ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ

ವರ್ಗ:Infobox holiday (other)
**ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ** (   ), **ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ದೇವಿಯ ( ಪವಿತ್ರ ತುಳಸಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ರೂಪ) ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಾ ಶಾಖೆ (ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು) ಯ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ವಿವಾಹವಾಗಿದೆ. ತುಳಸಿ ವಿವಾಹವು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಋತುವಿನ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:Articles containing Tamil-language text
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಏಕಾದಶಿ ( ಹಿಂದೂ ತಿಂಗಳ ಕಾರ್ತಿಕದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಚಂದ್ರನ ದಿನ) ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮಾ (ತಿಂಗಳ ಹುಣ್ಣಿಮೆ) ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ದಂತಕಥೆ 
 
ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ, ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ, ಮತ್ತು ಶಿವ ಪುರಾಣವು ವೃಂದಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪತಿ ಜಲಂಧರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವೃಂದಾ ಅಸುರನಾದ ಕಾಲನೇಮಿಯ ಮಗಳು. ವೃಂದಾ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ದೇವರ ಮಹಾನ್ ಭಕ್ತೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ಕೋಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಲಂಧರ ಎಂಬ ಅಸುರ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಫಲಿತಾಂಶದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಜಲಂಧರನು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ  ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಶೀಲ ರಾಜನಾಗಿ ಆಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ನಾರದನಿಂದ ಪಾರ್ವತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಅವನು ಅವಳನ್ನು ತನಗೆ  ಒಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಶಿವನಿಗೆ  ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ಶಿವನು ಅಸುರನ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನನ್ನು ಅಜೇಯ ವೈರಿ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಭ್ರಮೆಯ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ನಂತರ, ಅಸುರನು ಶಿವನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅಸುರನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ ಸೋಲಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ವೃಂದಾ ಒಂದು ಅಶುಭ ದುಃಸ್ವಪ್ನವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಪತಿ ಎಮ್ಮೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಕಾಶವು ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಯಭೀತಳಾದ ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಮರೆತು ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಓಡುತ್ತಾಳೆ. ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಅವಳನ್ನು ಎರಡು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಯುದ್ಧದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಜಲಂಧರನ ವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಷ್ಣುವು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಅವಳು ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಳು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವಳ ಸಂಕಲ್ಪ ನಾಶವಾದಾಗ, ಜಲಂಧರನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಶಿವನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಅವನ ತಲೆಯು ವೃಂದಾಳ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತು. ವೃಂದಾ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕಲ್ಲಾಗುವಂತೆ ಶಪಿಸಿ, ಅವನ ಪತ್ನಿ ಅವನಿಂದ ದೂರವಾಗುವಂತೆ ಶಪಿಸಿದಳು.

ಯುದ್ಧದ ಮುಕ್ತಾಯದ ನಂತರ, ವಿಷ್ಣು ಇನ್ನೂ  ವೃಂದಾ ಸಾವಿನಿಂದ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಚಿತಾಭಸ್ಮದಿಂದ ಚಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಶಕ್ತಿ, ಅವರು ಸತ್ವ, ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಾಮಸ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಿಷ್ಣು ಇರುವಲ್ಲಿ ನೆಡಲು ಮೂರು ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬೀಜಗಳು ಮೂರು ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.  ಧಾತ್ರಿ, ಮಾಲತಿ ಮತ್ತು ತುಳಸಿ, ಮೂರು ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಸ್ವರಾ , ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಗೌರಿ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅದ್ಭುತ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಷ್ಣು ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಾಲತಿಯು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಪಟ್ಟವಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, (ಅವಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದಳು, ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೇವತೆಯು ಸ್ವತಃ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅವಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಧಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ತುಳಸಿಯು  ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೇಲೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಅವನ ದುಃಖವನ್ನು ಮರೆಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಈ ದಂತಕಥೆಯ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ವೃಂದಾ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಚಿತಾಭಸ್ಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವು ಅವಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತುಳಸಿ ಸಸ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ತುಳಸಿ ಎಂಬ ದೇವತೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅವಳ ಐಹಿಕ ರೂಪವು ತುಳಸಿ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.  

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ವೃಂದಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷ್ಣು - ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದ ರೂಪದಲ್ಲಿ - ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ತುಳಸಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ಘಟನೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಸಣ್ಣ ದಂತಕಥೆಯು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಈ ದಿನ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದಳು ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ವೈಷ್ಣವ ದಂತಕಥೆಯೊಂದು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಸಾಗರದ ಸಮುದ್ರ  ಮಂಥನ ತುಳಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಮಂಥನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಧನ್ವಂತರಿಯು ಅಮೃತ ( ಅಮರತ್ವದ ಅಮೃತ) ದೊಂದಿಗೆ ಸಾಗರದಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದನು. ವಿಷ್ಣುವು ಅದನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಸುರರಿಗೆ ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಷ್ಣುವು ಸಂತೋಷದ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸಿದನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಕಣ್ಣೀರು ಅಮೃತದೊಳಗೆ ಬಿದ್ದಿತು ಮತ್ತು ತುಳಸಿಯು ಉದ್ಭವವಾದಳು. ನಂತರ  ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ತುಳಸಿಯು ವಿವಾಹವಾದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

## ಆಚರಣೆಗಳು 
ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತುಳಸಿಯ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅಮೃತ ಸಸ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿ ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಾ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿಯನ್ನು ವಧುವಿನಂತೆ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಷೋಡಶೋಪಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉಪಚಾರದ ಇತರ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ
* ತುಳಸಿ ಪೂಜನ್ ದಿವಸ್
* ತುಳಸಿ ವೃಂದಾವನ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ