open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಅಡಿಗೆಬೈಲು

ಅಡಿಗೆಬೈಲು      ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪ  ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಇದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 44 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೊಪ್ಪದಿಂದ 16 ಕಿ.ಮೀ  ಹಾಗು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 279 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಅಡಿಗೆಬೈಲು ಗ್ರಾಮವು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಶೃಂಗೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮುಡಿಗರೆ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. 

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು
* ಕೊಪ್ಪ
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* http://Chikmagalur.nic.in/%5B%5D
ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ

**ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ** (ಹುಟ್ಟು: ೧೯೮೦) ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಕವಯತ್ರಿ, ವಿಮರ್ಶಕಿ, ಸಂಪಾದಕಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕಿ. ಕವನಸಂಕಲನಗಳು, ಪ್ರಬಂಧ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಅಕ್ಷತಾ, ತಾವೇ ಆರಂಭಿಸಿದ 'ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ'ದ ಮೂಲಕ ನೂರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಕಡಿದಾಳು ಶಾಮಣ್ಣ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ 'ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು' ಕೃತಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗಾಗಿ ಅಕ್ಷತಾ ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೧ನೇ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ. 

## ಬಾಲ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ 
ಅಕ್ಷತಾ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ತಾಯಿ ಶೈಲಾ. 
ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಲೇಖಕಿಯಾಗಿ 
'ಅಕ್ಷತಾ ಕೆ.' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ "ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚಿ ಆಕಾಶ ನೆಚ್ಚಿ" ಎಂಬ ಮೊದಲ ಕವನಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

ರೈತ ಹೋರಾಟಗಾರ ಕಡಿದಾಳ್ ಶಾಮಣ್ಣ ಅವರ ಆತ್ಮಕತೆ "ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು" ಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆಯಿತು. ಕಿ. ರಂ. ನಾಗರಾಜ ಅವರ ಬೇಂದ್ರೆ ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಬರಹ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದು "ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೇಂದ್ರೆ" ಪುಸ್ತಕ ಹೊರತಂದರು.

ಸಮಕಾಲೀನ ಮಾನವ ತಲ್ಲಣಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವ ಅಕ್ಷತಾ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಸಂವೇದನೆಯ ದನಿಯೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ.
### ಕೃತಿಗಳು
;ಕಾವ್ಯ
* *ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚಿ ಆಕಾಶ ನೆಚ್ಚಿ*
* *ನೀರ ಮೇಲಣ ಚಿತ್ರ*
* *ಕಟ್ಟು-ಬಿಚ್ಚು*

## ಪ್ರಕಾಶಕಿಯಾಗಿ 
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬರಹಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಅಕ್ಷತಾ ತಾವೇ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ **ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ** ಆರಂಭಿಸಿದರು.
* *ಅನುದಿನದ ಅಂತರಗಂಗೆ* (ಪ್ರತಿಭಾ ನಂದಕುಮಾರ್ ಅವರ ಆತ್ಮಕತೆ) 
* *ಕಾಗೆ ಮುಟ್ಟಿದ ನೀರು* (ಲೇಖನಗಳು)
* *ಚಾಮ್ ಸ್ಕಿ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆ* (ಕೆ. ವಿ. ನಾರಾಯಣ)
* *ಅಮರ ಸುಳ್ಯದ ರೈತ ಹೋರಾಟ* (ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ)
* *ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕತಾವಾದ* (ಎಚ್. ಎಸ್. ಶ್ರೀಮತಿ)
* ''ಗಾಂಧಿ ಬಂದ (ಎಚ್. ನಾಗವೇಣಿ)
ಮುಂತಾದವು

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
*೨೦೧೧ - ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಹುಮಾನ ('ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು' ಕೃತಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗೆ)
*೨೦೧೫ - ಪುತಿನ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ('ನೀರ ಮೇಲಣ ಚಿತ್ರ' ಕೃತಿಗೆ)

## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು
ವರ್ಗ:೧೯೮೦ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರ್ತಿ
ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ (ಸೈನಿಕ)

ಸುಬೇದಾರ್ **ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್**, ಪಿವಿಸಿ (ಜನನ  ಮಾರ್ಚ್  ೩, ೧೯೭೬  ) ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪರಮ್ ವೀರ್ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆದವರು.

## ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಿನಗಳು 
ಕುಮಾರ್ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲೋಲ್ ಬಕೈನ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ  ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

## ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ 
ಜುಲೈ ೪, ೧೯೯೯ರಂದು, ೧೩ ನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರೈಫಲ್ಸ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಯಾ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಡೆಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಎತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶತ್ರುಪಡೆ ವಶ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಸಾದ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ತಲುಪಲು  ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಏರಿ  ನಂತರ, ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಶತ್ರು ಬಂಕರ್‌ನತ್ತ  ಮೆಷಿನ್ ಗನನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ  ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಲಾಯ್ತು.

ಏರಿಯಾ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಆಗ ಬಹುದಾದ  ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಕುಮಾರ್, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಬಂಡೆಗಳ ಸಾಲಿನುದ್ದಕ್ಕೂ  ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ತೆವಳುತ್ತಾ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಂದೂಕಿನ ಮೂಲಕ ಸತತವಾಗಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ ಶತ್ರು ಬಂಕರ್ ಕಡೆ ಚಲಿಸಿದರು. ಶತ್ರುಗಳ ಪ್ರತಿದಾಳಿಯಿಂದ  ಅವರ  ಎದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೋಳಿಗೆ ಎರಡು ಗುಂಡುಗಳು ನುಸುಳಿ  ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಯಿತು.ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಬುಲೆಟ್ ಗಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಬಂಕರ್ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದೇ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಪರಸ್ಪರ ನೇರ ಹೊಡೆದಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದರು. ನಂತರ  ಶತ್ರುವಿನ ಮೆಷಿನ್ ಗನ್ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಎರಡನೇ ಶತ್ರು ಬಂಕರ್ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದರು. ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ದಾಳಿಯಿಂದ  ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರು ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರ ಪ್ಲಟೂನ್‍ನ ಇತರ ಸೈನಿಕರೂ  ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ.  ಏರಿಯಾ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ ಅನ್ನು ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ  ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯ್ತು.

## ವಿವಾದ 
೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಹವಿಲ್ದಾರ್ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ನಾಯಕ್ ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.  ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ  ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಲು  ಸೈನ್ಯ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಇದಲ್ಲದೇ, ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹವಿಲ್ದಾರ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೈನ್ಯವು ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸೈನ್ಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಪರಮ-ವೀರ ಚಕ್ರ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ವಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ  ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ  ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಘರ್ಷವೇ ಈ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಇತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು 
ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ,ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೫ ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಕೂಡ ಅವರು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

೨ ಜುಲೈ ೨೦೧೪ರಂದು, ಕುಮಾರ್ ಅವರು ನಾಯ್ ಸುಬೇದಾರ್‌ಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಜೂನಿಯರ್ ಕಮಿಷನ್ಡ್ ಆಫೀಸರ್ (ಜೆಸಿಒ) ಆದರು. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಹವಾಲ್ದಾರರ್ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ನಾಯಕ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಲಾಯ್ತು. ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭಡ್ತಿಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಘಟಕದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಸಹ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಹಿರಿತನದ ಪ್ರಕಾರ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಯ್ತು.

## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 
*ಎಲ್ಒಸಿ ಕಾರ್ಗಿಲ್  ಎಂಬ ಹಿಂದಿ* ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದೇ ಸಂಘರ್ಷದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್  ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಾಲಿವುಡ್ ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟ ಸುನಿಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು  
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:CS1 maint: discouraged parameter
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ತಾರಾದೇವಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ

**ಡಿ.ಕೆ.ತಾರದೇವಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ** (ಜನನ 1953) ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಹಾಗೂ 8 ಮತ್ತು 10 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಮೂಡಿಗೆರೆಯ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಗೌಡರ ಪುತ್ರಿ, ತಾರದೇವಿ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1953 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ 
1978 ರಲ್ಲಿ ತಾರದೇವಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಗರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣದ ಪುರಸಭೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು. ನಂತರ,ತಾರಾದೇವಿ ಅವರು 1984 ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, 1984 ರ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಐಎನ್‌ಸಿ) ಅವರನ್ನು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿತು. 8 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ 1990 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, ತಾರಾದೇವಿ 1991 ರ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪಿ.ವಿ.ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಅವರ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ  ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದರು.

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸೇರಿದಂತೆ ತಾರದೇವಿ ಐಎನ್‌ಸಿ ಆಡಳಿತದೊಳಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ತಾರದೇವಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಐಎನ್‌ಸಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:CS1 maint: discouraged parameter
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಕೆ.ಬಿ.ಶಾಣಪ್ಪ

**ಕಮಲಾರ್ ಭೀಮ ಶಾನಪ್ಪ** (೧೬ ಮೇ ೧೯೩೮ - ೯ ಮೇ ೨೦೨೧) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕಾರಣಿ.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ೨೦೦೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರ ನಡುವೆ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆಯ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಶಾಣಪ್ಪ ಅವರು, ೧೯೯೮ ತನಕ ಜನತಾದಳದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು,ನಂತರ ಲೋಕ ಶಕ್ತಿ. ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದರು

ಶಾಣಪ್ಪ ಅವರು ೨೦ ಮೇ ೨೦೨೧ ರಂದು ೮೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. COVID-19 ಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಪತ್ನಿ, ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ರಾಜ್ಯಸಭಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರ 

ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (ನಿ.)

[thumb| [ಟೆಕ್ಸಸ್|ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫಸ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಟವರ್‌ನಲ್ಲಿ ವೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್  ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.]]
[right|thumb|250x250px| ಒಂಟಾರಿಯೊದ [ಟೊರಾಂಟೊ ನಗರ|ಟೊರೊಂಟೊದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹ ಟ್ರಕ್.]]
**ವೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್**  ಅಮೆರಿಕದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. 1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲ ಸಿಟಿ ಟವರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.

26,000 ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಟ್ರಕ್ಕಿಂಗ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಜೊತೆಗೆ, ಇವೆರಡು ಕಂಪನಿ ಸೇರಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ..

## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
*  ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ರೋಜರ್ ಅಕ್ರೋಯ್ಡ್

***ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ರೋಜರ್ ಅಕ್ರಾಯ್ಡ್** (ರೋಜರ್ ಅಕ್ರೋಯ್ಡ್ ನ ಕೊಲೆ)*  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಅವರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಜೂನ್ 1926 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಕಾಲಿನ್ಸ್, ಸನ್ಸ್  ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾಡ್, ಮೀಡ್ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಹರ್ಕ್ಯುಲ್ ಪೊಯೊರೊಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೂರನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಅದರ ಮೊದಲ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇದು ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದರ ನವೀನ ತಿರುವು ಅಂತ್ಯವು ಪ್ರಕಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಪರಾಧ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘವು ಇದನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪರಾಧ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಯುಕೆ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯ ಕಿರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಇದನ್ನು ಅವಳ ಮೇರುಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ

 

## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* ಅಧಿಕೃತ ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ *ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ರೋಜರ್ ಅಕ್ರಾಯ್ಡ್*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಹರ್ಕ್ಯುಲ್ ಪೊಯ್ರೊಟ್

**ಹರ್ಕ್ಯೂಲ್ ಪೈರೋಟ್**  ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಪತ್ತೇದಾರಿ  ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿರುವಂತಹ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪತ್ತೇದಾರ.  ಪೈರೋಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಈ ಪಾತ್ರವು 33 ಕಾದಂಬರಿಗಳು, 2 ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು 1920 ಮತ್ತು 1975 ರ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಟವಾದ 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
[thumb| [ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಎಲ್ಲೆಜೆಲ್ಲೆಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪೈರೊಟ್‌ನ ಪ್ರತಿಮೆ]]

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ 
ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು
ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್

**ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್** ಒರ್ವ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ. 

ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್ ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ    

## ಆಯ್ದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು 
ಮಿಂಚಿನ ಓಟ 

ದೇವರ ಆಟ 

ಬಾಡದ ಹೂವು 

ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ 

ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನ 

ಗಜಪತಿ ಗರ್ವಬಂಘ 

ಆಸೆಗೊಬ್ಬ ಮೀಸೆಗೊಬ್ಬ 

ಅಪೂರ್ವ  ಸಂಸಾರ

ಅಗ್ನಿ ಐಪಿಎಸ್ 

ಪ್ರೀತ್ಸೋದ್ ತಪ್ಪ  

ಅಯ್ಯ 

ಆಪ್ತರಕ್ಷಕ 

ರಾಜಕುಮಾರ 

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಿನಿಮಾ
* ಭಾರತದ ಸಿನಿಮಾ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
*   
* *ಚಿಲೋಕಾ.ಕಾಂನಲ್ಲಿ* ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
* *ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್.ಕಾಂನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಳೆ*
* *ಬುಕ್‌ಮಿಶೋ.ಕಾಂನಲ್ಲಿ* ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೪೯ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಶಶಿಕುಮಾರ್ (ನಟ)

**ಶಶಿಕುಮಾರ್**. (ಜನನ ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೫) ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ತನ್ನ ವಿಭಿನ್ನ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಶಶಿಕುಮಾರ್, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲದೆ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ *ಸುಪ್ರೀಂ ಹೀರೋ* ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೆಲವೊಂದು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ

## ನಟನಾ ವೃತ್ತಿ 
ಚಿರಂಜೀವಿ ಸುಧಾಕರ್ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಖಳನಾಯಕನಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಪೂನಂ ಧಿಲ್ಲೋನ್ ಅಭಿನಯದ ಯುದ್ಧಕಾಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಖಳ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, *ಸಿಬಿಐ ಶಂಕರ್* ಮತ್ತು *ಎಸ್.ಪಿ ಸಾಂಗ್ಲಿಯಾನ*ದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ೧೯೯೦ರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ರಾಣಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಮತ್ತು ಬಾರೆ ನನ್ನ ಮುದ್ದಿನ ರಾಣಿ- ಈ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕನಟನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ ಆದವು. ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಸುಧಾರಾಣಿ, ತಾರಾ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೀತಾರಾ ಅವರಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಅಪಘಾತ 
ತನ್ನ ಸಿನೆಮಾ ಜೀವನದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ನಡೆದ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತ, ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮುಖ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಸಿನೆಮಾ ಜೀವನದ ಚಹರೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು. 1990 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟರ್ಫ್‌ಕ್ಲಬ್ ಹತ್ತಿರದ ಶಿವಾನಂದ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ ಹತ್ತಿರ, ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರು ಅಪಘಾತಕೀಡಾಗಿ ಅವರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಗಾಯಗಳಾದವು. ಅಸಲಿಗೆ, ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಕಾರು ಚಲಾಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿ ಕುಡಿದಿದ್ದು, ನಂತರ ಕಾರು ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿ ರಸ್ತೆ ವಿಭಾಜಕಕ್ಕೆ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಿತ್ತು. ಮುಖಕ್ಕೆ ಆದ ಗಂಭೀರ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಶಶಿ ಅವರ ಮುಖದ ಚಹರೆಯೇ ಬದಲಾಯಿತು. ಆನಂತರ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅವಕಾಶ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು.

## ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಾಗಿ 
ಶಶಿಕುಮಾರ್, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಯು ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಜನತಾದಳ(ಯು) ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಶಶಿಕುಮಾರ್, ೨೦೦೪ರಿಂದ ೨೦೦೬ರವರೆಗೆ ಜನತಾದಳ(ಜಾತ್ಯತೀತ) ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ೨೦೦೬ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಾಂತರ ಮಾಡಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ೨೦೧೮ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಜನತಾದಳ(ಜಾತ್ಯತೀತ) ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಮಗ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಮಗ**  ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬು ಅವರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 1998ರ ಕನ್ನಡ  ಚಲನಚಿತ್ರ.  ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು ವರಕವಿ ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ ಅವರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕವಿತೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್, ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್, ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಶಿಲ್ಪಾ  ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ  ವಿ. ಮನೋಹರ್ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರೆ.

ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕೇಶ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಕಲ್ಲಣ್ಣನ ಪಾತ್ರವು  ಬಿಹಾರದ ದಶರಥ ಮಾಂಜಿಯವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ.   ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದಶರಥ ಮಾಂಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮಡಿದ ಹೆಂಡತಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ  22 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿದು, ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ  ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಲ್ಲಣ್ಣನು ಬೆಟ್ಟ ಕಡಿಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.

ಭಾರಿ ಸಾಲಗಳಿಂದ ಹೊರೆಯಾಗಿರುವ ರೈತರ ದುಃಸ್ಥಿತಿ,  ಬೆಳೆ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆದ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥಾವಸ್ತು.  ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್  ಹಾಗು ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್  ಅವರ ನೈಜ ನಟನೆಗೆ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಛುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಕರ್ಣನಾಗಿ
* ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಆಗಿ ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್
* ಸಪ್ನಾ ಸಾಗರ್ ಆಗಿ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ
* ನಿಲಾಂಬಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಾ
* ಚನ್ನಬಸಪ್ಪನಾಗಿ ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ
* ಕಲ್ಲಣ್ಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕೇಶ್
* ಪಾಟೀಲ್ ಆಗಿ ರಂಗಾಯಣ ರಘು
* ಗಿರಿಜಾ ಲೋಕೇಶ್ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಾಗಿ
* ಗುರುಬಸ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ್ ಅಶ್ವತ್
* ಗ್ರಾಮಸ್ಥನಾಗಿ ಕರಿಬಸವಯ್ಯ
* ಎಂ.ಎಸ್.ವಾಸುದೇವ ರಾವ್ ಸಿ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ
* ಜಿ.ಕೆ ಗೋವಿಂದ ರಾವ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ
* ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ

## ಸಂಗೀತ 
ವಿ.ಮನೋಹರ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
; 1998-99 ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

* ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಯ ವಿಶೇಷ ಚಲನಚಿತ್ರ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥೆಗಾರ - ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬು
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರಹಗಾರ - ಎಸ್.ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್

## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಅಭಿನವಗುಪ್ತ

ಅಭಿನವಗುಪ್ತ ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಈತ ಸಂಗೀತಜ್ಞ, ಕವಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ಮತ್ತು ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಅಭಿನವಗುಪ್ತ ಬಲವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವನು. 

## ಜನನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹ್ಯ 
ಚುಖಲ ಅಥವಾ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತ ಎಂಬುದು ಅಭಿನವಗುಪ್ತನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು,ತಾಯಿ ವಿಮಲಾ;ಅತ್ರಿಗುಪ್ತನ ಮೊಮ್ಮಗ. ಗಂಗಾ ಯಮುನಾ ನದಿಗಳ ನಡುವಣ ಪ್ರದೇಶವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಅತ್ರಿಗುಪ್ತನನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ ಲಲಿತಾದಿತ್ಯ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೨೫-೭೬೧) ಗೌರವಿಸಿ ಕರೆಸಿಕೊಂಡನಂತೆ. ಈ ವಂಶದವರೆಲ್ಲರೂ ವೈದುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಂತವರು. ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ವಿತಸ್ತಾ (ಜೀಲಮ್) ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಶಿವಾಲಯದ ಎದುರಿಗೆ ಇವರ ಮನೆಯಿತ್ತು. ಅಭಿನವಗುಪ್ತನ ಜನ್ಮ ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೫೦ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಗುರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪತ್ತನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ಪರಿಣತರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಹೊರಗೆ ಜಾಲಂಧರ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿದ್ದ. ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುರು ಭಟ್ಟತೌತ; ಧ್ವನಿತತ್ತ್ವದ ಗುರು ಭಟ್ಟ ಇಂದುರಾಜ; ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಗೆ ಭೂತಿರಾಜ, ವ್ಯಾಕರಣ, ತಂತ್ರ, ಶೈವಾಗಮ, ತರ್ಕ, ಮೀಮಾಂಸ, ಜೈನ-ಬೌದ್ಧದರ್ಶನ ಮುಂತಾದವು ಆತ ಕಲಿತ ಇತರ ವಿಷಯಗಳು.  

### ಸ್ತೋತ್ರಗಳು: 
ಕ್ರಮಸ್ತೋತ್ರ, ದೇಹಸ್ಥದೇವತಾಚಕ್ರಸ್ತೋತ್ರ, ಭೈರವ ಸ್ತೋತ್ರ, ಶಿವಶಕ್ತ್ಯ ವಿನಾಭಾವಸೋತ್ರ, ಅನುಭವನಿವೇಧನಮ್ ಇತ್ಯಾದಿ.

## ವಿಶೇಷತೆ 
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ, ಪುಷ್ಪದಂತ, ಮುಂತಾದವರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಂತೆ ಅಭಿನವಗುಪ್ತ ರಚಿತಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಕೂಡ ಭಾಷೆಯ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಭಾವದ ಲಾಲಿತ್ಯ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರಹಸ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕøತಸ್ತೋತ್ರಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ಇಂದು ಅನುಪಲಭ್ಯವಾದ ನೂರಾರು ಶಾಸ್ತ್ರ, ತಂತ್ರ, ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಅಭಿನವಗುಪ್ತ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಉದಾಹರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನೇ ಒಬ್ಬ ವಿಶ್ವಕೋಶವಾಗಿದ್ದನೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬಾರದಿರಲಾರದು. ಮಿಕ್ಕ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾಕಾರರಂತೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಆತ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡದ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಕøತ ಕವಿಕಾವ್ಯಪರಿಚಯಕ್ಕೂ ಅಭಿನವಗುಪ್ತನ ಗ್ರಂಥಾಧ್ಯಯನದಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ

ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ, **ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ** (**ಉಬ್ಬಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಕಣಕ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆ ಬರಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು. ಇದು ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿಸಿ ಮೃದುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ಪೂರಕವೆಂದರೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ ನಾದುವುದು). ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಅನಿಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಹಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಕಣಕವನ್ನು ಬೆರೆಸಿದಾಗ, ಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ನೀರು ಮಾತೃಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಪಿಷ್ಟವು ಜೆಲಟಿನೀಕರಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ಅನಿಲ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

## ಜೈವಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 
ಯೀಸ್ಟ್, ಬಿಯರ್, ಶುಂಠಿ ಬಿಯರು, ಕೆಫ಼ರ್, ಹುಳಿಹಿಟ್ಟು

## ರಾಸಾಯನಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 
ರಾಸಾಯನಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ತೇವಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಶಾಖದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಾಗ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವು ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಬೈಕಾರ್ಬನೇಟ್‍ನ ಲವಣದ (HCO 3 - ) ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಅವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲವಣವನ್ನು ಹಿಂದೆಬಿಡುತ್ತವೆ. ತ್ವರಿತ ಬ್ರೆಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಜೊತೆಗೆ ಕುಕೀಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಜೈವಿಕ ಹುದುಗುವಿಕೆಯು ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಥವಾ ಅನಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇತರ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 
ಬಿಸಿಮಾಡಿದಾಗ ಅವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಉಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯ ಹುಳಿಯಿಸುವುದರ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ನೀರನ್ನು ಉಗಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೇಕಿಂಗ್ ಮಾಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಉಗಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು.

## ಯಾಂತ್ರಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವಿಕೆ 
ಕ್ರೀಮಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಸಕ್ಕರೆ ಹರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಘನ ಕೊಬ್ಬನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಣ್ಣೆ ) ಮಿಕ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಹರಳುಗಳು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕೊಬ್ಬಿನ ರಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಕತ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸಣ್ಣ ಗಾಳಿಯ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣದೊಳಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕುಕೀಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆನೆ ಅಥವಾ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಬಿಳಿಭಾಗದಂತಹ ಕೆಲವು ದ್ರವಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಲಕುವ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಬುರುಗನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಸ್ಪಂಜ್ ಕೇಕ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿಧಾನ ಇದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* Matz, S (1972). "Bakery Technology and Engineering", AVI Publishing Co.

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ವಿಕಿಬುಕ್ಸ್  '''' ಪಾಕವಿಧಾನ / ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ

ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ
ನಾಮನಾರಾಯಣಿ

**ನಾಮನಾರಾಯಣಿ** ( nāmanārāyaṇi ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 *ಮೇಳಕರ್ತ* *ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 50 ನೇ*  ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ **ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಮಾದಶಿ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
right|thumb|300x300px| C ನಲ್ಲಿ *shadjam* ಜೊತೆ *Namanarayani* ಪ್ರಮಾಣದ
ಇದು 9 ನೇ *ಚಕ್ರ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿನ* 2 ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು *ಬ್ರಹ್ಮ-ಶ್ರೀ*. ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು *ಸಾ ರಾ ಗು ಮಿ ಪಾ ಧಾ ನಿ*. ಇದರ  (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ  ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ 

* ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ 
* ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ್ ಮ್೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ

(ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯು *ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಶುದ್ಧ ಧೈವಥ, ಕೈಶಿಕಿ ನಿಶಾಧ* ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ)

ಇದು ಒಂದು *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳಿವೆ. ಇದು  14 ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ*.*ವಕುಲಾಭರಣಂಗೆ* ಸಮಾನವಾದ *ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಂ.*

## *ಜನ್ಯ* ರಾಗಗಳು 
*ನಾಮನಾರಾಯಣಿಯು* ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *ನಮನಾರಾಯಣಿ* ಮತ್ತು ಇತರ *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವರಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ *ಜನ್ಯಾ* ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ.

## ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
*ನಾಮನಾರಾಯಣಿ*  ರಾಗಕ್ಕೆ  ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

* ಕೋಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ *ಎನ್ ಮನಾಮೆ*
* ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಅವರಿಂದ *ನರ್ಮದ ಕಾವೇರಿ*
* *ಮಹಾದೇವ ಫಾಹಿಮಾ* -ಡಾ ಎಂ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ
*  *ಎನ್.ಸಿ.ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯುಲು* ಅವರಿಂದ ನಮನಾರಾಯಣ ಅನನ್ಯಾರ್ಹ

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗೃಹಭೇದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ನಾಮನಾರಾಯಣಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಯಾವೂದೇ ಬೇರೆ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
 

* Western: C B♭ A♭ G F♯ E D♭ C
**
**

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಕ್ಕಲಕರೆ

'''*ಅಕ್ಕಲಕರೆ*,** **ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಕ್ಯಾಮೊಮೈಲ್,** **ಮೌಂಟ್ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಡೈಸಿ'* ಡೆಯ್ಸಿ ಕುಟುಂಬವಾದ ಆಸ್ಟೆರೇಸಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ. ಇದು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಯುರೋಪ್, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ದೇಶೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಿಕೆಯಂಥ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸಸ್ಯವು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನೋಟದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೊಮೈಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರ:Anacyclus pyrethrum depressus habitus1.jpg|Var. *depressus*
ಚಿತ್ರ:Anacyclus pyrethrum depressus open.jpg|same plant, flower detail
ಚಿತ್ರ:Anacyclus pyrethrum depressus closed.jpg|Var. *depressus*, flowers closed

## ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ 
ಆಯುರ್ವೇದ (ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ) ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧ (ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯವಾದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿ) ಈ ಸಸ್ಯದ ಬೇರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಲ್‍ಕಾರಾ, ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಲ್‍ಕಾಢಾ, ಮತ್ತು ಅಕ್ಕರಕಾರಂ (ತಮಿಳು : அக்கரகாரம்) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಣಿ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ (ತಮಿಳು : குழி எண்ணெய்) ಎಂಬ ವಿಧಾನದಿಂದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

*ಅನಾಸೈಕ್ಲಸ್ ಪೈರೆಥ್ರಮ್''‍ನ ಸಾರಗಳು ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವರ್ಧಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟೆರಾನ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ

**ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ** (ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ - ಉಮಾನ್ ಮರ್ಮಾನ್ / atic :) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗಂ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರಾಗ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ *ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 51 ನೇ* ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಆಗಿದೆ. *ಇದನ್ನು ಪಂತುವರಾಳಿ* ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಪರಿಶುದ್ಧರು ಇದನ್ನು ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ "ಆಸೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ".

ಸಂಗೀತಗಾರರು ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುವ  ಈ ರಾಗವು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ **ಕಾಶಿರಾಮಕ್ರಿಯಾ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಕಾಮವರ್ಧಿನಿಗೆ* ಸಮಾನವಾದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತವು *ಪೂರ್ವಿ ಥಾಟ್* / ಪುರಿಯಾ ಧನಶ್ರೀ.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
right|thumb|300x300px| ಸಿ ನಲ್ಲಿ *ಶಾಡ್ಜಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾಮವರ್ದಿನಿ ಸ್ಕೇಲ್*
ಇದು 9 ನೇ *ಚಕ್ರ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿನ* 3 ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು *ಬ್ರಹ್ಮ-ಗೋ*. ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು *ಸಾ ರಾ ಗು ಮಿ ಪಾ ಧಾ ನು*.
* *ಶರಣಂ ತವಾ* - ಮಂಗಳಂಪಲ್ಲಿ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ
* *ಶಂಕರಿ ನಿನ್ನೆ* - ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳು 
## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಹಭೇದಂ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ ರಾಗಕ್ಕೆ  ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ  ಒಂದನೆ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಕನಕಾಂಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ,.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
 

* Western: C B A♭ G F♯ E D♭ C
**
**
 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ

**ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ** ಅಥವಾ ಶಾಮಲಾಂಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೫ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ಶಾಮಲಮ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಒಂದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಪಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧ ನ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಶುದ್ಧ ನಿಷಾಧ*.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
**ವೀರ ರಾಘವ*- ಕೋಟೀಶ್ವರ ಐಯ್ಯರ್
**ವಿನತಿ ಚಕೋನವಯ್ಯ* -ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
**ನಮೋ ನಮಸ್ತೆ ಗೀರ್ವಾಣಿ* - ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು
**ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ಮಾತಂಗಿ'' - ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ ಮತ್ತು ಗಾನಮೂರ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ

**ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೬ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ಚಾಮರಮ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಷಣ್ಮುಖ ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳು ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿದೆ.
## ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಎರಡನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಶ್ರಿ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧ ನಿ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾಧ*.ಇದು ೨೦ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ನಟಭೈರವಿ
ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
**ವದ್ದನೆ ವಾರು*- ತ್ಯಾಗರಾಜ
**ಮರಿವೆರೆ ದಿಕ್ಕೇವರಯ್ಯಾ*- ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್
**ಪಾರ್ವತಿ ನಾಯಕನೆ*, *ಸರವಣಭವ ಎನ್ನುಮ್, ಅಂದಾವನೆ ಉನ್ನೈ*- ಪಾಪನಾಶಮ್ ಸಿವನ್
**ಅಭಿಮಾನಮುತೊ ನನ್ನುಬ್ರೊವರಾಧ*- ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ
**ವಲ್ಲಿ ನಾಯಕನೆ* - ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರು
**ವಿಲಾಯದ ಇದು ನೇರಮ*- ಟಿ.ಎನ್.ಬಾಲ
**ಸದಾ ತವ ಪಾದ ಸನ್ನಿಧಿಮ್*-  ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
**ಓಂಕಾರ ಪ್ರಣವ*, ಪದ ವರ್ಣ- ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
**ಸಿದ್ಧಿ ವಿನಾಯಕಮ್'',- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು
## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಮೂರು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಶೂಲಿನಿ. ಧೇನುಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾಂಬರಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್

**ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್** (21 ಮಾರ್ಚ್ 1939 &ndash; 16 ಮಾರ್ಚ್ 2016)  ಶಹನಾಯಿ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ 21 ಮಾರ್ಚ್ 1939 ರಂದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಜ್ಜ ವಜೀರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಹನಾಯಿ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಅಲಿ ಜಾನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ನಜೀರ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬೆನಾರಸ್‌ನ ಇಮ್ದಾದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ ಕೂಡ ಹೆಸರಾಂತ ಶೆಹನಾಯಿ ಪ್ರವೀಣರು.

## ವೃತ್ತಿ 
1974 ರಿಂದ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಸಂಗೀತ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಶೆಹ್ನೈ ಎಂಬ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನುಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಕಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 1973 ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ  ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ  ಅಂಕಿತರಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಅವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ..

## ಗೋಷ್ಠಿಗಳು 
ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಾದ್ಯ ಗೋಷ್ಟಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಜರ್ಮನಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್, ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ರಷ್ಯಾ, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಿಂಗಾಪುರ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯ ಗೋಷ್ಟಿ  ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಮರಣ 
ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ 77 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ 16 ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
* ಉಸ್ತಾದ್ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:೧೯೩೯ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ

**ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೪ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ವಂಶವತಿ** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಷಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರ ಗು ಮಿ ಪ ಧು ನು     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ 'ಷಡ್ಜ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಷಟ್‍ಶ್ರುತಿ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ*.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ವಿಶ್ವಾಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
**ವಂಶವತಿ ಶಿವ ಯುವತಿ*ಮತ್ಥು *ಭಕ್ತವತ್ಸಲಮ್*- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್
**ಪರಮಾನಂದ*-ಕೋಟೀಶ್ವರ ಐಯರ್
**ವಿಜಯತಮ್ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ'' - ಮೈಸೂರು ಜಯಚಾಮರಾಜ ವೊಡೆಯರ್

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಶಾಮಲಾಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾನಮೂರ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಸಿಂಹೇಂದ್ರಮಧ್ಯಮ

**ಸಿಂಹೇಂದ್ರಮಧ್ಯಮ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೭ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ಸುಮದ್ಯುತಿ** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
## ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಮೂರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಗೊ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧ ನಿ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ*.ಇದು ೨೧ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಕೀರ್ವಾಣಿ
ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರ್ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ ರಾಗ *ವಿಜಯಸರಸ್ವತಿ* ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಸಿಂಹೇಂದ್ರಮಧ್ಯಮ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
**ನೀದು ಚರಣಮುಲೆ*-ತ್ಯಾಗರಾಜ 
**ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಾಮಕೋಟಿ ಪೀಠ ವಾಸಿನಿ* - ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ 
**ಪಾಮರಜನಪಾಲಿನಿ*- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ 
**ಆಶೈಂಧದಮ್ ಮಾಯಿಲ್ ಒಂಡ್ರು* - ಒಟ್ಟುಕ್ಕಾಡು ವೆಂಕಟ ಕವಿ
**ನಿನ್ನೇ ನಮ್ಮಿತಿ ನಯ್ಯ* - ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ
**ಇನ್ನುಂ ಒರುತಾರಮ್*- ಮುತ್ತು ತಾಂಡವರ್
**ಅಯ್ಯಪ್ಪ*- ಕೆ.ಜೆ.ಜೇಸುದಾಸ್
**ಉಣ್ಣಯಲ್ಲಾಲ್ ವೀರೇ ಗತಿ*- ಕೋಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್
**ರಾಮ ರಾಮ ಗುಣ ಸೀಮ* - ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್
**ಮರಕತ ಸಿಂಹಾಸನ''- ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
*"ಇಹ ಪರಮ್ ಯೆನ್ನುಂ"- ಮಹಾ ವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸಿಂಹೇಂದ್ರಮಧ್ಯಮ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಮಾಯಮಾಳವಗೌಳ ಮತ್ತು ರಸಿಕಪ್ರಯ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಧರ್ಮವತಿ

**ಧರ್ಮವತಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೯ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ಧಾಮಾವತಿ** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಗವು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುವಂತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
## ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಐದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಮಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧಿ ನು     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ*.ಇದು ೨೩ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಗೌರಿಮನೋಹರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಧುವಂತಿ, ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ, ರಂಜನಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.

## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಧರ್ಮವತಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು
**ಪರಂದಾಮವತಿ ಜಯತಿ*- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ 
**ಓಡೋಡಿ ವಂದೆನ್ ಕಣ್ಣ*- ಅಂಬುಜಮ್ ಕೃಷ್ಣ
**ಭಜನ ಸೇಯದ ರಾದ* - ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ
**ವಾಶಮ ನೀ''- ಎಂ.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಧರ್ಮವತಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ೨ ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಚಕ್ರವಾಕ ಮತ್ತು ಕೋಸಲ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ರಾಮಪ್ರಿಯ

**ರಾಮಪ್ರಿಯ**  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 *ಮೇಳಕರ್ತ* *ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೫೨ನೇ*  ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ **ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಮನೋಹರಿ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.   

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
ಇದು 9 ನೇ *ಚಕ್ರ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿನ* ೪ ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು *ಬ್ರಹ್ಮ-ಭೂ* . ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು *ಸಾ ರಾ ಗು ಮಿ ಪಾ ಧಿ ನಿ* .  ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

* ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ 
* ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 

(ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯು *ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವಥ, ಕೈಶಿಕಿ ನಿಶಾಧ* ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ)

ಇದು ಒಂದು *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳಿವೆ. ಇದು  ೧೬ ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ* .*ಚಕ್ರವಾಕಂ* ಸಮಾನವಾದ *ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಂ.* 

## *ಜನ್ಯ* ರಾಗಗಳು 
*ರಾಮಪ್ರಿಯ* ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *ರಾಮಪ್ರಿಯ* ಮತ್ತು ಇತರ *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವರಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ *ಜನ್ಯಾ* ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ.

## ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
*ರಾಮಪ್ರಿಯ*  ರಾಗದ  ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

*ಸ್ವಾಮೋದಮ್ ಪರಿಪಾಲಯಾ  - ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಕೃತಿ
* ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಅವರಿಂದ *ಸ್ಮರಾಹ್ಯಮ್ ಸದಾ ರಹಮ್ ಮತ್ತು ಮಾತಂಗಿ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ*
* *ಮಹಾದೇವಮಾನಿಶಮ್ಫಾ* -ಡಾ ಎಂ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ
*  *ಕೊರಿನಾ ವಾರ ಮೊಸಗು*-ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗೃಹಭೇದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ರಾಮಪ್ರಿಯ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಯಾವೂದೇ ಬೇರೆ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
 

* Western: C B&#x266D; A&#x266D; G F&#x266F; E D&#x266D; C
**
**

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕಾಂತಾಮಣಿ

**ಕಾಂತಾಮಣಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೬೧ ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ಕುಂತಳಮ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ..
## ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ರುದ್ರ ಚಕ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ರುದ್ರ-ಪಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗು ಮಿ ಪ ಧ ನ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಶುದ್ಧ ನಿಷಾಧ*.ಇದು ೨೫ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಮಾರರಂಜನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಕಾಂತಾಮಣಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು
**ಶ್ರೀ ಸುಗಂಧಿ ಕುಂತಳಾಂಬಿಕೆ*- *ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು*
**ನಾದಸುಖಮ್*- ಕೊಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್
**ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಪಾಹಿ*- ಎಮ್.ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
**ಪಾಲಿಂತುವೊ''- ತ್ಯಾಗರಾಜ

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಾಂತಾಮಣಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಮಾನವತಿ ಎಂಬ ಒಂದು ರಾಗ  ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಲತಾಂಗಿ

**ಲತಾಂಗಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೬೩ ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ಗೀತಪ್ರಿಯ** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ..ಇದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
## ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ರುದ್ರ ಚಕ್ರದ ಮೂರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ರುದ್ರ-ಗೊ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗು ಮಿ ಪ ಧ ನು     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ*.ಇದು 27ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಸರಸಾಂಗಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಲತಾಂಗಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳಿದ್ದು, ಕೆಲವು
**ದಿನಮೆ ಸುದಿನಮು*-ತ್ಯಾಗರಾಜ
**ಅಪರಾಧಮುಲ*- ತ್ಯಾಗರಾಜ
**ಮರಿವೆರೆ* - ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್
**ಪಿರವ ವರಮ್ ತಾರುಮ್*- ಪಾಪನಾಶಮ್ ಶಿವನ್
**ವೆಂಕಟರಮನ*- ಪಾಪನಾಶಮ್ ಶಿವನ್
**ಶ್ರಿಲಲಿತೆ ಶ್ರಿಕಾಂತಸಹಿತೆ*- ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವೊಡೆಯರ್
**ತಾಮ್ರಲೋಚನಿ ಲತಾಂಗಿ*- ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
**ಕೊಂಜುಮ್ ಸಾಲಂಗೈ ತಿಜಗುಮ್-ವರ್ಣ- ಮದುರೈ ಆರ್.ಮುರಳೀದರನ್

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಲತಾಂಗಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಸೂರ್ಯಕಾಂತಮತ್ತು  ಸೇನಾವತಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಚಿತ್ರಾಂಬರಿ

**ಚಿತ್ರಾಂಬರಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೬೬ ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ಚತುರಾಂಗಿಣಿ** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ..
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ರುದ್ರ ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ರುದ್ರ-ಶಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರ ಗು ಮಿ ಪ ಧು ನು     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ

ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ*.ಇದು ೩೦ ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ನಾಗನಂದಿನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ.
## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಚಿತ್ರಾಂಬರಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳಿದ್ದು, ಕೆಲವು
**ಶ್ರೀ ರಾಮ ನೆಲಮಿ*-ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
**ಸಾಮಗಾನಲೋಲ''- ಕೋಟೀಶ್ವರ ಐಯ್ಯರ್

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಾಂಬರಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಮೂರು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ,ಶೂಲಿನಿ ಮತ್ತು  ಧೇನುಕ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಜ್ಯೋತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ

**ಜ್ಯೋತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೬8 ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ಜ್ಯೋತಿರಾಗ**ಅಥವಾ ಜ್ಯೋತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ..
## ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹನ್ನರಡನೆಯ ಆದಿತ್ಯ ಚಕ್ರದ ಎರಡನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ಆದಿತ್ಯ-ಶ್ರಿ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರು ಗು ಮಿ ಪ ಧ ನಿ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೩ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೩ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಷಟ್‍ಶೃತಿ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾಧ*.ಇದು ೩೨ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ರಾಗವರ್ಧಿನಿಗೆ  ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಚನೆಗಳಿದ್ದು, ಕೆಲವು
**ಆನಂದಮಾಯಮನವೆ*- (ವಾಲಾಜಪೇಟೆ ವೆಂಕಟರಮಣ ಭಾಗವತರ್)
**ಗಾನಾಮೃತ ಪಾನಮ್*- ಕೋಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್
**ಜ್ಯೋತಿಸ್ವರೂಪಿಣಿ*- ಪೆರಿಯಸಾಮಿ ತೂರನ್
**ಶ್ರೀ ಗಾಯತ್ರಿ ಭಕ್ತ ದುರಿತ*- ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
**ನನ್ನಬ್ರೋವು ಕಾಮಾಕ್ಷಿ''

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಜ್ಯೋತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಯಾವುದೇ ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಫುಲ್ಶಾ

thumb|ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು
thumb
***ಫುಲ್ಶಾ*** (, ) *ಗ್ರೇವಿಯಾ*ದ ಒಂದು ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಭಾರತದ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಏಷ್ಯಾದ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.

ಇದು 8 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆಸಸ್ಯ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಮರವಾಗಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ದುಂಡಾಗಿದ್ದು, 5–18&nbsp;ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲ, ತೊಟ್ಟುಗಳು 1–1.5&nbsp;ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಹಲವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಧ್ಯಾರಂಭಿ ಮಂಜರಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೂವುಗಳು ಸುಮಾರು 2&nbsp;ಸೆಂ ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಐದು ದೊಡ್ಡದಾದ (12)&nbsp;ಮಿಮೀ) ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಸಣ್ಣ (4–5&nbsp;ಮಿಮೀ) ದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಲರ್ಹ ಡ್ರೂಪ್ ಆಗಿದ್ದು 5–12&nbsp;ಎಂಎಂ ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಾಗಿದಾಗ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

## ಬೇಸಾಯ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಆಮ್ಲೀಯ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ *ಫಾಲ್ಸಾ* ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಷರಬತ್ತು ಅಥವಾ ಪಾನೀಯವನ್ನು ಸಕ್ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಕೋಚಕ, ಜಠರೌಷಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ತಂಪು ನೀಡುವ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೇರನ್ನು ಸಂತಾಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಂಡದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು, ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಷಾಯವನ್ನು ಶಮನಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೊಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಪನವಾಗಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನೂ ಕೆಲವು ವೈದ್ಯರು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದೇಶೀಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅತಿಕ್ರಮಣಶೀಲವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಜ಼ನ್ಸ್ಕಾರ್

thumb|ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ

**ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್** ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತೆಹ್ಸಿಲ್. ಇದು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾ ಲಡಾಖ್‍ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಪದೂಮ್ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

**ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್ ಶ್ರೇಣಿ**ಯು ಲಡಾಖ್‌ನ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರನ್ನು ಲಡಾಕ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ, ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್ ಶ್ರೇಣಿಯು ಬಲವಾಗಿ ಮಡಚಿಕೊಂಡು ಪೇರಿಕೆಯಾದ, ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ಸಂಚಿತ ಸರಣಿಯಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿರುವ, ಸುಮಾರು 100 ಕಿ.ಮೀ ಅಗಲದ ಸಿಂಕ್ಲಿನೋರಿಯಂ ಆಗಿರುವ ಟೆಥಿಸ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 6,000&nbsp;ಮೀ (19,700&nbsp;ಅಡಿ).
left|thumb| ಆಗ್ನೇಯ ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫುಗ್ಟಾಲ್ ಮಠ.

## ಭೌಗೋಳಿಕತೆ 
### ಜನವಿವರಣೆ 
thumb| ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಗುಂಪು.
ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚದುರಿದ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಳ್ಳಿಯೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿ ಪದುಮ್. ಇದು ಸುಮಾರು 700 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿವೆ.

ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳೆಂದರೆ ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಬಹುತೇಕ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದು.

## ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು 
ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ನೀರೊದಗಿಸಿದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗುವ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಪರ್ವತದ ಮತ್ತು ಟಂಡ್ರಾ ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಸಾವಿರಾರು ಏಡಲ್ವೈಸ್‍ಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿವೆ. ಬಾರ್ಲಿ, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ರೈತರು ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಚಮರೀಮೃಗ, ಡಿಜೊ, ಕುರಿ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ನಾಯಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮಾರ್ಮೊಟ್, ಕರಡಿ, ತೋಳ, ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಭರಲ್, ಉನ್ನತ ಪರ್ವತದ ಐಬೆಕ್ಸ್, ಕಾಡು ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಮರ್‌ಜಿಯರ್ ಸೇರಿವೆ.

## ಸಂಸ್ಕೃತಿ 
### ಧರ್ಮ 
[thumb| ಪೂರ್ನೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರೋ ಆಫ್ ಚೋರ್ಟನ್ (ಅಥವಾ [ಸ್ತೂಪ). ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣಗಳು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.]]
ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಬೌದ್ಧರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಠವಿದೆ. ಇವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗೋಡೆ-ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

## ಆರ್ಥಿಕತೆ 
### ಜಾನುವಾರು 
right|thumb| ಬಿಳಿ ಚಮರೀಮೃಗ.
ಜ಼ನ್‌ಸ್ಕಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಮರೀಮೃಗ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳುಮೆ ಮಾಡಲು, ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಒಕ್ಕಲು, ಭಾರವಾದ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು (200 ಕೆ.ಜಿ. ವರೆಗೆ) ಚಮರೀಮೃಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಏಕೈಕ ಬಿಸಿಮಾಡುವ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ. ಅವು ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಆದರೆ ವಿರಳವಾಗಿ, ಮಾಂಸದ ಮೂಲ ಕೂಡ. ಬಟ್ಟೆ, ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳು, ಹಗ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಡ್ ಕವರ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಚಮರೀಮೃಗ ತುಪ್ಪಳವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್ ಅನುಭವಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿದೇಶಿಯರಿಗೆ ತೆರೆದಿದ್ದುದರಿಂದ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಣೆ ಮತ್ತು ಮಠಗಳು ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆಗಳ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಂತಹ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ದುರ್ಬಲವಾದ ಪರ್ವತ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಸಹ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. 
right|thumb| ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Geology of Zanskar
* Alexander Csoma de Koros Hungarian scholar-traveler to Zanskar
* Zanskar
* The housewife explorers who climbed the Himalayas

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಣಿವೆಗಳು
ಗಮನಶ್ರಮ

**ಗಮನಶ್ರಮ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೩ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ **ಗಮಕಕ್ರಿಯ** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಕ್ರದ ಐದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಮಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರ ಗು ಮಿ ಪ ಧಿ ನು     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ 'ಷಡ್ಜ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತ*ಮತ್ತು *ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ*.
## ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು, ಹಂಸನಂದಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
## ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರುರಚಿಸಿದ *ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮೇಮುದಮ್* ಮತ್ತು "ಏಕಾಮ್ರನಾಥ ಭಜೇಹಮ್" ಎರಡು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು.
**ಶ್ರೀ ಚಕ್ರಪುರ ವಾಸಿನಿ*- ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರ್
**ಇದು ನೀಕು ನ್ಯಾಯಮಾ*- ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್
**ಉಭಯ ಕಾವೇರಿ* - ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ
**ಥಾಮೇ ಸುಖಮು* - ಕೋಟೀಶ್ವರ ಐಯರ್
**ಎನ್ನಿ ಮಾರುಲು ನೆ ವಿನ್ನ''- ಎಮ್.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ
## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಗಮನಶ್ರಮ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಝಂಕಾರವರ್ಧಿನಿ ಮತ್ತು ರತ್ನಾಂಗಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 

ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಫಿಲೋರ್ ಕೋಟೆ

thumb| ಸಟ್ಲೆಜ್‌ನ ಪಂಜಾಬ್ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಫಿಲೋರ್ ಕೋಟೆ, 1846 ರಲ್ಲಿ
**ಫಿಲೋರ್ ಕೋಟೆ** ಅಥವಾ **ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಕೋಟೆ** ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಫಿಲೋರ್‌ನ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಂಕ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ಷಾಹ್‍ಜಹಾನ್‍ನ (1628-1658) ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಸರಾಯಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1809 ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್‍ರ (1780-1839) ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೋಟೆಯಾಗಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ರಂಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಜನರಲ್‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ದಿವಾನ್ ಮೊಹ್ಕಾಮ್ ಚಂದ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಹತ್ತಿರದ ಲುಧಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 1846 ರಲ್ಲಿ ಅಲಿವಾಲ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ಖರ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು 1890 ರವರೆಗೆ ನಾಗರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವವರೆಗೂ ಸೈನ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅವರು ಇದನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿದರು. 6 ಏಪ್ರಿಲ್ 1973 ರಂದು ಇದನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರವು 'ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಕೋಟೆ' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. 1981 ರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಪಂಜಾಬ್ ಪೊಲೀಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಪೀರ್ ಬಾಬಾ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಷಾ ಜಿ ಅವರ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ/ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ (ಪೀರ್-ಇ-ದಸ್ತಗೀರ್ ಅಥವಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಾದಿರ್ ಗಲಾನಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾ ಶುಜಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಹಲವಾರು ಸಮಾಧಿಗಳೂ ಇವೆ.

## ವಾಸ್ತುಕಲೆ 
ಕೋಟೆಯ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಕೋಟೆಯ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಅಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಲು ಗೋಪುರಗಳು, ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆ ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಬುರುಜುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಕನಕಾಮೂರ್ತಿ

ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ  ಜಕಣಾಚಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದ **ಕನಕಾಮೂರ್ತಿ** (೧೯೪೨-೨೦೨೧) ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ್ದ ೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿವೆ.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
೧೯೪೨ರ ಡಿಸೆಂಬರ ೨ರಂದು, ಜಮೀನ್ದಾರ್ ಮುತ್ತತ್ತಿ ಸುಬ್ಬರಾಯ ಮತ್ತು ಸುಂದರಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ, ಟಿ. ನರಸೀಪುರದಲ್ಲಿ (ಮೈಸೂರು) ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿ ಸುಂದರಮ್ಮ ಗಮಕ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು.

೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ಮೂರ್ತಿಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರ ಮಗ ರೂಮಿ ಹರೀಶ್ (ಲಿಂಗ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಹೆಸರು: ಸುಮತಿ ಮೂರ್ತಿ)

## ಕಲಾಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸೇವೆ 
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ರಂಗೋಲಿ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಬಿ. ಎಸ್ಸಿ. ಪದವಿ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಕಲೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಲಾಮಂದಿರ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ, ಮೃತ್ತಿಕಾ (ಮಣ್ಣಿನ) ಪ್ರತಿಮಾಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಗಳಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು.

ಹಲವಾರು ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಲಿತ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ, ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಆಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು 
ಲೋಹಶಿಲ್ಪ, ಕಾಷ್ಠಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲಾಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಹೊಂದಿ, ಬಹುಬೇಡಿಕೆಯ ಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದ ಇವರ ೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂಡಿವೆ.

* ಕಲ್ಲಿನ ಗಣಪ - ೯ ಅಡಿ, ಸಾಯಿಬಾಬ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು
* ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿಮೆ - ೪ ಅಡಿ ೬ ಇಂಚು - ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿ, ಸಾಯಿಬಾಬ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ೧೯೭೦ - ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ
* ೧೯೮೮ - ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೧೯೯೬ - ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೊತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ)
* ೧೯೯೯ - ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ
* ೨೦೧೦ - ಜಕಣಾಚಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ)
* ೨೦೧೬ - ಶ್ರೀ ವನಮಾಲಿ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಬರವಣಿಗೆ 
### ಲೇಖನಗಳು 
ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ
* ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್
* ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
* ತರಂಗ
* ವಿಜಯವಾಣಿ
* ಪ್ರಜಾವಾಣಿ
* ಉದಯವಾಣಿ

### ಪುಸ್ತಕಗಳು 
* "ಉತ್ತುಂಗ ಶಿಖರ ಶಿಲ್ಪಿ" - ಡಿ. ವಾದಿರಾಜ್‍ರವರನ್ನು ಕುರಿತ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ 
* "ನಮ್ಮದನಿ" - ೨೦೦೮ - ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ - ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಲ್ಪಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು
* "ಹೌದೇ? ಇದು ನಾನೇ!" - ೨೦೧೪ - ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾಭವನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ

## ನಿಧನ 
ಮೇ ೧೩, ೨೦೨೧ ರಂದು ತಮ್ಮ ೭೯ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎಂ. ಎಸ್. ರಾಮಯ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ  ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ಧವಳಾಂಬರಿ

**ಧವಳಾಂಬರಿ** ( dhavaḻāmbari ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 49 ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ.* ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ರವರು  **ಧವಳಾಂಗಮ್**  ಅಥವಾ ಧವಳಾಂಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
right|thumb|300x300px| ಸಿ ನಲ್ಲಿ *ಶಾಡ್ಜಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಧವಲಂಬರಿ ಸ್ಕೇಲ್*
ಇದು 9 ನೇ *ಚಕ್ರ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿನ* 1 ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು *ಬ್ರಹ್ಮ-ಪಾ*. ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು *ಸಾ ರಾ ಗು ಮಿ ಪಾ ಧಾ ನಾ*. ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ *ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):*

* ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
* ಅವರೋಹಣ :ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ

(ಈ ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿ ಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳು *ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಶುದ್ಧ ಧೈವಥ, ಶುದ್ಧ ನಿಶಾಧ* )

ಇದು ಒಂದು *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗವಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು 13 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತವಾದ *ಗಾಯಕಪ್ರಿಯಕ್ಕೆ* ಸಮಾನವಾದ *ಪ್ರತಿ* ಮಧ್ಯಮ ಆಗಿದೆ.

## *ಜನ್ಯ* ರಾಗಗಳು 
*ಧವಳಾಂಬರಿಯು* ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ *ಜನ್ಯ* ರಾಗಗಳನ್ನು (ಪಡೆದ ಮಾಪಕಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ. *ಧವಳಾಂಬರಿಯೊಂದಿಗೆ* ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಜನ್ಯ *ರಾಗಗಳಿಗೆ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು* ನೋಡಿ.

## ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
*ಧವಳಾಂಬರಿಗೆ* ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

* ಕೋಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ *ಕರ್ವಾಯ ಕಂದ*
*  ಡಾ ಎಂ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ರವರ ಶ್ರಿವಾಣಿ ಪುಸ್ತಕ ಪಾಣಿ
* ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ  ಶ್ರೀಂಗಾರಾದಿ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಪಾಸ್ವಾನ್

**ಪಾಸ್ವಾನ್** ಅಥವಾ ದುಸಾಧ್‌ಗಳು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ರಜಪೂತ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ.ಪಾಸ್ವಾನ್ ಎಂದರೆ "ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಅರ್ಹರು", ಅಂದರೆ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂಗಳ ಸಮುದಾಯ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರು ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನಂತಹ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
ಪಾಸ್ವಾನ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪಾಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿತೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ ರಾಹು, ಒಂದು ಅತಿಮಾನುಷ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಹಿಂದೂ ಇತರರಿಂದ ಅವರ ಮೂಲದ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ ಪುರಾಣ Dushasana, ಒಂದು ಕೌರವ ರಾಜಕುಮಾರ. "ಗಹ್ಲೋತ್ ಕ್ಷತ್ರಿಯ" ದ ಮೂಲದ ಕುರಿತಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕೆಲವು ಜಾತಿವಾದಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಇತರರು ಈ ಹಕ್ಕುದಾರರನ್ನು ಕೀಳರಿಮೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ರಜಪೂತರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೆಲವು ಭೂಮಿಹಾರ್‌ಗಳು ಅವರು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಿನ ಅಡ್ಡ ವಿವಾಹಗಳ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಾಸ್ವಾನ್ ಸಮುದಾಯವು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 'ದುಸಾದ್' ಹೆಸರಿನ ಮೂಲವು ದುಸಾದ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಸೋಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ".

## ಇತಿಹಾಸ 
ಪಾಸ್ವಾನ್ಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಮರ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ  ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. 2011 ರ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಸ್‌ವಾನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು 230,593 ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ 4,945,165 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಪಾಸ್ವಾನ್‌ಗಳ ಜಾನಪದ ನಾಯಕ ಚೌಹರ್ಮಲ್. ಪಾಸ್ವಾನ್ ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ, ಚೌಹರ್ಮಲ್ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮಾ ಅವರ ಕಥೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಪ್ರಬಲ ಭೂಮಿಹಾರ್ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಮಗಳಾದ ರೇಷ್ಮಾ, ಚೌಹರ್ಮಲ್‌ನನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚೌಹರ್ಮಲ್ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ತಂದೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಅವರ ಭೂಮಿಹಾರ್ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಾರರ ಮೇಲೆ ಸಮುದಾಯದ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಚೌಹರ್ಮಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೆ, ರೇಷ್ಮಾ ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಕಥೆಯ ಇತರ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಈ ಸಶಕ್ತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ.

ಚೌಹರ್ಮಲ್ ಬಾಬಾ ಅವರಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ದುಸಾದ್ ಕೂಡ ಗೌರಿಯಾ ಬಾಬಾ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಾನಪದ ನಾಯಕ ಅವರ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಕಾಲೀನ. ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಜಾತಿಗಾರರನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮೊಘಲ್ ಸೈನಿಕರ ದಾಳಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ರಜಪೂತರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ಬಾಬಾ ಹಳ್ಳಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಹಳ್ಳಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಹೂಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಂದಿಗಳು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನಿಕರ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿತು.

## ರಾಜಕೀಯ 
## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಪಾಸ್ವಾನ್ (ಉಪನಾಮ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಜಾತಿ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ
ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪು