ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವ

thumb| ಮಣಿಪುರದ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಂಗೈ ಜಿಂಕೆ ಪ್ರತಿಕೃತಿ
[thumb| 'ಮಣಿಪುರ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವ 2017' ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್]]
[thumb| 2014ರ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವದ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು]]
**ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವ** ( Meitei) ಮಣಿಪುರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 21 ರಿಂದ 30 ನವೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಆಯೋಜಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ.  ಈ ಉತ್ಸವವು  ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ *ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉತ್ಸವ* ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, 2010 ರಿಂದ ಇದನ್ನು *ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವ* ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಂಗೈ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಾಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಹುಬ್ಬು-ಕೊಂಬಿನ ಜಿಂಕೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ., ಈ ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಯ ಜಿಂಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರೇ ಸಂಗೈ. ಇದು ಮಣಿಪುರದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ. ಮಣಿಪುರವನ್ನು ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕೈಮಗ್ಗ, ಕರಕುಶಲ, ಲಲಿತಕಲೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.  ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಫಾಲ್‌ನ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಕರಕುಶಲ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗೈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕರು ಚರ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಈ ಹಬ್ಬವು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

## ಉತ್ಸವದ ಸ್ಥಳಗಳು 
2017 ರಿಂದ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ

* ಮಾವೋ
* ಉಖ್ರುಲ್
* ಲಂಬೋಖೋಂಗ್ನಾಂಗ್‌ಖಾಂಗ್, ಉರಿಪೋಕ್
* ಕೀಬುಲ್ ಲಮ್ಜಾವೋ
* ಖುಮಾನ್ ಲಂಪಾಕ್
* ಹಪ್ತ ಕಾಂಗ್ಜೆಬುಂಗ್ 

### ಹಪ್ತಾ ಕಾಂಗ್ಜೆಬುಂಗ್ ಮತ್ತು ಭಾಗ್ಯಚಂದ್ರ ಓಪನ್ ಏರ್ ಥಿಯೇಟರ್ (BOAT) 
* 10 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸಂಭ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ.
* (BOAT) ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಆಹಾರ ವಹಿವಾಟಿನ ಸ್ಥಳ
* ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪಾರ್ಕ್
* ಮುಕ್ತಾಯ ಸಮಾರಂಭ.

### ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ 
alt=Loktak Lake|thumb| ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ
ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಬಿಷ್ಣುಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ, ಇದು ಇಂಫಾಲ್ ನಗರದಿಂದ 48 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಿಕಣಿ ಒಳನಾಡಿನ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹೋಲುವ ನೀರಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸೇಂದ್ರದಿಂದ ಸರೋವರದ ಪಕ್ಷಿನೋಟವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಮೀನುಗಾರರು  ಫುಮ್ಡಿಸ್ ಎಂಬ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಫಮ್ಸಾಂಗ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೇಲುವ ಗುಡಿಸಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಈ ಸರೋವರದ ದೃಶ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಫೆಟೇರಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೆಂದ್ರಾ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಹೋಮ್ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಕ್ಮು ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಕೀಬುಲ್ ಲಾಮ್ಜಾವೊ  - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 
thumb| ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೈ
ಕೀಬುಲ್ ಲಮ್ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಪ್ರಪಂಚದ ಏಕೈಕ ತೇಲುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ.  ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರದ ಮೇಲಿರುವ ಕೀಬುಲ್ ಲಮ್ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಮಣಿಪುರದ ನೃತ್ಯ ಜಿಂಕೆಗಳಾದ "ಸಂಗೈ" ( *ರುಸರ್ವಸ್* *ಎಲ್ಡಿ* *ಎಲ್ಡಿಐ* ) ಯ ಕಡೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾದ ಇತರ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳೆಂದರೆ: ಹಂದಿ ಜಿಂಕೆ, ನೀರುನಾಯಿ, ನೀರುಕೋಳಿ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಎರಡನೆಯದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಣಿಪುರದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಉದ್ಯಾನದೊಳಗೆ ವಾಚ್ ಟವರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

2017 ರ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಕೈಬುಲ್ ಲಾಮ್‌ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಸಂಗೈ ಕುರಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ *ದಿ ರಿಟರ್ನ್ ಆಫ್ ಸಂಗೈ* ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ 

## INA ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕ 
ಮೊಯಿರಾಂಗ್‌ನ ಬಿಷ್ಣುಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೊಯಿರಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಮೊದಲು 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 1944 ರಂದು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಐಎನ್‌ಎ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಪತ್ರಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಐಎನ್‌ಎ ಸೈನಿಕರು ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.&#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು‏
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಮಣಿಪುರ‏
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು