ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು

**ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿರುವ ಹಕ್ಕು**ಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅವರು ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಯುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಕಿರುಕುಳ, ಮದುವೆಯ ನಂತರ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಬೇಡಿಕೆ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಘಟನೆಗಳು,  ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಆಸಿಡ್ ದಾಳಿಗಳು,  ಮತ್ತು ಪುರುಷರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವದಿಂದ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ, ಪುರುಷರು  ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರಗಳು  ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 68.74 ರಷ್ಟಿತ್ತು; ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಶೇಕಡಾ 58.01 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮಾಣವು ಪುರುಷರ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಓದಲು ಅಥವಾ ಬರೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಗಂಡು ಮಗು ಜನನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಜನನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರುಷರು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು  ಸಮರ್ಥರು  ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮಹಿಳೆಯರು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಒಂದು  ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

## ಪೌರತ್ವ
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪೌರತ್ವದ ತತ್ವವು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಿನ ಸಮಾನತೆಯ ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವವು ಅಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ  ಮಹಿಳೆ ವಿದೇಶಿಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರೆ, ಅವಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ  ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ, ಹೊಂದುವ ಅಥವಾ ಖರೀದಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ; ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ  ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2002 ರಂದು, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ನಿವಾಸಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.

## ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ
1989 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳ ಅಸಮಾಧಾನವು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಸಂಭವಿಸಿತು.

ಉಗ್ರಗಾಮಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅನೇಕ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ  ಬಂದರು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಸಂವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ  ದುಃಖದ ಧ್ವನಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಗುಂಪಿನ ಭೂಗತ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದಾಗ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಅವಳನ್ನು ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅವಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತವೆ.

### ದುಖ್ತರನ್-ಎ-ಮಿಲತ್
ದುಖ್ತರನ್-ಎ-ಮಿಲ್ಲತ್ (ಡಿಇಎಂ) 1981 ರಲ್ಲಿ ಆಸಿಯಾ ಅಂದ್ರಾಬಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ . ಈ ಗುಂಪಿನ ಆರಂಭಿಕ ಗುರಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನೈತಿಕವಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜಿಹಾದ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು. 1987 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕೋರಿತು; ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿತು.

### ಮಹಿಳಾ ಸ್ವರಕ್ಷಣಾ ದಳ
೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವರಕ್ಷಣಾ ದಳ (WSDC)ವನ್ನು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಗುಂಪಿನ ಗುರಿ "*ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು*". ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತರಬೇತಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಗುಂಪು "*ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಅಗಾಧ ಅಜ್ಞಾನ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಬಹುದಾದ*" ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಿತು.  ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದಳವು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.

## ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಸಹಯೋಗ
ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಸಹಯೋಗಗಳು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಇದದ್ದು. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಯಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪರಿಸರವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.

### ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಬಸ್
1999 ರಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 40 ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಲಾಹೋರ್‌ಗೆ 12 ಗಂಟೆಗಳ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು, ಇದನ್ನು ***ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಉಪಕ್ರಮ (WIPSA) ಸಂಘ*** ವು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರು ನಡೆಸಿದ ಹಲವಾರು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಸಹಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಬಸ್ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.  ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಅವರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಂದಿತು. ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಬಸ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನರ ನಡುವೆ ಸಂವಹನದ ಅಗತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು. ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ