ಅಮರಾವತಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು

**ಅಮರಾವತಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು** ಅಮರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟು. ಇದು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಮರಾವತಿನಗರದಲ್ಲಿದೆ.  ಅಮರಾವತಿ ಜಲಾಶಯವು ೯.೩೧ ಚದರ ಕೀ.ಮೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೩೩.೫೩ ಮೀ ಆಳವಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ನಾಲ್ಕು ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಗ್ಗರ್ ಮೊಸಳೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಅಮರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕೆ ಕಾಮರಾಜ್ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫ ಕಿ.ಮೀ ಅಪ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ನಲ್ಲಿ ತಿರುಮೂರ್ತಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

## ಅಮರಾವತಿ ಜಲಾಶಯ 
ಅಮರಾವತಿನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಅಮರಾವತಿ **ಜಲಾಶಯ  ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿದೆ.** ಅಮರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಕಡಿದಾದ ಅಮರಾವತಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಮರಾವತಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಅಮರಾವತಿ ಜಲಾಶಯದ ಇತಿಹಾಸ 
left|thumb| ಅಮರಾವತಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಮರಾವತಿ ಜಲಾಶಯ
ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಅಮರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨೫ ಕೀ.ಮೀ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.  ಹೂಳು ತುಂಬಿದ ಕಾರಣ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ೨೫% ರಷ್ಟು ೪ ಟಿ.ಎಮ್.ಸಿ ಅಡಿಯಿಂದ ೩ ಟಿ.ಎಮ್.ಸಿ ಅಡಿಗೆ ಕುಗ್ಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೫-೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅಮರಾವತಿ ಜಲಾಶಯದ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮಧ್ಯಮ ವಾಣಿಜ್ಯ ನೀರಾವರಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯವು ರೂ.೪೩,೫೩,೦೦೦, ೨೦೦೩-೦೪ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಮಂಡಳಿಯು ೪ ಮೆಗಾ ವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜಲ-ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಅದು ಈಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

## ಮೀನುಗಾರಿಕೆ 
೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಟಿಲಾಪಿಯಾ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ಈ ಜಲಾಶಯವು ೧೯೭೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೀನು ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಟಿಲಾಪಿಯಾ ಈಗ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಚ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಕಹೊಯ್ದ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೀವನಾಧಾರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೀನುಗಾರ ೨೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದು.  ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೧೦ ಟನ್ ಮೀನಿನ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಮೀನಿನ ಇಳುವರಿ ೧೬೮ ಕೆಜಿ/ಹೆ/ವರ್ಷ (೧೬೮ ಕೆಜಿ/ವರ್ಷ x ೯೩೧ ಹೆ = ೧೫೬,೪೦೮ ಕೆಜಿ/ವರ್ಷ = ೧೫೬.೪೦೮ ಟನ್/ವರ್ಷ.) ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಮರಾವತಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜನರಿಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಅಮರಾವತಿ ನಗರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮೀನುಗಾರರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕರಟ್ಟುಪತಿ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಐವತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಮಾಜದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮಂದಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಮೊಸಳೆಗಳು 
left|thumb| ಮೊಸಳೆ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ  ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೊಸಳೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ಚಿನ್ನಾರ್, ತೆನ್ನಾರ್ ಮತ್ತು ಪಾಂಬಾರ್ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶಾಲ-ಮೂಗಿನ ಮಗ್ಗರ್ ಮೊಸಳೆಗಳು, ಮಾರ್ಷ್ ಮೊಸಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮೊಸಳೆಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೂರು ಜಾತಿಯ ಮೊಸಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ಅವು ಮೀನು, ಇತರ ಸರೀಸೃಪಗಳು, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ೬೦ ವಯಸ್ಕ ಮತ್ತು ೩೭ ಉಪ ವಯಸ್ಕ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಮೀನು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳೆಂದರೆ: ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಸಣ್ಣ ಉಗುರುಗಳುಳ್ಳ ನೀರುನಾಯಿಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮೊರಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್-ಶೆಲ್ಡ್ ಆಮೆಗಳು.

ಅಮರಾವತಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮೊದಲು ಇರುವ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಅಮರಾವತಿ ಸಾಗರ್ ಮೊಸಳೆ ಫಾರ್ಮ್, ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೊಸಳೆ ನರ್ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ವಯಸ್ಕ ಮೊಸಳೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಪುನಃ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಲಾಶಯದ ಪರಿಧಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಡು ಗೂಡುಗಳಿಂದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಮರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಗಾತ್ರದ ಅನೇಕ ಮೊಸಳೆಗಳು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ರಾಶಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ೯೮ ಮೊಸಳೆಗಳು (೨೫ ಗಂಡು + ೭೩ ಹೆಣ್ಣು) ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮೂರು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಸಂದರ್ಶಕರ ಮಾಹಿತಿ 
ಉತ್ತಮವಾದ ಉದ್ಯಾನವನವಿದ್ದು ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಕಡಿದಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅನೈಮಲೈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಪಲ್ನಿ ಬೆಟ್ಟಗಳವರೆಗೆ ಸುಂದರವಾದ ನೋಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಹಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ದೋಣಿ ವಿಹಾರವು ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ  ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಸಳೆ ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ರತಿದಿನ  ಬೆಳಗ್ಗೆ ೯.೦೦ ರಿಂದ ಸಂಜೆ ೬.೦೦ ವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣ - ಪೊಲ್ಲಾಚಿ ಮತ್ತು ಉಡುಮಲ್ಪೇಟ್ ಮೂಲಕ ಅಮರಾವತಿನಗರಕ್ಕೆ ೯೬ ಕೀ.ಮೀ.

ಮೊಸಳೆ ತೋಟದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಅರಣ್ಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಡ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಸೂಟ್‌ಗೆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೧೫೦ ರೂ.

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

ಚಿತ್ರ:Amaravathi Reservoir & Dam.jpg|ಅಮರಾವತಿ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಚಿತ್ರ:Amaravathi Crocodile sign.jpg|ಅಮರಾವತಿ ಮೊಸಳೆ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿ
ಚಿತ್ರ:Fish Hatchery below Amaravathi Dam.jpg|ಅಮರಾವತಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಗೆ ಮೀನು ಮರಿ ಕೇಂದ್ರ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

* ಅನಮಲೈ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನೈಋತ್ಯ ನೋಟ,
* ಸ್ಪಿಲ್‌ವೇ ಫೋಟೋ,
* 5:53 ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ
* ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಅಮರಾವತಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು 

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ