open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಪ್ರಯೋಗ

right|thumb|199x199px|ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ.

**ಪ್ರಯೋಗ** ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು, ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಅಥವಾ ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಲು ನಡೆಸಲಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಏನು ಫಲಿತಾಂಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಗುರಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕೂಡ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.

ಗುರುತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಮಗುವು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡಗಳು ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನದ ಬಗೆಗಿನ ತಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ವಿಜ್ಞಾನ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಲಿಕೆಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಗೆಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಕೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ತಾವು ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಸೂರ್ಯೋದಯ

[thumb|300x300px|[ಮೊಜಾವೆ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯ]]

**ಸೂರ್ಯೋದಯ** ಎಂದರೆ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲಿನ ಶಾಖೆಯು ಕ್ಷಿತಿಜದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಣ. ಈ ಪದವು ಸೂರ್ಯನ ಬಿಂಬವು ಕ್ಷಿತಿಜವನ್ನು ದಾಟುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗಿನ ವಾತಾವರಣ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಸೂಚಿಸಬಹುದು.

ಸೂರ್ಯವು ಕ್ಷಿತಿಜದಿಂದ ಉದಯವಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದಾದರೂ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಚಲನೆಯು ಸೂರ್ಯವು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಲಿಸುವ ಸೂರ್ಯದ ಭ್ರಮೆಯು ಭೂಮಿಯ ವೀಕ್ಷಕರು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಗೋಚರವಾಗುವ ಚಲನೆಯು ಎಷ್ಟು ಮನಗಾಣಿಸುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಭೂಕೇಂದ್ರಿತ ನಮೂನೆಯ ಸುತ್ತ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ನಿಕೋಲಸ್ ಕೋಪರ್ನಿಕಸ್ ತನ್ನ ಸೂರ್ಯಕೇಂದ್ರಿತ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಸೂತ್ರೀಕರಿಸುವವರೆಗೆ ಇವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭೂಮಿಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು
ಸನಮ್ ತೇರಿ ಕಸಮ್

ಈ ಚಿತ್ರ 1982 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಆರ್‌.ಡಿ.ಬರ್ಮನ್ won his first Filmfare Best Music Director Award for original Hindi version of Sanam Teri Kasam.

## ಆಕ್ಟರ್ಸ್ 
* ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್
* ರೀನಾ ರಾಯ್

## ಹಾಡುಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಜಾತಿ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ)

**ಜಾತಿ** ಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಲೇಖನಗಳಿವೆ: 
* ಜಾತಿ: ಮಾನವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಆನುವಂಶಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
* ಜಾತಿ (ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ): ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಭೇದ
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ

**ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ**ಯು ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಭಾವೀ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಡೆಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕದಿಂದ ತೃತೀಯಕದವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತೃತೀಯಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಭಾರತ 
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಇವು ನೂರರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರು ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಬಿಟ್ಸ್ ಪಿಲಾನಿ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ-ಜೆಇಇಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅನೇಕ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯವುಳ್ಳ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಬಿರುಸಾಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುವ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿಯಾದ ಪ್ರವೇಶ ತರಬೇತಿ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ಪ್ರವೇಶಗಳನ್ನು ಶಾಲಾ ಬಿಡುವಿಕೆಯ ಅಂಕಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರವೇಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇವು ಬಹಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು
ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ

**ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರೊ.ಎಸ್.ಜಿ.ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ  ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.**

**ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ 24 ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ 7 ಸಲಹೆಗಳ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು ಅದರ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು.**

1.ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಡಿ ಮತ್ತು ಸಿ ದರ್ಜೆ ನೌಕರರಿಗೆ 100% ಕನ್ನಡಿಗರ ನೇಮಕ ಮಾಡಬೇಕು.80% ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಮೀಸಲಿರಬೇಕು.

2.ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗುಮಾಸ್ತರ ಹುದ್ದೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. 10 ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡದವರು ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಸ್ ಮಾಡಬೇಕು.

3.ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗರ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದವರನ್ನ ನೇಮಕ ಮಾಡಬೇಕಾದ್ರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.

4.ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಎಸ್ ಎಲ್ ಸಿ ವರೆಗೂ ಓದಿದವರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

5.ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಇಲಾಖೆ ದಿನಗೂಲಿ ನೌಕರರು, ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನೆ ನೇಮಿಸಬೇಕು.

6.ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕರರ ಪ್ರಮಾಣ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೇಮಕಾತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರಬೇಕು.

7.ಖಾಸಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕಳಿಸಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

8.ಉದ್ಯೋಗ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಹೊಣೆಯನ್ನ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನ ಆಯೋಜಿಬೇಕು.

9.ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಎಂಪ್ಲಾಯ್ ಮೆಂಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೇ ಜಾಹೀರಾತು ಮೂಲಕ ನೀಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು.

10.ಸ್ಥಳೀಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷ ವಾಸವಿರಬೇಕು..ಕನ್ನಡ ಭಾಷ ಜ್ಞಾನ ಇರಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್, ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ, ಜನ್ಮ ದಾಖಲೆ. ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಯಾವುದಾದರು ಒಂದು ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

11.ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳು, ಉದ್ಯಮಗಳು, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನಾಮಫಲಕ, ಹೆದ್ದಾರಿ ಫಲಕಗಳನ್ನ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು.

12.ಐಸಿಎಸ್ಸಿ, ಸಿಬಿಎಸ್ ಇ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ನವೋದಯ ಇತರ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 1-10 ತರಗತಿವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.

13.ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ನಡೆಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಆಯಾ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಪದ ಭಂಡಾರ, ಪಠ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು.

14.ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ,ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.
ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ

thumb|ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ

**ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ**ಯು (**ಶಯನಗೃಹ**) ಜನರು ಮಲಗುವ ಮನೆ, ದೊಡ್ಡಮನೆ, ದುರ್ಗ, ಅರಮನೆ, ಹೋಟೆಲ್, ಶಯನ ಮಂದಿರ, ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮಂಟ್, ಕಾಂಡಮಿನಿಯಮ್, ಡ್ಯೂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಟೌನ್‍ಹೌಸ್‍ನಲ್ಲಿನ ಕೋಣೆ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಹಾಸಿಗೆಗಳು (ಶಿಶುವಿಗಾಗಿ ತೊಟ್ಟಿಲು, ದಟ್ಟಗಾಲಿಡುವ ಮಗು, ಮಗು, ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಸಿಗೆ, ಅಥವಾಅ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹಾಸಿಗೆ), ಬಟ್ಟೆಗಳ ಬೀರು, ಮತ್ತು ಹಾಸಿಗೆ ಪಕ್ಕದ ಮೇಜು ಹಾಗೂ ಅಲಂಕರಣ ಮೇಜು (ಇವೆರಡೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೆಳೆಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ). ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಯ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಮಹಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.

ದೊಡ್ಡ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಮನೆಯ ಯಜಮಾನಿಗೆ  ಬೂಡ್ವಾರ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಿಸುವ ಕೋಣೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಟ್ಟದ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ಚಾವಣಿಯು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ತಂಪಗಿದ್ದು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬಿಸಿಯಾಗಿರಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೋಣೆಗಳು
ಸ್ವಯಂಸೇವೆ

thumb|೨೦೧೨ರ ಸ್ಯಾಂಡಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ನಂತರ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಗ್ಗುಲುದಾರಿಯನ್ನು ಗುಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು.

**ಸ್ವಯಂಸೇವೆ**ಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಹಿತದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಗುಂಪು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಗುಂಪು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲು ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲಾಭವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂಸೇವೆಯು ಕೌಶಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಖ್ಯಾತಿಪಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ಒಳ್ಳೆತನವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಮಾನವ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂಸೇವೆಯು ಸ್ವಯಂಸೇವಕನಿಗೆ ಜೊತೆಗೆ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಕೂಡ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ತಾವು ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತರಬೇತಿಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಸಹಾಯ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ ನಾರಾಯಣ ರಾಯ

**ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ ಪರಮೇಶ್ವರಯ್ಯ ನಾರಾಯಣರಾಯರು**  (೧೮೬೩-೧೯೨೧) ಹೊಸಗನ್ನಡ ಅರುಣೋದಯ ಕಾಲದ ಆದ್ಯಲೇಖಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಆಂಗ್ಲ ಕವನಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ಹೊಸಗನ್ನಡದ ನವೋದಯಕ್ಕೆ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದವರು. ೧೮೬೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೧ ರಂದು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಕಳ ಮತ್ತು ಮದರಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಯಿತು. ಸರಳತೆ, ಸಾತ್ವಿಕತೆ, ಸಹಾಯ ತತ್ಪರತೆಗಳು ಇವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ಮಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ವಕೀಲರಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಮದರಾಸಿಗೆ ತೆರಳಿ ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ವಕೀಲವೃತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಅದರೊಂದಿಗೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಟರ್ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಲೇಖನ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಪತ್ರಿಕೆ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಾಗ ಇವರೂ ಮುಂಬಯಿಗೆ ತೆರಳಿ(೧೯೦೩) ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದರು.
## ಬರವಣಿಗೆ ಆರಂಭ 
ಇವರು ತಮ್ಮ 50ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆವಣಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು.  ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಆರಂಭಗೊಂಡದ್ದು ಇವರ ಬರೆವಣಿಗೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸ್ವದೇಶಾಭಿಮಾನಿ, ಧಾರವಾಡದ ವಾಗ್ಭೂಷಣ ಮೊದಲಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲಕವಿತಾನುವಾದವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸತೊಡಗಿದರು. ಇಂಥ ಅನುವಾದಗಳ ಸಂಕಲನವೇ ಇವರ ಆಂಗ್ಲಕವಿತಾವಳಿ(೧೯೧೯).
## ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯ 
ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಗಳು ಇವರ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇವರ ಕನ್ನಡ ಕಥಾನಕ, ಕನ್ನಡಭಾಷೆ, ಅದರ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ಮೌಲಿಕ ವಿವೇಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದಗಳು ದೇಶ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತದ ತತ್ಸಮ-ತದ್ಭವ ಎಂಬಿಷ್ಟೇ ಪರಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕೃತದಿಂದಲೂ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಶಬ್ದ, ಪದಗಳ ಕಡೆಗೆ ಎಲ್ಲರ ಗಮನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಈ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರಾಠಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಮುಂಬಯಿಯ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಇವರ ಭಾಷಣ ಬಹಳ ಮಹತ್ತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಇವರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿಯಲ್ಲೂ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿ **ಕೊಂಕಣೀಚೆ ಮೂಲಾದರ್ಶೋ** (೧೯೧೭) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಗಾಯತ್ರಿಮಂತ್ರ, ಭಜನೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಂದದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಟ್ರಾಕ್ಸ್ ಫಾರ್ ಥಿಂಕರ್ಸ್' ಎಂಬ ಇವರ ಕಿರುಹೊತ್ತಗೆಯೂ ಈ ನಿಟ್ಟಿನದೇ ಆಗಿದೆ.

## ಕೃತಿ ರಚನೆ 
ಇವರು ಬರೆದದ್ದು ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಮೌಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯದಾಗಿದೆ. ಇವರ ಅನುವಾದಿತ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವಿದೆ. ಇವರ ಆಂಗ್ಲಕವಿತಾವಳಿಯ ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರತಿ ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ (ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ). ಇವರ ಗದ್ಯ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
### ಕೃತಿಗಳು
# ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂದೇಶದ ಸ್ತ್ರೀಯರು (೧೮೮೭) 
# ಆಂಗ್ಲ ಕವಿತಾವಳಿ (೧೯೧೯)
# ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು (೧೯೧೯)
# ಕನ್ನಡ ಕಥಾನಕ (೧೯೧೯)
# ಕನ್ನಡ ಕವಿತೆಯ ಭವಿತವ್ಯ
# ಬ್ರಾಹ್ಮ ಗೀತಾ
# ನಲವತ್ಮೂರು ಹಾಡುಗಳು
# ಕೊಂಕಣಿ ಶಬ್ದಾಂ ಸಂಸ್ಕೃತಚೆ ಮೂಲ ಸಾಂಗಚೆ,(ಕೊಂಕಣಿ ೧೯೧೮)
# Etymological glossary of southern Konkani (English)

## ನಿಧನ
ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ ನಾರಾಯಣರಾಯರು ೧೯೨೧ ಜೂನ್ ೧೭ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
# ಹಟ್ಟಿ ಅಂಗಡಿ/ಹತ್ತಂಗಡಿ,ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕು, ಕುಂದಾಪುರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ 
# ಹಟ್ಟಿ ಅಂಗಡಿಯ ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಸ್ಪರ್ಶ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಸ್ಪರ್ಶ*** ೧೯೯೯ರ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದನ್ನು ಸುನೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಸಾಯಿ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುದೀಪ್, ರೇಖಾ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಾಣಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನವೀನ್ ಮಯೂರ್, ಸಿಹಿ ಕಹಿ ಚಂದ್ರು, ಕಾಶಿ, ಉಮಾಶ್ರೀ ಮತ್ತು ವಾಣಿಶ್ರೀ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೨೩ ಜುಲೈ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಬಳಿಕ, ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಜುಲೈ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಪಹರಣವಾದ ನಂತರ ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಬಂದ್ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರದ ಗಳಿಕೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಶತದಿನೋತ್ಸವವನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು.

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಸುದೀಪ್ ಒಬ್ಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಊಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವೇಳೆ ಅವನು ಸುಮಾಳನ್ನು (ರೇಖಾ) ಪ್ರೀತಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸುದೀಪ್ ಸುಮಾಳ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು ಸುದೀಪ್‍ಗೆ ಯಾರು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೊ ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಬೇಕು ಎಂದು ಕಲಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದೀಪ್ ತನ್ನ ಪ್ರೇಮಿಯನ್ನು ಊಟಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಬೀಳ್ಕೊಡಲು ಅವಸರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಅಪರಿಚಿತ ಯುವತಿ ರಾಧಾಗೆ (ಸುಧಾರಾಣಿ) ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಅವಳು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಟ್ರೇನಿನ ಕೆಳಗೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದದ್ದು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ರಾಧಾ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವನು ಧರಿಸಿರುವ ಜ್ಯಾಕೆಟ್‍ನ್ನು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಅಪಘಾತದಿಂದ ಅವಳು ಕಾಲು, ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತ ವರನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಸುದೀಪ್ ಅಪಘಾತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಅವಳನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅವಳ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಸುಮಾ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ತಾನು ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸುದೀಪ್ ರಾಧಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಠಾತ್ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಸುಮಾ ನೊಂದುಕೊಂಡರೂ ಅವನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ರಾಧಾ ಕೂಡ ಅವನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ತನಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ಹೇಗೆ ಸತ್ಯಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಉಳಿದ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಸುದೀಪ್ ಆಗಿ ಸುದೀಪ್
* ಸುಮಾ ಆಗಿ ರೇಖಾ
* ರಾಧಾ ಆಗಿ ಸುಧಾರಾಣಿ
* ನವೀನ್ ಮಯೂರ್
* ಸಿಹಿ ಕಹಿ ಚಂದ್ರು
* ಕಾಶಿ
* ಉಮಾಶ್ರೀ
* ಅನುಪಮ್
* ಮಂಗಳಾ ಆಗಿ ವಾಣಿಶ್ರೀ
* ಜಯರಾಮ್
* ಕಿಶೋರಿ ಬಲ್ಲಾಳ್
* ವಿದ್ಯಾ ಮೂರ್ತಿ
* ರಮ್ಯಾ
* ರೇಖಾಮೃತ
* ಜಯಶ್ರೀ ರಾಜ್
* ತಾರಕೇಶ್ ಪಟೇಲ್
* ಬಿಜ್ಜಳ್
* ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್
* ಪುಷ್ಪಾ ಸ್ವಾಮಿ
* ರಾಧಾ ರಾಮಚಂದ್ರ
* ಮಾಲತಿ ಸರೋಜ್
* ಶೈಲಜಾ ಸೋಮಶೇಖರ್
* ಅಯ್ಯಪ್ಪ

## ತಯಾರಿಕೆ 
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲು ಸುದೀಪ್ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸುದೀಪ್‍ನ ತಂದೆ ಸರೋವರ್ ಸಂಜೀವ್ *ಸ್ಪರ್ಶ* ವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಸುನೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಸಾಯಿಯವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಸಂಜೀವ್ ಸರೋವರ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಲಾಂಛನದಡಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ೯೯ ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್, ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್, ಊಟಿ, ಕುಶಾಲ್‍ನಗರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು 
; ೨೦೦೦-೦೧ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತಸಾಹಿತಿ — ಇಟಗಿ ಈರಣ್ಣ

; ೪೮ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ

* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ — ಸುನೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಸಾಯಿ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ — ಸುಧಾರಾಣಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ತಪ್ಪೋಲೆ

**ತಪ್ಪೋಲೆ** (**ತಿದ್ದೋಲೆ**, **ಶುದ್ಧೀಪತ್ರ**) ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಕಟಿತ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ತಿದ್ದುಪಡಿ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮವಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಕರು ಉತ್ಪಾದನಾ ದೋಷಕ್ಕಾಗಿ (ಅಂದರೆ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವೇಳೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೋಷ) ಒಂದು ತಪ್ಪೋಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಲೇಖಕನ ತಪ್ಪಿಗಾಗಿ ತಿದ್ದೋಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಪ್ಪೋಲೆಯನ್ನು ಮೂಲ ಪಠ್ಯವು ಪ್ರಕಾಶನಗೊಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ತಪ್ಪೋಲೆ ಪುಟಗಳು 
ಷಿಕಾಗೊ ಶೈಲಿ ಕೈಪಿಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, "ತಪ್ಪೋಲೆ, ತಪ್ಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಸಡಿಲವಾದ, ಒಳಸೇರಿಸಿದ ಹಾಳೆಗಳು/ಪುಟಗಳ ಅಥವಾ ರಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಪುಟಗಳ ರೂಪ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಪ್ಪೋಲೆ ಹಾಳೆಯು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪುಸ್ತಕದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಎಂದೂ (ನಂತರದ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಸರಿಮಾಡಬಹುದಾದ) ಸರಳ ಮುದ್ರಣ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಲು, ಅಥವಾ ಮುದ್ರಿತ ಪಠ್ಯದ ಸೇರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಲು ಅಥವಾ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಲು ನೀಡಬಾರದು (ಇವು ಪುಸ್ತಕದ ಮುಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕು)."

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪ್ರಕಾಶನ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ

right|thumb|ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ತರಗತಿ

**ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ**ಯು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಶಾಲೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಮೂಲಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಶಾಲಾಪೂರ್ವದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗೆ ಮೊದಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗೀಕರಣವ್ಯ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಂಟಿ ಹಂತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓದು, ಬರಹ ಹಾಗೂ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಗೆ ದೃಢವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಹಣ ಒದಗಣೆ 
ಒಂದು ಶಾಲೆಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸುವ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ: ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಸಂದಾಯದ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯವು ಒದಗಿಸಬಹುದು, ಇದನ್ನು ಮಸೀದಿ ಅಥವಾ ಚರ್ಚ್‌ನಂತಹ ಒತ್ತಡ ಗುಂಪು ಒದಗಿಸಬಹುದು, ಇದನ್ನು ಒಂದು ಧನಸಹಾಯ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒದಗಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ನೀಡುವ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಂದ ಹಣ ಒದಗಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಈ ವಿಧಾನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ. ಶಾಲೆಯ ದೈನಂದಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ, ಒತ್ತಡ ಗುಂಪು ಅಥವಾ ಶಾಲೆಯ ಮಾಲೀಕನ ಮೂಲಕ ಇರಬಹುದು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* National Center for Education Statistics (NCES) (United States)
* Elementary Schools with Education and Crime Statistics (United States)
* Australian CensusAtSchool (Australia) 
* Canadian Education Statistics Council (CESC) (United States)
* Office for National Statistics (ONS) (United Kingdom)
* BB103_Area_Guidelines_for_Mainstream_Schools (2014) UK 
* National Center for Education Statistics (NCES) (United States)
* OECD Standardised designs (2011)

ವರ್ಗ:ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಕುಡಿಯರ ಕುಣಿತ

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಕೊಡಗು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಮಲೆಯನ್, ಕುಡಿಯನ್, ಈಡಿಗ, ಮಲೆಕುಡಿಯ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜನಾಂಗದವರು ಮಾಡುವ ಕುಣಿತವನ್ನು ಕುಡಿಯರ ಕುಣಿತ ಎಂದು ಗುರಿತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುವ ಜನಾಂಗದವರು ಕರ್ಣಾಟಕದ ಆಗುಂಬೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಯವರೆಗಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತರೆ ಹಾಗು ಅವರು ಆಯಾಯ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
## ವಿಧಗಳು
ಕುಡಿಯರನ್ನು ನಾಲ್ಮ‌ಲೆ ಕುಡಿಯರು ಹಾಗೂ ಮೂರುಮಲೆ ಕುಡಿಯರೆಂದು ಗುರಿತಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಕುಡಿಯರು ನಾಲ್ಕು ಮಲೆಯವರಾದರೆ, ಕೊಡಗಿನವರು ಮೂರುಮಲೆಯವರು. ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನವರನ್ನು ಕುಡಿಯರೆಂದೂ ಹಾಗೂ ಕೆಳಗಿನವರನ್ನು ಮಲೆಕುಡಿಯರೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 
## ಪ್ರದರ್ಶ‌ನ
ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವವರು ಗಂಡಸರು ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತೇಕವಾಗಿ ಗಂಡಸರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದುಂಟು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಗಂಡಸರು ಕೊಡವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲುವಂಗಿ, *ಪಾಯಿಜಾಮ*, ನಡುವಿಗೆ ವಸ್ತ್ರ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ತೊಟ್ಟು ಸಿಧ್ಧರಾದರೆ, ಹೆಂಗಸರು ಉಡುವ ಉಡುಪುಗಳು ಕೊಡವ ಮಹಿಳೆಯು ಉಡುವ ದೈನಂದಿಕ ಉಡುಪುಗಳಂತೆ ಕಾಣತೋರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡುವ ಇವರು ಎರಡೂ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಕೈಯನ್ನು ಬಾಗಿಸುತ್ತಾ ಬಗ್ಗಿ, ಎದ್ದು, ಹಿಂದೆ-ಮುಂದೆ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಆಕರ್ಶಕವಾಗಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತರೆ ಹಾಗೂ ಹಿಮ್ಮೇಳವಾಗಿ ಒಂದು ಸದಸ್ಯ ಡೋಲನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕುಣಿತವು ಕೊಡವರ ಕೋಬಾಟ್, ಪಿಲಿಯಾಟ್‌ಗಳಂತೆ ಕಂಡುಬರುವುದಾದರೂ ಬಿರುಸಾದ ನರ್ತನ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
೧.ದಸರಾ ಮೆರವನಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯರ ಕುಣಿತ ಪ್ರದರ್ಶನ[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ(https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%97:%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6)
ಪ್ರೇಮವಿವಾಹ

**ಪ್ರೇಮವಿವಾಹ** ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ. ಈ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಂಪತಿಗಳಿಂದ ಚಾಲಿತವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿದ ವಿವಾಹದಿಂದ (ಅರೇಂಜ್ಡ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್) ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಅಥವಾ ಓಲೈಸಿ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಆಗುವ ಮದುವೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಭಾರತದಲ್ಲಿ 
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಮವಿವಾಹಗಳು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಆರಂಭವಾದವು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಮವಿವಾಹಗಳು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಪ್ರೇಮವಿವಾಹಗಳು ಜನಾಂಗೀಯ, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಡತಡೆಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇಪ್ಸಾಸ್ ನಡೆಸಿದ ೨೦೧೨ರ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಶೇಕಡ ೭೪ರಷ್ಟು ಉತ್ತರಿಸುವವರು ತಾವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿದ ಮದುವೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇವೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗವು ಕಳೆದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮರ್ಯಾದೆ ಹತ್ಯೆಗಳ ೩೨೬ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಅಂತರ್ಜಾತೀಯ ವಿವಾಹಗಳ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿವಾಹದ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ತರ್ಜನಿ

**ತರ್ಜನಿ**ಯು (**ತೋರುಬೆರಳು**) ಮಾನವನ ಕೈಯ ಎರಡನೇ ಬೆರಳಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೊದಲನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವೆ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ನಡುಬೆರಳಿನ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೈಯ ಅತ್ಯಂತ ಕೌಶಲದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಬೆರಳಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕೈಯ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದನೆಯ ಬೆರಳಲ್ಲ – ಇದು ನಡುಬೆರಳಿಗಿಂತ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಉಂಗುರದ ಬೆರಳಿಗಿಂತ ಗಿಡ್ಡ ಅಥವಾ ಉದ್ದವಿರಬಹುದು.

## ಬಳಕೆಗಳು 
ತೋರುಬೆರಳು ಒಂದನ್ನೇ ಲಂಬವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಹಲವುವೇಳೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಆದರೆ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕದಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದಾಗ (ಬೆರಳು ಅಲ್ಲಡಿಸುವುದು) ಅದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಸಂಜ್ಞೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಕೈಯನ್ನು ಅಂಗೈ ಹೊರಗಿರುವಂತೆ ಚಾಚಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ನಡುಬೆರಳುಗಳು ಒಂದನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ, ಇದು ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಿವುಡರ ಭಾಷೆಯ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ *d* ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

### ಬೆರಳಿಂದ ತೋರಿಸುವುದು 
ತೋರುಬೆರಳಿನಿಂದ ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ಒಂದು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.

ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗೆ, ಆಸಕ್ತಿ, ಆಸೆ, ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಿಶುಗಳು ಬೆರಳಿಟ್ಟು ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬೆರಳುಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು
ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ

**ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ**ಯು ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅದು ನಡೆಯುವ ಕಟ್ಟಡವೂ ಆಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು **ಕೆಳ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ** ಮತ್ತು **ಮೇಲ್ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ** ಎರಡನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಒದಗಿಸಬಹುದು, ಅಮೇರಿಕದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ.

ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಅಥವಾ ತೃತೀಯಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಶಬ್ದಾವಳಿಯು ಪ್ರತಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರತಿ ದೇಶವು ಭಿನ್ನವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಶಾಲೆಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಂಗ್ರಹ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳ ಒದಗಿಸಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೋಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಶಾಲೆಯ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬೇಕಾದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ತಲೆನೋವು

**ತಲೆನೋವು** ಮುಖ, ತಲೆ, ಅಥವಾ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೋವಿನ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೈಗ್ರೇನ್‌, ಒತ್ತಡ ಪ್ರಕಾರದ ತಲೆನೋವು ಅಥವಾ ಸಮೂಹ ತಲೆನೋವಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಪದೆಪದೇ ಬರುವ ತಲೆನೋವುಗಳು ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯ ಕೂಡ ಇದೆ.

ತಲೆನೋವುಗಳು ಅನೇಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ತಲೆನೋವುಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಲೆನೋವು ಸಂಘದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ತಲೆನೋವಿನ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ, ಆಯಾಸ, ನಿದ್ದೆಯ ಅಭಾವ, ಒತ್ತಡ, ಔಷಧಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ ಮದ್ದುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ವೈರಾಣು ಸೋಂಕುಗಳು, ಜೋರಾದ ಶಬ್ದಗಳು, ನೆಗಡಿ, ತಲೆ ಪೆಟ್ಟು, ಬಹಳ ತಂಪಾದ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಪಾನೀಯದ ವೇಗದ ಸೇವನೆ, ಮತ್ತು ದಂತ ಅಥವಾ ಸೈನಸ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸೇರಿರಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರೋಗ-ಲಕ್ಷಣಗಳು
ವಿಜಯನಗರದ ರಾಣಿ ಗಂಗಾಂಬಿಕೆ

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಇವರು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ವಿಜಯನಗರ ಸಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದ ಸಂಗಮ ವಂಶದ ಸೊಸೆ 'ಗಂಗಾಂಬಿಕೆ'. ಬುಕ್ಕಣ್ಣೊಡೆಯನ ಮಗನಾದ ಕಂಪಣ್ಣನ ಮಡದಿ ಇವಳು. ಸಂಸ್ಕತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ **ಮಧುರಾ ವಿಜಯಂ** ಅಥವಾ **ವೀರಕಂಪರಾಯ ಚರಿತಂ** ಎಂಬ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಾವ್ಯ ಬರೆದ ಇವಳ ವ್ಯೆಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತಾದ ಚಾರಿತ್ರಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಫಷ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ವ್ಯಂಗ್ಯವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಅವಳು ರಚಿಸಿದ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಅಧರಿಸಿ ಅವಳ ಕುರಿತದ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟ ಮಾಡಬಹುದು.     

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ,'ಮಧುರಾ ವಿಜಯಂ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಸ್ಕತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಗಂಗಾಂಬಿಕೆಯ ವಿದ್ದತ್ತಿನ ಬಗೆಗೆಗ ನಮಗೆಲ್ಲ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನಿಸದೆ ಇರಲಾರದು. ಬಹುಪಾಲು ಕುರುಬ ಸಮುದಾಯದ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯ ಲೋಕದಿಂದಲೇ ವಂಚಿವಾಗಿರುವಾಗ ಗಂಗಾಂಬಿಕೆ ಸಂಸ್ಕತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವುದು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಅವಳಿಗಿರುವ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅಗಾಧವಾದ ಜ್ಞಾನ. ಗಂಗಾಂಬಿಕೆ ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನ  ಸಂದರ್ಭದ ಇಡೀ ದಕ್ಶಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಬಲ್ಲವಳಾಗಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ವೀರ ಕಂಪಣನು ತುರುಕರಿಂದ ಮಧುರೈನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಈ ಕಾವ್ಯ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಚರಿತ್ರೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಈ ಕಾವ್ಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಕರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.ತುರುಕರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಶಿಣ ಭಾರತದ ಧರ್ಮಗಳು,ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕು ಎಷ್ಟು ಹೀನಾಯಾಗಿದ್ದವೆಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ,'ಮಧುರಾ ವಿಜಯಂ'ಪಠ್ಯವನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಅವಳು ಚೆಲುವೆಯಾಗಿದ್ದಳೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ತಾನೇ ಬರೆದ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾದ ವಿಶೇಷಣಗಳು-ಲೋಚನಾ ನಂದಿನಿ,ಸರೋಜಮುಖಿ ಮತ್ತು ಕಮಲಮುಖಿ- ಅವಳ ಚಲುವಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ

thumb|ಭಿನ್ನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ ದ್ರವಗಳ ಪ್ರತ್ಯನುಕರಣೆ

**ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ** ಎಂದರೆ ತರಲದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ ದ್ರವ ಅಥವಾ ಅನಿಲ) ಆಕಾರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಚಲನೆಗೆ ತಲೆದೋರುವ ವಿರೋಧ (ವಿಸ್ಕಾಸಿಟಿ). ಆಂತರಿಕ ಘರ್ಷಣೆ (ಇಂಟರ್ನಲ್ ಫ್ರಿಕ್ಷನ್) ಪರ್ಯಾಯ ಪದ. ಪ್ರವಹಿಸುವ ತರಲದಲ್ಲಿ, ಪದರದಿಂದ ಪದರಕ್ಕೆ ಇರುವ ವೇಗ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂಥವು ಆದರ್ಶ ತರಲಗಳು, ಇರುವಂಥವು ನ್ಯೂಟನ್-ತರಲಗಳು. ಯಾವುದೇ ಸಮತಲದ ಮೇಲೆ ನ್ಯೂಟನ್-ತರಲ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದರ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಏಕಮಾನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತೋರುವ ವೇಗವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಹೆಸರು ವೇಗ ಪ್ರವಣತೆ (ವೆಲಾಸಿಟಿ ಗ್ರೇಡಿಯೆಂಟ್). ಸ್ಥಿರ ಹರಿವಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಕೀಯ ಒಲವೇ ಕಾರಣ. ಏಕಮಾನ ಸಲೆಯ ಮೇಲೆ ವರ್ತಿಸುವ ಈ ಬಲಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಶಕೀಯ ಪೀಡನೆ ಅಥವಾ ಅಪರೂಪಣ ಪೀಡನೆ (ಷಿಯರ್ ಸ್ಟ್ರೆಸ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಪರೂಪಣ ಪೀಡನೆ ಮತ್ತು ವೇಗ ಪ್ರವಣತೆಗಳ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ ತರಲದ ಸ್ನಿಗ್ಧತಾಂಕ. ಇದನ್ನು ಗತ್ಯಾತ್ಮಕ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ (ಡೈನಾಮಿಕ್ ವಿಸ್ಕಾಸಿಟಿ) ಎಂದೂ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಗತ್ಯಾತ್ಮಕ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ತರಲದ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಕೈನ್‍ಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನೀರು, ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಹರಳೆಣ್ಣೆಗಳ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ದ್ರವದ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅನಿಲದ್ದಾದರೋ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಸ್ನಿಗ್ಧತಾಮಾಪಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯು ವಸ್ತು ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ವಿರೂಪತೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ದರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ದ್ರವದಲ್ಲಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ದ್ರವ ಕಣಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ವೇಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಹರಿವಿನ ವೇಗದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಇಳಿಜಾರುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರಬೇಕು. ವೇಗದ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲ ಅಂದಾಜುಗೆ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ ಒತ್ತಡಗಳು ವೇಗದ ಮೊದಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಧನವೆಂದರೆ ಗಾಜಿನ ಕ್ಯಾಪಿಲ್ಲರಿ ವಿಸ್ಕೋಮೀಟರ್.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Fluid properties  - high accuracy calculation of viscosity for frequently encountered pure liquids and gases
* Gas viscosity calculator as function of temperature 
* Air viscosity calculator as function of temperature and pressure 
* Fluid Characteristics Chart - a table of viscosities and vapor pressures for various fluids
* Gas Dynamics Toolbox - calculate coefficient of viscosity for mixtures of gases
* Glass Viscosity Measurement - viscosity measurement, viscosity units and fixpoints, glass viscosity calculation
* Kinematic Viscosity - conversion between kinematic and dynamic viscosity
* Physical Characteristics of Water - a table of water viscosity as a function of temperature
* Vogel–Tammann–Fulcher Equation Parameters
* Calculation of temperature-dependent dynamic viscosities for some common components
* "Test Procedures for Testing Highway and Nonroad Engines and Omnibus Technical Amendments"  - United States Environmental Protection Agency
* Artificial viscosity
* Viscosity of Air, Dynamic and Kinematic, Engineers Edge

ವರ್ಗ:ದ್ರವ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್

**ರಾಣಿ ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್** (3 ಜನವರಿ 1730 - 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1796) ಶಿವಗಂಗ ಎಸ್ಟೇಟ್ನ ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು  1780–1790. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಮೊದಲ ರಾಣಿ ಅವಳು.  ಆಕೆಯನ್ನು ತಮಿಳರು *ವೀರಮಂಗೈ* ("ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆ") ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಜೀವನ 
ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್ ಅವರು ರಾಮನಾಥಪುರಂ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಜ ಚೆಲ್ಲಮುತ್ತು ವಿಜಯರಗುನಾಥ ಸೇತುಪತಿ ಮತ್ತು ರಾಮನಾಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಣಿ ಸಕಂಧಿಮುಥಾಥಾಲ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಮಗು.

ನಾಚಿಯಾರ್ ಯುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ, ಹಾಗೆ ಸಮರ ಕಲೆಗಳ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವಾಲರಿ, ಸಿಲಂಬಮ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ. ಅವರು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.  ಅವಳು ಶಿವಗಂಗೈ ರಾಜನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು, ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಮಗಳಿದ್ದಳು. ಪತಿ ಮುತ್ತುವಾಡುಗನಾಥಪೆರಿಯಾಉದಯ ಥೇವರ್ ಅವರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಆರ್ಕೋಟ್ ನವಾಬನ ಮಗನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅವಳು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಅವಳು ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲ ನಾಯಕರ್ ಮತ್ತು ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅವರು 1780 ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್ ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ, ಅವರು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ದಾಳಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಆಡಳಿತಗಾರರಲ್ಲಿ ನಾಚಿಯಾರ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದನ್ನು ಆಳಿದಳು. 1790 ರಲ್ಲಿ, ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಅವಳ ಮಗಳು ವೆಲ್ಲಾಕ್ಸಿ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದಳು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಮೊದಲ ರಾಣಿ ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್. ಅವರು 1780 ರಲ್ಲಿ ಮಾರುಡು ಸಹೋದರರಿಗೆ ದೇಶದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದರು. ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 25, 1796 ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

## ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ 
31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 ರಂದು, ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಚೆನ್ನೈನ ಒವಿಎಂ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಶಿವಗಂಗ ರಾಣಿಯ ಮೇಲೆ "ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್" ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಎಲ್ಐ, ತಮಿಳು-ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಕಲಾವಿದ, ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್ ಅವರಿಗೆ "ನಮ್ಮ ರಾಣಿ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹಾಡನ್ನು ಅವರ *ತಮಿಳು* ಆಲ್ಬಂನ ಭಾಗವಾಗಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

21 ಆಗಸ್ಟ್ 2017 ರಂದು ಚೆನ್ನೈನ ನಾರಧ ಗಣ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಭವ್ಯ ನೃತ್ಯ ಬ್ಯಾಲೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ರಾಣಿಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಶ್ರೀರಾಮ್ ಶರ್ಮಾ ಈ ನಾಟಕವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಪುಲಿ ತೇವರ್ 
* ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು 
* 1806 ರ ವೆಲ್ಲೂರು ದಂಗೆ 
* ಕುಯಿಲಿ 
* ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ದಾಳಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ತಾಯಿಬೇರು

thumb|ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಬೇರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. ಹೋಲುವ ಗಾತ್ರಗಳ ಅನೇಕ ಬೇರುಗಳು ಇರುವುದು ನಾರಿನಂಥ ಬೇರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (A) ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ತಾಯಿಬೇರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (B) ಬಳಸುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಒಂದು ಮುಖ್ಯಬೇರನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣಗಿರುವ ಬೇರುಗಳು ತಾಯಿಬೇರಿನಿಂದ ಕವಲೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅಕ್ಷರಗಳು ಬೇರುಗಳ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ.

**ತಾಯಿಬೇರು** ಎಂದರೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನವಾದ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇತರ ಬೇರುಗಳು ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಅಂಕುರಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಾಯಿಬೇರು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ನೆಟ್ಟಗಿದ್ದು ಬಹಳ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ಮೊನಚಾಗುವ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಗಜ್ಜರಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಬೇರು ಬಹಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಒಂದು ಶೇಖರಣಾ ಅಂಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೃಷಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ಕರ್ಮ ನೃತ್ಯ

**ಕರ್ಮ ನೃತ್ಯ** ಅಥವಾ ಕರ್ಮ ನಾಚ್ ಎಂಬುದು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕರ್ಮ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಧ್ರಾಬ್ ತಿಂಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದನೆಯ ೧೧ನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಜಾರ್ಖಡ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಒಡಿಶಾ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕರ್ಮ ಎಂದರೆ ಅದೃಷ್ಟ ಎಂದರ್ಥ.

ಈ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕರಾಮ್ ದೇವತಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಧಿಯ ದೇವರ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ಅದೃಷ್ಟದ ದೇವರನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಅದೃಷ್ಟದ ಕಾರಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಕರ್ಮ ಹಬ್ಬ
ಕರಮ್ ಅಥವಾ ಕರ್ಮವು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಜಾರ್ಖಡ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಛತ್ತಿಸ್ಘಡ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಕ್ತಿ, ಯೌವನ ಮತ್ತು ಯೌವ್ವನದ ದೇವರಾದ ಕರಮ್-ದೇವತಾ (ಕರ್ಮ್-ಲಾರ್ಡ್/ ದೇವರು) ನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರಮ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳು ಆಚರಿಸುತ್ತರೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಕೊರ್ಬಾ, ಬೈಗಾ, ಬಿಂಜ್ವಾರಿ, ನಾಗ್ಪುರಿ, ಖೋರ್ತಾ,ಕುಡುಮಿ, ಒರಾನ್, ಮುಂಡಾ, ಸಂತಾಲ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ. ಆಗಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ ನಡುವೆ ಬರುವ ಹಿಂದೂ ತಿಂಗಳ ಭಾಧೋ (ಭದ್ರ) ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ (ಪೂರ್ಣಿಮಾ) ೧೧ ನೇ ದಿನದಂದು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುವ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಗುಂಪುಗಳು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮರ, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕರಮ್ ದೇವರ ಪೂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ,ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಡೀ ಕಣಿವೆ ಡ್ರಮ್ ಬೀಟ್ "ಹಂತಗಳ ದಿನ" ಕ್ಕೆ  ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ಆಚರಣೆಯ ಸಾರಂಶ
ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಫಸಲುಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂಭತ್ತು ಬಗೆಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟ ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಜೋಳ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಜಾವಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಡುಗಿ ೭-೯ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ಹುಡುಗಿಯರು ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಗಳ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ ಕರಮ್ ಮರದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವಿವಾಹಿತ, ಯುವತಿಯರು ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗೆ ತಂದು ನೆಲದ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಹಸುವಿನ ಸಗಣಿಗಳಿಂದ ಪಲ್ಸ್ಟ್ಡ್ ಮಾಡಿ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಪಾದ್ರಿಯೊಬ್ಬರು (ಪಹಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತರೆ) ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮದ್ಯವನ್ನು ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡುವ ದೇವತೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದು ಕೊಳಿಯನ್ನು ಸಹ ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಶಾಖೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಗ್ರಾಮದ ಪಾದ್ರಿ ಕಾರಮ್ ಪೂಜೆಯ ಪರಿಣಮಕಾರಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಒಂದು ದಂತಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.ಪೂಜೆಯ ನಂತರ, ಮರುದಿನ ಬೆಳ್ಳಿಗ್ಗೆ ಕರಮ್ ಶಾಖೆನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು.

## ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಕರಮ್ ಒಂದು ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬ. ಹಬ್ಬವು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನರು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮರಗಳ್ನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಸಿರಾಗಿಡಲು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ದವಾದ ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾಯಿಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತಮ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವಿಕೆ ಆರಾಭನೆಯು ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಫ಼್ಹಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರಮ್ / ಕರ್ಮ/ ದೇವತಾ/ ಕರ್ಮ್ ದೇವಿಸ್ (ಸಕ್ತಿ,ಯುವ ಮತ್ತು ಯೌವ್ವನದ ದೇವರು )ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಭಕ್ತರು ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕರಮ್/ ಕದಮ್/ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹುಡುಗಿಯರು ಜಾವಾ ಹೂವನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕಲ್ಯಾಣ, ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ
ಕುರುಬ ಮಹಿಳೆ

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕುರುಬರು ಎಂದರೆ ಕುರಿಕಾಯುವವರು.  
ಕುರುಬ ಎಂಬ ಹೆಸರು 'ಕುರು' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರ ಅರ್ಥ 'ಸತ್ಯ ಅನ್ವೇಷಕ'.
ಕುರುಬರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೨ ಶೇಖಡದಷ್ಟು ಕುರುಬರಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕುರುಬರದು ಮೂರನೇ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಎಂಬ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಗೊಂಡರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ.

## ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ
ಕುರುಬ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದ, ಕೃಷಿಕೂಲಿಯ ಹಾಗು ಕುರಿಗಾರ ಮಹಿಳೆಯರು ಉಡುಗೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಾಜದ ಮಹಿಳೆಯರಂತೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಪ್ಪಾಣಿ ಕುರಿಗಾರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಚ್ಚೆ ಹಾಕಿ ಸೀರೆ ಉಡುತ್ತಾರೆ.

ಗೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಮೊಣಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಮೇಲೇರಿಸಿ ಸೀರೆಯನ್ನು ಉಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದ್ದು ವಯಸ್ಕರಷ್ಟೇ ಹಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೀರೆಯನ್ನು ಉಡುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ವಯಸ್ಸಿನ ಗೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೀರೆ ಕುಪ್ಪಸ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಕರಕುಶಲತೆ
ಗೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರು ದಿನನಿತ್ಯ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು, ಗುರುಬುಗಳನ್ನು, ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ತೆಂಗಿನ ಗರಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಚಾಪೆ ಹಾಗು ಬೀಸಣಿಗೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಾವೇ ತಯಾರಿಸಿ ಮಿಕ್ಕಿದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 

## ಮನೆಮದ್ದು
ಗೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ತಾವೇ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮನುಷ್ಯರಿಗಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಔಷಧವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪಂಗಡಗಳು
ಭಾವೈ ನೃತ್ಯ

ಈ ಲೇಖನವು ಜನಪದ ನೃತ್ಯದ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. **ಭವಾಯಿ** ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಪರವಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣೂ ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಹಲವಾರು ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಾಳೆ ಹೂಜಿಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ,ಅವರು ಚುರುಕಾಗಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪೈರೌಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಗಾಜಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ,ಕತ್ತಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಆಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲುಗಳ ಅಡಿಭಾಗದಿಂದ ತೂಗಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಥಾಲಿ(ಪ್ಲೇಟ್). ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಭಾವೈ ನರ್ತಕಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಕೃಷ್ಣ ವ್ಯಾಸ ಚಂಗಾನಿ,ಅವರು **ಜೋಧ್ಪುರದಲ್ಲಿ** (ರಾಜಸ್ತಾನ)ಜನಿಸಿದರು.

## ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳು
* ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಕೆಗಳು
* ಹಿತ್ತಾಳೆ ಹೂಜಿಗಳು

## ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ
ನೃತ್ಯ ರೂಪವು ಮುಸುಕು ಹಾಕಿದ ಮಹಿಳಾ ನರ್ತಕರು ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಏಳು ಅಥವ ಒಂಬತ್ತು ಹಿತ್ತಾಳೆ ಹೂಜಿಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ,ಅವರು ಚುರುಕಾಗಿ  ನರ್ತಿಸುವಾಗ ಪೈರಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಗಾಜಿನ ಮೆಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕತ್ತಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲುಗಳ ಅಡಿಭಾಗದಿಂದ ತೂಗಡುತ್ತರೆ. ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉಗುರು ಕಚ್ಚುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪ್ರಜ್ನೆ ಇದೆ. ನೃತ್ಯದ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯವನ್ನು ಪುರುಷ ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಸುಮಧುರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಪಖಾವಜ್,ಧೋಲಕ್]],ಸಾರಂಗಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಸೇರಿವೆ.

### ಇತಿಹಾಸ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ,ಈ ಪ್ರಕಾರದ ನೃತ್ಯವನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನದ **ಔಟ್,ಭಿಲ್,ರಾಯಗರ್,ಮೀನಾ,ಕೂಮ್ಹಾರ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ** ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮುದಾಯದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಮತೋಲನ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಈ ಪ್ರಕಾರದ ನೃತ್ಯವು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಡಕೆ ನೀರನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮಂಜುಷಾ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

**ಮಂಜುಷಾ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ.**  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ  ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಧರ್ಮಸ್ಥಲದಲ್ಲಿದೆ .ಇಲ್ಲಿ  ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳು, ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ದೇವಾಲಯದ ರಥಗಳು, ವಿಂಟೇಜ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಕಾರುಗಳ ಉತ್ತಮ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ.  ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಧಮ‍ಸ್ಥಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ಮಂಜುನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. 

## ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಕ್ಯುರೇಟರ್ 
ಧಮ‍ಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಡಿ. ವಿರೇಂದ್ರ ಹೆಗಡೆಯವರು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಹೊದಿರುವ ಈ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಸತತ ೩೫ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇದೆ.  ಮೈಸೂರಿನ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಲೇಖಕ ಪಿ.ಆರ್.ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ದಿವಂಗತ ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಕೆಲವು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಇಬ್ಬರ ಸಂಯೋಜಿತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಾಗಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 

## ಸಂಗ್ರಹ 
ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು  ಇದು ಕ್ರಿ.ಪೂ 1 ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಟೆರಾಕೋಟಾ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಇದು ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, 300 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ವೀಣಾ, ವಿಧ್ವಾನ್ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣರ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುರಾತನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಲೋಹದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಆಭರಣ ವಸ್ತುಗಳು, ಪೂಜಾ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಗಾತ್ರದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ  ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ೨೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಡೆದು ಸುಮಾರು ೨ ಗಂಟೆಗಳ ವರೆಗೂ ವೀಕ್ಷಿಸುವಷ್ಟು ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಂಚವೇ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦ ವಿವಿಧ ಕಾರುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಕಾರು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡಲಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಇಂದಿಗೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆ ಎಂಬುದು ವಿಷೇಶ. 

ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮನುಸ್ಮ್ರತಿಯ ತಾಳೆಗರಿಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯೂ ಸೇರಿ ಸುಮಾರು 6000 ತಾಳೆ ಎಲೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ದೇವಾಲಯದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ 
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಯಾಣ 

ವರ್ಗ:ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು
ಸುನಿಲ್ (ನಟ)

**ಸುನಿಲ್** (1 ಏಪ್ರಿಲ್ 1964 - 24 ಜುಲೈ 1994) ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಉತ್ತಮ ನಟರಾಗಿದ್ದವರು. ನಟನಾಗಿ ಸುನಿಲ್ ಕೆಲವು *ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.* ಶೃತಿ (1990), ಮನ ಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ (1992), ಬೆಳ್ಳಿ ಕಾಲುಂಗುರ (1992) ಮತ್ತು ಶಾಂಭವಿ (1992)   ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ 
ಸುನಿಲ್ ಅವರು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ನಟರಾಗಿದ್ದವರು. ಸುಮಾರು ೩೦ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದವರು. ಆಗಿನ ಬಹು ಬೆಡಿಕೆಯ ನಟಿ ಮಾಲಾಶ್ರೀಯವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ ಬೆಳ್ಳಿ ಕಾಲುಂಗುರ ಚಿತ್ರ ಭರ್ಜರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ನಟಿ ಶೃತಿಯವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾದ ಶೃತಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುನಿಲ್ ಅವರ ಅಮೋಘ ನಟನೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಸಂತಸಗೊಳಿಸಿತ್ತು.

## ನಿಧನ 
೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಸುನಿಲ್ ಮತ್ತು ನಟಿ ಮಾಲಾಶ್ರೀ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರು ಟ್ರಕ್ಕಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಮಾಲಾಶ್ರೀ ಅನೇಕ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಸುನೀಲ್ ಒಂದು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ನಿಧನರಾದರು.  ಓರ್ವ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ನಟನನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದಿಗೂ ಸುನಿಲ್ ಅವರು ಜೀವಂತ.

## ಆಯ್ದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು. 
# *ಬಿಸಿ ರಕ್ತ* (1989)
# *ಶ್ರುತಿ* (1990)
# *September 8* (1994)
# *ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ* (1993)
# *ಮೆಚ್ಚಿದ ಮಧುಮಗ* (1993)
# *ಬೆಳ್ಳಿ ಕಾಲುಂಗುರ* (1992)
# *ನಾಗರದಳ್ಳಿ ನಾಯಕರು* (1992)
# *ಸಿಂಧೂರ ತಿಲಕ* (1992)
# *ಶಶಿ* (1992)
#*ದೇವರ್ ವೀಟ್ಟು ಪೊಣ್ಣು* (1992; Tamil)
# *ಸಿ.ಬಿ.ಐ ಶಿವಾಜಿ* (1991)
# 'ನಗುನಗುತಾ ನಲಿ'' (1991)

* ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ 
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಿನಿಮಾ 
* ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರ ಪಟ್ಟಿ 
* ಭಾರತದ ಸಿನಿಮಾ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೬೪ ಜನನ
ವರ್ಗ:೧೯೯೪ ನಿಧನ
ಗೋಲಿ

thumb|267x267px|ವಿಭಿನ್ನ ಗಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರಗಳ ಗೋಲಿಗಳು
**ಗೋಲಿ**ಯು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗೋಲಾಕಾರದ ಆಟಿಕೆ. ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಗಾಜು, ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ಉಕ್ಕು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಅಗೇಟ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚೆಂಡಿನಾಕಾರದ ವಸ್ತುಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಇವು ಸುಮಾರು ೧೩ ಮಿ.ಮಿ. ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಸವು ೧.ಮಿ.ಮಿ ಕಡಿಮೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ೮ ಸೆ.ಮಿ. ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಬಹುದು. ಪ್ರದರ್ಶನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಕೆಲವು ಕಲಾತ್ಮಕ ಗಾಜಿನ ಗೋಲಿಗಳು ೩೦ ಸೆ.ಮಿ. ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲವಿರುತ್ತವೆ. ಗೋಲಿಗಳನ್ನು ಗೋಲಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಿಂದಿನ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುಂದರ ಬಣ್ಣಗಳು ಎರಡೂ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಂಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೫೦೦ರ ಕಾಲದ ಸಣ್ಣ ಚೆಂಡುಗಳು ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋದ ಹತ್ತಿರ ಉತ್ಖನದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದವು. ಇವನ್ನು ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಗೋಲಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಗೋಲಿಗಳನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ರೋಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಓವಿಡ್‍ನ ಕವನ *ನಕ್ಸ್*ನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಚಾಲ್ಡಿಯನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳ ಉತ್ಖನನದಿಂದ ಗೋಲಿಗಳು ದೊರೆತ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಗಾಜಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಗೋಲಿಗಳು ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ನತಲದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಆಗಮಿಸಿದವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಟಿಕೆಗಳು
ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಕೋಚ್

## ದೀರ್ಘ ಗಗನಯಾತ್ರೆಯ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ- 2020
*ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಹ್ಯಾಮಕ್ ಕೋಚ್ (ಜನನ ಜನವರಿ 29, 1979-ವರ್ಷ41)) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು 2013 ರ ವರ್ಗದ ನಾಸಾ ಗಗನಯಾತ್ರಿ.  ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪಡೆದರು.  ಗೊಡ್ಡಾರ್ಡ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (ಜಿಎಸ್‌ಎಫ್‌ಸಿ) ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರು ಸುಧಾರಿತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಆಗುವ ಮುನ್ನ, ಅವರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಓಷಿಯಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮೋವಾಕ್ಕೆ ಸ್ಟೇಷನ್ ಚೀಫ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
### ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರೆ ಅಧ್ಯಯನ
*ಮಾರ್ಚ್ 14, 2019 ರಂದು, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಕೋಚ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ 59, 60 ಮತ್ತು 61 ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೈಟ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18, 2019 ರಂದು, ಅವರು ಮತ್ತು ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಮೀರ್ ಅವರು 'ಪೂರ್ಣ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದ' ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರು.  ಡಿಸೆಂಬರ್ 28, 2019 ರಂದು, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಕೋಚ್ ಮಹಿಳೆಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಯಾತ್ರಿಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2020 ರಂದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಮರಳಿದರು.

## ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ
*2019ರ ಮಾರ್ಚ್ 14ರಂದು ನಾಸಾದ ನಿಕ್‍ಹಾಗ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಅಲೆಕ್ಸಿ ಹೊಚಿನಿನ್‍ರ ಜೊತೆಗೆ  ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಕೋಚ್ ಸೂಯಜ್ ನೌಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಭಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಲ್ಪಟ್ಟು ಐಎಸ್‌ಎಸ್‌ ತಲುಪಿದರು. ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಆರು ಬಾರಿ ಸ್ಪೇಸ್‍ವಾಕ್ (ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಡಿಗೆ) ಮಾಡಿ, ಹಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ 2016-17ರಲ್ಲಿ 288 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದು ಬಂದ ನಾಸಾದ ಪೆಗ್ಗಿ ವಿಟ್‍ಸನ್‍ರ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದಿರುವ ಕೋಚ್‌, ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2020 ರಂದು ಯುರೋಪ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಲುಕಾಪರ್ಮಿಟಾನೊ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್ ಸ್ಕೊವೊರ್ಟ್ ಸೋವ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕಜಕಿಸ್ತಾನದ ಹಿಮಹಾಸಿನ ಝೆಕಾಗನ್ ಪಟ್ಟಣದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
## ನೋಡಿ
*ಗಗನಯಾತ್ರಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೭೯ ಜನನ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿ

ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಗಳ ವಿತರಣೆಯ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 245 ಮತ್ತು 246 ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಅಂದರೆ 1) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ, 2) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು 3) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ.  

## ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ 
ಕೇಂದ್ರ ಸಂವಿಧಾನವು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿರುವಂತೆ 100 (ಮೂಲತಃ 97) ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ಹೊಂದಿದೆ. 

ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ 

Rajya Patti In Kannada

## ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ 
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 52 (ಮೂಲತಃ 47) ವಸ್ತುಗಳು ಇವೆ: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜಂಟಿ ಭೂಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.   

ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ 

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ
ಹಂದಿಹುಂಡಿ

thumb|೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಹಂದಿಹುಂಡಿ

**ಹಂದಿಹುಂಡಿ** (**ಗೋಲಕ**) ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು ಬಳಸುವ ಧಾರಕ. ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಲವು ವೇಳೆ ಪ್ರಚಾರೋದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತವೆ. 'ಹಂದಿಹುಂಡಿ' ಹೆಸರಿನ ಬಳಕೆಯು ಇದರ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ 'ಹಂದಿ' ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಜನ್ಮನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಹಣಕಾಸು ಸೇವಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಂದಿಹುಂಡಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಲಾಂಛನಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ.

ಹಂದಿಹುಂಡಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಪಿಂಗಾಣಿಯಿಂದ ತಯರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಣ್ಣಹಚ್ಚಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಿತವ್ಯಯ ಹಾಗೂ ಉಳಿತಾಯದ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಹಣವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಳಹಾಕಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಹಂದಿಹುಂಡಿಗಳು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ರಬ್ಬರ್ ಬೆಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಇತರ ಹಂದಿಹುಂಡಿಗಳನ್ನು ವಿನೈಲ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಾಗ ನಾಣ್ಯ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆಯಬಲ್ಲ ಮೂಗನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಹಂದಿಹುಂಡಿಗಳು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟ ಹಣದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಣದ ಧಾರಕಗಳು
ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛ

thumb

**ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛ**ವು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಹೂವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಮನೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜೋಡಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರಬಹುದು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ನೋಸ್‍ಗೇ, ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ತೆರೆತೆರೆಯಾಕಾರದ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನ್ಮದಿನಗಳು ಅಥವಾ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಗಳಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವುವೇಳೆ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವಾಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೃಹಾಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೂದಾನಿಗಳು ಅಥವಾ ಅಲಂಕೃತ ಸಸ್ಯಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿರಬಹುದು. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬಳಸಲಾದ ಹೂವುಗಳ ಬಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿರಬಹುದು.

ಗೃಹ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೂವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೂದಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ವಿನ್ಯಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವು ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಿಂದ‌ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಹಳೆ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲಮಾನದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗಿವೆ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ~೨೫೦೦). ಪವಿತ್ರ ಕಮಲವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಮೂಲಿಕೆಗಳು, ತಾಳೆ, ಪದ್ಮಪುಷ್ಕರಗಳು, ಅನಿಮನಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಕೂಡ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹೂಕಲೆ
ಕುಂಚಡ್ಕ

ಅಲೆಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮನೆತನ. ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುವ ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂಚಡ್ಕವು ಒಂದು.ಅರೆಭಾಷೆಯೆ ಇವರ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.

## ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಮನೆತನ.ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಊರು.

## ಇತಿಹಾಸ
ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ‌ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ, ಕಾಸರಗೋಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಡೆಕಲ್ಲು ಪುಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕುಂಚಡ್ಕದ ತಿಮ್ಮ ಎನ್ನುವ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ಕೆದಂಬಾಡಿ ರಾಮಗೌಡರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು,ವಿಟ್ಲ ತನಕ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸೈನ್ಯದ  ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಬೇಕಲ, ಕುಂಬ್ಳೆ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಢಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಸಾಹಸಿಗ. ಕುಂಬ್ಳೆ ಸುಬ್ರಾಯ ಹೆಗ್ಡೆ ಯವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡುಕಲ್ಯಾಣಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುವಾಗ  ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಫಿರಂಗಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂತು. ಹೆಗ್ಡೆ ಪರಿವಾರದವರು ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತು ಹೋದರು. ಕುಡೆಕಲ್ಲು ಪುಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕುಂಚಡ್ಕ ತಿಮ್ಮ ಈ ದಾಳಿಯಿಂದ ಹೇಗೋ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಮಂಗಳೂರು ಬಂದು ಬಂಡಾಯಗಾರರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಇಬ್ಬರು  ಕೂಡ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

## ಕೃಷಿ
*ಅಡಿಕೆ
*ರಬ್ಬರ್
*ಗೇರುಬೀಜ
*ತೆಂಗು
*ಕೊಕ್ಕೊ
## ಶಾಲೆ
#ಸರಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಭೂತಕಲ್ಲು

## ಆಚರಣೆಗಳು
*ಹೊಸ್ತು(ಹೊಸಕ್ಕಿ ಊಟ)
*ವಿಷು
*ದೀಪಾವಳಿ
*ಪತ್ತನಾಜೆ
*ಕೆಡ್ಡಸ.

### ಆರಾಧನೆ
*ಒತ್ತೆಕೋಲ.
*ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ.
*ಸೋಣ ದೀಪಾರಾಧನೆ.
* ತಂಬಿಲ
*ದೈವದ ನೇಮ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಊರು
ವರ್ಗ:ಊರಿನ ಹೆಸರು
ಗೃಹಮಂತ್ರಿ

**ಗೃಹಮಂತ್ರಿ**ಯು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಗೃಹಮಂತ್ರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು; ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಪೋಲಿಸ್ ಪಡೆಯು ಇದರ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಇವನಿಗೆ/ಇವಳಿಗೆ **ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ** ಮತ್ತು ಕೆಳದರ್ಜೆಯ **ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜ್ಯ ಉಪಸಚಿವ**ನು ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗೃಹಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭ್‌ಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್‍ರ ಕಾಲದಿಂದ, ಈ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಿರಿತನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆಯೆಂದು ಕಾಣಲಾಗಿದೆ. ಪಟೇಲ್‍ರಂತೆ, ಹಲವಾರು ಗೃಹಮಂತ್ರಿಗಳು ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಿದ್ದಾರೆ. ಫ಼ೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೮ರ ವೇಳೆಗೆ, ಮೂರು ಗೃಹಮಂತ್ರಿಗಳು ಮುಂದೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದವರಿದ್ದಾರೆ: ಲಾಲ್ ಬಹಾದುರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಚೌಧುರಿ ಚರಣ್ ಸಿಂಗ್, ಮತ್ತು ಪಿ.ವಿ.ನರಸಿಂಹರಾವ್.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Home Ministry, Govt. of India
* Amit Shah take charge of Home Ministry of India 2019

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಚಿವಸಂಪುಟ
ಗಗನ್ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ

ಗಗನ್ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ಯವರು ಸೆನಿಯಾ ಘರಾನಾದ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು ಸೆನಿಯಾ ಘರಾನಾದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು], ಅವರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಟೀಲುಗಳ ಗಟ್ಕರಿ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ
ಗಗನ್ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿರವರು ೧೮೯೦ ಅಲಹಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಅವರು ಸೆನಿಯಾ ಘರಾನಾ ಮಾಸ್ಟರ್ ಉಸ್ತಾದ್ ಕೆರಮತುಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಸರೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಕಲಿತ ಸಂಗೀತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಧನವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು.ಅವರು ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸರೋಡ್‌ನ ಗಟ್ಕರಿ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪಿಟೀಲು ಮೇಲೆ ನಿಖರವಾಗಿ ನುಡಿಸಬಲ್ಲರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಈ ವಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದರು.

## ವೃತ್ತಿ
ಗಗನ್ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರ ಕಾಲದ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನುಡಿಸಿದರು.ಅವರು ಪಿಯಾನೋ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು 'ಜಿ ಸಿ ಚಟ್ಟರ್ಜಿ' ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

## ಶೈಲಿ
ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲು, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರು ಗಾಯನ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವು ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸರೋಡ್‌ಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಆ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಿಟೀಲುಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಗಗನ್ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ.ಅವರು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಲಾಪ್-ಜೋರ್- ಝಾಲ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದು ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲು ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು.

## ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು
ಗಗನ್ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ಅನೇಕ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ವಾದ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶ್ರೀರಾಮ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜೋಯಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ರಾಗಿಣಿ ಶಂಕರ್

ರಾಗಿಣಿ ಶಂಕರ್ ರವರು ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ವಯೋಲಿನ್ ವಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಡಾ. ಸಂಗೀತ ಶಂಕರ್ ರವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು  ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಡಾ. ಎನ್ ರಾಜಂರ ಮೊಮ್ಮಗಳು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಇವರು ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ೧೧ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ವಯೋಲಿನ್ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಇವರು ಮೇಕಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿದರೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ರಾಗಿಣಿಯವರು ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವ ಭೀಮಸೇನ ಉತ್ಸವ, ಸಪ್ತಕ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವ, ಯುರೋಪಾಲಿಯಾ,  ಡೋವರ್ ಲೇನ್ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಮಿಲಾಪ್ ಉತ್ಸವ, ಯಕ್ಷ ಉತ್ಸವ, ಆರೋಹಿ ಪಂಚಮ  ನಿಶಾದ, ಎಮ್ಇಆರ್‌‌‍ಯು, ಹೇಮಾ ಮಾಲಿನಿಯವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಸ್ಮತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಟೇಂಪಲ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ,  ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಟಿ. ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್,  ಬೇಂಗಾಲಿ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವಯೋಲಿನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗಿಣಿಯವರು ಭಾರತವಲ್ಲದೆ, ಯುಎಸ್‍ಎ, ಕೆನಡಾ, ಯುಕೆ, ಜರ್ಮನಿ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಿಂಗಾಪುರ, ದುಬೈ, ಮಲೇಶಿಯಾ,  ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 
ಇವರು ಉಪನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿರುವ ವೆಸ್ಟ್ ಲಿಂಗ್ ವುಡ್ಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
#ಜಯ ಸ್ಮತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ ಹೇಮ ಮಾಲಿನಿಯವರಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
#೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡುರವರಿಂದ ಜಶ್ನ್ - ಇ - ಯಂಗಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ನೋಡಿ
#ರಾಗಿಣಿ ಶಂಕರ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದರು
ತೂಬು

right|thumb|ತೂಬು ದ್ವಾರ
**ತೂಬು** ಎಂದರೆ ಅದರ ಶಿರದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೀರಿನ ನಾಲೆ. ಗಿರಣಿಕಾಲುವೆ, ತೆರೆಗಾಲುವೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾನಾಲೆ, ಪೆನ್‍ಸ್ಟಾಕ್ ಅಥವಾ ಲೇಡ್ ಎಂದರೆ ಜಲಗಿರಣಿಯ ಕಡೆ ನೀರನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ತೂಬು.

## ಕಾರ್ಯ 
"ತೂಬು ದ್ವಾರ" ಪದವು ತನ್ನ ಕೆಳಗೆ ನೀರು ಹರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವ ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ದ್ವಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತೂಬನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿದಾಗ ನೀರು ಮೇಲಿನಿಂದ ಸುರಿಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರವು ಅಡ್ಡಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ತೂಬನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರಳ, ಹಸ್ತಚಾಲಿತ, ಸರಪಣಿಯನ್ನು ಎಳೆಯುವ, ಕೆಳಬಿಡುವ, ಮರಸುತ್ತು ಚಕ್ರ ಅಥವಾ ಕದಿರು ಹಲ್ಲುಚಕ್ರವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಜಲಚಾಲಿತವಾಗಿರಬಹುದು.

## ತೂಬು ದ್ವಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗೆಗೆಳು 
; ಕಟ್ಟಿಗೆ
: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಯು ತೂಬುದ್ವಾರಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿತ್ತು
; ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ
: ತೂಬುದ್ವಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಾಗ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
; ತುಕ್ಕುರಹಿತ ಉಕ್ಕು
: ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ತುಕ್ಕುರಹಿತ ಉಕ್ಕು ಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯದಾದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
; ತಂತು ಬಲವರ್ಧಿತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ (ಎಫ಼್ಆರ್‌ಪಿ)
: ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ತಂತು ಬಲವರ್ಧಿತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‍ನಂತಹ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೂಬುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* 
* 
* 

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Soar Valley Sluice Gates
* Salt/Fresh water separating Sluice Complex (Part of DeltaWorks)

ವರ್ಗ:ಜಲಚಾಲನ ಶಾಸ್ತ್ರ