ಸಿಗಿರಿಯ

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ
**ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿಂಹಗಿರಿ,ಸಿಗಿರಿಯ**

ಸಿಗಿರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಿಂಹಗಿರಿ ಎಂಬುದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದಂಬುಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿಯ ಉತ್ತರ ಮಟಾಲೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 180 ಮೀ (590 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಂಬವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವೃತ್ತಾಂತ ಕುಲವಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತಗಳ ನಂತರ ಅದು ಬೆಟ್ಟವಾಗುವವರೆಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ ಕಶ್ಯಪ (CE 477–495) ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ದೊಡ್ಡ ಕಾಡಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಈ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಿಗಳನ್ನು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು. ಈ ಬಂಡೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಬೃಹತ್ ಸಿಂಹದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದ್ವಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಈ ರಚನೆಯಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅದರ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ; ಸಿಂಹಗಿರಿ, ಸಿಂಹ ಬಂಡೆ. ರಾಜನ ಮರಣದ ನಂತರ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು 14 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಬೌದ್ಧ ಮಠವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿಗಿರಿಯಾ ಇಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋ-ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರ ಯೋಜನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಸಿಗಿರಿಯಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಜನವಸತಿಯಾಗಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 3 ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ಶಿಲಾ ಆಶ್ರಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಸಿಗಿರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮಾನವ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಆರಂಭಿಕ ಪುರಾವೆಯೆಂದರೆ ಸಿಗಿರಿಯಾ ಬಂಡೆಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಲಿಗಲ ಶಿಲಾ ಆಶ್ರಯ, ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 3 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಗಿರಿಯಾ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಿಲಾ ಆಶ್ರಯಗಳು ಅಥವಾ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆಶ್ರಯಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಗುಹೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಹನಿ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಆಶ್ರಯಗಳು ಹನಿ ಅಂಚುಗಳ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನಿವಾಸಗಳಾಗಿ ಆಶ್ರಯಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 1 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
## ಸಿಗರಿಯಾ ಕೋಟೆಯ ರಚನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಒಳಗೆ ಏನಿದೆ ಸಿಗಿರಿಯ ಪರಿಸರ
ಸಿಗಿರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಚ್.ಸಿ.ಪಿ. ಬೆಲ್. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತ್ರಿಕೋನ ಯೋಜನೆಯು 1982 ರಲ್ಲಿ ಸಿಗಿರಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಡೀ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಜಗಳ ಮೇಲೆ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಸಿಂಹದ ತಲೆ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಆ ತಲೆ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಉರುಳಿತು. ಸಿಗಿರಿಯವು 5 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಕಶ್ಯಪ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಗಿರಿಯ ಸ್ಥಳವು ಕಲ್ಲಿನ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಅರಮನೆಯ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು, ಸಿಂಹ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಟೆರೇಸ್ ಅನ್ನು, ಬಂಡೆಯ ಕೆಳಗಿನ ಇಳಿಜಾರುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕೆಳಗಿನ ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅರಮನೆಯ ಕಂದಕಗಳು, ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳು ಬಂಡೆಯ ಬುಡದಿಂದ ಹಲವಾರು ನೂರು ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಆ ಸ್ಥಳವು ಅರಮನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೋಟೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬಂಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಅರಮನೆಯು ಬಂಡೆಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಮ್ಮಿತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂಡೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಉದ್ಯಾನವನವಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ; ಉದ್ಯಾನವನವು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮೇಲ್ಮೈ/ಉಪಮೇಲ್ಮೈ ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇಂದಿಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಜಲಾಶಯವಿದೆ; ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಒಣ ವಲಯದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರವನ್ನು ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
## ಸಿಗಿರಿಯಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಗೋಡೆ
ಮೂಲತಃ ಈ ಗೋಡೆಯು ಎಷ್ಟು ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ರಾಜನು ಅದರ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವಾಗ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ನೋಡಬಹುದಿತ್ತು. ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಳಪುಳ್ಳ ಬಿಳಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್‌ನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಗೋಡೆಯು ಈಗ ಭಾಗಶಃ ಮೃತರು ಬರೆದ ಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 8 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚಿನವು 9 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 10 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಕವಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಗೃಹಿಣಿಯರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತದ ಜನರು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅನುರಾಧಪುರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾವ್ಯದ ಏಕೈಕ ಪುರಾವೆ ಇದು.
## ಉಲ್ಲೇಕ
೧.https://sigiriyalionsrock.com/
೨.https://www.britannica.com/place/Sigiriya
೩https://whc.unesco.org/en/list/202/

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ