open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಸ್ಪಂದನಾ

**ಸ್ಪಂದನಾ**
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟಿ, ಇವರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ವುಡ್ ನ ಖ್ಯಾತ ನಟ ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರ ಪತ್ನಿ.

## ಜನನ
ಸ್ಪಂದನಾ ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಬಿ.ಕೆ.ಶಿವರಾಂ, ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರು, ಬೆಂಗಳೂರು

## ಶಿಕ್ಷಣ
ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನುಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾರಿಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ,ನಂತರ ಕೇರಳದ ಎಂಇಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಸ್ಪಂದನಾ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು 26 ಆಗಸ್ಟ್ 2007 ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಶೌರ್ಯ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ.

## ನಟಿಯಾಗಿ
ಅವರು 2016 ರಲ್ಲಿ ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ "ಅಪೂರ್ವ" ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಅಷ್ಟೇಅಲ್ಲದೇ ಕಿಸ್ಮತ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಮರಣ
ಸ್ಪಂದನಾ ಅವರು 7 ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಸಪ್ತ ಸಾಗರದಾಚೆ ಎಲ್ಲೋ - ಸೈಡ್ ಎ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಸಪ್ತ ಸಾಗರದಾಚೆ ಎಲ್ಲೋ- ಸೈಡ್ ಎ*** ಹೇಮಂತ್ ಎಂ ರಾವ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ವಸಂತ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು. ಚರಣ್ ರಾಜ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಸಂಕಲನವನ್ನು ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ವರುಣ್ ಗೋಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಇಬ್ಬರು ದೂರ ಇದ್ದರು ಅವರಿಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗದಂತಹ ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬುವುದು ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ: ಮನು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್
* ರುಕ್ಮಿಣಿ ವಸಂತ್: ಪ್ರಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪವಿತ್ರಾ ಲೋಕೇಶ್: ಪ್ರಿಯಾ ಅಮ್ಮನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅವಿನಾಶ್
* ಶರತ್ ಲೋಹಿತಾಸ್ವ
* ಸುರಭಿಯಾಗಿ ಚೈತ್ರ ಜೆ.ಆಚಾರ್
* ರಮೇಶ್ ಇಂದಿರಾ
* ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ದೇಶಪಾಂಡೆ

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ಚರಣ್ ರಾಜ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

## ಬಿಡುಗಡೆ 
ಸೈಡ್ ಎ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೈಡ್ ಬಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ  

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ

**ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ**ವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ವಾಯುಮಂಡಲ (ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯರ್) ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸುವ ಸಂಮರ್ದವನ್ನು (ಪ್ರೆಷರ್) ಅಳೆಯುವ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಮಾಪಕ (ಬ್ಯಾರೊಮೀಟರ್). ವಾಯುವಿಗೆ ತೂಕ (ವೇಟ್) ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಂಮರ್ದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದಾತ (1643) ಇಟಲಿಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಇವ್ಯಾಂಜಲಿಸ್ಟ್ ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿ (1608-47). ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಟೋ ಫಾನ್ ಗ್ಯುರೆಕ್ (1602-86) ಕೂಡ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ (1650) ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ. ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ನಳಿಕೆಗೆ ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿ ನಳಿಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಇದೆ.

## ಪಾದರಸ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ 
thumb|ಸರಳವಾದ ಪಾದರಸ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕದ ಸ್ಥೂಲ ರೇಖಾಚಿತ್ರ. ಇದು ಲಂಬವಾದ ಪಾದರಸಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ದ್ರವಕೋಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ
ಇದನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ ಎಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುವುದು. ಸಲಕರಣೆಯ ವಿವರಗಳಿಷ್ಟು: ಸುಮಾರು 1 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, ಸುಮಾರು 1/2 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸ, ಒಂದು ಬದಿ ಮುಚ್ಚಿರುವ ಗಾಜಿನ ಕೊಳವೆ. ಆಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಾದರಸವನ್ನು ಈ ಕೊಳವೆಯ ತುಂಬ ತುಂಬಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಸುವ ಪಾದರಸ ಶುದ್ಧರೂಪದ್ದೂ ಶುಷ್ಕವೂ ಆಗಿರುವುದು ಅವಶ್ಯ. ಕೊಳವೆಯ ತೆರೆದ ಬಾಯನ್ನು ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಆ ತುದಿಯನ್ನು ಪಿಂಗಾಣಿ ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಾದರಸದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದರೆ, ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು.

ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಲಂಬವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಬಟ್ಟಲಿನ ಪಾದರಸದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇರುವ ಎತ್ತರ ಅಳೆದಾಗ, ಅದು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, 76 ಸೆಂಮೀ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆಯ ಹೊರಗಿರುವ ಪಾದರಸದ ಮೇಲೆ ವಾಯು ತನ್ನ ಸಂಮರ್ದ ಬೀರುವುದೇ ಇದರ ಕಾರಣ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಂಡಲದ ತೂಕ (ಒತ್ತಡ) ಅತ್ಯಧಿಕ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ-ಅಂದರೆ ಪೀಠಭೂಮಿ, ಬೆಟ್ಟ, ಪರ್ವತ ಇತ್ಯಾದಿ-ಇದೇ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರೆ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕದಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸಸ್ತಂಭ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಂಡಲದ ತೂಕ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸ್ಥಳದ ಉನ್ನತಿಗೇ ಅಲ್ಲಿಯ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ ತೋರಿಸುವ ಪಾದರಸಸ್ತಂಭದ ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸರಳ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಎಂದೇ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವಾಯುಭಾರ ಮಾಪಕ ಬಲು ಉಪಯುಕ್ತ ಉಪಕರಣವಾಗಿದೆ.

ಮಾಪಕವನ್ನು ಕೊಂಚ ಓರೆಮಾಡಿದರೆ ಪಾದರಸ ಕೊಳವೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತ ಹೋಗಿ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸಸ್ತಂಭದ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ದ್ರವ್ಯತೆ (ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್). ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಪಾದರಸಬಾಷ್ಪ ಇರಬಹುದು. ಈ ನಿರ್ದ್ರವ್ಯತಾಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿ ನಿರ್ದ್ರವ್ಯತೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದೊಂದು ಸರಳಪ್ರಕಾರದ, ಪಾದರಸ ವಾಯುಭಾರ ಮಾಪಕ.

ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸ ಊರ್ಧ್ವಸ್ತಂಭದಿಂದ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗುವ ಅಧೋಮುಖ ಸಂಮರ್ದ ಪಾದರಸದ ಎತ್ತರ, ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗುರುತ್ವವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಗಳ ಗುಣಲಬ್ಧಕ್ಕೆ ಸಮ. ಈ ಸಂಮರ್ದವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅದೇ ಮೊತ್ತದ ಊರ್ಧ್ವಮುಖಸಂಮರ್ದ ಅಗತ್ಯ. ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸದ ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಾಯುಮಂಡಲದಿಂದ ಈ ಸಂಮರ್ದ ಒದಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಮರ್ದ ದ್ರವರೂಪದ ಪಾದರಸದ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರವಹಿಸಿ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಊರ್ಧ್ವಮುಖ ಸಂಮರ್ದವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಾದರಸಸ್ತಂಭದ ಆಳವೇ ವಾಯುಸಂಮರ್ದ ಮಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸು. 1.013x10 ಡೈನ್/ಚ. ಸೆಂಮೀ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ 76 ಸೆಂಮೀ ಎತ್ತರದ, ಸಾಂದ್ರತೆ 13.6 ಗ್ರಾಮ್ ಘನಸೆಂಮೀ ಇರುವ, ಪಾದರಸದ ಸ್ತಂಭ ಗುರುತ್ವವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ 981 ಸೆಂಮೀ/ಸೆಕೆಂಡ್2 ಇರುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸುವ ಸಂಮರ್ದ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವಾಯುಭಾರದ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ತಂತಾನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಂಡುಹೋಗುವ ನಿರಾರ್ದ್ರ ವಾಯುಭಾರಲೇಖಕ್ಕೆ *ಬ್ಯಾರೊಗ್ರಾಫ್* ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ಅನಿರಾಯ್ಡ್ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕದ ತತ್ತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಏರಿಳಿತಗಳ ಲಿಖಿತದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭೂಪಾಲಂ

**ಭೂಪಾಲಂ** ( *ಭೂಪಾಲಂ* ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್ ( *ಔಡವ* ರಾಗಂ ಅಥವಾ *ಓಡವ* ರಾಗಂ). ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಏಳು *ಸ್ವರಗಳನ್ನು*  ಹೊಂದಿರದ ಕಾರಣ ಇದು *ಜನ್ಯ* ರಾಗಂ. ಇದನ್ನು **ಭೂಪಾಲಂ** ಎಂದೂ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ಮಂಗಳಕರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಿನ ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು *ಪುರಾಣಿರ್ಮೈ ಪನ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು *ತೇವರಂಗಳನ್ನು* ಈ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
right|thumb|300x300px| C ನಲ್ಲಿ *ಷಡ್ಜಂನೊಂದಿಗೆ* *ಭೂಪಾಲಂ* ಮಾಪಕ
*ಭೂಪಾಲಂ* ಒಂದು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದು *ಮಧ್ಯಮ* ಅಥವಾ *ನಿಷಾದ ಅನ್ನು* ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ (ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ *ಔಡವ-ಔಡವ* ರಾಗಂ  - *ಔಡವ* ಎಂದರೆ '5'). ಅದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

* ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₁ ಗ₂ಪ ದ₁ ಸ 
* ಅವರೋಹಣ: ಸ ದ₁ ಪ ಗ₂ ರಿ₁ ಸ

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ *ಷಡ್ಜ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಪಂಚಮ* ಮತ್ತು *ಶುದ್ಧ ಧೈವತ*, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು *ಸ್ವರಗಳ* ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ. *ಭೂಪಾಲಂ* ಅನ್ನು ೪೫ ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗವಾದ *ಶುಭಪಂತುವರಾಳಿಯ* *ಜನ್ಯ* ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಇದನ್ನು *ಮಧ್ಯಮ* ಮತ್ತು *ನಿಷಾದಂ* ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ೫ ಇತರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.

## ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
*ಭೂಪಾಲಂ* ರಾಗಂ ಉತ್ತಮ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *ಭೂಪಾಲಂನಲ್ಲಿ* ರಚಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

* *ಸಾಧು ವಿಭಾತಂ* ( *ವರ್ಣಂ* ) ಮತ್ತು ಇತರ *ಕೃತಿಗಳು*, *ನಿಜದಾಸನಂ ಪ್ರತಿ* ಮತ್ತು *ಸಮಾಜೇಂದ್ರ* ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ
* ಅರುಣಾಚಲ ಕವಿಯಿಂದ *ಅಣ್ಣೈ ಜಾನಕಿ*
* ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ *ಸದಾಚಲೇಶ್ವರಂ*

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
### ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು 
## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

### *ಗ್ರಹ ಭೇದಂ* 
*ಭೂಪಾಲಂ ಅವರ* ಸ್ವರಗಳನ್ನು *ಗ್ರಹ ಭೇದಂ* ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಎರಡು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗಗಳು, *ಗಂಭೀರನಾಟ* ಮತ್ತು *ಹಂಸನಾದಂ  ದೊರೆಯುತ್ತದೆ*. *ರಾಗ ಭೇದವು* *ಷಡ್ಜಮವನ್ನು* ರಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವರ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. *ಷಡ್ಜಮವನ್ನು* *ಶುದ್ಧ ಋಷಭಕ್ಕೆ* ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ *ಹಂಸನಾದಂ* ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿಗಾಗಿ *ಗಂಭೀರನಟದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಅ* ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ.

### ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 
* *ರೇವಗುಪ್ತಿ* ರಾಗಂ *ಭೂಪಾಲಂಗಿಂತ* ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು *ಗಾಂಧಾರದಿಂದ* ಮಾತ್ರ. ಇದು *ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರದ* ಬದಲಿಗೆ *ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರವನ್ನು* ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ರಿ1 ಗ3 ಪ ದ1 ಸ: ಸ ದ1ಪ ಗ3 ರಿ1 ಸ  ಆಗಿದೆ.
* ಮೇಲಿನ ರೇವಗುಪ್ತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ *ಭೌಲಿ* ರಾಗಂ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ *ನಿಷಾದ ಅನ್ನು* ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ರಿ1 ಗ3 ಪ ದ1 ಸ  :ಸ ನಿ 3 ದ1 ಪ ಗ3 ರಿ1 ಸ  ಆಗಿದೆ.
* *ಕರ್ನಾಟಕ ಶುದ್ಧ ಸಾವೇರಿ* ರಾಗಂ *ಭೂಪಾಲಂನ* *ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರದ* ಬದಲಿಗೆ *ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು* ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ರಿ1 ಮ1 ಪ ದ1 ಸ : ಸ ದ1 ಪ ಮ1 ರಿ1 ಸ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಧನ್ಯಾಸಿ

**ಧನ್ಯಾಸಿಯು** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು 8 ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗ *ಹನುಮತೋಡಿಯ*  *ಜನ್ಯ* ರಾಗ. ಇದು *ಜನ್ಯ* ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು *ಸ್ವರಗಳನ್ನು*  ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್  *ಶುದ್ಧ ಧನ್ಯಾಸಿ* ಮತ್ತು *ಮೇಳಕರ್ತ ರಾ*ಗವಾದ *ಹನುಮತೋಡಿಗಳ* ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು *ಭಕ್ತಿ ರಸವನ್ನು* ಚಿತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಗವು ಕಡಿಮೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕಡಿಮೆ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
right|thumb|300x300px| C ನಲ್ಲಿ *ಷಡ್ಜಮ್ನೊಂದಿಗೆ* ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣವು *ಉದಯರವಿಚಂದ್ರಿಕಾ* ಮಾಪಕದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ
right|thumb|300x300px| C ನಲ್ಲಿ *ಷಡ್ಜಮ್ನೊಂದಿಗೆ* ಅವರೋಹಣ ಮಾಪಕ, ಇದು *ಹನುಮತೋಡಿ* ಮಾಪಕದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ
*ಧನ್ಯಾಸಿಯು* ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ *ಋಷಭ* ಅಥವಾ *ಧೈವತವನ್ನು* ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು *ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ* ರಾಗಂ (ಅಥವಾ *ಓಡವ* ರಾಗಂ, ಅಂದರೆ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

* ಆರೋಹಣ: ಸ ಗ₂ ಮ₁ ಪ ನಿ₂ ಸ 
* ಅವರೋಹಣ: ಸ ನಿ₂ ದ₁ ಪ ಮ₁ ಗ₂ ರಿ₁ ಸ

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ, *ಷಡ್ಜ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ* ಮತ್ತು *ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾದ* ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, *ಶುದ್ಧ ದೈವತಮ* ಮತ್ತು *ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ* ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ  ನೋಡಿ.

ದೀಕ್ಷಿತರ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯು ಬಳಸುವ ರಾಗವು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ *ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ* (R2) ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, *ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ* (R1) ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು 20 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ *ನಟಭೈರವಿ* ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರುತ್ತದೆ.

## ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
*ಧನ್ಯಾಸಿ* ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿವೆ.

* *ಸಂಗೀತ ಜ್ಞಾನಮು*, *ರಾಮಾಭಿರಾಮ ಮನಸು* ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗರಾಜರು ರಚಿಸಿದ *ನೀ ಚಿತ್ತಮು*
* ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರಿಂದ *ಕಲಾಯಾಮಿ ಶ್ರೀರಾಮ*
* ಅರುಣಾಚಲ ಕವಿಯಿಂದ *ಚೂಡಾಮಣಿಕಾಂಡ*
* ಭದ್ರಾಚಲ ರಾಮದಾಸ್ ಅವರಿಂದ *ನಮ್ಮಿನ ವಾರಿಣಿ*
* ಪುರಂದರ ದಾಸರಿಂದ *ದಾಸರ ನಿಂದಿಸಬೇಡ*
* ಪಾಪನಾಸಂ ಶಿವನ್ ಅವರಿಂದ *ವಾಣಿ ಅರುಲ್ ಪುರಿವೈ* ಮತ್ತು *ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಪದಮಲರ್*
* ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ *ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಾಯ ನಮಸ್ತೆ* ಮತ್ತು *ಮಯೂರನಾಥಂ ಅನಿಶಂ*
* ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ *ಮೀನಲೋಚನ ಬ್ರೋವಾ*
* *ಯೇ ಮಗುವ* – ಮೈಸೂರು ಸದಾಶಿವರಾಯರ ಪದವರ್ಣಂ

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

### ಗ್ರಹ ಭೇದಂ 
ನಿಷಾದದಿಂದ ನಿಷಾದದವರೆಗೆ ಹಾಡಿದಾಗ *ಸಲಗ ಭೈರವಿಯನ್ನು* *ಧನ್ಯಾಸಿಯಿಂದ* ಪಡೆಯಬಹುದು.

### ರಾಗ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 
* *ಉದಯರವಿಚಂದ್ರಿಕಾ*, *ಶುದ್ಧ ಧನ್ಯಾಸಿ* ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಸ್ವರಗಳು *ಧನ್ಯಾಸಿಯ* ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ*-ಅವರೋಹಣ*  ರಚನೆಯು  ಸ  ಗ2 ಮ1 ಪ ನಿ2 ಸ : ಸ ನಿ2 ಪ ಮ1 ಗ2 ಸ
* ದೀಕ್ಷಿತರ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ *ಧನ್ಯಾಸಿ* ಮಾಪಕವು *ಶುದ್ಧ ರಿಷಭಮ್* ಬದಲಿಗೆ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ *ಚತುಶೃತಿ ರಿಷಭ ಅನ್ನು* ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ಗ2 ಮ1 ಪ ನಿ2 ಸ : ಸ ನಿ2 ದ1 ಪ ಮ1 ಗ2 ರಿ2 ಸ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಗಂಭೀರನಾಟ

**ಗಂಭೀರನಾಟವು** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ  ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು **ನಾಟಿ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು *ಔಡವ* ರಾಗಂ (ಅಥವಾ *owdava* ರಾಗ, ಅಂದರೆ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್). ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಏಳು *ಸ್ವರಗಳನ್ನು* (ಸಂಗೀತದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಹೊಂದಿರದ ಕಾರಣ ಇದು *ಜನ್ಯ* ರಾಗವಾಗಿದೆ. *ಗಂಭೀರನಾಟವನ್ನು* *ಶುದ್ಧ ನಾಟ* ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
right|thumb|300x300px| C ನಲ್ಲಿ *ಷಡ್ಜಂನೊಂದಿಗೆ* *ಗಂಭೀರನಾಟ* ಮಾಪಕ
*ಗಂಭೀರನಾಟವು* ಸಮ್ಮಿತೀಯ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದು *ರಿಷಭಂ* ಅಥವಾ *ಧೈವತ ಅನ್ನು* ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ (ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ *ಔಡವ-ಔಡವ* ರಾಗಂ  - *ಔಡವ* ಎಂದರೆ '5'). ಅದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಚನೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

* ಆರೋಹಣ : ಸ ಗ₃ ಮ₁ ಪ ನಿ₃ ಸ 
* ಅವರೋಹಣ: ಸ ನಿ₃ ಪ ಮ₁ ಗ₃ ಸ

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ  ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ *ಷಡ್ಜ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ* ಮತ್ತು *ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ* (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಪದಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ  ನೋಡಿ). *ಗಂಭೀರನಾಟವನ್ನು* 36 ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗವಾದ *ಚಲನಾಟದ* *ಜನ್ಯ* ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಇದನ್ನು 8 ಇತರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಿಂದ *ಋಷಭಂ* ಮತ್ತು *ಧೈವತಂ* ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದು.

## ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮ್ಮಿತೀಯತೆಯಿಂದಾಗಿ *ಗಂಭೀರನಾಟ* ರಾಗಂ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ *ನಾದಸ್ವರದಲ್ಲಿ* ನುಡಿಸುವ ಮಲ್ಲಾರಿ ರಾಗವನ್ನು ಈ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

* *Mudadinda Ninna kondaduvenu*: ancient traditional invocation song in Yakshagana.
* *Sri jalandharam* composed by Jayachamaraja Wodeyar
* *Jayadevaki kishora* by Swati Tirunal
* *Tiru Tiru Javarale* By Annamacharya
* *Sharanambe vani* by Purandaradasa
* *Enu Sadhana Madi* By Bannanje Govindacharya
* *Ini aedu kavalai* by Periyasaamy Thooran
* * Varnam – Amma Anandadayini* by M. Balamuralikrishna
* *Girijaramana* by Mysore Vasudevachar
* **Kalinga Narthana Thillana**  and Sri Vighna rajam bhaje**- Othukkadu venkata kavi**

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
### ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು 
## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
### ಗ್ರಹ ಭೇದಂ 
ಗ್ರಹ *ಭೇದವನ್ನು* ಬಳಸಿಕೊಂಡು *ಗಂಭೀರನಾಟದ* ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, *ಭೂಪಾಲಂ ಎಂಬ* ಇನ್ನೊಂದು ಪಂಚಭೂತ ರಾಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. *ಗ್ರಹ ಭೇದಂ* ಎನ್ನುವುದು ರಾಗದಲ್ಲಿ *ಷಡ್ಜಮವನ್ನು* ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಾಗಿ *ಗಂಭೀರನಟದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು* ನೋಡಿ.

* *ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯು* *ಶುದ್ಧ ಮಾಧ್ಯಮದ* ಬದಲಿಗೆ *ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು* ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ನೋಡಿ.
* *ಹಂಸಧ್ವನಿ* ಎಂಬುದು *ಶುದ್ಧ ಮಾಧ್ಯಮದ* ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ *ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭಮ್* ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ನೋಡಿ.

### ರಾಗ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 
* *ನಾಟವು* *ಗಂಭೀರನಾಟದಂತೆಯೇ* ಅವರೋಹಣ ಮಾಪಕವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ *ಚಲನಾಟ*, 36 ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==mmmm

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಗರುಡಧ್ವನಿ

**ಗರುಡಧ್ವನಿ** ಅಥವಾ **ಗರುಡಧ್ವನಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ  ಇದು 29 ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗ *ಶಂಕರಾಭರಣಂನ* *ಜನ್ಯ* ರಾಗ ಇದು *ಜನ್ಯ* ರಾಗ ವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅವರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು *ಸ್ವರಗಳನ್ನು* (ಸಂಗೀತದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು *ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗದ* *ಶಂಕರಾಭರಣಂ* ಮತ್ತು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್ *ಮೋಹನಂಗಳ* ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.  

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
right|thumb|300x300px| C ನಲ್ಲಿ *ಷಡ್ಜಮ್ನೊಂದಿಗೆ* ಆರೋಹಣ ಮಾಪಕ, ಇದು *ಶಂಕರಾಭರಣಂ* ಸ್ಕೇಲ್ನಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ
right|thumb|300x300px| C ನಲ್ಲಿ *ಷಡ್ಜಮ್ನೊಂದಿಗೆ* ಅವರೋಹಣ ಮಾಪಕ, ಇದು *ಮೋಹನಂ* ಮಾಪಕದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ
*ಗರುಡಧ್ವನಿ* ಒಂದು ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಅವರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ *ಮಧ್ಯಮ* ಅಥವಾ *ನಿಷಾದವನ್ನು* ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು *ಸಂಪೂರ್ಣ-ಔಡವ* ರಾಗಂ (ಅಥವಾ *ಓಡವ* ರಾಗಂ, ಅಂದರೆ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ).   ಇದರ *ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ* ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

* ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₂ ಗ₃ ಮ₁ ಪ ದ₂ ನಿ₃ ಸ 
* ಅವರೋಹಣ : ಸ ದ₂ ಪ ಗ₃ ರಿ₂ ಸ 

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ, *ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಋಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ದೈವತ* ಮತ್ತು *ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ* ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ, *ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ* ಮತ್ತು *ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು* ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ  ನೋಡಿ.

ಈ ರಾಗವು ವೇಗದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಿದಾಗ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವರಗಳನ್ನು *ಗಮಕವಿಲ್ಲದೆ* ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಪಿಚ್‌ನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ, ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಸುತ್ತ ಆಂದೋಲನ ಅಥವಾ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಾದೃಶ್ಯದ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ). 

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ನೀಲಿ ಚಿತ್ರ

**ನೀಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ**   20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅಶ್ಲೀಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಸಾರಂಗ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದವು ( ಹೆಚ್ಚಿನ 12 ನಿಮಿಷಗಳು ), ಮೌನವಾಗಿದ್ದವು, ಹಾರ್ಡ್‌ಕೋರ್ ಅಶ್ಲೀಲತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಕಾನೂನುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನೀಲಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಅನ್ನೋದು ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಭ್ರಾತೃತ್ವ ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು ; ವೀಕ್ಷಕರು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅಸಹ್ಯಕರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಲೈಂಗಿಕ ಹಾಸ್ಯದ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ನೀಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

ಅನಾಮಧೇಯ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲಾವಿದರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾರಣ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಸ್ಟಾಗ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪ್ರಾಚೀನ ರೂಪವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಿನ್ಸೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಆರ್ಕೈವ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಟಾಗ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಕೊಳೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ, ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಅಂಗೀಕೃತ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸ್ಟಾಗ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಯುಗವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 16 ರಂತಹ ವಿಶ್ವ ಸಮರ I ದಶಕಗಳ ನಂತರದ ಹೊಸ ಹೋಮ್ ಮೂವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ&nbsp;ಮಿಮೀ, 8 ಎಂಎಂ&nbsp; ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ 8 ಫಿಲ್ಮ್. ಕಿನ್ಸೆ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ವಿದ್ವಾಂಸರು 1915 ಮತ್ತು 1968 ರ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 2,000 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ 

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟಾಗ್ ಸಿನಿಮಾವು ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಡಿ ಲಾರೊ ಮತ್ತು ಜೆರಾಲ್ಡ್ ರಾಬ್ಕಿನ್ ಅವರ *ಡರ್ಟಿ ಮೂವೀಸ್* (1976) ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದ ಲಿಂಡಾ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ' *ಹಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ* ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಗಮನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. *ಕೋರ್: ಪವರ್ ಪ್ಲೆಷರ್, ಮತ್ತು "ಫ್ರೆಂಜಿ ಆಫ್ ದಿ ವಿಸಿಬಲ್"* (1999) ಮತ್ತು *ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟಾಗ್ ಫಿಲ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ವಾಸ್ ಹೋಮೋಸೋಷಿಯಾಲಿಟಿ: ಆಫ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್, ಆನ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್* (2001).

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಶೋಕ ಮರ

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು

***ಸಾರಾಕಾ ಇಂಡಿಕಾ***, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ **ಅಶೋಕ ಮರ**, **ಅಶೋಕ** ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ **ಅಸೋಕಾ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ  ಇದು ಫ್ಯಾಬೇಸಿ ಕುಟುಂಬದ ಉಪಕುಟುಂಬ ಡೆಟಾರಿಯೊಡೆಗೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಿಯಸ್ ಜಾತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಮೂಲ ಸಸ್ಯ ಮಾದರಿಯು ಜಾವಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಆದರೆ *ಎಸ್. ಇಂಡಿಕಾ* ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೮೬೯ ರಿಂದ *ಎಸ್. ಅಸೋಕಾಗೆ* ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ  ಇದು *S. ಅಸೋಕಾದಿಂದ* ಅದರ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದ ಬ್ರಾಕ್ಟಿಯೋಲ್‌ಗಳು, ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಡಾಣುಗಳು, ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕ ಬೀಜಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪೂರ್ವದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿತರಣೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. 

ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿಲುಗಳು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಥಾಯ್ ಜನರು ಒಂದು ವಿಧದ ಜಾತಿಯ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. 

*ಸರಕಾ* ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಳ್ಳು ಅಶೋಕ, *ಮೊನೂನ್ ಲಾಂಗಿಫೋಲಿಯಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ* ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಎತ್ತರದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಪಿರಮಿಡ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿಲೋವಿ ವೀಪಿಂಗ್ ಪೆಂಡ್ಯುಲಸ್ ಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ ಕಿರಿದಾದ ಲ್ಯಾನ್ಸಿಲೇಟ್ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅಲೆಅಲೆಯಾದ ಅಂಚುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಳ್ಳು ಅಶೋಕ ಮರವು ೩೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
*
ಗೌರಿಮರ

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು

***ಪಾಲಿಯಾಲ್ಥಿಯಾ ಫ್ರಾಗ್ರಾನ್ಸ್*** ಅನ್ನೊನೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗೌರಿಮರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

**ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ**ವು ಪುರಾತನ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ದೈವಿಕ ದಂಪತಿಗಳಾದ ವೀರಭದ್ರ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಭದ್ರಕಾಳಿ (ಪಾರ್ವತಿ) ಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 12-13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕದಂಬ-ನಾಗರಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖ
ತಜಂಕ್ ಸೊಪ್ಪು

ಮಳೆಗಾಲದ ವರ್ಷಧಾರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೋ, ನೆಲದಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದು ಬರುವ ಹತ್ತು ಹಲವು ಸಸ್ಯರಾಶಿ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ ತಗತೆ ಗಿಡ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೊಪ್ಪು.

## ಸೊಪ್ಪಿನ ಕುರಿತು
ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಗಿಡವಾಗಿದ್ದು, ಔಷಧಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ತಜಂಕ್ (ತಗತೆ/ತಗಚೆ/ತಗಟೆ) ಗಿಡದ ಚಿಗುರು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಗಿಡವು ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

## ಔಷಧೀಯ ಗುಣ
ತಜಂಕ್ ಆರ್ಯುವೇದದಲ್ಲಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ತಜಂಕ್ ನ ಒಣಬೀಜವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಅದರಿಂದ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗಾಯಕ್ಕೆ ಇದರ ರಸವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರೆ ಉರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತವನ್ನು ಶುಧ್ಧೀಕರಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಜಂಕ್ ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆ ನೋವು, ಉರಿಯೂತ, ಮಲಬಧ್ಧತೆ, ಬೊಜ್ಜು ಕರಗಿಸುವಲ್ಲಿಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ತಗತೆ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಚರ್ಮದ ರೋಗಗಳಾದ ಉಗುರು ಸುತ್ತು, ತುರಿಕೆ, ಗಾಯ ಈ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಅರೆದು ಹಚ್ಚಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಅಲ್ಲದೆ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ ತಗತೆ ಸೊಪ್ಪು ದೇಹದಲ್ಲಿನ ವಾತ ಮತ್ತು ಕಫ ದೋಷ ವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.ತಗತೆ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ನೀರಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ಕುಡಿಸಿದರೆ ಬಂದ ಜ್ವರ ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಎಲೆಯ ರಸವನ್ನು ಕೆಮ್ಮು ಇದ್ದಾಗ ಕುಡಿದರೆ ಕೂಡಲೇ ಕೆಮ್ಮು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಾದ ಸೋಂಕಿಗೆ ತಗತೆ ಎಲೆಯನ್ನು ಅರೆದು ಹಚ್ಚಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಪರಿಣಾಮ ನೀಡುತ್ತದೆ. ತಗತೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮೂಲವ್ಯಾದಿಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಜೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಹಸಿವಾಗದಿದ್ದರೆ ತಗತೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಋತುಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಗತೆ ಗಿಡವನ್ನು ನೀರಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ಶೋಧಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನಿಂಬೆರಸದೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಬೇರನ್ನು ಅರೆದು ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿಗೆ ಲೇಪ ಹಾಕುವ ಪಧ್ಧತಿ ಇದೆ.
ಸೊಪ್ಪಿನ ಕಷಾಯ ಅಜೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಹಳ್ಳಿಮದ್ದು.
ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಅರೆದು ತುರಿಕಜ್ಜಿ, ರಿಂಗ್ವರ್ಮ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಚರ್ಮರೋಗಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಉಪಯೋಗ - ರಕ್ತಬೇದಿಗೆ, ತುರಿಕಜ್ಜಿಗೆ, ಜ್ವರಕ್ಕೆ, ದದ್ದಿಗೆ, ಜೇನು ಚೇಳು ಕಡಿತಕ್ಕೆ. ಇದು ಕಳೆಗಿಡವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಬೇರು, ಎಲೆ, ಕಾಯಿಗಳೆಲ್ಲ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲಿತ ಗಿಡದ ಕಾಂಡವನ್ನು ತುಂಡರಸಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ. ಬೇಕಾದಾಗ ಕಷಾಯ ತಯಾರಿಸಿ. ಇದು ದಾಲ್ಚೀನಿಯಂತೆ ಸುಗಧಭರಿತವಾಗಿರುವುದು. ಅಡುಗೆಯ ಖಾದ್ಯಗಳ ರುಚಿ ಹಾಗೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವುದು.

## ತಯಾರಿಸುವ ಖಾದ್ಯಗಳು
ಆಷಾಢಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ ತಿನ್ನಬೇಕೆಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ತುಳು ಜನಾಂಗದವರಲ್ಲಿದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ತಜಂಕ್ ಎಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಜಂಕ್ ಪತ್ರೋಡೆ, ತಜಂಕ್ ನೀರ್‌ದೋಸೆ, ತಜಂಕ್ ವಡೆ, ತಜಂಕ್ ಸುಕ್ಕ, ಸಾರು ಹೀಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಜಂಕ್ ಅನ್ನು ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರುಚಿಕರ ಆಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ತಗತೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

## ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೀಟನಾಶಕ
ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಅಧಿಕ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರಿಯ ಆಹಾರ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಕರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸಸ್ಯ.ಮರಗಿಡಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಹಸಿರೆಲೆ ಗೊಬ್ಬರ. ಜೊತೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳ ಮಣ್ಣಿನ ಆಮ್ಲೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಬುಡಕ್ಕೆ ತಗತೇಸೊಪ್ಪನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿ ಹಾಕಿದಲ್ಲಿ ತೋಟ ನಳನಳಿಸುವುದು. " ತಗತೆ ಸಸ್ಯ ಸಂಕುಲವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥೇನಿಯಂ ಕಳೆ ತೊಲಗಬಹುದು " - ಇದು ಸಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಮತ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಅಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೊಪ್ಪುಗಳು
ವಾಯುರೇಚಕ

right|thumb|ಬಾಯ್ಲ್‌ನ ವಾಯುರೇಚಕ
**ವಾಯುರೇಚಕ** ಎಂದರೆ ವಾಯುಸಂಮರ್ದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ರೇಚಕಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು (ಏರ್ ಪಂಪ್). ಅಲ್ಪಸಂಮರ್ದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅಧಿಕ ಸಂಮರ್ದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಾಯುವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಎಲ್ಲ ವಾಯುರೇಚಕಗಳು ಚಲಿಸುವ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು (ಗಾಳಿಕೋಳಿ, ಆಡುಬೆಣೆ, ಪ್ರಚೋದಕ, ಕಂಪನಫಲಕ ಇತ್ಯಾದಿ) ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯ ಹರಿವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ವಾಯುವನ್ನು ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಾಯುರೇಚಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ:

# ವಾಯುಚೋಷಕ (ಸಕ್ಷನ್ ಪಂಪ್): ಇದರಿಂದ ಪಾತ್ರೆಯೊಳಗಿನ ವಾಯುವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹಾಕಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂಮರ್ದ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯ.
# ವಾಯುಸಂಪೀಡಕ (ಕಂಪ್ರೆಷನ್ ಪಂಪ್): ಇದರಿಂದ ಪಾತ್ರೆಯೊಳಗಡೆಗೆ ಹೊರಗಿನ ವಾಯುವನ್ನು ನೂಕಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂಮರ್ದ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
# ಬ್ಲೋಯರ್ ಪಂಪ್: ಇದರಿಂದ ಸಂವೃತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯ ವಾಯುವನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಾದರೂ ದೂಡಬಹುದು.

ಮೂರು ಪ್ರಕಾರದ ರೇಚಕಗಳಿದ್ದರೂ ವಾಯುಚೋಷಕವನ್ನೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಯುರೇಚಕ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ರೂಢಿ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ಲ್‌ನ ವಾಯುರೇಚಕವನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ ವಿಕಿರಣ

**ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ ವಿಕಿರಣ** ಎಂದರೆ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತುಳೀಯ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆವಿಷ್ಟಕಣಗಳು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣ (ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ ರೇಡಿಯೇಶನ್). ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳಿಂದ ಉತ್ಸರ್ಜಿತವಾಗಿ ಖಗೋಳೀಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಇಂಥ ಬೆಳಕು ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಬಲು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಏಡಿ ನೀಹಾರಿಕೆಯ (ಕ್ರ‍್ಯಾಬ್ ನೆಬ್ಯುಲ) ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಿರುವ ಸುಂದರ ಪ್ರಭೆ. ಉಚ್ಚಶಕ್ತಿ-ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಉಚ್ಚಶಕ್ತಿ-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್-ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನುಗಳ ಮತ್ತು ದಾಸ್ತಾನು ವಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಬಳಿಕ, ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೋಹಿತದ ಅತಿನೇರಿಳೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಕಿರಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯ ಅತಿ ಪ್ರಬಲ ಆಕರಗಳು ಲಭ್ಯವಾದುವು. ಈ ರೀತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ವಿಕಿರಣವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಆವರ್ತನಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ರೋಹಿತದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Cosmic Magnetobremsstrahlung (synchrotron Radiation), by Ginzburg, V. L., Syrovatskii, S. I., ARAA, 1965
* Developments in the Theory of Synchrotron Radiation and its Reabsorption, by Ginzburg, V. L., Syrovatskii, S. I., ARAA, 1969
* Lightsources.org
* BioSync – a structural biologist's resource for high energy data collection facilities
* X-Ray Data Booklet

ವರ್ಗ:ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹ್ವೀಟ್ಸ್ಟೋನ್ ಬ್ರಿಜ್

alt=A Wheatstone bridge has four resistors forming the sides of a diamond shape. A battery is connected across one pair of opposite corners, and a galvanometer across the other pair.|thumb|300x300px|ಹ್ವೀಟ್‍ಸ್ಟೋನ್ ಬ್ರಿಜ್‍ನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ರೇಖಾಚಿತ್ರ. ಅಜ್ಞಾತ ರೋಧ *Rx* ನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕಾಗಿರುವುದು; ರೋಧಗಳಾದ *R*1, *R*2 ಮತ್ತು *R*3 ಜ್ಞಾತವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ *R*2 ವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಬಹುದು. ಅಳೆದ ವೋಲ್ಟೇಜ್ *VG* 0 ಆಗಿದ್ದಾಗ, ಎರಡೂ ಕಾಲುಗಳು ಸಮಾನವಾದ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಅನುಪಾತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ: *R*2/*R*1 = *Rx*/*R*3 ಮತ್ತು *Rx*= *R*3*R*2/*R*1.
**ಹ್ವೀಟ್‍ಸ್ಟೋನ್ ಬ್ರಿಜ್** ಎಂದರೆ ಅಜ್ಞಾತ ರೋಧವನ್ನು (ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್) ಜ್ಞಾತ ಶಿಷ್ಟ ರೋಧದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಮೊದಲಿನದರ ವಿದ್ಯುದ್ರೋಧವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನ. **ಹ್ವೀಟ್‌ಸ್ಟೋನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್**, **ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಬ್ರಿಜ್** ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಉಪಜ್ಞೆಕಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹ್ವೀಟ್‌ಸ್ಟೋನ್ (1802-1914) ಎಂಬಾತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗಣಿತವಿದ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಹಂಟರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಎಂಬವನ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಾಧನವಿದು. ವಿದ್ಯುದ್ರೋಧಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವುದಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹದ ಅತಂತ್ರಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಬ್ರಿಡ್ಜನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ಮಾಪನೆ ನಿಜಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಹ್ವೀಟ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಬ್ರಿಜ್‌ನ ತತ್ತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚನೆಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನ ವ್ಯುತ್ಕ್ರಮಪ್ರವಾಹ ಬ್ರಿಜ್. ಪ್ರೇರಕತ್ವವನ್ನು (ಇಂಡಕ್ಟನ್ಸ್) ಮತ್ತು ಧಾರಿತ್ವವನ್ನು (ಕಪ್ಯಾಸಿಟನ್ಸ್) ಇದರಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* *DC Metering Circuits* chapter from *Lessons In Electric Circuits Vol 1 DC* free ebook and *Lessons In Electric Circuits* series.
* Test Set I-49

ವರ್ಗ:ಮಾಪನ ಉಪಕರಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಂಡಿಪುನಾರ್

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸಸ್ಯಗಳು

***ಅಂಡಿಪುನಾರ ಅಥವಾ ಅಂಡಾಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕರಾಲಿಯಾ ಬ್ರಾಚಿಯಾಟಾ*** ಎಂಬುದು ರೈಜೋಫೊರೇಸಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮರವಾಗಿದೆ, ಇದು ೨೫ ಮೀಟರ್ ಅಥವಾ ೮೨ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.  ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಮಲೇಷಿಯಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾದಿಂದ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳವರೆಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.  ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆ *ಡಿಸ್ಫಾನಿಯಾ ಪರ್ಕೋಟಾ* ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ *ಡಿಸ್ಫಾನಿಯಾ ನುಮಾನದ* ಆತಿಥೇಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
## ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು
ಇದು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಕರಳಿ" ಎಂದೂ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ  "ವಸ್ಕಣ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದರ ಚಕ್ಕೆಯನ್ನು ಚರ್ಮ ಹದಮಾಡಲು, ಬೂದಿಯನ್ನು ಬಣ್ಣಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಔಷಧವಾಗಿ  ಇದರ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ವೃಣಗಳ ಒಣಗುವಿಕೆಗೆ ಲೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಡ್ಕೆ ಬೀಳುಬಳ್ಳಿ

***ಪೊಥೋಸ್ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡೆನ್ಸ್***  ಅರೇಸಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹಬ್ಬುವ ಅರಣ್ಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು *ಪೊಥೋಸ್* ಕುಲದ ವಿಧದ ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* Data related to Pothos scandens at Wikispecies
* International Aroid Society: 9. *Pothos scandens* L. 

ವರ್ಗ:Articles with 'species' microformats
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಳ್ಳಿಗಳು
ತುರಿಕೆಗಿಡ

**ತುರಿಕೆಗಿಡ** ಎಂಬುದು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯ. ಇದರ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಲಾಪೋರ್ಟಿಯ ಇಂಟೆರುಪ್ಟ.ಇದಕ್ಕೆ ಪಂಚರಂಗಿ,ಕಾಡು ಚುರುಚುರುಕನ ಗಿಡ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ತುಳು ಮತ್ತು ಕೊಡವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ.
### ವೈಜ್ಣಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಲಾಪೋರ್ಟಿಯ ಯೂರ್ಟಿಕೇಸಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಭೇದ ಲಾಪೋರ್ಟಿಯ ಇಂಟರುಪ್ಟ. ಇದರ ಎಲೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ತುರಿಕೆ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ತುರಿಕೆಗಿಡ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಯೂರ್ಟಿಕೇಸಿಯ ಹಲವು ಸಸ್ಯಗಳಂತೆ ಇವುಗಳು ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಫ್ರೆಂಚ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿ  ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಡಿ ಲ್ಯಾಪೋರ್ಟೆ ಡಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ನೌ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಕುಲಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
### ಹರಡುವಿಕೆ
ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯ ಉಳಿದೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯದೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಳೆಯಂತಿರುವ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತದೆ.
===ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಂತರ್ಗತ ಮೈತ್ರಿ

**ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಂತರ್ಗತ ಮೈತ್ರಿ (ಭಾ.ರಾ.ಅ.ಅಂ.ಮೈ.)** (  ;ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ್ ಸಮಾವೇಶೀ ಗಠ್ಬಂಧನ್) ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೬ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ದೊಡ್ಡ ಟೆಂಟ್ ರಾಜಕೀಯ ಮೈತ್ರಿಯಾಗಿದೆ .  ೨೦೨೪ ರ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ನೇತೃತ್ವದ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವುದು ಮೈತ್ರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಆನೆಚಗಟೆ

**ಆನೆಚಗಟೆ**  ಅಥವಾ ಕೋಲ್‍ತೊಗಚೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಸ್ಯದ ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಾಮ ಸೆನ್ನಾ ಅಕ್ಸಿಡೆಂಟಲಿಸ್ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಕಾಫಿ ಸೆನ್ನಾ, ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಸೆನ್ನಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಇದು ಫ್ಯಾಬೇಸಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿರುವ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.ಇದು ಪಿಚ್ಛಕ (pinnate) ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದೊಂದು ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ.ಇದು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಉಷ್ಣವಲಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
### ವಿವರಣೆ
ಆನೆಚಗಟೆ ಸುಮಾರು ೧ ರಿಂದ ೩ ಆಡಿ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು ಎರಡರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ಮೃದುವಾದ ಕೂದಲುಳ್ಳ ಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಹೂ ಬಿಡುವಿಕೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವರಣೆ
ಜಾತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ೧೭೫೩ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಿಯಸ್ ವಿವರಿಸಿದರು, ಅವರು ಜಮೈಕಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾದರಿಗಳಿಂದ *ಪ್ಲಾಂಟರಮ್ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ* *ಕ್ಯಾಸಿಯಾ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟಲಿಸ್* ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದರು.   ೧೮೨೯ ರಲ್ಲಿ, ಲಿಂಕ್ ತನ್ನ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಚ್ ಜುರ್ *ಎರ್ಕೆನ್ನಂಗ್ ಡೆರ್ ನಟ್ಜ್‌ಬಾರ್‌ಸ್ಟೆನ್* ಉಂಡ್ *ಆಮ್ ಹ್ಯೂಫಿಗ್‌ಸ್ಟನ್ ವೊರ್ಕೊಮೆಂಡೆನ್ ಗೆವಾಚ್‌ಸೆಯಲ್ಲಿ* *ಎಸ್. ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟಲಿಸ್* ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸೆನ್ನಾ ಜಾತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದನು.   ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಶೇಷಣ ( *ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟಲಿಸ್* ) ಎಂದರೆ "ಪಶ್ಚಿಮ". 
### ವಿಷತ್ವ
ಸಸ್ಯವು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ,  ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಎಮೋಡಿನ್ ಎಂಬ ಆಂಥ್ರಾಕ್ವಿನೋನ್‌ನ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಕಾರಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೀಜಗಳು ಕ್ರೈಸರೋಬಿನ್ (1,8-ಡೈಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ-3-ಮೀಥೈಲ್-9-ಆಂಥ್ರೋನ್) ಮತ್ತು ಎನ್-ಮೀಥೈಲ್ಮಾರ್ಫೋಲಿನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ವಿಷಕಾರಿ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಮಾಲ್ಸೀವ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಸಸ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಫಿಫಾ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್

**ಫಿಫಾ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್** ಎಂಬುದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರೀಡೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾದ ಫೆಡರೇಶನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ( ಫೀಫಾ ) ಸದಸ್ಯರ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. 1991 ರಿಂದ ಪುರುಷರ ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ನಂತರ ಫಿಫಾ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವರೂಪದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅರ್ಹತಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ 31 ಸ್ಲಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ತಂಡವು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ 32 ನೇ ಸ್ಲಾಟ್ ಆಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. *ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ಸ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ(ಗಳು) ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಂಟು ಫಿಫಾ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳು ಗೆದ್ದಿವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಇತರ ವಿಜೇತರು ಜರ್ಮನಿ, ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ತಲಾ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ.

ಆರು ದೇಶಗಳು ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿವೆ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ತಲಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರೆ, ಕೆನಡಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ತಲಾ ಒಂದು ಬಾರಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿವೆ.

2023 ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಎರಡು ದೇಶಗಳು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್, ಜೊತೆಗೆ ಪುರುಷರು ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಫಿಫಾ ಹಿರಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಒಕ್ಕೂಟಗಳಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಫುಟ್ಬಾಲ್
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆಗಳು
ರಘುನಾಥ್ ಪ್ರಸನ್ನ

ಪಂಡಿತ್ **ರಘುನಾಥ್ ಪ್ರಸನ್ನ** ರವರು(೧೯೧೩- ಜೂನ್ ೧೯೯೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೆಹನಾಯಿ ಮತ್ತು ಕೊಳಲು ವಾದಕರು. ಅವರು ಕೊಳಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಶೆಹನಾಯಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಗಾಯನ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿದ್ದರು.
thumb|ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ರಘುನಾಥ್ ಪ್ರಸನ್ನ ತ್ರಿಪುರ ಬಾನ್ಸುರಿ ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ 
ರಘುನಾಥ್ ಅವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಅವರು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿ ಎಂಬುವವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಏಳು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಕೊಳಲು ಮತ್ತು ಶೆಹನಾಯಿ ವಾದಕ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸನ್ನ, ಅವರ ಮಗ ರಿಷಬ್, ರಾಜೇಶ್ ಮತ್ತು ರಿತೇಶ್ ಬಾನ್ಸುರಿ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ 
ರಘುನಾಥ್ ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಗೌರಿ ಶಂಕರ್ ಇಂದ ಶೆಹನಾಯಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಾರಣಾಸಿಯ ದೌಜಿ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರಿಂದ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಶೆಹನಾಯಿ ವಾದನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಕೊಳಲು (ತ್ರಿಪುರ ಬಾನ್ಸುರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಬಾನ್ಸುರಿ) ವಾದನವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲಕ್ನೋ, ಅಲಹಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ರಾಂಚಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ನಾಟಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.

ರಘುನಾಥ್ ಅವರು ತ್ರಿಪುರಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಬಾನ್ಸುರಿಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ರಘುನಾಥ್ ಪ್ರಸನ್ನರವರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರಾದ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಭೋಲಾನಾಥ್ ಪ್ರಸನ್ನಸ್, ಅವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ರಾಕೇಶ್ ಮತ್ತು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸನ್ನಸ್, ನಿರಂಜನ್ ಪ್ರಸಾದ್, ಮತ್ತು ಭಾನು ಮತ್ತು ರೋನು ಮಜುಂದಾರ್ಸ್ ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಅಲೈನ್ ಡೇನಿಯಲೌ ಅವರು *ಆಂಥಾಲಜಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್* ಆಲ್ಬಂನಲ್ಲಿ ರಘುನಾಥ್ ಪ್ರಸನ್ನರವರ ಶೆಹನಾಯಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾ ಬಾನ್ಸುರಿಯನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* Raghunath Prasanna at AllMusic

ವರ್ಗ:೧೯೯೯ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೧೩ ಜನನ
ವರ್ಗ:ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವಿಜಯ ರಾಘವ ರಾವ್

ಪಂಡಿತ್ **ವಿಜಯ ರಾಘವ ರಾವ್** ( ೩ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೫ ) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕೊಳಲು ವಾದಕ, ಸಂಯೋಜಕ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ, ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿ ಬರಹಗಾರು. ಇವರು ೩ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೫ರಂದು ಜನಿಸಿದರು

ಅವರು ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು,  ಮತ್ತು ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂಗೀತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. 

## ಜನನ
ಇವರು  ೩ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೫ರಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಅವರು ೧೯೪೭ರಿಂದ ಶ್ರೀಮತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿ. ರಾವ್  ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.  ಅವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳು, ಒಂಬತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮೊಮ್ಮಮಗು ಇದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಗಿದ್ದರು, ಅಮೇರಿಕರ ಖಾಯಂ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.

## ಮರಣ
ಇವರು ೩೦ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ರಂದು ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೨೦೧೧ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೨೫ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಒಳ್ಳೆ ಕೊಡಿ

***ಒಳ್ಳೆ ಕೊಡಿ***  ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಮಲಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ, ಸಿಂಗಾಪುರ ಮತ್ತು ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.  ಇದು ಮರಳು ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ **ಕಯಾಮ್**, **ಡೆಲೆಕ್ ಬಂಗಾಸ್**, **ಡೆಲೆಕ್ ಏರ್**, **ನಿಪಿಸ್ ಕುಲಿತ್** ( ಮಲಯದಲ್ಲಿ "ತೆಳುವಾದ ಚರ್ಮ"),

### ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು 
thumb|220x220px| *M. ಎಡ್ಯೂಲ್* ಹೂಗಳು.
ಮರವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಈ ಹೂವುಗಳು ಮೊನಚಾದ, ಗೋಳಾಕಾರದ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ಜನರು ಕರೋನವೈರಸ್ನ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೂವು ನಿಯಮಿತವಾದ ಹರ್ಮಾಫ್ರೋಡೈಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಅಂಗದ ಬಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಯ ಹಾಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರ ಕೇಸರಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವಿನ ದಳಗಳು ಉದುರಿದಂತೆ, ಕೆಳಗಿನ ಮರಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳು ಮಾವಿನಲ್ಲಿ ಧೂಳೀಪಟವಾಗುತ್ತವೆ.

ಹಣ್ಣು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರುವ ತಿರುಳಿರುವ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಅಥವಾ ಬೆರ್ರಿ ಆಗಿದೆ, ಇದು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. 
## ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ 
ಎಲೆಗಳು ಗ್ಲುಕೋಸೈಡ್‌ಗಳು, ರಾಳಗಳು, ಬಣ್ಣ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು, ಒಸಡುಗಳು, ಪಿಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಈ ಮರವು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮರದ ಮೂಲವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ. ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದರ ತುದಿಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಲ್ಲುಜ್ಜುವ ಬ್ರಷ್ ಆಗಿ ಉಜ್ಜಬಹುದು.

ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದು, ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಭೇದಿಗೆ ಔಷಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ಬಂಜಾರ ಭಾಷೆ

thumb|ಬಂಜಾರ ಭಾಷೆಯ ಭಾಷಣಕಾರ.
**ಬಂಜಾರ್** ಅಥವಾ **ಬಂಜಾರೀಸ್** (  ;  ) ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಆಗ್ನೇಯ ಕಾಲಿಮಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜಾರ್ ಪ್ರದೇಶd ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು - ಬಂಜಾರೀಸ್‌ನವರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಆಸ್ಟ್ರೋನೇಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಬಂಜಾರ ಭಾಷೆಯು   ಲಿಂಗ್ವಾ ಫ್ರಾಂಕಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಲಿಮಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ  ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯ ಕಾಲಿಮಂಟನ್ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೆರುಯನ್ ರೀಜೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಸುಕಮಾರಾ ರೀಜೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲಿಮಂಟನ್ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆ.

ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಂಜಾರೀಸ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿ, ಬಂಜಾರೀಸ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ  ಬಂಜಾರೀಸ್ ಚದುರಿಹೋಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಂದಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ರೂನಿ, ಮಲೇಷ್ಯಾ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಬಾ ಮತ್ತು ಪೆರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ), ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾತಿನ ನಿರರ್ಗಳತೆಯು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

## ಉಪಭಾಷೆಗಳು 
ಬಂಜಾರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಉಪಭಾಷೆಗಳ  ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ:

# ಬಂಜಾರ ಹುಲು  
# ಬಂಜಾರ್ ಕೌಲಾ

ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂಜಾರ್ ಹುಲು ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಹುಲು ಸುಂಗೈ ರೀಜೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಹುಲು ಸುಂಗೈ ರೀಜೆನ್ಸಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬಂಜಾರೀಸ್ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ 
ಬಂಜಾರ ಭಾಷೆಯ ವ್ಯಂಜನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಉಚ್ಚಾರಾಂಶದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ:

* [ʔ] ಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ /k/ ನ ಭಿನ್ನಧ್ವನಿ ಆಗಿದೆ.
* ಕೆಳಗಿನ ವ್ಯಂಜನಗಳು CVC ಉಚ್ಚಾರಾಂಶವನ್ನು ಮುಚ್ಚಬಹುದು: . ಪದಗಳು ವ್ಯಂಜನ ಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ, NC ಅನುಕ್ರಮವು ಯಾವಾಗಲೂ ಏಕರೂಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮತ್ತು *sing-* ನಂತಹ ಕೆಲವು ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಇತರ ಅನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಉದಾ . ಇತರ  

### ಸ್ವರಗಳು 
ಸುದರ್ಮೊ ಐದು ಏಕ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು:

[ə] ಎಂಬುದು /ɛ/ ನ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದೆ.

ದುರಾಸಿದ್ ಪಹುಲುವಾನ್ ಬಂಜಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಧ್ವನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಸಂಧಿಸ್ವರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ: 

ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ,  ಧ್ವನ್ಯಂತರ  ಮತ್ತು  ಧ್ವನ್ಯಂತರ  ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಧಿಸ್ವರಗಳು . /e/ ಅಥವಾ /o/ ನೊಂದಿಗೆ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಈ ಮೂರು ಸ್ವರಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾ   ಎಂದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಂಜಾರೀಸ್ ಭಾಷಿಕರು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ದ್ವಿಭಾಷಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಅರಿವು ಅಪರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ.

## ವರ್ಣಮಾಲೆ 
ಪ್ರಮಾಣಿತ ವರ್ಣಮಾಲೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

## ಮಾದರಿ ಪಠ್ಯ 
### ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಘೋಷಣೆ 
ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂಜಾರೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

### ಸರಳ ಸಂಭಾಷಣೆ 
ಬಂಜಾರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರಳ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

### ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ 
ಬಂಜಾರೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಬಂಜಾರ್ ಜನರು
* ಬಂಜಾರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
* ಬಂಜರ್ಮಸಿನ್
* ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಲಿಮಂಟನ್
* ಪ್ಯಾರಡೈಸೆಕ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ಚೇತನ್ ಜೋಶಿ

**ಚೇತನ್ ಜೋಶಿ** ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಳಲು ವಾದಕರು. ಅವರು ಝರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನೊಮುಂಡಿ ಮತ್ತು ಬೊಕಾರೊ ಸ್ಟೀಲ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ದಿವಂಗತ ಆಚಾರ್ಯ ಜಗದೀಶ್ (ಬೊಕಾರೊ), ದಿವಂಗತ ಪಂಡಿತ್ ಭೋಲಾನಾಥ್ ಪ್ರಸನ್ನ (ಅಲಹಾಬಾದ್), ದಿವಂಗತ ಪಂಡಿತ್ ರಘುನಾಥ್ ಸೇಠ್ (ಮುಂಬೈ)  ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಅಜೋಯ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ) ಅವರಲ್ಲಿ  ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅವರು ಬಿಹಾರದ (ಈಗಿನ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ) ಧನ್ಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಝರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಜೋಶಿಯವರು ಚಹಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಅನ್ನು ರಾಮಚಂದ್ರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಬೊಕಾರೊ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು ೧೯೮೭ ರಿಂದ ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೊಳಲು ಪಾಠವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ದೆಹಲಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೮೮ರಿಂದ ೨೦೧೨ರವರೆಗೆ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೨ ರಿಂದ, ಅವರು ನೋಯ್ಡಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು ನುಡಿಸಿದರು.

## ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು 
ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಾದ್ಯಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದ, ಚೇತನ್ ಜೋಶಿ ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೪ರ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ವಾರದಲ್ಲಿ, ಹಜಾರಿಬಾಗ್, ಧನ್ಬಾದ್, ಬೊಕಾರೊ, ರಾಂಚಿ, ಮುಂಗೇರ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಜುಗಲ್ಬಂದಿ ಕಛೇರಿಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವೇಣು ನಾಡ್ (ಕೊಳಲಿನ ಧ್ವನಿ) ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಜಪಾನಿನ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.. ಅವರು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸಂತೂರ್, ಪಿಟೀಲು, ಗಿಟಾರ್, ಸಿತಾರ್, ಸರೋದ್ ಮತ್ತು ಕೊಳಲು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಜುಗಲ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಜೆಮ್ಷೆಡ್ಪುರದ ಎಕ್ಸ್ಎಲ್ಆರ್ಐನಲ್ಲಿ, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಗುವಾಹಟಿಯ ರವೀಂದ್ರ ಭವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಐಐಎಂ ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ರಸ್ರಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕೊಳಲು ಉತ್ಸವದ ೭ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು, ಇದು ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿ, ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಂತಹ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಮತ್ತು ರೋನು ಮಜುಂದಾರ್ ಅವರಂತಹ ಭಾರತದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಳಲುವಾದಕರು ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಉತ್ಸವವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುಎನ್ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಅವರು ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೭ ರಂದು ಪಂಜಾಬ್ ಕಲಾ ಭವನದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಭಾರತಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು 

೨೦೨೨ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೪ನೇ ಭಾನುವಾರ ಅವರು ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಶೋ ನಿರುಪಕಿಯಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ನಿಧಿ ಕುಮಾರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಕೂಲ್ಜ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಅವರಿಗೆ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜಕೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮಾನ್ (ರಾಜ್ಯ ಗೌರವ) ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಅವರು ಸುರ್ ಮಣಿ, ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಸಮ್ಮಾನ್, ಸಂಗೀತ ಕಲಾ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಲಾ ರತ್ನ ಸಮ್ಮಾನ್, ಸಂಗಮ ಸಮ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ತಾರಕಾಸುರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ತಾರಕಾಸುರ*** (  ) 2018 ರ ಕನ್ನಡ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಬಂಡಿಯಪ್ಪ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹುಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ವೈಭವ್ ಅವರನ್ನು ಹೊಸ ನಟನಾಗಿ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಾನ್ವಿತಾ ಕೂಡ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಡ್ಯಾನಿ ಸಪಾನಿ ನಾಯಕ ಖಳನಟನಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬುಡಬುಡ್ಕೆ ಎಂಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಅದರ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಥೆಗೆ ಚಿತ್ರವು ಭಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಎಂಜಿರು

**ಎಂಜಿರು** ಅಥವಾ **ಮರಸುತ್ತು ಬಳ್ಳಿ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಸ್ಯವು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಬಳ್ಳಿ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಗೆಟೋನಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

***ಗೆಟೋನಿಯಾವು*** ಕಾಂಬ್ರೆಟೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಏಕರೂಪದ ಕುಲವಾಗಿದೆ. ಒಂದೇ ಜಾತಿಯೆಂದರೆ ***ಗೆಟೋನಿಯಾ ಫ್ಲೋರಿಬಂಡ***, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ **ಉಕ್ಷಿ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸ್ಥಳೀಯ ಶ್ರೇಣಿ ಭಾರತ, ಅಸ್ಸಾಂನಿಂದ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ ಮಲೇಷ್ಯಾ.

ಇದು ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪ ನವಿರು ಗರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಬೂದು ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆರಟಿನಸ್ ಎಲೆಗಳು, ಅಂಡಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಅಂಡಾಕಾರದ, 5-12 &nbsp;ಸೆಂ ಉದ್ದ ಇವೆ. ಹೊಸ ಕವಲುಗಳು ಕೂದಲುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತುಕ್ಕು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಕವಲುಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ಹೂವುಗಳ ತೊಟ್ಟುಗಳು  ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪವಾದ ನವಿರು ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ದಳಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 10 ಕೇಸರಗಳನ್ನು 2 ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಣ್ಣಿನ ಪ್ರಾರಂಭವು 1 ಹೃತ್‍ಕುಕ್ಷಿ   ಮತ್ತು 3 ಲೋಲಕ ಅಂಡಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತುಪ್ಪುಳಿನಂತಿರುವ ಹುಸಿ-ರೆಕ್ಕೆಯ ಹಣ್ಣು, ಇದು ಸುಮಾರು 8 ಮಿ.ಮೀ ಉದ್ದ, 5 ಅಂಚುಗಳು ಮತ್ತು 5 ನಿರಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ನಯವಾದ ರೆಕ್ಕೆ 10-14 ಮಿ.ಮೀ ಉದ್ದ ಆಗಿ ಹಿಗ್ಗುತ್ತದೆ&nbsp;. ಬಾಹ್ಯದಳಗಳು  ಪ್ರಮುಖ, ಕೂದಲುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಆಗಿದೆ.

### ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊರೆಗಳು ಬತ್ತಿಹೋದಾಗ ಈ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು ಉಕ್ಷಿಯನ್ನು ಜೀವರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳ್ಳಿಯ ವಿಭಾಗಗಳು ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ, ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಎಲೆಗಳು ಕಹಿ, ಸಂಕೋಚಕ, ವಿರೇಚಕ, ಆಂಥೆಲ್ಮಿಂಟಿಕ್, ಡಿಪ್ಯುರೇಟಿವ್, ಡಯಾಫೊರೆಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರಿಫ್ಯೂಜ್. ಕರುಳಿನ ಹುಳುಗಳು, ಉದರಶೂಲೆ, ಕುಷ್ಠರೋಗ, ಮಲೇರಿಯಾ ಜ್ವರ, ಭೇದಿ, ಹುಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಕಾಮಾಲೆ, ಹುಣ್ಣು, ಪ್ರುರಿಟಸ್ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಭಾರತದ ಹೂವುಗಳು - ಉಕ್ಷಿ

ವರ್ಗ:Articles with 'species' microformats
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಚೆಂಚೊ ಗೈಲ್ಟ್ಶೆನ್

**ಚೆಂಚೋ ಗೈಲ್ಟ್‌ಶೆನ್** (ಜನನ 10 ಮೇ 1996) ಒಬ್ಬ ಭೂತಾನ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಲಿಗಾ 2 ಕ್ಲಬ್ ಶ್ರೀವಿಜಯಕ್ಕೆ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭೂತಾನ್ ಪರ ಗೈಲ್ಟ್‌ಶೆನ್ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರ.

ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನೋ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಅವರ ಆಟದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು *CG7* ಅಥವಾ *ಭೂತಾನ್ ರೊನಾಲ್ಡೊ* ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಗೈಲ್ಟ್‌ಶೆನ್ ದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಆಡುವ ಮೊದಲ ಭೂತಾನ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ

**ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ** ಎಂದರೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಬಲಗಳು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ವರ್ತಿಸುವಾಗ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಹಾಗೂ ಆ ಬಲಗಳು ನಿವಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ತನ್ನ ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣ (ಇಲಾಸ್ಟಿಸಿಟಿ). 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಬಾಯ್ಲ್‌ನ ಬರೆಹಗಳಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥ ಪಡೆಯಿತು. ವಾಯುವಿನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಗುಣದ ಬಗ್ಗೆ ಆತ 1660ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ. ವಿರೂಪಿತ ವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಬಲಗಳ ವಿವರಣೆಗೂ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದ. ಆದರ್ಶ ಅನಿಲವೊಂದರ ಒತ್ತಡ (*p*) *dp* ಯಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವಾಗ ಅದರ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ (v) dv ಬದಲಾವಣೆಯಾದರೆ pv = k (k ಸ್ಥಿರಾಂಕ). ಇದು ಬಾಯ್ಲ್‌ನ ನಿಯಮ, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು.

ಘನವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಯ ಮೊದಲ ನಿಯಮವನ್ನು 1660ರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಹೂಕ್ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿ 1676ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇಂದಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪೀಡನೆ (ಸ್ಟ್ರೆಸ್) ಕೃಷ್ಟಿಗೆ (ಸ್ಟ್ರೇನ್) ಅನುಲೋಮಾನುಪಾತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು. ಪೀಡನೆ ಅಂದರೆ ಬಲ ಮತ್ತು ಆ ಬಲ ರವಾನೆಯಾಗುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ. ಕೃಷ್ಟಿ ಅಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಉದ್ದಗಳ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ.

ಹೂಕ್ ನಿಯಮವನ್ನು ತಾಮಸ್ ಯಂಗ್ (1773-1829) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಉದ್ದದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪೀಡನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಟಿಗಳ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು *ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್* ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಉದ್ದ l ಮತ್ತು a ಅಡ್ಡಕೊಯ್ತದ ಒಂದು ದಂಡದಗುಂಟ F ಬಲ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅದರ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆ  dl ಎಂದಾದರೆ ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್ ಪಾರ್ಶ್ವ ಕೃಷ್ಟಿ (ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಸ್ಟ್ರೇನ್) ಮತ್ತು ನೀಳ ಕೃಷ್ಟಿಗಳ (ಲಾಂಜಿಟ್ಯೂಡಿನಲ್ ಸ್ಟ್ರೇನ್) ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೆ ಪಾಯ್‌ಸಾನ್ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ (σs) ಎಂದು ಹೆಸರು. ವಸ್ತುವಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಗಾತ್ರ v ಯಲ್ಲಿ dv ಬದಲಾವಣೆಯಾದರೆ ಸಿಗುವುದು ಗಾತ್ರ ಸ್ಥಿರಾಂಕ. ಇಲ್ಲಿ p = ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು dv/v ಗಾತ್ರಾತ್ಮಕ ಕೃಷ್ಟಿ. ಕೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸಿ ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಪೀಡನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತಾಮಿತಿ (ಇಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಲಿಮಿಟ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ಪರ್ಶಕೀಯ ಪೀಡನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೋನದಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ. *F* ಬಲ *a* ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಶಕೀಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪರೂಪಣಕೋನ (ಷಿಯರ್ ಆ್ಯಂಗಲ್) *θ* ಎಂದಾದರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತಾ ಸ್ಥಿರಾಂಕ G = \frac{F}{a \tan \theta}. ಇದಕ್ಕೆ ಅನಮ್ಯತಾ ಸ್ಥಿರಾಂಕ (ರಿಜಿಡಿಟಿ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಿರಾಂಕಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು

 E = 2G(1+\nu) = 3K(1-2\nu)

ಎಂದು ಬರೆಯಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ E = ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್, G = ರಿಜಿಡಿಟಿ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್, v = ಪಾಯ್‍ಸಾನ್ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ, K = ಗಾತ್ರ (ಘನ) ಮಾಡ್ಯುಲಸ್.

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* The Feynman Lectures on Physics Vol. II Ch. 38: Elasticity

ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯ

## ಜೀವನ
ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರು ೧೮೯೯, ಮಾರ್ಚ್ ೩ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶೇಷಗಿರಿ ಮಲ್ಯ. ಶೇಷಗಿರಿ ಮಲ್ಯರು ಪೆರ್ಡೂರು ಅನಂತ ಪಧ್ಮನಾಭ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕರಣಿಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಗನಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ಹೆಬ್ಬಯಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರು ಮಿಷನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಫ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಮಂಗಳೂರಿನ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ದೇಶ ಸೇವೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು.

## ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ
೧೯೨೦ ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯ ರಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಖಿಲಾಫತ್ ನಾಯಕರಾದ ಮೌಲನಾ ಶೌಕತ್ ಅಲಿಯವರು ಜನರಲ್ ಯಾಗು ಬಾ ಹುಸೇನ್ ಅವರೊಂದಿಗಿದ್ದರು. ಮಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಂಡ ಮೆರವಣಿಗೆಯಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಭೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಅಂದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸಂದೇಶದಂತೆ ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.

ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರ *ಶ್ಯಾಮು*, ಕಾದಂಬರಿ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಆತ್ಮ ಕಥನವಾಗಿದೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೀ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರು ಆಂಗ್ಲ, ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರು ಚಳುವಳಿ ಧರ್ಮ ಯುದ್ಧದ ವಿಚಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಇವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೋಷಿತ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಯೋಗ್ಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡು ತಿಲಕ ವಿದ್ಯಾಲಯವೆಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಹಭಾಗಿಯಾದ ನಾರಾಯಣರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ವಿ. ಎಸ್. ಕುಡ್ವರವರು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. 

ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರವರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಿ ಮರಳಿದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆ ಸಂಪಾದಕತ್ವವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಮಧ್ಯಪಾನ ವಿರೋಧಿ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು *ಕನ್ನಡ ಸಹಕಾರಿ ಪತ್ರಿಕೆ*ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸಿದರು. ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟ ಮಲ್ಯರು ಮದ್ಯವಿರೋಧ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ೬ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ನಂತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಇವರು ಕನ್ನಡ ಸಹಕಾರಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನ ಧ್ಯೇಯ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. *ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿ ಪತ್ರಿಕೆ*ಯನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಆದರ್ಶದಂತೆ ಆರಂಭಿಸಿಲಾಗಿತ್ತು.

## ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ಮಲ್ಯರು *ಭಾರತಾಂಬೆ ಪತ್ರಿಕೆ*ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಕಿಲ್ಲೆಯವರ *ಸರ್ವೋದಯ* ಹಾಗೂ ಎ. ಎಸ್. ಕಾಮತ್‍ರವರ *ಸ್ವದೇಶಿ ಅಭಿಮಾನಿ* ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಸ್ವದೇಶಿ ಅಭಿಮಾನಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಭಾರತ, ಚರಕ ಸಂದೇಶ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಬಂಟ್ವಾಳ ನಾರಾಯಣ ನಾಯಕ್ ಮತ್ತಿತರರ ನೆರವಿನಿಂದ ಸಮಾಚಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೊನೆಯವರೆಗಿದ್ದರು. ಇವರು *ಸೀತಾರಾಮ* ಎಂಬ ಗುಪ್ತನಾಮದಿಂದ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಮರಣ
ಇವರು ೧೯೫೫ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು, ತಮ್ಮ ೫೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* ಇಂದಿರಾ ನಾಯಕ್ ಅವರಿಂದ, ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯರವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.

ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಲಿವುಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹರಿದಾಸ್ 1944 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

## ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ 
ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ₹2 ಬಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ 2008 ರ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ದಶಾವತಾರಂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಹತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.. 

ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ₹2 ಶತಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

## ಆರಂಭಿಕ ದಿನದ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ 
ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಆರಂಭಿಕ ದಿನದ ಒಟ್ಟು ಕಲೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಟಾಪ್ 10 ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಸ್ಥಾಯೀ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಜ್ಞಾನ

**ಸ್ಥಾಯೀ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಜ್ಞಾನ**ವು ಸ್ಥಾಯೀ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯಿಸುವ ವಿಜ್ಞಾನಶಾಖೆ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್). ವಿದ್ಯುತ್ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟವಲ್ಲದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಆವೇಶಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಆವೇಶಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ತಟಸ್ಥವಲ್ಲದ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಈ ಆವೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದರ ಮಿಗತೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆವೇಶಗಳ ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಆದರೂ ಆವೇಶಗಳ ಮೊತ್ತ ಬದಲಾಗದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವೇ *ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ* (ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಜ್). ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸದಾ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಾಯೀ ವಿದ್ಯುದ್ಬಲ (ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುದ್ಬಲ) ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ವಿಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ. ವಿದ್ಯುತ್‌ಕ್ಷೇತ್ರ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಫೀಲ್ಡ್) ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭವ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್) ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದೂ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಗಳಿಂದಾಗಿಯೇ. ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯೀವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ನೆಲಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಸಂಬಂಧೀ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸ್ಥಾಯೀ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ.

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* The Feynman Lectures on Physics Vol. II Ch. 4: Electrostatics
* Introduction to Electrostatics: Point charges can be treated as a distribution using the Dirac delta function

ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ