open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜಲಾಲ್ಗಢ ಕೋಟೆ

**ಜಲಾಲ್‌ಗಢ ಕೋಟೆಯು** ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಕೋಟೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರದ ಪೂರ್ಣಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೨೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ೧೭೨೨ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಿಯಾದ ಫೌಜ್ದಾರ್ ಸೈಫ್ ಖಾನ್ ಅವರು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.   

## ರಚನೆ 
ಕೋಟೆಯು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಚತುರ್ಭುಜ ಆಕೃತಿಯ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಗೋಡೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.   ಕೋಟೆಯು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಾಕಾರವಾಗಿದೆ. 

## ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ 
ಜನವರಿ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಬಿಹಾರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಅವರು ಪೂರ್ಣಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಗುರ್ರಂಕೊಂಡ ಕೋಟೆ

**ಗುರ್ರಂಕೊಂಡ ಕೋಟೆಯು** ಹಿಂದೆ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ, ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು  ಗುರ್ರಂಕೊಂಡ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.  ನಂತರ ಇದು ೧೭೧೪ ಸಿ‌ಇ ಯಲ್ಲಿ ಕಡಪ ನವಾಬ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಖಾನ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಜಯ ನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜರು ೧೪  ನೇ  
ಸಿ‌ಇ‌ ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ, ಇದು ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
## ಇತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
# ರಂಗಿನ್ ಮಹಲ್ ಗುರ್ರಂಕೊಂಡ.
#.ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊಳ.
# ಸೈಯದ್ ಶಾ ದುರ್ಗಾ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಅಖ್ನೂರ್ ಕೋಟೆ

**ಅಖ್ನೂರ್ ಕೋಟೆಯು** ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ (ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರು ಅಸಿಕ್ನಿ) ಬಲದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಮ್ಮು ನಗರದಿಂದ ೨೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

೧೭೬೨ ಸಿ‌ಇ ಯಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ತೇಗ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ೧೮೦೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ರಾಜಾ ಆಲಂ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಜೂನ್ ೧೭, ೧೮೨೨ ರಂದು, ಮಹಾರಾಜ ರಂಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಮಹಾರಾಜ ಗುಲಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಚೆನಾಬಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆಯ ಜಿಯಾ ಪೋಟಾ ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು.

ಕೋಟೆಯು ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಿಯಮಿತ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕೊತ್ತಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ವಾಚ್-ಟವರ್‌ಗಳಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮಂಡಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪುರಾತನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸೀಮಿತ ಉತ್ಖನನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.

* ಅವಧಿ I -  ಹರಪ್ಪನ್ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬೂದು ಕುಂಬಾರಿಕೆಯು ಜಾಡಿಗಳು, ಡಿಶ್-ಆನ್-ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಬೀಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ತಾಮ್ರದ ಪಿನ್‌ಗಳು, ಮೂಳೆ ಬಾಣದ ಹೆಡ್‌ಗಳು, ಟೆರಾಕೋಟಾ ಕೇಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹರಪ್ಪನ್ ಗೀಚುಬರಹದೊಂದಿಗೆ ಶೆರ್ಡ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳು ಇದ್ದವು.
* ಅವಧ ೨ - ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಡಿಕೆಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
* ಅವಧಿ ೩ - ಇದನ್ನು ಕುಶಾನರ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ೩ ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಬೀದಿಯಿಂದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕಲ್ಲುಮಣ್ಣು ಡೈಪರ್ ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರ:Akhnoor_Fort.JPG|alt=Fort at Akhnoor as viewed from Ghat on Chenab River.|ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ಘಾಟ್‌ನಿಂದ ಅಖ್ನೂರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಬೊಂಡ್ಲಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ

thumb| ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಪ್ರವೇಶ
**ಬೊಂಡ್ಲಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು** ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗೋವಾದ ಪೊಂಡಾ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ . ಈ ಉದ್ಯಾನದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೮ ಕಿಮೀ2. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳು ನೋಡುವ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. 
## ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು
ಮಚ್ಚೆಯುಳ್ಳ ಜಿಂಕೆ, ಭಾರತೀಯ ಕಾಡೆಮ್ಮೆ, ಮಲಬಾರ್ ದೈತ್ಯ ಅಳಿಲು, ಭಾರತೀಯ ನವಿಲು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 

ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವ ಚಿರತೆಗಳಿಗೆ ಬೋಂಡ್ಲಾ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ "ನೃತ್ಯ" ಕರಡಿಗಳು, ಚೀನೀ ನಾಗರಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಹೊಸ ಜೀವನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ. ಬಾಂಡ್ಲಾ ಮೃಗಾಲಯವು ಗೌರ್‌ನ ಯಶಸ್ವಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಇದು  ಏಕೈಕ ಮೃಗಾಲಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮೃಗಾಲಯವು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

## ಪ್ರಾಣಿಗಳು 
* ಭಾರತೀಯ ಹಂದಿ
* ಮಗ್ಗರ್ ಮೊಸಳೆ
* ಗುಲಾಬಿ ಉಂಗುರದ ಗಿಳಿ
* ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೈನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್
* ಪ್ಲಮ್-ತಲೆಯ ಗಿಳಿ
* ಸಿಲ್ವರ್ ಫೆಸೆಂಟ್
* ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಹಾವು
* ರಸ್ಸೆಲ್ಸ್ ವೈಪರ್
* ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿ
* ಕಾಡು ಹಂದಿ
* ಸಾಂಬಾರ್ ಜಿಂಕೆ
* ಮಚ್ಚೆಯುಳ್ಳ ಜಿಂಕೆ
* ಕೃಷ್ಣಮೃಗ
* ಹಿಪಪಾಟಮಸ್
* ರೀಸಸ್ ಮಕಾಕ್
* ಕಾಡು ಬೆಕ್ಕು
* ಉಗುಳುವ ನಾಗರಹಾವು

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* goatourism.gov.in ನಲ್ಲಿ ಬಾಂಡ್ಲಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು
ಅರ್ಕಿ ಕೋಟೆ

**ಅರ್ಕಿ ಅರಮನೆಯು**  ಭಾರತದ  ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಅರ್ಕಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ.

ಅರ್ಕಿ ಅರಮನೆಯನ್ನು  ೧೬೯೫ - ೧೭೦೦ ರ ನಡುವೆ ರಾಣಾ ಸಭಾ ಚಂದ್ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಾದ ರಾಣಾ ಪೃಥ್ವಿ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೧೮೦೬ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಗೂರ್ಖಾಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಾಗಲ್‌ನ ದೊರೆ ರಾಣಾ ಜಗತ್ ಸಿಂಗ್ ನಲಗಢದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ೧೮೦೬ - ೧೮೧೫ ರ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗೂರ್ಖಾ ಜನರಲ್ ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಥಾಪಾ ಅವರು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕಂಗ್ರಾದವರೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಅರ್ಕಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಅರ್ಕಿಯು ರಾಣಾ ಅಜಯ್ ದೇವ್, ಪನ್ವಾರ್ ರಜಪೂತರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಗಲ್‌ನ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯವನ್ನು ೧೬೪೩ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

## ವಸತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹ 
ಅರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನಿಲಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ವಸತಿ ನಿಲಯದ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಇದ್ದಾವೆ.
ಚಿತ್ರ:PWD_rest_house,_Arki,Himachal_Prades,India.jpg|alt=PWD rest house, Arki, Himachal Prades, India|ಪಿಡಬ್ಲುಡಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನಿಲಯ, ಅರ್ಕಿ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತ

## ಚಿತ್ರಗಳು 

ಚಿತ್ರ:Harvinder_ic_upto_Kasauli_visit_Dt_12_April_2015_167.JPG|alt=Arki Palace, Capital city of Baghal State|ಅರ್ಕಿ ಅರಮನೆ, ಬಾಗಲ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ
ಚಿತ್ರ:Harvinder_ic_upto_Kasauli_visit_Dt_12_April_2015_182.JPG|alt=Interior designing in Arki Palace|ಅರ್ಕಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸ
ಚಿತ್ರ:Part_of_Palace_of_Arki_princely_state,_now_residence_of_its_heirs,_Himachal_Prades,_India.jpg|alt=Part of Palace of Arki/Bhagal princely state, now residence of its legal heirs|ಅರ್ಕಿ/ಭಾಗಲ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಅರಮನೆಯ ಭಾಗ, ಈಗ ಅದರ ಕಾನೂನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿವಾಸ
ಚಿತ್ರ:A_side_view_of_part_of_Palace_of_Arki_princely_state,_now_residence_of_its_heirs,_Himachal_Prades,_India.jpg|alt=A side view of part of Palace of Arki/Bhagal Palace|ಅರ್ಕಿ/ಭಾಗಲ್ ಅರಮನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದ ಒಂದು ಬದಿಯ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:Design_of_top_of_palace_of_Arki_Princely_State,_Himachal_Prades,_India.jpg|alt=Design of top of palace of Arki/Bhagal Princely State|ಅರ್ಕಿ/ಭಾಗಲ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಅರಮನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ
ಚಿತ್ರ:Diwan_E_Aam,_general_assembly_hall,_palace_of_Arki_Princely_State,_Himachal_Prades,_India.jpg|alt=Diwan E Aam, general assembly hall, Arki/Bhagal Princely State|ದಿವಾನ್ ಈ ಆಮ್, ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಹಾಲ್, ಅರ್ಕಿ/ಭಾಗಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟ್
ಚಿತ್ರ:Design_and_wall_painting_of_palace_of_Arki_princely_state,_Himachal_Prades,_India.jpg|alt=Designe and wall painting of the palace of Arki/Bhagal princely state|ಅರ್ಕಿ/ಭಾಗಲ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಅರಮನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಗೋಡೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಬುರೈಲ್ ಕೋಟೆ

**ಬುರೈಲ್ ಕೋಟೆಯು** ಭಾರತದ ಚಂಡೀಗಢದಲ್ಲಿರುವ  ಒಂದು ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊಘಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.  ಇದು ೧೭೧೨ ವರೆಗೆ ಮೊಘಲರ  ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಕೋಟೆಯ ಸೈನಿಕ ತುಂಬಾ ಕ್ರೂರಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಜನರು ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ಬಂದಾ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದರು. ಬಂದಾ ಸಿಂಗ್‌  ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಸೈನಿಕನನ್ನು ಕೊಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

## ಚಿತ್ರಗಳು 

ಚಿತ್ರ:Burail_fort,_Chandigarh,_India_02.JPG|alt=Northeast side pillar|ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದ ಕಂಬ
ಚಿತ್ರ:Burail_fort,_Chandigarh,_India_03.JPG|alt=Northwest side pillar|ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದ ಕಂಬ
ಚಿತ್ರ:Burail_fort,_Chandigarh,_India_04.JPG|alt=Southwest side pillar|ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದ ಕಂಬ
ಚಿತ್ರ:Burail_fort,_Chandigarh,_India_05.JPG|alt=Ruined gate|ಹಾಳಾದ ಗೇಟ್
ಚಿತ್ರ:Burail_fort,_Chandigarh,_India_06.JPG|alt=Brief history of the fort in the Punjabi language|ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ತೇರಾ ಕೋಟೆ

**ತೇರಾ ಕೋಟೆಯು** ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಕಚ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ನೈಋತ್ಯ ಕಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಬ್ದಾಸಾ ತಾಲೂಕಿನ ತೇರಾ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇದೆ.

## ಸ್ಥಳ 
ತೇರಾ ಕೋಟೆಯು ಭುಜ್ ಪಟ್ಟಣದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಎಂಭತ್ತೈದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ತ್ರೇತಾರಾ (ಮೂರು ಸರೋವರಗಳು) ಅಂದರೆ ಚಟ್ಟಸರ್, ಸುಮೇರಸರ್ ಮತ್ತು ಚಟಾಸರ್ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕಚ್‌ನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.  

## ಇತಿಹಾಸ 
ತೇರಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಜಡೇಜಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಬ್ಬರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಒಂದನೇ ದೇಶಲ್ಜಿ (೧೭೧೮-೧೭೪೧)ಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೇರಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನೀಡಲಾಯಿತು. 

ಮಹಾರಾವ್ ಲಖ್ಪಟ್ಜಿ (೧೭೪೧-೧೭೬೦) ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೇರಾ ಕೋಟೆಯು ಬಹಳ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿತ್ತು. ತೇರಾ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಸುಮ್ರಾಜಿ ಠಾಕೋರ್ ಅವರು ಕಚ್‌ನ ರಾವ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ದಂಗೆಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ತೇರಾ ಕೋಟೆಗೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಲಾಯಿತು. ಕಚ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಫಿರಂಗಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್ ಮಲಮ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.  ಫಿರಂಗಿಯ ಶಕ್ತಿಯು ಕೋಟೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿತು. ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆಯ ನಂತರ ಯುದ್ಧವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು, ಸುಮ್ರಾಜಿ ಶರಣಾದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು. 

೧೮೧೯ ರ ರಾನ್ ಆಫ್ ಕಚ್ ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವು. ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಗೋವಿಂದಗಢ ಅರಮನೆ

thumb|೧೮೭೦ ರಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದಗಢ ಅರಮನೆ
**ಗೋವಿಂದಗಢ ಅರಮನೆಯನ್ನು** **ಗೋವಿಂದಗಢ ಕೋಟೆ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗೋವಿಂದಗಢದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅರಮನೆಯಾಗಿದೆ. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ರೇವಾದ ದೊರೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಈ ಕೋಟೆಯು ಗೋವಿಂದಗಢ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿನ  ರಾಜಮನೆತನದ ನಿವಾಸವಾಗಿತ್ತು.

## ವಿವರಣೆ 
thumb|೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ಆಂತರಿಕ ವಿಭಾಗ
ಗೋವಿಂದಗಢ ಕೋಟೆಯನ್ನು ೧೮೫೩ ರಲ್ಲಿ ರೇವಾ ಮತ್ತು ಗೋವಿಂದಗಢ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರ ರಾಜಾ ರಘುರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಇವನು ಕೋಟೆಯಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಅರಮನೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅರಮನೆಯ ಆವರಣವು ಹಲವಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ  ಬಿಳಿ ಹುಲಿ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮೋಹನ್ ಎಂಬವನನ್ನು ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅರಮನೆಯು ಸುಮಾರು ೧ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನಂತರದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರೇವಾ ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಂತರ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿಈ  ಕೋಟೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿ  ಐಷಾರಾಮಿ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು  ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 
* ಕೋಟೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಯಾಣ ಬ್ಲಾಗ್ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಬಹದ್ದೂರ್ ಬಂಡಿ

**ಬಹದ್ದೂರ್ ಬಂಡಿ ಕೋಟೆ**ಯು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಕೊಪ್ಪಳದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಶಿವಾಜಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.   ಬಹದ್ದೂರ್ ಬಂಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನವಾಬ್ ಹೈದರ್ ಅಲಿಯ ಸಹಾಯಕ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಉಸ್ಮಾನ್‌ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೦೧ ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪಳ ತಾಲೂಕಿನ ಬಹದ್ದೂರ್ ಬಂಡಿಯು ೨,೫೪೫  ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ೧,೩೦೦ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೧,೨೪೫ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ೪೨೨ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

## ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳು 
* ಗಂಗಾವತಿ
* ಕುಷ್ಟಗಿ
* ಹೊಸಪೇಟೆ
* ಕೊಪ್ಪಳ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಬಳ್ಳಾರ್ಪುರ ಕೋಟೆ

**ಬಳ್ಳಾರ್ಪುರ ಕೋಟೆ** (ಹಿಂದೆ ಬಳ್ಳಾರ್ಷಾ ಕೋಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು) ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚಂದ್ರಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಳ್ಳಾರ್ಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ, ವರದಾ ನದಿಯ ಪೂರ್ವ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಬಳ್ಳಾರ್ಪುರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಗೊಂಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ಖಾಂಡ್ಕ್ಯ ಬಲ್ಲಾಳ ಷಾ (೧೪೩೭-೬೨) ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ಶೇರ್ ಷಾನ ನಂತರ ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೇರಿದನು. ಅವನು ಚಂದ್ರಾಪುರ ನಗರದ ಸ್ಥಾಪಕನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ರಾಜನು ಪವಾಡದ ನೀರಿನ ಕೊಳವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು, ಅದು ಹುಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಅಕಲೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಬಳ್ಳಾರ್ಪುರ ಅಥವಾ ಬಲ್ಲಾಳ ನಗರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಳ್ಳಾರ್ಪುರವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಚಂದ್ರಾಪುರ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕೊನೆಯ ಗೊಂಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ನೀಲಕಂಠ ಷಾ ಬಳ್ಳಾರ್ಪುರದ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು 
ಕೋಟೆಯು ದೊಡ್ಡ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೋಟೆಯು ಆಯತ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರವು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ವರದಾ ನದಿಯ ಪೂರ್ವ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ  ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಕೋಟೆಯು ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಲಂಬಕೋನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಖಂಡ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ನದಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಣ್ಣ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವೂ ಇದೆ. ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಈಗಲೂ ಹಾಗೇ ಇವೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಶೇಷಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕಂಬ/ಸ್ಥಂಬದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳು ಇನ್ನೂ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ. ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಸಾದ್ಯವಾಗದ ಅನೇಕ ಸುರಂಗಗಳಿವೆ. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಚೆಂಚು ಭಾಷೆ

**ಚೆಂಚು ಭಾಷೆಯು** ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ತೆಲುಗು ಶಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಚೆಂಚು ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಕಾಡುಗಳ ಬೇಟೆಗಾರರು.    ಸುಮಾರು ೨೮೦,೭೬೪ ಜನರು (೧೯೮೧ ಜನಗಣತಿ) ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಚೆಂಚುಕುಲಂ, ಚೆಂಚ್ವಾರ್, ಚೆನ್ಸ್ವರ್ ಅಥವಾ ಚೋಂಚರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಚೆಂಚು ಪದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ 
ಚೆಂಚೂ(ˈchen chü') ಇದರ ಬಹುವಚನ ರೂಪ ಚೆಂಚು ಅಥವಾ ಚೆಂಚಸ್. ಇವರು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಜನರು.  ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ತೆಲುಗು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಆದರೆ  ಕೆಲವರು ಆಹಾರ-ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.  ಇವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರ ಸಂದರ್ಭಗಳ ನಡುವೆಯೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಚೆಂಚು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕು 
ಚೆಂಚು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಜನರು.  ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೯,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚೆಂಚುಗಳು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾದ ತೆಲುಗಿನ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸುತ್ತಿನ ಮನೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಜನರು ಬಳಸುವಂತೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಚೆಂಚುಗಳು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಖಾದ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಅವರ ಬೇಟೆಯ ಸಾಧನಗಳೆಂದರೆ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣ. ಲೋಹದ ತುದಿಯ ಅಗೆಯುವ ಕೋಲು, ಕೊಡಲಿ ಮತ್ತು ಸರಳ ಚಾಕು ಕೃಷಿ ಸಾಧನಗಳು.   ಚೆಂಚುಗಳು ಪ್ರಬಲವಾದ ಹಿಂದೂ ನಾಗರಿಕತೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತಳು ಹಿಂದಿನ ಭಾರತದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರ ಆಚರಣೆಗಳು ಸರಳವಾಗಿವೆ.  ಅವರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳು ಕಡಿಮೆ.   ವೈವಾಹಿಕ ಕುಟುಂಬಗಳಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಇದ್ದಾರೆ.  ಪ್ರಾಯ ಪ್ರಬುದ್ಧರಾದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.  ಆದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಚೆಂಚುಗಳು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು.  ಅವರು ಅಲೆಮಾರಿಗಳು, ಆಹಾರ-ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಜಾತಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/Chenchu

ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ಭೀಮಗಡ ಕೋಟೆ

**ಭೀಮಗಡ ಕೋಟೆಯು** ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಶೇಷವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭೀಮಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದೊಳಗಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯದ  ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜಾಂಬೋಟಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಮಹದಾಯಿ ನದಿಯ  ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೀಮಗಡ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೋವಾವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪಡೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡನು.
## ಸ್ಥಳ 
ಕೋಟೆಯು ೩೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಮಹದಾಯಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಮೇಲಿರುವ ಎಸ್ಕಾರ್ಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. 

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೬೭೬ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ವಯೆಮ್ ರಾಯಿಮ್ ಅನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದನು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೩೦,೦೦೦ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ೨೦,೦೦೦ ಪದಾತಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯಗಳ ಅಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಅವರು ೧೬೮೦ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗಲೂ,  ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ.

೧೭೧೯ರಲ್ಲಿ  ಶಿವಾಜಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ೧೬ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ೧೭೮೭ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನೇಸಾಗರಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದರು ಆದರೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ೧೮೨೦ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗಮನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೪೪ ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ದಂಗೆಕೋರರ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರು ಇದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. 

## ವಿವರಣೆ 
ಕೋಟೆಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಒಂದು ಕಿರಿದಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಹಾದಿಯಿದೆ. ಇದರ ಅವಶೇಷಗಳು  ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ  ೧,೩೮೦ ಅಡಿ (೪೨೦ ಮೀ) ಉದ್ದ ಮತ್ತು   ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೮೨೫ ಅಡಿ (೨೫೧ ಮೀ) ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಗೇಟ್‌ವೇಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಹುಪಾಲು ಹಾಗೇ ಇವೆ. ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಜಲಾಶಯವಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ವರ್ಷದ ಎರಡು ಬೇಸಿಗೆ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಒಣಗುತ್ತವೆ. ಕೋಟೆಯು ಎಂಟು ಪೌಂಡ್ ಗನ್ ಮತ್ತು ಮೂರು ಪೌಂಡ್ ಗನ್ ಜೊತೆಗೆ ಗೋಡೆಯ ಮಸ್ಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಶಿವಾಜಿ ೧೬೮೦ ರಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗಲೂ  ಈ ಕೋಟೆ ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವಸೋಟಾ ಕೋಟೆ

**ವಸೋಟಾ ಕೋಟೆ**ಯು ( **ವ್ಯಾಘ್ರಗಢ (व्याघ्रगड)** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸತಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ . 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಇದನ್ನು ಪಂತ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಪ್ರೇಯಸಿ ಟೈ ಟೆಲಿನ್ ಅವರು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು.

ವಸೋಟಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪನ್ಹಾಲಾದ ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಶಿಲಾಹಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎರಡನೇ ಭೋಜರಾಜ  (೧೧೭೮-೧೧೯೩)ರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಇದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

## ಸ್ಥಳ 
ವಸೋಟಾ ಕೋಟೆಯು, ಶಿವಸಾಗರ ಕೆರೆಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಮ್ನೋಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಸತಾರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೭೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ  ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. 

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ವಸೋಟಾ ಫೋರ್ಟ್ ಮಾಹಿತಿ
* ವಸೋತ ಚಾರಣ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು -- ರೂಪ್ ಮಲ್ಲಿಕ್
* ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೋಟೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವಶಿಷ್ಠಿ ನದಿ

thumb| ಚಿಪ್ಲುನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಶಿಷ್ಠಿ ನದಿ
thumb| ವಶಿಷ್ಠಿ ನದಿಯು ಧಬೋಲ್ ಬಳಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ
**ವಶಿಷ್ಠಿ ನದಿಯು** ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಂಕಣ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ನದಿಯು ಅಲೋರ್ ಬಳಿಯ ಕೊಲ್ಕೆವಾಡಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಜಲಾಶಯವು ವಶಿಷ್ಠಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಗಳು 
ಈ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಲುನ್ ಪಟ್ಟಣವಿದೆ. ೨೦೦೫ ರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಅನೇಕ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇಲ್ಲಿದ ಸ್ಥಳಾಂತಗೊಂಡರು.

## ವನ್ಯಜೀವಿ 
thumb| ವಶಿಷ್ಠಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ  ಮೊಸಳೆಗಳು
[thumb| ಚಿಪ್ಲುನ್ ಬಳಿಯ [ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ|ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆಯಿಂದ ವಶಿಷ್ಠಿ ನದಿಯ ನೋಟ]]
ನದಿಯು ಅನೇಕ ನದಿ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ  ಮೊಸಳೆಗಳು    ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹಾವುಗಳು ಇವೆ .

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ
* ಭಾರತದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಅಂತೂರ್ ಕೋಟೆ

೨೫೦px|thumb|right|alt=ಅಂತೂರ್ ಕೋಟೆ|ಅಂತೂರ್ ಕೋಟೆ
**ಅಂತೂರ್ ಕೋಟೆಯು** ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ, ಔರಂಗಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಕನ್ನಡ ತಾಲೂಕಿನ ನಾಗಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇರುವ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ.  ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ, ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ.  

## ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಬ್ಬರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಮಹಮ್ಮದೀಯರು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೬ ನೇ ಮತ್ತು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಇದು ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರದ ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಶಾಸನಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ರಚನೆ 
ಕೋಟೆ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟವು ಸುಮಾರು ಚೌಕಾರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೈಲಿ ಸುತ್ತಳತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೭೦೦ ಅಡಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇಳಿಜಾರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೂರು ಕಡೆ  ಎತ್ತರವಿದ್ದರೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗೋಡೆಗಳ ಎರಡು ದಂಡಗಳು, ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಬುರುಜುಗಳು, ಪರಸ್ಪರ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಹುಬ್ಬಿನ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಬಲವಾದ ತೇಗದ ಮರದ ಗೇಟ್‌ಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಕಲ್ದುರ್ಗ ಕೋಟೆ

**ಕಲ್ದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯು** ಉತ್ತರ ಕೊಂಕಣದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಾಲ್ಘರ್‌ನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ೪೭೫ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇದೆ.ಕೋಟೆಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಪಾಲ್ಘರ್ ಇದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯ ನದಿಯಿದೆ.

ಕೋಟೆಯು  ಆಯತಾಕಾರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ದೂರದಿಂದ  ನೋಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲ. ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಯತಾಕಾರದ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಕೆಲವು ಹಂತಗಳಿವೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಕವ್ನೈ ಕೋಟೆ

***ಕವ್ನೈ ಕೋಟೆಯು*** ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ, ನಾಸಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಇಗತ್ಪುರಿ ತಾಲೂಕಿನ, ಕವ್ನೈ ಗ್ರಾಮದ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.   ಇಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಉಳಿದಿರುವ ರಚನೆಗಳು ಎಂದರೆ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೊಳ ಮಾತ್ರ.
## ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ 
ಕವ್ನೈ ಗ್ರಾಮವು ಇಗತ್ಪುರಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಗತ್ಪುರಿ ೧೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಪಿಲತೀರ್ಥವು  ಸಹ ಕವ್ನೈ ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

ಕೋಟೆಯು ಆರೋಹಣವು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಹತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಆರೋಹಣವು ಲಂಬವಾಗಿದ್ದು, ಕಳಪೆ ಶಿಲೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೊಘಲರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಉದ್ಗೀರ್ ಕದನದ ನಂತರ (೧೭೬೦) ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿಜಾಮರು ಪೇಶ್ವೆಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಕೋಟೆ, ತ್ರಿಂಗಲ್ವಾಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹದಿನೈದು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಕರ್ನಲ್ ಬ್ರಿಗ್ಸ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 

## ನೋಟ 

ಚಿತ್ರ:Kavnai_fort.jpg|alt=Pond at the fort|ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳ
ಚಿತ್ರ:Kavnai_fort2.jpg|alt=Main entrance of the fort|ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಅವಂಧಾ ಕೋಟೆ

**ಅವಂಧಾ ಕೋಟೆ** ಅಥವಾ **ಅವಂಧಾ ಕಿಲ್ಲಾ**, ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರದ ನಡುವಿನ ಔಂಧೆವಾಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಪಟ್ಟಾ ಕೋಟೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಪಟ್ಟಾ ಕಿಲ್ಲಾದ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು *ಪಟ್ಟೇಕರ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ "ಕೋಟೆ ಪಟ್ಟದ ನಿವಾಸಿಗಳು" ಎಂದರ್ಥ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿನ ಪಟ್ಟದ ಕೋಟೆಯಂತೆಯೇ ಇದೆ.  ಜನವರಿ ೧೬೮೮ ರಂದು, ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮತಾಬರ್ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅವನು ಶ್ಯಾಮಸಿಂಗ್‌ನನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು. ನಂತರ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ೧೭೬೧ ರಲ್ಲಿ ಪೇಶ್ವೆಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೮೧೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗೆದ್ದರು.

ಹಲವೆಡೆ ಮುರಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹತ್ತುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ರಚನೆಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ರಂಗನ ಕೋಟೆ

**ರಂಗನ ಕೋಟೆ/ ಪ್ರಸಿದ್ಧಗಡ** ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೂದರಗಡ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಸಿಂಧುದುರ್ಗ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ  ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಶಿಲಾಹರ್ ರಾಜವಂಶದ ಎರಡನೇ ರಾಜ ಭೋಜನು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.  ೧೪೭೦ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಹಮನಿ ರಾಜವಂಶದ ಎಂ ಡಿ ಗವಾನ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಇದು ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ರಾಜವಂಶದ ಸಾವಂತ್ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ೧೬೫೮ ರಲ್ಲಿ ಆದಿಲ್‌ಶಾನ ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್ ಚೀಫ್ ರುಸ್ತುಮ್ ಜಮಾನ್ ಇದನ್ನು ಸಾವಂತರಿಂದ ಗೆದ್ದರು. ಜೀಜಾಬಾಯಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೫.೮.೧೬೬೬ರಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೮೧೮ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವವರೆಗೂ ಈ ಕೋಟೆಯು ಕಾರ್ವೀರ ರಾಜರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬೬೪ರಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿಯು ಬಿಜಾಪುರ ಮತ್ತು ದೇಸಾಯಿಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ರಂಗನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲಖಮ್ ಸಾವಂತ್ ಮತ್ತು ದೇಸಾಯಿಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋದರು.

## ನೋಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಪಟಗಾಂನ ಗ್ರಾಮದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮೌನಿಯ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಆಶ್ರಮವಿದೆ. ೧೬೭೬ರಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ದಕ್ಷಿಣದ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಮೊದಲು ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದರು. ಕೆಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ನಡೆದ ನಂತರ ಹಳೆಯ ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಡು ದ್ವಾರಗಳಿವೆ, ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ರಂಗನೈ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಚಂದವಾಡ ಕೋಟೆ

**ಚಂದವಾಡ ಕೋಟೆ** (ಚಂದೋರ್ ಕೋಟೆ)ಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಂದವಾಡದಿಂದ ೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಖಾಂದೇಶ್‌ನಿಂದ ನಾಸಿಕ್‌ಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಚಂದವಾಡ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಹತ್ತಿರದ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಚಂದೋರ್ ಪಾಸ್ ಅನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ನೆರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸೆಯುನ (ಯಾದವ) ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ ದೃಢಪ್ರಹಾರನು ಸುಮಾರು ಎಡಿ ೮೦೧ ರಲ್ಲಿ  ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. 

ರಾಜ ಭೋಜ್ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೫೨ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅವನ ಮಗಳು ಚಂದ್ರಕಲಾ ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ವಿಕ್ರಮನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದಳು. ಈ ಕೋಟೆಯು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ೧೬೩೫ ರಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವು ಇಂದ್ರಾಯ್ ಕೋಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಂದೋರ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.  ಚಂದವಾಡ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ೧೬೬೫ ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಔರಂಗಜೇಬ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ೧೭೫೪ ಮತ್ತು ೧೭೫೬ ರ ನಡುವೆ ಮಲ್ಹರರಾವ್ ಹೋಳ್ಕರ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ಚಂದವಾಡ ತನ್ನ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. 

೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮೧೮ ರಂದು ಅಂಕೈ ಮತ್ತು ಟಂಕೈ ಕೋಟೆಗಳ ವಶದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಮೆಕ್‌ಡೊವೆಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದವಾಡ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ೧೮೫೭ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುದ್ಧದ (ದಂಗೆ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ೨೪ ನೇ ಮರಾಠ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ೧೮೫೯ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಾಯಿತು. 

೧೮೬೧ ರಲ್ಲಿ ಮನ್ಮಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಐಪಿ ರೈಲ್ವೇ ಡಿಪೋವನ್ನು ತೆರೆದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗದ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಚಂದವಾಡದಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು.

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

ಚಿತ್ರ:Chandwad_1.jpg|alt=Ruins of the Mint building|ಮಿಂಟ್ ಕಟ್ಟಡದ ಅವಶೇಷಗಳು
ಚಿತ್ರ:Chandwad4.jpg|alt=Chandreshwar Mahadev temple|ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಚಿತ್ರ:Chandwad2.jpg|alt=Rock cut steps|ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ರಾಮನಗರ ಕೋಟೆ ಉಧಂಪುರ

**ರಾಮನಗರ ಕೋಟೆ** (  )ಯು ಭಾರತದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಉಧಂಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಮನಗರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಮನಗರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ೧೮೪೪ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದ ರಜಪೂತ ರಾಜಾ ಸುಚೇತ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ ಸತಿ ಸಹಗಮನ ಮಾಡಿದಳು. ಸತಿ ಪೂಜೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಣಿಯ ಸಮಾಧಿ ಇದೆ. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು ರಾಮನಗರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. 

## ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು 
ಪುರಾತನ ಕೋಟೆಯು ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬಹುಭುಜಾಕೃತಿಯ ಬುರುಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೌಕವಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಬುರುಜುಗಳ ಮೂರು ಮಹಡಿಗಳಿವೆ.  ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರಿನೊಗಳಿಂದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ರಾಮನಗರ ಕೋಟೆಯ ಒಳಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಾನಿನ ಕೋಣೆಗಳಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ, ದುರ್ಗಾ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆಯು ಕಂದಕದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  
thumb| ರಾಜಾ ಸುಚೇತ್ ಸಿಂಗ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಶ್ರೀವರ್ಧನ್ ಕೋಟೆ

**ಶ್ರೀವರ್ಧನ್ ಕೋಟೆಯು** ರಾಜ್ಮಾಚಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಎರಡು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.   ಇದು ರಾಜ್ಮಾಚಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಲೋನಾವಲದಿಂದ ೫.೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೯೦೦ ಮೀ (೩೦೦೦ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀವರ್ಧನ್ ಗಣಪತ್ರಾವ್ ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಗೋಚರ ನಿರ್ಮಾಣ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಇದನ್ನು  ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ  ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬವಿದೆ. 

## ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ 
ಕೋಟೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ: 

೧) ಲೋನಾವ್ಲಾ ತುಂಗರ್ಲಿ ಮಾರ್ಗ- ಇದು ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲ ಗ್ರಾಮ ಉಧೇವಾಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

೨) ಕರ್ಜತ್ - ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೊಂಡಿವಾಡೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು ೧ ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ೨-ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಚಾರಣ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ಉಲ್ಲಾಸ್ ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ಮೂಲಕ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಶಿವಾಜಿ
* ಕೊಂಡಾಣ ಗುಹೆಗಳು

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಸಲೀಂ ಅಲಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ

**ಸಲೀಂ ಅಲಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು** ನದೀಮುಖದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಸಸ್ಯಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಗೋವಾದ ಮಾಂಡೋವಿ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೆ, ಚೋರೊ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಲೀಂ ಅಲಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪವನ್ನು ರಿಬಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ಚೋರೊ ನಡುವೆ ದೋಣಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಅಭಯಾರಣ್ಯವು, *ರೈಜೋಫೊರಾ ಮಕ್ರೋನಾಟಾ*, *ಅವಿಸೆನಿಯಾ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್* ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾತಿಗಳ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

## ವಿವರಣೆ 
right|thumb| ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಒಳಗೆ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಕಾಲುದಾರಿ
ಅಭಯಾರಣ್ಯದ  ಗಾತ್ರ  . ಈ ಪ್ರದೇಶವು  ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

## ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ 
thumb| ಸಲೀಂ ಅಲಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಕ್ಷಿಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವು, ಸ್ಟ್ರೈಟೆಡ್ ಹೆರಾನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೀಫ್ ಹೆರಾನ್ . ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲಾದ ಇತರ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್ ಸ್ನೈಪ್ ಮತ್ತು ಪೈಡ್ ಆವಸೆಟ್ (ಅಸ್ಥಿರ ಮರಳಿನ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ) ಸೇರಿವೆ.  ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಮಡ್‌ಸ್ಕಿಪ್ಪರ್‌ಗಳು, ಫಿಡ್ಲರ್ ಏಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮಾದರಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣಚರ್ಮಿ *ಟೆಲಿಯೊಟಾನೈಸ್ ಇಂಡಿಯಾನಿಸ್‌ನ* ಜಾತಿಯ ಜೀವಿಯನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. 

## ಮಾಧ್ಯಮ 

ಚಿತ್ರ:Mangrove_crab_01.JPG|alt=un-id'ed Crab|ಅನ್-ಐಡಿಡ್ ಏಡಿ
ಚಿತ್ರ:Mangrove_crab_02.JPG|alt=Porcelain fiddler|ಪಿಂಗಾಣಿ ಫಿಡ್ಲರ್
ಚಿತ್ರ:Mangrove_mudskipper.JPG|alt=Mudskipper|ಮಡ್ಸ್ಕಿಪ್ಪರ್
ಚಿತ್ರ:Mangrove_crab_04.JPG|alt=un-id'ed Crab|ಅನ್-ಐಡಿಡ್ ಏಡಿ
ಚಿತ್ರ:Rhizophora_mucronata13.JPG|alt=Rhizophora mucronata fruit|ರೈಜೋಫೊರಾ ಮಕ್ರೋನಾಟಾ ಹಣ್ಣು
ಚಿತ್ರ:Rhizophora_mucronata11.JPG|alt=Rhizophora mucronata leaves|ರೈಜೋಫೊರಾ ಮಕ್ರೋನಾಟಾ ಎಲೆಗಳು

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಸಲೀಂ ಅಲಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಗೋವಾ ಸೆಂಟ್ರಲ್ 
* ಗೋವಾ ರಜೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
* ಗೋವಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಧಾಮಗಳು
ಪರಸ್ಗಢ ಕೋಟೆ

[right|thumb|200x200px| ಪರಸಗಡ ಕೋಟೆ, [ಸವದತ್ತಿ|ಸವದತ್ತಿ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ]]
**ಪರಸ್‌ಗಢ ಕೋಟೆಯು** ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ  ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಪರಸ್‌ಗಢ  ಕೋಟೆಯು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದು ಮತ್ತು ಇದು ರಟ್ಟ ರಾಜವಂಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪರಸ್‌ಗಢ ಕೋಟೆಯು ಸವದತ್ತಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಟ್ಟಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯ ನೈಋತ್ಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ  ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಬಯಲನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ  ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಮೀಟರ್  ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು   ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ  ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಳ್ಳು ಪೇರಳೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಷ್‌ವುಡ್‌ನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಕಮರಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾದ ಮಾರುತಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜನವಸತಿಯಿಲ್ಲ  ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ.

ನೂರಾರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದ ನಂತರ ಯಡ್ರಾವಿ ಗ್ರಾಮದ ದಾರಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮೆಟ್ಟಿಲಿಳಿಯುವಾಗ, ಮೂವತ್ತರಿಂದ ಆರು ಮೀಟರ್ ಅಳತೆಯ *ರಾಮತೀರ್ಥ* ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ   ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚಿಲುಮೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಮದಗ್ನಿ, ಪರಶುರಾಮ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತಾ, ನಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಶಿವಲಿಂಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿರುವ ಗುಹೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಭರಮಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಯಡ್ರಾವಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು "ಎಲ್ಲರಮೆ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾಸನವು ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ 
ಪ್ರಕಾರ ಶಕ ೯೦೧ ರ ದಿನಾಂಕದ್ದಾಗಿದೆ.

## ಕೋಟೆಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಚಿತ್ರಗಳು 

ಚಿತ್ರ:Parasgad_Fort_5.jpg|alt=Parasgad Fort, Saundatti, Karnataka|ಪರಸ್‌ಗಢ ಕೋಟೆ,ಸವದತ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ
ಚಿತ್ರ:Parasgad_Fort_2.jpg|alt=Parasgad Fort, Saundatti, Karnataka|ಪರಸ್‌ಗಢ ಕೋಟೆ,ಸವದತ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ
ಚಿತ್ರ:Parasgad_Fort_1.jpg|alt=Parasgad Fort, Saundatti, Karnataka|ಪರಸ್‌ಗಢ ಕೋಟೆ,ಸವದತ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಉಟಿಲಾ ಕೋಟೆ

**ಉಟಿಲಾ ಕೋಟೆಯು** ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಉಟಿಲಾವು  ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್ - ಹಸ್ತಿನಾಪುರ - ಬೆಹತ್ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ೨೦ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಉಟಿಲಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ೧೭೪೦ ರಲ್ಲಿ ಗೋಹಾಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಣಾ ಅವರು ನಿಮಾ೯ಣ ಮಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗೋಹಾಡ್ ಕೋಟೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ 
ಉಟಿಲಾ ಕೋಟೆಯು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಆಳವಾದ ಕಂದಕಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ನಾಲ್ಕು ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳು ಅಥವಾ ಬುರ್ಜ್‌ಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಗೋಹಾದ್ ಜಾಟ್ ಆಡಳಿತಗಾರರ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಮಾಹಿಮ್ ಕೋಟೆ

**ಮಾಹಿಮ್ ಕೋಟೆ**ಯು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮುಂಬೈನ, ಮಾಹಿಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ.  ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕವಾಗಿ  ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವರ್ಲಿ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬಾಂದ್ರಾ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಾಹಿಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮೂಲವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.  ಕೋಟೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆಡಳಿತದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳ ಸವೆತಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೫೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಡೊಮ್ ಜೋವೊ ಡಿ ಮೊನೊಯ್ ಮಾಹಿಮ್ ಕ್ರೀಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರ ವೇಶಿಸಿ ಮಾಹಿಮ್ ಕೋಟೆಯ ಕಮಾಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.  ೧೫೩೪ ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮಾಹಿಮ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಬಹದ್ದೂರ್ ಷಾನಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಈ ಕೋಟೆಯು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮತ್ತು ಗುಜರಾತಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನಡುವೆ ಆಗಾಗ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ೧೬೬೧ ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮಾಹಿಮ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎರಡನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್  ಗೆ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಆಂಗ್ಲರು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ೧೬೮೪ ರಲ್ಲಿ ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ಗ್ರಂಥಮ್ ಒಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.  ನಂತರ ಇದು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ದಾಳಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮರಾಠರಿಂದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕಾವಲುಗೋಪುರವಾಯಿತು.  ಈ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಟೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ೩೦ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 

## ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳು 
ಕೋಟೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ಉಪನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮಾಹಿಮ್ ಕಾಸ್ವೇಯಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸವೆತ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಕೋಟೆಯ ಭಾಗಗಳು ಕುಸಿದಿವೆ. ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರೇಡ್ I ಪರಂಪರೆಯ ರಚನೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.  ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಗಳು ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಮೀಟರ್ (ಹದಿನೈದು ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಬಿರುಕುಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಟೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬೃಹನ್‌ಮುಂಬೈ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನಡುವೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಕೋಟೆಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ.  ನಂತರ, ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಮಿಷನರ್ ಜೈರಾಜ್ ಫಾಟಕ್ ಅವರು ಕೋಟೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. 

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

ಚಿತ್ರ:Castella_de_Aguada_4.jpg
ಚಿತ್ರ:Mahim_Fort_6.jpg
ಚಿತ್ರ:Mahim_Fort_7.jpg
ಚಿತ್ರ:Mahim_Fort_9.jpg
ಚಿತ್ರ:Mahim_Fort_10.jpg

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ನಿವಾತಿ ಕೋಟೆ

**ನಿವಾತಿ ಕೋಟೆಯು** ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಿಂಧುದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಲ್ವಾನ್‌ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೧೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ನಿವಾತಿ ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಕೋಟೆಯು ೪-೫ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೬೬೪ ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಲಿ ತೊರೆ ಮತ್ತು ವೆಂಗುರ್ಲಾ ಬಂದರನ್ನು ನೋಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಂತರ ಸಾವಂತವಾಡಿಯ ಸಾವಂತ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೭೪೮ ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಿಸರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಖಾನ್ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ೧೭೮೭ ರಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಕಾರ್ವಿರ್ಕರು ಈ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದರು. ೧೮೦೩ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸಾವಂತರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಎಚ್‌ಎಂ IV ರೈಫಲ್ಸ್ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಫೆಬ್ರವರಿ ೪, ೧೮೧೮ ರಂದು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 

## ತಲುಪುವ ವಿಧಾನ 
ಮುಂಬೈನಿಂದ ೫೨೬ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲ್ವಾನ್ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ನಿವಾಟಿ ಮತ್ತು ಪರುಲೆ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಮಾಲ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ಕುಡಾಲ್‌ನಿಂದ ನಿವಾಟಿ ಕೋಟೆಗೆ ನೇರ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ.

## ನೋಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳು 
ದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಬುರುಜುಗಳು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಡಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ೨೦ ಅಡಿ ಅಗಲ ಮತ್ತು ೧೦ ಅಡಿ ಆಳದ ಕಂದಕದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ 'ನಿವಾಟಿ ರಾಕ್' ಎಂಬ ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನೀವು ನೋಡಬಹುದು.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೋಟೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಭಾರತದ ಕೋಟೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಸಾವಂತವಾಡಿ ರಾಜ್ಯ
* ಮರಾಠಿ ಜನರು
* ಮರಾಠಾ ನೌಕಾಪಡೆ
* ಮರಾಠ ರಾಜವಂಶಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಮರಾಠಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ
* ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಯುದ್ಧಗಳು
* ಮರಾಠಾ ಸೇನೆ
* ಮರಾಠ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು
* ಭಾರತದ ಮಿಲಿಟರಿ ಇತಿಹಾಸ
* ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ನರ್ವಾರ್ ಕೋಟೆ

alt=|thumb| ನರ್ವಾರ್ ಕೋಟೆ
**ನರ್ವಾರ್ ಕೋಟೆಯು** ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಿಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯವ ನರ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.  ಈ ಕೋಟೆಯು ೮ ಕಿಮೀ² ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನೆಲಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ವಿಂಧ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಕಚ್ವಾಹ ರಜಪೂತರು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನರ್ವಾರ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು (ಅಥವಾ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದರು) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಚ್ವಾಹ ರಜಪೂತ, ಪ್ರತಿಹಾರ ರಜಪೂತ ಮತ್ತು ತೋಮರ ರಜಪೂತರು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ನರ್ವಾರ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸಿಂಧಿಯಾ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*  

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಕುಲಾಂಗ್ ಕೋಟೆ

**ಕುಲಾಂಗ್ ಕೋಟೆ** (कुलंग गड ) ನಾಸಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಗತ್‌ಪುರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಸುಬಾಯಿ ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಮದಂಗಡ ಮತ್ತು ಅಲಂಗ್ ಕೋಟೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾಶಿಕ್ - ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಣಿಜ್ಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೭೬೦ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಹುಶಃ ಮೊಘಲರು ಪೇಶ್ವೆಗಳಿಗೆ ನಾಸಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಅನೇಕ ಕೋಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ೧೮೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕುಲಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಇದರ ಹತ್ತಿರದ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು.  ಆನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈ ಕೋಟೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.

## ನೋಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಕಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳಿವೆ. ಕಲ್ಲು, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಾಡಾ ಮತ್ತು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಮಾಣವಿಲ್ಲ. ಕೋಟೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವು ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಲ್ಸುಬಾಯಿ ಶಿಖರ, ಪಟ್ಟ, ಔಂಧ, ಮದಂಗಡ ಕೋಟೆ, ಅಲಂಗ್ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ರತಂಗಡ್ ಕೋಟೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.

## ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ 
ಇದರ ಮೂಲ ಗ್ರಾಮ ಅಂಬೇವಾಡಿ ಅಥವಾ ಕುರಂಗವಾಡಿ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಕಲ್ಸುಬಾಯಿ - ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.  ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶುದ್ಧ ನೀರು ಇದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಗುಹೆಗಳಿವೆ, ಇದು ೧೦೦ ಜನರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಇಂಧನ ಮರವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮೂಲ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಇಂಧನ ಮರ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಸ್-ಸ್ಟೌವ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ:Kulang_fort1.jpg|alt=Water cisterns|ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳು
ಚಿತ್ರ:Kulang_fort2.jpg|alt=Rock cut steps|ರಾಕ್ ಕಟ್ ಹಂತಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಮಧೋಗಢ ಕೋಟೆ

thumb|ಮಧೋಗಢ ಕೋಟೆ
**ಮಧೋಗಢ ಕೋಟೆಯು** ಜೈಪುರದಿಂದ ೪೨ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಧೋಗಢ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಮಧೋಗಢ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ೪೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಾಧೋ ಸಿಂಗ್ ಜಿ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ನಂತರ ಜುಲೈ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಠಾಕೂರ್ ಭವಾನಿ ಸಿಂಗ್ ಜಿ ಅವರು ಇದನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿ, ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಎರಡನೇ ಮಹಾರಾಜ ಸವಾಯಿ ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್‌ರವರು ಮಧೋಘರ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಭಾಟಿ ಕುಲದ ರಜಪೂತ ಠಾಕೂರ್ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಜಿ ಗೆ ಮಧೋಗಢವನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಮಧೋಗಢ್ ಕೋಟೆಯು ೪೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಆಸ್ತಿ. ಇದನ್ನು ಕಚವ ಕುಲದ ರಜಪೂತರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಾಧೋ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಠಾಕೂರ್ ಭವಾನಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಇದನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.

೧೭೮೭ ರಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಇದು ತುಂಗಾ ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳು ವಾಸಿಸುವ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಮೇಲಿದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಹಾರಾಜ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು  ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರತಾಪ್ ಮಹಲ್ ಸೂಟ್ ಮತ್ತು ದಿಯೋಧಿ ಫೂಲಾ ಮಹಲ್ ಸಹ ಇದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
* ಜೈಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಹೋಟೆಲ್  ಫೋರ್ಟ್ ಮಧೋಗಢದ ಮುಖಪುಟ

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಕ್ಯಾದಿಗೇರ

**ಕ್ಯಾದಿಗೇರಾ** ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಕ್ಯಾದಿಗೇರಾ ಶೋರಾಪುರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಕ್ಯಾದಿಗೇರಾ ಸಿರವಾರ ಮತ್ತು ಅರಕೇರಾದ ನಡುವೆ ಇದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
೨೦೦೧ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು  ೨೬೪೭ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೨೫೬೨ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ೫೨೦೯   ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

## ಸಾರಿಗೆ 
ದೇವದುರ್ಗ, ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಶೋರಾಪುರದಿಂದ ಕ್ಯಾದಿಗೇರಾವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ರಾಯಚೂರಿನಲ್ಲಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ದೇವದುರ್ಗ
* ಲಿಂಗಸೂಗೂರು
* ರಾಯಚೂರು
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ
* http://Raichur.nic.in/

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಗ್ರಾಮಗಳು
ವೈರಾಗಡ್ ಕೋಟೆ

**ವೈರಾಗಡ್** ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಡ್ಚಿರೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಖೋಬ್ರಾಗಧಿ ಮತ್ತು ಸತ್ನಲಸ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ **ಕೋಟೆ**ಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಸಣ್ಣ  ಗ್ರಾಮವು ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ.ಈ ಕೋಟೆಯು ನಾಗ್ಪುರದಿಂದ ೧೮೦ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಾಪುರದಿಂದ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಗ್ರಾಮವು ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವೈರಕನ್ (ಚಂದ್ರನ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಮಗ) ಎಂಬ ರಾಜನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೊಂಡರ ವಶವಾದ ಮಾನ ವಂಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಗರವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಗೊಂಡರು ಇದನ್ನು ಗರ್ಬೋರಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್‌ಗಢದೊಂದಿಗೆ ಆಳಿದರು. ವೈರಾಗಡ್ ಒಮ್ಮೆ ವಜ್ರದ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು  ಅಬುಲ್ ಫಜಲ್‌ನ ಐನ್-ಇ-ಅಕ್ಬರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೪೨೨ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಬಹಮನಿ ವೈರಾಗಡ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ  ೧೦೮ ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ಸೈನಿಕರ ಗೋರಿಗಳು ಹಳೆಯ ಈಗ್ದಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವ ಗಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. 

## ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಈ ಕೋಟೆಯು ಗ್ರಾಮದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೧೦ ಎಕರೆ  ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದ್ವಾರಗಳಿವೆ. ಈ ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತ ಸುಮಾರು ೧೫ -೨೦ ಅಡಿ (೫-೬ಮೀ) ಆಳವಾದ ನದಿ ಕಂದಕ ಇದೆ.  ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಅನೇಕ ಬಾವಿಗಳಿವೆ. ಎರಡು ಕಮಾನುಗಳಿರುವ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ನೀರಿದ್ದು, ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನ ಹೊದಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಆಯತಾಕಾರದ ಬಾವಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೊಂಡ ರಾಜಕುಮಾರ ದುರ್ಗಾ ಷಾ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ೧೮೧೮ -೧೮೩೦ ರ ನಡುವೆ ಗ್ಯಾರಿಸನ್‌ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಾಂಡೆಂಟ್‌ನ ಮಗಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ಅಜ್ಞಾತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹುಡುಗಿಯ ಸಮಾಧಿ ಇದೆ.
## ಗ್ಯಾಲರಿ 

ಚಿತ್ರ:Vairagad2.jpg|alt=Main entrance gate|ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ
ಚಿತ್ರ:Ruins_of_Vairagad_Fort_Wall.jpg|alt=Ruins inside the fort|ಕೋಟೆಯ ಒಳಗಿನ ಅವಶೇಷಗಳು
ಚಿತ್ರ:Vairagad4.jpg|alt=Rectangular well|ಆಯತಾಕಾರದ ಬಾವಿ
ಚಿತ್ರ:Vairagad5.jpg|alt=Bastion|ಭದ್ರಕೋಟೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ರೂಪಂಗಢ ಕೋಟೆ

right|thumb|300x300px| ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ
**ರೂಪಂಗಢ ಕೋಟೆಯು** ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರೂಪಂಗರ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಇಂದು ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ೧೬೪೮ ರಲ್ಲಿ ಕಿಶನ್‌ಗಢದ ಮಹಾರಾಜ ರೂಪ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.  ಸಂಭಾರ್ ಸಾಲ್ಟ್ ಲೇಕ್‌ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಿಶನ್‌ಗಢವು ಉತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಆಯಕಟ್ಟಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಗಣನೀಯವಾದ ಪಟ್ಟಣವು ಬೆಳೆದು ಅದು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ತಯಾರಕರ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಒಂದು ಶತಮಾನದವರೆಗೆ  ಕಿಶನ್‌ಗಢವು ಮಹಾರಾಜರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿವಾಸವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅದರ ಒಳಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಇಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಇದು ೨೦ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಶಾಲವಾದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಮನೆತನದ ಕೋಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* *ರಾಜಸ್ಥಾನ, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಆಗ್ರಾ.* ಲಿಂಡ್ಸೆ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆಲಿಯಾ ಥಾಮಸ್. ಲೋನ್ಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್,೨೦೦೮

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಅಧಿಕೃತ ಸೈಟ್ 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಡೋಂಗ್ರಿ ಕೋಟೆ

thumb|350x350px| ಡೋಂಗ್ರಿ ಕೋಟೆ
**ಡೋಂಗ್ರಿ ಕೋಟೆ** ಅಥವಾ **ಡೋಂಗ್ರಿ ಹಿಲ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು** ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಜಂಜಿರ ಧವರಿ ಕೋಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು  ಭಾರತದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ೧೭೩೯ ರಲ್ಲಿ ನಿಮಾ‍೯ಣವಾದ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಡೋಂಗ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮರಾಠರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯರು ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು  ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, ಫಾತಿಮಾ ಮಾತೆಯ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನೋಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೋಟೆಯ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಸೈ ಕೋಟೆ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬೊರಿವಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸೆಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಇದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ

**ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆಯು** ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ, 
ಮುಂಬೈ ಸಮೀಪದ ಕಲ್ಯಾಣ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ.

ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಾದ ಮರಾಠ ಶಿರ್ಕೇಶಾತವಾಹನರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯದ  ದುರ್ಗಾದೇವಿ (ದುರ್ಗಾ ಮಾತಾ)ಯ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
left|thumb| ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ
ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮರಾಠ ರಾಜರಾದ ಶಿರ್ಕೆಶಾತವಾಹನ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಮಾತೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶಿರ್ಕೇಶಾತವಾಹನನ ಸ್ಮಾರಕವಿದೆ. ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಶಿರ್ಕೇಶಾತವಾಹನ ರಾಜರ ವಂಶಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಬಂದರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಪೀಠವಾಗಿದೆ. ಶಿವಭಗವಾನ್ ಶಾತವಾಹನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಮಾರಕವು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಭಾರತದ (ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ) ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅದು ಇಂದಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಲ್ಯಾಣ ಬಂದರು ಮತ್ತು ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ಶಾತವಾಹನ ರಾಜರು ಅದರ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶಾತವಾಹನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
thumb|200x200px| ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ದುರ್ಗದಿ ಮಾತಾ ದೇವಾಲಯ
ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಶಿರ್ಕೇಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ (ದುರ್ಗಾ ಮಾತೆಯ) ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.

ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಶಿರ್ಕೇಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ (ದುರ್ಗಾ ಮಾತೆಯ) ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿಮಿ೯ಸಿದರು.

೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭ ಲಕ್ಷ ಜನ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. 

ಇಡೀ ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಬಂದರು ಪ್ರದೇಶವು ಮಲ್ಶೆಜ್ ನಾನೇಘಾಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಘದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ.

## ಚಿತ್ರಗಳು 

ಚಿತ್ರ:Durgadi_Fort_Enterance.jpg|alt=Durgadi Fort entrance|ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ ಪ್ರವೇಶ
ಚಿತ್ರ:Durgadi_Fort_,Kalyan,_Maharashtra_-_panoramio.jpg|alt=Durgadi Fort|ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ
ಚಿತ್ರ:Durgadi_Fort_,Kalyan,_Maharashtra_-_panoramio_(17).jpg|alt=Durgadi Mata Temple on the fort|ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ದುರ್ಗದಿ ಮಾತಾ ದೇವಾಲಯ
ಚಿತ್ರ:Durgadi_Fort_,Kalyan,_Maharashtra_-_panoramio_(5).jpg|alt=A mosque on the fort|ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೊಂದು ಮಸೀದಿ
ಚಿತ್ರ:Durgadi_Fort_,Kalyan,_Maharashtra_-_panoramio_(2).jpg|alt=Durgadi Fort|ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ
ಚಿತ್ರ:Durgadi_Fort_,Kalyan,_Maharashtra_-_panoramio_(15).jpg|alt=Durgadi Fort|ದುರ್ಗದಿ ಕೋಟೆ
ಚಿತ್ರ:Durgadi_Fort_,Kalyan,_Maharashtra_-_panoramio_(22).jpg|alt=Durgadi Mata Temple on the fort|ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ದುರ್ಗದಿ ಮಾತಾ ದೇವಾಲಯ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ವಿಭೂತಿಪುರ ಕೆರೆ

**ವಿಭೂತಿಪುರ ಕೆರೆ** ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೆರೆಯಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆರೆಯು ಬೆಳ್ಳಂದೂರು-ವರ್ತೂರು ಕೆರೆಗಳ ಸರಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ವಿಭೂತಿಪುರದ ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು (೧೦-೧೪ ನೇ ಶತಮಾನ) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.  ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ತೊಟ್ಟಿಯ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.  ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಬಿಡಿಎ) ಮತ್ತು ನಂತರ ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (ಬಿಬಿಎಂಪಿ) ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. 

ಒಳಚರಂಡಿ, ಒಳಹರಿವು, ಡಂಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅತಿಕ್ರಮಣದ ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕೆರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಇದು ಕೆರೆಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಜನಪರವಾದ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.  ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ನಡೆಯುವ ದಾರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಒಣಗಿದಾಗ ಕೆರೆಯ ತಳವನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಮೇಯಿಸುವಿಕೆಯಂತಹ ಅನಧಿಕೃತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಇವು ಹೈಲೈಟ್ ಆಗಿದೆ 

## ೨೦೨೩ 
ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನೀರಿನ ಹಯಸಿಂತಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಅದರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಕೆರೆಯು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು ಇದು ನೋಡಬೇಕಾದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಷ್ಟು ದಿನ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಈಗಲೂ ಕೆರೆಗೆ ಕೊಳಚೆ ನೀರು ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾದ ಕೊಳಚೆ ನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಬಾಕಿ ಇದೆ. ಕೊಳೆ ತೆಗೆಯುವ ವೇಳೆ ಒಡೆದು ಹೋಗಿರುವ ಕಾಲುದಾರಿ ಇನ್ನೂ ಮರುಜೋಡಣೆ ಆಗಿಲ್ಲ.

## ಅತಿಕ್ರಮಣ 
ತೀವ್ರ ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ  ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೆಂದರೆ  ಕೆರೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲಸಗಳಾಗುತ್ತಿರುವುದು. ಬೇಲಿ ಒಡೆದು ಕಾಂಕ್ರಿಟೀಕರಣ ಮಾಡಿ ಗೋಡೆಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲು ಸರೋವರದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಶನಿವಾರ, ಜೂನ್ ೧೭ ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೮ ಗಂಟೆಗೆ ಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಕೆರೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಅಕ್ಬರನ ನಂತರ ಮೊಘಲರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ

ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು 1526 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಾಣಿಪತ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಲೋದಿಯ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಇದರ ಆಡಳಿತಗಾರರ ವಿಸ್ತರಣಾ ನೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೈಪರ್ಗಾಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕ್ಸ್, ಆಫ್ಘನ್ನರು, ಉಜ್ಬೆಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ರಜಪೂತರು ಮತ್ತು ಖತ್ರಿಗಳು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.. ಮೊಘಲ್ ದೊರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಉಪಖಂಡದ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ಇದು ವಿವಿಧ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಥಗಳ ನಡುವೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಬಾಬರ್ ಮತ್ತು ಹುಮಾಯೂನ್ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ದಂಗೆಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಸಮಯ ಕಳೆದಿದ್ದರಿಂದ  ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಕ್ಬರ್ ( ದಿನ್-ಇ ಇಲಾಹಿ ಎಂಬ ಸಿಂಕ್ರೆಟಿಕ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ) ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರು ಅಕ್ಬರನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.  ಆದರೆ  ಔರಂಗಜೇಬನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರು  ಅಕ್ಬರನ ನೀತಿಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಿಂದ  ಅಕ್ಬರ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ "ದೈವಿಕ ಧರ್ಮ" ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
[thumb| ದಿನ್-ಇ-ಇಲಾಹಿಯ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಅಬುಲ್-ಫಜಲ್, [ಅಕ್ಬರ್|ಅಕ್ಬರ್‌ಗೆ *ಅಕ್ಬರ್ನಾಮವನ್ನು* ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.]]

## ಜಹಾಂಗೀರ್ 
ಜಹಾಂಗೀರ್ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರಿದಾಗ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರನ *ಷುಲ್-ಇ-ಕುಲ್* ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಇತ್ತು. ಜಹಾಂಗೀರ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಕೃಷಿಕರು ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿಜವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಅವನು ತನ್ನ ಜಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮನವಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಉಲೇಮಾಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು, ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ. ಅವರು ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ದಾನ ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅವರು ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಜಹಾಂಗೀರ್ ಕುಡಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು; ಅವರು ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದ ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ನ ಸೇವನೆಯನ್ನು 20 ಕಪ್‌ಗಳಿಂದ ಐದು ಕಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಅವನು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವಾಗ ತನ್ನ ಗಣ್ಯರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಆಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಲೇಮಾಗಳಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಯೂತ್ ಫಾರ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್

ಯೂತ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಎನ್ನುವುದು ಲಾಭಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಕೆಲಸ ಮಾಡದ ಒಂದು ಎನ್.ಜಿ.ಓ. ಇದನ್ನು ೧೮೬೦ರ ಸೊಸೈಟಿ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಯೋಜನೆ ಈಗ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ರೂಪರಾಜ್ ಎನ್ನುವ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞ ದೆಹಲಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ತಾಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಲ್ಲದೇ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವರು "ದಿದರ್-ಇ-ದಿಲ್ಲಿ" ಎನ್ನುವ ಹವ್ಯಾಸಿ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ದೆಹಲಿಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಈ ರೀತಿ ಕಲೆಹಾಕಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ monumentsofdelhi.com   ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ದೊರಕುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಂಜಿತ್ "ದೆಹಲಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಕ್ಲಬ್" ಎನ್ನುವ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಗುಂಪನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸಿದರು. ಈ ಗುಂಪು ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಓಡಾಟದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಸದಸ್ಯರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಗುಂಪಿನ ಹೆಸರನ್ನು "ಪಾರಂಪರಿಕ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕ್ಲಬ್" ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಾದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಗುಂಪಿಗೆ ೨೧,೦೦೦ ಜನರು ಸೇರಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಗುಂಪು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 

೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಲಬ್ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆ ತಾಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ನಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಈ ನಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕ ದರ್ಬಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಈ ದರ್ಬಾರುಗಳನ್ನು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲೇ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪನ್ನು ಸೊಸೈಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ "ಯೂತ್ ಫಾರ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್" ಎಂದು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ರೂಪರಾಯ್ ಅವರು ಇದರ ಮೊದಲ ಚೇರ್ಮನ್ ಆದರು.

## ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
ಈ ಸೊಸೈಟಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಲುವಾಗಿ ಇದು ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

### ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕ್ಲಬ್
ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ನಿನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕ್ಲಬ್ ಆಗಿದೆ.  
ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ನಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಇದು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿಲ್ಲದ ಈ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು , ಆ ತಾಣಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಇತಿಹಾಸ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ
.

### ಪಾರಂಪರಿಕ ದರ್ಬಾರ್ ಗಳು
ಯೂತ್ ಫಾರ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅವರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮೆಹ್ರೂಲಿಯಲ್ಲಿನ ಜಫರ್ ಮಹಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೂಫಿಸಂ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦೧೪ರ ನಂತರ ಈ ಉಪನ್ಯಾಸ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಇಂಡಿಯಾ ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್ ಸೆಂಟರಿನ ಕಾಸುರಿನ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಮೊಹರ್ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳು ಒಬ್ಬ ಹೊಸ ಉಪನ್ಯಾಸಕ ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
ಪುಷ್ಪೇಷ್ ಪಂತ್, ಕೆ.ಕೆ ಮೊಹಮ್ಮದ್, ರಾಜಾ ರುಮಿ, ಫೈಸಲ್ ಅಲ್ಕಾಲಿ, ಸೊಹಾಲ್ ಹಷ್ಮಿ, ಆರ್.ವಿ.ಸ್ಮಿತ್, ಡಾ| ಷರೀಪ್ ಹುಸೇನ್ ಕುಸೇಮಿ, ಡಾ| ಎನ್.ಚೌಧರಿ ಮುಂತಾದ ಮಹನೀಯರು ಇಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪