open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜನಮತ

ಜನಮತ
ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ. ಸಹಕಾರಿ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಗುದ್ಲೆಪ್ಪ ಹಳ್ಳಿಕೇರಿ ಮತ್ತು ಗೆಳೆಯರು 1967ರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸಹಕಾರಿ ವೃತ್ತಿಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಘ ಜನಮತ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು 1969ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಗುದ್ಲೆಪ್ಪ ಹಳ್ಳಕೇರಿಯವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ 35,000 ರೂ. ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ ಆಯಿತು. ಸರ್ಕಾರ 30,000 ರೂ.ಗಳ ಬಂಡವಾಳ ತೊಡಗಿಸಿತು. ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1970ರ ನವೆಂಬರ್‍ನಿಂದ ಜನಮತ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲೇ ಅಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತು.

	ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಗುದ್ಲೆಪ್ಪ ಹಳ್ಳಕೇರಿಯವರು ಅದರ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಪಾದಕರು. 1971ರ ಮೇ 14ರಂದು ಹಳ್ಳಿಕೇರಿಯವರು ನಿಧನರಾದ ಅನಂತರ ಬಿ.ವಿ.ಪೂರ್ಣೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ಎಂ. ಸಾಗರ್ ಅವರು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಪಾದಕರಾದರು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಸಂಪಾದಕರು ಕಲ್ಲೆ ಎನ್. ಶಿವೋತ್ತಮರಾವ್, ಅನಂತರ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಿ.ಸಿದ್ದಪ್ಪ ಹಾಗೂ ವಿ.ಕೆ. ಜಾಗೀರದಾರೆ ಈ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಎಸ್. ಎಂ. ಸಾಗರ್ ಅವರು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುದ್ರಕರೂ ಪ್ರಕಾಶಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪುಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 12.

	ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳೂ ಜನಮತವನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುರುಪಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗತೊಡಗಿದ ಜನಮತದ ಪ್ರಸಾರ 2,000 ವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅನಂತರ ಹಣದ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ 1972ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. 						(ಎಸ್.ಸಿ.ಜಿ.)

ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಸಂ. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಚರ್ಚು, ಮಂಗಳೂರು

**ಸಂ. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಚರ್ಚು**, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು **ಬಿಜೈ ಚರ್ಚು** ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಂಗಳುರು ನಗರದ ಬಿಜೈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಚರ್ಚನ್ನು ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಳದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ೫.೩೧ ಎಕರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರಕಾರ ಇವರಿಂದ ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದುದಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ರಚನೆಯ ಕಟ್ಟಡವು ಪ್ರಾರ್ಥನಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಿಂದ ಭಾನುವಾರದ ಬಲಿಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

## ಇತಿಹಾಸ
ಬಿಜೈ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಚರ್ಚು ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ  ಮಂಗಳೂರು ಕಥೋಲಿಕರು  ಭಕ್ತರು ದೂರದ ಚರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಕಷ್ಟವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಚರ್ಚಿನಿಂದ ಗುರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರದ ಬಲಿಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ವಂ.ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ನೊರೊನ್ಹಾ ಅವರನ್ನು ಬಿಜೈ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿವಾಸಿ ಧರ್ಮಗುರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಿಷಪ್ ಪೌಲ್ ಪೆರಿನಿ ಯೆ.ಸ. ಅವರು ೨೨ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ,  ವಂ. ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಅವರು ಮಂಗಳೂರು ಕಥೋಲಿಕ ಯುವಜನತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು, ಸಂ. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಬಾಲಕರ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಲೂರ್ಡ್ಸ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ನಂತರ ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ವಂ. ಜೋಸೆಫ್ ಪೀಟರ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್, ಅವರು  ಚರ್ಚ್ ನಿವಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ವಂ. ಎ.ಇ.ಸಿ. ಕುಲಾಸೊ ಅವರು ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಚರ್ಚ್ ನಿವಾಸದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿ, ಶಾಲಾ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಬೆಲ್ಫ್ರೀ ರೂಪುರೇಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ವಂ. ಲಿಯೊ ಸಲ್ಡಾನ್ಹ ಅವರು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸದರು. ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ವಂ.ಮೊನ್ಸಿಂಜೊರ್ ಜೆ.ಎಮ್.ಪಿಂಟೊ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅರ್ಸುಲಾಯ್ನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕನ್ ಧರ್ಮಭಗಿನಿಯರು ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

### ೧೯೯೫-೨೦೦೩
ವಂ. ಬರ್ನಾಡ್ ಎಲ್. ಡಿಸೋಜಾ ಅವರು ಬಿಜೈ ಚರ್ಚ್-ಗೆ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಧರ್ಮಗುರು ಗಳಾಗಿ ಬಂದು, ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲಲ್ಇ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತೀರಾ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಮಶಾನವನ್ನು ಸಮತಟ್ಟುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಶಾಶ್ವತ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈದಾನವನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸಿ, ೩೫ಸೆಂಟ್ಸ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ೫೨ ಸೆಂಟ್ಸ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮುದಾಯ ಭವನವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷಷ ಕಾಲಾವಧಿಯಲಲ್ಇ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಜೈ ಚರ್ಚ್ ಸಭಾಂಗಣವು ಪ್ರಸ್ತುತ ೧೦೦೦ ಆಸನಗಳು, ಒಂದು ವೇದಿಕೆ, ೧೦೦೦ ಆಸನಗಳ ಮಹಡಿ, ಒಂದು ವೆರಾಂಡ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಕೆಳ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ೨೦೦ ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಭಾಂಗಣವು ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಒಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ ೭.೫&nbsp;ಮಿಲಿಯ ರೂಪಾಯಿಗಳು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

### ೨೦೦೩ರಿಂದೀಚೆಗೆ
೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೈ ಚರ್ಚ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣದ ನಿರ್ಮಾಣವು ವಂ. ಬರ್ನಾಡ್ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಮಹತ್ತರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬಿಜೈ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ವಿನಿಮಯ ತಾಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ವಂ. ಜೋಸೆಫ್ ಪೀಟರ್ ತಾವ್ರೊ ಅವರು ಬಿಜೈ ಚರ್ಚ್ ಧರ್ಮಗುರು ಹಾಗೂ ಲೂರ್ಡ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಶಾಲೆಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಕೆಲವೇ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಲೆಯು ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿ.ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿಯ ಅನುಮೋದನೆಗೊಳಪಟ್ಟಿತು.

ಬಿಜೈ ಚರ್ಚ್ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ೧೨೫೦ ಕುಟುಂಬದ, ಸುಮಾರು ೬೦೦೦ ಕಥೋಲಿಕರನ್ನು ಬಿಜೈ ಪರಿಸರದ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳುReferences
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* Official website

ವರ್ಗ:Churches in Mangalore Diocese
ವರ್ಗ:Catholic Church in India
ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೌಝಾ, ಬಿಜಾಪುರ

ಕ್ರಿ.ಶ.1580 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.1627 ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನದ ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯ ಸಮಾಧಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮಲಿಕ್ ಸಂದಾಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಎಂದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊರೆ ಇಬ್ರಾಹಿಂನ ಗೋರಿಯು ನಾಲ್ಕು ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಒಳಗಡೆ ಐದು ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರವಿದೆ. ಒಳಾಂಗಣವು ಸುಂದರ ಹೂವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಸುಂದರ ಹೂತೋಟದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೌಂದರ್ಯ ಕೂಡ ಸವಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ.  ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ವಿದೇಶಿಗರು 100 ರೂ. ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.  ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ೫ ರೂಪಾಯಿ ಶುಲ್ಕವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಸಂ. ಜೋನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚು, ಪೆರ್ಮುದೆ

ಸಂ. ಜೋನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್, ಪೆರ್ಮುದೆ ಚರ್ಚು ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಚರ್ಚ್ ಪಂಖಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು ಪೆರ್ಮುದೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು,ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕುಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಚರ್ಚು ಬಜ್ಪೆ ಮೂಲಕ ಕಟೀಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಚರ್ಚನ್ನು ಸತ್ಯ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಂ.ಜೋನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್  ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೆರ್ಮುದೆ ಜನರು ಕೃಷಿಕ ಹಾಗೂ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ವರ್ಷಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯು ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪೇರ್ದ ಮುಡ್ಡೆ(ತುಳು ಭಾಷೆ) ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪೆರ್ಮುದೆ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡದ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೋಲಿಕರು ಬಜ್ಪೆ ಮತ್ತು ಕಳವಾರು ಚರ್ಚ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪೆರ್ಮುದೆ ಭಕ್ತರು ಹಲವಾರು ಮೈಲಿಗಳು ದೂರವಿದ್ದ ಬಜ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಕಳವಾರು ಚರ್ಚನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು, ವಾಹನಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದಾಗಲೇ ಕಥೋಲಿಕ ಸಮುದಾಯವು ಪೆರ್ಮುದೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಫಿ ಉದ್ಯಮಿಯಾದ ಪೆರ್ಮುದೆ ನಿವಾಸಿ ಜೋನ್ ದೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ನಜ್ರೆತ್ ಅವರು ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಂಡರು. ಅವರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ತಾನು ಚರ್ಚು ಕಟ್ಟುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಸೆರಾಫಿನ್ ನಜ್ರೆತ್ ಅವರು ದೇವರಿಗೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಸೆರಾಫಿನ್ ಅವರ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವರ ಮಗಳು ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದು, ಅವರ ಅಳಿಯ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಅಂಬುದಿಯಾಸ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದರು. ವೆಚ್ಚದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಪೋಷಕರು ಭರಿಸಿದ್ದು ಉಳಿದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಚರ್ಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಹಲಾವಾರು ಸಾಮಾಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಶ್ರಮವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರು.

ಬಿಷಪ್ ಆದ ದಿ. ಅತಿ. ವಂ. ರೇಮಂಡ್ ಡಿ'ಮೆಲ್ಲೊ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೨೫, ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಮೂಲ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದ್ದರು. ಚರ್ಚ್ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಮೇ ೧೬, ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಲಾಯಿತು. ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಮಂಗಳೂರು ಇಲಲ್ಇನ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪೆರ್ಮುದೆ ಚರ್ಚು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪, ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಬಜ್ಪೆ ಮತ್ತು ಕಳವಾರು ಚರ್ಚ್-ಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿತು. ದಿ| ವಂ. ಜೇಕಬ್ ಕ್ರಾಸ್ತಾ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ನ ಮೊದಲ ಧರ್ಮಗುರುಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

## ಆಡಳಿತ
ಇದರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದ ಬಳಿಕ ೧೧ ಮಂದಿ ಚರ್ಚ್ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
*ವಂ. ಜೇಕಬ್ ಎಸ್. ಕ್ರಾಸ್ತ*ವಂ. Edwin Pinto
*ವಂ. ಹಿಲರಿ ಸ್ಯಾಂಕ್ಟಿಸ್
*ವಂ. ಹೆನ್ರಿ ಫೆರ್ನಾಡಿಸ್
*ವಂ. ವರ್ನನ್ ವಾಸ್
*ವಂ. ಡೆನಿಸ್ ಮೊರಾಸ್ ಫ್ರಭು
*ವಂ. ವಿಕ್ಟರ್ ಜೋರ್ಜ್ ಡಿ'ಸೋಜಾ
*ವಂ. ಪೀಟರ್ ಥಿಯೋದೊರ್ ಡಿ'ಸೋಜಾ
*ವಂ. ರಿಚ್ಚರ್ಡ್ ಲಸ್ರಾದೊ 
*ವಂ. ಓಸ್ವಾಲ್ಡ್ ಲಸ್ರಾದೊ
*ವಂ. ವಲೇರಿಯನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್
*ವಂ. ಎಡ್ವಿನ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಕೊರೇಯಾ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಧರ್ಮಗುರು ಮತ್ತು ವಿಕಾರ್)

## ಮುಂದೆ ನೋಡಿ
*Roman Catholicism in Mangalore
*Goan Catholics
*Deanery of Belthangady
*Christianity in Karnataka
*Most Holy Redeemer Church, Belthangady
*St. Patrick Church, Siddakatte

## ಆಧಾರಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:Churches in Mangalore Diocese
ಜನಮತಗಣನೆ

ಜನಮತಗಣನೆ - 	ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮೇಲೆ (ಉದಾ: ಸಾರ್ವಭೌಮಾಧಿಕಾರದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ವರ್ಗಾವಣೆ) ಒಂದು ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲ ಮತದಾರರ ಮತಗಣನೆ (ಪ್ಲೆಬಿಸೈಟ್ ಅಥವಾ ರೆಫರೆಂಡಂ). 
## ಭಾರತದಲ್ಲಿ
### ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಖಂಡ ಭಾರತವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಲ್ತೆಗೆದದ್ದರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯ ದೊರೆ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಲು ಭಾರತದ ನೆರವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ವಾತಾವರಣ ನೆಲಸಿದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಜನಮತ ಗಣನೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿತ್ತು. ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆನಂತರ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನಮತ ಸುವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸೇರ್ಪಡೆ ವಿಧಿಬದ್ಧವಾಗಿ ಆಗಿದೆ. ಅದು ಭಾರತದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗ.
### ಬಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಲೀನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ
ಗುಜರಾತ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬರುವ ಜುನಾಗಢವು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಜುನಾಗಢದಲ್ಲಿ %೯೦ ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಜನ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ವಿಲೀನ ಪರ ಮತಹಾಕಿದರು. ಜುನಾಗಢ ಜೂನ್೨೫, ೧೯೪೯ ರಂದು ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ( ನೋಡಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜರ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಲೀನ)

## ವಿಶ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ
	ಜನಮತಗಣನೆಯ ಅನೇಕ ನಿದರ್ಶನಗಳು ವಿಶ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ. 1851ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾದ 3ನೆಯ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮರುವರ್ಷ ಜನಮತಗಣನೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ. ಒಂದು ಜನಾಂಗದ ಪ್ರದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ಗೆದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ಜನಮತಗಣನೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅನಂತರ 1ನೆಯ ನೆಪೋಲಿಯನನೂ ಈ ವಿಧಾನ ಅನುಸರಿಸಿದ. ಮೂರನೆಯ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಕೂಡ ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೂ ಜನಮತಗಣನೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ (1852-60). ನೀಸ್ ಮತ್ತು ಸವಾಯಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ನೆಪೋಲಿಯನನಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. 

ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಡಚಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಜನಮತಗಣನೆ ವಿಕ್ಟರ್ ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಯೆಲ್ ಪರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಈ ಜನಮತಗಣನೆ ಆದದ್ದು 1859-60ರಲ್ಲಿ. 

ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧಾನಂತರ ಸೇರಿದ ಶಾಂತಿಸಮ್ಮೇಳನ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ 17 ಜನಮತಗಣನೆಗಳನ್ನು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತು. ಅವುಗಳನ್ನು 8 ಮಾತ್ರ ನಡೆದವು. ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ಗಳ ನಡುವಣ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಾದ ಸಾರ್ ಪ್ರದೇಶವೂ ಹಲವು ಬಾರಿ ಜನಮತಗಣನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. 1920ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕೂಟದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 1935ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಮತಗಣನೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು. 1947ರಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಗಣನೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಐರೋಪ್ಯೀಕರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸಲಹೆಯನ್ನು 1955ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಮತಗಣನೆ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. 1956ರಲ್ಲಿ ಆದ ಫ್ರೆಂಚ್-ಜರ್ಮನ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಅದು 1957ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿತು.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ
ಬರ್ನಾಡ್ ಮೊರಾಸ್

**ಬರ್ನಾಡ್ ಬ್ಲೇಸಿಯಸ್ ಮೊರಾಸ್** (ಜನನ ೧೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೧) ಅವರು ಭಾರತದೇಶದ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಚರ್ಚ್ ಇವುಗಳ ಕ್ರೈಸ್ತಮತದ ಮಠಾಧಿಪತಿಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಹಾಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಬೆಂಗಳೂರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಕುಪ್ಪೆಪದವು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವರು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಛರೋಹಿತ್ಯವನ್ನು ೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಮೊರಾಸ್ ಅವರು ಬೆಳಗಾಂ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆಪೋಪ್ ದ್ವಿತೀಯ ಜೋನ್ ಪೌಲ್ ಅವರಿಂದ ಬಿಷಪ್ ಆಗಿ ನೆಮಕಗೊಂಡರು. ಅವರನ್ನು ೨೫ ಫೆಭ್ರುವರಿ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಸಿಮೊನ್ ಪಿಮೆಂಟ ಅವರು ಪವಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಬಿಷಪರಾದ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಡಿ'ಸೋಜಾ ಮತ್ತು ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ ಪಿಂಟೊ ಅವರ ಸಹಾಯಕ ಬಿಷಪ್ರಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದರು. ಬಿಷಪ್ ತಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಮಾತೆ ಮರಿಯಮ್ನನವರ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಮೇರಿಎಂದು ಸಾರಿದರು."

ಮೊರಾಸ್ ಅವರನ್ನುನಂತರ  ಮಹಾಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಬೆಂಗಳೂರು ಆಗಿ ೨೨ ಜುಲೈ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿದ್ದು, ಅದೇ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ೧೭ನೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ಅವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ನಿಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಕಥೋಲಿಕ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಅವರದೇ ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಷಪ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯ ಹೇರಿದ್ದರಿಂದ, ತಮ್ಮದೇ ಸಮಯದಾಯದ ಗಲಭೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು,.

ಹದಿನಾರನೇ ಪೋಪ್ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಅವರು ಮಹಾನಗರದ ಮಹಾಧರ್ಮಾದ್ಯಕ್ಷರು ಅವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಉಣ್ಣೆ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಇವರಿಗಾಗಿ ೨೯ ಜೂನ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ಕೃತಿಯನ್ನಾಧರಿಸಿ ಹೊಮ್ಮಿದ ದಿ ಡಾ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ "ಅನೈತಿಕ" ಹಾಗೂ "ಕುಟಿಲ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಅವರು ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಲಚಿತ್ರ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಆದರ ಮುಖಾಂತರ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಡಳಿಯು ಇದನ್ನು ದೇಶದಿಂದಲೇ ಬಹಿಷ್ರರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.

ಮಹಾಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷ್ಯರಾದ ಮೊರಾಸ್ ಅವರು ಧರ್ಮೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಆಯೋಗದ ಕಥೋಲಿಕ ಬಿಷಪರ, ಭಾರತೀಯ ಸಮಾವೇಶದ ಆಧ‍್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲದೇ ಭಾರತೀಯ ಕಥೋಲಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಚರ್ಚಾ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮೊರಾಸ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಮಿಷನರಿ ಗುರು ವಂ.ರಫಾಯೆಲ್ ಕುರಿಯನ್ ಅವರ ಕಥೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗುರು ಎಂಬ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.

## ಮುಂದೆ ನೋಡಿ 
*ಮೊನ್ಸಿಂಜೊರ್ ಆಂಬ್ರೊಜ್ ಮಾಡ್ತಾ
*ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ ಮಂಗಳೂರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳುs
*Catholic-Hierarchy
*Archdiocese of Bangalore 
*Interview with AsiaNews

 
 

ವರ್ಗ:೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು
ವರ್ಗ:ಬದುಕುವ ಜನರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರು
ವರ್ಗ:ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಮಹಾಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಬಿಷಪರು
ವರ್ಗ:೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಮಹಾಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ್ ಮಹಾಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷರು
ತಾಳಗುಂದ

ತಾಳಗುಂದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಕಾರಿಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಊರನ್ನು ಸ್ಥಾನಗುಂಡೂರು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಾಳಗುಂದವು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ರಾಜವಂಶವಾದ ಕದಂಬರ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ತಾಳಗುಂದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಅಗ್ರಹಾರ ಆಗಿದ್ದುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಅಗ್ರಹಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ರಾಜವಂಶ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಕದಂಬ ವಂಶಸ್ಥನಾದ ಮಯೂರವರ್ಮನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಮೊದಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು.

## ಈಗಿನದು 
ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಣವೇಶ್ವರ ಮಂದಿರ ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ. ತಾಳಗುಂದ ಕಂಬ ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಕಂಬವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ೧೬ ಶತಮಾನದ ಕೆಳದಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಕಾಲದ ಶಾಸನವೂ ಇಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.

## ವಿಶೇಷತೆ
ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನವನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಶಾಸನವೆಂದು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ತಾಳಗುಂದ ಶಾಸನ

ವರ್ಗ:ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಸಂ. ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಚರ್ಚು, ಸಿದ್ಧಕಟ್ಟೆ

*ಸಂ. ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಚರ್ಚು, ಸಿದ್ಧಕಟ್ಟೆ*' ಯು ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದ್ದು, ಬಂಟ್ವಾಳದ ಸಿದ್ದಕಟ್ಟೆ ಎಂಬಲ್ಲಿದೆ. ಚರ್ಚು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಚರ್ಚ್ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚರ್ಚು ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ ಮಂಗಳೂರು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಟ್ಟಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಈ ಚರ್ಚನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಚರ್ಚು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ೨೮೨ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ, ಸುಮಾರು ೧೫೦೪ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

## ಆಡಳಿತ
ಚರ್ಚು ಆಡಳಿತವು ಸಿದ್ದಕಟ್ಟೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೀಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಚರ್ಚು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
* ಬಾಲ ಕ್ರಿಸ್ತ ನಿವಾಸ
* ಶಾಂತಿ ರಾಣಿ ಕಾನ್ವೆಂಟ್  
* ಸಂ. ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ
* ಸಂ. ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ

## ಮುಂದೆ ನೋಡಿ 
*ಮಂಗಳೂರಿನ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕತೆ
*ಗೋವಾ ಕಥೋಲಿಕರು
*ಯೇಸುವಿನ ಪವಿತ್ರ ಹೃದಯದ ಚರ್ಚು ಮಡಂತ್ಯಾರ್
* ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ
* ಅತಿ ಪವಿತ್ರ ರಕ್ಷಕ ಯೇಸು ಚರ್ಚು, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಪವಿತ್ರ ಸಂರಕ್ಷಕ ಚರ್ಚು ಆಗ್ರಾರ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Churches in Mangalore Diocese
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಚರ್ಚುಗಳು
ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಮಂಗಳೂರು

*ಮಂಗಳೂರು ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ*' () ವು ಧರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರ ಭಾರತದ, ಬೆಂಗಳೂರು ಬೆಂಗಳೂರು  ಚರ್ಚ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಮಹಾನಗರದ ಮಂಗಳೂರುಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಭಾರತದ ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೫೬ ರ ರಾಜ್ಯವಾರು ವಿಂಗಡಣೆಯ ಅಧಿನಿಯಮದವರೆಗೂ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು  ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಬ್ರಟೀಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮೫೩ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಅಪೋಸ್ತಲಿಕ್ ಅಧಿಕಾರ ವನ್ನು ಅಪೋಸ್ತಲಿಕ್ ಅಧಿಕಾರಗಳ ವೆರಾಪೊಲಿ ದಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದು, ತದನಂತರ ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೮೬ ರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿ ವಡ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

೧೬, ಜುಲೈ ೨೦೧೨ರ ಸೋಮವಾರ ಪೋಪ್  Pope Benedict XVI ರವರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಉಡುಪಿ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಉಡುಪಿ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿಸುವುದರ ಮುಖಾಂತರ ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಇದರ ಮೇಲಿನ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.(ಇದು ಉಡುಪಿ, ಕಾರ್ಕಳ ಹಾಗೂ ಕುಂದಾಪುರ ನಾಗರೀಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ), ಇದು ಸಹ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.

## ಮಂಗಳುರು ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬಿಷಪರು
### Ordinaries
* ಬಿಷಪ್: ಅತಿ ವಂ. ಡಾ. ಪೀಟರ್ ಪಾಲ್ ಸಲ್ಡಾನ್ಹಾ (15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 2018  ಪ್ರಸ್ತುಥ)
* ಬಿಷಪ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಪೌಲ್ ಡಿ'ಸೋಜಾ (8 ನವೆಂಬರ್ 1996&nbsp;– 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018)
* ಬಿಷಪ್ ಬಾಸಿಲ್ ಸಾಲ್ವೊದೊರೆ ಡಿ'ಸೋಜಾ (22 ಮಾರ್ಚ್ 1965&nbsp;– 5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1996)
* ಬಿಷಪ್ ರೇಮಂಡ್ ಡಿ'ಮೆಲ್ಲೊ (5 ಫೆಭ್ರುವರಿ 1959&nbsp;– 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 1964)
* ಬಿಷಪ್ ಬಾಸಿಲ್ ಸಾಲ್ವೊದೊರ್ ಥಿಯೋದೊರ್ ಪೆರಿಸ್ (4 ಜನವರಿ 1956&nbsp;– 24 ಏಪ್ರಿಲ್ 1958)
* ಬಿಷಪ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಸಾರಿಯೊ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ (16 ಮೇ 1931&nbsp;– 4 ಜನವರಿ  1956)
* ಬಿಷಪ್ ವಲೇರಿಯನ್ ಜೋಸೆಫ್ ಡಿ'ಸೋಜಾ (1928&nbsp;– 14 ಆಗಸ್ಟ್  1930)
* ಬಿಷಪ್ ಪಾವ್ಲೊ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪೆರಿನಿ, ಯೆ.ಸ. (ಅಪೋಸ್ತಲಿಕ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ 1923&nbsp;– 1928)
* ಬಿಷಪ್ ಪಾವ್ಲೊ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪೆರಿನಿ, ಯೆ.ಸ. (17 ಆಗಸ್ಟ್ 1910&nbsp;– 12 ಜೂನ್  1923)
* ಬಿಷಪ್ ಅಬ್ಬೊನ್ಡಿಯೊ ಕವಾದಿನಿ, ಯೆ.ಸ. (26 ನವೆಂಬರ್ 1895&nbsp;– 26 ಮಾರ್ಚ್ 1910)

#### ಮಂಗಳೂರಿನ ಅಪೋಸ್ತಲಿಕ ವಿಕಾರ್ (Latin Rite)
* ಬಿಷಪ್ ಎಫ್ರಾಮ್-ಎಡುವರ್ಡ್-ಲೂಸಿಯೆನ್-ಥಿಯೋಪೊನ್ತೆ ಗಾರ್ರೆಲೊನ್, ಒ.ಸಿ.ಡಿ. (3 ಜೂನ್ 1870&nbsp;– 11 ಏಪ್ರಿಲ್ 1873)

### ಸಹಾಯಕ
* ಬಿಷಪ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಪೌಲ್ ಡಿ'ಸೋಜಾ (11ಜನವರಿ 1996&nbsp;– 8 ನವೆಂಬರ್ 1996)

### ನಿಕಾಯಗಳು
ಮಂಗಳೂರು ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ
* ಬಂಟ್ವಾಳ್ ನಿಕಾಯ 
* ಮೂಟಬಿದಿರೆ ನಿಕಾಯ(ಕೇದ್ರೀಯ ನಿಕಾಯ)
* ಕೇಂದ್ರೀಯ ನಿಕಾಯ (ಕೊರ್ಡೆಲ್)
* ಪುತ್ತೂರು ನಿಕಾಯ(ಪೂರ್ವ ವಲಯ)
* ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ಸಿಟಿ ನಿಕಾಯ (ರೊಸಾರಿಯೊ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್)
* ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ನಿಕಾಯ(ಮಂಗಳೂರು ಪೂರ್ವ ನಿಕಾಯ)
* ಕಿನ್ನಿಗೊಳಿ ನಿಕಾಯ (ಮಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ನಿಕಾಯ)
* ಮುಡಿಪು ನಿಕಾಯ (ಮಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ನಿಕಾಯ)
* ಪೆಜಾರ್ ನಿಕಾಯ
* ಬೇಳ ನಿಕಾಯ (ದಕ್ಷಿಣ ನಿಕಾಯ)
* ಸಂ. ಜಾಣ್ ಪೌಲ್ II - ಹೊಸ ನಿಕಾಯ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* Official website of the Mangalore Diocese 
*History of the Mangalore Diocese 
* Mangalore Diocese on *Catholic Hierarchy*
* Mangalore Diocese on *Catholic Encyclopedia*
* Mangalore Diocese on *GCatholic.org*

## ಮುಂದೆ ನೋಡಿ
* Apostolic vicariate
* Most Holy Redeemer Church, Belthangady
* Belthangady Varado
* Church of Most Holy Saviour, Agrar
* Monsignor Ambrose Madtha
*Diocese of Belthangady
*Church Of Sacred Heart Of Jesus, Madanthyar
*St. Patrick Church, Siddakatte
*St. John the Baptist Church, Permude

ವರ್ಗ:Christianity in Mangalore
ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್

ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್(Tamil:வீரபாண்டிய கட்டபொம்மன்) ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತೂತುಕುಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಚಾಲಕುರಿಚ್ಚಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದ ದಳವಾಯಿ ಹಾಗೂ ಪಾಳೇಗಾರನಾಗಿದ್ದ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿಸ್ತರಣಾವಾದ, ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಬಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ನಡೆಯುವ ಸುಮಾರು ೬೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಬ್ರಿಟೀಷರ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿ ಬಿದ್ದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸೆರೆಯಾಗಿ ತಮಿಳು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮನಾದ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆ.

## ಹಿನ್ನೆಲೆ
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಈಗಿನ ತೂತುಕುಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಚಾಲಕುರಿಚ್ಚಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜಗವೀರ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಹಾಗು  ಆರ್ಮುಗಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಮಗನಾದ ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಜನವರಿ ೩, ೧೭೬೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಗೆ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮಂದಿರಿದ್ದರು, ಮೊದಲನೆಯವನು ದಳವಾಯಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯವನು ದೊರೆಸಿಂಗಂ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨, ೧೭೯೦ ರಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲಕುರಿಚ್ಚಿಯ ಅಧಿಪತ್ಯವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಅಂದಿನಿಂದ ಪಾಳೇಗಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

## ಬ್ರಿಟೀಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ
ಭಾರತ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಪರಕೀಯರಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಗುಂಡಿನ ಮೊರೆತಗಳು, ದಾಳಿಗಳು, ಧಾಂದಲೆಗಳು, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳು ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯರಾಗಿರಲು ಬ್ರಿಟೀಷರ ಅಪ್ಪಣೆ ಸಲ್ಲದು ಎಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದ. ಬ್ರಿಟೀಷರ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ಹೇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಂಡತುಂಡವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಏಕತ್ರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಟೆದು ನಿಂತ.

## ಮರಣ
೧೭೯೯ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ರಂದು ಪುದುಕೊಟ್ಟೈ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ ವಿಜಯ ರಘುನಾಥ ತೊಂಡೈಮಂ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಗೆ ದ್ರೋಹವೆಸಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಹಿಡಿದು ಕೊಡಲು ಸಹಕರಿಸಿದನು. ಬ್ರಿಟೀಷರ ವಿರುದ್ಧ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ನನ್ನು ಕಾಯಾಥಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬ ರ ವರೆವಿಗೂ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಅನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ನಂತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರುವಂತೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಪ್ರತಿಮ ವೀರ, ತಮಿಳು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿಸಿದ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ನನ್ನು ಅದೇ ದಿನ ಕಾಯಾಥಾರ್ ನಲ್ಲಿ ನೇಣಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ನೆನಪು
* ಇಂದಿಗೂ ಅಗಲಿದ ಅಪ್ರತಿಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೇನಾನಿಯ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಾಂಚಾಲಕುರಿಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ವೀರಪಾಂಡ್ಯನ್ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಪರ್ವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯಾಥಾರ್ ನಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ. 
* ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ಪಾಂಚಾಲಕುರಿಚ್ಚಿಯ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. 
* ಜೂನ್ ೧೮, ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 
* ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ನ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಗಳನ್ನೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬, ೧೯೯೯ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.  
* ವಿಜಯನಾರಾಯಣಂನ  ಭಾರತೀಯ ಜಲಸೇನೆಯ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಐ ಎನ್ ಎಸ್ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಎಂದು ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಗೌರವಾರ್ಥ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
* ೧೯೯೭ ರ ವರೆವಿಗೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುವನೆಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದೇ  ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 
* ವೀರಪಾಂಡ್ಯನ್ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘ ವೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.
* ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳಿನ ಖ್ಯಾತ ನಟ ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಜೀವನಾಧಾರಿತ  ಚಲನಚಿತ್ರವೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.

## ಆಕರಗಳು
•	ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉದ್ಹಾಟಿಸಿದ ಜಯಲಲಿತಾ ದಿ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ

•	ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್ ಪರ್ವ ಆಚರಣೆ, ದಿ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರದಿ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖರು
ಎಸ್.ಮಹೇ೦ದರ್

**ಎಸ್. ಮಹೇಂದರ್** ಇವರು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಕೊಳ್ಳೆಗಾಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬ೦ಡಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಬಿಜೆಪಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಣಯದ ಪಕ್ಷಿಗಳು (೧೯೯೨) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೩೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ನಿರ್ದೇಶನವಾದ ಗಟ್ಟಿಮೇಳ (೨೦೦೧) ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಾರರಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದವರು (೧೯೯೫), ಕರ್ಪೂರದ ಗೊಂಬೆ (೧೯೯೬), ಸ್ನೇಹಲೋಕ (೧೯೯೯), ಅಸುರ (೨೦೦೧), ವಾಲೀ (೨೦೦೧), ನಿನಗಾಗಿ (೨೦೦೨), ಗೌಡ್ರು (೨೦೦೪) ಮತ್ತು ತಂದೆಗೆ ತಕ್ಕ ಮಗ (೨೦೦೬) ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮಹೇಂದರ್ ಅವರ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ನಟಿ ಶ್ರುತಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಗೌರಿ ಎಂಬ ಮಗಳಿದಳು. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರುತಿ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮೂಲದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಯಶೋಧಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

## ಚಿತ್ರಕಥೆ
### ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ
### ಗಾಯಕನಾಗಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* 
* S Mahendar biography

ವರ್ಗ:ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಸಸ್ಯಾಹಾರ

## ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಸೂಕ್ತ ಆಹಾರ
*ಆರೋಗ್ಯವಾಗರಲು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ  ಆಹಾರ ಕ್ರಮ ಎಂದಿಗೂ ಸೂಕ್ತವಾದುದು. ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಲು, ಹೃದಯ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ, ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿರಲು, ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‍ಗಳ ತಡೆಗೆ ಸರಳ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಡಯೆಟ್‌ ಸಹಾಯವಾಗಬಲ್ಲದು.ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವ ಕೆಲವೇ ಆಹಾರಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಮತೋಲನವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. 
***ಒಮೆಗಾ 3 ಫ್ಯಾಟಿ ಆಸಿಡ್‌**; ಸ್ವಸ್ಥ ಹೃದಯ, ಮೆದುಳು, ಚರ್ಮ ಹಾಗೂ ಕೀಲಿಗೆ ಒಮೆಗಾ 3 ತುಂಬಾ ಅಗತ್ಯ. ಇದು ಅಗಸೆ ಬೀಜ, ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆ, ಅಕ್ರೋಡ, ಗೋಣಿ ಸೊಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
***ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ**: ವಿಟಮಿನ್‌ ಡಿ-೩ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ, ಸೋಯಾ ಮಿಲ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇತರೆ ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಯ ಅಂಶಗಳಿವೆ

*ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಹತೋಟಿ: ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರ ಕ್ರಮ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ
*200ಎಂ.ಜಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಅಂಶವು ಹೃದಯದ ತೊಂದರೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ತದ ಏರೊತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದು. ಇಂಥ ಕೆಟ್ಟ ಕೊಬ್ಬನ್ನು  ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರ ಕ್ರಮ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ..
*ಸಸ್ಯಾಹಾರದ ಊಟ-ತಿಂಡಿ ಸರಳವಾದ್ದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಡಿಮೆ ಹಣ ಸಾಕಾಗುವುದು. ಅದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹಣ ಸುರಿಯುವುದೂ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.

## ಸಮತೋಲ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳು
### ಪ್ರೊಟೀನ್‌
### ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ-ಸುಣ್ಣದ ಅಂಶ
## ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ
## ನೋಡಿ
*ಆಹಾರಾಂಶಗಳು:Nutrient contents of common foods *https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Nutrient_contents_of_common_foods
*ಆಹಾರ
*ಗುಲ್‌ಮೊಹರ್ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಸರಳ ಕ್ರಮ;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ;15 Nov,2016 [http://www.prajavani.net/news/article/2016/11/15/452039.html ]

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ಜೀವಸತ್ವಗಳು
ವರ್ಗ:ಖನಿಜಾಂಶಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವನ
ಅಂಕುರಿಸುವಿಕೆ

:***ಅಗೆ** ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. **ಸಸಿ** ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.*
thumb|ಮಿಶ್ರ ಕಾಳುಗಳ ಮೊಳಕೆ
**ಅಂಕುರಿಸುವಿಕೆ**ಯು ಹಸಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿ ತಿನ್ನಲು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಚಿಗುರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ. ಮೊಳಕೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಗುರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು. ಅವು ಕಚ್ಚಾ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಅಡುಗೆಯಂತೆ, ಅಂಕುರಿಸುವಿಕೆಯು ಕಚ್ಚಾ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕವಲ್ಲದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಚ್ಚಾ ಲೆಂಟಿಲ್‍ಗಳು ಪೌಷ್ಟಿಕವಲ್ಲದ ಲೆಕ್ಟಿನ್ ಪ್ರೋಟೀನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವನ್ನು ಅಂಕುರಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಮಾಲ್ಟಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಂಕುರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜವೆಗೋಧಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಚ್ಚಾ ಮೊಳಕೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರ ಒಂದು ಅನನುಕೂಲವೆಂದರೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಚಿಗುರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹಾನಿಕಾರಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಬಹುದು.

## ಅಂಕುರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಬೀಜಗಳು
ಎಲ್ಲ ಉಳಿಯಬಲ್ಲ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಅಂಕುರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಮೊಳಕೆಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಾ ತಿನ್ನಬಾರದು. ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಮೊಳಕೆಗಳು:
* ಬೇಳೆ ಕಾಳುಗಳು (ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು; ಬಟಾಣಿ ಕುಟುಂಬ):
::ಆಲ್ಫಾಲ್ಫಾ, ಕ್ಲೋವರ್, ಮೆಂತ್ಯ, ಮಸೂರ ಅವರೆ, ಬಟಾಣಿ, ಕಡಲೆ, ಹೆಸರು ಕಾಳು and ಸೋಯಾ ಅವರೆ.
* ದವಸ ಧಾನ್ಯಗಳು:
::ತೋಕೆಗೋಧಿ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ, ಅಕ್ಕಿ, ಜವೆ, ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಗೋಧಿ
* ಹುಸಿಧಾನ್ಯಗಳು:
::ಕೀನೋವಾ, ದಂಟು ಮತ್ತು ಬಕ್‍ವೀಟ್
* ಎಣ್ಣೆಬೀಜಗಳು:
::ಎಳ್ಳು, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಬಾದಾಮಿ, ಹೇಜ಼ಲ್‍ನಟ್, ಸೆಣಬು, ನಾರಗಸೆ, ಶೇಂಗಾ.
* ಬ್ರ್ಯಾಸಿಕಾ (ಕೋಸು ಕುಟುಂಬ)
::ಬ್ರಾಕಲಿ, ಎಲೆಕೋಸು, ವಾಟರ್‍ಕ್ರೆಸ್, ಸಾಸಿವೆ, ಮಿಜ಼ೂನಾ, ಮೂಲಂಗಿ, ಅರೂಗಲಾ, ಟರ್ನಿಪ್.
ಇತ್ಯಾದಿ.

 
ವರ್ಗ:ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ
ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಮಹಾಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಬೆಂಗಳೂರು

**ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಮಹಾನಗರವಾದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಮಹಾಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ**ವು () ಭಾರತದೇಶದಲ್ಲಿನ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಚರ್ಚ್-ಗಳ  ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ  ೧೩ ಫೆಭ್ರುವರಿ ೧೯೪೦ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪೋಪ್ ಹನ್ನರಡನೆಯ ಪಿಯುಸ್ ಅವರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಬೆಳಗಾಂ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ,  ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು,  ಕಾರವಾರ,  ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು  ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ  ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಬಿಷಪ್ಅವರನ್ನು ಸಫ‍್ರಾಗನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ **ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ**ವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯, ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಡ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. 

ಈ ಮಹಾಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಪ್ರಧಾನ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿ ಸಂ.ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್; ಮತ್ತು ಸಂ.ಮರಿಯ ಬೆಸಿಲಿಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪೋಪ್ ದ್ವಿತೀಯ ಜೋನ್ ಪೌಲ್ ಅವರಿಂದ ಜುಲೈ ೨೨,೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ  ಬರ್ನಾಡ್ ಬ್ಲೇಸಿಯಸ್ ಮೊರಾಸ್ ಅವರು ಮಹಾಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಮ್ಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಿಷಪರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಮೌರಿಸ್-ಬರ್ನಾಡ್-ಬಿನಾಯಿಟ್-ಜೋಸೆಫ್ ದೆಸ್ಪರೇರ್ಚಸ್, ಎಮ್.ಇ.ಪಿ (೧೯೪೦–೧೯೪೨)
*ಥೋಮಸ್ ಪೊಟ್ಟಚಮುರಿ (೧೯೪೨–೧೯೬೮)
*ದುರೈಸಾಮಿ ಸೈಮನ್ ಲೂರ್ಡ್ ಸ್ವಾಮಿ (೧೯೬೮–೧೯೭೧)
*ಪಕ್ಕಿಯಮ್ ಆರೋಕ್ಯಸ್ವಾಮಿ (೧೯೭೧–೧೯೮೬)
*ಅಲ್ಫೋನ್ಸಸ್ ಮಥಾಯಸ್ (೧೯೮೬–೧೯೯೮)
*ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ ಪೌಲ್ ಪಿಂಟೊ (೧೯೯೮–೨೦೦೪)
*ಬರ್ನಾಡ್ ಬ್ಲೇಸಿಯಸ್ ಮೊರಾಸ್ (೨೦೦೪–ಪ್ರಸ್ತುತ)

## ಮುಂದೆ ನೋಡಿ
*ಭಾರತದ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕತೆ
* ಬಾಲಯೇಸು ಚರ್ಚ್, ಬೆಂಗಳೂರು

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
*Official site
*Catholic-Hierarchy
*GCatholic.org

ವರ್ಗ:೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಲೇರ್ಚಸ್
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಪೆಟ್ರೊನಾಸ್ ಗೋಪುರಗಳು

**ಪೆಟ್ರೊನಾಸ್ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಗೋಪುರಗಳು ಮಲೇಶಿಯ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೌಲಾಲಂಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿವೆ. ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೨೦೦೪ ರವರೆಗೂ ಇವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಗೋಫುರಗಳು ಕೌಲಾಲಂಪುರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದು ೮೮ ಮಹಡಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದು ತುದಿಯವರೆಗಿನ ಒಟ್ಟು ಎತ್ತರ ೪೫೧.೯ ಮೀಟರುಗಳು (೧೪೮೩ ಅಡಿ). ಒಂದೇ ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರುಸೇತುವೆಯು ಎರಡನ್ನೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ತೈಪೆ ೧೦೧ ಎಂಬ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ತನಕ ಪೆಟ್ರೊನಾಸ್ ಗೋಪುರಗಳು ಆರುವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈಗಲೂ ಇವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ 'ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು'.

## ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಸೀಸರ್ ಪೆಲ್ಲಿ(Cesar Pelli)ಯವರು ವಿನ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಏಳುವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಯೋಜನಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಭಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಕಠಿಣರೂಪದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಅಗೆಯಲು ಶುರುಮಾಡಲಾಗಿ ೩೦ ಮೀಟರ್ (೯೮ ಅಡಿಗಳು) ಆಳಕ್ಕೆ ಗುಂಡಿ ತೋಡಲಾಯಿತು.

ಈ ಗೋಪುರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೪ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ೧ ಜನವರಿ ೧೯೯೬ಕ್ಕೆ ಇದರ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ಸಮೇತ ಒಳಾಂಗಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಗಿಯಿತು. ಎರಡೂ ಗೋಪುರಗಳ ಚೂಪಾದ ತುದಿಗಳ ರಚನೆ ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೬ಕ್ಕೆ ಮುಗಿಯಿತು. ಪೆಟ್ರೊನಾಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಮೊದಲ ತಂಡ ೧ ಜನವರಿ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯ರಲ್ಲಿ ಮಲೇಶಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮಹತಿರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್‍ರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು. 

## ರಚನೆ
೮೮ ಮಹಡಿಗಳ ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಗಾಜಿನ ಹೊದಿಕೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಮಲೇಶಿಯಾದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ 'ಮೊಟಿಫ್' ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. 

## ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು
* ೧೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಬೆದರಿಕೆ ಕರೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನ ಖಾಲಿಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಹುಸಿಬಾಂಬ್ ಕರೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ತಿಳಿಯಿತು. ಯಾವ ಜೀವಹಾನಿ/ಗಾಯ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ.
* ೦೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೫ರ ಸಂಜೆ ಪೆಟ್ರೊನಾಸ್ ಗೋಪುರಗಳ ಕೆಳಗಿರುವ ಸುರಿಯಾ KLCC ಎಂಬ ಮಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ತಡರಾತ್ರಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿರಲಿಲ್ಲ.
* ೦೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ರಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಆರೋಹಿ ಅಲೈನ್ ರಾಬರ್ಟ್  ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಹಡಿಯನ್ನು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಟೆ 45 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿದ. ಪೋಲೀಸರು ಆತನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಪೆಟ್ರೊನಾಸ್ ಟವರ್ಸ್ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ 
*ಟೂರಿಸಂ ಮಲೇಶಿಯ- ಪೆಟ್ರೊನಾಸ್ ಟವರ್ಸ್ 

ವರ್ಗ:ಮಲೇಶಿಯಾದ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಟ್ಟಡಗಳು
ಅವ್ಯಯ

ನಾಮ ಪ್ರಕೃತಿ, ಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಿ ತಮ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ.  ಆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ರೂಪ ಭೇದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದೆಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಶಬ್ದಗಳು ಅವ್ಯಯಗಳು.  ಪ್ರಾಚೀನ ವೈಯಾಕರಣರು ಅವನ್ನು ಅರ್ಥಾನುಸಾರವಾಗಿಯೂ ಆಧುನಿಕರು ಕಾರ್ಯಾನುಸಾರವಾಗಿ ಗುಂಪು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ವ್ಯಾಖ್ಯೆ 
*ರೂಪಭೇದವಿಲ್ಲದವು ಆಂದರೆ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ವಿಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಶಬ್ದಗಳು ‘ಅವ್ಯಯಪದ’ ಗಳೆನಿಸುವವು. ಈ ಅವ್ಯಯ ಪದಗಳು ನಾಮವಿಭಕ್ತಿ – ಕ್ರಿಯಾವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ - ವಚನವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.  ಉದಾ : ಮತ್ತು, ಹಾಗೆ, ಆದರೆ, ಬಳಿಕ, ಒಡನೆ, ವರೆಗೆ, ಅಹಹ, ಸುಮ್ಮನೆ, ಕೂಡಲೇ, ಇಲ್ಲ,ಮುಂತಾದವು.
*ಅವ್ಯಯವೆಂದರೆ ರೂಪಾಂತರವಾಗದಂಥ ಪದ.  ಅದಕ್ಕೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಮುಂತಾದದ್ದು ಏನೇನೂ ಹತ್ತುವುದಿಲ್ಲ.  ಆದರೂ ಕೆಲವು ಅವ್ಯಯ ಪದಗಳಿಗೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂದ ವಿಭಕ್ತಿಗಳು ಹತ್ತುವುವು.

## ಅವ್ಯಯ ವಿಧಗಳು 
ನಾಮಪದಗಳು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಂತೆ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರೂಪಬೇಧಗವನ್ನು ಹೊಂದದೆ ಏಕರೂಪವಾಗಿರುವ     ಶಬ್ದಗಳು ಅವ್ಯಯಗಳೆನಿಸುವುವು.  ಅವ್ಯಯಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವಿಧ.
### ೧. ಸಾಮಾನ್ಯಾವ್ಯಯ 
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವ್ಯಯ ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯೆಯು ನಡೆದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ಥಳ-ಕಾಲ-ರೀತಿಗಳನ್ನು  ಹೇಳುವಂಥವು.  
#ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ : ಅಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ, ಮೇಲು, ಕೆಳಗು
#ಕಾಲಕ್ಕೆ : ಆಗ, ಈಗ, ನಿನ್ನೆ, ಇಂದು, ಅಂದು, ಎಂದು, ಬಳಿಕ, ಬೇಗ,ತರುವಾಯ, ಕೂಡಲೆ, ಒಡನೆ.
#ರೀತಿಗೆ : ಚೆನ್ನಾಗಿ, ನೆಟ್ಟಗೆ, ತಟ್ಟನೆ, ಉಮ್ಮನೆ, ಸುಮ್ಮನೆ, ಕಮ್ಮನೆ, ಮೆಲ್ಲನೆ, ಹಾಗೆ.

### ೨. ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ 
ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಧ್ವನಿವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ಪುನ: ಉಚ್ಚರಣೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳುವ ಶಬ್ದಗಳು.   ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಬದಬ, ಪಟಪಟ,ಕರಕರ, ಚುರುಚುರು,ಧಗಧಗ, ಗುಳುಗುಳು, ಥರಥರ, ಘಮಘಮ, ಚಟಚಟ, ಗುಡುಗುಡು.ಮಿಣಿಮಿಣಿ ಉಧಾಹರಣೆ = ನೀರು ದಬ ದಬ  ಸುರಿಯಿತು

### ೩.ಭಾವಸೂಚಕಾವ್ಯಯ 
ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಾಗ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.     ಇವುಗಳನ್ನು ಭಾವಬೋಧಕಾವ್ಯಯ, ನಿಪಾತಾವ್ಯಯ ಎನ್ನವರು.   ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಯ್ಯೋ ! ಎಲಾ ! ಆಹಾ ! ಭಲೇ ! ಅಕಟಕಟಾ!, ಓಹೋ!.

### ೪. ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ 
ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲದ್ದೂ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವ ಶಬ್ದಗಳು.  ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉಂಟು, ಬೇಕು, ಬೇಡ, ಅಲ್ಲ, ಹೌದು, ಸಾಕು, ಅಹುದು,.

### ೫. ಸಂಬಂಧಾರ್ಥ ಸೂಚಕಾವ್ಯಯ 
ಹಲವು ಪದಗಳ, ಹಲವು ವಾಕ್ಯಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು.  ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಊ, ಉಂ, ಆದ್ದರಿಂದ, ಮತ್ತು, ಅಥವಾ, ರಾಮನು, ಹಾಗಾದರೆ, ಆದುದರಿಂದ, ಸಂಗಡ, ಹೊರತು.

### ೬.ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ 
ಅವ್ಯಯದಂತೆ ರೂಪಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ದಾತುಗಳ ಮುಂದೆ ಸೇರಿದಾಗ.  ಐದು ವಿಧ. 
#ವರ್ತಮಾನ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ - ಧಾತುಗಳ ಮುಂದೆ ಅವ್ಯಯದಂತೆ ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲದ ಉತ್ತ/ಉತ್ತಾ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೋಗು + ಉತ್ತ.,   ನಗುತ್ತ, ಹಾಡುತ್ತ, ನೋಡುತ್ತ, ಆಡುತ್ತ. 
#ಭೂತ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ - ಧಾತುಗಳ ಮುಂದೆ ಅವ್ಯಯದಂತೆ ಭೂತಕಾಲದ ‘ದು’, ‘ಇ’ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು  ಸೇರಿದಾಗ ಆಗುತ್ತದೆ.  ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಗು+ದು=ನಕ್ಕು. ಬೇ+ದು=ಬೆಂದು. ನುಂಗು+ಇ=ನುಂಗು. ಕೊಲ್ಲು+ದು=ಕೊಂದು. 
#ನಿಷೇಧಾರ್ಥಕ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ - ಧಾತುಗಳ ಮುಂದೆ ನಿಷೇಧಾರ್ಥ ತೋರುವ ಅದೆ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿದಾಗ ಆಗುತ್ತದೆ.   ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ನಗು+ಅದೆ=ನಗದೆ, ಕೇಳದೆ, ತಿಳಿಯದೆ, ಸೇರದೆ, ತಿನ್ನದೆ, ಬರದೆ, ಹೋಗದೆ.
#ಭಾವಲಕ್ಷಕ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ - ಧಾತುಗಳ ಮುಂದೆ ‘ಅಲು/ಎ’ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಬಂದಾಗ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,    ಹಾಡು+ಅಲು=ಹಾಡಲು, ನೋಡಲು,ಕೇಳಲು, ಬರಲು, ಹೋಗಲು, ಓಡಲು, ಬರೆಯಲು.  ಕಣ್ಣು+ಅರ್+ಎ=ಕಣ್ಣಾರೆ.  ಕಿವಿಯಾರೆ.
#ಪಕ್ಷಾರ್ಥಕ ಕೃದಂತಾವ್ಯಯ - ಧಾತುಗಳ ಮುಂದೆ ‘ಅರೆ’ ಪ್ರತ್ಯಯವು ಸೇರಿದಾಗ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೋಗು+ದ್+ಅರೆ=ಹೋದರೆ. ಬಂದರೆ, ನಿಂತರೆ, ಕೊಟ್ಟರೆ,ಕೇಳಿದರೆ.

### ೭.ತದ್ಧಿತಾಂತಾವ್ಯಯ 
ಷಷ್ಠ್ಯಂತ ನಾಪದಗಳ ಮುಂದೆ ಅಂತೆ, ಹಾಗೆ, ವೋಲ್, ವೊಲು, ವೋಲು, ತನಕ, ವರೆಗೆ, ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಓಸುಗ, ಓಸ್ಕರ, ಇಂತ, ಆಗಿ, ಸಲುವಾಗಿ,.

### ೮. ಅವಧಾರಣಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ 
ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುವುದು. ಎ, ಏ, = ಅದೆ, ಅದೇ, ನಾನೇ, ರಾಮನೇ, ನೀನೇ, ಅವನೇ, ಅವಳೇ, ಅವರೇ.

### ೯.ಸಂಬೋಧಕಾವ್ಯಯ 
ಕರೆಯುವಾಗ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು -  ಎಲೋ, ಎಲಾ, ಎಲೇ, ಎಲೌ, ಓ.

### ೧೦.ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕಾವ್ಯಯ 
ಪ್ರಶ್ನೆಮಾಡುವಾಗ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅವ್ಯಯಗಳು-ಎ, ಏ, ಓ, ಆ, ಏನು, ಅವನು ಬಂದನೇ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಹೊಂಗೆ ಮರ

**ಹೊಂಗೆ ಮರ** ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತವಿರುವ ಮರ. ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಈ ಮರವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ರೈತರು ಗದ್ದೆ ಮತ್ತು ಹೊಲಗಳ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮರವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರಿನ ನಾಲೆಗಳ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿತ್ಯಹಸುರಿನ ಮರ. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲು ಮರಗಳಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದುಂಟು. ಕುಳ್ಳು ಕಾಂಡದ ಇದು ಹರಡಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಪೊಂಗಾಮಿಯಾ ಪಿನ್ನಾಟ. ಇದು ಲೆಗ್ಯುಮಿನೋಸೀ ಸಸ್ಯಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ನೆರಳು ಬಹುಹಿತ.

## ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ
* ಸಂಸ್ಕೃತ: ಕರಂಜ, ನಕ್ತಮಾಲ, ಉದಕೀರ್ಯ
* ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಬೀಚ್
* ಕನ್ನಡ: ಹೊಂಗೆ ಮರ 
* ಮಲಯಾಳಂ: ಉನ್ನು
* ಮರಾಠಿ: ಕರಂಜ

## ಪರಿಚಯ
ಇದು ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮರ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಗುಚ್ಛಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಗಾಢನೀಲಿವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಉಬ್ಬಿರುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳಿಂದ ಕಹಿಯಾದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಬೀಜಬಿತ್ತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ನೀಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲು ಮೂಡಿ, ಮುಂದಿನ ಮಾರ್ಚ್-ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಗಳು ಮಾಗುತ್ತವೆ.

## ಉಪಯುಕ್ತ ಅಂಗಗಳು
ಬೀಜ ಮತ್ತು ಎಲೆ

## ಉಪಯೋಗ
ಹೊಂಗೆಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ.  ಅವುಗಳು

* ಇದನ್ನು ಮಧುಮೇಹ ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
* ಹೇನು ಕೆರೆ, ಮೀಸೆ,ಗಡ್ಡ ಮತ್ತು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೂದಲಿನ ಉದುರಿವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಒಣಗಿದ ಹೊಂಗೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇದು ಗಂಧವನ್ನು ಕೂದಲು ಉದುರುವ ಕಡೆ ಹಚ್ಚುವುದು.
* ತಲೆನೋವಿನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ
* ಚರ್ಮ ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಎಲೆಯ ಕಷಾಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. 
* ಕೈಕಾಲು ಮತ್ತು ಕೀಲು ನೋವಿಗೆ ಇದರ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ
* ಇದರ ಹೂಗಳು, ಎಲೆಗಳು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಹಸಿರು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಂಗೆ ಹಿಂಡಿಕೂಡ ಒಳ್ಳೆಯ ಗೊಬ್ಬರ.
* ಬೀಜದಿಂದ ಹೊಂಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ವಾಹನ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಮರಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
* ಚೌಬೀನೆ ಹಳದಿಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿಯಬಣ್ಣ. ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೌದೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Millettia pinnata 1.jpg|ಹೂ ಗೊಂಚಲು
ಚಿತ್ರ:DerrisPinnataFl.jpg|ಹೂ ಗೊಂಚಲು
ಚಿತ್ರ:水黃皮.jpg|ಹೂವು
ಚಿತ್ರ:Pongamia Pinnata glabra-raw fruit Kambalakonda Visakhapatnam.JPG|ಹಸಿ ಕಾಯಿ

## ಉಲ್ಲೇಖ 
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಂಕುಶ

upright|thumb|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂಕುಶ
thumb|ಗಣೇಶನ ಮೇಲಿನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಅಂಕುಶ
**ಅಂಕುಶ** ಆನೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪಳಗಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಉಪಕರಣ. ಅದು ೬೦-೯೦ ಸೆ.ಮಿ. ಉದ್ದದ ಹಿಡಿಗೆ ಜೋಡಣೆಯಾದ ಒಂದು ಕೊಕ್ಕೆಯನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಚು ಅಥವಾ ಉಕ್ಕಿನದು) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊನಚಾದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಚಿಯ ಒಂದು ಉಬ್ಬುಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹಸಿಚಿತ್ರ ಅಂಕುಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಎರಡು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಶಿಲೆಯ ಒಂದು ಉತ್ಖನನ ಸ್ಥಳದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲಮಾನದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಂಕುಶ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬-೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಅಂಕುಶದ ಹಿಡಿಯು, ಅದರ ಮಾಲಿಕನ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಆನೆದಂತದ ವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು.

ಅಂಕುಶ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಶಸ್ತ್ರಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಡಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ನಾಗರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅಂಕುಶಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರಲು ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಅಂಕುಶವು ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಎಂಟು ಮಂಗಳಕರ ವಸ್ತುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಅಂಕುಶ ಗಣೇಶನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

 
ವರ್ಗ:ಆಯುಧಗಳು
ಮಾರ್ಕ್ ಜ಼ುಕರ್ಬರ್ಗ್

**ಮಾರ್ಕ್ ಎಲಿಯಟ್ ಜ಼ುಕರ್‌ಬರ್ಗ್‌ನು** () ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಉದ್ಯಮಿ, ಹಾಗೂ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆದ ಫೇಸ್ಬುಕ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು  ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಇವರ ಒಟ್ಟು ಐಶ್ವರ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾದ 55.3 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರನ್ನು ವಿಶ್ವದ 5 ನೇ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

೨೦೧೦ರಿಂದ, ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಜ಼ಿನ್ ಜ಼ುಕರ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

## ಜನನ 
ಜ಼ುಕರ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ೧೯೮೪ರ ಮೇ ೧೪ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜ್ಯೂಕರ್ಬರ್ಗ್ ದಂತವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಕರೆನ್ ಕೆಮ್ಪ್‌ನರ್ ಅವರು ಮನೋವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಯಹೂದಿಯಾಗಿ ಮಿಡ್ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಹಟ್ಟನ್ನಲ್ಲಿರುವ ವೆಸ್ಟ್ ಚೆಸ್ಟರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ  ಮೆಚ್ಚುಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಆರ್ಡ್‌ಸ್ಲೆ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದರು. ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಫ಼್ರೆಂಚ್, ಹಿಬ್ರೂ, ಲಾಟೀನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಓದಲು, ಬರೆಯಲು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಫೆನ್ಸಿಂಗ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಜ್ಯೂಕರ್ಬರ್ಗ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಸಲು ಹಾಗು ತಂತ್ರಾಂಶ ಬರೆಯಲು ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು. ಮರ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 
thumb|ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಭೆಯ ಮುನ್ನ ಜ಼ುಕರ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು. (ಸ್ಥಳ:ವುಡ್ಸೈಡ್, ಕಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ದಿನಾಂಕ:೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧)
೨೦೧೦ರಿಂದ, ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಜ಼ಿನ್ ಜ಼ುಕರ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಜ್ಯೂಕರ್ಬರ್ಗ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಸಲು ಹಾಗು ತಂತ್ರಾಂಶ ಬರೆಯಲು ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು. ಮರ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 

೨೦೦೪ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೪ ರಂದು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕೊಟಡಿಯಿಂದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಚ್ಯವನ

thumb

**ಚ್ಯವನ ಮಹರ್ಷಿ** ಒಬ್ಬ ಪುರಾಣ ಪುರುಷ.

## ಪರಿಚಯ 
ವರುಣಪುತ್ರನಾದ ಭೃಗು ಈತನ ತಂದೆ. ಪುಲೋಮೆ, ತಾಯಿ. ಗರ್ಭವತಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಪುಲೋಮೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸ ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭಯಗ್ರಸ್ತೆಯಾದ ಪುಲೋಮೆಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಶಿಶುಚ್ಯುತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಗರ್ಭಚ್ಯುತನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಚ್ಯವನನೆಂದೇ ಹೆಸರಾಯಿತು. 
 
ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಶಿಶು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕ್ರೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿ ಬೂದಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ ಚ್ಯವನನ ಸಹೋದರ. ಮನುವಿನ ಮಗಳಾದ ಆರುಷಿ ಈತನ ಪತ್ನಿ. ಔರ್ವ ಆರುಷಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗ.

ಚ್ಯವನ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆತನ ಶರೀರದ ಸುತ್ತಲೂ ಹುತ್ತ ಬೆಳೆದು ಅದರ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಮ್ಮೆ ಶರ್ಯಾತಿರಾಜ ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಚ್ಯವನನ ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರ ಬಿಡಾರಮಾಡಿದ್ದ. ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಆತನ ಮಗಳಾದ ಸುಕನ್ಯೆಯೂ ಬಂದಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ಅತ್ತಿತ್ತ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತ ಚ್ಯವನ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹುತ್ತದಿಂದ ಬರುವ ಬೆಳಕನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಚಕಿತಳಾಗಿ ಒಂದು ಮುಳ್ಳಿನ ಮೊನೆಯಿಂದ, ಚ್ಯವನನ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಣ್ಣನ್ನು ಚುಚ್ಚುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ಚ್ಯವನನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೋದದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಶರ್ಯಾತಿರಾಜನ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಮಲಮೂತ್ರಗಳು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶರ್ಯಾತಿ ತನ್ನ ಮಗಳಿಂದ ನಡೆದುಹೋದ ಅಪಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದು ಕೂಡಲೇ ಚ್ಯವನ ಋಷಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಆ ಋಷಿ ಕುರುಡನಾದ ತನ್ನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಸುಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಶರ್ಯಾತಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸುಕನ್ಯೆ ಚ್ಯವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಆತನ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಕೂಡಲೆ ಶರ್ಯಾತಿಯ ಪರಿವಾರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಸುಕನ್ಯೆ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಒದ್ದೆಬಟ್ಟೆಯೊಡನೆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಶ್ವಿನಿದೇವತೆಗಳು ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಿಸಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಕೆಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಕ್ರುದ್ಧಳಾದ ಸುಕನ್ಯೆ ಅವರಿಗೆ ಶಾಪಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಅಶ್ವಿನಿದೇವತೆಗಳು ಆಕೆಗೆ ತಮ್ಮ ನಿಜರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ವರವನ್ನು ಬೇಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸುಕನ್ಯೆ ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಯೌವನಬರುವಂತೆ ಬೇಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಆ ದೇವತೆಗಳು ಚ್ಯವನನ್ನು ಕರಿಸಿ ಅವನೊಡನೆ ತಾವೂ ಆ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೇಲಕ್ಕೇಳುವಾಗ ಮೂರು ಮಂದಿಯೂ ಒಂದೇ ರೂಪದಿಂದ ಇರುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಸುಕನ್ಯೆ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನೇ ಗುರುತಿಸಿ ಆತನ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಚ್ಯವನ ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ತಾರುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಮಾವನಾದ ಶರ್ಯಾತಿರಾಜನಿಂದ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನಿದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹವಿರ್ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಇಂದ್ರ ಕುಪಿತನಾಗಿ ಚ್ಯವನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅನೇಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ತಪಶ್ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಋಷಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪಾರಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಒಮ್ಮೆ ಚ್ಯವನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೆಸ್ತರ ಬಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ನಹುಷರಾಜ ಈತನನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಚ್ಯವನನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾದ ಕುಶಿಕನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಕುಶಿಕದಂಪತಿಗಳ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮತ್ತು ಸಹನೆಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ತನ್ನ ಯೋಗಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಒಂದು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಅವರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ, ಕುಶಿಕವಂಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ವರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.:

ಗೋತ್ರ ಪ್ರವರಕಾರರಲ್ಲಿ ಚ್ಯವನ ಋಷಿಯೂ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ನವತಾರುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಚ್ಯವನನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಲೇಹ್ಯ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಈ ಚ್ಯವನ ಪ್ರಾಶವೆಂಬ ಲೇಹ್ಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವವರು ಚ್ಯವನ ಮಹರ್ಷಿಯಂತೆ ನವತಾರುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ ಪುರುಷ
ಸಂಧಿ ದೋಷ

ಸಂಧಿಯಾಗಬಾರದ ಎಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿ ದೋಷಕ್ಕೊಳಗಾದುದು ಸಂಧಿದೋಷ.  
## ಸಂಧಿ 
ನಾಮರೂಢಿಯಳಿಯದ ಪಕ್ಷಂ ಎಂಬುದು ಕೇಶಿರಾಜನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಯಮ.  ಕೆಲವೆಡೆ ಪದಗಳು ಸೇರುವಂತಿದ್ದರೂ ಅರ್ಥಹಾನಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಅವು ಸೇರದೆ ಪ್ರಕೃತಿ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.  ಕೆಲವು ಕಡೆ ಪದಗಳೆರಡನ್ನು ಒಂದರ ಮುಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಇರಿಸುವುದೇ ಸಂಧಿದೋಷವಾಗುತ್ತದೆ.
#ಪೂರ್ವ ಪದಾಂತ್ಯವು ಹೃಸ್ವ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದ್ದು ಪರಪದದ ಆದಿಯು ದ್ವಿತ್ವವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಧಿದೋಷವಾಗುತ್ತದೆ.  ಪೂರ್ವಪದದ ಅಂತ್ಯ ಹೃಸ್ವಾಕ್ಷರವಾಗಿದ್ದು ಮುಂದೆ ರೇಫೆಸಹಿತವಾದ ದ್ವಿತ್ವವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಶಿಥಿಲದ್ವಿತ್ವವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕೆಲವರು ಸಂಧಿಮಾಡುವರು. ಉದಾ : ಬರಸಿ ಪ್ರಧಾನರುಂ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಪ್ರಯವಾರ್ತೆಯಂ ಕೇಳ್ದು
#ಹೃಸ್ವವರ್ಣದ ಮುಂದೆ ರೇಫೆ ಬಂದರೆ ಶಿಥಿಲವೆಂದು ಅನುಕರಿಸುವುದು ದೋಷವೇ.  ಸತ್ವಹೀನರು ಗದ್ಯದಲ್ಲದ್ದು ಸಲ್ಲುವುದೆಂದು ಹೇಳಿದರೂ ವಿವೇಕಿಗಳು ಗೇಫೆಯು ಕೂಡಾ ದಿತ್ವವೆಂದೇ ತಿಳಿದು, ಪದ್ಯದಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಗದ್ಯದಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಇದು ದೋಷವೆಂದು ಹೇಳುವರು.  ಉದಾ : ಮಿರುಗುತಿರ್ಪ ತ್ರಿಶೂಲದೆ, ಪ್ರಣಯದೇತ್ರಿಪಥೆಗೆ ನಡೆತರೆ.
#ಎರಡು ಪದಗಳ ನಡುವೆ ಅಸಹ್ಯೋಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುವಂತಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಂಧಿದೋಷ.  ಉದಾ : ಅ] ಹೇ ಲತಾ ಕೋಮಲಾಂಗಿ,  ಆ] ಬನ್ನಿಯ ತರುಡಕ್ಕೆಗೆ ಸುರಹೊನ್ನೆಯ ತರುಡಮರುಗಕ್ಕೆ.
#ಎರಡು ಪದಗಳ ನಡುವೆ ರೇಫಾಕ್ಷರಗಳು ಬಂದು ಉಚ್ಛಾರಣಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವು ಶುೃತಿ ಕಷ್ಟವೆನಿಸುತ್ತದೆ.  ಅದು ಸಂಧಿದೋಷ.   ಉದಾ: ವಿದ್ವಟ್ಸ್ತ್ರೀಯರ್. [ವ್+ಇ+ದ್+ವ್+ಟ್+ಸ್+ತ್+ರ್+ಈ+ಯ್+ಅ+ರ್]

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಸಂಧಿ ವಿಕಲ್ಪ

ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಪದ+ಉತ್ತರ ಪದ = ಸಂಧಿ ಪದ.   ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪದ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪದಗಳು ಮೂಲಪದಗಳು.  ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯ ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪದದ ಆದಿಯ ಅಕ್ಷರ ಸಂಧಿಸಿದಾಗ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ಆಗುವುದು.  ಉದಾ : ಹೊಸಗನ್ನಡ=ಹೊಸ+ಕನ್ನಡ, ಹೊಸ-ಪೂರ್ವಪದ, ಕನ್ನಡ-ಉತ್ತರಪದ.   ಸಂಧಿ ಎಂದರೆ ಕೂಡುವುದು.  ಎಂದರೆ, ಎರಡು ವರ್ಣಗಳು (ಅ+ಕ=ಗ) ಕೂಡಿ ಸಂಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. 
## ಸಂಧಿ ಎಂದರೇನು? 
# ಸ0ಧಿ ಎ0ದರೆ, “ಎರಡು ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ಅಕ್ಷರಗಳು ಒ0ದಕ್ಕೊ0ದು ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ ವರ್ಣಾಕ್ಷರ ಸ0ಧಿ ಎ0ದು ಹೆಸರು”- ಕೇಶಿರಾಜ.
# ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಉಚ್ಛರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸ0ಧಿ ಎ0ದು ಹೆಸರು  - ಕ್ಯೆಪಿಡಿಕಾರ.
# ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ನಡುವೆ (ಸ್ವರ ಇಲ್ಲವೆ ವ್ಯಂಜನ) ಕಾಲ ವಿಲಂಬವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮತ್ತು  ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಯ ಬಾರದಂತೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಚ್ಛರಿಸುವುದು ಸಂಧಿ ಎನಿಸುವುದು. ಉದಾ : ಹೊಸಗನ್ನಡ=ಹೊಸ+ಕನ್ನಡ, ಹೊಸ-ಪೂರ್ವಪದ, ಕನ್ನಡ-ಉತ್ತರಪದ. 
#ಪೂರ್ವಪದ+ಉತ್ತರಪದ=ಸಂಧಿಪದ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪದ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪದಗಳು ಮೂಲಪದಗಳು.  ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯ ಅಕ್ಷರ ‘ಅ’ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಅಕ್ಷರ ‘ಕ್’ಸಂಧಿಸಿದಾಗ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ಆಗುವುದು.  ಉದಾ : ಹೊಸ(ಅ)+(ಕ್)ಕನ್ನಡ = ಹ್+ಒ+ಸ್+ಅ+ಕ್+ಅ+ನ್+ನ್+ಅ+ಡ್+ಅ.  ಸಂಧಿ = ಕೂಡುವುದು.  ಎಂದರೆ, ಎರಡು ವರ್ಣಗಳು ಕೂಡಿ ಸಂಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ಮರ=ಮ್+ಅ+ರ್+ಅ.  ಎರಡು ವರ್ಣಗಳು = ಮ್+ಅ ಮತ್ತು ರ್+ಅ.

## ಸಂಧಿ ವಿಕಲ್ಪ 
ಸಂಧಿಯಾಗಿಯೂ, ಆಗದೆಯೂ ಇದ್ದು ಎರಡು ಸ್ವೀಕೃತವೆಂದಾದರೆ’ ಅದು ಸಂಧಿ ವಿಕಲ್ಪ.  ಇದು ದೋಷವಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ಕೇಶಿರಾಜನ ಮತವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. 
*ಪದ್ಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ  - ವಿಸಂಧಿ - ಉದಾ : ಪದ : ಕರೆ+ಅಲ್ = ಕರೆಅಲ್/ ಕರೆಯಲ್.
ಪದ್ಯ ಅರ್ಥ :  ಅಲ್ಲಿ+ಎದುಂಟು=ಅಲ್ಲಿಎದುಂಟು/ಅಲ್ಲಿಯಿದುಂಟು, ಒತ್ತೆ+ಇಟ್ಟಂ=ಒತ್ತಿಟ್ಟಂ-ಒತ್ತಿಯಿಟ್ಟಂ.
*ವಾಕ್ಯವೇಷ್ಠನ – ಉದಾ : ವಿಸಂಧಿ – ಕ: ಕೇನಾರ್ಥೀಕೋದರಿದ: 

ಎನುತುನುನಿತನುಂ
ಧರ್ಮಜಂ ಸೂರಗೊಟ್ಟಂ

*ಅನುಕರಣ - ವಿಸಂಧಿ : ಉದಾ : 

ಗುಳುಗುಳು ಗಳ ಗಳ ಎನುತುಂ	
ಕವಕ್ಕವ ಎಲೆ ಎಲೆ

## ಉಲ್ಲೇಖ 
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ವಿಸಂಧಿ

**ವಿಸಂಧಿ (ಪ್ರಕೃತಿ ಭಾವ)** / ವಿರುದ್ಧೋವಾವಿಗತ: ಸಂಧಿ.  ಸಂದಿ ಮಾಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಯಾಗದಿರುವುದು ವಿಸಂಧಿ.  ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಸ್ವರ ಪರವಾದಾಗ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸಂಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ಪಕೃತಿಭಾವ(ವಿಸಂಧಿ) ಎಂದು ಹೆಸರು.

## ವಿಸಂಧಿಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭ 
### ಅರಮೆ 
ಎಲೆ (?), ಹೋ, ಅರೆ ಮೊದಲಾದ ನಿಪಾತಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ ಪರವಾದಾಗ ವಿಸಂಧಿ ಆಗುತ್ತದೆ.  ಉದಾ : ಅರಮೆ ಅರಲ್ದ ಬಯಲ್ದಾವರೆ,  ಓಹೋ ಇರಲಿಂ ಪರವರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಂ
### ಅವಧಾರಣೆ 
ವಿಶಂಕೆ, ಮೆಚ್ಚಿಕೆ, ಆಕ್ಷೇಪ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಎ [ಏ], ಒ[ಓ] ಹಳಿಗೆ ಸ್ವರ ಪರವಾದಾಗ, ಉದಾ: ಅವಧಾರಣೆ : ‘ಧನವುಳ್ಳನಾವನಾತನೆ ಇಂದ್ರಂ’ 
::ವಿಶಂಕೆ : ‘ಆನೆಯೋ ಅದ್ರಿಯೋ’
::ಮೆಚ್ಚಿಕೆ : ‘ಏನೇನೋ ಓದಿನ ಪರಿ ಲೇಸು ಲೇಸು’
::ಆಕ್ಷೇಪ : ‘ಮುತ್ತಿದನೋ ಇಂದೆ ಕೋಂಟೆ ಧೂಳೀಪಟಂ’
### ಪ್ಲುತ 
ಪ್ಲುತಕ್ಕೆ ಸ್ವರ ಪರವಾದಾಗ ವಿಸಂಧಿ.  ಉದಾ : ‘ಹಾ ರಾಮಾ ! ಎಂದು ಸೀತೆ ಬಾಯಳಿದಳ್’

*‘ಎಮ’ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸ್ವರ ಪರವಾದಾಗ, ಉದಾ : ‘ಸಿಂಗವಕ್ಕೆಮ ಅಂಜೆಂ’
*‘ಗಡ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ‘ಆ’ಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ವರ ಪರವಾದಾಗ, ಉದಾ : ‘ಪಾಲ ಅಮರ್ದಾ ಇನಿದು ಗಡಾ’
*ನಿರ್ದೇಶಾರ್ಥಕವಾದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಅ ಮತ್ತು ಆ  ಪರವಾದಾಗ, ಉದಾ : ‘ಆ ಅರಸಂ’, ‘ಆ ಆಳ್’
*ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪೊಸ, ಪೊರ, ಒಳ, ಎಳ, ಪಳ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಸ್ವರಾದಿಯಾದ ಶಬ್ದವು ಪರವಾದಾಗ, ಉದಾ: ಪೊಸ ಒಕ್ಕೆಲ್, ಪೊಸ ಊರ್, ಒಳ ಅಟ್ಟಂ, ಎಳ ಅಂಚೆ, ಪಳ ಅಲಗು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ಸಮಸಂಸ್ಕೃತ

ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕಗಳನ್ನೂ ಅವ್ಯಯಗಳನ್ನೂ ಉಳಿದು ಮಿಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕøತ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.  ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕøತ ಪದಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದು.
## ಸ್ವರಾಂತ 
ಸ್ವರಾಂತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗ ಮಾಡಬಹುದು.
*ಹೃಸ್ವ ಸ್ವರಾಂತವಾದ ಶಬ್ದಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.  ಉದಾ : ಭುವನ, ಮುನಿ, ರಿಪು, ಪಿತೃ, ಪ್ರಶ್ನೆ, ಸಖಿ-ಸಖ, ಸವಿತೃ-ಸವಿತಾರ, ದಾತೃ-ದಾತ ಇತ್ಯಾದಿ.
*ದೀರ್ಘಸ್ವರಾಂತವಾದ ಶಬ್ದಗಳು ಹೃಸ್ವಸ್ವರಾಂತಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾ : ಕರುಣಾ-ಕರುಣ, ಗೌರೀ-ಗೌರಿ, ಮಾಲಾ-ಮಾಲೆ, ಭಿಕ್ಷ-ಭಿಕ್ಷೆ.
## ವ್ಯಂಜನಾಂತ 
*ಸಂಸ್ಕೃತದ ವ್ಯಂಜನಾಂತ ಶಬ್ದಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ –
::ಅ] ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ವ್ಯಂಜನ ಲೋಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾ : ರಾಜನ್ – ರಾಜ, ಬ್ರಹ್ಮನ್ - ಬ್ಗರಹ್ಮ,  ಪುರೂರವ್ -  ಪುರೂರುವ ಇತ್ಯಾದಿ. 
::ಆ]  ಕೆಲವಕ್ಕೆ ‘ಅ’ಕಾರ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಉದಾ : ದಿವ್ -ದಿವ, ಬುದ್-ಬುದ ಇತ್ಯಾದಿ.
::ಇ]  ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವ್ಯಂಜನಕ್ಕೆ ದ್ವಿತ್ವ ಬಂದು ‘ಉ’ಕಾರ ಸೇರುತ್ತದೆ.  ಉದಾ : ಅಪ್-ಅಪ್ಪು, ವಿದ್ಯುತ್-ವಿದ್ಯುತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿ. 
::ಈ]  ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವ್ಯಂಜನ ಲೋಪ, ದ್ವಿತ್ವ ಉಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾ : ತೇಜಸ್-ತೇಜ>ತೇಜಸ್ಸು, ಯಶಸ್-ಯಸ>ಯಶಸ್ಸು ಇತ್ಯಾದಿ. 
::ಉ]  ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಆಗದವುಗಳು – ಉದಾ: ವಾಕ್, ಗೀರ್ ಇತ್ಯಾದಿ. 
::ಊ]  ಸಂಸ್ಕøತ ಪ್ರಥಮಾ ಬಹುವಚನಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಏಕವಚನ ಪ್ರಕೃತಿಗಳಾರುವುದು.  ಉದಾ : ವಿದ್ವಾನ್- ವಿದ್ವಾಂಸ, ಶ್ವಾನ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಹನುಮಂತ ಇತ್ಯಾದಿ. 

## ಉಲ್ಲೇಖ 
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ

thumb|ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ (1945)
ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲೀ **ಜಿನ್ನಾ**  (1876-1948)   ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್.

## ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶದ ಮೊದಲು 
ಜನನ 1876ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಜಿನ್ನಾ ಪೂಂಜ, ಕರಾಚಿಯ ಚಕ್ಕಳದ ವ್ಯಾಪಾರಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲೀ ಜಿನ್ನಾ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರೆನಿಸಿಕೊಂಡು, ಉಚ್ಚ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೇವಲ 20ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ನ್ಯಾಯ ಶಾಸ್ತ್ರಪಾರಂಗತರಾಗಿ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಹೊಂದಿದರು.

## ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕು-ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 
ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ, ಗೋಖಲೆ ಇವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಜಿನ್ನಾ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ, ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಐಕಮತ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಡಾ. ಆನಿಬೆಸೆಂಟರ ಹೋಂ ರೂಲ್ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಟಿಳಕ್ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರೊಡನೆ ಕೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಜಿನ್ನಾ 1913ರಲ್ಲೇ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರಾದರೂ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಬರುವ ಕ್ರಮಗಳಿಗೂ ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಸಂಸದೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಾಳಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅವರು 1919ರಲ್ಲಿ ರೌಲತ್ ಕರಾಳ ಶಾಸನವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೆ, ಪಂಜಾಬಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಬಗೆಗೂ ಖಿಲಾಫತ್ತಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.

1920ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನ ಅದ್ವಿತೀಯ ನಾಯಕರಾದ ಮೇಲೆ ಜಿನ್ನಾರ ಧೋರಣೆ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಗಾಂಧಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಸತ್ಯ-ಅಹಿಂಸಾ ಪ್ರಧಾನ ಅಸಹಕಾರ ಆಂದೋಲನವೂ ಅವರಿಗೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಗಾಂಧಿ ಒಬ್ಬ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನಿಂದ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ದೂರವಾದರೂ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಐಕಮತ್ಯವನ್ನು ಬಿಡದೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾದಾಗಲೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗಿನ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ ಇದ್ದರು. 1930ರಲ್ಲಿ ಮಹಮ್ಮದ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಸೂಚಿಸಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕಲ್ಪನೆ ಅವರಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರ್ಯವೆನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. 1930-32ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದುಂಡು ಮೇಜಿನ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದಲೇ ವಿರಮಿಸಿ, ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಲು ನಿರ್ಧಾರಮಾಡಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದರು.

1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದಾಗ ಜಿನ್ನಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದು, ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗಿನ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು, ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸು ಬಹುಮತ ಗಳಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ಹಿಂದೂ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಎಂದು ಜಿನ್ನಾರವರಿಗೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗಿನ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರತ್ಯೇಕರಾಷ್ಟ್ರವಾದವನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 1940ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ಆ ವರ್ಷ ಲಾಹೋರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬೇಡಿಕೆಯ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕೃತವಾಯಿತು. ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ-ಲೀಗಿನ ಏಕೈಕ ನಾಯಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಸಲಹೆಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವಾದವನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉದಯವಾದಾಗ ಅವರು ಅದರ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆದರು. 1948ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಕಾಲವಾದರು.	
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ಶಿಥಿಲ ದ್ವಿತ್ವ

**ಶಿಥಿಲ ದ್ವಿತ್ವ**  ಎಂದರೆ ಒತ್ತಿ ಉಚ್ಚರಿಸದೆ ತೇಲಿಸಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಒತ್ತಕ್ಷರ.  ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಕ್ಷರದ ಹಿಂದಿನ ಅಕ್ಷರವು ಗುರುವಾಗುತ್ತದೆ.  ಆದರೆ ಆ ಒತ್ತಕ್ಷರವು ಶಿಥಿಲ ದ್ವಿತ್ವವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಗುರುವಾಗುವುದಿಲ್ಲ - ಲಘುವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
::ಲಘು= **u**  , ಗುರು= **–**
*ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಥಿಲ್ಯವು ಸಹಜವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಉದಾ : ಬರ್ದಿಲಂ, ಗರ್ದುಗು, ಅಮರ್ದು, ಎದೇ, ಬರ್ದುಂಕು ಎರ್ದೆವಾಯ್, 
*ದ್ವಿ- ಲಘುಯುಕ್ತವಾದ **ರಳ, ಕುಳ, ರೇಫಾಂತ** [ಕೆಸ [ರು]+ಗಳ್=ಕೆಸರ್ಗಳ್, ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 'ರು’ ಇದ್ದರೂ ‘ಗಳ್’ ಸೇರುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ‘ರ್’ ಆದೇಶವಾಗಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಶೈಥಿಲ್ಯವುಂಟಾಗಿದೆ]
::ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಗ, ದ, ವ, ಜ, ಗಳು ಪರವಾದಾಗ ವಿಕಲ್ಪವಾಗಿ ಶಿಥಿಲತೆ ಬರುತ್ತದೆ.  ಇದು ಕೆಲವು ನಾಮಪದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾಸ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
*ನಾಮಪದಗಳಲ್ಲಿ - ಬಹುವಚನ ‘ಗಳ್’ ಚತುರ್ಥಿಯ ‘ಗೆ’ ಇವು ಪರವಾದಾಗ,
::ಉದಾ : ಅಗಳ್ವಳ್, ಕನರ್ಗಳ್, ನವಿರ್ಗೆ,ಇತ್ಯಾದಿ.
*ಬಾಸಳ್ಗಳ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬಾಸುಳ್ ಎಂಬುದು ‘ರಳಾಂತ’ವಾಗಿದ್ದರೂ ದ್ವಿಲಘು ಯುಕ್ತತವಾಗಿರದೆ ಆದ್ಯಕ್ಷರವು ಗುರುವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ‘ಗಳ್’ ಸೇರಿದಾಗ ಶಿಥಿಲತೆಯುಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಆದಿ ದೀರ್ಘವಿದ್ದರೂ ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಥಿಲತೆ ಬರುವುದುಂಟು.  
::ಉದಾ : ಕಾದಲರ್ಗಳ್, ತಾಪಸರ್ಗೆ, ಇಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯ ಯಪಾಂತ್ಯ ಸ್ವರಗಳು ಲಘುವಾಗಿವೆ.
*ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ – ಕಾಲವಾಚಕಗಳಾದ ದ, ದಪ, ವ, ಗುಂ, - ವಿದ್ಯರ್ಥದ ‘ಗೆ ಇವು ಪರವಾದಾಗ – ಜಗುಳ್ದಂ, ತೊಡರ್ದಪಂ, ನಿಮಿರ್ವಂ, ಅಮರ್ಗು, ನುಸುಳ್ಗೆ
ಸಮಾಸ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ 
::ಉದಾ : ಪೊಗರ್ವಚ್ಚೆ, ಕುಳಿರ್ಗಾಳಿ, ಅಮಳ್ದೊಂಗಳ್, ಅಮಳ್ಜಂತ್ರಂ.

## ಉಲ್ಲೇಖ 
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಕರಣ