ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನ (ಭಾರತ)

thumb|2018ರ ನೌಕಾ ದಿನದಂದು ಮಾರ್ಕೋಸ್ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರದರ್ಶನ
ಭಾರತ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 4 ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೌಕಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರ ಆ ದಿನದಂದು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೪ನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆಪರೇಷನ್ ಟ್ರೈಡೆಂಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಪಿಎನ್ಎಸ್ ಖೈಬರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ನೌಕಾಪಡೆ ಸೋಲಿಸಿತು. ಈ ದಿನದಂದು, ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧ ಹುತಾತ್ಮರಾದವರನ್ನು ಸಹ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
thumb|ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನ 2018 ರಂದು ಬೀಟಿಂಗ್ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಟೂ ಸಮಾರಂಭ
ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, **ನೌಕಾ ಸಪ್ತಾಹ** ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತೆರೆದ ಸಮುದ್ರ ಈಜು ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಡಗುಗಳು ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ, ಅನುಭವಿ ನಾವಿಕರ ಊಟ, ನೇವಲ್ ಸಿಂಫೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಅಂತರ ಶಾಲಾ ರಸಪ್ರಶ್ನೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಾಫ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಜೊತೆಗೆ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಾಯು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಬೀಟಿಂಗ್ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಟೂ ಸಮಾರಂಭಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

## ಅವಲೋಕನ 
### ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ನೌಕಾ ಶಾಖೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇಶದ ಸಾಗರ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದರು ಭೇಟಿಗಳು, ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು, ಮಾನವೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ತ್ವರಿತ ನವೀಕರಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಬಲವು ೬೭೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು  ೧೫೦ ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

### ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಕಾರಣ 
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನವು ಮೂಲತಃ ರಾಯಲ್ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಟ್ರಾಫಲ್ಗರ್ ದಿನ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಯಿತು. ೧೯೪೪ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧ರಂದು ರಾಯಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ನೇವಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೌಕಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶವು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ನೌಕಾ ದಿನದ ಆಚರಣೆಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಬಂದರುರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ನೌಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕಿ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದವು. ೧೯೪೫ರಿಂದ, ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧ರಂದು ನೌಕಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೪೫ರ ನವೆಂಬರ್ ೩೦ರ ರಾತ್ರಿ, ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು, ಭಾರತೀಯ ರೇಟಿಂಗ್ಗಳು *ಇನ್ಕ್ವಾಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್* ನಂತಹ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮತ್ತು ೧೯೭೨ರವರೆಗೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಡಿಸೆಂಬರ್ನ ೧೫ರಂದು ನೌಕಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫ ಬೀಳುವ ವಾರವನ್ನು ನೌಕಾ ಸಪ್ತಾಹವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯಕಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಹೊಸ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ೧೯೭೨ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿರಿಯ ನೌಕಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ, ೧೯೭೧ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೪ರಂದು ನೌಕಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧ರಿಂದ ೭ರವರೆಗೆ ನೌಕಾ ಸಪ್ತಾಹವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.

ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (1971ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 4ರಂದು) ಕರಾಚಿ ಬಂದರಿನ ಮೇಲೆಯ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದೋಣಿಗಳು ನಡೆಸಿದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾದ ಆಪರೇಷನ್ ಟ್ರೈಡೆಂಟ್ ನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಆ ಯುದ್ಧದ ಎಲ್ಲಾ ಹುತಾತ್ಮರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೌಕಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ನಾವಿಕರು ಪತ್ತೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ನಾವಿಕರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿಲ್ಲ.  2021ರ ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನದ ವಿಷಯ "ಸ್ವರ್ಣಿಮ್ ವಿಜಯ್ ವರ್ಷ". "ಕೋವಿಡ್-19 ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಹ ಚೀನಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿವೆ. ಈ ಎರಡೂ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ನೌಕಾಪಡೆಯು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಕರಂಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ 2020 ರ ನೌಕಾ ದಿನದವು ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.

### ನೌಕಾ ಸಪ್ತಾಹ ಆಚರಣೆಗಳು 
thumb|2014ರ ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ
ನೌಕಾ ದಿನದಂದು ಅಂತಿಮ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ **ನೌಕಾ ಸಪ್ತಾಹ** ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಂತಹ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ. ನೌಕಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಎರ್ನಾಕುಲಂನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮಿಲಿಟರಿ ಫೋಟೋ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ತದಾನ ಶಿಬಿರಗಳಂತಹ ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೂ ಸಹ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.. ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ ಗುಡ್ ಹೋಪ್ ಓಲ್ಡ್ ಏಜ್ ಹೋಮ್ನಲ್ಲಿ ನೇವಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಎನ್ಐಎಟಿ) ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆಯ ಚೇರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಹಯಮನರಂಜನೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ವೈದ್ಯರು (ಐಎನ್ಎಚ್ಎಸ್ನಿಂದ ಸಂಜೀವಾಣಿ) ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿದಂತೆ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಚೆಂಡು ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯ ರಾಣಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2020ರ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಗಳು ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು 2013ರ ನವೆಂಬರ್ 16ರಂದು ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಐಎನ್ಎಸ್ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ 360 ಡಿಗ್ರಿ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.
ಚಿತ್ರ:Beating_Retreat_and_Tattoo_ceremony_at_Gateway_of_India,_2018_(9).jpg|The Gateway of India during Navy Day 2018
ಚಿತ್ರ:Russian_Navy’s_Black_Sea_Fleet_band_at_Indian_Navy_Day_2019.jpg|Russian Navy band at Navy Day 2019
ಚಿತ್ರ:Navy_Day_2019_02.jpg|Indian Navy drill team during Navy Day 2019
ಚಿತ್ರ:Indian_Navy_personnel_rappelling_down_the_Gateway_of_India.jpg|Indian Navy personnel rappelling down the Gateway of India
ಚಿತ್ರ:MARCOS_at_Navy_Day_2019_(2).jpg|MARCOS slithering down from a helicopter at Navy Day 2019
ಚಿತ್ರ:Fire_works_and_ships_in_background_on_Navy_Day_2014_(2).JPG|Fire works and ships in the background on Navy Day 2014
ಚಿತ್ರ:People_visiting_INS_Tarkash_and_INS_Delhi_as_a_part_of_Navy_Day_2015_celebrations_(01).jpg|People visiting INS vessels as a part of Navy Day 2015 celebrations
ಚಿತ್ರ:Navy_Day_2019_06.jpg|A flypast at Navy Day 2019

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ಸೇನೆ