open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ

**ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ** (ಜನನ: ನವೆಂಬರ್ ೫, ೧೯೮೮ ಡೆಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ) ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಆಟಗಾರ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕ. ಇವರು ಮಧ್ಯಮ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮಾನ್. ಇವರು ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗದ ಬೌಲಿಂಗ್ ಕೂಡ ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ಕೊಹ್ಲಿ  ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮಲೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೯ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗಿರುವವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆದ್ದರು.ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂದ್ರೆ ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಆಟಗಾರರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತ೦ಡದ ಪರವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೫,೧೯೮೮ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ್ ಮತ್ತು ಸರೋಜ್ ಕೊಹ್ಲಿ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಕೊಹ್ಲಿಗೆ ವಿಕಾಸ್ ಎಂಬ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ಭಾವನಾ ಎಂಬ ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಾರೆ. ವಿರಾಟ್ ತಂದೆ ಪ್ರೇಮ್ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮, ೨೦೦೬ ರ೦ದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. 

೨೧ ಡಿಸೆ೦ಬರ್ ೨೦೧೭ ರ೦ದು ನಟಿ ಅನುಷ್ಕಾ ಶರ್ಮಾರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿಯ ಕೆಲವು  ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ವಿಚಾರಗಳ ಸೂಚಿ:

# ಯಾವಾಗಲೂ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದು.
# ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತೇನೆ.
# ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆ ಇದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ, ನೀವು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

## ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶತಕಗಳು
;ಏಕದಿನ ಶತಕಗಳು

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ಅವರಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊಹ್ಲಿ]]

 ಅವರಿಂದ ಮೇಜರ್ ಧ್ಯಾನ್‌ಚಂದ್ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊಹ್ಲಿ]]
ಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಕೊಹ್ಲಿ]]

### ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳು 
* ೨೦೨೩ – ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾ ಗೌರವ.
* ೨೦೧೭ –   ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೧೮ – ಮೇಜರ್ ಧ್ಯಾನ್‌ಚಂದ್ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾ ಗೌರವ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ವರ್ಗ:೧೯೮೮ ಜನನ
ಹುಲಿಕುಂಟೆ

thumb

**ಹುಲಿಕುಂಟೆ** ಗ್ರಾಮವು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೆಂದ್ರದಿಂದ ೨೨ ಕೀ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೆಂದ್ರದಿಂದ ೬೨ ಕೀಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಬೇಟೆ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಹುಲಿಕುಂಟೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗೆ ೧೭ ಗ್ರಾಮಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಡಶಾಲೆ ಇದೆ. ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೨೦೭ ಹಾದುಹೊಗಿದೆ.

## ಶಿಕ್ಷಣ 
* ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ
* ಸರ್ಕಾರಿ ಫ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ
* ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಸಂಪನ್ಲೂಲ ಕೇಂದ್ರ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ
* ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ
* ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಲೋಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ,, ಹುಲಿಕುಂಟೆ

## ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು 
* ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ
* ಗ್ರಾಮ ಲೇಕ್ಕಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಲಯ
* ದೂರವಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ,(ಭಾರತ್ ಸಂಚಾರ್ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ)

## ಆಸ್ಪತ್ರೆ 
* ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ

## ಪಶು ಆಸ್ಪತ್ರೆ 
* ಪಶು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ
* ಕೃತಕ ಗರ್ಭದಾರಣ ಕೇಂದ್ರ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ

## ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು 
* ವ್ಯವಸಾಯ ಸೇವಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ನಿಯಮಿತ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ
* ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ನಿಯಮಿತ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ

ವರ್ಗ:ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ
ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನದಿಗಳು

ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಾವತಿ ಹಾಗೂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ (ಬಂಡಿಹಳ್ಳ)ನದಿಗಳು  ಹರಿಯುತ್ತವೆ. 
* ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಯು ನಂದಿ ದುರ್ಗ ತಪ್ಪಲಿಸಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. 
* ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ(ಬಂಡಿಹಳ್ಳ) ನದಿಯು ಘಾಟಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ  ಹರಿಯುತ್ತದೆ. 
ಆದರೆ ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಈಗ ಹರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲ ನೀಲಗಿರಿ ಸಸ್ಯದ ಹಾವಳಿಯಿಂದ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದಿದೆ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ (ಬಂಡಿಹಳ್ಳ)ನದಿಗೆ ಘಾಟಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದ ಬಳಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಪಿಕಪ್ ಡ್ಯಾಂ ಹಾಗೂ ಗುಂಜೂರು ಬಳಿ ೫೦೦ ಹೇಕ್ಟೆರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಕಾರಣ ನದಿ ಜಾಡು ನಶಿಸಿಹೊಗಿದೆ 

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ
ತಿಲಕರತ್ನೆ ದಿಲ್ಶಾನ್

**ತಿಲಕರತ್ನೆ ಮುಡಿಯನ್ಸೆಲಗೆ ದಿಲ್ಶಾನ್** (ಜನನ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೪, ೧೯೭೬ ಕಲುತರ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ) ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ. ಈತ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೯ರಿಂದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಲಗೈ ಅಗ್ರ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮಾನ್ ಆದ ಈತ ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈತ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆಲ್ರೌಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ದಿಲ್ಶಾನ್ ೨೦೦೯ ಐಸಿಸಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ನ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ದಿಲ್ಶಾನ್ ತನ್ನ ಹದಿನಾರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮ್‍ನಿಂದ ಬುದ್ಧಿಸಮ್‍ಗೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದರು. ಕಲುತರ ವಿದ್ಯಾಲಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್‍ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ದಿಲ್ಶಾನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನಟಿ ಮಂಜುಳಾ ತಿಲಿನಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು
ವಿಶ್ವಧಾಮ

ವಿಶ್ವಧಾಮವು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಘಾಟಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನ ಕೇಂದ್ರ ಇದೆ. 

ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ಘಾಟಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ
ಘಾಟಿ ಗೊಶಾಲೆ

**ಘಾಟಿ ಗೊಶಾಲೆ** ಘಾಟಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದಿಂದ ೨ ಕೀ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಗಣಕೀಕೃತ ಸುಸ್ಥಿತಿಕಾರಕ

ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವುದು ಅವುಗಳನ್ನು ಕುಟ್ಟಿ ವಿಭಜನೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.  ಸುಸ್ಥಿತಿಕಾರಕವು ಗಣಕೀಕೃತ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ. ತೇವಾಂಶ ಹೀರುವಿಕೆ/ವಿಸರ್ಜನೆ, ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಂಕಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಗಿಸುವುದು ಮೊದಲಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆ ಇರುವುದು. 

ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿ ಕೋನಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು DFRL/DRDO  ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಒಂದು ಗಣಕೀಕೃತ ಸುಸ್ಥಿತಿಕಾರಕವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಟೆಗೆ ೭೫೦ ಕೆ.ಜಿ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಈ ಉಪಕರಣವು ಕೃಷಿ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ನೆರವಾಗುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರದೂಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ ಅವುಗಳ ಸುಸ್ಥಿತಿಕಾರಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿರ್ವಾಹಕ-ಸ್ನೇಹಿಯಾದ ಈ  ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲಿತ ಉಪಕರಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ತಾಪ, ವಾಯು ಗತಿ, ಉತ್ಪನ್ನ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲಿತ ಭಾರಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ಪ್ರದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಂದು ಆವೃತ ವಾಹಕ-ಪಟ್ಟಿಯ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವುವು. ವಸ್ತುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಒಣಗುವುದರಿಂದ ಉಷ್ಣ-ಸಂವೇದಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಉಷ್ಣತಾ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಸಹ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುವುದು.  ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನವೂ ಸಹ ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯಂತಹ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಹೊಟ್ಟು ತೆಗೆಯುವ ಮುನ್ನ ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತರಕಾರಿ ಅಥವಾ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸುವಾಗ ಒದಗಬಹುದಾದ ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಪಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲೂ ಸಹ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.  ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಯಂತ್ರವು ಅದರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾದುದು.

ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಭಂಡಿಗಡಿ

**ಭಂಡಿಗಡಿ** ಕೊಪ್ಪ ತಾಲೂಕು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಊರು. ತುಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಊರು ಶಕಟಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮಠಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಗಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ,ಭತ್ತ,ಏಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಾಳೆ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಹರಿಹರಪುರ ಹೋಬಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಈ ಊರು  ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು, ಸಾಕಷ್ಟು  ಅಂಗಡಿ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರಗತಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ

## ಹೆಸರು
ಭಂಡಿಗಡಿಗೆ ಹೆಸರು ಬಂಡಿ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಉಗಮವಾಗಿದ್ದು  ,ಈ ಹೆಸರಿಗೆ  ಮಹಾಭಾರತದ ಉಪಕಥೆಯಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾಂಡವರು ಶಕಟಪುರ ಬಳಸಿ ಹೊಗುವಾಗ,ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಏಕಚಕ್ರನಗರದ ಬಕಾಸುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಭೀಮ ತಾನೇ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಎದುರಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು  ಬಂಡಿ ತುಂಬಾ ಆಹಾರ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಊರೇ ಭಂಡಿಗಡಿ ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿ.

## ಜನ-ಜನತೆ
ಭಂಡಿಗಡಿ ಹಿಂದೂ  ಹಾಗು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಜನರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.  ಒಕ್ಕಲಿಗ ಹಾಗೂ  ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.

## ಶಕಟಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮಠ
ಶಕಟಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ   ಮಠ ಭಂಡಿಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಠವು ಅಸಾಧಾರಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಬೀಡಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅಮ್ಮನವರು ಸಂತಾನ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣು ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇವತಾ ವಿಗ್ರಹಗಳಾಗಿವೆ. ಉಳಿದ ಹಲವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಮುಖ್ಯಗುಡಿಯ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಮಂಗಳಾ ಗೌರಿ ಶಕ್ತಿಪೀಠ್, ಗಯಾ, ಬಿಹಾರ್

thumb|right|250px|'ಮಂಗಳಾ ಗೌರಿ ಶಕ್ತಿಪೀಠ, ಗಯಾ, ಬಿಹಾರ್'
ಭಾರತದೇಶದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಗಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಕ್ತಿಪೀಠದ ಹೆಸರು ಮಂಗಳಾ ಗೌರಿ, ೫೨ ಶಕ್ತಿಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. 'ಪದ್ಮಪುರಾಣ', 'ವಾಯುಪುರಾಣ' ಮತ್ತು 'ಅಗ್ನಿಪುರಾಣ', ತಂತ್ರ ಚೂಡಾಮಣಿ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪೀಠದ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ೧೫ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ತಾಪಿತವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯ ಶಕ್ತಿಯ ಅಧಿದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. 'ವೈಷ್ಣವಧರ್ಮದ ಶ್ರದ್ಧಾಳು'ಗಳಿಗೆ 'ಗಯಾ'ದ ಈ ಶಕ್ತಿಪೀಠ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸತಿದೇವಿಯ ಶರೀರದ ಹೃದಯ ಭಾಗ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಈ ಜಾಗವನ್ನು 'ಉಪಶಕ್ತಿಪೀಠ'ವೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಠಾರ್ಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆಯೆಂಬ ನಂಬಿಕಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಪಾರ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಖದ್ವಾರ ಪೂರ್ವಭಿಮುಖಕ್ಕಿದೆ. ಇದು ಅಲ್ಲಿನ 'ಮಂಗಳಗೌರಿ ಬೆಟ್ಟ'ದಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪುರಾತನ ದೇವಸ್ಥಾನ. ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದು ಒಂದು ಸಭಾಗೃಹ, ಮಂಟಪ, ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಕುಂಡ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮೊದಲಾದ ದೈವ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ, 'ಶಿವ' ಮತ್ತು 'ಮಹಿಶಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. 'ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಳಿಮಾತಾ', 'ಗಣೇಶ್', 'ಹನುಮಾನ್', ಮತ್ತು 'ಶಿವನ ಮೂರ್ತಿ'ಗಳಿವೆ.
## ಗಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
* ವಿಷ್ಣುಪಾದ 
* ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಕ  
* ಪ್ರಪಿತಾ ಮಹೇಶ್ವರ್ 
## ಗಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನಿತರ ಶಕ್ತಿದೇವತೆಗಳು
ಫಲ್ಗು ಚಂಡಿ, ಸ್ಮಶಾನಾಕ್ಷಿ, ಮುಂಡಪ್ರಿಷ್ಟ, ಕಾಮಾಕ್ಷ್ಟ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಅಧಿದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಾನವಾದುದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.

**ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ :**
* 

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಪದ್ಮಪ್ರಿಯ

**ಪದ್ಮಪ್ರಿಯ** (ಜನನ ಪದ್ಮಲೋಚನಿ; ಮರಣ ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೭) ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ, ಅಡಪಿಲ್ಲ ತಂದಿ (೧೯೭೪). ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಂಗಾರದ ಗುಡಿ (೧೯೭೬) ಮೂಲಕ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (೧೯೭೮) - ಆಪರೇಷನ್ ಡೈಮಂಡ್ ರಾಕೆಟ್, ತಾಯಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಂಕರ್ ಗುರು - ಮೂರು ಸತತ ಹಿಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಂತಕಥೆ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಎದುರು ನಟಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಾಸ್ಯ ನಾರದ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಬಾಡದ ಹೂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. ಅವರು ಡಾ.ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕೈದು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮನಮೋಹಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀನಾಥ್, ಅಶೋಕ್ ಮತ್ತು ಲೋಕೇಶ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಇತರ ಕೋಸ್ಟಾರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರು ೧೯೭೪ ಮತ್ತು ೧೯೮೧ ರ ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ವಾಜ್ತುಂಗಲ್, ವೈರ ನೆಂಜಮ್, ಮೋಹನ ಪುನ್ನಗೈ, ವಾಜ್ಂತು ಕಟ್ಟುಗಿರೆನ್, ಕುಪ್ಪತ್ತು ರಾಜ, ಆಯಿರಂ ಜೆನಮಂಗಲ್, ಮತ್ತು ಮಧುರೈಯೈ ಮೀಟ್ಟ ಸುಂದರಪಾಂಡಿಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವರ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ವೈರ ನೆಂಜಂ ಮತ್ತು ಮೋಹನ ಪುನ್ನಗೈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್ ಎದುರು ನಟಿಸಿದರು. ಮಧುರೈಯೈ ಮೀಟ್ಟಾ ಸುಂದರಪಾಂಡಿಯನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಜಿ.ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಸುಮಾರು ೮೦ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಪದ್ಮಪ್ರಿಯ ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ಹೇಮಾ ಮಾಲಿನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯರವರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗೆ ವಸುಮತಿ ಎಂಬ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ. ಮದುವೆಯಾದ ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ದಂಪತಿಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ತನ್ನ ಪೋಷಕರೊಂದಿಗೆ ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಟಿ.ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಸಾವು
ಪದ್ಮಪ್ರಿಯ ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೭ ರಂದು ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ವಸುಮತಿ ಅವರು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಆದರೆ ವಿಫಲರಾದರು ಮತ್ತು ಈಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಪದ್ಮಪ್ರಿಯ ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರಗಳು
ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಡಬ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ತೊಟ್ಟ ಚಿನುಂಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

### ಕನ್ನಡ
### ತಮಿಳು
### ತೆಲುಗು
### ಮಲಯಾಳಂ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
೧೦೮, ಸಂಕಟ್ ಮೋಚನ್ ಧಾಮ್ ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರ್, ಕರೋಲ್ ಬಾಗ್, ನವ ದೆಹಲಿ

thumb|right|250px|ಸಂಕಟ್ ಮೋಚನ್ ಧಾಮ್ ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರ್
ಹೊಸ ದೆಹಲಿಯ ಕರೋರ್ ಬಾಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಕಟ್ ಮೋಚನ್ ಧಾಮ್ ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರದ ಸ್ಥಾಪಕ, ಮಹಂತ್ ನಾಗ್ ಬಾಬ ಸೇವಾಗಿರ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು. ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಯುವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನುಮಾನ್ ಪೂಜಾಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿತು. ಈಗಿನ ದೇವಸ್ಥಾನವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಧುನ (ಶಿವನ ಭಸ್ಮ) ಮತ್ತು ಹನುಮಾನ್ ಜಿ ಯವರ ಚಿಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿ ಇದ್ದಿತು. ಬಾಬಾಜಿಯವರು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಹನುಮಾನ್ ಜಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು, ಈಗಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞೆಯಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಶಿರಸಾವಹಿಸಿ ಮುಂದುವರೆದ ಬಾಬಾ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಗಣದ ನೆರವಿನಿಂದ ಹನುಮಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ, ಸನ್, ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ೧೦೮ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಹನುಮಾನ್ ಮೂರ್ತಿ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡಮೂರ್ತಿಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

## ಮಾರುತಿಯ ಎದೆ ಹರಿದು, ಭಗವಾನ್ ರಾಮ್, ಸೀತಾ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ದರ್ಶನ
ವಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಶನಿವಾರ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ೮.೧೫ ರಿಂದ ಸಾಯಂಕಾಲ, ೮.೧೫ ರ ವರೆಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. (ಎಲಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆದು), ಭಗವಾನ್ ರಾಮ್, ಸೀತಾಜಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಭಜರಂಗ್ ಬಲಿ, ಹನುಮಾನ್ ಜಿ ಎದೆ ಹರಿದು ತೋರಿಸುವ ಸುಯೋಗ, ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಲಭ್ದವಿದೆ. ಧುನ್ ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ವೈಷ್ಣುದೇವಿಯ ಮಂದಿರವೂ ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣುಮಾತೆಯು ಪಿಂಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗಾಮಾತೆಯ ದರ್ಶನ ೨೦೦೬ ರ  ಮಾರ್ಚ್, ೩೦ ರಂದು, ಪಾವನ ಜ್ಯೊತಿ ಬಾಬಾಜಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಂಗ್ರಾದಿಂದ ತಂದರು. ಸಂಕಟ್ ಮೋಚನ್ ಧಾಮ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ. ಭಕ್ತರು ಕಪ್ಪುವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೂರಿ. ಸಾಸುವೆ ಎಣ್ಣೆ, ಒಂದು ಪ್ರಣತಿ, ಬೆಲ್ಲ, ಕಡಲೆ, ಉದಕ್ ದಾಲ್, ಎಳ್ಳು, ಮತ್ತು ಯಾವುದಾದರೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೋಹ, ಹೂವಿನ ಹಾರ, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವಿದೆ.

## ನಾಗಾ ಬಾಬಾಜಿಯವರ ಸಮಾಧಿ
ಮಂದಿರದ ಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಬಾಬಾಜಿರವರು ತಮ್ಮ ದೇಹತ್ಯಾಗಮಾಡಲು ಆಶಿಸಿದ್ದರು. ಸನ್ ೨೦೦೮ರ ಜನವರಿ ೨೫ ರಂದು ನಾಗಾಬಾಬಾರವರು ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ಭಕ್ತರು ಬಾಬಾರವರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರದ ಒಳಗೇ ಬಾಬಾರವರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭಕ್ತಗಣ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಖಂಡವಾಗಿ ದೀಪ ಉರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮಹಂತ್ ನಾಗಾಬಾಬಾ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ವತಿಯಿಂದ, ಬಾಬಾಜಿಯವರ ದೇಹಾಂತವಾದ ದಿನ, ಜನವರಿ ೨೫ ರಂದು, ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸಾಧು-ಸಂತರು, ಮಹಂತರು, ಪೂಜಾರಿಗಳು, ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಬಂದು ನೆರೆದರು. ಹೀಗೆ ಆ ಭಂಡಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಪೂಜಾಪಾಠಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ನಿಶ್ಚಯಮಾಡಿದರು.

## ಹನುಮಾನ್ ಜಿ, ಮಂದಿರ ತಲುಪಲು
ಕೀರ್ತಿನಗರ ಕಡೆಯಿಂದ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ-ಶಾದಿಪುರ್- ಪಟೇಲ್ ನಗರ -ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ಲೇಸ್ -ಕರೋಲ್ ಬಾಗ್ -ಝಂಡೆವಾಲನ್ ನಲ್ಲಿಳಿದು ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಹೊಸ ದೆಹಲಿಯ ಝಂಡೆವಾಲನ್ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಈ ಮಂದಿರ, ಪಹಾಡ್ ಗಂಜ್ ಹೊಸ ದೆಹಲಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೧೧ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆರ್ಯಸಮಾಜ್ ರಸ್ತೆ ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಹೊಸ ದೆಹಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಕಣಾದ

**ಕಣಾದ** ಷಡ್ದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಂತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಮಹರ್ಷಿ.   ಕ್ರಿ.ಪೂ ಮೂರನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ  ಇವನು  ಕನ್ನಡಿಗನು.  ಇವನು  ಕಶ್ಯಪ ಗೋತ್ರದ ಉಲೂಕ ಮಹರ್ಷಿಯ ಮಗ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಔಲೂಕ್ಯ ದರ್ಶನವೆಂದೂ ಹೆಸರು. ಇವನು ಅಣು, ಪರಮಾಣುಗಳ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ  ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಲೇಖಿಸಿದನು ಈಗಿನ ಅಣು-ಸಿದ್ದಾಂತಗಳನ್ನು ಆಗಲೆ ಬೋಧಿಸಿ ವಿಷೇಷಿಕ ಸೂತ್ರ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದನು. ತನ್ನ  ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣುವಿನ ಗಾತ್ರವು ಒಂದನೇ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೀಟರ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಕಣ ಎಂದರೆ ಅಣು. ಅದ ಎಂದರೆ ಭಕ್ಷಿಸಿದವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಣಾದನೆಂದರೆ ಅಣುಭಕ್ಷಕ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಅರ್ಥ ಕಲ್ಪಿಸುವುದುಂಟು. ಈತನಿಗೆ ಕಣಭುಕ್, ಕಣಭಕ್ಷ, ಅಕ್ಷಪಾದ, ಉಲೂಕ ಎಂದೂ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅನ್ವರ್ಥನಾಮಗಳು; ಈತನ ಸಾಧನೆ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ದ್ಯೋತಕ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿತ್ಯದ್ರವ್ಯಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಮಹದ್ರೂಪದಿಂದ ಅಣುರೂಪಕ್ಕೆ, ಮತ್ತೆ ಅಣುರೂಪದಿಂದ ಮಹದ್ರೂಪಕ್ಕೆ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿದವನಿವನಾದ್ದರಿಂದ ಈತ ಅಣುಭಕ್ಷಕ.

ದಿನವೆಲ್ಲ ಧ್ಯಾನಮಗ್ನನಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗ್ರತನಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಉಲೂಕ. ಕಾಪೋತವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅಕ್ಕಿಯ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಇವನಿಗೆ ಕಣಭುಕ್, ಕಣಭಕ್ಷ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಇನ್ನೊಂದು ಮತ. ಈತನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಕಾಶ್ಯಪನೆಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಈತನ ಜೀವನ, ಕಾಲ, ದೇಶಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಏನೂ ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಕಾರವಾದ ಸೂತ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಈತ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 3-4ನೆಯ ಶತಮಾನದವನೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕಣಾದನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ.

ಸಪ್ತ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಒಳಭೇದಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೈಧಮರ್ಯ್‌ಗಳ (ವಿಶೇಷ) ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನರಿಯುವುದೇ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದ ಉಪಲಬ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕಣಾದನ ಮತ. ನಿತ್ಯವಸ್ತುಗಳ ಸಮ್ಯಕ್ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಒಂದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದನ್ನಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭ್ರಮೆ ಹರಿದಾಗ ಪಮೆ (ಸಮ್ಯಕ್ಜ್ಞಾನ) ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಅಖ್ಯಾತಿ, ಅನ್ಯಥಾ ಖ್ಯಾತಿ ಹರಿದು ಆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಖ್ಯಾತಿ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತತ್ಫಲವಾಗಿ ಭ್ರಾಂತಿ ತೊಲಗಿ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ಲಭಿಸಿ ತನ್ಮೂಲಕ ಮೋಕ್ಷ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ-ಎಂಬುದೇ ಕಣಾದ ಮಹರ್ಷಿಯ ದರ್ಶನ.

ವೈಶೇಷಿಕ ಸೂತ್ರಗ್ರಂಥ ಈ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದಂತೆ ಸೂತ್ರಾತ್ಮಕ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲೂ ಆಹ್ನಿಕಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಅಥಾತೋ ಧರ್ಮಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ಎಂಬುದು ಮೊದಲ ಸೂತ್ರ. ಈ ಗ್ರಂಥದ ಮೇಲೆ ಸು. 4ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತ ಪಾದನೆಂಬಾತ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನೆಂಬಾತ ಚೀನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದಶಪದಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವೆಂಬುದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ (ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನ). ಶ್ರೀಧರನ ನ್ಯಾಯಕಂದಲಿ ಉದಯನಾಚಾರ್ಯನ ಕಿರಣಾವಲಿ (ಎರಡೂ ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದವು) ಇತರ ಭಾಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. 10ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡುವು.

(ನೋಡಿ - ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ; ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನ)

ಕಣಾದ ಮಹರ್ಷಿಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ "ಭಾರತೀಯ ವ್ಯೆಮಾಂತರಿಕ್ಷ   ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ", ಬೆಂಗಳೂರು, ಕನ್ನಡ ಸಂಘವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ  ಒಂದು ಕಿರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂತರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಡ್ಡಗೆರೆ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ

ಅಮ್ಮಾಜಿ ಎಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯ ಇರುವುದು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಡ್ಡಗೆರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೭೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸ ಇದೆ, ಈ ದೇವಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಜೋತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರದಂದು ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣಾ ಕಾರ್ಯವು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ಈ ದೇವಾಲಯದ ವತಿಯಿಂದ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ದಿಪೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜೋತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಮರುದಿನ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಾಸ್ಥಾನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜನ ಬಾವಿ ಇದ್ದು, ಇದು ಸದಾ ಕಾಲ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.ಮತ್ತು ವಡ್ಡಗೆರೆಯಿಂದ ಸಮಾರು ೧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಮ್ಮನ ಬೆಟ್ಟವಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ವಡ್ಡಗೆರೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಲಪನಹಳ್ಳಿ ಹತ್ತಿರ ತಲಪುರಿಕೆ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವಿದ್ದು,ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕಾಲ ನೀರು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರಿನಿಂದ ಈ ಬಾಗದ ಜನರು ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಎಕರೆ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಹಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಡರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ವಡ್ಡಗೆರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಂಡಿ ಮನೆ, ಎಂಬ ಮನೆಯಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳು ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆಂದು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಂಡಿಗಳನ್ನು ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಬಂಡಿಮನೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು, ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಬಂಡಿಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
ವಡ್ಡಗೆರೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗ : ಕೊರಟಗೆರೆ ೬ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ (ಕೊರಟಗೆರೆ-ಕೊಡಗದಾಲ ರಸ್ತೆ)

ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ನಾರಾಯಣಪುರ ಜಲಾಶಯ

ನಾರಾಯಣಪುರ ಜಲಾಶಯ(ಬಸವ ಸಾಗರ ಜಲಾಶಯ)ವು ಕೃಷ್ಣ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಮೂರನೇ ದೊಡ್ಡ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುರಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಾರಾಯಣಪುರ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ, ಕಲಬುರಗಿ, ಯಾದಗಿರಿ ಹಾಗೂ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜಲಾಶಯವನ್ನು **ಬಸವ ಸಾಗರ ಜಲಾಶಯ** ಎಂಬ ಇನ್ನೂಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Photos: 

ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ಹುಲುಕುಡಿ ಬೆಟ್ಟ

**ಹುಲುಕುಡಿ ಬೆಟ್ಟ** ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಿಂದ ೨೦ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಹುಲುಕುಡಿ ಬೆಟ್ಟ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಆರೂಡಿ

**ಆರೂಡಿ** ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಾಸಲು ಹೋಬಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಳ್ಳಿ. ಇದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು. ಆರೂಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಚೆಕಚೇರಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್. ಫ್ರೌಡಶಾಲೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಸತಿ ನಿಲಯ. ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಇದೆ. ಆರೂಡಿಯೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೮೦ ಕೀ.ಮಿ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೪೦ ಕೀ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಗುಂಜೂರು

**ಗುಂಜೂರು** ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತೂಬಗೆರೆ ಹೋಬಳಿಯ ಎಸ್.ಎಸ್.ಘಾಟಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ  ಬರುವ ಹಳ್ಳಿ‌.. ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೫೭ ಕೀ.ಮಿ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೭ ಕೀ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. 
ಗುಂಜೂರ್ ಪಿನ್ ಕೋಡ್ ೫೬೧೨೦೩ ಮತ್ತು ಅಂಚೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಕೊಂಗಡಿಯಪ್ಪ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಗುಂಜೂರ್ ಪೂರ್ವ ಕಡೆಗೆ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪೂರ್ವ ಕಡೆಗೆ ಚಿಕ್‍ಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ದಕ್ಷಿಣ ಕಡೆಗೆ ನೆಲಮಂಗಲ ತಾಲೂಕು, ಪೂರ್ವ ಕಡೆಗೆ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲೂಕು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ವಿಜಯಪುರ, ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟ, ನೆಲಮಂಗಲ ಗುಂಜೂರ್‍ಗೆ ಹತ್ತಿರದ ನಗರಗಳು.

ಕನ್ನಡ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಗುಂಜೂರ್‍ನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೮೦೮, ಗಂಡು ೩೯೫ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ೧೫೭. ಇಲ್ಲಿ ೪೧೩ ಮನೆಗಳು ಇವೆ.

## ಶಿಕ್ಷಣ 
* ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಗುಂಜೂರು
* ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ, ಗುಂಜೂರು

## ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು 
* ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ನಿಯಮಿತ, ಗುಂಜೂರು

ವರ್ಗ:ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಕ್ರಿಸ್ ಗೇಲ್

thumb|ಕ್ರಿಸ್ ಗೇಲ್

**ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಹೆನ್ರಿ ಗೇಲ್** (ಜನನ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೧, ೧೯೭೯ ಕಿಂಗ್‍ಸ್ಟನ್, ಜಮೈಕಾದಲ್ಲಿ) ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಅಗ್ರ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಎಡಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮಾನ್. ಇವರು ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ ಕೂಡ ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ಗೇಲ್ ತಮ್ಮ ಸ್ಫೋಟಕ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‍ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಗೇಲ್ ಈಗ ೩೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದು ೨೨೮ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೯೧ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೩೩೩ ರನ್ ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿಸ್ ಗೇಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‍ನ ಮೊದಲ ಮೂರು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್ ಪರವಾಗಿ ಆಡಿದ್ದರು. ೪ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪರವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐಪಿಎಲ್‍ನಲ್ಲಿ ೬೦೮ ರನ್ ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಆರೆಂಜ್ ಕಪ್ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಗೇಲ್ ಜಮೈಕಾದ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. "ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಇಲ್ಲದಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಇಂದು ಎಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲೂ ಆಗಲ್ಲ" ಎಂದು ಗೇಯ್ಲ್ ಸಂದರ್ಶನ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.

೨೦೦೮ರ ಐಪಿಎಲ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ಗೇಯ್ಲ್, ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಅವಕಾಶ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಬಳಿಕ ಅವರು 2009ರ ಐಸಿಸಿ ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಈ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ತಂಡ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತಿತ್ತು.

## ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕಗಳು
## ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಶತಕಗಳು
## ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ೨೦ ಶತಕಗಳು
ವರ್ಗ:ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಜ್ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ವರ್ಗ:ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಜ್ ಒಂದು ದಿನದ ಪಂದ್ಯದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು
ವರ್ಗ:ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಜ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು
ಆನಂದ್ ಭವನ್, ಅಲಹಾಬಾದ್

thumb|right|250px|'ಆನಂದ್ ಭವನ್'-೧೯೧೧
thumb|left|250px|ಭವನದ ಮುಂದಿನ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಹಾಸು, ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕಾರಂಜಿ'
ಸನ್ ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಕೀಲರು, ಮೋತಿಲಾಲ್ ತಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಪರಿವಾರದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ, ಅಲಹಾಬಾದ್ ನ ಸಿವಿಲ್ ಲೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ಇದರ ಹೆಸರು, ಇಶ್ರತ್ ಮಂಝಿಲ್ ಎಂದು. ಅದನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿ ಆನಂದ್ ಭವನ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಅಲಹಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಭಾರಿ ಮ್ಯಾನ್ಶನ್ ನ, ಮಾಲೀಕರು. ಮೋತೀಲಾಲ್ ನೆಹರು, ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನೆಹರು ಗಾಂಧಿ ಪರಿವಾರ ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಇದೇ ಮಹಲ್ ನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಜವಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಇಲ್ಲಿ ಜನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರೂರವರು ಭಾರತೀಯ ಕಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಎರಡುಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. (೧೯೧೯-೨೦ ಮತ್ತು ೧೯೨೮-೨೯) ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ 'ಜವಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಸ್ಮಾರಕ ನಿಧಿ'ಯಿಂದ ಇದರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. 
## ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಣೆ
thumb|right|250px|'ಆನಂದ್ ಭವನ್ ನ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲೊಂದು'
thumb|left|250px|'ಆನಂದ್ ಭವನ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ'
ಸನ್ ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು, ತಮ್ಮ ವಾಸದ ಆನಂದ್ ಭವನವನ್ನು ಭಾರತ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ಈಗ ಈಭವನವನ್ನು ಒಂದು 'ಸ್ಮಾರಕ'ವಾಗಿ ಮತ್ತು 'ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ'ವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಜವಹರ್ ತಾರಾ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ' ಮತ್ತು 'ಜವಾಹರ್ ಬಾಲ್ ಭವನ್', 'ಆನಂದ ಭವನ'ದ ಪರಿಸರದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆನಂದ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ನೆಹರೂ ಪರಿವಾರದ ಉಡುಪು, ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎರಡು ಮಹಡಿಯ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು 'ಅಲಹಾಬಾದಿ'ಗೆ ಬಂದಾಗ, ಆನಂದ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದರು.
## ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ
* 
* 
 
ವರ್ಗ : ರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಮಾರಕ
ದ್ವಿದ್ವಾರ

. ಬಹುತೇಕ ದ್ವಿದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿಯಿರುವ ತುದಿಯನ್ನು ಋಣಾತ್ಮಕ ತುದಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತುದಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.]]

ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, **ದ್ವಿದ್ವಾರ**  ವನ್ನು ಎರಡು ತುದಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಧನವೆನ್ನಬಹುದು. ಇದರ ತುದಿಗಳಿಗೆ ಋಣಾತ್ಮಕ  ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಋಣಾತ್ಮಕ ತುದಿಯನ್ನು ಕ್ಯಾಥೊಡ್ ಎಂದು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ ತುದಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ದ್ವಿಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ ನನ್ನು  ಎಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ ಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ದ್ವಿದ್ವಾರವು, ವಿದ್ಯುತ್ ಒಂದೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ (ಎಕಮುಖ) ಸಂಚರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ವಿರುದ್ದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
ದ್ವಿದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯವಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುವು

೧.ಸಾದಾರಣ ದ್ವಿದ್ವಾರ
೨.ಶಕ್ತಿ ದ್ವಿದ್ವಾರ
೩.ಶಾಟ್ಕಿ  ಆವಿಶ್ಕರಿಸಿದ ದ್ವಿದ್ವಾರ ಮುಂತಾದವು

ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಜಾನಪದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ

## ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ
**ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ** (ಜಾನಪದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ) ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ಯಲಗಟ್ಟೆ ಗೊಲ್ಲರಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಈರಪ್ಪ-ಕಾಡಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗಳು ಈಕೆ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ವಂಚಿತಳಾದರೂ ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಗಣಿಯಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳ ಒಡತಿಯಾಗಿ ಜನಮನ ಗೆದ್ದವರು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಡುಗೊಲ್ಲರ ಜನಾಂಗವು ಈ ನಾಡಿನ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ. ಈ ಜನಾಂಗವು ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟವನ್ನು ಮೆರೆದಿತ್ತು. ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳ ಆಚರಣೆ, ಮದುವೆಯಂತಹ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ -ಹೀಗೆ ವೇದಿಕೆ ಅಥವಾ ಕೇಳುಗರು ಸಿಕ್ಕ ಹಾಗೆಲ್ಲಾ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಹಾಡು ಗಂಗೆಯಂತೆ ಅಲೆಅಲೆಯಾಗಿ ಹರಿದುಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಸಿ ನಾಟಿ ಮಾಡುವಾಗ, ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ, ಕಳೆ ಕೀಳುವಾಗ, ಧಾನ್ಯ ಕುಟ್ಟುವಾಗ, ಬೀಸುವಾಗ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನ ಹಾಗೂ ಮದುವೆ- ಮುಂಜಿ ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಜ್ಜಿ ತಮ್ಮ 'ಸಿರಿಕಂಠ'ದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯೆಂಬಂತೆ ಜೋಪಾನವಾಗಿಟ್ಟು ಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮದುವೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಜುಂಜಪ್ಪ, ಕ್ಯಾತಪ್ಪ, ಎತ್ತಪ್ಪ, ಚಿತ್ತಯ್ಯ, ಕಾಟಯ್ಯ, ಈರಣ್ಣ, ಕದರಿ ನರಸಿಂಹ, ಗೌರಸಮುದ್ರದ ಮಾರಮ್ಮ, ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ, ಕೊಂಡದ ಚಿತ್ತವ್ವ, ಕಾಟವ್ವ, ನಾಗಮ್ಮ ಮುಂತಾದ ಇಷ್ಟದೈವಗಳ ಮೇಲೆ ಪದ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡುವ ಕಲೆ, ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಗೆ ದೈವದತ್ತ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿತ್ತು.

## ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳ ಭಂಡಾರ
ಬೆಳಗೆರೆ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹದಿಂದಾಗಿ, ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳ ಭಂಡಾರವೇ ತೆರೆದು ಕೊಂಡಿತು. ‘ಮಹಾಸತಿ ಕಾಟವ್ವ’, ‘ಕತ್ತಲೆ ದಾರಿ ದೂರ’ ಎನ್ನುವ ಇವರ ಕಥನಗೀತೆಗಳು ಜನಮನ ಗೆದ್ದವು. ಗೊಲ್ಲ ಜನಾಂಗದ ದೇವರ ಹಾಡುಗಳು ಜನರನ್ನು ಭಕ್ತಿ ಪರವಶ ರನ್ನಾಗಿಸಿದವು. ಡಾ. ಎ.ಕೆ. ರಾಮಾನುಜಮ್, ಜೀಶಂಪ, ಡಾ.ಎಚ್.ಎಲ್.ನಾಗೇಗೌಡ, ಬೆಳಗೆರೆ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರೀ, ಡಾ.ತೀ.ನಂ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ, ಡಾ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರು, ಡಾ.ಎಂ.ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತಿ, ಡಾ.ಮಲ್ಲೇಪುರಂ ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈಕೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಿ ಆಕೆಯ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ತಲೆದೂಗಿದ್ದರು. ಜನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ ಡಾ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರು ಅವರು ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ಜಾನಪದ ಕಥನ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 'ಸಾವಿರ ಸಿರಿ ಬೆಳಗು' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ 'ಬದುಕು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ' (ಲೇಖಕ: ಡಾ.ಮೀರಾಸಾಬಿಹಳ್ಳಿ ಶಿವಣ್ಣ) ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ  ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.

## ಗೌರವ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಪುರಸ್ಕಾರ
*ಗುಂಡೂರಾಯರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಗೆ ‘ಜನಪದ ಸಿರಿ’ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನಿತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 
*ನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದಂತಹ‘ ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ‘ಜಾನಪದಶ್ರೀ’ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿತು. 
*ಅನೇಕ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜನಪದ ಮೇಳ, ಮಠ ಮಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ  ‘ನಡೆದಾಡುವ ಜಾನಪದ ಕೋಶ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.
*ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿದ ಹಾಡು ಗಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರಿಸಿ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿಗಿರುವ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದಿರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಕೆಯ ಸ್ಮೃತಿ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸರಿ ಸಾಟಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಆಕೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯ ಜನಪದಸಿರಿ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಾಗಿದ್ದವರು.

## ಅಂತ್ಯ
ಜಾನಪದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ  ತಮ್ಮ ೯೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ  ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲೂಕು ಯಲಗಟ್ಟೆ ಗೊಲ್ಲರಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ  ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ
ಘಾಟಿಯ ಬನ್ನಿ ಮಂಟಪ

ಘಾಟಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬನ್ನಿ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗೆ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಉಯ್ಯಾಲೆ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಭಜಂತ್ರಿ ಸೇವೆ ಗಳು ನಡೆದುಕೊಂದು ಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಘೋರ್ಪಡೆ ವಂಶಸ್ಥರು ಕಟ್ಟಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಧು ಮಂಟಪ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಈ ಮಂಟಪವು ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇದ್ದು ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಗೊಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು

ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
೨೦೧೨ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್

ಐಪಿಎಲ್ ನ ೫ ನೇ ಆವೃತ್ತಿ ೪ನೇ ಎಪ್ರಿಲ್ ನಂದು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.  ಮೇ ೨೭ ರಂದು ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯ ನಡೆಯಲಿದೆ.  ಈ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಒಟ್ಟು ತಂಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೯. ಬಿಸಿಸಿಐ ನ ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಕಾರಣ ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ ಕೇರಳ ತಂಡವನ್ನು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಉಚ್ಚಾಯಿಟಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಸಿಸಿಐ ಮತ್ತು ತಂಡದ ಮಾಲೀಕರ ನಡುವೆ ಆದ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ತಂಡದ ಮಾಲೀಕರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪಂದ್ಯಾವಳೀ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಆ ವರ್ಷದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ತಗಲುವ ವೆಚ್ಛ ಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಸಿಸಿಐಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತರಿ ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.  ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ ಕೇರಳ ತಂಡದ ಮಾಲೀಕರು, ಈ ಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗದ ಕಾರಣ, ಈ ತಂಡವನ್ನು ಉಚ್ಚಾಯಿಟಿಸಲಾಯಿತು.  ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಆಟಗಾರರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಆಗದಿರಲೆಂದು, ಆ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಇತರೆ ತಂಡದ ಮಾಲೀಕರು ಖರೀದಿಸ ಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.  ಅದರಂತೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ ಕೇರಳ ತಂಡದ ಆಟಗಾರರು ಈ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರರ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಇತರೆ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ಸುಪರ್ ಕಿನ್ಗಸ್ ತಂಡ ಗೆದ್ದಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌
ಝೊಹ್ರಾ ಝಬೀನ್

ಝೊಹ್ರಾ ಝಬೀನ್, ಎಂದರೆ 'ವೀನಸ್ ಅಪ್ಸರೆಯಂತೆ ಸುಂದರ ಮುಖವುಳ್ಳವಳು' ಎಂದು. ಇದು ಉರ್ದು, ಹಾಗೂ ಪರ್ಶಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಕರ್ಶಕ, ಸುಂದರ ವದನಹೊಂದಿದ ಯುವತಿ/ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ತಾರೀಫ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಪದ. ವಕ್ತ್ ಎಂಬ ಹಿಂದಿ ಚಲನ ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕ, ಬಲರಾಜ್ 'ಸಾಹ್ನಿ'ಯವರು, ಅಚಲಾ ಸಚ್ ದೇವ್ ರನ್ನು ನೋಡಿ, ಒಂದು 'ಕವ್ವಾಲಿ'ಯನ್ನು ಹಾಡುವಾಗ, ಬಳಸಿದ ಪದ ಸಮೂಹ.

ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಲಲಿತಾದೇವಿ ಶಕ್ತಿಪೀಠ

'ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ'ದ 'ಅಲಹಾಬಾದ್ ನ 'ತೀರ್ಥರಾಜ್ ಪ್ರಯಾಗ್' ನಲ್ಲಿ 'ಲಲಿತಾದೇವಿ ಶಕ್ತಿ ಪೀಠ', ಭಾರತದ, ೫೧ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳಲ್ಲೊಂದು, ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿರುವಂತೆ, ಮಾತಾ ಸತಿ, ತನ್ನ ತಂದೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಳಾದ ಬಳಿಕ, 'ಯೋಗಾಗ್ನಿ ದ್ವಾರ' ತನ್ನ ಶರೀರವನ್ನು ಭಸ್ಮೀಭೂತ ಮಾಡಿದಳೊ, ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಶಂಕರನು, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೋಧಿತರಾದರು. ಸತಿದೇವಿಯ, ನಿರ್ಜೀವ ದೇಹವನ್ನು ಭೋಲೇನಾಥನು, ಹೆಗಲಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬ್ರಮಣ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು, ಪ್ರಳಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ತನ್ನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಸತಿಯ ದೇಹವನ್ನು ೫೧ ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಭಕ್ತ ಮಾಡಿದನು. ಹಾಗಾಗಿ, ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಕೈಬೆರಳು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಮಾತಾ ಸತೀದೇವಿಯು ಇಲ್ಲೇ ಶಕ್ತಿಪೀಠದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಭಗವಾನ್ ಭೋಲೇನಾಥ್ ಭವ ಭೈರವ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಶ್ಠಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪೀಠರಾಜನೆಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 'ಭವ್ಯ ಮೇಲ' ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಶರ್ದ್ಧಾಳುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆ ಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಹರ್ಷೋಲ್ಲಾಸಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಮಹತ್ವದ್ದು.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಬರಗೂರು

'*ಬರಗೂರು* ಶಿರಾ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಈ ಗ್ರಾಮ ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ  ಹಾಗೂ ಸುಧಾ ಬರಗೂರು ಅವರ ಸ್ವಗ್ರಾಮ.

ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಪಾಪಾಘ್ನಿ ನದಿ

**ಪಾಪಾಘ್ನಿ** ನದಿಯು ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದ್ದು. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಯ ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟ ಬಳಿ ಹುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖಾಂತರ ಆಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶ್ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಪಾಪಾಘ್ನಿ ನದಿಯು ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಮಲಾಪುರ ದ ಬಳಿ ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿಯನ್ನು  ಸೆರುತ್ತದೆ. ೨೦೫ ಕೀ.ಮಿ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ೧೪.೧೪%ರಷ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶೇಷಚಲಂ ಎಂತಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಹಾಲೆಂಡ್

right|thumb|200px|ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಹಾಲೆಂಡ್ (2015)

**ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಜಾರ್ಜ್ ಹಾಲೆಂಡ್**(ಹುಟ್ಟಿದ್ದು : ೧೨ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೪) ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿ ಹಾಗೂ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಆಯ್ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. ಇವರು ೬ ಮೇ ೨೦೧೨ರಂದು ನಿಕೋಲಸ್ ಸರ್ಕೊಜಿರವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುಣಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ೨೪ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇವರು ೧೯೯೭ ರಿಂದ ೨೦೦೮ ರ ವರೆಗೆ ಮೊದಲನೇ ಶೊಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಮೊದಲನೇ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೯೭ರಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ನ್ಯಾಷಲಿಸ್ಟ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಉಪ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಕೋಯರ್ಜ಼್ ಮೊದಲನೇ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ೧೯೮೮ ರಿಂದ ೧೯೯೩ ಹಾಗು ೧೯೯೭ ರಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಸಿದ್ದರು. ೨೦೦೧ ರಿಂದ ೨೦೦೮ ರವರೆಗೆ ಟುಲ್ಲೆಯ ಮೇಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಆ ನಂತರ ೨೦೦೮ ರಿಂದ ೨೦೧೨ ರ ವರೆಗೆ ಕೋಯರ್ಜ಼್ ಜನರಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನ ಅಧ್ಯ್ಕಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಕಗ್ಗ

**ಕಗ್ಗ** ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ  ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅರ್ಥ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ  - **ಕೆಲಸಕ್ಕೆ  ಬಾರದ್ದು, ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ, ನಿಸ್ಸತ್ವ**....ಇವೇ  ಮೊದಲಾದ ಹೀನಾರ್ಥಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

(ಕಗ್ಗ  = {ನಾ} ೧. ಬೇಸರ ತರುವ ಹರಟೆ. 
{ಗು} ೨. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದ......ಇದು ಕನ್ನಡ ರತ್ನ ಕೋಶ (ಪರಿಷ್ಕೃತ) ಪುಟ ೪೭)

ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ಪದವನ್ನು ಕೇಳಿದಕೂಡಲೇ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು, ಸನ್ಮಾನ್ಯ  ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯವರು.  ಇವರ  ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗವು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನೆಮಾತಾಗಿದೆ.  ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಮನದ ಮಾತೂ ಆಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಯಾರೇ, ಯಾವಾಗಲೇ ಓದಲಿ, ಆಯಾ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರವರ ಭಾವಕ್ಕೆ, ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅನುಭವವೇದ್ಯ ವಾದುದು.

ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಯವರು  ತಮ್ಮ  ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ  ಕಗ್ಗ  ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಪದವನ್ನು  ಬಳಸಿರುವುದು ಎಷ್ಟು  ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎನಿಸುವುದು, ಅದರ ನಿಜಾರ್ಥ, ಭಾವಾರ್ಥ, ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕಾರ್ಥಗಳನ್ನು  ತಿಳಿದು, ಅರಿತು ಪುನಶ್ಚರಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ.

"ಮಂಕುತಿಮ್ಮ",  ವಾಸ್ತವವಾಗಿ  "ಮಂಕ" ಅಲ್ಲ ; "ಕಗ್ಗ" ವಾಸ್ತವವಾಗಿ  "ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ"  ಅಲ್ಲ !  ಉದಾತ್ತ  ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೂ, ನೀತಿಗಳನ್ನೂ  ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುವವರು, ಜನರ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮಂಕುಗಳು. ಅವರಾಡಿದ್ದು, ಲೋಗರ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ  ನೀರಸವಾದುದು, ಕಗ್ಗ.....ಆದರೆ  "ಅರಿತು"  ಓದಿದವರಿಗೆ ಅಂತಹವರು ಮಂಕುಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ಅವರ ಮಾತು ಕಗ್ಗವೂ ಅಲ್ಲ  !  ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಯವರ ಈ ಕೃತಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ  ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ  ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೂ,  ಅತ್ಯಫೂರ್ವವೂ ಹೌದು, ಎನಿಸುವುದು  ಸಹಜ !!

"ಕಗ್ಗ"  ಎಂಬ ಪದವು ತೋರಿಕೆಗೆ ದೇಶ್ಯ ಪದದಂತೆ  ಕಂಡರೂ, ಯಾವುದೇ  ಇತರ  ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ  ಅದಕ್ಕೆ  ಜ್ಞಾತಿಪದಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಬಹುಶಃ ದ್ರಾವಿಡವೂ ಅಲ್ಲ ; ಅಚ್ಚಕನ್ನಡವೂ ಅಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಅನ್ಯದೇಶ್ಯವಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಊಹೆ ಇದೆ. "ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ" ವೆಂಬ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ  "ಕಗ್ಗ" ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಲ್ಲ.  ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟಿನ  ಪ್ರಕಾರ (ಸಂಪುಟ ೨ ಪುಟ ೧೩೬೬) ಆ ಅರ್ಥದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರಯೋಗವೆಂದರೆ  ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೭೭ **ತುರಂಗ ಭಾರತ**ದ್ದು.  ಆ  ಪ್ರಯೋಗ ಹೀಗಿದೆ :- **ಆ  ಮುನೀಶ್ವರನೆನ್ನ  ಕೋಪದಿಂ ಝಂಕಿಸುತ  ರುದ್ರನಂತೆ  ಕಗ್ಗ  ಭೂಸುರನೆನುತ್ತೆನ್ನ  ವಂಚಿಸಿ  ಶರಸಮುದ್ರವಂ ಬೇಡ್ದರ್ **  -  ಈ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು  ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ  ಗಮನಿಸಿದರೆ,  "ಕಗ್ಗ" ಪದಕ್ಕೆ  ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವೆನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.  ಮುನೀಶ್ವರನು ರುದ್ರನಂತೆ ಕೋಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತ, ತಾನು  **ಕಗ್ಗಭೂಸುರ**ನೆಂದು  ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ತನ್ನನ್ನು ವಂಚಿಸಿ (ಕಗ್ಗಭೂಸುರನೆನುತ್ತೆನ್ನ  ವಂಚಿಸಿ...ಎಂದು ಆ  ಪಾಠವನ್ನು  ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ) ಬಾಣಸಮೂಹವನ್ನು ಬೇಡಿದನು ಎಂದು ಯಾವುದೋ ಪಾತ್ರವು ಆಡುವ ಮಾತು ಅದು.  ಮುನೀಶ್ವರನು ತನ್ನನ್ನು  ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕನೆಂದು  ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ; ರುದ್ರನಂತೆ ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು "ಖಡ್ಗ"ದ  ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.

"ಕಗ್ಗ" ಎನ್ನುವ ಪದಕ್ಕೆ  **ಖಡ್ಗ** ಎನ್ನುವ  ಅರ್ಥವಿದ್ದಿತೆಂಬುದನ್ನು ಅದೇ ನಿಘಂಟು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ಕುಕ್ಕಟಪಲ್ಲಿ

**ಕುಕ್ಕಟಪಲ್ಲಿ** ಹೈದರಬಾದ್ ಮಹಾನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗು ಗೃಹ ವಲಯ.  ರಾ‍ಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೯ ಇಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗಿದೆ.

## ಸಾರಿಗೆ
### ಬಸ್ಸು
### ರೈಲು
## ಗುಡಿಗಳು
## ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಪಟೇಲ ಕುಂಟೆ ಉದ್ಯಾನ

ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ

**ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ** ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ]]

**ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ** (सत्यमेव जयते; ಅಂದರೆ  ಸತ್ಯವೊಂದೇ ಸದಾ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ) ಇದು  ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥ ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮಂತ್ರ. ಭಾರತ ದೇಶವು  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗ, ಇದನ್ನು  ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ಯೇಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನಾಗಿ  ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನದ  ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ  ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ  ಇದನ್ನು  ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.  ಲಾಂಛನ ಮತ್ತು  "ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ"  ಪದಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ನಾಣ್ಯ ಮತ್ತು ನಗದು ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ  ರಾಜ್ಯದ  ವಾರಣಾಸಿ  ಸಮೀಪದ ಸಾರಾನಾಥದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೫೦ರ  ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಹಲಾಂಛನದ  ರೂಪಾಂತರ ಈ ವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ.

## ಮೂಲ
ಈ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದ ಮೂಲವು ಮಂಡೂಕ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಂತ್ರ 3.1.6 ಆಗಿದೆ. ಆ ಮಂತ್ರದ ಲಿಪ್ಯಂತರ  ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇದೆ. 
;ಸಂಸ್ಕೃತ:

ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ ನಾನೃತಂ 
ಸತ್ಯೇನ ಪಂಥಾ ವಿತತೋ ದೇವಯಾನಃ 
ಯೇನಾಕ್ರಮಂತಿ ಋಷಯೋ ಹ್ಯಾಪ್ತಕಾಮಾ 
ಯತ್ರ ತತ್ ಸತ್ಯಸ್ಯ  ಪರಮಂ ನಿಧಾನಂ

;ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ:

सत्यमेव जयते नानृतं
सत्येन पन्था विततो देवयानः ।
येनाक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा
यत्र तत् सत्यस्य परमं निधानम् ॥६॥

;ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ:

ಸತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಸುಳ್ಳುತನ ಅಲ್ಲ ಯಾವುದರ ಮೂಲಕ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೆದ್ದ ಋಷಿಗಳು ನಡೆದು ಸತ್ಯದ ಪರಮ ನಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವರೋ ಆ ದೈವಿಕ ಪಥವು ಸತ್ಯದ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗುವುದು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ನಿಧಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಘೋಷಣಾ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ  ಪಂಡಿತ್ ಮದನ ಮೋಹನ ಮಾಳವೀಯರು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:National mottos
ವರ್ಗ:National symbols of India
ವರ್ಗ:ಭಾರತ
ಹಮೀದ್ ಅನ್ಸಾರಿ

ಮಹಮದ್ ಹಮೀದ್ ಅನ್ಸಾರಿ (ಜನನ : ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೭) ಭಾರತ ಗಣತಂತ್ರದ ೧೪ನೇ ಹಾಗು ಹಾಲಿ ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಒಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಹಾಗು ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಂಡೀಗಡ್ ನ ಕುಲಪತಿ ಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಸೂರ್ಯ ವಂಶ

Sun Temple in Orissa, India]]

## ಸೂರ್ಯ ವಂಶ 
ಸೂರ್ಯವಂಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಒಂದು ವಂಶವಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವಂಶದ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಕಾಳಿದಾಸ ನ ರಘುವಂಶ ವೆಂಬ  ಮಹಾಕಾವ್ಯವು ಹಲವಾರು ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಅರಸರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

## ದೇವ ಸಂತತಿ 
* ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ	(ನಾರಾಯಣ) ನಿಂದ ಆರಂಭ ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು :				
* ಬ್ರಹ್ಮ				
* ಮರೀಚಿ ಬ್ರಹ್ಮ					
* ಕಶ್ಯಪ ಬ್ರಹ್ಮ					
* ವಿವಸ್ವಂತ		- ಸೂರ್ಯ			
* ಮನು		:- ಮೊದಲ ಅರಸ	ವೈವಸ್ವತ ಮನು

## ಮಾನವ ಸಂತತಿ 
* ಸೂರ್ಯನ ಪುತ್ರ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನಿಂದಲೇ ಮಾನವ ವಂಶ ಹುಟ್ಟಿತು,  ಮತ್ತು ಮನುವಿನಿಂದ	(ಮಕ್ಕಳು)-ವೇನ,	ಧೃಷ್ಣು	,ನರಿಷ್ಯಂತ,	ನಾಭಾಗ,	ಇಕ್ಷಾಕು,	ಕಾರೂಷ,	ಶರ್ಯಾತಿ,	ಇಳಾ (ಮಗಳು);	ಇಳಾ (ಮಗಳು) + ಚಂದ್ರ	-ಇವರಿಂದ ಚಂದ್ರ ವಂಶ (ಕುರು ವಂಶ)
* ಇಕ್ಷಾಕುವು ಮನುವಿನ ಮಗ,  - ಕ್ಷಾತ್ರನ ಮಗ ಎಂದೂ ಇದೆ. **ಸೂರ್ಯ ವಂಶ ಪ್ರವರ್ತಕ**.  ಇಕ್ಷಾಕು	ಅಯೋದ್ಯೆಯ ಮೊದಲ ಅರಸ. ಇವನಿಂದ ಇಕ್ಷಾಕುವಂಶ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು
 in penance.]]
### ನಂತರದ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಯ ಅರಸರು 
----
* ಕುಕ್ಷಿ
* ವಿಕುಕ್ಷಿ					
* ಬಾಣ					
* ಅನರಣ್ಯ					
* ಪೃಥು					
* ತ್ರಿಶಂಕು					
* ಧುಂಧುಮಾರ					
* ಯುವನಾಶ್ವ					
* ಮಾಂಧಾತ	ಚಕ್ರವರ್ತಿ			            
* ಸುಸಂಧಿ		
* ಮುಚುಕುಂದ			
* ಧವಸಂಧಿ	ಪ್ರಸೇನಜಿತ್				
* ಭರತ					
* ಅಸಿತ +	ಕಾಳಿಂದಿ	ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ದೇಶಬ್ರಷ್ಟ ಹಿಮಗಿರಿ ವಾಸ			
* ಸಗರ	- ಸವತಿ ಕೊಟ್ಟ ವಿಷ ಸೇವಿಸಿದ ಮಗು, ಚ್ಯವನನ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು; ಸ +ಗರ(ವಿಷ)				
* ಅಸಮಂಜ					
* ಅಂಶುಮಂತ					
*ದಿಲೀಪ					
* ಭಗೀರಥ					
* ಕಾಕುತ್ ಸ್ಥ				
* ರಘು

## ರಘು		ವಂಶ 
* ರಘು					
* ಪುರುಷಾದಕ	(ಕಲ್ಮಾಷಪಾದ)				
* ಶಂಖಣ					
* ಸುದರ್ಶನ					
* ಅಗ್ನಿವರ್ಣ					
* ಶೀಘ್ರಗ					
* ಮರು ವು					
* ಪ್ರಶುಶ್ರುಕ					
* ಅಂಬರೀಷ					
* ನಹುಷ					
* ಯಯಾತಿ					
* ನಾಭಾಗ					
* ಅಜ					
* ದಶರಥ					
* ರಾಮ,	ಭರತ,	ಲಕ್ಷ್ಮಣ,	ಶತ್ರುಘ್ನ	,	
* ಲವ ಕುಶರು	
*ಮಗ: ಕವಿ	(?)

## ನೋಡಿ
*ಕುರು ವಂಶ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣ
ವರ್ಗ:ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ
.
ಮನಾಲಿ

**ಮನಾಲಿ** ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಒಂದು ಸುಂದರ ಗಿರಿಧಾಮ.೧೯೯೦ ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ 'ಮನಾಲಿ'ಯು, ಕುಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಕುಲುವಿನಿಂದ ಕೇವಲ ೪೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸದಾ ಮಂಜಿನಿಂದ ಅವೃತವಾಗಿರುವ ಪರ್ವತಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಕಣಿವೆಗಳಿಗೆ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕಣಿವೆ'ಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲೂ ಹಿತವಾದ ಹಾಗೂ ಆಹ್ಲಾದಕರವೆನಿಸುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ೩೦೦೦೦. ಇದು ಭಾರತದ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ(ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ) ನೆಲೆವೀಡು ಎನಿಸಿದೆ. 'ಮನು ಸ್ಮೃತಿ'ಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ 'ಮನು ನಿಲಯ'ವೇ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ 'ಮನಾಲಿ' ಆಯಿತೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಮನುವಿನ ಹೆಸರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವೊಂದಿದೆ. ಮನಾಲಿ ಕಣಿವೆಯನ್ನು 'ದೇವರ ಕಣಿವೆ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ಗ್ಯಾಲರಿ

File:Rohtang pass snowy valley01.jpg|Manali
File:Skiing manali.jpg|
File:Beas river and mountains as seen from Van Vihar, Manali.jpg|
File:Cedrus deodara Manali 3.jpg|
File:Manali Himachal India (16).JPG|
File:Manali Himachal India (17).JPG|
File:Roads in Manali Himachal India (2).JPG|
File:River Beas, Manali.jpg|

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Manali  Information
* Kullu Manali  Hot Spot hub

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಗಿರಿಧಾಮಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್

**ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್** (, ; ಹುಟ್ಟಿದ್ದು: ೦೮-೦೮-೧೯೪೮) ಭಾರತ ದೇಶದ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಇವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಂಪುಟ ದರ್ಜೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಪ್ರಥಮ ಯು.ಪಿ.ಎ ಮೈತ್ರಿ ಕೂಟ ರಚಿಸೆದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಸಿಬಲ್ ಮೊದಲ ಜುಲೈ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್, ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಮೇಲ್ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಅವರ ಹೆಸರು ನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು. ಮೂರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ( ೧೯೯೫-೯೬, ೧೯೯೭-೯೮ ಮತ್ತು ೨೦೦೧-೦೨ ) ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‍ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ - ಅವರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ( ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೦ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೮೯ ) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* In Conversation: Kapil Sibal, HRD Minister Business Standard
*Profile at Ministry of Science and Technology, Official website 
*The Argumentative Indian: The precarious ambition of Kapil Sibal

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ದೂತ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಿಶನರಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಣ್ಣ ಕೊಡುಗೆಯೇ ಈ 'ದೂತ' ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ. ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮಿಷನರಿಯಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಇ. ಮೊರೆಲ್‌ರವರು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮೊದಲಡಿಯನ್ನಿರಿಸಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಹಸ್ತವನ್ನು ನೀಡಿ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದವರು ರೆವರೆಂಡ್‌ ಮೊನ್ಸಿಂಜೋರ್‌ ಐ.ಎಚ್‌.ಲೋಬೊರವರು. 'ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತರ ತಿರು ಹೃದಯದ ದೂತನು" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ೧೬ ಪುಟಗಳ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ವಿ ಗ್ರಾಡ್‌' ಎಂಬ ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೩೦೦ ಪ್ರತಿಗಳ ಮುದ್ರಣ. ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಪ್ರತಿಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆ. ೪೭ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ಐ.ಎಚ್‌.ಲೋಬೊರವರ ಕೈಕೂಸು. ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಡೋರ್ನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿ ಫೆಲಿಕ್ಸ್‌ ತಾವ್ರೊ(೧೯೬೭ರಿಂದ ೧೯೭೪ರವರೆಗೆ)ರವರ ಕೈಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರ. ಆಗ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು ಸ್ವಾಮಿ ವಲೇರಿಯನ್‌ ಡಿಸೋಜಾ. ಮುಂದೆ ಸ್ವಾಮಿ ಥಾಮಸ್‌ ಥಡಿಕಲ್‌ ಪ್ರಕಾಶಕರಾದರೆ, ಸ್ವಾಮಿ ಡಾ.ದಯಾನಂದ ಪ್ರಭು(೧೯೭೭ರಿಂದ ೧೯೮೯ರವರೆಗೆ)ರವರು ಸಂಪಾದಕರಾದರು. ೧೯೮೦ರಿಂದ ಇವರು ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದರು. ಇವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 'ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತರ ತಿರು ಹೃದಯದ ದೂತನು' ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯವನ್ನು ಕಳೆದು ಶಾಂತಿ ದೀಪ್ತಿಯನ್ನು ಬೀರುವ "ದೂತ"ನಾಗಿ ಮೆರೆಯಿತಲ್ಲದೇ "ವಜ್ರ ಮಹೋತ್ಸವ"ವನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು. ಅವರ ನಂತರ ಸ್ವಾಮಿ ಜಿ.ಜೋಸೆಫ್, ಸ್ವಾಮಿ ಜೋಸೆಫ್‌ ಡಿಮೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ಡಾ.ಎನ್.ಎಸ್.ಮರಿಜೋಸೆಫ್‌ ರವರೂ ಸಂಪಾದಕ/ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯಭಾರದ ನೊಗವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವಾಮಿ ಕೆ.ಎ.ವಿಲಿಯಂರವರು ಪ್ರಕಾಶಕರೂ, ಸಂಪಾದಕರೂ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 
ಕನ್ನಡದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದೂ, ಬೆಳೆದೂ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುತ್ತಾ ಸಾಗಿರುವುದು ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವಲ್ಲವೇ?

ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್

**ಜಗದೀಶ್ ಶಿವಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟರ** (ಹುಟ್ಟಿದ್ದು: ೧೭-೧೨-೧೯೫೫) ಇವರು 2023 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದರು ಪ್ರಸ್ತುತ  ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಘಟಕದ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಾಜಿ ನಿಕಟ ಪೂರ್ವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ಇವರು ಹಿಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿತ್ತ, ಗಣಿ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕ್ರುತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಖಾತೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಎಚ್. ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿರವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು ೨೦೦೮-೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
**ಜನನ :** ಕೆರೂರ,  ಬಾದಾಮಿ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ. **ತಂದೆ  :**  ಶಿವಪ್ಪ. **ತಾಯಿ :** ಬಸವಣೆಮ್ಮ.  **ಪತ್ನಿ  :** ಶಿಲ್ಪಾ. **ಪುತ್ರರು:  **  ಪ್ರಶಾಂತ ಹಾಗೂ  ಸಂಕಲ್ಪ.  **ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ:**  ಬಿ.ಕಾಂ. ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ

## ಹುದ್ದೆಗಳು
* ಸದಸ್ಯರು: ಎಬಿವಿಪಿ, ಅರ್.ಎಸ್.ಎಸ್ 
* ೧೯೯೦ : ಬಿಜೆಪಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.
* ೧೯೯೪ : ಬಿಜೆಪಿ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.
* ೧೯೯೪ : ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ  ಗ್ರಾಮಾಂತರ  ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಸಕರಾಗಿ
* ೧೯೯೯ : ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ
* ೧೯೯೯ : ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ.
* ೧೯೯೯ : ೧೧ನೇ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿರೋದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ.
* ೨೦೦೪ : ಮೂರನೇ  ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ.
* ೨೦೦೫ : ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯ).
* ೨೦೦೬ : ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಂತ್ರಿ (ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿ(ಎಸ್)) ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ.
* ೨೦೦೮ : ನಾಲ್ಕನೇ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ.
* ೨೦೦೮ : ೧೩ ನೇ ವಿಧಾನಸಭೆ  ಸಭಾದ್ಯಕ್ಷರು.
* ೨೦೦೯ : ಗಾಮೀಣ ಅಭಿವ್ರುದ್ದಿ (ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್) ಇಲಾಖೆಯ ಸಚಿವರು(ಬಿಜೆಪಿ)  ಸರ್ಕಾರ.
* ೨೦೧೨ : ಜುಲೈ ೧೨ರಂದು ಗುರುವಾರ  ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ೧೨-೦೦ ಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ೨೭ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ.
* ೨೦೧೩ : ಐದನೇ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ.
* ೨೦೧೩ : ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿರೋದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್ ರವರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ 
* ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್ ರವರ  ಸ್ವ ವಿವರ
*ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರ ಪಟ್ಟಿ 

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್

'''*ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್* '*  ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಭಾರತದ n ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಆಗಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ, ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ಗಳಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1994 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ , ಇದು ದೆಹಲಿ, ಮುಂಬಯಿ, ಕೋಲ್ಕತಾ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್*  ಪತ್ರಿಕೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಸಿನೆಮಾ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ ಗಳನ್ನೂ ಹೊರತರುತ್ತದೆ  ಹಿಂದೆ , ಅದರ ವಾರಾಂತ್ಯ ಪುರವಣಿ *ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್*  ಮತ್ತು *ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್* ನ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು..

ಎಲ್ಲಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಸಾರ ಇಂದು  ೧೫,೦೦,೦೦೦ ದಾಟಿದೆ.

## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ 
*ಎಮ್ ಜೆ. ಅಕ್ಬರ್, *ಎಸಿಯನ್ ಏಜ್ * ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಂಪಾದಕ
*ಸೀಮಾ ಮುಸ್ತಫಾ, *ಎಸಿಯನ್ ಏಜ್ * ಮುಂಚಿನ ನಿವಾಸಿ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ 
**ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್''  ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಲಿಂಕ್
*ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್ - ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಕವರ್ 

ವರ್ಗ:ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಾಚಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಭಾಷಾ ಸಮಾಚಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ
ವರ್ಗ:ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್

'''*ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್* '''  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆಯಾಗುವ  ಪ್ರಮುಖ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ (ಮೈಸೂರು) ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನವರಿಂದ ಮುದ್ರಣ ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಗುಲ್ಬರ್ಗ ರಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

ಡೆಕ್ಕನ್‍ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ೧೯೪೮ರ ಜೂನ್ರಂ ೧೭ದು. ಇಂಥದೊಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದು 'ನೆಟ್ಕಲ್ಲಪ್ಪ' ಕುಟುಂಬದವರು.  ಉದ್ಯಮಿ ಕೆ. ಎನ್. ಗುರುಸ್ವಾಮಿ ಅವರು  ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರೊಡಗೂಡಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ದಿ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ ಮೈಸೂರು ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಈ  ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. *ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್*ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಕರ್ತ ಪೋಥನ್  ಜೋಸೆಫ್. ಇದರ ಸಹೋದರಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಗಳಾಗಿ *ಪ್ರಜಾವಾಣಿ* ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ *ಸುಧಾ* ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ  ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ *ಮಯೂರ,* ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. *ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್* ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಎಂ. ಜಿ. ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಭಾರತೀಯ ರೀಡರ್ಶಿಪ್ ಸರ್ವೆ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೧೧ ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ (Q1), ಕಾಲ, ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ೪,೨೩,೦೦೦  ಸರಾಸರಿ ದೈನಂದಿನ ಓದುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ  ೨೦೦೯  ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಇದರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಕೊಂಡು ಓದುವ ಓದುಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ೨,೧೪,೭೯೭ ಎಂದಿದೆ.

ದಶಂಬರ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೊಸ ಶಕೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ ೧೫ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇರುವ ದೆಹಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‍ನಿಂದ  ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು  ಆದರೆ ನಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸಾರ  ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ 
* DeccanHerald.com
* DeccanHerald ಇ ಪತ್ರಿಕೆ  

ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಸುಖೋಯ್ ಸೂಪರ್ ಜೆಟ್ ೧೦೦

Sukhoi Superjet 100 ( ರಶಿಯನ್ : Сухой Суперджет 100) ಒಂದು ಆಧುನಿಕ, ಇದು ಸಂಚಾರಿ ತಂತಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೆಟ್ 75 ರಲ್ಲಿ - 95 ಪೀಠ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ. 2000 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವಿಮಾನ ರಶಿಯನ್ ವೈಮಾನಿಕ ಕಂಪನಿ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನ ವಿಭಾಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ Sukhoi ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರ ಸಹ-ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಯಿಂಗ್ . ಇದರ ಹಾರಾಟ ಮೇ 2008 19 ರಂದು ನಡೆಸಿದರು. 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 ರಂದು, Superjet 100, ತನ್ನ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಿಮಾನ ಕೈಗೊಂಡರು Armavia ರಿಂದ ಮಾರ್ಗ ಯೆರೆವನ್ ಮಾಸ್ಕೋ ಗೆ.

ಅದರ ಜೊತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಒಂದು-148 , ಎಂಬ್ರೇಯರ್ ಮತ್ತು ಬಂಬಾರ್ಡಿಯರ್ ಸಮಸ್ಥಾನಿಕಗಳು Superjet 100 $ 35 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಡಿಮೆ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗೆ, ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Superjet 100 ಕೊನೆಯ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ Komsomolsk-ರಂದು-ಅಮುರ್ ಏರ್ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ . ಇದರ SAM-146 ಎಂಜಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಫ್ರೆಂಚ್ ರಶಿಯನ್ ಅವು PowerJet ಜಂಟಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಇಟಾಲಿಯನ್-ರಶಿಯನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರಾಟಮಾಡುತ್ತಿರುವ SuperJet ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಂಟಿ.
ಪರಿವಿಡಿ

## ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
### ಆರಂಭಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
### ವಿಮಾನ ಪರೀಕ್ಷೆ
### ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್ 
## ವಿನ್ಯಾಸ
### ಅಗತ್ಯತೆಗಳ
### ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ
#### ಕಂಪನಿಗಳ 2.2.1 ಪಟ್ಟಿ 
## ಬಿರುದುಗಳು ಮತ್ತು ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ
### ಟೈಮ್ಲೈನ್ 
## ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಇತಿಹಾಸ
### ಸೇವೆಗೆ 4.1 ಎಂಟ್ರಿ 
## ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳು
## ವಿಶೇಷಣಗಳು
## ಅಫಘಾತಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳು
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧೋಪಕರಣ
ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಗಳು
ದಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್

'''*ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್* '*  ಚಂಡೀಗಡ, ದಹಲಿ, ಜಲಂಧರ್, ದೆಹ್ರಾದೂನ್ ಮತ್ತು ಬಟಿಂಡಗಳಿಂದ  ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸರ್ದಾರ್ ದಯಾಳ್  ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಿಯ, ಒಬ್ಬ  ಲೋಕೋಪಕಾರಿ,ಯವರ  ಮೂಲಕ ಲಾಹೋರ್ ನಲ್ಲಿ  (ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದೆ),೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೮೧  ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದು  ಐದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಧರ್ಮದರ್ಶಿಗಳ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇದರ ಪ್ರಸಾರವಿದೆ.[7] ಭಾರತದಲ್ಲಿ  ಪಂಜಾಬ್  ಹರಿಯಾಣ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಮತ್ತು ಚಂಡೀಗಡ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ.  ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ

ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ರಲ್ಲಿ *ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್,*  ಹೊರತಾಗಿ  ದೈನಿಕ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್  (ಹಿಂದಿ)ಯಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್: ಎಂಬ ಎರಡು ಸಹೋದರಿ ಪ್ರಕಾಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನರೇಶ್ ಕೌಶಲ್ ದೈನಿಕ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಮತ್ತು ವರಿಂದರ್  ವಾಲಿಯಾ  ಪಂಜಾಬಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ ಚೆಂಗಪ್ಪ   ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಗ್ರೂಪ್ ‍ನ  ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ರಾಗಿದ್ದಾರೆ. *ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್*  ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು  ಜುಲೈ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಉಪ ಸಂಪಾದಕ ರೂಪಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಗಿದ್ದರು. *ಪಂಜಾಬಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್*  ಮತ್ತು *ದೈನಿಕ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'' ನ  ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ೧೬  ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೦  ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.
 ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು  'ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್' ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
* *ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್*  ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ 
* *ಪಂಜಾಬಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್*  ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ 
* *ದೈನಿಕ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್*  ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್

ವರ್ಗ:1811ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಂಡೀಗಢ್‌
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಭಾಷಾ ಸಮಾಚಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ವರ್ಗ:;ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಆಜ್ ಕಲ್

**ಆಜ್ ಕಲ್ ** (ಉಚ್ಚಾರಣೆ:  ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಆವೃತ್ತಿ '''*ಸಂಧ್ಯಾ ಆಜ್ ಕಲ್ )* '* ಕೋಲ್ಕತಾ, ಭಾರತ ದಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ವಾಗುವ ಒಂದು ಬಂಗಾಳಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಆಗಿದೆ. ಆಜ್ ಕಲ್ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತಾ, ಸಿಲಿಗುರಿ ಯಿಂದ ಪ್ರಕಟ ವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ತ್ರಿಪುರ ಆವೃತ್ತಿ ಅಗರ್ತಲ ರಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿಕ್ ಕುಮಾರ್ ಘೋಷ್ ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತ್ರಿಕೆಯು ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ರೂಪಾಂತರದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
*ಆಜ್ ಕಲ್ '' ತನ್ನ ಎಡಪಂಥೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವೀಕ್ಷಕರು  ತನ್ನ ಕ್ರೀಡೆ ಸುದ್ದಿ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸದೇ ಇರುವಂತಹ ಕೆಲವೇ ಭಾರತೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ.
 
ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಂಪಾದಕ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪತ್ರಕರ್ತ ಶ್ರೀ ಗೌರ್ ಕಿಶೋರ್ ಘೋಷ್. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಪಾದಕ ಅಶೋಕ್ ದಾಸ ಗುಪ್ತಾ, ಕ್ರೀಡಾ ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗಿದ್ದು ಕೂಡ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪಾದಕರಾದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
* ಆಜ್ ಕಲ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ 

ವರ್ಗ:ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಾಚಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೋಲ್ಕತಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಬಿ. ಶಂಕರಾನಂದ

**ಬಿ.ಶಂಕರಾನಂದ** ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದರಾಗಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.
ಕೇಂದ್ರ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕೆಲಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯರುವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು