open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಸಾದ್ರಿ ಭಾಷೆ

**ಸಾದ್ರಿ ( ನಾಗಪುರಿ )** ಎಂಬುದು ಪೂರ್ವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ , ಬಿಹಾರ, ಚತ್ತೀಸ್‌ಗಡ್ ಮತ್ತು  ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ . ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸದಾನ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆ ಹಲವಾರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳು ಖರಿಯಾ , ಮುಂಡಾ ಮತ್ತು ಕುರುಖ್ , ಮತ್ತು ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಗುಂಪನ್ನು ಭಾಷಿಕರು ಹಲವಾರು ಇದು ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.ಅಸ್ಸಾಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಚಹಾ-ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾಷಾ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು ೫,೧೩೦,೦೦೦ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಿಕರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ೧೯,೧೦೦ ಗವರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ೪,೩೫೪೦,೦೦೦ ಜನರು **ಸದಾನ್ / ಸಾದ್ರಿ** ಮತ್ತು ೭೬೩,೦೦೦ ಜನರು "ನಾಗ್ಪುರಿಯಾ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸದಾನಿ / ಸಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಪದಗಳ ಮೂಲವು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಬಹುಶಃ **ಸದಾನ್** ಎಂಬ ಪದವು ನಿಸಾದಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ , ಇದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಗ್ಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಹುಶಃ ದೇಶದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ನಾಗ್ವಾಂಷಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ನಾಗಪುರಿ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಬಿಹಾರಿ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಕೆಲವು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಭೋಜ್‌ಪುರಿಯ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ . ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಪ್ರಾಕೃತ ಇತರೆ ಅದರಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷಿಸೋಣ  ನಾಗಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಷೆಗಳ ಹಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿವೆ. ಇದು ಬಿಹಾರಿ ಭಾಷೆಗಳ  ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸರ್ವನಾಮಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಷಷ್ಠಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಅನೇಕ ಪೂರ್ವ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಓರೆಯಾದ ಭಾಷೆ  ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇತರ ಬಿಹಾರಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ,  ಪೂರ್ವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್, ಓಮನ್ ,ಹಮೆಮನ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತೆ  ಒಡಿಯಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 

## **ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿತರಣೆ ಸಂಪಾದನೆ**
ನಾಗಪುರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಜನರು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಛೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ;   ಹಜಾರಿಬಾಗ್ , ಲೊಹರ್ಡಾಗಾ , ಗುಮ್ಲಾ , ರಾಂಚಿ ,  ಖುಂಟಿ , ವೆಸ್ಟ್ ಸಿಂಗ್ಬುಮ್ , ಈಶಾನ್ಯ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಶ್ , ಸರ್ಗೂಜಾ , ಬಲ್ ರಾಮ್ ಪುರ್ , ನೈಋತ್ಯ ಬಿಹಾರ ರಲ್ಲಿ ಔರಂಗಾಬಾದ್ , ಗಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ  ಸುಂದೇರ್ಗರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

## **ಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪಾದನೆ:**
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನಾಗಪುರಿ ನಾಗ್ವಾಂಶಿ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು . ನಾಗ್ಪುರಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಗ್ಪುರಿಯನ್ನು ಎಂಟನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದಿ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾಷಿಕರು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## **ಸಾಹಿತ್ಯ	ಸಂಪಾದನೆ:**
ಜೈಗೋವಿಂದ್ ಮಿಶ್ರಾ, ಬರ್ಜು ರಾಮ್, ಘಾಸಿ ರಾಮ್ ಮಹ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಾಸ್ ಮಹ್ಲಿ. ಬೆನಿರಾಮ್ ಮೆಹ್ತಾ ಬರೆದ "ನಾಗವಂಶಾವಳಿ" ನಾಗ್ಪುರಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಘಾಸಿರಾಮ್ ಮಹ್ಲಿ ಅವರು ವಂಶಾ, ದುರ್ಗಸಪ್ತಸತಿ, ಬರಾಹಮಾಸಾ, ವಿವಾ ಪರಿಚನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರದಮ್ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬರಹಗಾರರೂ ಇದ್ದರು. ಹಾಗೂ ನಾಗ್ಪುರಿ, ರಾಂಚಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಇತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಮಾಸಿಕ ನಾಗ್ಪುರಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಗೋತಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೋಹರ್ ಸಾಹಿಯಾ ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಎನ್ ವಲರಮತಿ

ಇವರು ರಿಸಾಟ್-೧ ರ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಇವರು **ರೇಸರ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್** ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವ್ರಧ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ **ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು** ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಎನ್ ವಲರಮತಿ ಒಬ್ಬರು.

## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಇವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅರಿಯಲೂರಿನಲ್ಲಿ  
*ಶ್ರೀ ನಟರಾಜನ್*. ಮತ್ತು 'ರಾಮಸೀತಾ  ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಲಾ ಬಾಲಕಿಯರ ಹೈಯರ್ ಸೆಕಂಡರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದರು. ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು **ಅಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ**ದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

## ವೃತ್ತಿ
೧೯೮೪ ರಿಂದ ಇಸ್ರೋ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದರೆ.
*ಐ ಎನ್ ಎಸ್ ಎ ಟಿ
*೨ಎ
* ಐ ಎರ್ ಎಸ್ ಐ ಸಿಐ ಎ
*ಐ ಎರ್ ಎಸ್ ಐ ಡಿ
*ಟಿ ಈ ಎಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರೇಡಾರ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹದ ರಿಸಾಟ್-೧ ರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು ಇದು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆಯಾಯಿತು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಜಿ ಎಸ್ ಎ  ಟಿ -೧೨ ರ ಮಿಷನ್ ನ ಅನುರಾಧಾ ಟಿ.ಕೆ. ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರ ನಂತರ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಠರಾದ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೊಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎರಡನೇ **ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ.**

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಕಲಾಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತಾ

ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತಾ ರವರು ಭಾರತದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಚಂದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈಗ ಇವರು ಇಸ್ರೊದ ಚಂದ್ರಯನ ೨ ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
## ಜನನ
ಇವರು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರು ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದರು.
## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತಾರವರು ತಮ್ಮ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೊತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಭೌತಶಾಸ್ಥ್ರಾದಲ್ಲಿ ಲಕ್ನೊದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಇವರು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ೨ ಎಸ್.ಸಿ ಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು.
## ಸಾಧನೆ
ಚಂದ್ರಯಾನ ೨ ಆಕಾಶಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತದ್ದರು.
ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತಾ ರವರು ಇಸ್ರೊ ವಿಜ್ಞಾನಿ.ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಶಕ್ತಿ ಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಗಿದ್ದಾರೆ.ರಿತು ಕಾರಿಧಾಲ್ ರವರು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇವರು ಕೂಡ ಚಂದ್ರಯನ ೨ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣರದವರು.  ಚಂದ್ರಯಾನ ೨ ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತರವರ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ.ಇದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ತುಂಬಾ ಮಹತ್ತರದ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಗೆಲುವು.ಇದು ನಮ್ಮ ದೇಶ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಗೆಲುವು.
45 ದಿನಗಳ ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಪಯಣ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟುವ ಕ್ಷಣದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜಗತ್ತೇ ಕಾಯುತ್ತಿ
ರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲುಗಲ್ಲು ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇವರು ಚಂದ್ರಯನ -೨ ರ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅವರು ಇಸ್ರೋದ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಕಾಂ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಯುಆರ್ ರಾವ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರ  ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಟೆಲಿಮೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಾಂ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿನ ವಿಭಾಗಗಳ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಟೊಸಾಟ್ -೧ ಗಾಗಿ ಟಿಟಿಸಿ-ಬೇಸ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉಪ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಓಸಿಯನ್‌ಸಾಟ್ -೨ ಮತ್ತು ಮೇಘಾ-ಟ್ರಾಪಿಕ್ಸ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಉಪ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ವನಿತಾ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಜವಾಬ್ದಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾನ್ಫಿಗರ್ ಮಾಡುವುದು, ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಜೋಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರ ಯೋಜನೆಗೆ ಏಕ-ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗುವುದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಇವರು ಇಸ್ರೊದಿಂದ ಮಂಗಳಯಾನ ಗುಂಪು ಪ್ರಶಸ್ಥಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೊದಿಂದ ಅಂದಿನ ಮಾಜಿ ರಾ‍‌ಷ್ಟಪತಿಯಾದ ಅಬ್ಧುಲ್ ಕಲಾಂರಲ್ಲಿ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪದೆದರು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಚಂದ್ರಯಾನ ೨ ಇವರ ತುಂಬ ಮಹತ್ತರ ಸಾಧನೆ.೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮೌಮೀತ ದತ್ತ

ಮೌಮಿತಾ ದತ್ತ,ಭಾರತೀಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಅವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಆಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಕ್ರೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅಹಮಾದಬಾದ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಆಫ್ಟೀಕಲ್ ಮತ್ತು ಐ ಆರ್ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರಿಣಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರು **ತಂಡದ ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟಲ್ ಮಿಷನ್** ನ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳನ ಸುತ್ತ ಕಕ್ಷೆಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು.ಮಾರ್ಸ್ ಕಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಯಚರಣೆಯ ಐದು ಪೇಲೋಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ದತ್ತಾವನ್ನು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಚಂದ್ರಯಾನ್ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಗೆ ಸೇರಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಾ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ, ಒಂಬತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದತ್ತಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರ್ಸ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [4] ದತ್ತಾ ಕೋಲ್ಕತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ ಟೆಕ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಓಷಿಯಾನ್ಸಾಟ್, ರಿಸೋರ್ಸಟ್, ಹೈಸಾಟ್, ಚಂದ್ರಯನ್ I ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಮಿಷನ್ ನಂತಹ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಗಳನ ಮೀಥೇನ್ ಸಂವೇದಕಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್, ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರೈಸೇಶನ್ ಮತ್ತು ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉಪಕರಣಗಳ (ಅಂದರೆ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೀಟರ್) ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದತ್ತ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅನಿಲ ಸಂವೇದಕಗಳ ಚಿಕಣಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. [5]

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಅವರು  ಕೋಲ್ಕಾತದಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಚಂದ್ರಾಯಾನ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.ದತ್ತ ಇವರು **ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ** ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ, ಒಂಬತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು,  **ಎಂಜಿನಿಯರ್** ಆಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಅವರು  ಮಂಗಳಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಇಸ್ರೋ ತಂಡದ  ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಆಸಕ್ತಿಗಳು
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೃಜನಶೀಲ ಬರೆವಣಿಗೆ ಪಠಣ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಸುಲೋಚನಾ ಗಾಡ್ಗೀಳ್

ಸುಲೋಚನಾ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ರವರು ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ **ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿಯರ್** ಅಂಡ್ ಓಷಿಯಾನಿಕ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್(ಸಿಎಒಎಸ್)ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಹವಮಾನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಸನ ವಿದ್ಯಾಮಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಏಕೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕ್ಲೌಡ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ಗ್ಳಲ್ಲಿನ ಉಪಕಾಲೋಚಿತ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮಾನ್ಸೂನ್ ಧೈತ್ಯಾಕಾರದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ತಂಗಾಳಿ ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಡು ಬರುವ ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಲೋಚಿತ ವಲಸೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ರೈತರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಳೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

## ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಇವರು **೧೯೪೪** ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಇವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಜ್ಜ ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಮರಾಟಿ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಇವರು ತನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪುಣೆಯ **ಮರಾಠಿ ಮಾಧ್ಯಮ**ದಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು. ನಂತರ ತನ್ನ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಿಷಿವ್ಯಾಲಿ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ **ಆಂಗ್ಲಮಾಧ್ಯಮ**ದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಪುಣೆಗೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ ಇಬ್ಬರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದರು.

## ಮರಳಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ
**೧೯೭೧**ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರು ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವರು **ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರೊಪಿಕಲ್ ಮೆಟೀರ್ಯೊಲೊಜಿ**ಅಲ್ಲಿ **ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ ಅಧಿಕಾರಿ**ಯಾಗಿ ಎರೆಡು ವರ್ಷ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಆರ್.ಅನಂತಕ್ರಷ್ಣನ್ಮ ತ್ತು ಡಿ.ಆರ್.ಸಿಕ್ಕ ಇವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಗ ಜನಿಸಿದರು.
ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ನಂದಿನಿ ಹರಿನಾಥ್

ನಂದಿನಿ ಹರಿನಾಥರವರು ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿನ ರಾಕೆಟ್ ಗಳ ಕುರಿತು ವಿಜ್ಞಾನಿಯಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೀದ್ದು ಇಸ್ರೋದ ಮಂಗಳಯಾನದ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.ಇವರು ಅಂತರಿಕ್ಷಾಯಾನದ ಕುರಿತಾದ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅದ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿರುತ್ತಾರೆ.

## ಜೀವನ
ಇವರ ತಾಯಿ ಗಣಿತ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಹಾಗು ಇಂಜಿನಿಯರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಸಹಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಗಿದ್ದು ಇದು ಅವರ ಇಡಿ ಕುಟುಂಬವೇ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ,ಹಾಗು ನಂದಿನಿಯವರು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಗುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸ್ಟಾರ್ಟೆಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮುಖಾಂತಾರ ವಿಜ್ಞಾನದೆಡೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.

## ಉದ್ಯೊಗ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ೨೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಸ್ರ್ರೊದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಕಾಶಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ೧೪ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಯೋಜನೆಯ ರೂಪು ರೇಷುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಹಾಗು ಮಂಗಳಯಾನದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಕೃತಿಗಳು
* ಮೆಕಾನಿಸಮ್ ಪಾರ್ ಆಮೀರ್ಸ್ ಇಂಟ್ರ್ ಆನ್ಯುವಲ್ ವೆರಿಯಲಿಟ್ಸ್ ಓಮ್ ದಿ ಇಸ್ಯೊಟರಿಯಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಓಪನ್.
* ರಿಸೋರ್ಸ್ ಸ್ಯಾಟಓನ್ ಮಿಷನ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಆನಾಲಿಸ್ ಆಂಡ್ ಆಫರೇಶನ್ ಒಟ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ಕಾಪೋನೇಟ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ನಾಗಿನ್ ಕಾಕ್ಸ್

ಜೈನಾಬ್ ನಾಗಿನ್ ಕಾಕ್ಸ್ ಜೆಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಟನ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್. ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ೧೪೦೬೧ ಕ್ಕೆ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ನಾಸಾ ಅಸಾಧಾರಣ ಸೇವಾ ಪದಕವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಕಾಕ್ಸ್ ರವರು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ  ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಕುವಾಲ ಲಂಪುರ್ ಮತ್ತು ಕನ್ಸಸ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಶಾವ್ನಿ ಮಿಷನ್ ಈಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರೆಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮೋಸ್: ಎ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೈಮ್ ಒಡಿಸ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರು ಏರ್‌ಫೊರ್ಸ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. 

## ವೃತ್ತಿ
ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಏರ್ಕ್ರ್ಯೂ ಎಫ್-೧೬ ತರಬೆತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಕಮಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಕಾಕ್ಸ್ ಜೆಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
*ಗೆಲಿಲಿಯೋ
*ಇನ್‌ಸೈಟ್
*ಕೆಪ್ಲರ್  
*ಮಾರ್ಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯಾಸಿಟಿ
ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಅಂತರ್‌ಗ್ರಹ ರೊಬೊಟಿಕ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯುದ್ದತಂತ್ರದ ಮಿಷನ್ ಲೀಡ್,ಅಪ್‌ಲಿಂಕ್,ಡೌನ್‌ಲಿಂಕ್ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡ ಯೋಜನೆ ತಂಡಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ನಾಸಾ ಅಸಾಧಾರಣ ಸೇವಾ ಪದಕವನ್ನು ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಮುರ್ರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 

## ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ವಿಜ್ಞಾನ,ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ನಾಸಾದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಛಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಕ್ಸ್ ಉತ್ಸಾಹಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಗ್ರಿಫಿತ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೆಶಕರರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ನೆಲ್ ಮಹಿಳಾ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮ್ಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿತ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮತ್ತು ನಾಸಾದ ರೋಬೊಟ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ,ರಿಯಾ ಡಿಜನೈರೊ ಮತ್ತು ಬಹಿಯಾವನ್ನು ಅಪ್ರಬುದ್ದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಿಗ್‌ಗ್ರಾಫ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹರ್ಜೆಗೋವಿನಾರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಜೊತೆ ದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಬೀಕನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿ‌ಇಡಿ‍‍‍ಎಕ್ಸ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನೀಡಿದರು.  ಅದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಉತ್ತಮ ಮಾತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಮಯ? ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಬಾರಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ೨೦೨೧ ಮಾರ್ಸ್ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಕುವೈತ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮಿನಾಲ್ ರೋಹಿತ್

ಮಿನಾಲ್ ರೋಹಿತ್ ಒಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಯಲ್ಲಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್. ಮಂಗಳಯಾನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಅವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ನಿರ್ಮ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಮಿನಾಲ್ ಇಸ್ರೋಗೆ ಸೇರಿದರು.  ಅವರು **MOM** ತಂಡದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.  ಅವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಥೇನ್ ಸಂವೇದಕಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮಾಡಿದರು. ಸಿಸ್ಟಮ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಷನ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ **MOM** ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ತಂಡದ ಭಾಗವಾದರು.

## ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಮಿನಾಲ್ ರೋಹಿತ್  ಭಾರತದ ರಾಜ್‌ಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಿನಾಲ್ ವೈದ್ಯರಾಗಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಂಡರು, ಆದರೆ 8 ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸ್ತ್ರೀ ಗೆಳೆಯರು ಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಿಂತ ಅವರ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಬಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವರು ಕಾಲೇಜಿನೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರೂ, ಅವರ ಸುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ಹುಡುಗಿಯರು ಭಾಗಶಃ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಅವರು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು,  ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಬಿ ಟೆಕ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ನಿರ್ಮ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದರು.

## ವೃತ್ತಿ
ಮಿನಾಲ್ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೫೦೦ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು  ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌. ಮಿಷನ್ಗಾಗಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ, ಆರ್ಬಿಟರ್ ಸಾಗಿಸುವ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವರು  ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ರಜೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಮಿನಾಲ್ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್  ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಯಾನ್ II ನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಮಿನಾಲ್  ರೋಹಿತ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿ ಉಪ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಂಶೋಧನೆ
ಇಸ್ರೋ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗಳಯಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ 500 ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ 10 ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.  ಅವರು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಹಾಗೆ ಮೀಥೇನ್ ಸೆನ್ಸರ್ (ಎಂಎಸ್ಎಂ), ಲೈಮನ್-ಆಲ್ಫಾ ಫೋಟೊಮೀಟರ್ (ಎಲ್ಎಪಿ), ಥರ್ಮಲ್ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೀಟರ್ (ಟಿಐಎಸ್), ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸ್ ಕಲರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ (ಎಂಸಿಸಿ)  ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.   ಅವರು ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಂದ್ರಯಾನ್ -2 ರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಚಂದ್ರನ ನೌಕೆಯು,ಚಂದ್ರಯಾನ್ -1 ರ ಅನುಸರಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.  ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ವಾತಾವರಣದ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇನ್ಸಾಟ್ -3 ಡಿಎಸ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*2007 ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೊದಿಂದ ಯಂಗ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಮೆರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* 2013 ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಟೀಮ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು INSAT 3D ಹವಾಮಾನ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆದು ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.   * ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರು ಇಸ್ರೋ ಯಂಗ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಮೆರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2013 ಅನ್ನು ಪಡೆದರು.
*ಸಿಎನ್‌ಎನ್‌ನ 2014 ರ ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ರೋಹಿಣಿ ಕೇಶವನ್ ಶ್ರೀಹರಿ

**ರೋಹಿಣಿ ಕೇಶವನ್ ಶ್ರೀಹರಿ** ಜನಿಸಿದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ. ಇವರು ಅಮೇರಿಕದ ಕಂಫೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿ. ಅವರು ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಮ್ಫೋನಿ ನೆಟ್ ಪ್ರೈವೆಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್  ಬಫಲೊದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾಲಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ರೋಹಿಣಿ ಶ್ರೀಹರಿ ತನ್ನ ಆಂರಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಲ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್, ಮೀಚಿಗನ್,ಕಾನ್ಪೂರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಒಂಟಾರಿಯೊದ ವಾಟರ್ಲೂನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಕೆನಡಾದ ಒಂಟಾರಿಯೊದ ವಾಟರ್ಲೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ನನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಎಂಎಸ್ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್‍ಡಿಯನ್ನು ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಬಫಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಇವರು  ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ೧೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ರೋಹಿಣಿಯವರು ಎಚ್ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಗೂಗಲ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೧೨೫ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಷಯ ಸ್ಯಾವಿ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಸ್ಪರ್ದಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲಕ್ಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಚುರುಕಾದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು"ದೊಡ್ಡ ಡೇಟಾವನ್ನು" ಕೊಯ್ಲ್ಲು ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಂಸ್ತ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಷಯ ಪುಷ್ಟೀಕರನ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ರೋಹಿಣಿ ಅವರನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಸಾಧನೆ ಪರಂಪರೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು,ಇದು "೨೦ ಮತ್ತು ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯುತಮ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ವೆಸ್ಟ್ಣರ್ನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆ,ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಟ್ಟದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳೀಗೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟೂಕೊಟ್ಟದೆ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿ
ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು- ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್
ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಮಾಹಿತಿ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮಾಹಿತಿ ಮರುಪಡೆಯುಕೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ರೋಹಿಣಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್

**ರೋಹಿಣಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್** ರವರು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು. ಪ್ರಾಣಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಸಂವಹನ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ರೋಹಿಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸ್ನಾತಕೋತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಟಾಟಾ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
ವೆರೋನಿಕ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ರವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತಿ ಜೀವನ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಬೆಂಗಳೂರು, ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನೆಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಸಂವಹನ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು
ಇವರ ಹಲವಾರು ಅಂಕಣಗಳು ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ.
#ಕೀಟಗಳ ಕರೆಹಾಡಿನ ಹಿಂದೆ.... - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ
#ರಾಜಾರಮ್,ಕೆ.,ಮಹತ್ರೆ, ಎನ್., ಜೈನ್,ಎಮ್.,ಪೋಸ್ಟ್ಲೆಸ್,ಎಮ್.,ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್,ಆರ್. ಆಂಡ್ ರೋಬರ್ಟ್,ಡಿ.(೨೦೧೩) ಲೊ ಪಾಸ್ ಫ಼ಿಲ್ಟರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಡಿಫ್ರೆನ್ಶಿಯಲ್ ಟೈಂಪನಲ್ ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಇನ್ ಎ ಪ್ಯಾಲಿಯೊಟ್ರೊಪಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಷ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್  ವಿತ್ ಆನ್ ಆನ್‍ಯುಸ್‍ವಲಿ ಲೊ ಪ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಕಾಲ್. ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್ ಪಿರಿಮೆಂಟಲ್ ಬೈಯಾಲೆಜಿ ೨೧೬,೭೭೭-೭೮೭ (Rajaraman, K., Mhatre, N., Jain, M., Postles, M., Balakrishnan, R. & Robert, D. (2013) Low-pass filters and differential tympanal tuning in a paleotropical bushcricket with an unusually low frequency call. Journal of Experimental Biology 216, 777-787)
#ನಿತ್ಯಾನಂದ, ವಿ. ಮತ್ತು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್, ಆರ್. (೨೦೦೬). ಎ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಮೊಂಗ್ ಮೊರ್ಪೊಲಾಜಿಕಲ್ ಇಂಡಿಸ್‍ಟಿಂಗ್‍ವಿಶಬಲ್ ಕ್ಯಾಟಿಡಿಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಮೆಕೊಪೊಡ ಸೌದರ್ನ್ ಇಂಡಿಯ.  (Nityananda, V. & Balakrishnan, R. (2006).A diversity of songs among morphologicall indistinguishable katydids of the Genus *Mecopoda* (Orthoptera: Tettigoniidae) from Southern India.  Bioacoustics *15*, 223-250)
#ಜೈನ್, ಎಮ್ & ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್,ಆರ್. (೨೦೧೧).ಮೈಕ್ರೋಹಾಬಿಟಟ್ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಆನ್ ಅಸ್ಸೆಂಬಲ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಫ್ ಅ ಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ಎವರ್‍‍ಗ್ರೀನ್ ಫಾರೇಸ್ಟ್ ಇನ್ ಸೌದರ್ನ್ ಇಂಡಿಯ.ಇನ್ಸೆಕ್ಟ್ ಕನ್ಸರ್ವೆಷನ್ ಆಂಡ್ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ "೪": ೧೫೨-೧೫೮.(Jain, M & Balakrishnan, R. (2011). Microhabitat selection in an assemblage of crickets (Orthoptera: Ensifera) of a tropical evergreen forest in Southern India. Insect Conservation and Diversity *4*: 152-158)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಸರಸ್ವತಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ

**ಸರಸ್ವತಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ** (30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1946)ರವರು ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞರು.ಇವರು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಲ್ಲಿಯ ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದು, ಇದೀಗ್ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಗಣನೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರಚನೆ-ಕಾರ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಡಾ. ಸರಸ್ವತಿಯವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸ್ಥೂಲ ಅಣು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‍ಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದು. 
## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಸರಸ್ವತಿಯವರು ತಮ್ಮ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಎಂ.ಎಸ್ಸಿಯ ನಂತರ ಸಿಟಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಜೀವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಡಾ. ಡೇವಿಡ್ ಬೇವರಿಡ್ಜ್ ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ  ಪಿ.ಹಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ  ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್  ಪದವಿಯನ್ನು  ಪಡೆದರು. ಡಾ. ಸರಸ್ವತಿ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ೧೯೯೮ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಡಾ. ಜಾನ್ ಪಾಪಲ್ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಂ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದಿಂದಲೂ, ಡಾ. ಸರಸ್ವತಿ 
ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಜಂಟಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಮುಂದಾಳುವಾಗಿದ್ದರು.

## ಸಂಶೋಧನೆ
ಡಾ. ಸರಸ್ವತಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳ ಸಂರಚನೆ, ಪ್ರೋಟೀನ್ ನೊಳಗೆ ಇರುವ ಕಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಗೆ ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ  ಮತ್ತು ಅವು ಹೇಗೆ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟೇಷನಲ್ ಬಯಾಲಜಿ (ಗಣಕೀಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ)ದ ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಲಿದ್ದಾರೆ.   ಡಾ. ವಸುಂಧರಾ ಗಡಿಯಾರಂ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿ ಡಾ. ಸ್ಮಿತಾರೊಡಗೂಡಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ  ವಿದ್ವತ್ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಡಾ. ಸರಸ್ವತಿಯವರ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಪಟ್ಟಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಗೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಸರಸ್ವತಿಯವರ ಪತಿ ಡಾ.ಸಿ.ವಿ.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ರಂಧ್ರ ಮನುಷ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಡಾ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತಾರಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು.
ಡಾ. ಸರಸ್ವತಿಯವರ ಪುತ್ರಿ ಡಾ. ಸ್ಮಿತಾ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಕೂಡಾ, ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಗಣಕೀಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ತಜ್ಞರು. 

## ಸಾಧನೆ
ಇವರು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನ ನಂತರ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾದರು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಜಾನ್ ಪೋಪ್ಲೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು.'''

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ

*ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು* ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತದ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತಜ್ಞರು ಹಾಗು ಇವರು ಅನುಪಾತದಿಂದ ಎಕ್ಸರೆ ತರಂಗಾತರದವರೆಗಿನ ಬಹು ತರಂಗಾತರ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸೂಪರ್ ಮಾಸಿವ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಹೋಲ್‍ಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಸಕ್ರಿಯೆ  ಗಾಲಾಕ್ಸಿ ವಿದ್ಯಾಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಬೆಳೆದದ್ದು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ನಂತರ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಅಗ್ನೆಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎಸ್. ಸಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು.ಮುಂಬಾಯಿಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಫ಼್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ  ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ  ಎಂ. ಎಸ್. ಸಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ  ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ಼್ ಫ಼ನ್ದಮೆನ್ಟಲ್ ರೀಸರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಕಫಿಯವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೇರೆಗೆ "ಸಕ್ರಿಯ ಗ್ಯಾಲಕ್ಟಿಕ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಬೀಮಿಂಗ್" ವಿಷಯದ ಕುರಿತು  ಸಂಷೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ತಮ್ಮ ಪಿ. ಎಚ್. ಡಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

## ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು
ಸಕ್ರಿಯ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯ ನ್ಯುಕ್ಲಿಯಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಮಾನದ ವಿಶೇಷತೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಶೋಧನೆ.

### ಇವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಷೋಧನೆಗಳು
*ಎ.ಜಿ.ಎನ್  ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ರೇಖೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು( ಸಂಯೋಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸೈಡಿಂಗ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ವೈಫ಼್ಸ್).
*ಎ.ಜಿ.ಎನ್ ನಿಂದ ಎಕ್ಸರೆ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ( ಎಕ್ಸ್. ಎಮ್. ಎಮ್ ನಿವ್ಟನ್ ಸುಜ಼ಕು).
*ರೇಡಿಯೋ ಸ್ತಬ್ಧ ಎ.ಜಿ.ಎನ್ನಲ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಗಳು(ಬಹಳ ಉದ್ದವಾದ ಬೇಸ್ಲೈನ್ ಇನ್ಟರ್ ಫ಼ೀರೋಮೆಟ್ರಿ, ಜಿ.ಎಮ್.ಆರ್.ಟಿ).
*ಬಿಸಿ ಅನಿಲ ಎ.ಜಿ.ಎನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹರಿವು( ದೂರದಿಂದ ನೇರಳಾತೀತ  ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ಲೋರರ್)
*ಬ್ಲೇಜರ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಡಬ್ಲ್ಯು.ಇ.ಬಿ.ಟಿ ಮೋನಿಟರಿಂಗ್ ಅಭಿಯಾನಗಳು( ವೈನು ಬಪ್ಪು ಮತ್ತು ಹನಿ ಟೆಲಿಸ್ಕೊಪ್).

## ವ್ರತ್ತಿಪರ ಸದಸ್ಯತ್ವ
### ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ
* ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಖಗೋಳ ಒಕ್ಕೂಟ

*ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯು.ಜಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳ ಮಾಹಿತಿ, ಅಂತರ ರಾಷ್ತ್ರಿಯ ಖಗೋಳ ಒಕ್ಕೂಟ.

*ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿ, ಆಯೋಗ ೪೦(ರೇಡಿಯೋ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ) ಅಂತರ ರಾಷ್ತ್ರಿಯ ಖಗೋಳ ಒಕ್ಕೂಟ.

* ಭಾರತದ ಖಗೋಳ ಸಮಾಜ]

*ಭಾರತೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಯೋಜನೆ.

## ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪಟ್ಟಿ
### ಅವರ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು
*ಒ.ವಿ.ಐ ಅಸ್ಸಿಮೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸೆಫ಼ರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಸಿಲರೇಟೆಡ್ ಹೊರಹರಿವು:ಎಫ಼್.ಯು.ಎಸ್.ಇ ಮತ್ತು ಹಚ್.ಎಸ್.ಟಿ  ಎಸ್.ಟಿ.ಐ.ಎಸ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ ಆಫ಼್ ಮಾರ್ಕರಿಯನ್ ೫೩೩(೨೦೦೬,ಅಸ್ಟ್ರೊಫ಼ಿಸ್.ಜೆ.೬೪೬,೭೬;ಅಸ್ಟರೋಫಿಸ್ ಹಚ್/೦೬೦೩೮೪೨).

*ಕಡಿಮೆ ಇರುವಾಗ: ಫ್ಯಾನೆರಾಫ್-ರಿಲೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗಳು ಪಾರ್ಸೆಕ್ ಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಧ್ರುವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೇ? (೨೦೦೫, ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸ್. ಜೆ. ಲೆಟ್, ೬೩೨, ಎಲ್ ೬೯; ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಪಿಎಚ್ / ೦೫೦೯೫೫೯).

*ಜೆಫರ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ಸೈಫ಼ರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ (೨೦೦೩, ಆಕ್ಟಿವ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಟಿಕ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್: ಫ್ರಂ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಟು ಹೋಸ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ, ಸಂಪಾದಕರು: ಕಾಲಿನ್, ಕಾಂಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶ್ಲೋಸ್ಮನ್).

*ಸೆಫರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ರೇಡಿಯೋ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ (೨೦೦೧, ಆಸ್ಟ್ರಾನ್. ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸ್. ಟ್ರಾನ್ಸ್., ೨೦,೨೮೧).

*ಕ್ವಾಸರ್ ಎಕ್ಸರೆ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಾ ರಿವಿಸಿಟೆಡ್ (೧೯೯೩, ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸ್. ಜೆ., ೪೧೦, ೨೯).

*ಕ್ವಾಸಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಬೀಮ್ ಮಾಡಿದ ಎಕ್ಸರೆ ಘಟಕ? (೧೯೯೧, ಸೋಮ. ಅಲ್ಲ. ಆರ್. ಆಸ್ಟ್ರಿ. ಸೊಸೈಟಿ. ೨೪೯,೬೪೦).

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮುನಿಸುವ್ರತ ಸ್ವಾಮಿ

thumb|ಮುನಿಸುವ್ರತನ ಪ್ರತಿಮೆ

**ಮುನಿಸುವ್ರತ ಸ್ವಾಮಿ**ಯು ಜೈನ ವಿಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಈಗಿನ ಅವಸರ್ಪಿಣಿಯ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ತೀರ್ಥಂಕರನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ಸಿದ್ಧನಾದನು, ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮುಕ್ತ ಆತ್ಮ. ರಾಮಾಯಣದ ಜೈನ ರೂಪದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮುನಿಸುವ್ರತನಾಥನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಋಷಿ ಮಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯು ಇವನ ಗಣಧರನಾಗಿದ್ದನು.

## ಜನ್ಮ ವೃತ್ತಾಂತ 
ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಮೂರನೇ ದಿನದಂದು, ರಾಜ‍ಗೀರ್‌ನ ರಾಣಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು ಹದಿನಾರು ಶುಭವಾದ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಂಡಳು. ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ, ಹರಿವಂಶದ ರಾಜ ಸುಮಿತ್ರನು ತಮಗೆ ಬೇಗನೇ ಒಬ್ಬ ತೀರ್ಥಂಕರನು ಹುಟ್ಟುವನು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದನು. ನಂತರ, ಮುನಿಸುವ್ರತನು ಅವರಿಗೆ ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ಲದ ಹದಿನೈದನೇ ದಿನ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1,184,980ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು.

ಜೈನ ಪಠ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಮಾರಕಾಲದಲ್ಲಿ ೭,೫೦೦ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ನಂತರ, ಮುನಿಸುವ್ರತನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ೧೫,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾದನು. ಜೈನ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮುನಿಸುವ್ರತನಾಥನು ೧೧ ತಿಂಗಳು ಕರ್ಮ ನಾಶಕ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ನಂತರ ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* Johnson, Helen M. (1931), Munisuvratanathacaritra (Book 6.7 of the Trishashti Shalaka Purusha Caritra), Baroda Oriental Institute
* Jain, Vijay K. (2015), Acarya Samantabhadra's Svayambhustotra: Adoration of The Twenty-four Tirthankara, Vikalp Printers, , archived from the original on 16 September 2015,  This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
* Sarasvati, Swami Dayananda (1970), An English translation of the Satyarth Prakash, Swami Dayananda Sarasvati
* Tukol, T. K. (1980), Compendium of Jainism, Dharwad: University of Karnataka
* Zvelebil, Kamil (1992), Companion Studies to the History of Tamil Literature, Netherlands, 
* Tandon, Om Prakash (2002) [1968], Jaina Shrines in India (1 ed.), New Delhi: Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India, 
* Shah, Umakant Premanand (1987), Jaina-rūpa-maṇḍana: Jaina iconography, Abhinav Publications, 
* Zimmer, Heinrich (1953) [April 1952],  Campbell, Joseph (ed.), Philosophies Of India, London, E.C. 4: Routledge & Kegan Paul Ltd, 

ವರ್ಗ:ತೀರ್ಥಂಕರರು
ಸೂಲಗಿತ್ತಿ

**ಸೂಲಗಿತ್ತಿ**ಯು ಶಿಶುಜನನ ಕಾಲದ ಸಮೀಪ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತಾಯಂದಿರು ಹಾಗೂ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೈಕೆಮಾಡುವ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಗೆ.  ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೂತಿಕಾಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೂಲಗಿತ್ತಿಗಳು ಶಿಶುಜನನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯದಿಂದ ಆಗುವ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪೃಷ್ಠಾಭಿಮುಖ ಪ್ರಸವ, ಅವಳಿಜವಳಿ ಜನನ ಮತ್ತು ಶಿಶುವು ಹಿಂಭಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವಂಥ ಜನನಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಡದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಹಾಗೂ ಸಾಧನ ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ಹೆರಿಗೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸೂಲಗಿತ್ತಿಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಜನನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆರೈಕೆಯ ವೃತ್ತಿಗಳು
ಬಿದಿರಿನ ಅರಳುವಿಕೆ

thumb|ಹೂಬಿಟ್ಟಿರುವ ಬಿದಿರಿನ ಚಿತ್ರ
**ಬಿದಿರು ಅರಳುವುದು** ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಬಿದಿರುಗಳು ಅರಳಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೀಜಗಳು ತೂಗಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೀನಾ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ 
ಬಿದಿರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ರಿಂದ ೮೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಜೀವನಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಹೊಸ ಬಿದಿರುಗಳು ಬೇರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಚಿಗುರುಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅಪರೂಪದ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ಅರಳಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಂತರ, ಹೂವುಗಳು ಹಣ್ಣನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ (ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ **ಬಿದಿರಕ್ಕಿ** - ಬಂಬೂ ರೈಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದರ ನಂತರ, ಬಿದಿರಿನ ಕಾಡು ಸಾಯುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿದಿರಿನ ಕಾಡು ಒಂದೇ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರುಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Bamboo flowering
* What is bamboo rice?
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
???

ವರ್ಗ:ನಿಯತಕಾಲಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಮಂಜು ರೇ

ಮಂಜು ರೇ ರವರು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಆಣ್ವೀಕ ಕಿಣ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ. ಆಂಟಿಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಡ್ರಾಗ್ಸ್ ಔಷಧಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಶಭೇದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಅವಳ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗೆಡ್ಡೆಯ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ಕಿಣ್ವಶಾಸ್ತ್ರೌಯು ಸೇರಿದೆ.

## ಜನನ
ಇವರು ೧ ಜನವರಿ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 

## ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸ
ಇವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಸ್ಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಜೊತೆಗೆ ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಥ್ರಿಯನ್ನು ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್-೧೯೮೯

*ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ-೧೯೭೫

*ಡಾ ಐ ಸಿ ಚೋಪ್ರಾ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೨೦೦೩

*ಡಾ ಜ್ಞಾನ ಚಂದ್ರ ಘೋಷ್ ಸ್ಮಾರಕ

## ಸಂಶೋಧನೆಗಳು
ರೇ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಬಯೋಕೆಮಿಶಸ್ಟ್ರಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಕಲ್ಟಿವೇಷನ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಿಂದ, ಅವರು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬೋಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟೂಟ್ನಳಲ್ಲಿ ಎಮೆರಿಟಿಸ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ.ರೇ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಹಲವಾರು ಚಯಾಪಚಯ ಮಾರ್ಗಗಳ ಅಡ್ಡ-ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮೀಥೈಲ್ಗ್ಲೈಆಕ್ಸಲ್ನ ಜೈವಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ತಂಡವು ಮೀಥೈಲ್ಗ್ಲೈಆಕ್ಸಲ್ ಅನಾಬೊಲಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟಾಬೊಲಿಸಂನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕಿಣ್ವಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಿಸಿದೆ.

ಮಂಜು ರೇರವರು ೪ನೇಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಶ್ವ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಬೋಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮಂಜು ರೈರವರು ಇಂಡೋಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಶೃಂಗಸಭೆ ೨೦೧೫ ರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭಾಷಣಕಾರಳು. ಹಾಗೂ ಪಿಎಚ್.ಡಿ
ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬೋಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ , ಹಾಗೂ ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಇಲಾಖೆ.ಅವರ ವಿಕೀಡಾಟಾ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ಕಿಣ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ. ಅವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವರ್ಷ ೧೯೮೯, ಶಿಸ್ತು, ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಜನ್ಮದಿನಾಂಕ, ೦೧/ ೦೧/೧೯೪೭ ವಿಶ್ವಗಡ್ಡೆ. ಬೋಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮಂಜು ರೇರವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ೨೦೧೪ ರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭಾಷಣಕಾರಳು. ಇಂಡೋಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಶೃಂಗಸಭೆ ೨೦೧೫ ರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭಾಷಣಕಾರಳಾಗಿದ್ದಳು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಗೊರಟೆ

thumb

**ಗೊರಟೆ**ಯು ಅಕ್ಯಾಂತೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಸ್ಯಜಾತಿ. ಜಾತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಬಾರ್ಲೀರಿಯ. ಸ್ಫಟಿಕದ ಗಿಡ, ಮುಳ್ಳು ಗೋರಂಟಿ, ಮುಳ್ಳು ಮದರಂಗಿ, ಗುಬ್ಬಿಮುಳ್ಳುಗಿಡ ಮುಂತಾದವು ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮಗಳು. ಇದು ಸುಮಾರು 180 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಉಷ್ಣವಲಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇವು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 30 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವನ್ಯವಾಸಿಗಳಾದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಕ್ಸಿಫೋಲಿಯ, ಕುರ್ಟಾಲಿಕ, ಲಾಂಜಿಫೋಲಿಯ, ಸ್ಟ್ರೈಗೋಸ ಪ್ರಭೇದಗಳು) ಇನ್ನು ಕೆಲವು ತಮ್ಮ ಚೆಲುವಾದ ಹೂಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರಿಸ್ಟೇಟ, ಗಿಬ್ಸೋನಿಯೈ, ಪ್ರಿಯೋನೈಟಿಸ್, ನಾಕ್ಟಿಫ್ಲೋರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು).

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2/3 - 2 ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯಗಳು. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ; ಅಭಿಮುಖ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಎಲೆಗಳ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿರುವ ವೃಂತಪತ್ರಗಳು ಮುಳ್ಳುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿವೆ. ಹೂಗಳು ಎಲೆಗಳ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರಿಸ್ಟೇಟ ಪ್ರಭೇದದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಊದಾಮಿಶ್ರಿತ ನೀಲಿ, ಬಿಳಿ, ನಸುಗೆಂಪು, ಗುಲಾಬಿ ಮುಂತಾಗಿಯೂ ಗಿಬ್ಸೋನಿಯೈ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ಕಡುನೀಲಿಯಾಗಿಯೂ ಪ್ರಿಯೋನೈಟಿಸ್ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಇಲ್ಲವೆ ಹಳದಿಯಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಚಳಿಗಾಲದವೇಳೆಗೆ ಅರಳುತ್ತವೆ.

ಗೊರಟೆಯನ್ನು ಕಾಂಡತುಂಡುಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಬಹುದು. 

ಗೊರಟೆಗೆ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳೂ ಉಂಟು. ಇದರ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಕಹಿರುಚಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ರಸವನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಕಫಹಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹುಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬಾವುಗಳಿಗೆ ಇದರ ಬೇರಿನ ಸರಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದುಂಟು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Barleria 
* Barleria Genus

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೆ. ಬಿ. ಸಿದ್ದಯ್ಯ

**ಕೆ.ಬಿ.ಸಿದ್ದಯ್ಯ** ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಕಂಡ  ಚಿಂತಕ, ಹಿರಿಯಚೇತನ ಕವಿ, ವಾಗ್ಮಿ. ನೊಂದವರ, ದಮನಿತರ ದನಿಯಾಗಿ, ಹೋರಾಟದ ಕಿಡಿ, ಹಣತೆ ಸಿದ್ದಯ್ಯ. ನಿಜಕ್ಕೂ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಹೆಮ್ಮೆ.ಸಾಕಷ್ಟು ಬರೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ.

## ಜನನ/ಜೀವನ
* ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೆಂಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಲಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅಂತೂರಮ್ಮನವರ ಪುತ್ರರಾಗಿ 1954 ಮಾರ್ಚ್ 4 ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಕೆ.ಬಿ.ಸಿದ್ದಯ್ಯ, ಅಲ್ಲಿಂದ ತುಮಕೂರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ದಲಿತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕೆ.ಬಿ. ಸಿದ್ದಯ್ಯ ಅವರು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 1970-80ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
*  ಖಂಡ ಕಾವ್ಯವನ್ನೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದೇಶೀಯತೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಕಾಣಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ತಂದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕೆಬಿ ಅವರದ್ದು. 'ದಕ್ಲಕಥಾದೇವಿ', 'ಬಕಾಲ', 'ಅನಾತ್ಮ', 'ಗಲ್ಲೇಬಾನಿ' ಈ ನಾಲ್ಕು - ಖಂಡಕಾವ್ಯಗಳಾದರೆ; 'ಕತ್ತಲೊಡನೆ ಮಾತುಕತೆ', 'ಬುದ್ದನ ನಾಲ್ಕು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸತ್ಯಗಳು' ಇವು ಗದ್ಯ ಬರಹಗಳು. 
* ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆದು ಬಂದಿದ್ದ ಕೆಬಿ ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದರು. ಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಮನ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಮನ ವಚನಗಳನ್ನು ಸಭಿಕರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಳಮೀಸಲಾತಿಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

## ಕೃತಿಗಳು
# *ಬಕಾಲ*
# *ದಕ್ಲಕಥಾದೇವಿ ಕಾವ್ಯ*
# *ಅನಾತ್ಮ* (ಕಾವ್ಯ)  
# *ನಾಲ್ಕು ಶ್ರೇಷ್ಠಸತ್ಯಗಳು* (ಅನುವಾದ) 
# *ದಲಿತಕಾವ್ಯ* (ಸಂಪಾದನೆ) 
ಮುಂತಾದವು

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
# ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2೦೦4) 
# ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2013)

## ಮರಣ
* ಸಿದ್ದಯ್ಯನವರು ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಾಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕುದೂರು ಹೋಬಳಿಯ ಕೆಂಕೆರೆ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇರುವ ಅವರ ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಕಾರು ಅಪಘಾತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಕಾರು ಚಾಲಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು. ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಸಿದ್ದಯ್ಯನವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಣಿಪಾಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 
* ತೀವ್ರ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಸಿದ್ದಯ್ಯನವರ ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ಕಾರಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ ದಿನಾಂಕ:೧೮-೧೦-೨೦೧೯ರಂದು  ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.  ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡದ ಹಾಗು ದಲಿತಪರ ಧ್ವನಿ ಇಂದು ಮರೆಯಾಗಿದೆ. 
* ಕುದೂರು ಹೋಬಳಿಯ ಕೆಂಕೆರೆ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸಂಜೆ5.15 ಕ್ಕೆ ಅವರ ಪ್ರಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ಜನರ ಅಂತಿಮ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ರಾತ್ರಿ 7 ಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೇರವೇರಿತು. ಸಿದ್ದಯ್ಯನವರು ಪತ್ನಿ, ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ
ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಕವಿ
ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಹೋರಾಟಗಾರ
ಸೌಟು

thumb|ಗ್ರೀಕ್ ಸೌಟು, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪ನೇ ಶತಮಾನ
**ಸೌಟು** ಸೂಪ್, ಸ್ಟ್ಯೂ, ಸಾರು, ಹುಳಿ, ಅಥವಾ ಇತರ ಆಹಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ಚಮಚದ ಒಂದು ಬಗೆ. ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಾವಾದರೂ, ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೌಟು ಉದ್ದವಾದ ಹಿಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಆಳವಾದ ಬೋಗುಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದ್ರವವನ್ನು ಗಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಪಾತ್ರೆಯ ಹೊರಗೆ ಎತ್ತಿ ಬೋಗುಣಿಗೆ  ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿಸಲು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬೋಗುಣಿಯು ಹಿಡಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಕೋನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸೌಟುಗಳು ದ್ರವವನ್ನು ಸುರಿಯುವಾಗ ನಯವಾದ ಹರಿವಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲು ಬೋಗುಣಿಯ ಬದಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬಿಂದುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಇದು ಎಡಗೈಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಒಬ್ಬರ ಕಡೆಗೆ ಸುರಿಯುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸೌಟುಗಳು ಇಂತಹ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪಾತ್ರೆಪಡಗಗಳು
ವಕಾಲತ್ತು

**ವಕಾಲತ್ತು** ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಗುಂಪು ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಳಗಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಗುರಿಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಚಟುವಟಿಕೆ. ವಕಾಲತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ, ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಬಜೆಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು, ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಟನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಕಾಲತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಚಾರಗಳು, ಭಾಷಣಗಳು, ಪ್ರವರ್ತನ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಲಾಬಿ ಮಾಡುವುದು ವಕಾಲತ್ತಿನ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಾಸನದ ವಿಷಯವಾಗಿ ಶಾಸಕರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* College Board Advocacy & Policy Center 
* Public Affairs World - news and information site on the subject of lobbying

ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಯಾವಾದ
ನಟಸಾರ್ವಭೌಮ (೧೯೬೮ ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ನಟಸಾರ್ವಭೌಮ** ಡಾ.ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ೧೦೦ನೆ ಚಿತ್ರ. ಇದು ಅವರ ಅದು ತನಕದ ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಬಹುತೇಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಡಾ. ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೬೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಬಿ.ವಿ.ವಸಂತಕುಮಾರ್

**ಬಿ.ವಿ. ವಸಂತಕುಮಾರ್‌**  ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಚನ್ನಗಿರಿ ತಾಲೂಕಿನ ತಿಪ್ಪಗೊಂಡನ ಹಳ್ಳಿಯವರು. ಸಾಹಿತಿ, ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ

## ಓದು/ಬದುಕು
ಏಳನೇ ಕ್ಲಾಸಿನವರೆಗೂ ತಿಪ್ಪಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ, ನಂತರದ ಓದನ್ನು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಕಲಿತು, ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು ಕಲಿತು, ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಕಲಿತು. ಎಂಎ ಓದುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆ, ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಕಲಿತರು. ಇವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧದ ವಿಷಯ-"ಕೈಲಾಸಂ ಕನ್ನಡ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ". ಪಕರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಕಲಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಕೃತಿಗಳು
# ಚೇತನ ಚಿತ್ತಾರ
# ಬೆಟ್ಟದ ಮುಡಿಗೆ ಹೂ
# ದೇವರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಂತತೆ
# ಒಲುಮೆಯ ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ
# ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್
# ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪ
# ಕಾಯಕ ಮೀಮಾಂಸೆ
# ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಪಂಚ

### ಕಾದಂಬರಿ
ಜೋಗೇರ ಹುಡುಗಿ

### ಸಂಶೋಧನೆ
# ಶಿಕಾರಿಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕಥನ
# ಪಂಪ ಪದ ಪ್ರಪಂಚ ಭಾಗ-೧, ಭಾಗ-೨

### ನಾಟಕ
# ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ
# ಶರಣು ಶರಣಾರ್ಥಿ
# ದುರ್ಯೋಧನನ್

### ಇತರ ಸಂಪಾದನೆ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಭಾಗ-೩
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
ಕುಚ್ಚು

thumb|ಕುಚ್ಚಿನ ರೇಖಾಚಿತ್ರ
**ಕುಚ್ಚು** (**ಗೊಂಡೆ**) ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿನ ಅಲಂಕರಣದಲ್ಲಿ ನಯಗೊಳಿಸುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಸುತ್ತಲೂ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾಗುವ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿದೆ.

## ಸೃಷ್ಟಿ 
ಎಲ್ಲಿ ಕುಚ್ಚನ್ನು ತೂಗಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೊ, ಆ ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗದ ಚಾಚುಕೊಂಡಿರುವ ಭಾಗದಿಂದ ದಾರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಧಾನ ಕುಚ್ಚನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಡಿಲ, ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುವ ದಾರಗಳು ಇರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಚ್ಚುಗಳು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಡುಗೆಗಳು, ಪರದೆಗಳ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಚಿನುದ್ದಕ್ಕೆ, ಪ್ರಹಸನ ಪ್ರದರ್ಶಕರ ಚೂಚುಕವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಪ್ಯಾಸ್ಟಿಗಳು, ಅಥವಾ ಇತರ ತೂಗು ಹಾಕಿದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* *Guide to Passementerie*. Scalamandre Silks. New York.
* Boudet, Pierre and Bernard Gomon, *La Passementerie*, Dessain et Tolra, 1981.  ISBN&nbsp;978-2-249-25108-5.
* Pegler, Martin, *The Dictionary of Interior Design*, Fairchild Publications, 1983. ASIN B0006ECV48.

ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು
ಸಾಣೆಕಲ್ಲು

right|thumb|ಎಣ್ಣೆಗಲ್ಲು
**ಸಾಣೆಕಲ್ಲು** (**ಮಸೆಗಲ್ಲು**) ಮಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ಉಕ್ಕಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಗಳ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಹರಿತಮಾಡಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಕಲ್ಲು**.**

ಸಾಣೆಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹರಿತಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಕತ್ತರಿಗಳು, ಕೊಯ್ಲುಗತ್ತಿಗಳು, ಚಾಕೂಗಳು, ಕ್ಷೌರದ ಕತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಗುರುಳಿಗಳು, ಕೈ ಉಜ್ಜುಗಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮತಲ ಅಲಗುಗಳಂತಹ ಉಪಕರಣಗಳು.

ಸಾಣೆಕಲ್ಲುಗಳು ನಾನಾಬಗೆಯ ಆಕಾರಗಳು, ಗಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಚಪ್ಪಟೆ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜಲು ಸಾಣೆಕಲ್ಲುಗಳು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಂಚುಗಳಿಗಾಗಿ ಆಕಾರವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಅಥವಾ ಮರಹರಿತಗೊಳಿಸುವ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಲ್ಲುಗಳು. ಇವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ತೆಗೆದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
What is a whetstone made of? 

ವರ್ಗ:ಕಲ್ಲುಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಪಕರಣಗಳು
ಹೊಲಿಗೆ

thumb
**ಹೊಲಿಗೆ**ಯು ಸೂಜಿ ಮತ್ತು ದಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕುಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಲಗತ್ತಿಸುವ ಕರಕೌಶಲ. ಹೊಲಿಗೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ನೂಲು ಅಥವಾ ನೆಯ್ಗೆ ಬಟ್ಟೆಯ ಆವಿಷ್ಕರಣದ ಮೊದಲು, ಯೂರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತದ ಶಿಲಾಯುಗದ ಜನರು ತುಪ್ಪಳ ಹಾಗೂ ತೊಗಲಿನ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮೂಳೆ, ಕವಲ್ಗೊಂಬು ಅಥವಾ ದಂತದ ಸೂಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳು, ಕರುಳು, ಹಾಗೂ ಸಿರೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ದಾರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಎಲ್ಲ ಹೊಲಿಗೆಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಲಿಗೆಯಂತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಣಕೀರಣದ ಏಳಿಗೆಯು ಹೊಲಿದ ವಸ್ತುಗಳ ರಾಶಿ ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ರಫ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಈಗಲೂ ಕೈಹೊಲಿಗೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Singer: The New Sewing Essentials* by The Editors of Creative Publishing International 

ವರ್ಗ:ಕರಕೌಶಲಗಳು
ಪರಮಾತ್ಮ(ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಪರಮಾತ್ಮ** 2011ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರ. ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ರವರು ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಸಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ದೀಪಾ ಸನ್ನಿಧಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರವು 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 ವಿಜಯದಶಮಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಚಿತ್ರದ ಟಿವಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ದಾಖಲೆಯ  3.5 ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ,ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ  25 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* *ಪರಮತ್ಮಾ/ಕರಡಿ* ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ 
*  *ದೀಪಾ/ತಿಥಿ* *ವಡೆ* ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೀಪಾ ಸನ್ನಿಧಿ 
* *ಸಾನ್ವಿ/ಪಸೀನಾ* ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ  
* *ಜಯಂತ್*  ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ 
* ರಮ್ಯಾ ಬಾರ್ನಾ 
* *ಶ್ರೀನಿವಾಸ್* ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಿನಾಶ್ 
* *ಅಣ್ಣಯ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ* ರಂಗಾಯಣ ರಘು 
* *ಅಪ್ಪಣ್ಣ* ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಣ್ಣ 
* ರಾಜು ತಾಳಿಕೋಟೆ 
* *ಕೆರೋಸಿನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ* ಶ್ವೇತಾ ಪಂಡಿತ್

## ನಿರ್ಮಾಣ 
ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ *ಲಗೋರಿ* ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು  2009 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೆಚ್ಚವು ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು, ನಂತರ ಅದು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. 2011 ರಲ್ಲಿ, ಭಟ್ ಅವರ 2010 ರ  ನಿರ್ಮಿತ ಚಿತ್ರ *ಪಂಚರಂಗಿಯ* ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಅವರು ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ *ಪರಮಾತ್ಮ ಚಿತ್ರವನ್ನು* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಜಯಣ್ಣ ರವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ  ಮೂವರು ನಟಿಯರು ನಟಿಸಬೇಕಿದೆ, ಅವರೇ: ದೀಪ ಸನ್ನಿಧಿ ಐಂದ್ರಿತಾ ರೈ ಮತ್ತು ರಮ್ಯಾ ಬಾರ್ನಾ. ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು ಸಕಲೇಶಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು,ಚಿತ್ರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 2011 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಬಂಡಾಜೆ ಜಲಪಾತ

alt=|thumb|ಬಂಡಾಜೆ ಜಲಪಾತ
ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಚಾರ್ಮಡಿ ಘಾಟ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡಾಜೆ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಬಂಡಾಜೆ ಅರ್ಬಿ ಜಲಪಾತ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚಾರಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಜಲಪಾತವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು ಒಣಗುತ್ತವೆ. ಜಲಪಾತಗಳ ಎತ್ತರವು ಸುಮಾರು 200 ಅಡಿಗಳು.

{
  "type": "Feature",
  "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [75.41, 13.10] },
  "properties": {
   "marker-symbol": "-letter",
    "marker-size": "large",
    "marker-color": "0050d0"
  }
}

## ಜಲಪಾತ 
ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಿಂದ ಬಂಡಾಜೆ ಜಲಪಾತವು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಒಳಗೆ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಚಾರಣದ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು. ಜಲಪಾತಗಳ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 200 ಅಡಿಗಳು. ವಾಲಂಬ್ರಾದಿಂದ ಬಂಡಾಜೆ ಜಲಪಾತದ ಹಾದಿಯು ದಟ್ಟವಾದ ಹಸಿರು ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಹುಲ್ಲು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಇಲ್ಲದೆ ಚಾರಣ ಮಾಡುವವರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಬಂಡಾಜೆ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ನೀವು ಮಂಗಳೂರು - ಉಜಿರೆ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದು ಉಜಿರೆಯಿಂದ 25 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಉಜಿರೆಯಿಂದ ಚಾರ್ಮಡಿ ಘಾಟ್ ಕಡೆಗೆ 6 ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ಸೋಮಂತಡ್ಕದಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಇನ್ನೂ 6 ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ನಂತರ ಬಲ ತಿರುವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, 2 ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಕದಿರುಡಿಯವರ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿಂದ ನೀವು ಜಲಪಾತದ ದೂರದ ನೋಟವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಜಲಪಾತವನ್ನು ತಲುಪಲು ನೀವು ಕಡಿರುದಯವರದಿಂದ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಹೆಚ್ಚು 10 ಕಿ.ಮೀ. ಚಾರಣ ಮಾಡಬೇಕು, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಬಂಡಾಜೆ ಅರ್ಬಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಬಿ ಅರ್ಥ ಜಲಪಾತ ಎಂದು. ಬೆಲ್ತಂಗಡಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕಚೇರಿ, ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಶ್ರೇಣಿ ಕಚೇರಿಯ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಬಂಡಾಜೆ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಚಾರಣ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ನಿಮಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರ ನೀಡಲಾಗುವುದು, ಅದು ನಿಮಗೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಉಜಿರೆನ ಜೀಪ್ ಡ್ರೈವರ್ ನಿಮಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಕೆಲಸದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಸಹಜ ಪುಟಗಳು 
* ಮಂಗಳೂರು 
* ಉಜಿರೆ 
* ಚಾರ್ಮಡಿ 
* ಮುಡಿಗರೆ 

ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು
ಇಂದಿರಾ ಕದಂಬಿ

ಇಂದಿರಾ ಕದಂಬಿಯವರು ಭಾರತೀಯ ಭರತನಾಟ್ಯ ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ.

## ಜನನ
೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೬೯ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

## ನೃತ್ಯ ಜೀವನ
ಇವರು ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ ಉಷಾ ಧಾತಾರ್, ನೃತ್ಯವಿಶಾರದ ನಮ್ರತ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಶ್ರೀ ಕಲಾನಿಧಿ ನಾರಾಯಣ್ ರವರ ಬಳಿ ಕಲಿತರು. ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ನೃತ್ಯದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕೇರಳದ ಶ್ರೀಮತಿ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿನಮ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಶ್ರೀ ಬೇಲಕ್ವಾಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಐಯ್ಯರ್ ಬಳಿ ಕಲಿತರು.

## ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು
#ಪುರುಷ ಪರಿಣಾಮ್.
#ಸದಾಶಿವ ದರ್ಶನಂ-ಈಶ್ವರ ದೇವರ ಕುರಿತ ನೃತ್ಯ.
#ಅಷ್ಟ ನಾಯಕಿಯರಿನ್ ಇಷ್ಟ ಮುರುಗನ್-ಮುರುಗನ ದೇವರ ಕುರಿತ ನೃತ್ಯ.
#ವಂಶಿ - ಕೊಳಲ ನಾದ - ಭರತನಾಟ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ ಪದ್ಯಗಳ ಮಿಶ್ರಣ. 
#ಹಾಸ್ಯ- ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯರೂಪಕ.
#ಕಾವ್ಯ-ಚಿತ್ರ-ಗೀತ-ನೃತ್ಯ- ಚಿತ್ರಕಲೆ,ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ್ಯ.
#ಮನಮೋಹನಿಯಮ್ -೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಸುಂದರಂ ಪಿಳ್ಳೈರವರು ರಚಿಸಿದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ನೋಡಿ
*http://indirakadambi.com/
*https://www.kalakriya.com/Artiste.aspx/20/Indira-Kadambi-
*http://www.eambalam.org/kalpavriksha/faculty.php?level=4&level1_id=1&level2_id=9&level3_id=3&pageid=10 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ಮಂಟಪ

[thumb|200x200px| ಲಾಲ್ ಬಜ಼ಾರ್‌ನಲ್ಲಿನ [ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ ಪಂಡಾಲ್]]
ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ***ಮಂಟಪ**ವು* (**ಪಂಡಾಲ್**) ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಒಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತ ರಚನೆ. ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಟ್ಟಡದ ಹೊರಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಜನರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸುವ ಇತರ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮದುವೆ, ಜಾತ್ರೆ, ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಹಬ್ಬ.

## ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ 
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಪಂಡಾಲ್ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವ ದೇವಿಯರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ರಚಿಸಲಾದ ಒಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಚನೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನನ್ನು, ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅಥವಾ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು (ಇದನ್ನು ಪೂಜಾ ಪಂಡಾಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಪಂಡಾಲ್ ಅಥವಾ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವಶೀಕರಣ ಶಕ್ತಿ

**ವಶೀಕರಣ ಶಕ್ತಿ**ಯು (**ಸಮ್ಮೋಹನ ಶಕ್ತಿ** ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಿದೆ, ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಮರಿಜ಼ಮ್) ಮನುಷ್ಯರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಅಗೋಚರ ಸಹಜ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಫ಼್ರ್ಯಾಂಜ಼್ ಮೆಸ್ಮರ್ ನಂಬಿದರು. ಈ ಶಕ್ತಿಗೆ ಮೆಸ್ಮರಿಜ಼ಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದರು. ಈ ಶಕ್ತಿಯು ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದೈಹಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಠಹಿಡಿದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಆದರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಜೀವತತ್ತ್ವವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ನಂತರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಸಮ್ಮೋಹಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೭೭೯ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಆರಂಭದಿಂದ ಸುಮಾರು ೭೫ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಮುನಿಯಾಲ್ ಗಣೇಶ್ ಶೆಣೈ

**ಮುನಿಯಾಲ್ ಗಣೇಶ್ ಶೆಣೈ** ೧೯೫೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬ರಂದು ಮುನಿಯಾಲು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭ ಶೆಣೈ ಮತ್ತು ಸುಮತಿ ಶೆಣೈ ದಂಪತಿಯ ಮೂರನೆಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. 

## ಶಿಕ್ಷಣ
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಫಾರ್ಮಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಅಂಗಾಂಶ ಕೃಷಿ, ಔಷಧೀಯ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಬೆಳೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಎಡಪಂಥೀಯ ಕೆಂಭಾವುಟ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪರವಾಗಿ ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರನಾಗಿ, ಸಂಕೇತ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೇಖಕನಾಗಿ, ಹೊಸ ದಿಗಂತ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಪಂಚ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಪಂಚವೆಂಬ ಎರಡು ಅಂಕಣಗಳ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಸ್ಯ ಸಂಕುಲ
ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 'ಸಸ್ಯಸಂಪದ' ಎಂಬ ಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಇವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ೧೦೦ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ೧೦೦ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಾಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಸ್ಯ ಸಂಕುಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಸಿರು ಭಾರತ ಆಂದೋಲನವೆಂಬ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮೂರುವರೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಜನಪದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಜ್ಞಾನಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಈಗ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಬಳಸಿ ನೂರಾರು ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು
### ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವೆರಿಯರ್ ಎಲ್ವಿನ್, ನಾಯಿ,ಜಾದೂಕುಂಚ, ಸುಖವೆಂಬ ಪಕ್ಷಿ
### ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ನೂರೇಳು ಮಿತ್ರರು, ಅಂತರ ತಾರಾ ಮೋಡಗಳು, ಕಾಣೆಯಾದ ಪಕ್ಷಿ, ಜೀವ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ, ನಿಗೂಢ ಆಕಾಶ, ಪ್ರನಾಳದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ, ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಸ್ಮಯ, ವಿಜ್ಞಾನ ವೈವಿಧ್ಯ
### ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ
ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ, ತುಂಬಿದ ಬಟ್ಟಲು(ಝೆನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ)
### ಸಂಕೀರ್ಣ
ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್: ಏನಿದು?, ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?, ಮರುಭೂಮಿ ಕಾಡಾಯಿತು, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಓದಿ ಪದವೀಧರರಾಗಿ, ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಿದೆ ಇತಿಹಾಸ
### ಆರೋಗ್ಯ
'ಎಚ್.ಐ.ವಿ. ಸೋಂಕಿದ್ದರೇನು ಬದುಕಿಯೇ ಸಿದ್ಧ ನಾನು'(ವೀಣಾಧಾರಿ ಜೀವನಕಥೆ), ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಗೋಧಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಜ್ಯೂಸ್, ಹಂದಿಜ್ವರ, ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮನೆ ಔಷಧಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮನೆ ಔಷಧಗಳು, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಡಾಕ್ಟರ್ ಭಾಗ ೧ & ಭಾಗ ೨

## ಸದಸ್ಯತ್ವ
*ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು
*SPARK(Society for the Propagation and Activation of Rock Klimbing)
*Indian Institute of World Culture 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೇಖಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ನಾಲಂದಾ ಸಂಸ್ಥೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಾಲಂದಾ ಎಂಬ ಸಾವಯವ-ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ-ಆಯುರ್ವೇದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು, ನಾಲಂದಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಲಂದಾ ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.