open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಡಕೋಟ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಡಕೋಟ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್*** ೨೦೦೨ ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ೨೦೦೧ ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ *"ಈ ಪರಕ್ಕುಂ ತಾಲಿಕಾ"*ದ ರೀಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಎಂ ಎಸ್ ರಾಜಶೇಖರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಮತ್ತು ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಕೃಷ್ಣ ಹಳೆಯ ಬಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಸ್ಸಿನ ದಯನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಅವನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಬಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವನು ಅನೇಕ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತ ಸುಂದರ್ ಮಾತ್ರ ಅವನ ಜೊತೆಗಾರ. ಇಲಿಯೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರ ಅದು ಸುಂದರ್ ನ ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ತಿಂದಿತು. ಸುಂದರ್ ಆ ಇಲಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಗಾಯತ್ರಿ ಅಲೆಮಾರಿಯಾಗಿ ಬಸ್ಸು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಕಥೆಗೆ ತಿರುವು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಒಬ್ಬ ಮಂತ್ರಿಯ ಮಗಳು. ಅವಳ ತಂದೆ ಅವಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಪೊಲೀಸರು ಆಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ವಾಪಸ್ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಅವಳ ತಂದೆ ಅವಳ ಮದುವೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಗಾಯತ್ರಿಯಿಲ್ಲದೆ ತಾನು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅರಿವಾಗಿ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸುಂದರ್ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವಳ ತಂದೆಯ ಹೃದಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

## ತಾರಾಗಣ 
* ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ 
* ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್
* ಅಮೃತಾ
* ದೊಡ್ಡಣ್ಣ
* ಲೋಕನಾಥ್
* ಮಾಲತಿ ಸರದೇಶಪಾಂಡೆ
* ಅಶೋಕ್
* ಎಂ. ಎಸ್. ಉಮೇಶ್
* ಸರಿಗಮ ವಿಜಿ
* ಮಿಮಿಕ್ರಿ ದಯಾನಂದ್
* ಶಿವಾಜಿ ರಾವ್ ಜಾಧವ್
* ಶಿವಧ್ವಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ
* ಶ್ಯಾಮ್ ಯಾದವ್
* ರತ್ನಾಕರ್
* ಬೆಂಗಳೂರು ನಾಗೇಶ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಾಸ್ಯ
ಸಕುರಾ

**ಸಕುರಾ** ಅಥವಾ **ಚೆರ್ರಿ ಹೂವು** ಎಂಬುದು *ಪ್ರೂನಸ್* ಉಪಜಾತಿ *ಸೆರಾಸಸ್* ಮರಗಳ ಹೂವು. *ಸಕುರಾ* ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಚೆರ್ರಿ ಬೆಳೆಗಳು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರುನಸ್ ಸೆರುಲಾಟದ ತಳಿಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಣ್ಣುಗಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮರಗಳಲ್ಲ ಇವು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿವೆ. ಸಕುರಾ ಹೂವುಗಳು ವೆನಿಲ್ಲಾ ತರಹದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೂಮರಿನ್ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚೆರ್ರಿ ಜಾತಿಗಳು ಕಾಡು ಪ್ರಭೇದಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ  ಅವು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಪಾನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.

ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನೆಡಲಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಚೆರ್ರಿ ಜಾತಿಗಳು ವಿವಿಧ ಕಾಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ತಳಿಗಳಾಗಿವೆ. ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ತಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು, ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾಡು ಪ್ರಭೇದದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಜಪಾನಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವಾದ *ಪ್ರೂನಸ್ ಸ್ಪೆಸಿಯೋಸಾ* (ಓಶಿಮಾ ಚೆರ್ರಿ)  ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಎರಡು ಹೂವುಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, *ಸೆರಾಸಸ್* ಸಾತೊ-ಜಾಕುರಾ ಗುಂಪು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಿಧ ತಳಿಗಳನ್ನು 14ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಹನಮಿ (ಹೂವು ವೀಕ್ಷಣೆ) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇದೆ.: 27,89-91 [6 [ID1] ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಿಂದಲೂ, ತಳಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಸಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಂತೆಯೇ ಆನುವಂಶಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚೆರ್ರಿ ಮರಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

**ಸಕುರಾ** ಎಂಬ ಜಪಾನೀ ಪದವು (桜 ಅಥವಾ 櫻; さくら ಅಥವಾ サクラ) ಮರ ಅಥವಾ ಅದರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಬಲ್ಲದು.  ಚೆರ್ರಿ ಹೂವು ಜಪಾನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹನಮಿಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಸಕುರಾ ಮರಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ **ಜಪಾನೀಸ್ ಚೆರ್ರಿ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  (ಇದು *ಪ್ರೂನಸ್ ಸೆರುಲಾಟಾ* ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ) ಅಲಂಕಾರಿಕ ಚೆರ್ರಿ ಮರಗಳ ಕೃಷಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹರಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಪಾನ್ 1912ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಗೆ ಮರಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ.: 119-123 ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಸ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಕಾಲಿಂಗ್ವುಡ್ ಇಂಗ್ರಾಮ್ ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಂತರ ಜಪಾನಿನ ಚೆರ್ರಿ ಮರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಹಲಸಿನ ದಿಂಡಿನ ಚಟ್ನಿ

ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಸವಿಯುವುದು ಇಂದಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂತೋಷದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಒಮ್ಮೆ ಬಡತನದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದ ಆಟಿ ತಿಂಗಳ ಆಹಾರಗಳು ಈಗ ಆ ಕಾಲದ ಅರಿವನ್ನು ನೀಡುವ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ.ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಷಾಡ ಉತ್ಸಾಹದ ಸಮಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಆಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 

## ಆಟಿ ತಿಂಗಳ ಆಹಾರ
ಈ ತಿಂಗಳು ತುಳುವರಿಗೆ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೂರಣ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ನೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಯಸ್ಸು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾ, ಅವರು ಒಂದು ರೀತಿಯ ವೃತಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೊಂದು ಆಯುರ್ವೇದದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು.

## ಹಲಸಿನ ದಿಂಡಿನ ಚಟ್ನಿ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು
ಮೆತ್ತಗಿರುವ ಒಂದು ಉದ್ದದ ಹಲಸಿನ ಗುಂಜಿ ಅಥಾವ ದಿಂಡು

ಸ್ವಲ್ಪ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿತುರಿ

4-5 ಚಮಚ ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ

ಒಂದು ಚಮಚ ಸಾಸಿವೆ

ನಾಲ್ಕೈದು ಹುರಿದ ಒಣಮೆಣಸು

ನೆಲ್ಲಿಗಾತ್ರದಷ್ಟುಹುಳಿ

ಸ್ವಲ್ಪ ಇಂಗು

ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟುಉಪ್ಪು

## ಹಲಸಿನ ದಿಂಡಿನ ಚಟ್ನಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಮೊದಲು ಹಲಸಿನ ದಿಂಡನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಚೂರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ಒಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಣಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕೈದು ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಸಾಸಿವೆ ಹಾಕಿ ಅದು ಸಿಡಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ ಇಂಗನ್ನು ಹಾಕಿ ಮಗುಚುತ್ತಿರಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಹಲಸಿನ ದಿಂಡನ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಹುರಿಯಬೇಕು. ಅದು ತಣಿದ ಬಳಿಕ ಅದಕ್ಕೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿತುರಿ, ಒಣಮೆಣಸು, ಹುಳಿ, ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ರುಬ್ಬಬೇಕು. ಈ ಚಟ್ನಿಯನ್ನು ತೆಳುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಅನ್ನ, ದೋಸೆ, ಇಡ್ಲಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೋಗರುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಸುವ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಇಡುವಂತಹ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ಇಡುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಜನಸ್ನೇಹಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭೋಜನ ಪ್ರಿಯರೂ ಆಗಿದ್ದರಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸಾಕ್ಷಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ತಿನಿಸುಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿನಸು
ಮುಟ್ಟಾಳೆ

**ಮುಟ್ಟಾಳೆ** ಅಡಿಕೆ ಮರದ ಹಾಳೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ  ಟೋಪಿ. ಇದನ್ನು ಮುಟ್ಟಾಲೆ, ಮುಟ್ಟಾಳೆ, ಮುತ್ತಂಬಳೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಮುತ್ತಾಲೆಯನ್ನೂ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ತಲೆ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇದು ಕಡಿಮೆ-ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ವಸ್ತಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ *ಹಾಳೆಕೊಟ್ಟೆ* ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. *ಮೊಟ್ಪಾ ಲೆಂದ್* ಅರೆಬಾಸೆಯಲ್ಲಿ  ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಪದದ ಅರ್ಥ
ಮುಟ್ಟಾಳೆ - ಮುಟ್ಟ+ಪಾಲೆ, ಮುಟ್ಟ ಅಂದರೆ ತಲೆ, ಪಾಲೆ ಅಂದರೆ  ಹಾಳೆ. ತಲೆಗೆ ಇಟ್ಟು ರಕ್ಸಣೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಾಧನ.

## ವಿಧಗಳು
ಗೋಂಪರ್ ಮುಟ್ಟಾಳೆ: ಈ ಮುಟ್ಟಾಳೆ ತುಂಬಾ ದಿನ ಬಾಳ್ವಿಕೆ  ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು  ಹಸಿ ಹಸಿಯಾದ ಅಡಿಕೆಯ ಹಾಳೆಯಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನ ಇದು. ಇದನ್ನು ಬೇಗನೆ ತಯಾರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ತಯಾರಿಗೆ ಹಾಳೆಯ ಒಳ ಪೊರೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಇದು ತಲೆಗೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಸಿಲಿಗೂ ಮಳೆಗೂ ಬಳಸುವರು. ಹಾರೆ,ಪಿಕ್ಕಾಸು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಗೊಬ್ಬರ,ನೇಜಿ ಹೊರುವಾಗ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ನೀರು ಮುಖಕ್ಕೆ ಬೀಳದಂತೆ ಗೋಂಪರ್ ರಕ್ಷಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ನೀರು ಬಿದ್ದು ಗೋಂಪರ್ ಬೇಗನೆ ಕೊಳೆತು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಇದನ್ನು ಎಸೆದು ಪುನಃ ಹೊಸ ಗೋಂಪರ್ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ.  ಇದನ್ನು ತುಳುನಾಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅಗತ್ಯ ಬಂದಾಗ ಅವರವರೇ ತಯಾರಿಸುವ ಮುಟ್ಟಾಲೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದು.

* ಕನ್ನಿ ಮುಟ್ಟಾಲೆ

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಗೊಬ್ಬರ ತುಂಬುವಾಗ, ಸೊಪ್ಪು, ತಲಗೆರೆಗಳನ್ನು ತರುವಾಗ, ಮಣ್ಣು ತುಂಬುವಾಗೆಲ್ಲಾ ಮುಂತಾದ ಬೇಸಾಯದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ, ತಲೆಗೆ ಒತ್ತದ ಹಾಗೆ, ಈ ಮುಟ್ಟಾಳೆಯನ್ನು ಸಮಸ್ತ ತುಳುನಾಡಿನ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
## ಕೊರಗ ಜನಾಂಗದವರಿಂದ ಮುಟ್ಟಾಳೆಯ ತಯಾರಿ
ಕೊರಗರು ಮುಟ್ಟು ಪಾಳೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಅದನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಳತೆ ಉಪಕರಣಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಬಳಸಿದ ಸಾಧನವೆಂದರೆ ಅವರ ಹಿಮ್ಮಡಿಯಿಂದ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳವರೆಗೆ,  "ಮುಟ್ಟು" ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಮರದ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟುವುದು. ಅದರ ಅಗಲವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ. ಅವರ ಮುಟ್ಟಿನ ಉದ್ದದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಮುಟ್ಟು ಪಾಲೆಯು ಅವರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮುಟ್ಟು ಉದ್ದದ ಪಾಳೆಯೇ **ಮುಟ್ಟಾಳೆ**. ಕೊರಗರ ಜನಾಂಗದವರು ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಮುತ್ತಲೆ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಬದಲು ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಉದ್ದವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪರಿಪಾಠ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಾಳೆಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇತರ ಜಾತಿಯವರೂ ಮುಟ್ಟಾಳೆ ತಯಾರಿಸಿದರು. ಮರದ ಹಾಳೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮುತ್ತಲೆಯ ಹುಟ್ಟು ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಮುತ್ತಾಳೆಯು ಹಾಳಾಗುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದಿಡಬೇಕು. 

## ಮುಟ್ಟಾಳೆಯ ಇತರ ಉಪಗೋಗಗಳು
ಕೊರಗರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಜುಟ್ಟು ಮುಟ್ಟಾಳೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ, ಮುಟ್ಟಾಳೆಯ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರದ ಸೊಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬಟ್ಟೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉಳಿದವರಿಗೆ ಇದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು. ಮುಖ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನ ನೇರ ಶಾಖವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಈ ಸೊಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆದು ಹೋಗುತಿದ್ದರೇ ಗಾಳಿ ಬಂದು ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಅಲುಗಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಂಪಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

## ನಿಷೇಧಗಳು
ದೈವದ ಚಾಕರಿ ಮಾಡುವವರು,  ಬೂತ ಕಟ್ಟುವವರು, ಮುಂತಾದವರೆಲ್ಲಾ ಮುಟ್ಟಾಳೆ ಧರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲ.
## ಮುಟ್ಟಾಳೆಯ ಕೆಲವು ತುಳುಗಾದೆಗಳು
ಸ್ಥಿತಳಾದ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಜನ ಹೀಗೆ ಹೇಳ್ತಾರೆ.
**ಮುಟ್ಟಲೆದಾಯಗ್ ಕೊರ್ಪುಜಿ, ಮುಂಡಾಸ್ ದಾಯೆ ಬರ್ಪುಜೆ**

ಅಂದರೆ **ಮುಟ್ಟಾಳೆದವರಿಗೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಮುಂಡಾಸಿನವರು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.**

**ಮುಟ್ಟಾಳೆ ದೀಡಿಯರ ಮನಸ್ಸಿದ್ದಿ ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟ್ಯರ ಎತ್ತುಜ್ಜಿ**

ಅಂದರೆ **ಮುಟ್ಟಾಳೆ ಇಡಲು ಮನಸಿಲ್ಲ, ಮುಂಡಾಸು ಕಟ್ಟಲು ಎಟುಕುವುದಿಲ್ಲ**

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಸಾಧನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ಮಸ್ತ್ ಮಜಾ ಮಾಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಮಸ್ತ್ ಮಜಾ ಮಾಡಿ*** ೨೦೦೮ ರ ಕನ್ನಡ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುದೀಪ್, ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ, ದಿಗಂತ್, ನಾಗ ಕಿರಣ್, ಕೋಮಲ್ ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಕೊತ್ವಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್. ಅನಂತ್ ರಾಜು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪಿಬಿ ಬಾಲಾಜಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆ. ರಾಮ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಇದು ೨೦೦೭ ರ ಹಿಂದಿ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಧಮಾಲ್* ನ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದ್ದು, ಆರಂಭಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ೨೦೦೬ ರ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಗೋಲ್ಮಾಲ್: ಫನ್ ಅನ್ಲಿಮಿಟೆಡ್* ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

## ಕಥಾವಸ್ತು 
*ಮಸ್ತ್ ಮಜಾ ಮಾಡಿ* ಊಟಿಯ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಧಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ನಾಲ್ವರು ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕರ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇವರಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ನಿಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ನಿಧಿಯನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯುವಕರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎದುರಿಸುವ ಅಡಚಣೆಗಳು ಕಥೆಯ ತಿರುಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ 

## ತಾರಾಗಣ 
* ಎಸಿಪಿ ಪ್ರತಾಪ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುದೀಪ್
* ರಾಮು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ
* ಕಾಮೇಶ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದಿಗಂತ್
* ಶ್ಯಾಮ್ ಆಗಿ ನಾಗ ಕಿರಣ್
* ಮೈಲಾರಿಯಾಗಿ ಕೋಮಲ್
* ಸಹನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಕೊತ್ವಾಲ್
* ಕಾಮೇಶನ ತಂದೆ ಸೋಮನಾಥ ತಂತ್ರಿಯಾಗಿ ರಂಗಾಯಣ ರಘು
* ಕೀರ್ತಿ ಬೇಡಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಕಮಿಷನರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಮಾಶ್ರೀ
* ಬಾಂಡ್ ಡಿಕೆ ಆಗಿ ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ
* ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕೃಷ್ಣ
* ಸಮರಸಿಂಹ ರೆಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಸಿಹಿ ಕಹಿ ಚಂದ್ರು
* ಮನಿಲಿಂಕ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯಾಗಿ ಆರ್.ಎನ್.ಸುದರ್ಶನ್
* ನಾಗಶೇಖರ್
* ಶಂಕರ್ ರಾವ್ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ "ಬೇಕುಪಾ" - ಬೇಡರಹಳ್ಳಿ ಕುಮಾರಪ್ಪನ ಮಗ ಪಾಲಾಕ್ಷಪ್ಪ
* ಬುಲೆಟ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ಹರಿ ನವರತನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್.ಅನಂತರಾಜು
* ಕೆ. ರಾಮ್ ನಾರಾಯಣ್
* ಬೆಂಗಳೂರು ಅಮ್ಜದ್ ಖಾನ್
* ಮನದೀಪ್ ರೈ
* ಶಾಂತಮ್ಮ

### ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರಗಳು 
"ಶಕಲಕ ಭೂಮ್" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ನಟ-ನಟಿಯರು ತಮ್ಮದೇ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

* ಉಪೇಂದ್ರ
* ರೇಖಾ ವೇದವ್ಯಾಸ್
* ಶರ್ಮಿಳಾ ಮಾಂಡ್ರೆ
* ಸಂಜನಾ
* ಶೆರಿನ್
* ಗೌರಿ ಮುಂಜಾಲ್
* ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್
* ರಾಗಿಣಿ ದ್ವಿವೇದಿ
* ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ
* ಕೀರ್ತಿ ಚಾವ್ಲಾ

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ಪಿಬಿ ಬಾಲಾಜಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು, "ಅಕ್ಷಯ ಆಡಿಯೋ" ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

## ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 
*ಮಸ್ತ್ ಮಜಾ ಮಾಡಿ* ೧೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

"ನಿಮ್ಮ ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು ಸುಮ್ಮನೆ ಎಂಜಾಯ್ ಮಾಡಿ" ಎಂದು *ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್* ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. *ರೆಡಿಫ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್* ನ ಆರ್.ಜಿ.ವಿಜಯಸಾರಥಿಯವರು "*ಮಸ್ತ್ ಮಜಾ ಮಾಡಿ*,ನಿಮಗೆ ಕಾಮಿಡಿ ಇಷ್ಟವಿದ್ದರೆ ಟೈಂಪಾಸ್ ಚಿತ್ರ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಾಸ್ಯ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಹಾಸ್ಯ
ವರ್ಗ:ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ
ಕೊಂಡೇಲ್ತಾಯ ದೈವಸ್ಥಾನ

**ಕೊಂಡೇಲ್ತಾಯ ದೈವಸ್ಥಾನ**

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೈವಾರಾಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ದೇವರನ್ನು ನಂಬಿದಷ್ಟೇ ದೈವಗಳ ಪ್ರತಿ ಅಳವಡಿಕೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು, ಕೇರಿ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲೂ ದೈವಾರಾಧನೆಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಊರಿಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೈವವಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾರಂದಾಯ, ಕೊಡಮಣಿತ್ತಾಯ, ಬಂಗಾಡಿತ್ತಾಯ, ಕನಪಾಡಿತ್ತಾಯ, ಬನ್ನಡ್ಕತ್ತಾಯ, ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಊರು ಕಟೀಲಿನ ಹತ್ತಿರದ **ಕೊಂಡೇಲ** ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುವ ದೈವವೇ **ಕೊಂಡೇಲ್ತಾಯ**.

## ಸ್ಥಳ
ಈ ದೈವಸ್ಥಾನವು ಕಟೀಲು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ತೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡೆತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕೋಂಡೇಲ ಅನ್ನುವ ಸ‍್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೇಲ್ತಾಯ ದೈವದ ನೆಲೆ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಇವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ದೈವಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೈವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನೇಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೈವಸ್ಥಾನದ ಪುನಃಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವು ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ದೈವದ ಬಲ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಕಟೀಲು ಸಮೀಪದ ಅತ್ತೂರು-ಕೊಡೆತ್ತೂರು ಕುಂಜಿರಾಯ ದೈವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಾವಧಿ ನೇಮದ ವೇಳೆ ಕೊಂಡೇಲ್ತಾಯ ದೈವದ ನೇಮವು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೇಲ್ತಾಯ ದೈವದ ನೇಮ ಕಂಡವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನೇಮ ನಡೆದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೈವಜ್ಞರ ಪ್ರಶ್ನಾಚಿಂತನೆಗಾಗಿಯೂ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಂಡೇಲ್ತಾಯ ದೈವದ ಮಾನವರೂಪದ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಳಿಕ, ಕೊಂಡೇಲ್ತಾಯ ದೈವಸ್ಥಾನವು ಸುಂದರವಾಗಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೊಂಡೇಲ್ತಾಯ ದೈವದ ನೇಮ ನಡೆದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕುಣಿತಗಳು

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ 
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ 
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ಮೊದಲಾಸಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಮೊದಲಾಸಲ***  ೨೦೧೦ ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಡ್ರಾಮಾ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪುರುಷೋತ್ತಮ್ ಸಿ. ಸೋಮನಾಥಪುರ ಅವರ ರಚನೆ-ನಿರ್ದೇಶನದ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಯೋಗೀಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ್ ಸಂಕನಗೌಡರ್ ಗದಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಯಶ್ ಮತ್ತು ಭಾಮಾ  ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗಾಯಣ ರಘು, ತಾರಾ, ಅವಿನಾಶ್ ಮತ್ತು ಶರಣ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಚಿತ್ರವು ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗನನ್ನು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರು ತನ್ನ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ; ಅಥವಾ "ನಾನು ಹುಡುಗಿಯ ಪೋಷಕರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಅವಳ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಹುಡುಗನನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತಾಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕನಸು ಕಾಣುವ ವಿಷಯಗಳು ಇವು.

ಚಲನಚಿತ್ರವು  ತಮಾಷೆಯ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ತಾರಾಗಣ 
* ಕಾರ್ತಿಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶ್
* ದೀಪು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾಮಾ
* ದೀಪುವಿನ ತಂದೆಯಾಗಿ ರಂಗಾಯಣ ರಘು
* ದೀಪುವಿನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ತಾರಾ
* ಕಾರ್ತಿಕ್ ತಂದೆಯಾಗಿ ಅವಿನಾಶ್
* ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ ಮಂಜು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶರಣ್
* ಮಾಸ್ಟರ್ ರಾಕೇಶ್
* ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಂಜ
* ವಿಶ್ವ
* ಲಕ್ಷ್ಮಣ್
* ತಿಮ್ಮೇಗೌಡ
* ರಮಾನಂದ್

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಅದರ ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅದರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಮತ್ತು ಕವಿರಾಜ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಲವ್ ಮಿ ಆರ್ ಹೇಟ್ ಮಿ" ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ೧೯೭೮ ರ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಶಂಕರ್ ಗುರುದಿಂದ* ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಇದರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು  ಚಿ. ಉದಯಶಂಕರ್  ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಆಲ್ಬಂ ಐದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಆಲ್ಬಂ ಜುಲೈ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.  

## ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 
### ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 
*ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ* ವಿಮರ್ಶಕರು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ೫ ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೩.೫ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿ "ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ. ಯಶ್ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಭಾಮಾ ನಟನೆಯೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ರಂಗಾಯಣ ರಘು ಮತ್ತು ತಾರಾ ಆಕರ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಚ್ ಸಿ ವೇಣು ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಟ್ಸಾಫ್. ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಕೆಲವು ಮಧುರವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ *ಪ್ರಥಮ.*. (ವಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ)".  *ಡಿಎನ್‌ಎ* ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುನಯನಾ ಸುರೇಶ್ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಹೊಸ ಹುಡುಗಿ ಭಾಮಾಗೆ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ , ಆದರೂ ಅವರಿಗೆ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ದೀಪು ಸಮಾನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಅರ್ಹರು. ರಂಗಾಯಣ ರಘು ಮತ್ತು ತಾರಾ ಮಿಂಚುತ್ತಾರೆ, ಈ ಚಿತ್ರವು ರಘುವನ್ನು ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ".  ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನ ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ವೇಣು ಅವರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ವಿ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಸ್ಕೋರ್, ಕೆಲವು ಮುದ್ದಾದ ಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮೆರುಗು ನೀಡಿವೆ. *ಮೊದಲಾಸಲ* ಅದರ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚುಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಸಿನಿಮಾ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್‌ನ ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿಜವಾದ ತಾರೆ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಎಚ್‌ಸಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ , ಕೃತಕ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ದೂರವಿಡುತ್ತ, ಕೆಲವು ಹೊಸ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಂತೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ(ಕೆಲವು ಮರಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ)." 

## ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
; ೫೮ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಸೌತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

* ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ – ಕನ್ನಡ — ರಂಗಾಯಣ ರಘು
* ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ - ಕನ್ನಡ - ತಾರಾ
* ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ – ಕನ್ನಡ — ಸುನಿತಾ ಉಪದ್ರಷ್ಟಾ "ಪ್ರಥಮ" ಗಾಗಿ

; ೨೦೧೦ ಸುವರ್ಣ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ - ರಂಗಾಯಣ ರಘು
* ಫೈಂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ - ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಸಿ. ಸೋಮನಾಥಪುರ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೧೦
ಕವತ್ತಾರು (ಕಬತ್ತಾರ್)

**ಕವತಾರ್**(ಕನ್ನಡ) ಅಥಾವ **ಕಬತ್ತಾರ್** (ತುಳು) ಎಂದು ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ ತುಳುನಾಡಿನವರಿಗೆ ನೆನಪಾಗುದು ಸಿರಿ ಆರಾಧನೆ. ಈ **ಕವತಾರ್** ಅಥಾವ **ಕಬತ್ತಾರ್**ಎಂಬುದು ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಅಥಾವ ಕಟೀಲಿನ ಸಮೀಪದ ಮುಲ್ಕಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬಳ್ಕುಂಜೆ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.ಇದರ ಅಂಚೆ ಸಂಖ್ಯೆ 574154 ಆಗಿದೆ. ಬಟ್ಟಾಬೆನ್ನಿ ಮುಜಿ ಕೆರೆಯು ಕವತಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೊಳವಾಗಿದ್ದು ಇದು ವಲಸೆ ಬಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಬುಟ್ಟ ಬೆನ್ನಿಯು ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಕಟೀಲ್ನಂತಹ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮಿಷನರಿಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಕಾಮತ್, ನಾಯಕ್, ಪೈ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಅವರು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬುಟ್ಟಾ ಬೆನ್ನಿ ಮುಂತಾದ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಈಗ ಡಿ'ಸೋಜಾ ಮತ್ತು ಅರೋಜಾ ಮುಂತಾದ ಉಪನಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರಾರ್ಧವನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಹಂಚಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗಿರಿಜನ ಕಾಲೋನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಧರ್ಮ
ಕವತಾರಿನ  ಡಿಸೋಜಾ ಕುಟುಂಬವು ಸೇಂಟ್ ಪೌಲ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಬಳ್ಕುಂಜೆ ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅಬ್ಬಗ ದಾರಗ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

## ವಿವರಣೆ
ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಲಿಮಾರು ಮತ್ತು ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಮತ್ತು ಮುಲ್ಕಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ]]. ಸಮೀಪದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರೆಂ, ದಾಮರಸ್ಕಟ್ಟೆ, ಐಕಳ, ಪಂಜಿನಡ್ಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸೇರಿವೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇನೂ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಕವತ್ತಾರು ಶ್ರೀ ಸಿರಿ ಕುಮಾರ ಅಬ್ಬಗ ದಾರಗ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಆಲಡೆ,ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
2011 ರಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕವತಾರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 357 ಕುಟುಂಬಗಳು ಇದ್ದವು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2089, ಅದರಲ್ಲಿ 724 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 805 ಮಹಿಳೆಯರು. 0 ಮತ್ತು 6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ 144 ಮಕ್ಕಳು, 68 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 76 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದರು. 
## ಪ್ರಕೃತಿ
ಇದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ತನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನವಿಲುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಹುಲಿಗಳು, ಒಮ್ಮೆ ಅದರ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಇದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ತೆಂಗಿನ ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಆಲಡೆ
ತುಳುನಾಡಿನ ಪಂಚ ಶಕ್ತಿಗಳ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುವ  ಐದು ಮುಖ್ಯ ಆಲಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಬತ್ತಾರ್ ಆಲಡೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು (ಉಡುಪಿ ಕಟಪಾಡಿದ ಪಾಂಗಾಳ ಆಲಡೆ, ಹಿರಿಯಡಕ ಆಲಡೆ, ನಂದಳಿಕೆ ಆಲಡೆ, ಬೊಲ್ಯೊಟ್ಟು ಆಲಡೆ ಮತ್ತು ಕಬತ್ತಾರ್ ಆಲಡೆ)  ಇವಾಗ ಕೂಡಾ ತುಂಬಾ ಕಾರ್ನಿಕಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಾ ಇದೆ.   ಈ ಆಲಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿರಿ ಆರಾಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆಲಡೆಗಳು ತುಳುನಾಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಪಸರಿಸಿದೆ ಅನ್ನುವುದು ಕೂಡಾ ಸತ್ಯ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕುಣಿತಗಳು

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ಖಾಕಿ ಪಂಥ

**ಖಾಕಿ ಪಂಥ** ಎನ್ನುವುದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಉಪಪಂಥ. ಪಾರ್ಸಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ *ಖಾಕಿ* ಎಂದರೆ ಬೂದಿ ಎಂದರ್ಥ.

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು 
ಈ ಜನ ಬೂದಿಯನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಖಾಕಿ ಪಂಥದವರೆಂದು ಹೆಸರು ಬಂತು. ಇವರು ವೈಷ್ಣವರಾದರೂ ಕೆಲವು ಶೈವ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶೈವರಂತೆ ತಲೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ಜಟೆಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮೈಗೆಲ್ಲ ಬೂದಿ ಬಳಿದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಲಂಗೋಟಿ ವಿನಾ ಬೇರೇನನ್ನೂ ಧರಿಸದೆ ಬರಿಮೈಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾರೆ; ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ರಾಮ ವನವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶೋಕಗೊಂಡು ಮೈಗೆಲ್ಲ ಬೂದಿ ಬಳಿದುಕೊಂಡನೆಂದೂ ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದವರು ಅಂದಿನಿಂದ ಭಸ್ಮಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದರೆಂದೂ ಈ ಪಂಥದವರು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಇವರ ಪಂಥ ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಕೃಷ್ಣದಾಸನ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಕಿಲ್ಹ ಎಂಬಾತ ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕ. ರಾಮಾನಂದನ ಶಿಷ್ಯ ಅನಂತಾನಂದ ಈ ಪಂಥವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ. ಈ ಪಂಥದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಅಯೋಧ್ಯೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಯಾರಾಮನೆಂಬುವನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಒಂದು ಮಠವಿದೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಹನುಮಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕರು ಖಾಕಿಗಳು. ಗುಜರಾತಿನ ಲವಾವಾಡ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ, ಅಹಮದಾಬಾದಿನಲ್ಲೂ ಖಾಕಿಗಳ ಮಠಗಳಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗೋಕುಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಗೋಕುಲ*** ೨೦೦೯ ರ  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಯಶ್, ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ, ಪವನ್ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿ ರಾಗಿಣಿ ದ್ವಿವೇದಿ ಐಟಂ ಸಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮನೋಮೂರ್ತಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಹೆಗ್ಡೆ ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವಿದೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ೨೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಚಿತ್ರವು ನಾಲ್ವರು ಅನಾಥರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಹಣ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವರು ವೃದ್ಧ ದಂಪತಿಯ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಅವರ ಮಕ್ಕಳೆಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ದೋಚಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತುಂಬಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾರೆ.

## ತಾರಾಗಣ 
* ರಾಜ ಆಗಿ ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ
* ಎನ್.ರಾಜ ಆಗಿ ಯಶ್
* ಲೀಲಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ
* ಪವನ್, ಗುರು ಆಗಿ
* ಶಂಕರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜ್
* ಮಾಲಾ ಆಗಿ ನಕ್ಷತ್ರ
* ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ
* ಸುಮಿತ್ರಾ
* ರವಿ ಕಾಳೆ
* ಕೋಟೆ ಪ್ರಭಾಕರ್
* ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಾಗಿಣಿ ದ್ವಿವೇದಿ

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮನೋ ಮೂರ್ತಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;

## ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
### ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 
*ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ* ವಿಮರ್ಶಕರು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ೫ರಲ್ಲಿ ೩ ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು "ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಯಶ್, ಪವನ್ ಮತ್ತು ರಘುರಾಜ್ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಿತ್ರಾ, ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ರವಿ ಕಾಳೆ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸತ್ಯ ಹೆಗಡೆಯವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಅಮೋಘವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮನೋಮೂರ್ತಿಯವರ ಸಂಗೀತ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನ ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ "ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಪ್ರೇಮದ ಥೀಮನ್ನು ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪ್ರತಿ ಪಾತ್ರದ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡದಿರುವುದು ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಈಗ ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಸಮಯ". ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್‌ನ ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ "ಇದು ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿರುವ, ಉತ್ತಮ ಉದ್ದೇಶದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಮೂರ್ತಿ ನಟಿಸಿದ ಮುದುಕನ ಪಾತ್ರ ಒಮ್ಮೆ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ದೃಶ್ಯದ ಬದಲಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯಾಗಿದೆ." 

## ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನ 
* ಈ ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೫೦-ದಿನಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಆಯಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವೆಬ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟಿನ ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಾಸ್ಯ
ವರ್ಗ:ಕುಟುಂಬ
ಉತ್ತರಕಾಂಡ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಉತ್ತರಕಾಂಡ*** ರೋಹಿತ್ ಪದಕಿ ರಚಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮುಂಬರುವ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಡ್ರಾಮಾ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ರಾಜೇಶ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್, ಭಾವನಾ ಮೆನನ್, ವಿಜಯ್ ಬಾಬು, ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್, ರಂಗಾಯಣ ರಘು, ಚೈತ್ರ ಜೆ. ಆಚಾರ್, ಉಮಾಶ್ರೀ, ದಿಗಂತ್ ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.     ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದರೆ, ಅಮಿತ್ ತ್ರಿವೇದಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. 

## ತಾರಾಗಣ 
* ಗಬ್ರು ಸತ್ಯ ಆಗಿ ಧನಂಜಯ 
* ಚೈತ್ರ ಜೆ. ಆಚಾರ್  ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ತಂಡದ ಬಹುತೇಕರು ಬದಲಾಗಿದ್ದರು. &#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;

### ನಟ-ನಟಿಯರ ಆಯ್ಕೆ 
ಧನಂಜಯ ಅಥವಾ ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿ ಇತ್ತು.  ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆಯಲಾಯಿತು.   ನಂತರ, ಅದೇ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ರಮ್ಯಾ ಕೂಡ ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ವರದಿಗಳು ಬಂದವು.   ತಂಡವು ನಂತರ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಟಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಯಿತು.  ಆದರೆ ದಿನಾಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ರದ ಭಾಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಮ್ಯಾ ನಂತರ ಘೋಷಿಸಿದರು.  ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತುಲ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಕೂಡ ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.  ತಂಡವು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ನಟರಿಗಾಗಿ ಆಡಿಷನ್ ನಡೆಸಿತು. 

ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು. *ಸಪ್ತ ಸಾಗರದಾಚೆ ಎಲ್ಲೋ, ಟೋಬಿ*, *ಗಿಲ್ಕಿ* ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿರುವ ಚೈತ್ರ ಆಚಾರ್ ಲಚ್ಚಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ವಿಜಯ್ ಬಾಬು ಟೊರಿನೊ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ದಿಗಂತ್ ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ಪಾಟೀಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್, ಬಂಡೆ ಕಾಕಾ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಆಗಿ ಹಿರಿಯ ನಟರಾದ ರಂಗಾಯಣ ರಘು ಮತ್ತು *ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ದೇಶಪಾಂಡೆ* ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.   ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ನಟಿ ಉಮಾಶ್ರೀ ಅವರು ಪಂಡರಿ ಬಾಯಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರ ರತ್ನನ್ ಪ್ರಪಂಚ ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.   ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ರಮ್ಯಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಕಾರಣ ಖಾಲಿಯಾದ ಕಾರಣ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರಾಜೇಶ್ ಅವರನ್ನು ನಾಯಕಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಈ ನಟಿಗೆ,  ಈ ಚಿತ್ರವು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿದೆ.   ನಟಿ ಭಾವನಾ ಮೆನನ್ ಕೂಡ ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಜಕುಮಾರ್ ಎದುರು ಜೋಡಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಯಶಸ್ವಿ ಜೋಡಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. 

### ಚಿತ್ರೀಕರಣ 
ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. 

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚರಣ್‌ರಾಜ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಟೀಸರ್‌ಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಹ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು, ಇದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.   ನಂತರ, ಅಮಿತ್ ತ್ರಿವೇದಿಯವರನ್ನು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಕರೆತಂದರು, ಆ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.  

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಸ ರೋಮಾಂಚಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕಳ್ಳರ ಸಂತೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಕಳ್ಳರ ಸಂತೆ*** ಸುಮನಾ ಕಿತ್ತೂರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ೨೦೦೯ ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶ್, ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿರಾಸೆಗೊಂಡು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಯುವಕನ ಸುತ್ತ ಚಿತ್ರ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹರಡಿದಾಗ, ಅವನು ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಘಟನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.

## ತಾರಾಗಣ 
* ಯಶ್
* ಹರಿಪ್ರಿಯಾ
* ರಂಗಾಯಣ ರಘು
* ಕಿಶೋರ್‌
* ಶೋಬರಾಜ್
* ಜೈಜಗದೀಶ್
* ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ
* ಆದಿ ಲೋಕೇಶ್
* ಸುಧಾರಾಣಿ
* ಸುಮಿತ್ರಾ
* ರಾಜೇಶ್‌ ನಟರಂಗ 

## ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 
*ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ* ವಿಮರ್ಶಕರು ಚಿತ್ರಕ್ಕ ಐದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೩.೫ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿ, "ರಾಜಕೀಯ ವಿಡಂಬನೆಗೆ ಹಾಸ್ಯಮಯ ತಿರುವನ್ನು ನೀಡುವ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಡಿ ಸುಮನಾ ಕಿತ್ತೂರ್ ಅವರದ್ದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳು" ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. *ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರು "ಯಶ್ ಮತ್ತು ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮ ಜೋಡಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗಾಯಣ ರಘು ಅವರು ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೋಹರ್ ಅವರ ಸಂಗೀತವು ರಿಫ್ರೆಶಿಂಗ್ ಆಗಿದೆ. *ರೆಡಿಫ್* ನ  ವಿಜಯಸಾರಥಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: " *ಕಳ್ಳರ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ* ಹೆಚ್ಚು ಮನರಂಜನೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ರಾಜಕೀಯ-ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ನೋಡಬಹುದಾದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ". ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನ ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯಶ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ಡೈಲಾಗ್ ಡೆಲಿವರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೬೦x೪೦ ಬಿಡಿಎ ನಿವೇಶನ, ೨೦ ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ೨೦ ಲಕ್ಷ ನೀಡುವಂತೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರಿಗೆ ಕೇಳುವಂತೆ ಯಶ್‌ಗೆ ಹೇಳುವ ದೃಶ್ಯ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೊಗಸಾಗಿದೆ. ಕಿಶೋರ್ ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಗರಿಗರಿಯಾಗಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿದ್ದರೆ, ಈ ಚಿತ್ರವು *ಆ ದಿನಗಳು*  ಚಿತ್ರದಂತೆ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿತ್ತು" 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು 
**ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು** 

* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಾಫರ್... ಸುಂದರನಾಥ ಸುವರ್ಣ
*  ತೀರ್ಪುಗಾರರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ... ಸುಮನಾ ಕಿತ್ತೂರು

**ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು**

* ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಕನ್ನಡ - ಹರಿಪ್ರಿಯಾ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ
ವರ್ಗ:೨೦೦೯ ರ ಅಲ್ಬಮ್ಸ್ ಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೯
ಗೂಳಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಗೂಳಿ*** ಎಂಬುದು ೨೦೦೮ ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪಿ ಎನ್ ಸತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುದೀಪ್, ಮಮತಾ ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ (ಅವರ ಕನ್ನಡದ ಚೊಚ್ಚಲ) ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ರಾಮು ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್* ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅನೂಪ್ ಸೀಳಿನ್ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಂತರ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಗೆ *ಸಬ್ಸೆ ಬಡಾ ಮಾವಲಿ* ಎಂದು ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ *ಕೊರುಕ್ಕುಪೆಟ್ಟೈ ಕೂಲಿ* ಎಂದು ತಮಿಳಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರ ಗೂಲಿ (ಸುದೀಪ್), ಒಬ್ಬ ಅನಕ್ಷರಸ್ತ ಒರಟು ಯುವಕ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದ ಕ್ರೂರ ರೌಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಮ್ಯಾ (ಮಮತಾ) ಎಂಬ ಹುಡುಗಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ರಮ್ಯಾ ತನ್ನ ಮನೆಯವರ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ಗೂಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ರಮ್ಯಾಳನ್ನು ದೂರವಿಡಲು ಗೂಳಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಗೂಳಿ ರಮ್ಯಾಳ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಅವಳು ಸತ್ತಿಲ್ಲ,ತೀವ್ರವಾದ ಮಿದುಳಿನ ಹಾನಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆಂದು ನಂತರ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

## ತಾರಾಗಣ 
* ಗೂಳಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುದೀಪ್
* ರಮ್ಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಮೋಹನ್ ದಾಸ್
* ಎಸಿಪಿ ದೇವರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿಶೋರ್
* ರಮ್ಯಾ ಅವರ ಅಣ್ಣನಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ರಾವ್
* ಭವ್ಯ
* ರಾಜಶೇಖರ್
* ಯತಿರಾಜ್
* ಪಿ ಎನ್ ಸತ್ಯ
* ರೇಖಾ ವಿ ಕುಮಾರ್

## ನಿರ್ಮಾಣ 
ಈ ಚಿತ್ರವು ಕಿಚ್ಚ (೨೦೦೩) ನಂತರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ರಾಮು ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟ ಸುದೀಪ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುದೀಪ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪಿಎನ್ ಸತ್ಯ ಅವರ ಏಕೈಕ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಅನೂಪ್ ಸೀಳಿನ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿ ಮಮತಾ ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 

## ವಿಮರ್ಶೆಗಳು 
*ರೆಡಿಫ್* ನ ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ: "ಸುದೀಪ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ *ಗೂಳಿ* ಬಹಳ ಸಮಯದಿಂದ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನೋಡಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ. ಉಳಿದವರು ಸುದೀಪ್-ಸತ್ಯ ಕಾಂಬಿನೇಷನ್ ರಾಕ್ಸ್ ಎನ್ನಬಹುದು". *ಸಿಫಿ*ಯ ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಈ ಚಿತ್ರವು "ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನೀವು ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೌಡಿಸಂ ಚಿತ್ರವಲ್ಲ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. *ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ಸುದೀಪ್ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಥೆಯನ್ನು ನೋಡಿ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೮
ಜಂಭದ ಹುಡುಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಜಂಭದ ಹುಡುಗಿ***  ಪ್ರಿಯಾ ಹಾಸನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ೨೦೦೭ ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಡ್ರಾಮಾ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಿಯಾ ಅವರು, ಜೈ ಆಕಾಶ್ ಮತ್ತು ಯಶ್ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವು  ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೂರು ದಿನ ಓಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಟ ಯಶ್ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

## ತಾರಾಗಣ 
* ಪ್ರಿಯಾ ಆಗಿ ಪ್ರಿಯಾ ಹಾಸನ್ 
* ರಾಕೇಶ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೈ ಆಕಾಶ್
* ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶ್
* ರಮೇಶ್ ಭಟ್
* ಪ್ರಿಯಾಳ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಜಯಂತಿ
* ಭವ್ಯ
* ಗಿರಿಜಾ ಲೋಕೇಶ್

## ವಿವಾದ 
ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಿಲ್ಲ. "ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸುತ್ತ ಕಥೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ; ಧೂಮಪಾನ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಹಿಂಸೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅರ್ಜಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ರಾಜೇಶ್ ರಾಮನಾಥ್ ಅವರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

* "ಭೂಮಿ ಯಾತೆ ನೀನು" - ಕೆ.ಎಸ್.ಚಿತ್ರಾ
* "ಲೈಫ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ" - ಚೈತ್ರಾ ಎಚ್.ಜಿ
* "ನೋಡಿ ನೋಡಿ" - ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್
* "ಗಾಳ ಹಾಕಿ" - ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್, ಶಮಿತಾ
* "ಮುತ್ತು ಮುತ್ತು" - ಚೇತನ್ ಸಾಸ್ಕಾ, ಶಮಿತಾ

## ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 
*ಚಿತ್ರಲೋಕ ಡಾಟ್‌ಕಾಮ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರು " *ಜಂಭದ ಹುಡುಗಿ* ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪ್ರಿಯಾ ಹಾಸನ್ ಅವರಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. *ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಆರು ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು "ಇದು ಕೇವಲ ಪೀಡಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೂ ಇರುವ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಸಂಘ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶಕಿ - ಪ್ರಿಯಾ ಹಾಸನ್ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೭
ಕಜಂಬು

**ಕಜಂಬು**

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಕೇಪು ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೇವಿಯ ಹಬ್ಬವನ್ನು **ಕಜಂಬು** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದೈವಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಭೂತಾರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಂತಹ ವಿಚಿತ್ರ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ವಿಟ್ಲ ಸಮೀಪದ ಕೇಪು ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪೂಜೆಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ "ಕಜಂಬು ಉತ್ಸವ" ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬವಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಭೂತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ದೈವಾರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇಪು ಗ್ರಾಮದ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ, ಅವಳಿಗೆ ಧನು ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುವ ಹಬ್ಬವೇ ಕೇಪು ಕಜಂಬು. ಈ ದಿನ, ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಆ ಬಳಿಕ ದೇವಿಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿನಿಂದ ತಾಯಿಯು ಕಜಂಬು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ೧೬ ಗ್ರಾಮಗಳ ೧೬ ದೈವಗಳ ಸಮೇತ ಕೇಪುವಿನ ಉಳ್ಳಾಲ್ಡಿ ತಾಯಿಯ ಗುಡಿಯು ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಇದು ವಿಟ್ಲ ಅರಮನೆಯ ರಾಜನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಟ್ಟೆಲಿನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಯಕ್ಕೆ ನೆಲ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದ. ಈಗ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಈ ಅರಮನೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಧಿ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಅಬ್ಬರ್ಲು ತಮ್ಮ ನಲವತ್ತು ಮಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ನಿಧಿ ಕದಿಯಲು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಆಗ ನಿಧಿಗೆ ಬಂದ ನಲವತ್ತು ಜನರು ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ವನದುರ್ಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಯವಾದರು. ಅಬ್ಬರ್ಲೆ ಸ್ವತಃ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ದೇವರಿಂದಾಗಿ ಅವನೂ ಮಾಯವಾದನು ಎಂದು ಕಥೆ ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಪ್ರತಿ ಮಗುವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಂದಿನ ರಾಜರು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟೆಲ್ ಅರಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಜಂಬು ಆಚರಣೆ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದವರಿಗೂ ಹಬ್ಬಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇಂದು, ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆಶಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ನಂಬಿಕೆ
*ದೇವರ ನೇಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೆರಿಯನ್ನು ಇಳಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ.
*ದೇವರ ಸೇವಕರು ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು
*ಉಳ್ಳಾಲ್ದಿನ ಸಂಭಂದ ಪಟ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಆಗುವಂತಿಲ್ಲ.
*ಬೇರೆ ಕಡೆಯಿಂದಲೇ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂ ತರಬೇಕು

## ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ಸ್ಥಳಗಳು
ಉಳ್ಳಾಲ್ದಿಗೆ  ಐವರು ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಟ್ವಾಳದ ಮಾಣಿ, ಕೆಲಿಂಜ, ಅನಂತಾಡಿ ಮತ್ತು ಬಲ್ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕೇಪುವಿನ ಉಳ್ಳಾಲ್ದಿಎರಡನೇ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉಳ್ಳಾಲ್ಡಿ ತಾಯಿಯ ಜೊತೆ  ಮಲರಾಯ, ಪಿಲಿಚಂಡಿ ದೈವಗಳು ಬಹಳ ಕಲೆ ಕಾರ್ಣಿಕವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕುಣಿತಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ 
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ 
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ಕೇಪುಳ

ಭಾರತವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ *Ixora coccinea*, (Rubiaceae) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೇಪುಳ ಸಸ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಬಿಡುವ ಪೊದೆಯ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. 
ಇದು ಭಾರತ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ **ಜಂಗಲ್ ಆಫ್ ಜೆರೇನಿಯಂ**, **ಫ್ಲೇಮ್ ಆಫ್ ದಿ ಜಂಗಲ್** ಅಥವಾ **ವೈಲ್ಡ್‌ಫ್ಲೇಮ್** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಮತ್ತು ಭೂ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಬಿಡುವ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುರಿನಾಮ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು. *Ixora coccinea* ಅನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರದೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪೊದೆ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೀತ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅನೇಕ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ
ಹೂವುಗಳು (ಹಳದಿ, ಗುಲಾಬಿ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ) ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಈ ಸಸ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ
ಭಾರತೀಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಔಷಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಹಾರದ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸವಿವರಗಳು 
ಇದು ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ. ಇದರ ಹಣ್ಣು ವರ್ಷವಿಡೀ ಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 4-6 ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 12 ಅಡಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಹಸಿರು. ವರ್ಷವಿಡೀ ಹೂ ಬಿಡುವ ಈ ಗಿಡದ ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಸಿರು ಹಣ್ಣು ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ತುಂಬಾ ಸಿಹಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಣ್ಣಿನ ಒಳಗೆ ಬೀಜ ಇರುತ್ತದೆ.

## ವಿಧಗಳು 
# ಕಾಡಿನ ಕೇಪುಳ: 
# ಕಸಿ ಕೇಪುಳ:
## ಉಪಯೋಗಗಳು 
* ಇದರ ಎಲೆಗಳು, ಹೂವುಗಳು, ಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಔಷಧದಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರೀ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
*ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆನೋವಿಗೆ ಗಿಡದ ಎಲೆ ಮತ್ತು ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
* ಕಾಡಿನ ಕೇಪುಳದ ಹೂವು ದೈವಾರಾಧನೆ, ದೇವೆರ ಪೂಜೆಗೆ ಭಾರಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
## ತುಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇಪುಳದ ಹೂವು 
ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಪುಳ ಹೂವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಗದ್ದೆಗಳು ಬದುಗಳ್ಳಾಗಲಿ, ಮನೆಯ ಸಮೀಪವಿರಲಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಕೇಪುಳ ಇಡ ಇರದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನೀರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅರಳುವ ಹೂವು ಈ ಕೇಪುಳದ ಹೂವು.
ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಗಳಿಗೆ ಕಾಡಿನ ಕೇಪುಳ, ತೋಡಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ತೋಟವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಗಳ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೈವಾರಾಧನೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಷ್ಟೇ ಬಗೆಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ ಕೇಪುಳವಿಲ್ಲದೆ ಭೂತಾರಾಧನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ..
## ಚಿತ್ರ ಸಂಪುಟ 

IxoraCoccineaMiami.JPG
Pentas Star Flower.JPG
Thechi rose.jpg
Ixora coccinea White.JPG
20180526-161007flower.jpg
West Indian Jasmine -- Ixora.jpg
Ixora fruits.jpg
Ixora coccinea - ചെത്തി, തെച്ചി, തെറ്റി 01.jpg
Ixora coccinea - ചെത്തി, തെച്ചി, തെറ്റി 02.jpg
Ixora coccinea - വെള്ള ചെത്തി 02.JPG
Chethi poo in Thiruvananthapuram, India.JPG
Thechi mottu 08.jpg
Ixora coccinea Pink INDIA (3).jpg
Ixora coccinea 3.JPG
Ixora coccinea (pink).jpg
Thechi mottu 03.jpg
Ixora tender leaves 03.jpg
Ixora coccinea- jungle geranium.JPG
Ixora coccinea 01.JPG

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು
ತೂಟೆದಾರ

**ತೂಟೆದಾರ** 

ತೂಟೆದಾರ ಎಂಬುದು ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ  ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹರಕೆ ಅಥವಾ ಇದೊಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಬಣಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಬೆಂಕಿ ಯುಧ್ಧ ಅಂತ ಹೇಳಿದರೂ ತಪ್ಪಾಗದು. ಇದನ್ನು ಕಟೀಲು ನದಿಯ ತೀರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮಾಗಣೆ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅತ್ತೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡತ್ತೂರಿನ ಜನರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ತೂಟೆದಾರ  ಸೇವೆ ನೋಡುವ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಇದು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

## ತೂಟೆದಾರ ಆಡುವ ಸಮಯ 
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ನಂತರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ದೇವಿಯ ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಈ ತೂಟೆದಾರ ಆಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲಿಗೆ ಅಜಾರಿನ ನಂದಿನಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಜಳಕೋತ್ಸವ ಆರಂಭವಾಗಿ, ನಂತರ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ತೂರು-ಕೊಡೆತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಂದ ತೂಟೆದಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ತೀರ್ಥ ಸ್ನಾನ, ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

## ತೂಟೆದಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು 
ತೂಟೆದಾರ ಎನ್ನುವುದು ತೆಂಗಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಅದರಿಂದ ತೂಟೆ ಅಥಾವ ಸೂಟೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಕೊಟ್ಟು ನೋಡು ನೋಡುತ್ತಾ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಣಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುವ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಕಟೀಲು ಸಮೀಪದ ಅತ್ತೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮದ ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇವೆ  ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇತರ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಈ ಆಟ ಅಥವಾ ಹರಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕುಣಿತಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ 
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ 
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಚರಣೆ
ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ಸ್

thumb| ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಟರಾಜ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಲೋಹದ ಕಂಟೈನರ್
**ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್** ಎಂಬುದು ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು, ಬರವಣಿಗೆ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಟೇಷನರಿ ವಸ್ತುಗಳ ಭಾರತೀಯ ತಯಾರಕ ಕಂಪನಿ ಆಗಿದ್ದು,   ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ಮುಂಬೈ) ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕಂಪನಿಯು **ನಟರಾಜ್** ಮತ್ತು **ಅಪ್ಸರಾ** ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ತಯಾರಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯರಾದ ಬಿಜೆ ಸಾಂಘ್ವಿ (ಬಾಬುಭಾಯ್ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ), ರಾಮ್ನಾಥ್ ಮೆಹ್ರಾ ಮತ್ತು ಮನ್ಸೂಕನಿ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಈಗ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಬರವಣಿಗೆ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಟರಾಜ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಾ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಹೊದಿಕೆಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು, ಶಾರ್ಪನರ್‌ಗಳು, ಎರೇಸರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೆನ್ನುಗಳು). ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು ೪೫% ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದಿನಕ್ಕೆ ೮.೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ೫೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇದು "ಕಲರಾಮಾ" ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಾನೂನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅದರ ಬಣ್ಣದ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, "ಚರ್ಮದ" ಬಣ್ಣವು ತನ್ನ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿಂತ ತಿಳಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಂಪನಿಯು ಇಂತಹ "ಚರ್ಮದ" ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು "ಜನಾಂಗೀಯತೆ" ಯನ್ನು(ಅಥವಾ ಬಣ್ಣದ ತಾರತಮ್ಯ ) ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.  "ಚರ್ಮ" ಬಣ್ಣದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಕೂಡ, ತಾರತಮ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪಾದ ''ಬ್ರೌನ್ ಎನ್' ಪ್ರೌಡ್* ನ ಅಭಿಯಾನವೊಂದರ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. 

## ಉತ್ಪನ್ನಗಳು 
[thumb| ನಟರಾಜ್ ೬೨೧ ಎಚ್ ಬಿ [ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್‌|ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್]]
ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು: ೬೨೧, *ದಪ್ಪ*, *ಮಾರ್ಬಲ್* (ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ನಟರಾಜ್ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ *ಡಸ್ಟ್ ಕ್ಲಿಯರ್* (ಎರೇಸರ್); ಅಪ್ಸರಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ *ಪ್ಲಾಟಿನಂ*, ಆಬ್ಸೊಲ್ಯೂಟ್ (ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು *ಲಾಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್'' (ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಶಾರ್ಪನರ್). ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಶ್ರೇಣಿ ಹೀಗಿದೆ:

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕಂಪನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಪಾರ
ವರ್ಗ:ಬರವಣಿಗೆ ಉಪಕರಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಬರವಣಿಗೆ ಸಾಧನಗಳು
ನನ್ನಮ್ಮ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್

***ನನ್ನಮ್ಮ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್*** ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಗೇಮ್ ಶೋ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ತಾಯ್ತನಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ತಾಯಿ-ಮಗುವಿನ ಜೋಡಿಗಳು ನನ್ನಮ್ಮ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಮೋಜಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೃಜನ್ ಲೋಕೇಶ್, ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ  ಮತ್ತು ತಾರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಪಮಾ ಗೌಡ ಅವರು ನಿರುಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ .  ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು 2021ರ ನವೆಂಬರ್ 27ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು.

## ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು 
ಒಟ್ಟು 12 ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಯಂದಿರು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಟಿವಿ ಕಲಾವಿದೆಯರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

#### ಸೀಸಸ್ 1 
#### ಸೀಸಸ್ 2 
#### ಸೀಸಸ್ 3
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ
ಖಾಫೀ ಖಾನ್

**ಖಾಫೀ ಖಾನ್** ಮೊಗಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರ. **ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹಷೀಂ** ಅಥವಾ **ಹಾಷಿಂ ಅಲೀಖಾನ್** ಇವನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು. ಈತ ಬರೆದ ಮುಂತಖದ್-ಅಲ್-ಲುಬಬ್ ಅಥವಾ ತಾರಿಖ್ ಇ ಖಾಫೀಖಾನ್ ಔರಂಗ್‌ಜ಼ೇಬನ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯಲು ನೆರವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥ.

## ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 
ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮನೆತನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಖಾಫೀ ಖಾನನ ತಂದೆ ಖ್ವಾಜಾ ಮೀರ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾಗಿದ್ದ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಶಾಹ ಜಹಾನನ ಮಗ ಮುರಾದ್ ಬಕ್ಷನ ಕೈಕೆಳಗೆ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಔರಂಗಜ಼ೇಬನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕರನಾಗಿದ್ದ. ಅವನ ಮಗನಾದ ಖಾಫೀ ಖಾನ್ ಕೂಡ ಔರಂಗಜ಼ೇಬನ ಕೈಕೆಳಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ. ಔರಂಗ್‌ಜ಼ೇಬನ ಮರಣಾನಂತರವೂ ಮೊಗಲ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಔರಂಗ್‌ಜ಼ೇಬನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ ಮೊಗಲ್ ಸುಬೇದಾರ್ ಖಾಫೀ ಖಾನನನ್ನು ಮುಂಬಯಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರಲ್ಲಿಗೆ ದೂತನಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಈತ ಗಮನಿಸಿದ. ಅವರು ವಿನಾಕಾರಣ, ರಾಜಕೀಯ ಘನತೆಗೆ ಕುಂದು ಬರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ನಗುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಈತ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ದಖನಿನ ಮೇಲೆ ಔರಂಗ್‌ಜ಼ೇಬ್ ಕೈಗೊಂಡ ಸುದೀರ್ಘ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆತನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಖಾಫೀ ಖಾನ್ ಮರಾಠರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅನೇಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.

## ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳು 
ಖಾಫೀ ಖಾನ್ ಬರೆದಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ಬಾಬರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ನೊಆದಿಂದ ಬಾಬರನವರೆಗಿನ ಮೊಗಲರ ಹಾಗೂ ಟಾರ್ಟರರ ಇತಿಹಾಸದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಬರನ ಮರಣದವರೆಗಿನ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದ್ದು ಅನಂತರ 130 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ 53 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಈತ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಇದು ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸ. ಈ ಗ್ರಂಥದ ರಚನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ ಔರಂಗ್‌ಜ಼ೇಬ್ ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆಯಕೂಡದೆಂದು ನಿಷೇಧಿಸಿದ. ಆದರೆ ಗ್ರಂಥಕರ್ತ ಮಾತ್ರ ಇದರಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾಗದೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ಔರಂಗ್‌ಜ಼ೇಬನ ಅನಂತರದ ಮೊಗಲ್ ಅರಸನಾದ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಷಹ ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಮೆಚ್ಚಿ, ಗುಪ್ತರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕಾರಣ ಗ್ರಂಥಕರ್ತನಿಗೆ ಖಾಫೀ ಖಾನ್ ಎಂದು ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿದನೆಂಬ ಒಂದು ಕಥೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲಿಯಟ್ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಇವನ ಪಿತೃಗಳ ಮೂಲ ನಿವಾಸವಾದ ಖಾಫ್ ಎಂಬುದು ಖುರಸಾನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಸರೆಂದೂ, ಖ್ವಾಫಿ ಎಂಬುದು ಮನೆತನದ ಹೆಸರೆಂದೂ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಖ್ವಾಜಾ ಮೀರ್ ಖ್ವಾಫಿ ಅಥವಾ ಮೀರ್ ಖ್ವಾಫಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ತೈಮೂರನ ಮನೆತನದ ದೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದೆಹಲಿಯ ದೊರೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಕಂದರ್ ಲೋದಿಯ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಶ್ರದ್ಧೆ ಸರಳತೆ ನ್ಯಾಯಪರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಔರಂಗ್‌ಜ಼ೇಬನಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಈತ ಅದ್ವಿತೀಯನಾಗಿದ್ದ. ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಇವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಡಕುಗಳುಂಟಾಗಿ, ಇವನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆಯೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ವಿಳಂಬದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದು ತನ್ನ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು. ಮಾನವ ಸಹಜವಾದ ಅನೇಕ ಸುಖೋಪಭೋಗಳನ್ನು ಆತ ಸ್ವತಃ ನಿರಾಕರಿಸಿದ-ಎಂದು ಔರಂಗ್‌ಜ಼ೇಬನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಖಾಫೀ ಖಾನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯ ಶತ್ರುವಾದ ಶಿವಾಜಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತ, ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮಾನರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶಿವಾಜಿ ಸದಾ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ; ಮಹಮ್ಮದೀಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ತನಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಅವರ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಆತ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಎಂದು ಈತ ಹೇಳಿರುವುದು ಇವನ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆ. ನೂರಾರು ಪುಟಗಳ ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಕಥನ ಸಮ್ರಾಟ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಷಹನ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಖಾರಾನ್

**ಖಾರಾನ್** ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಖ್‍ಷಣ್ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ; ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣ. ಹಿಂದೆ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. 1952ರಿಂದ 1955ರವರೆಗೆ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿತ್ತು. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 18,553 ಚ.ಮೈ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 44,655 (2017). ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ರಾಸ್ ಖೊ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಿಯ್ಹಾನ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗಾರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಿವೆ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಮರುಭೂಮಿ. ಸುತ್ತಣ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಝರಿಗಳು ಹರಿದುಬರುತ್ತವೆ. ವರ್ಷವೆಲ್ಲ ಧೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಕುರಿ, ಮೇಕೆ ಮತ್ತು ಒಂಟೆಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬು. ಬೆಟ್ಟಗಳ ಹತ್ತಿರ, ಮಷ್ಕೆಲ್ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡೊ ನದೀತೀರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗೋಧಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ. ಖರ್ಜೂರವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೮೦,೮೦೬ (೨೦೨೩). ಹಿಂದೆ ಇದು ಖಾರಾನ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಕಲಾತ್ ನಗರದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 77ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಖಾರಾನ್ ಬಡ್ಡೊ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಅಮೀರ್ ಆಜ಼ಾದ್ ಖಾನ್ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕೋಟೆಯುಂಟು. ಇರಾನಿನ ಕಿಯಾನಿ ರಾಜವಂಶದ ನೌಷರ್‌ವಾನಿ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಮನೆತನ ಸೇರಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಇದು ಕಲಾತ್‌ಗೆ ಅಧೀನವಾಗಿದ್ದು, 1884 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಟ್ಟಿತು. 1940ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಖಾರಾನ್‌ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಕಲಾತ್‌ಗೆ ಅಧೀನವಾಗಿತ್ತು. 1948ರ ಮಾರ್ಚ್ 17ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ಟೋರ್ಸ್*** ೨೦೨೩ ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸಂತೋಷ್ ಆನಂದ್‌ರಾಮ್ ರಚಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಕಿರಗಂದೂರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು *ರಾಜಕುಮಾರ* ಮತ್ತು *ಯುವರತ್ನ* ನಂತರ ಸಂತೋಷ್ ಮತ್ತು ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನ ಮೂರನೇ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಗೇಶ್, ಶ್ವೇತಾ ಶ್ರೀವಾತ್ಸವ್, ಎಚ್ ಜಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ರವಿಶಂಕರ್ ಗೌಡ, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ. ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಸಂಕಲನವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶ್ರೀಶ ಕುದುವಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ದೀಪು ಎಸ್. ಕುಮಾರ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

*ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ಟೋರ್ಸ್* ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಹಯವದನ, ೪೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ  ಅಡುಗೆ ಭಟ್ಟ, ತನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಗಾಯಕಿ ವೈಜಯಂತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಅವನ ಜೀವನ ತಿರುವು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಾಗ, ಅವರು ವಿವಿಧ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಹಯವದನನ ಗೆಳೆಯ, ರಾಜಕಾರಣಿ "ಕ್ಯಾಚ್" ಕುಮಾರ್, ರಾಜಕೀಯ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿರುವುಗಳೊಂದಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಪ್ರೀತಿ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತದೆ.

## ತಾರಾಗಣ 
* ಜಗ್ಗೇಶ್
* ಶ್ವೇತಾ ಶ್ರೀವಾತ್ಸವ್
* ಎಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ
* ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್
* ರವಿಶಂಕರ್ ಗೌಡ
* ಮಿತ್ರ
* ಸೀತಾ ಕೋಟೆ
* ಚಿತ್ಕಳಾ ಬಿರಾದಾರ್
* ರಘು ಪಾಂಡೇಶ್ವರ
* ರಘು ಶಿವಮೊಗ್ಗ
* ರಜಿನಿ

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಿ. ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ ಹಾಡು "ಸಿಂಗಲ್ ಸುಂದರ" ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಸಂತೋಷ್ ಆನಂದ್ ರಾಮ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್, ನವೀನ್ ಸಜ್ಜು ಹಾಡಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಬಿಡುಗಡೆ 
ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

### ಹೋಮ್ ಮೀಡಿಯಾ 
ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ೧೮ ಮೇ ೨೦೨೩ ರಿಂದ ಪ್ರೈಮ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ ೨೩ ರಂದು ಸಂಜೆ ೬:೩೦ ಕ್ಕೆ, ಇದು ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ/ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯಗಳು
ಫುಜಿ ಪರ್ವತ

ಜಪಾನಿನ ದ್ವೀಪದ ಹೊನ್ಶುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಸ್ಟ್ರಾಟೋವೊಲ್ಕಾನೊ ಆಗಿದ್ದು,  m (12,389 ft3 in) ಶಿಖರದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇದು ಜಪಾನ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತವಾಗಿದೆ, ಏಷ್ಯಾದ ದ್ವೀಪವೊಂದರಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ (ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಸುಮಾತ್ರಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಕೆರಿನ್ಸಿ ನಂತರ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ದ್ವೀಪದ ಏಳನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. ಫುಜಿ ಪರ್ವತವು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ೧೭೦೭ರಿಂದ ೧೭೦೮ರ ವರೆಗೆ ಸ್ಫೋಟಿಸಿತು. ಈ ಪರ್ವತವು ತೋಕ್ಯೋ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು  ಕಿಮೀ (62 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.  ವರ್ಷದ ಸುಮಾರು ಐದು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಫುಜಿ ಪರ್ವತ

ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಕೋನ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಪಾನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು, ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳ ಭೇಟಿ ಇದೆ.

ಫುಜಿ ಪರ್ವತ ಜಪಾನ್ನ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ (三霊山, ಸಾನ್ರೈಜಾನ್) ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಸಾನ್ರೈಜಾನ್ ಜೊತೆಗೆ ತಾತೆ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಹಕು ಪರ್ವತ. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೧೩ರ ಜೂನ್ ೨೨ರಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪ್ರಕಾರ, ಫುಜಿ ಪರ್ವತವು "ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ". ಫುಜಿ ಪರ್ವತದ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗಿನ ೨೫ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಈ ೨೫ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಶಿಂತೋ ದೇವಾಲಯ, ಫುಜಿಸಾನ್ ಹೊಂಗು ಸೆಂಗೆನ್ ತೈಶಾ ಸೇರಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಖಾರ್ಕಾಫ್

thumb|ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕಥೆಡ್ರಲ್, ಖಾರ್ಕಾಫ್
**ಖಾರ್ಕಾಫ್** ಯುಕ್ರೇನ್‍ನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಸೋವಿಯೆತ್ ದೇಶದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಅಬ್ಲಾಸ್ಟ್ (oblast) (ಆಡಳಿತವಿಭಾಗ) ಕೇಂದ್ರ. ಮಾಸ್ಕೋಗೆ ದಕ್ಷಿಣ-ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ 400 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ, ಲೋಪಾನ್ ಮತ್ತು ಖಾರ್ಕಾಫ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ಬಳಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಉಪನಗರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,421,125 (2022).

## ಇತಿಹಾಸ 
ರಷ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿನೆಲದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1654ರಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. 1732ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದುವು. ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ರಷ್ಯದ ಐದನೆಯ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ (1917) 1934ರವರೆಗೆ ಆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅನಂತರವೂ ಖಾರ್ಕಾಫಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅಗಾಧ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದರೂ ಯುದ್ಧಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

## ವಿಶೇಷತೆಗಳು 
ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅದುರು ಕರಗಿಸುವುದು, ಎಂಜಿನ್, ಟ್ರಾಕ್ಟರ್, ಬೈಸಿಕಲ್, ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಲಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಕ ಯಂತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಬಣ್ಣ, ಬಿಸ್ಕತ್, ಹಿಟ್ಟು, ಜವಳಿ-ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಇತರ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು.

ಖಾರ್ಕಾಫ್ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆತ್ ದೇಶದ ಮೂರನೆಯ ದೊಡ್ಡ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್ (ಮೊದಲಿನ ಎರಡು ಮಾಸ್ಕೋ ಮತ್ತು ಲೆನಿನ್‍ಗ್ರಾಡ್) ಆಗಿತ್ತು. ಮಾಸ್ಕೋ, ಕೀಯೆಫ್, ಒಡೆಸ್ಸ, ಬಾಕೂ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೂ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅನೇಕ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಇದರ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಉಂಟು.

ಖಾರ್ಕಾಫ್ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ. ಇಲ್ಲಿಯ ಎ.ಎಂ. ಗಾರ್ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ 1805ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದದ್ದು. ಇಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. ಸಂಗೀತ ಭವನ, ನಾಟ್ಯಶಾಲೆಗಳು, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು-ಇವು ಇತರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಯುಕ್ರೇನ್
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಖಾರ್ದಾ ಕದನ

**ಖಾರ್ದಾ ಕದನ**ವು ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 56 ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಖಾರ್ದಾ ಅಥವಾ ಕುರ್ದ್ಲಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಮ ಮತ್ತು ಮರಾಠಾ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ಮಾರ್ಚ್, 1795ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕದನ. ಮೈಸೂರಿನ ಟೀಪು ಸುಲ್ತಾನನ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ರಿಟಿಷರು, ನಿಜಾಮ ಮತ್ತು ಮರಾಠರು ಒಕ್ಕೂಟ ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ನಿಜಾಮ ಮತ್ತು ಮರಾಠರ ನಡುವೆ ಹಳೆಯ ದ್ವೇಷ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಿಜಾಮ ಚೌತಾಯ ಮತ್ತು ಸರ್‌ದೇಶಮುಖಿ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣವನ್ನೊಡ್ಡಿ ಪೇಷ್ವ ಮಹದಾಜಿ ಸಿಂಧ್ಯನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರು ನಿಜಾಮನ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರು. ನಿಜಾಮನ ಸೈನ್ಯ ರೇಮಾಂಡ್ ಎಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ದಳಪತಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಾಗಿದ್ದರೂ ಖಾರ್ದಾದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋತುಹೋಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸೋಲಿನ ಫಲವಾಗಿ ನಿಜಾಮ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದ ಖರ್ಚನ್ನು ಕೊಡಲೊಪ್ಪಿದುದಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲಭಾಗಗಳನ್ನು ಮರಾಠರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಸೋಲಿನಿಂದಾಗಿ ನಿಜಾಮ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಶ್ರಿತ ರಾಜನಾಗುವಂತಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕದನಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ