6-ಸಿಗ್ಮ

**೬-ಸಿಗ್ಮ** ಎಂಬುದು ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯಲ್ಲಿನ ಕುಂದುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾದ, ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರಿತ ಕ್ರಮ. ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಎಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಮೊಟೊರೊಲ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವಾಗ **ಬಿಲ್‍ಸ್ಮಿತ್** ಎಂಬುವನು **೧೯೮೬**ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ **ಜ್ಯಾಕ್‍ವೆಲ್ಶ್‌ನು** ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೬-ಸಿಗ್ಮವನ್ನು ಅವರ ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶವನ್ನಾಗಿಸಿದನು. ಇಂದು ಇದನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
## ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ೬-ಸಿಗ್ಮದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿವೆ:
* **ಗಮನ** (‍Focus) - ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಹಾದಿ ತಪ್ಪದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಂಬತ್ತುವುದು
* **ಯಶಸ್ಸಿನ ಅಳತೆಗೋಲು** (Measure of Success) - ದಶಲಕ್ಷ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೩.೪ ಕುಂದುಗಳು (Defects per Million Opportunities)
* **ಕ್ರಮ** (Approach) -
***ಡಿಎಮ್ಎಐಸಿ** (DMAIC),
***ಡಿಎಮ್ಎಡಿವಿ** (DMADV/DFSS)
* **ಇಂಧನ** (Fuel) - ಈ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆ ಬಯಸುವ ಜನಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ

## ಇತಿಹಾಸ
೬-ಸಿಗ್ಮ ಪದವನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾಕಲನ ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು ಸಂಖ್ಯಾಕಲನಾತ್ಮಕ ಗುಣನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ **೬-ಸಿಗ್ಮ ಗುಣಮಟ್ಟ** ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ೩.೪ ಡಿಪಿಎಮ್‍ಒ (DPMO) ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಂತೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರುವುದು ೬-ಸಿಗ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾದ ಗುರಿ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ೬-ಸಿಗ್ಮ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
**೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ** ಮೋಟೊರೊಲ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಯು.ಎಸ್.ಎ.ನಲ್ಲಿ "**Six Sigma**" ಪದವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಇದನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಹನಿವೆಲ್ (Honeywell) ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ (General Electric) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫ಼ಾರ್ಚೂನ್ ೫೦೦ (Fortune 500) ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ೬-ಸಿಗ್ಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೊದಲುಮಾಡಿದವು.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೬-ಸಿಗ್ಮವು ಬಹಳವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಐಎಸ್ಒ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆ(ಟೋಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್)(ಟಿಕ್ಯುಎಮ್) ಗಳಂತೆ ಕೇವಲ ಗುಣಮಟ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಜೆಫ್ ಟೆನ್ನೆಂಟ್‍ನು ತನ್ನ "**Six Sigma: SPC and TQM in Manufacturing and Services**" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ - "೬-ಸಿಗ್ಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಹಳವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಏನೆನು ಇದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಏನಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವುದು ಸುಲಭ. ೬-ಸಿಗ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ದೂರದೃಷ್ಟಿ, ತತ್ವ, ಸಂಕೇತ, ಮಾನದಂಡ, ಗುರಿ, ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದೆಲ್ಲ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು".

## ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು
೬-ಸಿಗ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳು ಎರಡು ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
# ಡಿಎಮ್ಎಐಸಿ (DMAIC) - ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ
# ಡಿಎಮ್ಎಡಿವಿ (DMADV) - ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ
### ಡಿಎಮ್ಎಐಸಿ (DMAIC)
ಈ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಐದು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - Define, Measure, Analyze, Improve ಮತ್ತು Control. ಈ ಹಂತಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿದ ಪದವೇ ಡಿಎಮ್ಎಐಸಿ.
# Define - ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು, ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು, ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು
# Measure - ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು
# Analyze - ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುಂದಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು
# Improve - ಮಾಹಿತಿಯ ಪರೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಈಗಿನ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು. ಇದನ್ನು ಪೋಕಾಯೋಕೆ, ಪ್ರಯೋಗಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ (Design of Experiments) ಮುಂತಾದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡಬಹುದು
# Control - ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕುಂದುಬಾರದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು
### ಡಿಎಮ್ಎಡಿವಿ (DMADV)
ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನ - Define, Measure, Analyze, Design, Verify - ಎಂಬ ಪದಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪ ರೂಪ. ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಐದು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
# Define - ಗ್ರಾಹಕನ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಹಾಗು ಸಂಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ರಚನಾ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು
# Measure - ಗ್ರಾಹಕನ ಅಗತ್ಯಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು
# Analyze - ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು
# Design -  ಹಿಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಸುಧಾರಿತ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು
# Verify - ರಚನೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಆಯಾ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು
## ೬-ಸಿಗ್ಮ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಮಟ್ಟಗಳು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳು
೬-ಸಿಗ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ:
* ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಾಯಕತ್ವ (Executive Leadership): ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿಇಒ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಇತರ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ೬-ಸಿಗ್ಮ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅಣಿಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಇವರು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
* ಛಾಂಪಿಯನ್ಸ್ (Champions): ಸಂಸ್ಥೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ೬-ಸಿಗ್ಮವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಾಯಕತ್ವವು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಇವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ. "ಮಾಸ್ಟರ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಬೆಲ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ" ಇವರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.
* ಮಾಸ್ಟರ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಬೆಲ್ಟ್‌ (Master Black Belts): ಇವರು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ೬-ಸಿಗ್ಮ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಛಾಂಪಿಯನ್ನರು ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಛಾಂಪಿಯನ್ನಿರಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಬೆಲ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್‍ಬೆಲ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
* ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಬೆಲ್ಟ್‌ (Black Belts): ಇವರು ಮಾಸ್ಟರ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಬೆಲ್ಟ್‌‌ಗಳ ಕೆಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಗದಿತ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ೬-ಸಿಗ್ಮವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
* ಗ್ರೀನ್‍ಬೆಲ್ಟ್‌ (Green Belts): ಇವರು ತಮ್ಮ ಇತರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಜೊತೆ ೬-ಸಿಗ್ಮವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಬೆಲ್ಟ್‌‌ಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ೬-ಸಿಗ್ಮ ಮಟ್ಟಗಳು
ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಡಿಪಿಎಮ್ಒ (DPMO) ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್