ಬದರೀನಾಥ್‌‌

**ಬದರೀನಾಥ್‌‌**  ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಛಾಮೊಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ನಗರ ಪಂಚಾಯತ್‌ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂಗಳ ಪವಿತ್ರ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ.  ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕು/ಛಾರ್‌ ಧಾಮ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವುಳ್ಳ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.

## ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ಭೂಗೋಳೀಯವಾಗಿ  ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ 3,415&nbsp;ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು (11,204&nbsp;ಅಡಿಗಳು) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.  ಅಲಕ್‌ನಂದಾ ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಗರ್ಹ್‌ವಾಲ್‌ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.  ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನೀಲಕಂಠ ಶಿಖರದ (6,560m) ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.  ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ಋಷಿಕೇಶ/ಹೃಷಿಕೇಶ/ರಿಷಿಕೇಶದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 301&nbsp;km ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.  (ಕೇದಾರನಾಥದ ಬಳಿಯ) ಗೌರಿಕುಂಡದಿಂದ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬದರೀನಾಥ್‌ 233&nbsp;km ದೂರದಲ್ಲಿದೆ

## ಮಹತ್ವ
ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರರು ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.  ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, 1961ರಲ್ಲಿ 90,676ರಷ್ಟಿದ್ದ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2006ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಅಂದಾಜು 600,000ಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿದೆ., ಸಹಾ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬದರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಕೆಲ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಬೋರೆಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳು ಬದರೀನಾಥ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ದೇವಾಲಯ 
ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ದೇವಾಲಯವು ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.  ದಂತಕಥೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಶಂಕರರು ಅಲಕ್‌ನಂದಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಬದರೀನಾರಾಯಣ ದೇವರ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣ ಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡರು.  ಅವರು ಮೂಲವಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಪ್ತ್‌ ಕುಂಡ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಯ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಗುಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.  17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಗರ್ಹ್‌ವಾಲ್‌ನ ರಾಜರುಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.  1803ರಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಯಾದ ಕಾರಣ ಜೈಪುರದ ರಾಜರು ಅದನ್ನು ಪುನರ್ನಿಮಾಣ ಮಾಡಿದರು.

ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗುಮ್ಮಟ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಣಲೇಪಿತ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯವು ಸರಿಸುಮಾರು 50&nbsp;ft (15 m) ಎತ್ತರವಿದೆ.

ದಂತಕಥೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ದೇವತೆ ಗಂಗಾಳನ್ನು ಮನುಕುಲವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಲೆಂದು ಭೂಮಿಗೆ ಅವರೋಹಿಸಲು ಕೋರಿಕೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯು ಆಕೆಯ ಅವರೋಹಣದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.  ಆದ್ದರಿಂದ ಬೃಹತ್‌ ಗಂಗಾ ವಾಹಿನಿಯು ಹನ್ನೆರಡು ಪವಿತ್ರ ವಾಹಿನಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು, ಅಲಕ್‌ನಂದಾ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಬದರೀನಾಥ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪಾಂಡವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಗರ್ಹ್‌ವಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ 'ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರುವುದು' ಎಂಬರ್ಥ ಬರುವ ಹೆಸರಿನ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಿಣಿ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರುವಾಗ ಪ್ರಪಾತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂಬ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ.  ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಂಡವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ (ಸ್ವರ್ಗ) ಹೋಗುವಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ  ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 4&nbsp;km ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮನಾ ಪಟ್ಟಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದರು.  ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಾಸರು, ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಬರೆದ ಗುಹೆ ಕೂಡಾ ಮನಾದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಪದ್ಮ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬದರೀನಾಥ್‌‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧ ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳ ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ., ಪ್ರಕಾರ ಬದರೀನಾಥ್‌‌ 841ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 65% ಪುರುಷರೂ ಮತ್ತು 35% ಮಹಿಳೆಯರೂ ಇದ್ದಾರೆ.  ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸರಾಸರಿ 85%ರಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷರತೆ ದರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಯಾದ 59.5%ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ; with 92%ರಷ್ಟು ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 72%ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 9%ರಷ್ಟು ಜನ 6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ
* ಬದರೀ ನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯ

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
* ಛಾರ್‌ ಧಾಮ್‌, ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ 
* ಭಾರತದ ಬದರೀನಾಥ್‌‌ಗೆ ಜಾಲತಾಣ - ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ಮಾಹಿತಿ
* ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ 
* ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸ 
* ಬದರೀನಾಥ್‌‌ ಪ್ರವಾಸೀ ಕೈಪಿಡಿ
* ಬದರೀನಾಥ್‌‌ನ ಚಿತ್ರಸಂಪುಟಗಳು, 345 ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, 1280x960
* 

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಛಾಮೊಲಿ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು