ( GDP (PPP) ತಲಾವಾರು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು *ನೋಡಿ* ). PPP ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿನಿಮಯ ದರದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಇತರರಲ್ಲ ; ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಲಾವಾರು GDP ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂದಾಜು ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, PPP ತಲಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ನಾಮಮಾತ್ರದ GDP ತಲಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ.

ಸಾರ್ವಭೌಮವಲ್ಲದ ಘಟಕಗಳು ( ಜಗತ್ತು, ಖಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅವಲಂಬಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ) ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೊಸೊವೊ, ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್ ) ಅವರು ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹೋಲಿಕೆಗಾಗಿ GDP ಯಿಂದ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸಾರ್ವಭೌಮವಲ್ಲದ ಘಟಕಗಳನ್ನು *ಇಟಾಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ* ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ GDP-ಪ್ರತಿ-ತಲಾ (ನಾಮಮಾತ್ರ) ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳನ್ನು ತೆರಿಗೆ ಧಾಮಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ GDP ಡೇಟಾ ತೆರಿಗೆ ಯೋಜನೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ವಸ್ತು ವಿರೂಪಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರ್ಮುಡಾ, ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್ ಸೇರಿವೆ.

*ಎಲ್ಲಾ ಡೇಟಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಡೇಟಾವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.*

## ಟೇಬಲ್ 
ಈ ಕೋಷ್ಟಕವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಮರುಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡಬಹುದು.

Notes:
* Data unavailable for the Falkland Islands, Gibraltar, Guernsey, the Holy See (Vatican City), Jersey, Niue, the Pitcairn Islands, Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha, Tokelau, and Western Sahara.
* Nearly all country links in the table (except that of Zanzibar) take to articles titled "Income in *country* or *territory*" or to "Economy of *country* or *territory*".

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ರತನ್ ಪರಿಮೂ

ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ **ರತನ್ ಪರಿಮೂ**,  ಒಬ್ಬ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು. ಇವರು ಅಹಮದಾಬಾದ್ನ ಲಾಲ್ಭಾಯ್ ದಲ್ಪತ್ಭಾಯ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮಾಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರತನ್ ಪರಿಮೂ ಬರೋಡಾ ಗ್ರೂಪ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.   

ಆತ ಅಜಂತಾ, ಎಲ್ಲೋರಾ, ಜೈನ, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ, ಪಹಾರಿ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಕಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಥ್ರೀ ಟಾಗೋರ್ಸ್-ಫ್ರಮ್ ರಿವೈವಲ್ ಟು ಮಾಡರ್ನಿಟಿ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಪುಸ್ತಕಗಳು 
### ಪುಸ್ತಕಗಳ ರಚನೆ - 
# ಅಬನೀಂದ್ರನಾಥ್, ಗಗನೇಂದ್ರನಾಥ್, ರವೀಂದ್ರನಾಥ್-ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ (ಪಿಎಚ್ಡಿ ಥೀಸಿಸ್) ಎಂ. ಎಸ್. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ, ವಡೋದರಾ, 1973.
# ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಟ್, ಕನಕ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್-ಬುಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ, ನವದೆಹಲಿ, 1975.
# ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಬುದ್ಧ ಇನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕಲ್ಪ್ಚರ್, ಕನಕ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, ನವದೆಹಲಿ, 1982. ವಿಸ್ತೃತ ಆವೃತ್ತಿ, ಡಿ. ಕೆ. ಪ್ರಿಂಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್, ದೆಹಲಿ, 2009.  
# *ಶೇಷಶಾಯಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳು*, ಎಂ. ಎಸ್. ಬರೋಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಡೋದರಾ, 1983.
# ಗಗನೇಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಪಿಕ್ಟೋರಿಯಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್, ನವದೆಹಲಿ, 1995.
# ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕಲ್ಪ್ಚರ್ಸ್, ಎಸ್ಸೇಸ್ ಇನ್ ನ್ಯೂ ಆರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಬುಕ್ಸ್ & ಬುಕ್ಸ್, ನವದೆಹಲಿ, 2000.
# ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮ ಅವರ ಕಲೆಯ ಅಧ್ಯಯನ, ತ್ರಿಶೂರ್ (ಕೇರಳ, 2006).
# *ಎನ್. ಸಿ. ಮೆಹ್ತಾ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಸಂಪುಟ 1, ಗುಜರಾತಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಜೈನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು*, ಅಹಮದಾಬಾದ್, 2010.
# ದಿ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಥ್ರೀ ಟಾಗೋರ್ಸ್, ಫ್ರಮ್ ರಿವೈವಲ್ ಟು ಮಾಡರ್ನಿಟಿ, ಕುಮಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ನವದೆಹಲಿ, 2011.
# ಎನ್. ಸಿ. ಮೆಹ್ತಾ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಸಂಪುಟ II, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯನ್, ಪಹಾರಿ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ಸ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್, 2013
# *ಲಾಲ್ ಭಾಯ್ ದಲ್ಪತ್ ಭಾಯ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ನಿಧಿಗಳು]*, ಅಹಮದಾಬಾದ್, 2013.
# ಗಗನೇನ್ದ್ರನಾಥ್ ಟ್ಯಾಗೋರ್, ಎ ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್, ಎಕ್ಸಿಬಿಷನ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಹಾಲ್, ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ ಸೊಸೈಟಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, 2014 ರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ.
# ಭೂಮಿಯಿಂದ ದೇವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದವರೆಗೆ, ಕಸ್ತೂರ್ಭಾಯಿ ಲಾಲ್ಭಾಯ್ ಭಾರತೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಅಹಮದಾಬಾದ್, 2019.

### ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಕಲನಃ 
# (ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, 1977, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗ್ರಾಂಟ್ ಕಮಿಷನ್, ನವದೆಹಲಿಯ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ, ಎಂ. ಎಸ್. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ, ವಡೋದರಾ, 1979.
# (ಭಾರತೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವಮತ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ನವದೆಹಲಿ, 1987.
# (*ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು-ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ*, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ನವದೆಹಲಿ, 1988.
# (ದಿ ಪೇಂಟಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್, ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ, ನವದೆಹಲಿ, 1989. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ, ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ, ನವದೆಹಲಿ, 2008.
# (ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಜಂತಾ-ನ್ಯೂ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್, ಬುಕ್ಸ್ & ಬುಕ್ಸ್, ನವದೆಹಲಿ, 1991.
# (ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕಲೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ನವದೆಹಲಿ, 1995.
# (ದಿ ಲೆಗಸಿ ಆಫ್ ರಾಜಾ ರವಿ ವರ್ಮಾ-ದಿ ಪೇಂಟರ್, ಮಹಾರಾಜಾ ಫತೇಸಿಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಬರೋಡಾ, 1998.
# (*ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ 1800-1947*, ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ, ನವದೆಹಲಿ, 2009 ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.
# (*ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು-ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ*, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ನವದೆಹಲಿ, 1988. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ, ಅಪರಾಂಟ್ ಬುಕ್ಸ್, ಪುಣೆ, 2018.
# (ಲೇಖಕಃ ಶ್ರೀಧರ್ ಅಂಧಾರೆ, ರತನ್ ಪರಿಮೂ, ಕ್ಯಾಲಿಗ್ರಫಿ ಅಂಡ್ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಇನ್ ಜೈನ್ ಮ್ಯಾನುಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಸ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್, 2020.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೩೬ ಜನನ
ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಪುರುಷರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ** ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು (ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಐರಿಶ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಯೂನಿಯನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟದ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಟೆಸ್ಟ್, ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಒಡಿಐ) ಮತ್ತು ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಟಿ20ಐ) ಪಂದ್ಯಗಳು.  ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ (ಐಸಿಸಿ) 11ನೇ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯ, 2017ರ ಜೂನ್ 22ರಂದು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಜೊತೆಗೆ ಟೆಸ್ಟ್ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಯುರೋಪಿನ ಎರಡನೇ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೈದಾನಗಳು
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ
### ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್
## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಪುರುಷರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ**ವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ದಿ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಡಚ್‌ಮೆನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪುರುಷರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ತಂಡವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಡಚ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ 1996, 2003, 2007, 2011 ಮತ್ತು 2023 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ. 

ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ 1 ಜನವರಿ 2006 ರಿಂದ 1 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 ರವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕದಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತಂಡವು ಜೂನ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, 2008 ರಲ್ಲಿ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 2018 ರಲ್ಲಿ 2018 ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಮುಕ್ತಾಯದ ನಂತರ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ತನ್ನ ODI ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಿತು. ಸ್ಕಾಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೈದಾನಗಳು
## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ
### ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಕೆನಡಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಕೆನಡಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ**ವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಂಡವನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೆನಡಾ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು 1968 ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ICC) ನ ಸಹ ಸದಸ್ಯರಾದರು.

1844ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯ (ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ) ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾವು ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕ ಕೆನಡಾ-ಯು.ಎಸ್. ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಈಗ ಆಟಿ ಕಪ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಐಸಿಸಿ ಸಹ ಸದಸ್ಯರಂತೆ, ತಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 1979ರ ಐಸಿಸಿ ಟ್ರೋಫಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ನಂತರ 1979ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು.  ಅದರ ನಂತರ, ಕೆನಡಾವು 2003 ರವರೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅನ್ನು ಆಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಸಹ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿದರು. 2006ರಿಂದ 2013ರವರೆಗೆ, ಕೆನಡಾವು 2007 ಮತ್ತು 2011ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ದಿನದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಒಡಿಐ) ಮತ್ತು ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

2023ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪ್ಲೇ-ಆಫ್ನಲ್ಲಿ ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿ ಮೇಲಿರುವ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಕೆನಡಾ ಏಕದಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು 2023-27 ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಲೀಗ್ 2ರಲ್ಲಿ ಆಡಲಿದೆ.

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೈದಾನಗಳು
## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ
### ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ**ವು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ರಿಚಿ ಬೆರಿಂಗ್ಟನ್ ತಂಡದ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ 1994 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ (ICC) ಸಹ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಅವರು ಮೂರು ಏಕದಿನ ವಿಶ್ವಕಪ್ (1999,2007 ಮತ್ತು 2015) ಮತ್ತು ಐದು ಟಿ 20 ವಿಶ್ವಕಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ (2007,2009,2016,2021 ಮತ್ತು 2022) ಆಡಿದ್ದಾರೆ. 2016ರ ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಂಕಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಐಸಿಸಿ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಡ ಮೊದಲ ಜಯ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು 

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೈದಾನಗಳು
## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ
### ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯು 2023 ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ **ಟಾಮ್ ಮೆಕಿಂತೋಷ್** ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಒಮಾನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಒಮಾನ್ ಪುರುಷರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ** ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಮಾನ್ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ತಂಡವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಒಮಾನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು 2000 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ (ಐಸಿಸಿ) ಅಂಗ ಸದಸ್ಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು 2014 ರಲ್ಲಿ ಸಹ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡವು ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದೆ.  ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು, 2019 ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ವಿಭಾಗ 2 ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಆತಿಥೇಯ ನಮೀಬಿಯಾವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಒಮಾನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಏಕದಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.

ಒಮಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಒಮಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಲಸಿಗ ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿಗಳು ಆಡುತ್ತಾರೆ. 2010 ರಲ್ಲಿ, 780 ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 100 ಮಂದಿ ಅರಬ್ಬರು ಇದ್ದರು.

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೈದಾನಗಳು
## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್
### ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿ** **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ**ವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ತಂಡವಾಗಿದೆ. ತಂಡಕ್ಕೆ **ಬಾರ್ರಾಮುಂಡಿಸ್** ಎಂದು ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಇದೆ, ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ (ICC) ಸಹ ಸದಸ್ಯ. 

2014 ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿ ಏಕದಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ODI) ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. 2018 ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ಲೇಆಫ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋತ ನಂತರ ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿ ಮಾರ್ಚ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ODI ಮತ್ತು T20I ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು, ಪಪುವಾ ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾ 2019 ರ ICC ವಿಶ್ವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಡಿವಿಷನ್ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ-ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಒಮಾನ್ ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ODI ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಿತು. 2023 ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಪ್ಲೇ-ಆಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸೋತ ನಂತರ ತಂಡವು ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ODI ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.

ತಂಡವು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ತಂಡವಾಗಿದೆ.

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೈದಾನಗಳು
**ಅಮಿನಿ ಪಾರ್ಕ್** ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನವಾಗಿದೆ. ಮೈದಾನವು ಪೋರ್ಟ್ ಮೊರೆಸ್ಬಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಅಮಿನಿ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರನ್ನು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಕನ್ನಡದ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಕನ್ನಡದ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ***  2009 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದು ಆಕ್ಷನ್ ನಾಟಕ ಕಥಾ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮಾಲಾಶ್ರೀ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.   ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ, ರಂಗಾಯಣ ರಘು ಮತ್ತು ಆಶಿಶ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗಳೂ ಸಹ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ 27ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ *ಮುಂಬೈ ಕಿ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ*, ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ *ಆಂಧ್ರ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ* ಎಂದು, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ *ಕೇರಳ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ* ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ ವೆಂಕಟಪ್ಪ (ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ) ಬೆಲ್ಲಾರೆ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು (ಮಾಲಾಶ್ರೀ) ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗಳಾದ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿಯ (ಮಾಲಾಶ್ರೀ ಕಥೆ) ಕಥೆಯನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕಿರಣ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಭೂಪತಿ (ಆಶಿಶ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ) ಮತ್ತು ಆತನ ಪಾಲುದಾರರಾದ ನಾಗ (ಕೋಟೆ ಮೊಬೈಲ್ ನಾಚಪ್ಪ) (ರಂಗಾಯಣ ರಘು ಡಿಸೋಜಾ ಮತ್ತು ಮುನಿ) ನಡುವೆ ಅಕ್ರಮ ಕೆಲಸಗಳ ಒಡನಾಟವಿರುತ್ತದೆ. ಭೂಪತಿಯ ಮಗ ವಿಕ್ಕಿ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ ನ ಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾದ ಶ್ವೇತಾನನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಭೂಪತಿ ವಿಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈನಲ್ಲಿರುವ ಭದ್ರಮ್ಮ (ತೆಲಂಗಾಣ ಶಕುಂತಲಾ) ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಡುತ್ತಾನೆ. ಕಿರಣ್ ವಿಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತು ಭದ್ರಮ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ಭೂಪತಿ ಕಿರಣ್ ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಈಗ ಬೆಲ್ಲಾರಿ ಯನ್ನು ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿಯಾಗುವಂತೆ ಮತ್ತು ಭೂಪತಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಚರರನ್ನು ಮುಗಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಬೆಲ್ಲಾರಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ನಂತರ  ಹಣ ಪಡೆದು ಅದಕ್ಕೆ  ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬೆಲ್ಲಾರಿ ಭೂಪತಿಯ ಪೂರ್ಣ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಕೆಲ ಸಮದಲ್ಲೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಾರಿಯ ಗುರುತು ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ, ಆಕೆ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭೂಪತಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.

## ಕಾಸ್ಟ್ 
* ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ/ಬಳ್ಳಾರಿ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಲಾಶ್ರೀ
* ಕಾನಿಸ್ಟೇಬಲ್ ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಗಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ
* ಭೂಪತಿಯಾಗಿ ಆಶಿಶ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ
* ಮೊಬೈಲ್ ನಾಚಪ್ಪನಾಗಿ ರಂಗಾಯಣ ರಘು
* ತೆಲಂಗಾಣ ಶಕುಂತಲಾ-ಭದ್ರಮ್ಮ
* ನಾಗನಾಗಿ ಕೋಟೆ
* ಸಯಾಜಿ ಶಿಂಧೆ

## ಸ್ವಾಗತ 
*ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ* "ಮಾಲಾಶ್ರೀ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ಔತಣವಾಗಿದೆ. ರೌಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವುದು, ಕಾರುಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವುದು, ಭೂಗತ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಶೂಟ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಮುಕ್ತ ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದು  ಉತ್ತಮ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು - ಈ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಒಂದು ಔತಣ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಭಾರತ್ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ ಈ  ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 5 ರಲ್ಲಿ 2.5 ಸ್ಟಾರ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. "ಮೊದಲಾರ್ಧವು ಪಂಚ್ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧವು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ  ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಗೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಭಾರತ್ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್  ಹೇಳಿದೆ. "ಹಂಸಲೇಖ ಬರೆದ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಡುಗಳು ತುಂಬಾ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಏರುತ್ತವೆ. ಕೆ. ಎಂ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕೆಲಸ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಇದು ಹಬ್ಬದ ಔತಣವಾಗಿದೆ!" *ಎಂದು ಸಿಫಿ ಹೆಳಿದೆ. Rediff.com* ನ ಆರ್ ಜಿ ವಿಜಯಸಾರಥಿ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 5 ರಲ್ಲಿ 2 ಸ್ಟಾರ್ಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, "ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕೆಲಸವು ಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಹೈಲೈಟ್ ಆಗಿದೆ. ಹಂಸಲೇಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, ಮಾಲಾಶ್ರೀ ಅವರ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ಸಾಹಸಗಳಿಗಾಗಿ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿ". ಎಂದು ಹೆಳಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ನಮೀಬಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ನಮೀಬಿಯ ಪುರುಷರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ**, ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮೀಬಿಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪುರುಷರ ತಂಡವಾಗಿದೆ. ತಂಡಕ್ಕೆ **ಈಗಲ್ಸ್** ಎಂದು ಅಡ್ಡಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ತಂಡವನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಮೀಬಿಯಾ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರು 1992 ರಲ್ಲಿ ICC ಯ ಸಹ ಸದಸ್ಯರಾದರು.

ನಮೀಬಿಯಾ 2003 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ (ODI) ಆಡಿದರು, ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಡ ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೋತಿತ್ತು.

2019 ರ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ ನಮೀಬಿಯಾ ತಂಡವು 2021 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿತು. ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ 12 ಸುತ್ತಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆದ ನಂತರ ತಂಡವು ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವಿಜಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಅವರು 2022 ಮತ್ತು 2024 ರ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ಅವರು 2022 ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಸೋಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯರ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಜಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ತಂಡವು ಸತತ ಮೂರು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಿತು.

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೈದಾನಗಳು
## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ
### ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್
### ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್