open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಶುಕ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

thumb

**ಶುಕ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ**ವು ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗುವಾಹಾಟಿ ನಗರದ ಪಾನ್‍ಬಜ಼ಾರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಶುಕ್ರೇಶ್ವರ್ ಅಥವಾ ಇಟಖುಲಿ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಿಂದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಉದ್ದನೆಯ ಸಾಲು ನದಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರೇಶ್ವರ್ ಘಾಟ್‍ನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ, ನದಿಯಲ್ಲಿ ದೋಣಿಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ತೊರೆದಿರುವ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಗೌರವವಾಗಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಜನರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರು ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 
* Baruah, S.L., *Last Days of Ahom Monarchy—A History of Assam from 1769 to 1826*, 1993
* Barpujari, H.K., *The Comprehensive History of Assam*, p.&nbsp;220, Volume Three, From Thirteenth Century A.D. to the Treaty of Yandabo (1826); Publication Board Assam, Guwahati-781 021.
* 

ವರ್ಗ:All articles with unsourced statements
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಭೋಜ್ತಾಲ್

**ಭೋಜ್‍ತಾಲ್** (ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ  **ಮೇಲಿನ ಸರೋವರ** ಅಥವಾ **ಅಪರ್ ಲೇಕ್** ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು) ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ ಭೊಪಾಲ್ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 40% ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೩೦ ದಶಲಕ್ಷ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಗ್ಯಾಲನ್‌ಗಷ್ಟು ನೀರು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಛೋಟಾ ತಾಲಾಬ್ ಜೊತೆಗೆ, ಬಡಾ ತಾಲಾಬ್ ಇವೆರಡೂ ಭೋಜ್ ತರಿ ಜಮೀನನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈಗ ಇದು ಒಂದು ರಾಮ್‍ಸಾರ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನಪದದ ಪ್ರಕಾರ, ಭೋಜ್‍ತಾಲ್‍ನ್ನು ಪರಮಾರ ರಾಜ ಭೋಜ್ ಮಾಲ್ವಾದ ರಾಜನಾಗಿ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (೧೦೦೫-೧೦೫೫) ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿರುವ ರಾಜ ಭೋಜ್‍ನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸರೋವರದ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸರೋವರಗಳ ನಗರವೆಂದು ಭೋಪಾಲ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Upper lake 1961.png|೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ಭೋಜ್‍ತಾಲ್, ವಿಹಾರದೋಣಿ ಕ್ಲಬ್‍ನೊಂದಿಗೆ
ಚಿತ್ರ:Upper Lake, Bhopal.jpg|ಟಾಕಿಯಾ ಟಾಪು ಮತ್ತು ಭೋಜ್‍ತಾಲ್
ಚಿತ್ರ:Boat club bhopal.jpeg|ಭೋಜ್‍ತಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಬೋಟ್ ಕ್ಲಬ್ ವಿವಿಧ ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರ:VIP Road Bhopal.JPG|ವಿಐಪಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಭೋಜ್‍ತಾಲ್
ಚಿತ್ರ:Upper Lake & VIP Road, Bhopal.JPG|ಭೋಜ್‍ತಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾಜಾ ಭೋಜ್ ರಸ್ತೆಯ ನೋಟ.
ಚಿತ್ರ:Bhopal Architecture.JPG|ಭೋಜ್‍ತಾಲ್ ಹತ್ತಿರ ಗೋಹರ್ ಮೆಹೆಲ್.
ಚಿತ್ರ:Bhopal lake.jpg|ಭೋಜ್‍ತಾಲ್, ಮಾನವ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ.
ಚಿತ್ರ:Bhojtal and Raja Bhoj Statue at sunset.jpg|ಭೋಜ್‍ತಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ ಭೋಜ್‍ನ ಪ್ರತಿಮೆ
ಚಿತ್ರ:Noha installation in Bhopal lake .jpg|ನೋಹಾ ನೆಲೆ
ಚಿತ್ರ:Noha installation friend view from Bhopal lake.jpg|ನೋಹಾ ನೆಲೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ನೋಟ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಪಲಕ್ ದಿಲ್

**ಪಲಕ್ ದಿಲ್** ಅಥವಾ **ಪಾಲಾ ಟಿಪೊ** (ಮಾರಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದರರ್ಥ "ನುಂಗುವ ಸರೋವರ") ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಿಝೋರಂನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೈಹಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುರಾ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ, ಮಾರಾ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನೊಳಗೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಈ ಸರೋವರವು ಪಲಕ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪಲಕ್ ದಿಲ್ ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಉದ್ದ ೮೭೦ ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ೭೦೦ ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಆಳ ೧೭ ರಿಂದ ೨೫ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಸರೋವರದ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ದೆವ್ವಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಸುಳಿದಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಹೊಳೆಗಳು ನೀರುಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜಲನಿರ್ಗಮನವು ಪಾಲಾ ಲೂಯಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲನಿರ್ಗಮನ ಪ್ರದೇಶವು ಕಣಿವೆಯ ಒಂದು ಹರಹನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾರಾ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಿಝೋರಂ
ವರ್ಗ:ಸರೋವರಗಳು
ಜಿ. ಪ್ರಶಾಂತ ನಾಯಕ

**ಜಿ ಪ್ರಶಾಂತ ನಾಯಕ** ‍‍( ಮಾರ್ಚ್ ೧೨, ೧೯೭೦) ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬರಹ, ಚಿಂತನೆ, ಸಂವಾದಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು. ಕವನ, ಕತೆ, ಪ್ರಬಂಧ, ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿಮರ್ಶೆ ಸಂಪಾದನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಜತೆ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮುಖ್ಯರಾಗುವ ಇವರು ಈಗಾಗಲೇ ನಲವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.   
## ಜನನ, ಜೀವನ 
ಜಿ ಪ್ರಶಾಂತ ನಾಯಕ ಇವರು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲೂಕಿನ  'ಪಾಳ್ಯ,' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಡಾ. ಬಿ. ಗುರುಲಿಂಗ, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಾಗವೇಣಿ.  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇವರು ಉತ್ತಮ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಕುವೆಂಪು, ಬಸವಣ್ಣ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಪೆರಿಯಾರ್, ಲೋಹಿಯಾ ಮುಂತಾದವರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು

## ಕೃತಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ] 
### ಪಿ.ಎಚ್ ಡಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ 
* ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನ ೧೯೯೮ 

### ಕೃತಿಗಳು 
# ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿ (ಕವನಸಂಕಲನ - 1994)
# ಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧ (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ - 1995)
# ನಿನ್ನೆಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ - 1999)
# ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ (ಪರಿಚಯ - 2004)
# ಪ್ರೀತಿಯ ಬದುಕು (ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ - 2004)
# ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯ (ಪರಿಚಯ - 2005)
# ಅನ್ನಿಸುವ ಅರ್ಥ (ವಿಮರ್ಶೆ - 2006)
# ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಪರಂಪರೆ  (ಕಿರು ಸಂಶೋಧನೆ - 2007)
#   ಭಾವ-ಚಿತ್ರಗಳು (ವಿಮರ್ಶೆ - 2007)
# ಚಿಂತನ ಚಿತ್ತ  (ವಿಮರ್ಶೆ - 2008)
# ನೀಂ ಮಹಚ್ಛಿಲ್ಪಿ ದಿಟಂ (ವಿಮರ್ಶೆ - 2009)
# ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಲೋಕ (ಅವಲೋಕನ - 2009)
# ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯಸಾಹಿತ್ಯ (2010)
# ಆ....ಭಾವ ಆ....ಬದುಕು   (ಪ್ರಬಂಧ - 2010)
# ಅರಿವಿನ ಅಕ್ಕರೆ  (ವಿಮರ್ಶೆ - 2012)
# ಹೀಗಿದ್ದೆವು ನಾವು  (ಕವನಸಂಕಲನ - 2012)
# ಕುವೆಂಪು : ಕಾವ್ಯ ಪದವಿವರಣ ಕೋಶ:   ಸಂಪುಟ 1( 2012)
# ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ  ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು (2013)
# ನಾನಕ್ಕನೆನ್, ನಿನಗೆ ತಂಗೆ! (ವಿಮರ್ಶೆ - 2013)
# ಪ್ರೇಮ ನವೋದಯ (ವಿಮರ್ಶೆ - 2013)
# ಬೆಳಕಿನ ಬಯಲು (ವಿಮರ್ಶೆ - 2013)
# ಕುವೆಂಪು : ಖಂಡಕಾವ್ಯ-ಮಹಾಕಾವ್ಯ    ಪದವಿವರಣ ಕೋಶ: ಸಂಪುಟ 2 (2014)
# ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯ (2015)
# ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಮಾಯೆ (ಕನ್ನಡ ಕಿರುತೆರೆ ಲೋಕ) (ವಿಮರ್ಶೆ - 2015)
# ಬದುಕು ಭಾವಗೀತೆ.... (ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು - 2015)
# ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು (2016)
# ದಾರ್ಶನಿಕರ ದಾರಿ (ವಿಮರ್ಶೆ - 2017)
# ವಚನಕಾರರು ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ (2017)
# ಸಿನಿ ಸಂಪದ (2018)
# ಮಾತು-ಮನನ (2018)
# ಆ ಬದುಕು ಭಾವ : ಚಿತ್ರಗಳು (2019)
#ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮತ್ತುರಾಮಾಯಣ– (2020)
#ರಾಜರ್ಷಿ ಭರತ(ನಾಟಕ) – (2021)
#ಒಲವೆ ಜೀವನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ (೨೦೨೧)
#ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣದರ್ಶನಂ ಭಾವಾನುಸಂಧಾನ(೨೦೨೧)
#ನವೋದಯ (೨೦೨೨)
#ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅರಿವು(೨೦೨೩)
#ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಚನಗಳು (೨೦೨೩)
#ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮತ್ತು ವಚನಗಳು (೨೦೨೩)
#ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕ (೨೦೨೪)
#ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಡುಗಳು: ಭಾವಾನುಬಂಧ (೨೦೨೪)
#ಬುದ್ಧ : ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರ (೨೦೨೪)

## ಗೌರವ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
# ಸ್ನೇಹ ಸೇತು: ‘ನೀಂ ಮಹಚ್ಛಿಲ್ಪಿ ದಿಟಂ’ ಕೃತಿಗೆ (ದಿನಾಂಕ: ೨೦-೧೨-೨೦೧೦, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ® ಬೆಂಗಳೂರು)
# ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷರು, ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಯಳಂದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮೂರನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 
# ಸಾಹಿತ್ಯ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ೨೦೨೦
#ನೀಂ ಮಹಚ್ಛಿಲ್ಪಿ ದಿಟಂ’ ಕೃತಿಗೆ 'ಸ್ನೇಹ ಸೇತು' (ದಿನಾಂಕ: ೨೦-೧೨-೨೦೧೦, ಬೆಂಗಳೂರು)
# ಬದುಕು ಭಾವಗೀತೆ’ ಅಂಕಣಬರಹಕ್ಕೆ ೨೦೧೫ನೇ ಸಾಲಿನ ‘ಡಾ.ಹಾ.ಮಾ.ನಾಯಕ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ  ಸಂಘ(ರಿ.)ಶಿವಮೊಗ್ಗ 
# ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು  ಕೃತಿಗೆ  ‘ಎಲ್ ಬಸವರಾಜು ದತ್ತಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
https://vijaykarnataka.com/news/karnataka/satyashree-awards-announced-by-karnataka-sahitya-academy/articleshow/74517699.cms

ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ನೋಹ್ಕಲಿಕಾಯ್ ಜಲಪಾತ

thumb

**ನೋಹ್‍ಕಲಿಕಾಯ್ ಜಲಪಾತ**ವು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಧುಮುಕು ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ 1115 ಅಡಿಯಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಒದ್ದೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಹತ್ತಿರ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುವ ಮಳೆನೀರು ನೋಹ್‍ಕಲಿಕಾಯ್ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರು ಡಿಸೆಂಬರ್ - ಫ಼ೆಬ್ರುವರಿ ನಡುವಿನ ಶುಷ್ಕ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ನೀರಿರುವ ಧುಮುಕು ಕೊಳವು ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ.
ಚಿತ್ರ:The Elegant Nohkalikai Falls during a summer sunset.jpg|ಈ ಸುಂದರ ಜಲಪಾತವು ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ತುದಿಯ ಮೇಲಿದೆ. ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತವಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ:Nohkalikai Falls India.jpg|ಸುಮಾರು ೧೮೫೪ರ ಒಂದು ವರ್ಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ನೋಹ್‍ಕಲಿಕಾಯ್ ಜಲಪಾತ.
ಚಿತ್ರ:Nohkalikai Falls.JPG|ಶುಷ್ಕ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ನೋಹ್‍ಕಲಿಕಾಯ್ ಜಲಪಾತ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮೇಘಾಲಯ
ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು
ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನ

***ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನ*** (***ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಉದ್ಯಾನ*** ಅಥವಾ ***ಪಟ್ನಾ ಮೃಗಾಲಯ*** ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಪಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಮೃಗಾಲಯವಾಗಿ ಈ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಪಟ್ನಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೇಟಿಕೊಡಲಾದ ಪಿಕ್ನಿಕ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ.  

ಈ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಮೊದಲು ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

೧೯೭೩ರಿಂದ ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನವನ್ನು  ಮೃಗಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದೆ.
right|thumb|200x200px|ಜಿರಾಫ಼ೆ
alt=A Resting Antelope at Patna Zoo|thumb|200x200px|ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಹುಲ್ಲೆ
ಮೃಗಾಲಯವು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ೮೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಮೋಡದ ಚಿರತೆ, ಹಿಪಪಾಟಮಸ್, ಮೊಸಳೆ, ಆನೆ, ಹಿಮಾಲಯದ ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ, ಗುಳ್ಳೆನರಿ, ಕೃಷ್ಣಮೃಗ, ಚುಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಜಿಂಕೆ, ನವಿಲು, ಮೈನಾ, ಘಡಿಯಾಲ್, ಹೆಬ್ಬಾವು, ಘೇಂಡಾಮೃಗ, ಚಿಂಪಾಂಜ಼ಿ, ಜಿರಾಫ಼ೆ, ಝೀಬ್ರಾ, ಎಮು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ನವಿಲು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೧೧೦ ಜಾತಿಗಳಿವೆ.

ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಪ್ರಸಕ್ತ ೩೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಗಳ ಮರಗಳು, ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರದರ್ಶಿತ ಸಸ್ಯವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಸಿತೋಟ, ಆರ್ಕಿಡ್ ಮನೆ, ಜರೀಗಿಡಗಳ ಮನೆ, ಗಾಜಿನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಗುಲಾಬಿ ಹೂಗಳ ಮನೆ ಸೇರಿವೆ.
alt=|thumb|200x200px|ಜಲಚರ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
alt=One Horned Rhino in Water Puddle during Summer at Patna Zoo|thumb|243x243px|ಒಕ್ಕೊಂಬಿನ ಘೇಂಡಾಮೃಗ

ಚಿತ್ರ:Jungle Babbler (Sanjay Gandhi Biological Park).jpg|
ಚಿತ್ರ:Black drongo (Sanjay Gandhi Biological Park).jpg|
ಚಿತ್ರ:Black hooded oriole (Sanjay Gandhi Biological Park).jpg|
ಚಿತ್ರ:White throated kingfisher (Sanjay Gandhi Biological Park).jpg|
ಚಿತ್ರ:Oriental magpie robin (Sanjay Gandhi Biological Park).jpg|
ಚಿತ್ರ:Taiga flycatcher (Sanjay Gandhi Biological Park).jpg|
ಚಿತ್ರ:Rufous treepie (Sanjay Gandhi Biological Park).jpg|
ಚಿತ್ರ:Golden flameback woodpecker (Sanjay Gandhi Biological Park).jpg|

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Sambar, Sanjay Gandhi Biological Park.jpg|
ಚಿತ್ರ:An Elephant Family at Sanjay Gandhi Biological Park, Patna, Bihar, India.jpg|
ಚಿತ್ರ:Rhino at rest.jpg|
ಚಿತ್ರ:Leopard Patna Zoo.JPG|
ಚಿತ್ರ:Swan Patna Zoo.JPG|
ಚಿತ್ರ:Lion Patna Zoo.JPG|
ಚಿತ್ರ:Central Lake at Sanjay Gandhi Biological Park, Patna (Bihar, India).jpg|
ಚಿತ್ರ:Monkey patna zoo.JPG|

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರ
ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಕರದೇವ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ

thumb

**ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಕರದೇವ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ** (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ **ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಗುವಾಹಾಟಿಯ ಪಂಜಬಾರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕವಿ-ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಕ ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಕರದೇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು, ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ನೀಡಲು ವಿವಿಧ ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಮಕ್ಕಳ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಮಾವಣೆಯಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರವು ಗುವಾಹಾಟಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಮ್‍ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಗಳು, ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ರಂಗಮಂದಿರಗಳಿವೆ.
thumb|ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಕರದೇವ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದ ನೋಟ
thumb|ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಕರದೇವ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಿಲ್ಪ

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Japi.JPG|ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾಪಿ
ಚಿತ್ರ:A hut inside inside Srimanta Sankardev Kalakhetra.jpg|ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಡಿಸಲು
ಚಿತ್ರ:Bhupen Hazarika Museum at Kalakhetra by Bishnu Saikia.jpg|ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭುಪೇನ್ ಹಜ಼ಾರಿಕಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
ಚಿತ್ರ:Manikut inside Kalakhetra.jpg|ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಮಣಿಕೂಟ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Organisation - Srimanta Sankaradeva Kalakshetra
* Srimanta Sankardeva Kalakshetra India Tourist Information 
* SRIMANTA SANKARDEV KALAKSHETRA at guwahatitimes website

ವರ್ಗ:ಅಸ್ಸಾಂ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್

alt=ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್|thumb|ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ 1952 ಶ್ರೀ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ರವರಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕಾರಿಸುವಾಗ
**ಅರಿಯಕುಡಿ** **ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್** (19 ಮೇ 1890- 23 ಜನವರಿ 1967  ), ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ***ಅರಿಯಕುಡಿ*** ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರು,  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕರು ಜನಿಸಿದ್ದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶಿವಗಂಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಿಯಕುಡಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ. ಅರಿಯಕುಡಿ **ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್** ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ  ಗಾಯನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು, *ಇದನ್ನು ಅರಿಯಕುಡಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ *ಕಚೇರಿ* (ಸಂಗೀತ) ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

1954 ರಲ್ಲಿ, ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. 1958 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ 
**ಅರಿಯಕುಡಿ** **ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್** ಜನಿಸಿದ್ದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶಿವಗಂಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಿಯಕುಡಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ. ಮೇ 19 1890 ರಂದು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪುದುಕೋಟೈ ಮಲಯಪ್ಪ ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ನಮಕ್ಕಲ್ ನರಸಿಂಹ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಪಟ್ನಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು,  ಪಟ್ನಮ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಶಿಷ್ಯ. 
&#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;

## ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ 
ಅವರು 1918 ರಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಗಾಯಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. 
&#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ದಿಗ್ಗಜ ಸೆಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್, "ನಾನು ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವನ ಬೇಡ. ಜೀವನ ಇದ್ದರೆ, ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರಂತೆ ಹಾಡಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ".  ಮತ್ತೊಂದು ಮೆಸ್ಟ್ರೋ, ಜಿಎನ್ ಬಳಸುಬ್ರಮನಿಂ, ಅರಿಯಕುಡಿ ಅರಿಯಕುಡಿ ಸಂಗೀತ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬಲವಾದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್, "ಅನ್ನಾ ( ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತಾರ್ ) ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ವಾಲ್ (ಅರಿಯಕುಡಿ) ನನ್ನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

## ಶಿಷ್ಯರು 
ಅರಿಯಕುಡಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಕೆ.ವಿ.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ, ಬಿ.ರಾಜಂ ಅಯ್ಯರ್, ಅಲೆಪೆ ವೆಂಕಟೇಶನ್, ಮಧುರೈ ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್, ಮತ್ತು ಅಂಬಿ ಭಾಗವತರ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗೀತ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ (1938) 
* ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(1952) 
* ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್(1954) 
* ಇಸೈ ಪೆರಅರಿಗ್ನರ್(1950) by ತಮಿಳ್ ಇಸೈ ಸಂಘಂ, ಚೆನೈ
* ಗಾಯಕ ಶಿಖಾಮಣಿ, ಮೈಸೂರು ದರ್ಬಾರ್
* ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ, ವೆಲ್ಲೂರ್ ಸಂಗೀತ ಸಭಾ
* ಸಂಗೀತ ಕಲಾ ಶಿಖಾಮಣಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಚೆನೈ
* ಪದ್ಮಭೂಷಣ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, 1958 

## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 

 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* Works by or about Ariyakudi Ramanuja Iyengar ನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆರ್ಕೈವ್
* Ariyakudi Ramanuja ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಮುಖಪುಟ
* ಲೇಖನ Ariyakudi Ramanuja ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ರಿಂದ *ಹಿಂದೂ*
* ಒಂದು ಲೇಖನ ಬರೆದ Ariyakudi Ramanuja ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ರಲ್ಲಿ ಆನಂದ Vikatan 1939 (ತಮಿಳು)

ವರ್ಗ:೧೯೬೭ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೮೯೦ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ಮಹುವಾ ಮೊಯಿತ್ರಾ

**ಮಹುವಾ ಮೊಯಿತ್ರಾ** ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೃಷ್ಣನಗರದಿಂದ 17 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಐಟಿಸಿ) ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅವರು 2019 ರ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆದ್ದರು.

ಮೊಯಿತ್ರಾ 2016 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಕರಿಂಪುರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಐಟಿಸಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಕ್ತಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು..

## ಶಿಕ್ಷಣ 
ಮೊಯಿತ್ರಾ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣದ  ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ನ ಸೌತ್ ಹ್ಯಾಡ್ಲಿಯ ಮೌಂಟ್ ಹೋಲಿಯೋಕ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 
## ವೃತ್ತಿ
ಮೊಯಿತ್ರಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೆಪಿ ಮೋರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್‌ನ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.  ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವರು 2009 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಜೆಪಿ ಮೋರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು.   ತರುವಾಯ, ಅವರು "ಆಮ್ ಅಡ್ಮಿ ಕಾ ಸಿಪಾಹಿ" ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಯುವ ವಿಭಾಗವಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಸೇರಿದರು.  2010 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದರು.   2016 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನಾಡಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಿಂಪೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೃಷ್ಣನಗರದಿಂದ 17 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದಜಿ ದೇವಾಲಯ

thumb

**ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದಜಿ ದೇವಾಲಯ**ವು ಇಂಫಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂದೂ ವೈಷ್ಣವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಗಿನ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜರ ಅರಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿದ್ದು ಎರಡು ಚಿನ್ನದ ಗುಮ್ಮಟಗಳು, ಹಾಸು ಹೊದೆಸಿದ ಆಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ, ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮಂಟಪ ಅಥವಾ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮಧ್ಯದ ಕೋಣೆಯು ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾದ, ಕೃಷ್ಣನ ಅವತಾರವೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಗೋವಿಂದಜಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಗೆಳತಿ ರಾಧೆಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಇತರ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾದ ವಿಗ್ರಹಗಳೆಂದರೆ ಒಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಭದ್ರ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಜಗನ್ನಾಥ, ಸುಭದ್ರ ಮತ್ತು ಬಲಭದ್ರರ ವಿಗ್ರಹಗಳು. ಮೂಲತಃ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮಹಾರಾಜ ನರ ಸಿಂಗ್‍ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೧೮೪೬ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮಹಾರಾಜ ಚಂದ್ರಕೃತಿ ಇದನ್ನು ೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್

ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್  ಒಬ್ಬ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ ಹಾಗೂ ಗಾಯಕ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ 5೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳು, ಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಇವರು ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಮರಾಠಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ, ಬ್ರಜ್, ಜಾಪನೀಸ್ ಸೇರಿ 14ಕ್ಕೊ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆ ಗಳಲ್ಲಿ  ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೧೯೮೧ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ (ಮಹದೇವ ರಾವ್), ತಾಯಿ (ಮಂಜುಳ ಜಾಧವ್).ಇವರು ಲಂಡನ್ ನ ರಾಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇವರದ್ದು ಬಾಲಪ್ರತಿಭೆ.ಇವರು ಶಿವಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್, ಭಾರತಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ "ಮಧುರ್ ಸಂಗೀತ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ೨೦೧೫ ಇವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಮಿಲನದ "ಗೀತ್ ಬಂದಿಶ್ ಮಿಲನ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಗಮನಾರ್ಹವು. ಇವರ ಗಾಯಕಿ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಿಸಂ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಎಂಬ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

## ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
'ಭಾರತ ರತ್ನ' ಪಂಡಿತ್ ಭೀಮಸೇನ್ ಜೋಶಿ (ಭೀಮ್)  ತಾನ್ ಸೇನ್ (ಸೇನ್) ರವರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ 

## ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿಲ್ಲದ ಹಲವಾರು ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಶ್ರೀರಂಗಪ್ರಿಯ, ತಪಸ್ವಿನಿ, ಮಯೂರಪ್ರಿಯ, ಏಕಮುಖ, ಬಿಂದು ರೂಪಿಣಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತಾಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ, ತಿಲ್ಲಾನ, ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ದಾಸರ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಆನ್ಡ್ರಿಯಾ ಜರಿಮಿಯಾ, ಮನೋಬಾಲ, ಕೆ. ಏಸ್. ರವಿಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ಮಾಳಿಗೈ' ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮಂಜು ಮೂವೀಸ್ ನ 'ರಿದಂ' ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ನಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಹೊಸ ರಾಗಗಳು  
ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ.
# ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನಿ - ವಕುಳಾಭರಣ ಜನ್ಯ
# ಶ್ರೀರಂಗಪ್ರಿಯ - ಸರಸಾಂಗಿ ಜನ್ಯ
# ಭೀಮ್ ಸೇನ್ - ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ ಜನ್ಯ
# ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ
# ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ, ಧರ್ಮಾವತಿ ಜನ್ಯ
# ಬಿಂದುರೂಪಿಣಿ,
# ನಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿ - ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ
# ತಪಸ್ವಿ
# ಮಯೂರಪ್ರಿಯ,
# ಅಮೃತ ಕಲ್ಯಾಣಿ - ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ
# ರಾಜಸಾಧಕ- ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ
# ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮಂಗಳಂ - ಗೌರಿಮನೋಹರಿ ಜನ್ಯ
# ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನಾಕ್ಷಿಜಾ - ಕೀರವಾಣಿ ಜನ್ಯ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ "ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಆಲ್ಬಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"-  ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾಯಕರ ಮತ್ತು  ಗೀತರಚನಾಕಾರರ ಸಂಘ, ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ಅಮೇರಿಕಾ 
* ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ "ಭಾರತ ಸೇವಾ ರತ್ನ" ರಾಷ್ಟೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಚೇತನಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್
* ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ "ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನಾಕಾರ"-  ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - ಜೋಸಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್, ನ್ಯಾಶ್ವಿಲ್ಲೆ, ಅಮೇರಿಕಾ 

## ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೮೧ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ರೋಹ್ತಾಸ್ ಕೋಟೆ

thumb|ರೋಹ್ತಾಸ್ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ

**ರೋಹ್ತಾಸ್‍ಗಢ್** ಅಥವಾ **ರೋಹ್ತಾಸ್ ಕೋಟೆ**ಯು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣವಾದ ರೋಹ್ತಾಸ್‍ನಲ್ಲಿ, ಸೋನ್ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕುಶ್ವಾಹಾ/ಕುಶ್‍ವಂಶಿ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

## ವಾಸ್ತುಕಲೆ 
ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು 42 ಚದರ ಕಿ.ಮಿ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.

### ಹಾಥಿಯಾ ಪೋಲ್ 
ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಹಾಥಿಯಾ ಪೋಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ಆನೆಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.

### ಆಯಿನಾ ಮೆಹೆಲ್ 
ಆಯಿನಾ ಮೆಹೆಲ್ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಹೆಂಡತಿಯ ಅರಮನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅರಮನೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.

### ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿ ಮತ್ತು ಹಬ್ಷ್ ಖಾನ್‍ನ ಭವ್ಯ ಸಮಾಧಿ 
ಅರಮನೆ ಮೈದಾನದ ಹೊರಗೆ ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿ, ಹಬ್ಷ್ ಖಾನ್‍ನ ಭವ್ಯ ಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ಶೂಫ಼ಿ ಸುಲ್ತಾನ್‍ನ ಮಕ್ಬರಾ ಇದೆ. ಸುಂದರ ತಿಳಿಗಚ್ಚು ಶೈಲಿಯುಳ್ಳ, ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಗುಮ್ಮಟವಿರುವ ಕಟ್ಟಡವು ರಾಜ್‍ಪುತಾನಾ ಶೈಲಿಯ ನೆನಪನ್ನು ತರಿಸುತ್ತದೆ.

### ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯ 
ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯವು ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್‍ನ ಅರಮನೆಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

### ಜೋತಾಡುವ ಮನೆ 
ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ, ಯಾವುದೋ ನಿರ್ಮಾಣ ನಡೆದಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದೇನೆಂದು ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದಕ್ಕೆ ಜೋತಾಡುವ ಮನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಪತನವು ನೇರ ೧೫೦೦ ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ಆಗುವುದು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲ.

### ರೋಹ್ತಾಸನ್ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ದೇವಿ ದೇವಾಲಯ 
ಅರಮನೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೈಲಿ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಶಿವನ ದೇವಾಲಯವಾದ ರೋಹ್ತಾಸನ್. ದೇವಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲೆ ಗುಮ್ಮಟಗಳಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು "ಚೌರಾಸನ್ ಸಿದ್ಧಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
### ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 

ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರ
ವರ್ಗ:ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳು
ಪೋಬಿತೊರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ

thumb|ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಘೇಂಡಾಮೃಗ

**ಪೋಬಿತೊರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ**ವು ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಮೋರಿಗಾಂವ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತಟದ ಮೇಲಿರುವ ಒಂದು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ. ಇದನ್ನು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 38.85 ಚದರ ಕಿ.ಮಿ.ನಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. ಇದು ಘೇಂಡಾಮೃಗಕ್ಕೆ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ತೇವಜಮೀನಿನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
thumb
ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸೆ ಬಂದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸರೀಸೃಪಗಳಿವೆ.

## ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು 
ಪೋಬೊತೊರಾದಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ಹಡೂಕ್ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಗರಂಗಾ ಬೀಲ್ ಕೊಳ. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ತಂಡವು ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ಆನೆ ಸವಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀಪ್ ಸಫ಼ಾರಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Photo essay on the rhino translocations from Pobitora to Manas National Park 

ವರ್ಗ:ಅಸ್ಸಾಂ
ವರ್ಗ:ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು
ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್

ನಲ್ಲಾ ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ **ಡಾ. ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್** (ಡಿಸೆಂಬರ್ 3, 1975 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು) ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತರಚನೆಕಾರ. ಇವರಿಗೆ ಕವಿರತ್ನ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಸಹ ಇದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ *ಇಜ್ಜಲಾ ಘಟ್ಟ* ಎಂಬ ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ *ಎಂ.ವಿ.ವೆಂಕಟ* ರಮಣಪ್ಪ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಮ್ಮ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಸಾದ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದೊಡ್ಡಬಲ್ಲಪುರದಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು..

## ವೃತ್ತಿ 
ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು 2000 ರಲ್ಲಿ *ಕೆ.ವಿ.ಜಯರಾಮ್* ನಿರ್ದೇಶನದ *ಗಾಜಿನ ಮನೆ * ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಾಗಿದ್ದು, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ, ನಿರ್ದೇಶನ, ನಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.   ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೀದಿ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. . ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು **ಗೂಗಲ್** ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಟನಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದರು. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ನೋಟವನ್ನು **ಗುರೂಜಿ** ಎಂಬ ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದು ವದಂತಿಗಳಿದ್ದವು.

*
*

ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು 1000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, 100 ರ ಭಕ್ತಿ, ಜಾನಪದ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಪ್ರಚಾರ ಆಲ್ಬಂಗಳು ಮತ್ತು 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಗೆ 3000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೇವಲ 18 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು *ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್* ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಿಂದಿ ಹಾಡನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ 150 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಸರುಗಳು ಸೇರಿವೆ

### ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ 
ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ

### ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ 
ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು 20 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು 2 ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಥೆ

* *ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ* (2001)
* *ರೋಮಿಯೋ ಜೂಲಿಯೆಟ್* (2002)
* *ಸ್ವಾತಿ ಮುತ್ತು* (2003)
* ***ಧರ್ಮ*** (2004)
* *ಶಿವಲಿಂಗ* (2016)
* *ರೋಗ್* (2017)
* *ಮುನಿರತ್ನ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ* (2018)

### ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ 
### ನಾಟಕ 
ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಲ್ಕು ರಂಗ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಶ್ವೇತಾರ್ಕಾ, ನೆಲಾಡಾ ನಕ್ಷತ್ರ ಬಾಹುಬಲಿ, ಕಟ್ಟಲೆಗಲು ಮಾತದುಟ್ಟವೇ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟವಕ್ರಾನ ಅಂತಾರಾಲಾ. ಅವರು ಹತ್ತು ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೀದಿ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕಾಶ್ವಾನಿಗಾಗಿ ಅವರು 15 ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

### ಬೋಧನೆ 
ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಸೆಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಶ್ರುತಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಭಾಗಶಃ ಪಟ್ಟಿ.

### ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿವೆ.

*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಉಜ್ವಾಡು (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಉಜ್ವಾಡು** ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಒಂದು ಕೊಂಕಣಿ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದನ್ನು ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿನ್ನಾ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು, ಕೆ ಜೆ ಧನಂಜಯ ಮತ್ತು ಅನುರಾಧ ಪಡಿಯಾರ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಜಿ ಎಸ್ ಬಿ ಕೊಂಕಣಿಯ ಮೂರನೇ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕೊಂಕಣಿ ಸಾರಸ್ವತ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿ ಮನೋಹರ್ ಅವರ ಸಂಗೀತವಿದೆ. ಶಿವಧ್ವಜ್, ನೀತು, ಸದಾಶಿವ್ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್, ಸಂಧ್ಯಾ ಪೈ, ಪ್ರಮಿಳಾ ನೇಸರ್ಗಿ, ಡಾ. ಅನಂತ್ ಪ್ರಭು, ಉಮಾಶ್ರೀ ಮುಂತಾದವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಚಿತ್ರಕಥೆ 
ಉಜ್ವಾಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳ ಕುರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

## ತಾರಾಗಣ 
* ಉಮಾಶ್ರೀ
* ಶಿವಧ್ವಜ್
* ನೀತು
* ಸದಾಶಿವ್ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್
* ಸಂಧ್ಯಾ ಪೈ
* ಪ್ರಮಿಳಾ ನೇಸರ್ಗಿ
* ಡಾ. ಅನಂತ್ ಪ್ರಭು
* ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಶೇಷಗಿರಿ ಪ್ರಭು (ಗಜ್ಜು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ)

## ನಿರ್ಮಾಣ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು 
೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೧ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಲೇಔಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಜ್ವಾಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಮುಹೂರ್ತವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತನಾಮರಾದ ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ, ಟಿ ಎಸ್ ನಾಗಾಭರಣ, ಜಯಮಾಲಾ, ಉಮಾಶ್ರೀ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿಲಿ "ಜನ ಮನ" ಹೆಸರಿನ ಕೊಂಕಣಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಡಾ. ಕೆ ರಮೇಶ್ ಕಾಮತ್ ಅವರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಉಜ್ವಾಡು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ 'ಯು' ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಕಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಜಿ ಎಸ್ ಬಿ ಕೊಂಕಣಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಮೂರನೇ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ ಎರಡು ಜಿ ಎಸ್ ಬಿ ಕೊಂಕಣಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ *ತಪಸ್ವಿನಿ* ಮತ್ತು *ಜನ ಮನ*.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೊಂಕಣಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ೨೦೧೧–೨೦೨೦

**ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ನೀಡಲಾಗುವ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಣ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ದು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ೧ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯ ಗೌರವಧನ, ೨೫ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಶಾಲು, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅರ್ಹ ಪುರಸ್ಕೃತರಿಗೆ ಸರಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕ್ರಮವೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ರ ಸಂಜೆ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಚಿವರು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ
### 2011
### 2012
### 2013
### 2014
### 2015
### 2016
### 2017
### 2018
### 2019
### 2020
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ನೋಹ್ಸ್ಗಿಥಿಯಾಂಗ್ ಜಲಪಾತ

thumb|226x226px
**ನೋಹ್‍ಸ್ಗಿಥಿಯಾಂಗ್ ಜಲಪಾತ**ವು (ಸೆವೆನ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಫ಼ಾಲ್ಸ್ - ಏಳು ಸೋದರಿಯರ ಜಲಪಾತ ಅಥವಾ ಮಾಸ್ಮಾಯ್ ಜಲಪಾತ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಭಾರತದ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಖಾಸಿ ಗುಡ್ಡಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾಸ್ಮಾಯ್ ಹಳ್ಳಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೧ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ನೀರು ೩೧೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಅಗಲ ೭೦ ಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಜಲಪಾತವು ಖಾಸಿ ಗುಡ್ಡಗಳ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲುಗಳ ಪ್ರಪಾತಗಳ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೇವಲ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ವಿಭಾಗಗಳು ಪ್ರಪಾತದ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕ ದೂರದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಜಲಪಾತವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣಗಳು ಜಲಪಾತದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Nohkalikai Water Falls Cherrapunjee 505.JPG|ನೋಹ್‍ಕಲಿಕಾಯ್ ಜಲಪಾತದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ನಾಮಫಲಕ
ಚಿತ್ರ:Mawsmai Cave Meghalaya.JPG|ಮಾಸ್ಮಾಯ್ ಗುಹೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮೇಘಾಲಯ
ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು
ದೇವದತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್

**ದೇವದತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್** (ಹುಟ್ಟು: ೭ ಜುಲೈ ೨೦೦೦) ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ.    ಇವರು ಭಾರತದ ೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದಲ್ಲೂ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಪಡಿಕ್ಕಲ್ ೭ ಜುಲೈ ೨೦೦೦ದಂದು ಕೇರಳದ ಎಟಪ್ಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಕುಟುಂಬವು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ರಿಂದ ೧೬ ಮತ್ತು ೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೨೦೧೭ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್ ತಂಡ ಇವರನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿತು. 

## ವೃತ್ತಿ 
೨೦೧೮-೧೯ರ ಸಾಲಿನ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ ೨೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.  ೨೦೧೮ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೧೯ ಐಪಿಎಲ್ ಆಟಗಾರರ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಡವು ಪಡಿಕ್ಕಲ್ ಅವರನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.   ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಮೂಲಕ ಲಿಸ್ಟ್ ಏ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.  ಹನ್ನೊಂದು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೬೦೯ ರನ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. 

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ೨೦೧೯-೨೦ ಸಾಲಿನ ದೇವಧರ್ ಟ್ರೋಫಿಯ ಇಂಡಿಯ-ಏ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.  ೨೦೧೯-೨೦ ಸಾಲಿನ ಸಯ್ಯದ್ ಮುಷ್ತಾಕ್ ಅಲಿ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ ಆಡಿ, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ದೇವದತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್, ESPNcricinfo.

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು
ಹನುಮಂತೇಗೌಡ (ನಟ)

**ಹನುಮಂತೇಗೌಡ** ಅಥವಾ **ಹನುಮಂತಗೌಡ** ( - ೯  ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೨), ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ರಂಗಭೂಮಿ, ಕಿರುತೆರೆ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ನಟ. ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದವರು. *ಜಾಲಿಡೇಸ್* (೨೦೦೯), *ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ರಾಮು* (೨೦೦೩), *ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ* (೨೦೧೬), *ಹೆಬ್ಬೆಟ್ ರಾಮಕ್ಕ* (೨೦೧೮) ಮತ್ತು *ಜೆಂಟಲ್ ಮ್ಯಾನ್* (೨೦೨೦) ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಹನುಮಂತೇಗೌಡರು ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿಯ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ತೋವಿನಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದ ಅವರು ಪದವಿ ಓದಿಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದರು.

*ಸುಂಟರಗಾಳಿ*, *ಜಾಲಿಡೇಸ್*, *ಕೇರ್ ಆಫ್ ಫುಟ್ಬಾತ್ 2* ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ನಟನೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರು ತಂದವು. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಬಂದ *ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ* ಚಿತ್ರದ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲ *‛ತೋಂಟದಾರ್ಯ’* ಪಾತ್ರ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಇದೇ ಚಿತ್ರ ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ *ಕಿರಾಕ್ ಪಾರ್ಟಿ* ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದಾಗ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಇವರೇ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೂ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ೨೦೧೮ರ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ *ಹೆಬ್ಬೆಟ್ ರಾಮಕ್ಕ*ದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟ ಶಾಸಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೨೦ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ, ಖ್ಯಾತ ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ, ನಟಿ *ಅನುಶ್ರೀ* ಅವರ ತಂದೆಯೇ ಹನುಮಂತೇಗೌಡ ಎಂಬ ವದಂತಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಗೌಡರು ಈ ವದಂತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ನೀಡಿದ್ದರು.
ಇಂದಿಗೂ ಕಿರುತೆರೆ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ  ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಹನುಮಂತೇಗೌಡರು ಸುಮಾರು 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು 
* *ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ರಾಮು* (೨೦೦೩)
* *ಶ್ರೀರಾಮಪುರ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಶನ್* (೨೦೦೪)
* *ಸುಂಟರಗಾಳಿ* (೨೦೦೫)
* *ಶಾಸ್ತ್ರಿ* (೨೦೦೫)
* *ಬೆಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟ (೨೦೦೬)
* *ಯುವ* (೨೦೦೯)
* *ಜಾಲಿಡೇಸ್* (೨೦೦೯)
* *ಪೊರ್ಕಿ* (೨೦೧೦)
* *ಮಿ. ಐರಾವತ* (೨೦೧೫)
* *ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ* (೨೦೧೬)
* *ಕಿರಾಕ್ ಪಾರ್ಟಿ (೨೦೧೮)
* *ಹೆಬ್ಬೆಟ್ ರಾಮಕ್ಕ* (೨೦೧೮)
* *ಅರ್ಜುನ್ ಗೌಡ* (೨೦೨೦)
* *ಜೆಂಟಲ್ ಮ್ಯಾನ್* (2020)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು
ವರ್ಗ:೧೯೬೨ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ಣಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ನೆದುನೂರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ

ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯ**ನೆದುನೂರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ** (10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1927 - 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014)  ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕ. ಅವರಿಗೆ 1991 ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ 1927 ರಲ್ಲಿ ಕೋಥಪಲ್ಲಿ, ಪಿತಾಪುರಂ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಗೋದಾವರಿ ಡಿ.ಟಿ.ಯಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮೂರ್ತಿ ಪಂಥುಲು ಮತ್ತು ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು, ಆಗ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತವು..

ತಂದೆ ಪಿತಾಪುರಂ ರಾಜನ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಾಡಿದರು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಪದಿಗಳು, ತರಂಗಗಳು  ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣ ಕೃತಿ. ಅವಳು ಬೆಳೆಯುವಾಗ ಅವನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದಳು.

ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ 1940 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾರಾಜರ ಸಂಗೀತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ದ್ವಾರಂ ನರಸಿಂಗ ರಾವ್ ನಾಯ್ಡು ಅವರಿಂದ ವಯಲಿನ್ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. 1949 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯಕ ಶ್ರೀಪಾದ ಪಿನಕಪಾಣಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ 
ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ತಿರುಪತಿಯ ಎಸ್‌ವಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು; ಎಮ್ಆರ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್, ವಿಜಯನಗರಂ ; ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕಾಲೇಜು, ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ; ಮತ್ತು 1985 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಡದ ಜಿವಿಆರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ಅವರು ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ನಾಗಾರ್ಜುನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಗೀತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಟಿಟಿಡಿಯ ಅಣ್ಣಮಾಚಾರ್ಯ ಯೋಜನೆಗೆ ( ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ತಾನಂ ) ಅವರು " ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯ " ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಂದು ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಶ್ರುತಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. j

ಮದ್ರಾಸ್‌ನ ಕೃಷ್ಣ ಗಾನಸಭಾ 1976 ರಲ್ಲಿ "ನೆದುನೂರಿಯವರಿಗೆ "  **ಸಂಗೀತ ಚೂಡಮಣಿ** ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಮದ್ರಾಸ್ ಅವರಿಗೆ 1991 ರಲ್ಲಿ **ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ** ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು 

ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ತಾನಂನ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕಾಂಚಿ ಕಾಮಕೋಟಿ ಪೀಠಂನ **ಅಸ್ತಾನ ವಿದ್ವಾನ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಸಾವು 
ನೆದುನೂರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014 ರಂದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ 87 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

### ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರು 
# ಡೊಮಡಾ ಚಿತ್ತಬ್ಬಾಯಿ
# ಗರಿಮೆಲ್ಲಾ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಸಾದ್
# ಶೋಭಾ ರಾಜು
# ಸರಸ್ವತಿ ವಿದ್ಯಾಾರ್ಥಿ
# ಮಲ್ಲಾಡಿ ಬ್ರದರ್ಸ್
# ಶಾರದಾ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ
# ಶೇಷುಲತಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್
# ಟಿ.ಶ್ರೀನಿಧಿ
# ಪದ್ಮಾವತಿ ತ್ಯಾಗರಾಜು 
# ಸುಬ್ಬಾ ನರಸಯ್ಯ ಕ್ರಾಮದತಿ

## ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ 
* ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಅಂತರಂಗ ತರಂಗಂ
* ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಪದ ಕದಂಬಂ
* ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಪಾದ ಕಮಲಂ
* ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಪಾದ ನೀರಜನಂ
* ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಪಾದ ರಾವಳಿ
* ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಪದ ಸಮ್ಮೋಹನಂ
* ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಪಾದ ವಸಂತಂ
* ಹರಿ ಸಮರ್ಪಣ - ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್ ಕಂಪನಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ
* ಪಾಹಿ ನಾರೇಯಣ - ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್ ಕಂಪನಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ
* ಗುರು ಉಪದೇಶಂ - ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್ ಕಂಪನಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ
* ಶ್ರೀಹಾರಿ ರಸಕೃತಿ (ಟಿಟಿಡಿ ಬಿಡುಗಡೆ)
* ಭದ್ರಾಚಲ ರಾಮದಾಸು ಕೀರ್ತನಾಲು (ದಶರಥಿ ಸಾಟಕ ಕವಿತೆಗಳೊಂದಿಗೆ) (ಅಲಿವೇಲುಮಂಗ ಸರ್ವಯ್ಯ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್)
* ರಾಗ ಸುಧ ರಾಸಂ
* ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿ
* *ನೆದುನೂರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ* 
* ರಾಗ ಮಾಧುರ್ (ಆಡಿಯೋ) - ಸ್ವಾತಿ ಸಾಫ್ಟ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ
* ರಾಗ ರಂಜನಿ (ಡಿವಿಡಿ) - ಸ್ವಾತಿ ಸಾಫ್ಟ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
*
* ನೆದುನೂರಿ ಬಗ್ಗೆ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್

ವರ್ಗ:೧೯೨೭ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಡೊರಾಯಾಕಿ

thumb|240x240px|ಡೊರಾಯಾಕಿಯ ಒಳಭಾಗ
thumb
**ಡೊರಾಯಾಕಿ** (どら焼き, どらやき, 銅鑼焼き, ドラ焼き) ಒಂದು ಬಗೆಯ ಜಾಪಾನೀ ಮಿಠಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು ಕೆಂಪು ಅವರೆಯ ಪ್ಯಾನ್‍ಕೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ಯಾನ್‍ಕೇಕ್‍ನಂತಹ ಪ್ಯಾಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನಡುವೆ ಸಿಹಿ ಅಜ಼ೂಕಿ ಅವರೆಯ ಪೇಸ್ಟ್‌ನ ಹೂರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ..

ಕಾನ್ಸಾಯ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ *ಮಿಕಾಸಾ* () ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಪಾನ್‍ನ ನಾರಾದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ೩೦ ಸೆ.ಮಿ. ವ್ಯಾಸದ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ಮಿಕಾಸಾವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಜಾಪಾನೀ ಮಂಗಾ ಮತ್ತು ಆ್ಯನಮೆ ಪಾತ್ರವಾದ ಡೊರೇಮಾನ್ ಡೊರಾಯಾಕಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅವನ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಆ ಸರಣಿಯಾದ್ಯಂತ ಹಲವು ಬಾರಿ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಡೊರೇಮಾನ್ ಡೊರಾಯಾಕಿಯ ವ್ಯಸನಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಯಾವುದೇ ಬಲೆಗೆ ಮರುಳಾಗುತ್ತಾನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* About.com's dorayaki recipe 
* How to make Dorayaki 

ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಲಹರಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್

**ಲಹರಿ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ** ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಮೂಲದ ಸಂಗೀತ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಹರಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಎಂಬ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಲೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಲಹರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಮನೋಹರ್ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ರೂ.500. ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು  ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರೇಮಲೋಕ,  ತಮಿಳಿನ ರೋಜಾ, ದಳಪತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಹಾಡುಗಳು, ಚಿತ್ರೇತರ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು, ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಭಾವಗೀತೆಗಳು  ಈ ಕಂಪನಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿವೆ

## ಚಿತ್ರಗಳು 
### ಕನ್ನಡ 
### ಮಲಯಾಳಂ 
### ತೆಲುಗು 
ವರ್ಗ:ಆಡಿಯೋ ಕಂಪನಿಗಳು
ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್

ಪಿ. ಎಂ. ಆಡಿಯೋಸ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ (ರೆಕಾರ್ಡ್ ಲೇಬಲ್) ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಯ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಪಿ. ಎಂ. ಆಡಿಯೋಸ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

## ಕಲಾವಿದರ, ಸಂಯೋಜಕರ ಪಟ್ಟಿ 
* ಡಾ. ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
* ಹಂಸಲೇಖ
* ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ
* ಡಾ.ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ
* ನೇದುನೂರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
* ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರಿಯರು
* ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್
* ಮಲ್ಲಾಡಿ ಬ್ರದರ್ಸ್
* ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ 
* ಅಜಯ್ ವಾರಿಯರ್
* ಮಂಗಳಂ ಶಂಕರ್
* ಬದರಿಪ್ರಸಾದ್
* ಜಯತೀರ್ಥ ಮೇವುಂಡಿ 
* ಚೇತನ್ ನಾಯಕ್
* ಎಂ.ಎಸ್.ವಿದ್ಯಾ ಇತರರು

## ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು 
* ಹರಿಪುಣ್ಯನಾಮ
* ಸಂತರ ಅಭಂಗ್
* ಮೊದಕಪ್ರಿಯ ಗಣರಾಜ
* ಕಂಡೆನು ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ
* ಹರಿ ಸಮರ್ಪಣ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* *ಅಧಿಕೃತ  ಜಾಲತಾಣ*
* *ಅಧಿಕೃತ ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ ಚಾನಲ್*
* *ಅಧಿಕೃತ* *ಟ್ವಿಟರ್‌*
* *ಅಧಿಕೃತ* *ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ಪೇಜ್*

ವರ್ಗ:ಆಡಿಯೋ ಕಂಪನಿಗಳು
ಪನೀರ್ ಮಖನಿ

thumb
**ಪನೀರ್ ಮಖನಿ** (**ಪನೀರ್ ಬಟರ್ ಮಸಾಲಾ** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಪನೀರ್‌ನ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಹಿಯಾಗಿರುವ ಕೆನೆಭರಿತ ಖಾದ್ಯ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ಗ್ರೇವಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಣ್ಣೆ (ಮಕ್ಖನ್), ಟೊಮೇಟೊ, ಗೋಡಂಬಿ ಅಥವಾ ಕೆನೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರೇವಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಕೆಂಪು ಖಾರದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಗರಂ ಮಸಾಲಾದಂತಹ ಸಂಪಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪನೀರ್ ಬಟರ್ ಮಸಾಲಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಲು ವಿನಂತಿಸಲಾದ ಅಗ್ರ ಐದು ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು.

*ಮಖನಿ* ಎಂದರೆ 'ಬೆಣ್ಣೆಯುಳ್ಳ' ಎಂದು*.* ಈ ಖಾದ್ಯವು ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗ ದೆಹಲಿಯ ಮೋತಿ ಮೆಹೆಲ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‍ನ ಪಂಜಾಬಿಗಳು ಸಾಸ್‍ನ್ನು ಟೊಮೇಟೊ ಆಧಾರಿತ ಮೇಲೋಗರದಲ್ಲಿ ತಾಜಾ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ನೊಂಗ್ರಿಯಾಟ್

thumb|322x322px|ನೊಂಗ್ರಿಯಾಟ್‍ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೀವಂತ ಬೇರಿನ ಸೇತುವೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೂತಿರುವ ಒಬ್ಬ ಗ್ರಾಮಸ್ಥ.
thumb|296x296px|ನೊಂಗ್ರಿಯಾಟ್‍ನ ಸಂಕರ ಸೇತುವೆ.
**ನೊಂಗ್ರಿಯಾಟ್** ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಖಾಸಿ ಗುಡ್ಡಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ ತನ್ನ ಜೀವಂತ ಬೇರುಗಳ ಸೇತುವೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ; ಒಂದು ಜಿಂಗ್‍ಕಿಯೆಂಗ್ ನೊಂಗ್ರಿಯಾಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ತೂಗು ಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಮೂರು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಬೇರು ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ನಿಪುಣತೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಖಾಸಿ ಜನರು ಖಾಸಿ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವಿರುದ್ಧ ಬದಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಲದ ಮರಗಳ ವಾಯವೀಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೆಣೆದು ನೆಯ್ದು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಳವಾಗಿ *ಡಬಲ್ ಡೆಕರ್* ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಜಿಂಗ್‍ಕಿಯೆಂಗ್ ನೊಂಗ್ರಿಯಾಟ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿದೆ. ನೊಂಗ್ರಿಯಾಟ್‍ನಲ್ಲಿನ ನದಿಯ ಗತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಂತ ಬೇರು ಸೇತುವೆಯಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ತಂತಿ ಎರಡರಿಂದಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮಿಶ್ರ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಳ್ಳಿಗಳು
ರಾಜ್ಗೀರ್ ಬೃಹತ್ ಗೋಡೆ

**ರಾಜ್ಗೀರ್‌ನ ಬೃಹತ್ ಗೋಡೆ**ಯು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ೪೦ ಕಿ.ಮಿ. ಉದ್ದದ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರವಾದ ರಾಜ್‍ಗೃಹವನ್ನು (ಇಂದಿನ ರಾಜ್ಗೀರ್) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲುಕೆಲಸದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಇದನ್ನು ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಸರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾರಿ ಆಡಳಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಭಾಗ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಅದೃಶ್ಯವಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕದ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* Rema Sopam (3 June 2019) push-to-get-mauryan-age-wall-at-rajgir-unesco-heritage-status. Hindustan Time.
* Farrukh Nadim (28 November 2017) declare-cyclopean-wall-as-heritage-site-cm.Times of India.

ವರ್ಗ:ನಗರ-ಗೋಡೆಗಳು
ಹಯಗ್ರೀವ ಮಾಧವ ದೇವಾಲಯ

thumb

**ಹಯಗ್ರೀವ ಮಾಧವ ದೇವಾಲಯ**ವು ಮೋನಿಕೂಟ್ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಗುಡ್ಡವು ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಮ್ರೂಪ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾಜೊದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ, ಗುವಾಹಾಟಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಮರೂಪದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕಾಲಿಕಾ ಪುರಾಣವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಈ ರೂಪದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಮೋನಿಕೂಟ್ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಅವನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲೇ ಈಗಿನ ದೇವಾಲಯವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.  ಈಗಿನ ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆಯನ್ನು ರಾಜ ರಘುದೇವ ನಾರಾಯಣನು ೧೫೮೩ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಲ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜನು ಇದನ್ನು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಇದು ಕಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು ಹಯಗ್ರೀವ ಮಾಧವನ ಒಂದು ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಭವ್ಯವಾದ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ವಿಗ್ರಹವು ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದು ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರ

thumb

**ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರ** (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ **ಡಾಮ್ ಸೇಟ್** ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಭಾರತದ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯದ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ ನಗರದ ೧೫ ಕಿ.ಮಿ. ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಲಾಶಯವಾಗಿದೆ. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉಮಿಯಾಮ್ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಧಾನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ೨೨೦ ಚದರ ಕಿ.ಮಿ. ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ.

## ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ 
ಈ ಸರೋವರವು ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಲಕ್ರೀಡೆ ಹಾಗೂ ಸಾಹಸ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವೂ ಆಗಿದೆ. ತೊಗಲ ದೋಣಿವಿಹಾರ, ವಾಟರ್ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್, ಸ್ಕೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ದೋಣಿವಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಈ ತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಸರೋವರವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸ್ಥೂಲ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾನವಜನ್ಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Roadside View of Umiam Lake.jpg|ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರದ ರಸ್ತೆಬದಿಯ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:View1 Umiam Lake.JPG|ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರದ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:View2 Umiam Lake.JPG|ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರದ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:View3 Umiam Lake.JPG|ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರದ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:Umiam Lake - by Vikramjit Kakati.png|ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ
ಚಿತ್ರ:Umiam Lake, Shillong, Meghalaya, India.jpg|ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರದ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:By the Umiam lake.jpg|ಶೋಭಾಯಮಾನ ಸರೋವರದ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:UMIAM-1.jpg|ಸರೋವರಬದಿಯಲ್ಲಿ ದೋಣಿಗಳು, ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರ
ಚಿತ್ರ:Umiam Lake View.jpg|ಉಮಿಯಾಮ್ ಸರೋವರದ ನೋಟ

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Umiam lake faces toxic threat 
* Umiam Dam satellite map
* Umiam Lake Details
* Siltation and Pollution Contribute to Power Crisis in Shillong 
* Pollution of Umiam Lake 

ವರ್ಗ:ಮೇಘಾಲಯ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಪಂಜೀರಿ

thumb
**ಪಂಜೀರಿ** ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪೋಷಕ ಪೂರಕ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕರಿದು, ಜೊತೆಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಒಣಫಲಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಮೂಲಿಕೆ ಅಂಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಚಳಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಲು ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಿಕ್ಖರು ೫೦೦ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಮತಾಚರಣೆಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

## ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 
* ಗೋಧಿಹಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ರವೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಬಹುದು
* ತುಪ್ಪ
* ಕರ್ಬೂಜ ಬೀಜಗಳು
* ಸಕ್ಕರೆ
* ಬಾದಾಮಿ
* ಪುಡಿಮಾಡಿದ ತಿನ್ನಬಲ್ಲ ಅಂಟಿನ ಚೂರು
* ಪಲಾಶದ ಬೀಜಗಳು
* ಸೊಂಪು
* ಉಬ್ಬಿಸಿದ ಕಮಲದ ಬೀಜಗಳು
* ಅಜವಾನ
* ಏಲಕ್ಕಿ ಪುಡಿ
* ಒಣಶುಂಠಿ ಪುಡಿ
* ಅಕ್ರೋಟು
* ಅಂಜೂರ
* ಪಿಸ್ತಾ
* ಪುಡಿಸಕ್ಕರೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* Panjiri 

ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಮಾಜುಲಿ

thumb|ಮಾಜುಲಿಯ ಡೋರಿಯಾ ನದಿ

**ಮಾಜುಲಿ** ಅಥವಾ **ಮಾಜೋಲಿ** ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹಪುತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದು ಘೋಷಿತವಾದ ಮೊದಲ ದ್ವೀಪವಾಯಿತು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ೮೮೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕ್ಷರಣಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ೨೦೧೪ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ೩೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಆವರಿಸಿದೆ. ಅದರ ಸುತ್ತಲಿರುವ ನದಿ ಬೆಳೆದಂತೆ ಮಾಜುಲಿ ಸಂಕುಚಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಮಾಜುಲಿ ಗಿನೆಸ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನದಿ ದ್ವೀಪವೆಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಈ ದ್ವೀಪವು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುಬನ್‍ಸಿರಿ ನದಿಯಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರದ ಸಂಗಮಶಾಖೆಯಾದ ಖೇರ್‌ಕುಟಿಯಾ ಕ್ಷೂಟಿಯಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ. ಜೋರ್ಹಾಟ್ ನಗರದಿಂದ ಫ಼ೆರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಜುಲಿ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಉಪನದಿಗಳ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ರೂಪಗೊಂಡಿತು. ಮಾಜುಲಿ ಅಸ್ಸಾಮೀ ನವ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Kamalabari Satra.jpg|ಕಮಲಾಬಾರಿ ಸತ್ರ
ಚಿತ್ರ:Dakhinpat Temple.jpg|ದಖಿನ್‍ಪತ್ ಸತ್ರ
ಚಿತ್ರ:Filial Piety Rituals.jpg|ದಖಿನ್‍ಪತ್ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ
ಚಿತ್ರ:Assam 098.jpg|ಒಂದು ಸತ್ರದಿಂದ
ಚಿತ್ರ:Aauniati satra gate.jpg|ಔನಿಯಾತಿ ಸತ್ರದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ
ಚಿತ್ರ:Majuli Island , Assam (19).jpg|ಕಮಲಾಬಾರಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 
* 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Majuli.org  maintained by Majuli Island Protection & Development Council (MIPDC)
* MajuliIslands.com An A to Z information website about the river island Majuli

ವರ್ಗ:ಅಸ್ಸಾಂ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ

[thumb|*ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ*ಯು *[ಭಗವದ್ಗೀತೆ*ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ೧ ಮತ್ತು ೨ ನೇ ಪುಟಗಳು, ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ.]]
***ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ***  (ಮರಾಠಿ: ज्ञानेश्वरी) (ಐಎಎಸ್‌ಟಿ: **Jñānēśvarī)** ಅಥವಾ ***ಭಾವಾರ್ಥ ದೀಪಿಕಾ*** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಗ್ರಂಥವು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೨೯೦ ರಲ್ಲಿ ಕವಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ ಅವರು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರರು (ಹುಟ್ಟು ೧೨೭೫) ೨೧ ವರ್ಷಗಳ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದು, ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಅವರು ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಈ ಪಠ್ಯವು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಕ್ತಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂತ-ಕವಿಗಳಾದ ಏಕನಾಥ್ ಮತ್ತು ವರ್ಕಾರಿ (ವಿಥೋಬಾ) ಸಂಪ್ರದಾಯದ ತುಕಾರಂಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು.   *ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿಯು* ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಪಠ್ಯದ ತಾತ್ವಿಕ ಆಳ ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾದವ ರಾಜ ರಾಮದೇವನ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಹಾಗೂ ಬರಹಗಾರನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ *ಸಂವತ್* ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, *ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿಯು* ಕ್ರಿ.ಶ ೧೨೯೦ ಕಾಲಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂಬುದು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.  ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ನಂತರದ ಯುಗದ ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಗುರು ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದು 
* "ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ" - ಮರಾಠಿ ಸ್ವಯಂ ಅಧ್ಯಯನ ಪುಸ್ತಕ, ಛಾಪ್ಖಾನೆ ಕೇಶವ್ ರಾಮಚಂದ್ರ (ಹುಟ್ಟು- ೧೮೭೫, ಸಾಂಗ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಭಾರತ), ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಸಂದೇಶ್ ಆಣಿ ಪರಿಚಯ್ " ಲೇಖಕರು.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* 
* ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ
* ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ

ವರ್ಗ:ವಾರಕರೀ
ವರ್ಗ:Category:ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:Category:ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳು
ವರ್ಗ:Category:ಭಗವದ್ಗೀತೆ
ರ‌್ಯಾಂಬೊ (೨೦೧೨ ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ರ‌್ಯಾಂಬೊ** ಎಂ.ಎಸ್.ಶ್ರೀನಾಥ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ೨೦೧೨ ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ. ಇದನ್ನು ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ನಾಗೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶರಣ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶರಣ್ ಮತ್ತು ಮಾಧುರಿ ಇಟಗಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಟ ಶರಣ್ ಅವರ ನೂರನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೂಪರ್ ೩೫ ಎಂ.ಎಂ ಕ್ಯಾಮರಾ ಬಳಸಿ ೪೭ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೫ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಶರಣ್- ಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿ ಅಲಿಯಾಸ್ ಕಿಟ್ಟಿಯಾಗಿ
* ಮಾಧುರಿ ಇಟಗಿ-ರೇವತಿಯಾಗಿ
* ತಬಲಾ ನಾಣಿ- ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಕುಮಾರನಾಗಿ
* ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ- ದುಮಿಲ್ ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ
* ರಂಗಾಯಣ ರಘು- ಮಂಗಳೂರು ಅಣ್ಣಪ್ಪನಾಗಿ
* ಉಮಾಶ್ರೀ
* ಸಂಕೇತ್ ಕಾಶಿ
* ಶ್ರುತಿ
* ಎಂ.ಎಸ್.ಉಮೇಶ್
* ಧರ್ಮ
* ರಿಷಿ
* ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್
* ಚಂದನ್ ಆಚಾರ್
* ಶಿವ ಮಂಜು
* ನವೀನ್ ಕೃಷ್ಣ (ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ)
* ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್
* ನವೀನ ಶಂಕರ್

## ಧ್ವನಿಪಥ 
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಕ್ರೇಜಿ ಸ್ಟಾರ್ ರವಿಚಂದ್ರನ್, ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಗಣೇಶ್ ಮತ್ತು ಬಾಲಾಜಿ ವೀರಸ್ವಾಮಿ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಆಡಿಯೊ ಸಿಡಿ ಕವರ್ ಕಾರಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮುಂದೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

ಆಕರ್ಷಕ ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಾಗಿ ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಆಡಿಯೊ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. "ಮನೆ ತನಕ ಬಾರೆ" ಹಾಡು ೨೦೧೨ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಿಡಿ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರ‌್ಯಾಂಬೊ ೨೦೧೨ ರ ಟಾಪ್ ಕನ್ನಡ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.

## ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 
ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಆರಂಭ ಪಡೆಯಿತು. ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಕರ್ನಾಟಕದ ೪೦ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ೨೫ ದಿನ ಓಡಿದೆ.
 ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೫೦ ದಿನ ಓಡಿದೆ. ರಾಂಬೊ ೨೦೧೨ ರ ಅಗ್ರ ೫ ಹಿಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

## ವಿಮರ್ಶೆಗಳು 
ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ಮೂರೂವರೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್ ೩ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್ ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರ ಎಂದಿದೆ. ಸಿಎನ್ಎನ್ ಐಬಿಎನ್ ಲೈವ್ ರ‌್ಯಾಂಬೊವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮನರಂಜನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿಯು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಮುಗಿಸುವವರೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಮನರಂಜನೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಡಿಎನ್‌ಎ ಇಂಡಿಯಾ ೭೦% ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿದೆ. ಚಿತ್ರತಾರ ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯ ಎಂದಿದೆ. ಚಿತ್ರಲೋಕವು ತರ್ಕ ಮರೆತು ಜಾದೂ ಆನಂದಿಸಿ ಎಂದಿದೆ. ಸೂಪರ್ ಗುಡ್ ಮೂವೀಸ್ ಇದನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವ ಚಿತ್ರ ಎಂದು, ಮೂರೂವರೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್ಮೆಂಟ್ ರ‌್ಯಾಂಬೊವನ್ನು ಮನೋರಂಜಕ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. "ಸಿನಿ ಲೋಕ" ವು ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಒಂದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಕಾಮಿಡಿ ಚಿತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರ‌್ಯಾಂಬೊವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾಮಿಡಿ ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಿದೆ. "ಭರತ್‌ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್" ಇದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮನರಂಜನೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

## ಸಾಗರೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ 
ರ‌್ಯಾಂಬೊವನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
 ರ‌್ಯಾಂಬೊವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಉದಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ೪ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು.
ರ‌್ಯಾಂಬೊ ೨೦೧೨ ರ ಬೆಂಗಳೂರು ಟೈಮ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ.
ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಚಿತ್ರವು ೬೦ ನೇ ಐಡಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೩ ಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಂತೋಷಮ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೧೩ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ರ‌್ಯಾಂಬೊ ಚಿತ್ರವು ಈ ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮಾನ್ ೨೦೧೩ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ೪ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು

thumb
**ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು** ಅಥವಾ **ಬೇಸನ್** ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಕಡಲೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ದ್ವಿದಳಧಾನ್ಯ ಹಿಟ್ಟು. ಇದು ಭಾರತೀಯ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ, ಬರ್ಮಾದ, ನೇಪಾಳಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಾಕಶೈಲಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿದೆ.

ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು, ಇತರ ಹಿಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನಾರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಹಿಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೋಟೀನ್‍ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಗ್ಲೂಟನ್‍ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

## ಖಾದ್ಯಗಳು 
### ಭಾರತ 
ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಟ್ಟು