open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಅವಿಯಲ್

thumb
**ಅವಿಯಲ್** ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ತಮಿಳುನಾಡು ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಒಂದು ತಿನಿಸು. ಅದು ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬರಿಯ ಗಟ್ಟಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಕರಿಬೇವಿನ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಿಯಲ್ ಕೇರಳದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಹಬ್ಬದೂಟವಾದ ಸಾಢ್ಯದ ಒಂದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಸುವರ್ಣಗೆಡ್ಡೆ, ಬಾಳೆ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಬದನೆಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ ಅವಿಯಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ತರಕಾರಿಗಳು. ಗಜ್ಜರಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರಿಚಯವಾದರೆ, ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಅವಿಯಲ್ ಹಾಗಲಕಾಯಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಮೊಸರನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಹುಣಸೆ ತಿರುಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ತಿನಿಸನ್ನು ಗ್ರೇವಿಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅರೆ ಘನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಖಾದ್ಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ರಾಯಿತಾ

**ರಾಯಿತಾ** ಮೊಸರು, ಜೊತೆಗೆ ಹಸಿ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿದ ತರಕಾರಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ವಿರಳವಾಗಿ ಹಣ್ಣು, ಅಥವಾ ಬೂಂದಿ ರಾಯಿತಾ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಬೇಸನ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಹಿಟ್ಟಿನ ಕರಿದ ಗುಂಡುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಕ್ಷ್ಯ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಡಿಪ್ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿದ ಸ್ಯಾಲಡ್ ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಅಂದಾಜು. ಕೆಲವು ಏಷ್ಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ತಿನಿಸುಗಳಾದ ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಮೇಲೋಗರಗಳು ಮತ್ತು ಕಬಾಬ್‍ಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ರಾಯಿತಾ ತಂಪಾಗಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಫ಼್ಲ್ಯಾಟ್‍ಬ್ರೆಡ್ಅನ್ನು ರಾಯಿತಾ, ಚಟ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತಿನ್ನಬಹುದು. ಮೊಸರನ್ನು ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ಹುರಿದ ಜೀರಿಗೆ, ಮೆಂತ್ಯ, ಕಾಯೆನ್ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಚಾಟ್ ಮಸಾಲಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ರುಚಿಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಬ್ರೇಕಥ್ರೂ ಸೈನ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ

[ ಚುಟುಕು ಲೇಖನ]

## ಇತಿಹಾಸ
ಬ್ರೇಕಥ್ರೂ ಸೈನ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿಯು ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಚಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆ.ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.

## ಧ್ಯೇಯಗಳು
* ಮಾನವೀಯತೆಯ ನಾಶಕ್ಕೆ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ವಿರುದ್ದ ಹೋರಾಡುವುದು.
* ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವದು.

## ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನಪಪ್ರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಕೆಂಪುಬಸಲೆ

## ಕೆಂಪುಬಸಲೆ
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
ಬಸೆಲ್ಲ ರುಬ್ರ

## ಸಸ್ಯದ ಕುಟುಂಬ
ಬಸಲ್ಲೇಸಿ
## ಕನ್ನಡದ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು
#ಕೆಂಪುಬಾಯಿ ಬಸಳೆ
#ದೊಡ್ಡಬಸಳೆ
#ಪೋತಕಿ
#ಬಾಯಿಬಸಳೆ
#ಮಂದಕಾಲಿ
#ಹಿರೀಬಸಳೆ

## ಇತರ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರುಗಳು
*ಸಂಸ್ಕ್ರತ-ಅಪೊದಿಕ,ಪೊತಿಕ
*ಹಿಂದಿ-ಲಾಲ್ ಬಚ್ಲು
*ತಮಿಳು-ಶಿವಪ್ಪು ವಸ್ಲಕೀರೈ,ಸಿಗಪ್ಪುಪಸಲೈ
*ಇಂಗ್ಲೀಷ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪಿನಾಚ್

## ಪರಿಚಯ
ಕೆಂಪು ಬಸಲೆ ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ,ಆದರೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ,ಕೈತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪು ತರಕಾರಿ ಬಳ್ಳಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಬಸಲೆ ಆಸರೆ ಗಿಡ-ಚಪ್ಪರದ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ರಸಭರಿತ ಹಸಿರುಗೆಂಪಿನ ಬಳ್ಳಿಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಸರಳವಾದ ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಎಲೆಗಳ ಅಂಚು ನಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬುಡವು ನೀಟಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಗುಂಡಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಗುಲಾಬಿಗೆಂಪಿನ ಹೂಗಳು ಎಲೆಯ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿರುವ ರಸಭರಿತ ಅಂತ್ಯಾರಾಭಿ ಪುಷ್ಪಮಂಜರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ೫ ಕೇಸರಗಳಿರುತ್ತವೆ.ದುಂಡಾದ ಕಪ್ಪನೆಯ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ರಸತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.
    ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹೋಲಿಕೆಯಿರುವ ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಬಸಲೆ ಗಿಡದ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆ ತಿಳಿಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಂತಹವುಗಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಬಸಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಎರಡರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ತರಹದ ಔಷಧಿಯ ಗುಣವಿರುವುದರಿಂದ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
 
## ಉಪಯೋಗಗಳು
#ಇದರ ಬೇರಿನ ಕಷಾಯ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಪಿತ್ತಾಧಿಕ್ಯದಿಂದ ಬರುವ ವಾಂತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
#ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಅರೆದು ಕುರು ಮತ್ತು ಬಾವಿನ ಮೇಲೆ ಲೇಪಿಸಿದರೆ ಬೇಗ ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
#ಎಲೆಯನ್ನು ಅರೆದು ಹಣೆಗೆ ಪಟ್ಟುಹಾಕುವುದರಿಂದ ತಲೆನೋವು ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನೇ ನೆತ್ತಿಗೆ ಲೇಪ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ನೆತ್ತಿ ತಂಪಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಬರುತ್ತದೆ.
#ಎಲೆಯನ್ನು ಪಲ್ಯ ಮಾಡಿ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಮೂತ್ರತಡೆ,ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೀವು,ವೀರ್ಯದೋಷಗಳು,ದಾಹ,ಬಲಹೀನತೆ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ,ಅಲ್ಲದೆ ಪಿತ್ತಸಂಬಂಧದ ಶ್ವಾಸರೋಗಗಳೂ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್ವಾಲಿಸ್

**ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‍ವಾಲಿಸ್** (೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭೩೮ – ೫ ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೦೫),ಪ್ರಥಮ ಮಾಕ್ರ್ವಿಸ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಂಡನಾಯಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರ. ೧೭೮೬ ರಿಂದ ೧೭೯೩ರ ವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿದ್ದ.

## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ೧೭೩೮ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಅರ್ಲ್ ಕಾರ್ನ್‍ವಾಲಿಸನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ. ೧೭೫೭ರಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ. ೧೭೬೫ರ ಅನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕಿಳಿದು ವಸಾಹತುಗಳ ತೆರಿಗೆಯ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

## ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ
* by John Trumbull]]
, located near Yorktown, Virginia]]

೧೭೭೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮರುವರ್ಷವೇ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೈನ್ಯದ ಉಪಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯ ಪದವಿ ದೊರಕಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದು ೧೭೮೦-೮೧ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಜಯಗಳಿಸಿದರೂ ೧೭೮೧ರ ಅಕ್ಟೋಬರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಕ್‍ಟೌನ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗತನಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಧಿಕಾರ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು.

## ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್
ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಗಾರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಯೋಧನೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಇವನನ್ನು ೧೭೮೬ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಉತ್ತಮ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತವನ್ನೀತ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದ. ಇತರರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೂ ಅವನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದುದು ಇವನ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾಳದ ಖಾಯಂ ಗುತ್ತಾ ಪದ್ಧತಿ (ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆವೆನ್ಯೂ ಸೆಟ್ಲ್‍ಮೆಂಟ್) ಮತ್ತು ಭೂಕಂದಾಯ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಟುಟೀಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈತ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವರ್ಗಗಳ ನಡುವಣ ಅಂತರಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಸಮತೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತೋರುತ್ತಿದ್ದುದು ಇದರಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಡಳಿತದಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂದೂ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿಸಿದನಲ್ಲದೆ.೧೭೯೧ ಪೋಲೀಸ್ ದಳವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ.

## ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ
, ruler of the Kingdom of Mysore]]
, c. 1793]]
೩ನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ ನಡೆದದ್ದು ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ೧೭೯೦ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ್ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದ. ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮುತ್ತಿದುದರಿಂದ ಕಾರ್ನ್‍ವಾಲಿಸ್ ಮರಾಠರ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಮನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೈಸೂರಿನ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿಹೋಗಿ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಮುತ್ತಲಾಗಿ, ಟಿಪ್ಪು ಶರಣಾಗತನಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾರ್ನ್‍ವಾಲಿಸನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ. ಈತ ಲಂಡನಿಗೆ ಮರಳಿದಾಗ ೧೭೯೩ರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ *ಮಾಕ್ರ್ವಿಸ್* ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು  ಮತ್ತು ಸಚಿವಮಂಡಳಿಯ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ *ಮಾಸ್ಟರ್-ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಡ್‍ನೆನ್ಸ್'' ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.

## ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ
ಈತ ೧೭೯೮ರಿಂದ ೧೮೦೧ರ ವರೆಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ (ವೈಸ್‍ರಾಯ್) ಕೆಲಸಮಾಡಿದ. ೧೭೯೮ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಂಗೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಡಗಿಸಿದ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ವಿಲಿಯಂ ಪಿಟ್ಟನ ಏಕತಾನೀತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ, ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆರೆಂಜ್ ಜನರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ. 3ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್ ದೊರೆ ಕೆಥೊಲಿಕರಿಗೆ ಮತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಈತ ೧೮೦೧ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ. ಏಮಿಯನ್ ಶಾಂತಿ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟನಿನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಧಾನಕಾರನಾಗಿ ಇವನು ನೇಮಕವಾದ್ದು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ.

## ನಿಧನ
೧೮೦೫ರಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಭಾರತದ ಗೌರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಈತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೫ರಂದು ಘಾಜೀಪುರದಲ್ಲಿ ಮೃತ ಹೊಂದಿದ.. ಅಲ್ಲಿ ಇವನ ಸ್ಮಾರಕವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*The Peerage profile of Cornwallis
* Letters of Cornwallis from the American Revolution 
* 1781: The World Turned Upside Down 

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಸಾಬೂನು

## ಸೋಪು(ಸಾಬೂನು)
ಪುರಾತನ ರೋಮನ್ನರು ಕೂಡ ಮರಳು ಅಥವಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ನೊರೆಯಂತಹ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಮೈ ಉಜ್ಜಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೇಹದಿಂದ ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಬೂನಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ನಂತರ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಚರಿತ್ರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನ ಚೀನೀಯರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಬಳಸದೆ, ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಹಿಂಡಿದ ಎಣ್ಣೆ ಬಳಸಿ ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಸಿದ ಶ್ರೇಯ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆಲಿವ್ ತೈಲ, ಪರಿಮಳ ಸೂಸುವ ಮರಗಳ ತೈಲ. ಕ್ಷಾರ ದ್ರಾವಣ ಬಳಸಿ ಸಾಬೂನನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇವರು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಏಳನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಬ್ಲಸ್ ಕುಷಾ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ರಾಗಳಲ್ಲಿ ಸುವಾಸನೆ ಭರಿತ, ಬಣ್ಣ ಹೊಂದ್ದಿದ್ದ ಸಾಬೂನುಗಳು ತಯಾರಾದವು. ಈ ಸಾಬೂನುಗಳು ದ್ರಾವಣ ಮತ್ತು ಘನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದವು. ಶೇವಿಂಗ್ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಬೂನನ್ನು ಈ ತಜ್ಞರು ರೂಪಿಸಿದರು.

ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದು ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಟಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗಳು ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟಾದವು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ, ಶೇವಿಂಗ್, ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಬೂನುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹಾಕುವ ಕೆಲಸವೂ ನಡೆಯಿತು. ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಆಲಿವ್ ನಂತಹ ಮರಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿತ ಸಾಬೂನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಯಿತು. ಈಗಲೂ ಈ ಸಾಬೂನುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ ಆಗುವವರೆಗೂ ಸಾಬೂನುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಬೆಲೆ ಕೂಡ ದುಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಸಾಬೂನುಗಳು(ಬಾರ್ ಸೋಪ್) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವಂತಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ 'ಸಾಬೂನು' ಅಥವಾ 'ಸೋಪ್'ಗೆ ೬೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ ಇದೆ. ಸಾಬೂನಿನ ಮೂಲ ಮಾದರಿ ತಯಾರಾಗಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೮೦೦ರಲ್ಲಿ. ಪುರಾತನ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ ಜನರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಬೂದಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಕುದಿಸಿ ನೊರೆ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜೆಲ್ ರೂಪದ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಉಣ್ಣೆ ನೇಯಲು) ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೫೫೦ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎಬರ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲೂ (ಕಾಗದ) ಸಾಬೂನಿನ ಮೂಲ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ತೈಲವನ್ನು ಕ್ಷಾರೀಯ ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಾಬೂನನ್ನು ಹೋಲುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಔಷಧವಾಗಿಯೂ ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ನರು  ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಾಯ, ಚರ್ಮರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಇದು ರಾಮಬಾಣವಾಗಿತ್ತು.

ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿ

**ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿ**ಯನ್ನು  ಖರೋಷ್ಠ ಎಂಬುವನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅರಾಮೇಯಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ 'ಖರೋಷ್ಠ' ಎಂಬ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲೂ 'ಖರೋಷ್ಠಿ' ಎಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡಿರಿಂಜರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ದಾಸಗುಪ್ತ ಎಂಬುವವರು, 'ಖರೋಷ್ಠಿ' ಎಂಬ ಪದವು ಇರಾನಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ 'ಖರಪೂಸ್ತ' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. 'ಖರಪೂಸ್ತ' ಎಂದರೆ ಕತ್ತೆಯ ಚರ್ಮ ಎಂದರ್ಥ. ಪುಸ್ತಕ ಎಂಬ ಪದವು 'ಪೂಸ್ತ' ಎಂಬುದರಿಂದ ಬಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

## ಇತಿವೃತ್ತ
*ಖರೋಷ್ಠಿ* ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹಾಗೆ ಕರೆಯಲು ಕಾರಣಗಳೇನು? ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಮೊದಲಿಗೆ ಇದು ಮ್ಲೇಚ್ಛರ ಲಿಪಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕತ್ತೆಯ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಬರವಣಿಗೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತೀಯರು 'ಕತ್ತೆಯ ತುಟಿ'(ಖರ-ಓಷ್ಠ) ಎಂದು ಕುಚೋದ್ಯದಿಂದ ಕರೆದಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅರಾಮೇಯಿಕ್ ಲಿಪಿಗೂ ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿಗೂ ಬಹಳ ಹೋಲಿಕೆಗಳಿವೆ. ಖರೋಷ್ಠಿಲಿಪಿ ಸು. ಪ್ರ.ಶ..ಪು. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮ ವಾಗಿರಬೇಕು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬರದೆ, ಕೇವಲ ವಾಯುವ್ಯಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಶೋಕನ ಶಾಬಾಸ್ಗರಿ ಮುಂತಾದಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳು ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅರಾಮೇಯಿಕ್ ಲಿಪಿಗೂ ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿಗೂ ತುಂಬ ಹತ್ತಿರದ ಹೋಲಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಭಾಷೆ ಅರಾಮೇಯಿಕ್ ಲಿಪಿಯಿಂದ ಉಗಮಗೊಂಡಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಲಿಪಿಗಳು ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಧುನಿಕ ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಎಡಭಾಗದಿಂದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಓದಿದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್ ಕನ್ನಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಮ್.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ: ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್

ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣಕಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಂಕಿಅಂಶ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಡಾಟಾಬೇಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪುಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಟವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಚಕ್ರೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಹನ ಮಾಡಿ, ಅಂಕಿಅಂಶ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಟವನ್ನು ಪ್ರತೀ ೧೫-೨೦ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೀಕ್ಷಕನು ಪುಟವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಡಿಕೋಡರ್'ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್'ಗೆ ಅಥವಾ ರೇಖಾಕೃತಿ ರೂಪದೊಳಕ್ಕೆ ಪಡೆದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರೊಸೆಸರ್'ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ವೀಕ್ಷ್ಕನು ತನಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವ ಪುಟವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಕೀಲಿ ಪ್ಯಾಡಿನ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. "ಡಿಕೋಡರ್" ಎಂಬುದು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಪುಟವನ್ನು ತನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ೪೦ ಅಕ್ಷರಗಳಿರುವ ೨೪ ಸಾಲುಗಳು ಒಂದು ಪುಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆಕರ್ಷಕ ಪರದೆ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಡಲು ಕೆಲವು ಅಕ್ಷರಗಳು ಖಾಲಿ ಇರಬಹುದು.

ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಬಹುದು. ವಹನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಚ್ ಅನ್ನು ಅದುಮಿದರೆ ಟಿ.ವಿ ಪರದೆಯ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ೬೨೫ ಸಾಲುಗಳಂತೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ೬೨೫ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ೩೧೨ ಸಾಲುಗಳು ಸ್ಥಳ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ೩೧೨ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ೨೮೦ ಮಾತ್ರ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉಳಿದವು ದೂರದರ್ಶನ ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವರ್ತಮಾನ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್'ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ವರ್ತಮಾನ ಏಜೆನ್ಸಿಜಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತದೆ. ವರ್ತಮಾನ ಏಜೆನ್ಸಿಯು, ಸಮಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ "ಹಿಂದೂಪತ್ರಿಕೆ" ಯನ್ನು ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಮಾಚಾರ ತಲೆಬರಹಗಳನ್ನು ಉಪಶಿರೋನಾಮೆ(ಸಬ್ ಟೈಟಲ್ಸ್)ಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ರೈಲುಗಳ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳ ಹೊರಡುವ ಸಮಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಹವಾಮಾನ, ಕ್ರೀಡೆ, ಸಿನಿಮಾ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಇದು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ಮಹಾಗುರು ಎಜ್ಯುಕೆಶನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ

[ ಚುಟುಕು ಲೇಖನ]
ಮಹಾಗುರು ಎಜ್ಯುಕೆಶನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ

## ಇತಿಹಾಸ
ಮಹಾಗುರು ಎಜ್ಯುಕೆಶನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್. ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
## ಧ್ಯೇಯಗಳು
* ಅರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಬುಧ್ದಿವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವದಗಿಸುವದು.
* ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು.

## ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
* ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ನೀಡುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟಗಳು
ಮೂಡುಗಟ್ಟಿನ ಗಿಡ

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು:ಸ್ಪಿರಾಂಥಸ್ ಇಂಡಿಕಸ್

ಸಸ್ಯದ ಕುಟುಂಬ:ಆಸ್ಟಿರೇಸಿ

## ಕನ್ನಡದ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು
*ಕರಂಡ
*ಬೋಡುಕಡಲೆ
*ಮುಂಡಿಕಸ
## ಇತರ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರುಗಳು
*ಸಂಸ್ಕೃತ-ಮುಂಡರಿಕ,ಮುಂಡಿ,ಬಿಕ್ಷುಗಪರಿವ್ರಾಜ್.
*ಹಿಂದಿ-ಮುಂಡಿ,ಗೋರಕ್ ಮುಂಡಿ.
*ತಮಿಳು-ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಾರಂಡೈ,ವಿಷ್ಣುಕರಂಡೈ.
*ತೆಲುಗು-ಬೊಡಸವಮು,ಬೊಡಸೊರಂ,ಬೋಡತರಪು ಚೆಟ್ಟು.
*ಇಂಗ್ಲೀಷ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ವೀರಾಂತಸ್,
*ಈಸ್ಟ್-ಇಂಡಿಯನ್-ಗ್ಲೋಬ್-ತಿಸಲ್.
## ಪರಿಚಯ
ಈ ಮೂಲಿಕೆಯು ಭತ್ತ ಕೊಯ್ಲಾದ ಮೇಲೆ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಇದು ಕೆರೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ, ಕಾಲುವೆಯಂಚಿನಲಿ ಮತ್ತು ಒದ್ದೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಮೂಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಗ್ರಂಥಿ ರೋಮಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಮುಟ್ಟಲು ಅಂಟು ಅಂಟಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಜೊತೆಗೆ ವಾಸನೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.ಕಾಂಡವು ಹರಡಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಚಿಕ್ಕ ತೊಟ್ಟಿನ ಎಲೆಗಳು ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಎಲೆಗಳ ಅಂಚು ಹಲ್ಲಿನಂತೆ ಇಲ್ಲವೆ ಗರಗಸದ ಹಲ್ಲಿನಂತಿರುತ್ತದೆ.ಎಲೆಯ ಕಂಕುಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹೂವಿನ ಚೆಂಡಿರುತ್ತದೆ.ಹೂವಿನ ಚೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪು ಹೂಗಳಿರುತ್ತವೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು
#ಬೇರಿನ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಅರೆದು ಮಜ್ಜಿಗೆಯೊಡನೆ ಕುಡಿಸುವುದರಿಂದ ರಕ್ತ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಇದೇ ಗಂಧವನ್ನು ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯ ಮೊಳಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಲೇಪನವಾಗಿ ಸಹ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
#ಬೇರನ್ನು ನೀರಿನೊಡನೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರೆದು ರಸ ಹಿಂಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಈ ರಸದ ೧/೨ ಭಾಗದಷ್ಟು ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ಸೇರಿಸಿ ಕಾಯಿಸಿ ಎಣ್ಣೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.೨ಡ್ರಾಂ (೧೦ ಮಿ.ಲೀ.ನಷ್ಟು) ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬರಿಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿವಸ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೪೧ ದಿವಸ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಪುರಷತ್ವ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
#ಬೇರನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಚೂರ್ಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಿವಸಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨-೫ಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆನೋವು ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಂತುಹುಳುಗಳಿದ್ದರೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ.ಬೀಜವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೂ ಇದೇ ಗುಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
#ಪಾತಾಳಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೂಡುಗಟ್ಟಿನ ಬೇರಿನ ತೈಲವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲವು ಕಾಲ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಬಲವೀರ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
#ಮೂಡುಗಟ್ಟಿನ ಗಿಡದ ಸಮೂಲದ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದೊಡನೆ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಅಂಗುಲಿವಾತ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.
#ಮೂಡುಗಟ್ಟಿನ ಗಿಡದ ಸಮೂಲದ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಮಂದದೃಷ್ಟಿ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
#ಗಿಡದ ಸ್ವರಸ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕಾಮಾಲೆ,ಅಜೀರ್ಣ,ಹೊಟ್ಟೆನೋವು,ಪಿತ್ತಕೋಶ ಮತ್ತು ಮೇದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಊತ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.
#ಗಿಡದ ಸಮೂಲವನ್ನು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಚೂರ್ಣಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನೊಡನೆ ಸುಮಾರು ೧೦ಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಸರ್ವರೋಗಗಳು ಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ.
#ಎಲೆಗಳನ್ನು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಚೂರ್ಣಮಾಡಿ ೨೦ಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಚೂರ್ಣವನ್ನು ದಿವಸಕ್ಕೆರೆಡು ಬಾರಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತವೆ.ಜೊತೆಗೆ ನರಗಳಿಗೆ ಬಲವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
#ಎಲೆಯ ರಸಕ್ಕೆ ಕರಿ ಮೆಣಸಿನಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಸೂರ್ಯಾವರ್ತ ತಲೆನೋವು (Hemicrania-day time headache) ಮತ್ತು ಅಪಸ್ಮಾರ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.
#ಹೂವಿನ ಚೆಂಡನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ರಕ್ತ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.

## ಪಶುರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ
ಮೂಡುಗಟ್ಟಿನ ಗಿಡದ ಚಿಗುರೆಲೆಯನ್ನು ಹಿಂಡಿ ರಸ ತೆಗೆದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಎಗ್ ಭುರ್ಜಿ

thumb
**ಎಗ್ ಭುರ್ಜಿ** ಅಥವಾ **ಮೊಟ್ಟೆ ಭುರ್ಜಿ** ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಿರುವ ಒಂದು ತಿನಿಸು. ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಂಬಲ್ಡ್ ಎಗ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಿ ತಿನಿಸಾದ *ಅಕೂರಿ* ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಎಗ್ ಭುರ್ಜಿ ಸಮಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನವೇ ಆದ ತಿನಿಸು. ಭಿನ್ನತೆ ಅದರ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಟೆ ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಮತ್ತು ಐಚ್ಛಿಕ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸೇರಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಬಹುದು. ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಪನೀರ್ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಹೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಕಲಕಿದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಟೊಮೇಟೊಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು, ಇದರಿಂದ ತಿನಿಸಿಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಹುಳಿ ಸುವಾಸನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ತಿನಿಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತಣಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡ ಬೇಯಿಸಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರುಚಿ ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಬಟಾಣಿ, ಗಜ್ಜರಿ, ದೊಣ್ಣೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೋಲುವಂಥ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಈ ತಿನಿಸಿಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಬೆಳವಲ

**ಬೆಳವಲ** (**ಬೇಲದ ಹಣ್ಣು**) (***ಲೀಮೊನಿಯಾ ಆಸಿಡಿಸೀಮಾ***) ಏಕೈಕ ಮಾದರಿಯ ಪಂಗಡ **ಲೀಮೋನಿಯಾ**ದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರಜಾತಿ. ಇದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮತ್ತು ಇಂಡೋಚೈನಾಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಸ್ಯ ಅದರ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒರಟು, ಮುಳ್ಳಿರುವ ತೊಗಟೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ೯ ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮರ. ಎಲೆಗಳು ೫-೭ ಪರ್ಣಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಗರಿಯಂಥವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ಣಕ ೨೫-೩೫ ಮಿ.ಮಿ. ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ೧೦-೨೦ ಮಿ.ಮಿ. ಅಗಳವಾಗಿದ್ದು, ಜಜ್ಜಿದಾಗ ಸಿಟ್ರಸ್ ಪರಿಮಳ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ೫-೯ ಸೆ.ಮಿ. ವ್ಯಾಸದ ಒಂದು ಬೆರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹುಳಿ ಅಥವಾ ಸಿಹಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಅದು ಒಡೆದು ತೆರೆಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿ ತೊಗಟೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಂಟಂಟಾಗಿರುವ ಕಂದು ತಿರುಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ನೋಡಲು ಬಿಲ್ವದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ ಮೂಲದ ಈ ಹಣ್ಣಿಗೆ ಇರುವ ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರುಗಳ ಬೇಲ,ಬ್ಯಾಲ,ಮಳೂರ,ಮನ್ಮಥ-ಪುಷ್ಪಫಲ ಎಂದು.ಸಂಸ್ಕ್ರತದಲ್ಲಿ ದಾದಿಫಲ,ದಂತಫಲ,ಗಂಧಫಲ,ಗೋಪಕರ್ಣ,ಗ್ರಾಹಿ,ಗ್ರಂಥಿಫಲ,ಕಪಿಪ್ರಿಯ,ಕರಂಜಫಲಕ,ಮನ್ಮಥ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಇವೆ. ಇದು ಫೆರೋನಿಯ ಎಂಬ ಉಪವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮರ.ಇದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಎಲೆ ಉದುರಿಸುವ ಮರ.ದ್ವಿಲಿಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಹೂಗಳ ಒಂದೇ ಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಥ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಿಂದ ದೊಡ್ದ ಗಾತ್ರದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಗೋಲಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲ್ಮೆ ಒರಟ್ಟಾಗಿದ್ದು ಬೂದಿಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಕರಟ ಗಡಸು,ಅದನ್ನು ಹೋಳು ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾಸನೆಯ ಮೃದುವಾದ, ಸಿಹಿ-ಹುಳಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದ ತಿರುಳಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಬೀಜಗಳು ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ್ಯ ಕಾಲದ ಈ ಹಣ್ಣಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಯೋಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ವೈದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳಾದ ಚರಕ ಮತ್ತು ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಔಷಧಿಯ ಗುಣಗಳು
ದೋರೆಗಾಯಿ ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒಗರಾಗಿದ್ದು ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.ತಿರುಳು ಚೈತನ್ಯದಾಯಕವಾಗಿದ್ದು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿರೇಚನಕ್ಕೆ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ತಿರುಳು ಶೈತ್ಯಕಾರಕ, ವಾತಹರ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕಾರದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳಿನ ಸೇವನೆಯೂ ಹಲ್ಲಿನ ವಸಡುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಮ್ಮು, ಗೊರಲು, ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆ, ಗಂಟಲು ನೋವು ಮತ್ತು ಕಿವಿನೋವುಗಳಿಗೆ ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಔಷಧ. ಪ್ರತಿದಿನ ತಿರುಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ ಬಳಸಬಹುದು ಅಥವಾ ರಸವನ್ನು ಹಿಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಳಸಬಹುದು. ಬೇಲದ ಕಾಯಿ ತಿರುಳನ್ನು (ಬೀಜ ಸಹಿತ) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುಟ್ಟಿ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ  ಆಮಶಂಕೆ ಮತ್ತು ಅತಿಸಾರ ನಿಲ್ಲುವುದು. ಬೇಲದ ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನ ಜೊತೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಪಿತ್ತ ಶಮನವಾಗುವುದು. ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳ್ಳನ್ನು ಶುಂಠಿಯ ರಸದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ ಬಹುಮೂತ್ರ ಪರಿಹಾರವಾದೀತು. ಇದರಲ್ಲಿ ರಂಜಕದ ಅಂಶ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಣ್ಣಿನ ಸೇವನೆಯು ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ನರ ಗಳನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಜ್ನಾಪಕಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

## ತಳಿಗಳು
ಬೇಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ತವಾದ ತಳಿಗಳಿಲ್ಲವಾದಾರೂ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ದ ಗಾತ್ರದ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆ ಬಗೆಯು ಹುಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ ಎರಡನೆಯದು ಸಿಹಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣುಗಳು
ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್

**ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್** ಹಾಗೂ ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಒಂದೇ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ವಿಡಿಯೋಟೇಕ್ಸ್ಟ್ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಂದಾದಾರನು ಒಂದು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಗಣಕಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಗಣಕಯಂತ್ರವು ದೂರವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಒಂದು ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಟೇಪಿನ ಮೇಲೆ, ಡಿಕೋಡರ್'ನಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿ ದೂರದರ್ಶನ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ದೂರದರ್ಶನಗಳೆರಡರ ಮೇಲೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ವೀಕ್ಷಕನು ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ದೂರವಾಣಿ ಮಾರ್ಗವು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಕಡಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವವನು ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಮೂಲವು ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆ ಸಮಯದವರೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಗಣಕಯಂತ್ರವು, ಅಂಕಿ ಅಂಶದ ಮೂಲದಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅದನ್ನು ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದಾದಾರನು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ಕಳ್ಳಹಕ್ಕಿ

**ಕಳ್ಳಹಕ್ಕಿ** ಕಾರ್ವಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಹಕ್ಕಿ (ಟ್ರೀ ಪೈ). ಬಿಳಿ ಕೋಗಿಲೆ ಇದರ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮ.ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಗಳ ನಿವಾಸಿ.
## ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು
ಡೆಂಡ್ರೊಸಿಟಿ ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿನ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸುಮಾರು 17-70 ಸೆಂ.ಮೀ. ವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದ್ದವಾದ ಬಾಲ ಇದೆ. ಪುಕ್ಕಗಳ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು, ಬಿಳಿ, ನೀಲಿ, ಹಸಿರು, ಹಳದಿ, ಕಂದು, ಕೆಂಗಂದು ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವು ರೀತಿಯದು. ಕೆಲವು ಪ್ರಬೇಧಗಳಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಬಾಲದ ಪುಕ್ಕಗಳ ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟಿಗಳಿವೆ. ಇದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು, ಕೀಟಗಳು, ಹಲ್ಲಿಗಳು, ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟ ಸ್ತನಿಗಳು ಮುಂತಾದವೆಲ್ಲ ಇವುಗಳ ಆಹಾರ. ಕೆಲವು ಪ್ರಬೇಧಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಡಬಲ್ಲವು.
## ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಜಾತಿಯ ಐದು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ:
1. ಡೆಂಡ್ರೊಸಿಟ್ಟ್ ವೆಗಬುಂಡ (ಭಾರತದ ಕಳ್ಳ ಹಕ್ಕಿ)
2. ಡೆಂಡ್ರೊಸಿಟ್ಟ್ ಫೆರ್ಮೊಸೆ (ಬೂದು ಕಳ್ಳಹಕ್ಕಿ)
3. ಡೆಂಡ್ರೊಸಿಟ್ಟ್ ಲೊಕೊಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರ್ (ಬಿಳಿ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕಳ್ಳಹಕ್ಕಿ)
4. ಡೆಂಡ್ರೊಸಿಟ್ಟ್ ಪ್ರಂಬಾಲಿಸ್ (ಕರಿಹುಟ್ಟಿನ ಕಳ್ಳಹಕ್ಕಿ)
5. ಡೆಂಡ್ರೊಸಿಟ್ಟ್ ಬೈಲೇಯಿ (ಅಂಡಮಾನಿನ ಕಳ್ಳಹಕ್ಕಿ)
## ಬಾಹ್ಯ್ಸ ಸ್ಂಪರ್ಕಗಳು
*Treepie videos on the Internet Bird Collection

ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಸರ್ಕಸ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್

**ಸರ್ಕಸ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್** ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಎಗ್ಮೋರ್(ಚೆನೈ) ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಜಯವಾಡ ಮೂಲಕ ಕಾಕಿನಾಡ ಬಂದರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ (COA) ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಾ ಒಂದು  ಡೈಲಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣಗಳಾದ ನೆಲ್ಲೂರು, ಚಿರಳ, ವಿಜಯವಾಡ, ರಾಜಮುಂಡ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಾಕಿನಾಡ ಇವೆ. ರೈಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 702 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.

## ಆಗಮನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನ 
17:20 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕಾಕಿನಾಡ ಬಂದರುಗೆ ಚೆನೈ ಎಗ್ಮೋರ್ ರಿಂದ ರೈಲು ಸಂಖ್ಯೆ 17643 ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್  ಸಂಖ್ಯೆ. 9 ರಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತದೆ   09:40 ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ  ಮರುದಿನ ಕಾಕಿನಾಡ ಬಂದರು ಇಂದ ರೈಲು ಸಂಖ್ಯೆ 17644    ಪ್ರತಿದಿನ 14:40 ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮರುದಿನ 06:30 ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನೈ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
## ಲೊಕೊ
ರೈಲನ್ನು WAP -7 ಲಲ್ಲಗುದ  (LGD) ಮೂಲಕ ಕಾಕಿನಾಡ ಬಂದರಿಗೆ ಚೆನೈ ಎಗ್ಮೋರ್ ಮತ್ತು ವಿಜಯವಾಡ ಜಂಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು WDP -1 ವಿಜಯವಾಡದ ಜಂಕ್ಷನ್ನಿಂದ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ ಇದು ವಿಜಯವಾಡ (BZA) ಮತ್ತು ಕಾಕಿನಾಡ ಬಂದರಿನ  ನಡುವೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ

## ಕುಂಟೆ ಹಂಚಿಕೆ 
ಈ ರೈಲು (17652/17651) ಕಚೆಗುದ ಚೆನೈ ಎಗ್ಮೋರ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಕುಂಟೆ ಹಂಚಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ

ಸರಾಸರಿ ವೇಗ ಮತ್ತು ಕಂಪನ

ರೈಲು ಪ್ರತಿದಿನವು 43 ಕಿಮೀ / ಗಂ ಸರಾಸರಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರೈಲುಗಳು
ಕಳಿಂಗ ಪಕ್ಷಿ

**ಕಳಿಂಗ ಪಕ್ಷಿ** ಪ್ಯಾಸ್‍ರಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣದ ಲ್ಯಾನೈಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಮಾಂಸಹಾರಿ ಹಕ್ಕಿ (ಶ್ರೈಕ್). ಇದನ್ನು ಬುಚರ್ ಬರ್ಡ್ (ಕುಟುಕ ಹಕ್ಕಿ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಮುಳ್ಳುಗಿಡಗಳ ಮುಳ್ಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಕೊಂಚ ಕೊಂಚವಾಗಿ ಹರಿದು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು. ಆದರೂ, ಇದು ಕೇವಲ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಪದ್ಧತಿ ಅಷ್ಟೆ. 
## ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಇದರಲ್ಲಿ ಸು. (29) ಪ್ರಭೇದಗಳಿದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ಲೇನಿಯಸ್ ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರುಳ್ಳ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವು: ಯೂರೋಪು ಹಾಗೂ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ *ಕೆಂಪು ಬೆನ್ನಿನ ಕಳಿಂಗ* (ಲೇನಿಯಸ್ ಕೊಲ್ಲೊರಿಯೊ), ಕೆನಡ ಹಾಗೂ ಅಲಾಸ್ಕಗಳಲ್ಲಿರುವ *ಉತ್ತರದ ಕಳಿಂಗ* (ಲೇ.ಎಕ್ಸ್‍ಕ್ಯುಬಿಟರ್), ಭಾರತದಲ್ಲಿನ *ಕೆಂಪು ಬೆನ್ನಿನ ಕಳಿಂಗ* (ಲೇ.ಶಾಚ್) ಹಾಗೂ ಲೇ. ವಿಟೇಟಸ್. ಲೇ. ಎಕ್ಸ್‍ಕ್ಯುಬಿಟರ್ ಪ್ರಭೇದ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇದೆ.
## ಆವಾಸ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುರುಚಲು ಕಾಡು, ಗೊಬ್ಬಳಿಮರಗಳ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ವಾಸ. 
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿವು. (ಬಹುಪಾಲು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಉದ್ದ ಸು. 7"-10"). ದೊಡ್ಡದಾದ ಮತ್ತು ಅಗಲವಾದ ತಲೆ, ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚುಗಳಿರುವ ಹಾಗೂ ಬಾಗಿರುವ ಬಲವಾದ ಕೊಕ್ಕು, ಮೊನೆಯುಗುರುಗಳುಳ್ಳ ದೃಢವಾದ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ ಬಾಲ-ಇವು ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ದೇಹ ಬೂದು, ಬಿಳಿ, ಕರಿ, ಕಂದು, ಹಸಿರು ಹಾಗೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳ ರೆಕ್ಕೆ ಪುಕ್ಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಹಾಡುಹಕ್ಕಿಗಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳ ಧ್ವನಿ ಕಿವಿಗೆ ಹಿತಕರವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಬಗೆಯವು ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅನುಕರಿಸಬಲ್ಲವು. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಕೀಟಗಳು, ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಓತಿ, ಹಲ್ಲಿ, ಇಲಿ ಮುಂತಾದ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮುಂತಾದವು ಇವುಗಳ ಆಹಾರ. ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೂತು ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಇವು ಕಾಯುತ್ತವೆ. ಬೇಟೆ ಕಾಣಿಸಿದ ತತ್‍ಕ್ಷಣ ಹದ್ದು ಡೇಗೆಗಳಂತೆ ಅದರ ಮೇಲೆರಗಿ ತಮ್ಮ ಚೂಪಾದ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕಾಲುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಶಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ಮರದ ಮುಳ್ಳಿಗೊ ತಂತಿಬೇಲಿಗೊ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ತೂಗು ಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಕಳಿಂಗ ಪಕ್ಷಿಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ತೂಗುಹಾಕಿರುವ ಕೀಟಗಳು, ಇಲಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸಾಕಿದ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುವುದುಂಟು. ಹೀಗಾಗಿ ಇವನ್ನು ಯಾರೂ ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಳಿಂಗಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿಯೇ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ.
## ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾಲವಾದ ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಜೊತೆಗೂಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಒರಟಾದ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ
. ಹೆಣ್ಣು ಮಾಸಲು ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ, ಮೇಲೆಲ್ಲ ಕಂದು ಅಥವಾ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ 3-6 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣೇ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಕಾವುಕೊಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾವುಕೂರುವ ಕಾಲ ಸುಮಾರು (14-16) ದಿವಸಗಳು. ಗಂಡು ಕಾವುಕೂತ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಆಹಾರ ತಂದುಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ದೊಡ್ಡವಾಗುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಒಂಟಿ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಳಿಂಗ ಪಕ್ಷಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರದ ಕಳಿಂಗ). ಆದರೆ ಈ ವಲಸೆಹೋಗುವಿಕೆ ಬೇರೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವೂ ನಿಯತವೂ ಅಲ್ಲ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Shrike videos  on the Internet Bird Collection

ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕಗಳು
ಚಳ್ಳೆ ಹಣ್ಣು

ಚಳ್ಳೆಹಣ್ಣು (ಇಂಗ್ಲೀಷ್ Bird lime) ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
## ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ
ಸೊಳ್ಳೆ, ಬೊಟ್ಟೆ, ಚೆಡ್ಲು, ಕೆಂದಲ್, ಮಣ್ಣಡಿಕೆ, ಚಳ್ಳಂಟು,ಗೊಣ್ಣೆ ಹಣ್ಣು.
## ಇತರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ
(ಹಿಂದಿ) ಲಸುರ, (ಇಂ) ಅಸ್ಸಿರಿಯನ್ ಪ್ಲಮ್, ಬರ್ಡ್ ಲೈಮ್, (ಸಂ) ಉದ್ದಾಲಕ, ಬೌವರಕ, (ತ) ನರುವಿಲಿ, (ತೆ) ಬಂಕನೆಕ್ಕೆರ.
## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಂಗಡಣೆ
ಕಾರ್ಡೀಯ ಮಿಕ್ಸ (Cordia myxa L.C. obliqua)
## ಕುಟುಂಬ
ಬೊರಾಗಿನೇಸಿ (Boraginaceae) 
## ಹಣ್ಣಾಗುವ ಕಾಲ
ಮೇ- ಜುಲೈ

## ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು
ಪ್ರೋಟೀನ್, ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಪೊಟಾಶಿಯಮ್, ಮೆಗ್ನಿಶಿಯಮ್, ಸುಣ್ಣ.

## ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಮದ್ಯ, ಕಾಯಿಗಳಿಂದ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಸಾಂಬಾರ್.

## ಔಷಧೀಯ ಗುಣ
*ಹಣ್ಣು ವಿರೇಚಕ, ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ, ಶಾಮಕ ಕಫ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮು ನಿವಾರಕ. 
*ಚರ್ಮ ರೋಗ ಮತ್ತು ತುರಿಕೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ತಲೆಗೂದಲು ಬೆಳೆಯಲು ಉತ್ತಮ.
*ಗರ್ಭಕೋಶದ ಹಾಗೂ ಯಕೃತ್ ತೊಂದರೆಗೆ ಹಣ್ಣಿನ ಔಷಧಿ.
*ಚಳ್ಳೆ ಬೀಜದ ಪುಡಿಯಿಂದ ಹುಳಕಡ್ಡಿಯ ಶಮನ.
*ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯದಿಂದ ಅತಿಸಾರ ಹೊಟ್ಟೆನೋವು ಗುಣಮುಖ.
*ಗಾಯಕ್ಕೆ ತೊಗಟೆಯ ಗಂಧ ಲೇಪನ.

## ಸಸ್ಯ ಮೂಲ, ಸ್ವರೂಪ
ಏಷ್ಯಾ ಮೂಲದ ಚಳ್ಳೆಗಿಡ ೮-೧೦ ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು.ಇದು ಹಳ‍್ಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ, ಪೊದೆ ಗಿಡ ಗಂಟಿಗಳು ಇರುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. 
ತೆಳ್ಳನೆಯ ಇಳಿ ಬಿದ್ದ ರೆಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಡಾಕಾರದ ಚೂಪು ತುದಿಯ ದಟ್ಟ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳು. ಚಿಕ್ಕ ಬಿಳಿ ಹೂಗೂಂಚಲು
ಹಸಿರು ಕಾಯಿಗಳಿಗೆ ರೂಪಾಂತರ.  ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ತಿಳಿ ಗುಲಾಬಿ ವರ್ಣದ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರೆದ
ಪಾರದರ್ಶಕ ಸಿಹಿ ಅಂಟಿನ ತಿರುಳು.ಒಗರು ಮಿಶ್ರಿತ ಸಾಧಾರಣ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇದರ ಬೀಜವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
 
## ಸಸ್ಯ ಪಾಲನೆ
ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೨೦೦-೧೫೦೦ ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರ.  ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಉತ್ತಮ. ಬೀಜ ಮತ್ತು ದಂಟುಸಸಿಗಳಿಂದ ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ.
ಹಕ್ಕಿ ಕೋತಿಗಳಿಂದ ಬೀಜಪ್ರಸಾರ.

## ವಿಶಿಷ್ಟತೆ
*ಇದು ಕೋತಿ,ಅಳಿಲು ಮತ್ತು ಹಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹಣ್ಣು.
*ಹಣ್ಣಿನ ಅರೆಪಾರದರ್ಶಕ ತಿರುಳು ಉತ್ತಮ ಅಂಟು.
*ಸೊಪ್ಪು ಪಶುಗಳಿಗೆ ಮೇವು. 
*ದೋಣಿ, ಆಟಿಕೆ, ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆ ಕಲಸಕ್ಕೆ ಮರದ ಬಳಕೆ
*ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಚಳ್ಳೆ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸು' ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಮಾನ್ಯ.
*ಇದನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
*ಇದರ ಮಿಡಿಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
*ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಿನ್, ಕಬ್ಬಿಣ, ಮೆಗ್ನೀಶಿಯಂ, ಪೊಟಾಶಿಯಂ ಹಾಗೂ ಸುಣ್ಣದ ಅಂಶಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
*ಮರದ ತೊಗಟೆ,ಎಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
*ಹಣ್ಣಿನ ಲೋಳೆಯು ಮೂತ್ರವರ್ಧಕವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕ
http://www.ayurvediccommunity.com/AmaraEnglish.asp

ಸಸ್ಯಗಳು

ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ

ಪಿಲಿಕುಳ ಮಂಗಳೂರು ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ೦೧-೧೨ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಹೋಗುವಾಗ ವಾಮಂಜೂರು ಎಂಬ ಸ್ಥಳ ಸಿಗುತ್ತದೆ.  ಇಲ್ಲಿಂದ ಎರಡು ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಎಡಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ ಪ್ರದೇಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.  ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಯುತ ಭರತ್‍‍‍‍‍‍‍‍ಲಾಲ್ ಮೀನ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನ ಈಗಿನ ಶಾಸಕರಾದ ಜೆ.ಆರ್.ಲೋಬೊ, ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶ್ರೀ ಎಚ್ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಭಂಡಾರಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಡಾ.ಕೆ.ವಿ ರಾವ್ ಇವರ ಮುಖಂಡತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಗ ಪಿಲಿಕುಳ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟರು.  

## ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗದಾಮ 
ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಉಳಿಸುವ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶವಾದ ವಾಮಂಜೂರಿನಲ್ಲಿ ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗದಾಮ ನಿಂತಿದೆ.

## ಸ್ಥಳನಾಮ
ಪಿಲಿಕುಳ ಎನ್ನುವುದು ತುಳುವಿನ ಪದ (ಪಿಲಿ+ಕುಳ).ಪಿಲಿ ಎಂದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಎಂದು,ಕುಳ ಎಂದರೆ ಕೊಳ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ "ಹುಲಿಗಳ ಕೊಳ".ಅಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಿಲಿಕುಳ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವು ದಟ್ಟಾರಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳು ಯತೇಚ್ಚವಾಗಿ ಇದ್ದವು.ಹಾಗಾಗಿ ಹುಲಿಗಳು ಅಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆ ಕೆರೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು.ಹಾಗಾಗಿ ಪಿಲಿಕುಳ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.

### ಕುಶಲ ಕರ್ಮಿ ಗ್ರಾಮ 
ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಗ್ರಾಮ ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ ದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗ.  ಇಲ್ಲಿ ಅಳಿದು ಹೋಗುವ ತುಳುನಾಡಿನ ಕೃಷಿ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೆ ಮಾಡುವವ ಮನೆ(ಕುಂಬಾರ), ಅವಲಕ್ಕಿ ಗುದ್ದುವವರ ಮನೆ, ಮರದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರ ಮನೆ(ಬಡಗಿ), ಗಾಣದವರ ಮನೆ(ಗಾಣಿಗ), ಬೆತ್ತ ನೇಯುವವರ ಮನೆ, ಬಟ್ಟೆ ನೇಯುವವರ ಮನೆ(ನೇಕಾರ), ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಚಾರಿಗಳ ಮನೆ(ಕಮ್ಮಾರ), ಕಲ್ಲುಕುಟ್ಟಿಗಳ ಮನೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಮನೆಗಳವರು ಸಂಸಾರ ಸಮೇತ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  
*ನೇಕಾರಿಕೆ
*ಬಡಿಗಾರ
*ಎಣ್ಣೆ ಗಾಣ
*ಅವಲಕ್ಕಿ ಕುಟ್ಟುವುದು
*ಕಮ್ಮಾರಿಕೆ
*ಕುಂಬಾರಿಕೆ

### ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಗ್ರಾಮ 
*ಗುತ್ತಿನ ಮನೆ
*ಗದ್ದೆ ಬೇಸಾಯ
*ಅಡಿಕೆ ತೋಟ
*ಸಿರಿತುಪ್ಪೆ
*ಭತ್ತ ಕುಟ್ಟುವ ಗುಳಿ
*ಕಂಬಳದ ಗದ್ದೆ

### ಸಸ್ಯ ಕಾಶಿ 
ಅಪೂರ್ವ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಇಲ್ಲಿದೆ.ಇಂಡೊ-ಸ್ಪೇನ್ ಸರಕಾರದ ಜಂಟಿ ಅಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಳಿವನ ಆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೆಬ್ಬಲಸು,ರಾಮಪತ್ರೆ,ಜಾಯಿಕಾಯಿ,ಪುರ್ನಪುಳಿ,ಮಾವಿನ ಸ್ಥಳಿಯ ತಳಿಗಳು,ಬಾಗೆ,ಹೊನ್ನೆ,ಅಂಟುವಾಳ,ಕಾಡು ಮಡ್ಡಿ(ದೂಪ),ಕಿಲಾರ್ ಬೋಗಿ,ದರ್ಬೆ,ಕಾಡುಬಾಳೆ,ಇನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಸ್ಯಗಳು ಇವೆ.

### ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ 
*ಪ್ಲಾನಟೋರಿಯಂ

### ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ
ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮದಲ್ಲಿರುವ ೮೨ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಸಂದರ್ಶನ ಸಮಯ:ಬೆಳಗ್ಗೆ ೯:೩೦ ಇಂದ ಸಂಜೆ ೫:೩೦ರ ತನಕ. ವಾರದ ರಜೆ:ಸೋಮವಾರ

### ಪಿಲಿಕುಳ ದೋಣಿವಿಹಾರ ಕೇಂದ್ರ
ಪಿಲಿಕುಳಕ್ಕೆ ಈ ಕೊಳದಿಂದಲೇ ಈಗಿನ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಜನರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಹುಲಿಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಹುಲಿಗಳು(ಪಿಲಿ) ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಕೊಳ(ಕುಳ), ಪಿಲಿಕುಳ ಆಯಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆರೆಯ ಹೂಳೆತ್ತಿ ಈಗಿನಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೋಣಿವಿಹಾರ ಕೇಂದ್ರವಿರುವ ಕೆರೆ ೩೦ ಅಡಿ ಆಳವೂ, ೫ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವೂ ಇದೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
# ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮದ ಜಾಲತಾಣ  

ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಹೋಟೆಲ್ ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್

ಹೋಟೆಲ್ ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ನ ಉನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಗಳ್ವೆಸ್ತೋನ್  ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.  ಬರ್ನಾರ್ಡೊ ಡಿ ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ ವೈ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ನನ್ನು, ಕೌಂಟ್ ಆಫ್  ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್, ಗೌರವಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ  ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಟ್ಟಡ ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 1979 ರಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಹೋಟೆಲ್ ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ನ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾ, ಎ ವಿಂಧಮ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೋಟೆಲ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ, ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೊಟೇಲ್ ಸದಸ್ಯ.

ಗಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್ನ  ನಾಗರಿಕ ಮುಖಂಡರು  ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಆದ ಬೆಂಕಿ ಅನಾಹುತದಿಂದ ಗಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೋಟೆಲ್ (ಬೀಚ್ ಹೋಟೆಲ್) ನಾಶವಾದ ನಂತರ  ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ನ ಹೋಟೆಲ್ ಕಟ್ಟಲು ಯೋಜಿಸಿತ್ತು. 1900 ರ ಹರಿಕೇನ್ ನಂತರ, ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಸಲುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಹೋಟೆಲ್ ಮಿಶನ್ ರಿವೈವಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ರಿವೈವಲ್ ಶೈಲಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮೂರನ್, ರಸ್ಸೆಲ್ & ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನ ಕ್ರೊವೆಲ್, ಮಿಸ್ಸೌರಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಹೋಟೆಲ್ $ 1 ಮಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 1911 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3, 1940 ರಂದು ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ನ ಹೋಟೆಲ್ ಎರಡನೇ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಲೆವಿಸ್ ಮೂಡಿ, ಜೂನಿಯರ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಹೋಟೆಲ್ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಯಾವಾಗ ಜೂಜಿನ ಗಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1940 ಮತ್ತು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಕ್ರಮ ಜೂಜಾಟದ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 1950 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ನ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು.

ಹೋಟೆಲ್, 1971 ರಲ್ಲಿ 1965 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೆರುಗು ನೀಡುವುದು ಪಡೆದರು ಹೋಟೆಲ್ ಹಾರ್ವೆ ಒ ಮೆಕಾರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಡಾ ಲಿಯಾನ್ ಬ್ರೂಂಬರ್ಗ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1979 ರಲ್ಲಿ, ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಣ ಹೊಂದಿತು 1978 ಹೋಟೆಲ್ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವ ಡೆಂಟನ್ ಕೂಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು, 1989 ರಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಗಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಜಾರ್ಜ್ ಪಿ ಮಿಚೆಲ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 1995 ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿತು ಒಂದು ಮ್ಯಾರಿಯೊಟ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಆಯಿತು. ಮಿಚೆಲ್ ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ 1911 ನೋಟ ಹೋಟೆಲ್ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ. ಮಿಚೆಲ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಒಡೆತನದ ಆದರೆ, 1996 ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಗುತ್ತಿಗೆ ಹೆಸರು ಹೋಟೆಲ್ ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಧಮ್ ಹೊಟೇಲ್ ಹಾಗೂ ರೆಸಾರ್ಟ್ಗಳು ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಹೋಟೆಲ್ 226 ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ನ "ಆಟದ ಮೈದಾನ ಸೌತ್ವೆಸ್ಟ್" ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಮಾಜ, ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರಲ್ ಡಗ್ಲಾಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಅರ್ಥರ್ ಮಾಡಿದಂತೆ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳಾದ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಡಿ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಡ್ವೈಟ್ D. ಐಸೆನ್ಹೋವರ್, ಮತ್ತು ಜಾನ್ಸನ್, ಗ್ಯಾಲ್ವೆಜ್ನ ಉಳಿದರು. ಇತರೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಸರುಗಳು ಜಿಮ್ಮಿ ಸ್ಟೆವರ್ಟ್, ಫ್ರಾಂಕ್ ಸಿನಾತ್ರಾ, ಮತ್ತು ಹೊವಾರ್ಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ ಸೇರಿವೆ. 6 ನೇ ಅನೇಕ ಮತ್ತು 7 ನೇ ಮಹಡಿ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಸೀನಿಯರ್ ಕೋಣೆಗಳು ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಕುಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಹಸಿರು ಕಳ್ಳಿಪೀರ

**ಹಸಿರು ಕಳ್ಳಿಪೀರ** ("ಮೆರಾಪ್ಸ್ ಓರಿಯೆಂಟಲಿಸ್") ಕಳ್ಳಿಪೀರ ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಪ್ಯಾಸರೀನ್ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಪ ಸಹಾರಾ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸೆನೆಗಲ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಂಬಿಯಾದಿಂದ ಇಥಿಯೋಪಿಯದವರೆಗೆ,ನೈಲ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ,ಪಶ್ಚಿಮ ಅರೇಬಿಯಾ,ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ  ಭಾರತದಿಂದ ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್ ವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿದೆ. ಈ ಜಾತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೀಟ ತಿನ್ನುವ ಮತ್ತು ಅವು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು, ತೆಳುವಾದ ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೀರಾ ನೀರಿಲ್ಲದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಗರಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ವಿವರಣೆ 
ಇತರ ಕಳ್ಳಿಪೀರಗಳಂತೆ ಇದು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕುಡಿದೆ. ತೆಳುವಾದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ ಸುಮಾರು 9 ಇಂಚು(16-18 ಸೆಂ.ಮೀ)ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು, ೨ ಇಂಚು ಉದ್ದನೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಲಿಂಗಗಳ ದೃಷ್ಟಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಲ್ಲ. ಇಡೀ ಗರಿಗಳ ಹೊಳೆಯುವ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಗಂಟಲು ನೀಲಿ ಲೇಪಿತ ಬಣ್ಣದಿಂದಾಗಿದೆ. ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಚಿನ್ನದ ಹೊಳಪಿನ ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಲೇಪಿತ ಇದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಕಪ್ಪನೆಯ ಒಂದು ರೇಖೆ,ಕಣ್ಣಿನ ಮುಂದೆಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಐರಿಸ್ ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ,ಕಾಲುಗಳು ಗಾಢ ಬೂದು, ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದಾಗಿದೆ. ಅಡಿ ತಳದಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಮೂರು ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಗರಿಷ್ಟ ವೇಗ- ೪೨ ಕಿಮೀ / ಗಂ.

ಆಯಸ್ಸು- ೧೨-೧೮ ವರ್ಷ.

ಜೀವನ ಶೈಲಿ- ಒಂಟಿಯಾಗಿ.

## ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಆವಾಸ 
ಜೇನು ನೊಣ,ಸಣ್ಣ ಹುಳ ಹುಪ್ಪಟೆಗಳು,ಇರುವೆಗಳು ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ.ಜನವಸತಿ ಇರುವೆಡೆ ತಂತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಮಾಡಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ.

## ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ 
ಹಸಿರು ಕಳ್ಳಿಪೀರವನ್ನು ಮೊದಲ ಈಗಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 1801 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪಕ್ಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜಾನ್ ಲಥಾಮ್ ವಿವರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯಗಳು ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರೆಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಉಪ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
* "viridissimus" ಉಪಜಾತಿಯು ಸೆನೆಗಲ್, ಉತ್ತರ ಇಥಿಯೋಪಿಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ (ದೀರ್ಘ ಸ್ಟ್ರೀಮರ್ ಜೊತೆ ಗಂಟಲು, ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಸಿರು ಹೊಂದಿದೆ).
* "ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ" ಉತ್ತರ ಸುಡಾನಿಂದ ನೈಲ್ ಕಣಿವೆವರೆಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
* ಸುಡಾನ್ ನ ಉತ್ತರ ಚಾಡ್ ನಿಂದ "flavoviridis".
* ಅರೇಬಿಯನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ "muscatensis" (ಹೆಚ್ಚು ಹಳದಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಕಿರಿದಾದ ಕಾಲುವೆಯಾಕಾರದ ಗಂಟಲು).
* "ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್" ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಿಂದ(ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆ ಕೆಂಪು ಲೇಪಿತ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ).

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ 
* Internet Bird Collection 
* ‌‌‌Xeno-canto (ಕರೆಗಳು)
* Oriental Bird Images

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
*http://a-z-animals.com/animals/green-bee-eater.
*Winged friends by M Y Ghorpade, ISBN 1900318237.
*ಮಿ೦ಚುಳ್ಳಿ by K.P. Poornachandra Tejaswi ಕೆ. ಪಿ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ.
*ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಪಂಚ: ಹರೀಶ್ ಆರ್.ಭಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮೋದ್ ಸುಬ್ಬರಾವ್.

ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
ಅವಲಕ್ಕಿ ಕುಟ್ಟುವುದು

ಪಿಲಿಕುಳದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಅವಲಕ್ಕಿ ತಯಾರಿಕ ಘಟಕವು ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತ್ತು. ಗ್ರಾಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಹಿಂದೆ ಸುಳ್ಯದ ಕೆಂಚಪ್ಪ ನಾಯಕ್‍‍ರವರು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಬಳಿಕ ಕೇರಳ ಮೂಲದವರು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

### ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧನಗಳು
# ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಕೆ.
# ಹಿಡಿಸೂಡಿ(ಕಸಪೊರಕೆ)
# ಅವಲಕ್ಕಿ  ಕುಟ್ಟುವ ಸಾಧನ
# ಅವಲಕ್ಕಿ ಹಾಕಲು ಪಾತ್ರೆ
# ಕಟ್ಟಿಗೆ(ಯಾವುದೆ ಮಿತಿಗಳು ಇಲ್ಲ)
### ಅವಲಕ್ಕಿವಿಧಗಳು 
# ಪೇಪರ್‍ ಅವಲಕ್ಕಿ
# ದಪ್ಪ ಅವಲಕ್ಕಿ
### ಭತ್ತದ ವಿಧಗಳು
# ಸ್ಥಳೀಯ ಭತ್ತ.
# ಭತ್ತ ಚಿಕ್ಕದು.
### ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ
ಭತ್ತದ ತಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ೧೦ ರಿಂದ ೧೫ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಬೇಯಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ನೀರು ಬಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಒಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ಭತ್ತವನ್ನು ಹಾಕಿ ಹುರಿಯಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಮಂಡಕ್ಕಿಯ ಹದಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಅವಲಕ್ಕಿ ಕುಟ್ಟುವ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ಸುಮಾರು ೧೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕುಟ್ಟಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿ ತಿರುವುತ್ತಿರಬೇಕು. ಕೊನೆಗೆ ಅವಲಕ್ಕಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ೩ ರಿಂದ ೫ ಕೆ.ಜಿ.ಯ ವರೆಗೆ ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ವರ್ಗ:ಕಸುಬುಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು
ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಲೋಕ

ಪರಸ್ಪರ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೊದಮೊದಲಿಗೆ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲ ರಾಜಮಹರಾಜರು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಅಂಚೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಕೆಗೂ ಬಂದಿತು. ಪಾರಿವಾಳಗಳು,ಓಲೆಕಾರರು,ಕುದುರೆ ಅಂಚೆಯಾಳುಗಳು,ಕುದುರೆ ಸಾರೋಟುಗಳು ಮೊದಲಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಅಂಚೆ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಕೊನೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ಬದುಕಿನೊಳಗೆ ಅಂಚೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.೧೯ನೇಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಅಂಚೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿ,ಆ ಸದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೊಂಡ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳೂ ಅಂಚೆ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.ಸರ್ ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಿಲ್ ಅವರು ಅಂಚೆ ರವಾನೆಗೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್(ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ) ಬಹುಬೇಗ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.
## ಅಂಚೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ
thumb|right|ಕ್ವೀನ್ ವಿಕ್ತೋರಿಯ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ,ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಲು ದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಹರಾಣಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.’ಪೆನ್ನಿಬ್ಲಾಕ್’ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾದ  ಅಂಚೆಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ರಾಣಿಯವರ ಭಾವ ಚಿತ್ರವಿತ್ತು. ೧೮೪೦ರ ಮೇ ೬ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಮುಂದಿನ ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ಅಳತೆ,ಆಕಾರ ಹಾಗೂ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು.ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾದವು,ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ರಾಣಿಯ ಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಆರು ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೂರು ಬಗೆಯ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಲ್ಲೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ರಾಣಿ ಮುಖಚಿತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳು ಮುದ್ರಣವಾದ ಮೇಲೆ ಅಂಚೆ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ ವಹಿವಾಟಿಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಕಾಗದದ ತುಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಬರತೊಡಗಿದವು.ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿತ್ರವು ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು,ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಸಹ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿವೆ.ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು(ಮಹಾರಾಣಿ) ಆದ್ಯತೆ ಪಡೆದರೂ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುರೋಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಪಡೆದರು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ರಾಣಿ ಕಿರೀಟ ಹೊತ್ತ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ,ಯಾವ ಪುರುಷರೂ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ, ವಿಷಯ ಅಳವಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಾದವು.ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಜನಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕ ಮೇಲೆ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳೂ ಕೈಗೊಂಡವು.ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ,ಪ್ರಕೃತಿ,ಜನಸಮುದಾಯ,ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳೂ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾದವು.ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಾಯಕರು ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬಳಿಕ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಕಂಡುಬಂದರು. ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಹೊಸತನವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು.
ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ,ರಾಷ್ಟ್ರಚಿಹ್ನೆ ಮೊದಲಾದವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು ಬಳಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತ್ರವು ಅಚ್ಚಾಯಿತು.ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು,ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು,ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಂದವು.ಭಾರತವು ಸಾಧು-ಸಂತರ ನಾಡಾಗಿದೆ.ನಮ್ಮ ದೇಶವಾಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಂತಸ ಸರಣಿಯೊಂದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ೧೯೫೨ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊರ ತಂದಿತು.ಅದರಲ್ಲಿ ಕಬೀರ್,ತುಳಸಿದಾಸ,ಸೂರದಾಸ,ಗಾಲೀಬ್ ಹಾಗೂ ಮೀರಾಬಾಯಿ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದ್ದವು.ಆ ಬಳಿಕ ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ನೆಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.ಸಂತ ಕವಯಿತ್ರಿಯರು,ವೀರವನಿತೆಯರು,ಸಮಾಜ ಪರಿವರ್ತಕರು,ಕವಿ,ಸಾಹಿತಿಗಳು ಇವರಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
thumb|right|ಇಂಡೊನೇಶಿಯದ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ
## ಸಂತ ಮೀರಾಬಾಯಿ
ದರ್ಶನ

**ದರ್ಶನ** 
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ದರ್ಶನ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅರ್ಥ - ’ದೃಶ್ಯತೇ ಅನೇನ ಇತಿ ದರ್ಶನಮ್’ -ಯಾವುದರ ದ್ವಾರಾ ನೋಡುತ್ತೇವೆಯೋ ಅದು ದರ್ಶನ. ವಸ್ತುವಿನ ಸತ್ಯಭೂತವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಸ್ವರೂಪವೇ ನೋಡಬೇಕಾದುದು. ನಾನು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ? ಸರ್ವತ್ರ ದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪವೇನು? ಇದರ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಆಯಿತು? ಇದರ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಯಾರು ಕಾರಣ? ಇದು ಚೇತನವೇ ಅಥವಾ ಅಚೇತನವೇ? ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು? ಜೀವನವನ್ನು ಚನ್ನಾಗಿ ನೆಡೆಸಲು ನಾವು ಯಾವಸಾಧನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕು? ಇಂತಹಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾದ ಸಮಾಧಾನ ಕೊಡುವುದೇ ದರ್ಶನ. ದರ್ಶನವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರ ವೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥವಾದರೂ ಏನು? ಶಾಸ್ತ್ರ ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯು ಆಗಮ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ  ಈ ರೀತಿ ಇದೆ-
ಶಾಸನಾತ್ ಶಂಸನಾತ್ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಶಸ್ತ್ರಮತ್ಯಭಿದೀಯತೇ |
ಶಾಸನಂ ದ್ವಿವಿಧಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಲಕ್ಷಣವೇದಿಭಿಃ |
ಶಂಸನಂ ಭೂತವಸ್ತ್ವೇಕವಿಷಯಂ ನ ಕ್ರಿಯಾಪರಮ್ |
ಶಾಸ್ತ್ರ ಶಬ್ದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯು ಎರಡು ಧಾತುಗಳಿಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾತ್ = ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುವುದು ; ಮತ್ತು ಶಂಸ್ = ಪ್ರಕಟ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿಶೇದರೂಪ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಂಗ್ರಹ ಗ್ರಂಥಗಳು
೧. ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ 
    ಮೂಲ :- ಪಂಡಿತ್ ಬಲದೇವ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ.
   ಅನುವಾದಕರು:- ಎಸ್. ರಾಮಚಂದ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ.

ವರ್ಗ:ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ
ಚಕ್ರಮುನಿ

ಚಕ್ರಮುನಿಯ ತವರೂರು ಮಲೇಷಿಯಾ.ಸತ್ವಯುತ ಸಸ್ಯಮೂಲ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಮುನಿಯೂ ಒಂದು.ಇದರಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ "ಬಹುಜೀವಸತ್ವಗಳ ಹಸಿರು" (ಮಲ್ಟಿವಿಟಮಿನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಕ್ರಮುನಿಯ ಎಲೆ,ಚಿಗುರು ಮತ್ತು ಕಾಂಡವನ್ನು ಹಸಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇಯಸಿ ತಿನ್ನಬಹುದು.ಎಲೆಗಳು ಬೇಯಿಸಿದ ನಂತರ ಹುಳಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹುದುಗು ಬಂದ ಅಕ್ಕಿಯ ಜೊತೆ ಬೇಯಿಸಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ.ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಶುಗಳ ಮತ್ತು ಕೋಳಿಗಳ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಉತ್ತಮ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿನ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
## ಸಸ್ಯವರ್ಣನೆ
ಬಹುಬಳಕೆಯ ಈ ಚಕ್ರಮುನಿ (ಸಾರೊಪಸ್ ಆಂಡ್ರೊಗೈನಸ್) ಯುಫೋರ್ಬಿಯೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.ಇನ್ನು ೨ ರಿಂದ ೩.೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಸಣ್ಣ ಪೊದೆ.ಇದು ಮೃದುವಾದ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅನೇಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಕಿರುಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
## ಮಣ್ಣು
ಫಲವತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಸಿದು ಹೋಗುವಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇದರ ಬೇಸಾಯ ಸಾಧ್ಯ.
## ಹವಾಗುಣ
ಇದು ಚಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಶೀತ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
## ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳು
ಗಿಡಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದಲ್ಲಿ,ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೇ-ಜೂನ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಸೀಸದ ಕಡ್ಡಿಯ ಗಾತ್ರದ ೬ ರಿಂದ ೧೨ ತಿಂಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲಿತ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ೨೦-೩೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ,ಜೂನ್-ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಆನಂತರ  ಅವು ಚಿಗುರು ಒಡೆಯುತ್ತವೆ.ಆಮೇಲೆ ೨ ಘನ ಅಡಿ ಅಳತೆಯ ಗುಣಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು,ಕೆಲವು ದಿನ ಬಿಟ್ಟು ಒಂದು ಬುಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮೇಲ್ಮಣ್ಣಿನೊಡನೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಗುಣಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಬೇಕು.ಆನಂತರ ಒಂದೊಂದು ಗುಣಿಗೂ ಎರಡು ತುಂಡುಗಳಂತೆ ೪೫ ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ೧೨-೧೫ ಸೆಂ.ಮೀ. ಆಳವಾಗಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು.ಗಿಡಗಳು ೯೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದಾಗ ಅವುಗಳ ಕುಡಿಯನ್ನು ಚಿವುಟಿ ಹಾಕಬೇಕು.ಇದರಿಂದ ಗಿಡವು ಪೊದೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
## ನೀರಾವರಿ
ನೀರನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿರಬೇಕು.
## ಕಳೆ ಹತೋಟಿ
ಗಿಡದ ಬುಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಳೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಿರಬೇಕು.
## ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಈ ಗಿಡದ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಕೀಟ ಮತ್ತು ರೋಗ ಬಾಧೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
## ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಇಳುವರಿ
ನಾಟಿಯಾದ ೩ ರಿಂದ ೪ ತಿಂಗಳ ಆನಂತರ ಗಿಡಗಳು ಪೊದೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.ನಂತರ ಪ್ರತಿತಿಂಗಳು ಎಳೆಯ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿ ಸೊಪ್ಪು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.ಒಂದು ಸಲಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಿಡದಿಂದ ಸರಾಸರಿ ೨-೩ ಕೆ.ಜಿ. ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಸವರುವುದರಿಂದ ಗಿಡಗಳು ಸೊಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
## ಉಪಯುಕ್ತ ಭಾಗಗಳು
ಎಲೆ,ಬೇರು,ಕಾಂಡ.
## ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
*ಜೀವಸತ್ವದ ಕೊರತೆ:ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವಸತ್ವ ಎ,ಬಿ,ಸಿಗಳ ನ್ಯೂನತೆಯಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಪ್ರತಿದಿನ ಚಕ್ರಮುನಿ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಹಸಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು ಉತ್ತಮವಾದುದು.ಎರಡು ಚಮಚೆ ಚಕ್ರಮುನಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ರಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಚಮಚೆ ಜೇನು ಬೆರೆಸಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಖಾಲಿಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
*ಮಲಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಮುನಿ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಬೇಕು.
*ಕಣ್ಣಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ:ಚಕ್ರಮುನಿ ಎಲೆಯ ರಸವನ್ನು ದುಂಡುಮಲ್ಲಿಗೆ ಎಲೆಯ ರಸ ಮತ್ತು ದಾಳಿಂಬೆ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಜಜ್ಜಿ ಹಿಂಡಿ ತೆಗೆದು ರಸವನ್ನು ತೆಳುವಾದ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಿ,ಈ ರಸವನ್ನು ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹನಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಉರಿ,ನೋವು ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
## ಅಡುಗೆ
*ಪಲ್ಯ
*ತೊವ್ವೆ
*ಸಾರು
*ಇಡ್ಲಿ
*ದೋಸೆ
*ರೊಟ್ಟಿ
*ಪಾನೀಯ
*ಚಟ್ನಿ
*ತಂಬುಳಿ
*ಶಂಕರಪೋಳೆ
*ವಡೆ
## ಇತರೆ
ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪಶು ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಮುನಿ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
## ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ
*ಇಂಗ್ಲೀಷ್ - ಮಲ್ಟಿವಿಟಮಿನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್
*ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು - sauropus androgynus (L.) Merr.

## ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು (೧೦೦ ಗ್ರಾಂ ಸೊಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ)
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು
http://www.herbsarespecial.com.au/free-herb-information/sweet-leaf.html

ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಎಡಮುರಿ

## ವರ್ಣನೆ
**ಎಡಮುರಿ** ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಸಸಿ ಹಸಿರಾಗಿದ್ದು ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಅಂಚು ಚಿತ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ಕಲಾಛ್ಚೇದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂವು ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡದ ಮದ್ಯದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತದೆ.
ಪುಷ್ಪ ಪಾತ್ರೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ದಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹೂವಿನ ದಳಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿ ಮಧ್ಯೆ ಕೇಸರಿಗಳಿದ್ದು ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ದ ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ದವಾದ ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಕಾಯಿ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವುದು. ಇದು ಹಗ್ಗವನ್ನುಎಡಗಡೆಯಿಂದ ತಿರುವಿದಂತೆ ಕಾಣುವುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ***ಎಡಮುರಿ*** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಔಷಧೋಪಚಾರಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. 
## ಸರಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು
### ಗಜಚರ್ಮ, ಕುಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಚರ್ಮ ವ್ಯಾಧಿಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ
**ಎಡಮುರಿ**ಯಬೇರು, ತೆಂಗಿನ ಬೇರು, ಬೇವಿನ ತೊಗಟೆಯ ಒಳನಾರು, ಹುಣಸೆನಾರು, ಬ್ಯಾಲದನಾರು ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜಜ್ಜಿ, ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಒಣಗಿಸಿ ಶುದ್ಧಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ತೈಲವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.
### ಕುಷ್ಟ, ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಜ್ಜಿ ತುರಿ ನಿವಾರಣೆಗೆ
**ಎಡಮುರಿ** ಗಿಡದ ಬೇರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿ ನಯವಾಗಿ ಚೂರ್ಣ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ನಾಲ್ಕು ವಾರ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿಧವಾದ ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿಗಳು ಗುಣಮುಖವಾಗುವುದು.
### ಕಠಿಣವಾದ ಶೋಭೆಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ
ಅಳಲೆಕಾಯಿ ಸಿಪ್ಪೆ, ದೇವದಾರು, ಶುಂಠಿ, ನೆಗ್ಗಿಲು, ಕೊಮ್ಮೆಬೇರು ಮತ್ತು ಎಡಮುರಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಸಮತೂಕದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನುಣ್ಣಗೆ ಚೂರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ೨ಗ್ರಾಂ ನಷ್ಟು ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಒಂದುಬಟ್ಟಲು ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ ಕಷಾಯಮಾಡಿ ಆರಿದ ಮೇಲೆ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಂತೆ ೭ ದಿವಸ ಕುಡಿಯುವುದು.
### ಅಜೀರ್ಣ, ಅಗ್ನಿಮಾಂಧ್ಯ ಶಮನಕ್ಕೆ
**ಎಡಮುರಿ**ಯ ಬೇರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿ ನಯವಾದ ಚೂರ್ಣ ಮಾಡಿ, ಅಜೀರ್ಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೂರ್ಣ ಸೇವಿಸುವುದು.
### ಕಿವಿ ನೋವು ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣಿನ ನಿವಾರಣೆಗೆ
**ಎಡಮುರಿ**ಯ ಕಾಯಿಯನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ಅರೆದು ಹರಳೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಒಂದೆರಡು ತೊಟ್ಟು ಕಿವಿಗೆ ಬಿಡಬೇಕು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ನೆಲ್ಲಿ

## ಇತರೆ ಹೆಸರು
* ತಮಿಳು : ನೆಲ್ಲಿಮರಮ್, ಅಮಲಕಮ್
* ತೆಲುಗು : ಉಸಿರಿಕ, ತ್ರಿಫಲಮು, ನೆಲ್ಲಿ
* ಮಲಯಾಳ :ಆಮಲಕಮ್, ನೆಲ್ಲಿ
* ಸಂಸ್ಕೃತ :ಧಾತ್ರಿ, ಆಮ್ರಫಲಂ
* ಹಿಂದಿ :ಆಮ್ಲಿಕಾ, ಔಂಲಾ

## ಲಕ್ಷಣ
ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಉದುರುವ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಎಲೆಗಳುಳ್ಳ ಮರ. ತೊಗಟೆಯು ಬಿಳಿ ಮಾಸು ಹಸಿರು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಹೂಗಳು. ಕಾಯಿಗಳು ಗುಂಡಗೆ ಹಸಿರಾಗಿರುವುದು. ಬಲಿತ ಹಣ್ಣು ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾಣುವ ಆರು ರೇಖೆಗಳಿರುತ್ತದೆ.ಒಣಗಿದ ಕಾಯಿ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು, ಒಗರು ಹುಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೆಲ್ಲಿಚೆಟ್ಟು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್  'ಸಿ' ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು
;*ಗಿಡದ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಫಲ ಸಂಗ್ರಹ:

## ಸರಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು
### ತಲೆ ಸುತ್ತು ನಿವಾರಣೆಗೆ
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಚೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸಮ ತೂಕ ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆ ಹಾಕುವುದು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಿವುಚಿ ಶೋಧಿಸಿ, ಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿ ಸೇವಿಸುವುದು.
### ನಿದ್ರೆ ಬಾರದಿರುವಿಕೆಗೆ
ಅಜೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೆ ತಕ್ಕ ಉಪಚಾರ ಮಾಡುವುದು. ಒಂದು  ಟೀ ಚಮಚ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ರಸ ಅರ್ಧ ನೆಲ್ಲಿಚೆಟ್ಟಿನ ಚೂರ್ಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಸೇವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿದ ಹಸುವಿನ ಹಾಲನ್ನು  ಕುಡಿಯುವುದು.
### ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಉರಿ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದ ತಡೆಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ
ದಪ್ಪವಾಗಿರುವ ೫-೬ ಹಸೀ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಿ, ರಸವನ್ನು ಹಿಂಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ನಂತರ ರಸವನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಸಿ, ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕುಡಿಯುವುದು. 
### ಅಸಾಧ್ಯ ಹೊಟ್ಟೆನೋವು ನಿವಾರಣೆಗೆ
ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಹಸಿ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಗಳನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ  ನುಣ್ಣಗೆ ಅರೆದು ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹೊಕ್ಕಳ ಸುತ್ತ ಲೇಪಿಸುವುದು. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ರಸವನ್ನು  ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿಯುವುದು.
### ಮಧುಮೇಹದ ನಿವಾರಣೆಗೆ
ನೆಲ್ಲಿ ಚೆಟ್ಟು ಮತ್ತು ನೇರಳೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಕುಟ್ಟಿ ನುಣುಪಾದ ಚೂರ್ಣ ಮಾಡುವುದು. ಅರ್ಧ ಟೀ ಚಮಚ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಮಜ್ಜಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕದಡಿ ಕುಡಿಯುವುದು. ದಿವಸಕ್ಕೆ ಎರಡು ವೇಳೆ.

## **ಉಪಯೋಗಗಳು**
#ಹಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಇಡೀ ದಿನ ಇಟ್ಟು ನಂತರ ಆ ನೀರನ್ನುತೆಗೆದು ಕುಡಿಸಿದರೆ ಉಷ್ಣದಿಂದಉಂಟಾಗುವ ಕಣ್ಣುಗಳು ಉರಿ, ಉರಿ ಮೂತ್ರ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
#ಎಲೆಗಳ ಕಷಾಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆಜ್ವರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತದಿಂದತಲೆತಿರುಗುವತೊಂದರೆಉಪಕಾರಿ
#ಬೇರಿನಚಕ್ಕೆಯಕಷಾಯವು ಬಾಯಿ ಹುಣ್ಣಿಗೂ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
#ಹಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅರೆದುಮೊಸರಿನೊಡನೆ  ಕುಡಿಸಿದರೆ ಭೇಧಿಯು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
#ಚಿಗುರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಜ್ಜಿಗೆಯಲ್ಲಿಅರೆದು, ಚಟ್ನಿಯನ್ನು  ಮಜ್ಜಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಕೊಟ್ಟರೆಅಜೀರ್ಣವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
#ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಅರೆದುಕೊಬ್ಬರಿಎಣ್ಣೆಯೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿ ತಲೆಗೆ ಹಚ್ಚಿಒಂದೆರಡು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ತೊಳೆದರೆ ಕೂದಲುಕಾಂತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತುಕೂದಲುಉದುರುವುದುತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ
#ನೆಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿ ಜೀವಸತ್ವ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ವೈಟಮಿನ್ ಸಿ ಶೇಖೃತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಗುಳಿಗೆ; ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಕಿತ್ತಳೆ🍊 ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದೂ ಒಂದೇ, ಒಂದು ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಒಂದೇ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಕಾಡು ಬೇವು

**ಕಾಡು ಬೇವು** ಮರವು ಮೇಲಿಯೇಸಿ ಎಂಬ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಮರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಮೀಟರ್‍ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯತ್ತದೆ.ಕಾಡು ಮೇವು ಪದ ಗ್ರಿಕ್ ಭಾಷೆಯ ಮೆಲಿಯ ಅಝೆಡರಖ್ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಮೆಲಿಯ ಅಂದರೆ ಬೂದಿ ಅಝೆಡರಖ್ ಎಂದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರಮರ ಎಂದರ್ಥ. ಇದರ ಕಾಂಡದ ಮೇಲಿನ ತೊಗಟೆಯು ನುಣ್ಣಗಿದ್ದು ಬೂದು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.ಕಾಡು ಬೇವು ಮರವು ಪರ್ಯಾಯ ಜೋಡಣೆಯ ದ್ವಿಗರಿರೂಪಿ ಸಂಯಕ್ತ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಕಿರು ಎಲೆಗಳ ಅಂಚು ಗರಗಸದಂತಿದ್ದು ತುದಿ ಚೂಪಾಗಿದೆ. ಕಿರು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಲದಂತ ನರವಿನ್ಯಾಸವಿದೆ.ಕಿರು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಚೀಲಗಳಿವೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೨೩-೪೫ಸೆ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ.೩-೧೧ಸೆ.ಮೀನಷ್ಟು ಅಗಲವಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಕಿರು ಎಲೆಗಳು ೧.೨-೫ಸೆ.ಮೀನಷ್ಟು ಉದ್ದ ಹಾಗು ೦.೬-೨.೫ಸೆ.ಮೀನಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಹೂವು ಸುವಾಸನೆಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ತೆಳುವಾಗಿದೆ.ಕಾಡು ಮೇವು ಮರವು ಮಾರ್ಚ್ ಹಾಗು ಮೇತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ.ಈ ಮರವು ಬೀಜದಿಂದ ತನ್ನ ವಂಶವವನ್ನು ವೃದ್ದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

## ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು
ಕಾಡು ಬೇವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಲೈಲಾಕ್ ಟ್ರೀ, ದಿ ಬೀಡ್ ಟ್ರೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚುಬೇವು,ಅರೆಬೇವು,ತುರುಕು ಬೇವು,ಗರುಡಬೇವು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬಕೇನ್,ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿತರಕವೇಪ,ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ವೆಂಬು,ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲೆವೆಂಬು,ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಜ್ರಿ,ಸಂಸ್ಕ್ರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷದ್ರು,ಗಿರಿಪತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕಾಡು ಬೇವು ಮರವನ್ನು ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ನೆರಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಔಷಧೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬೀಜದಿಂದ ತೆಗೆದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಔಷಧಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಬೇರನ್ನು ಜಂತು ನಾಶಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ತೊಗಟೆಯ ರಸ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ.ಬೀಜದಿಂದ ತೆಗೆದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮೆದುಳಿಗೆ ಟಾನಿಕ್‍ನಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ರಕ್ತವನ್ನು ಶುದ್ದಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬೀಜವನ್ನು ಸಂದುನೋವು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಎಲೆಗಳು ಕೀಟಗಳನ್ನು ದೂರ ಇಡುತ್ತವೆ.ಇದನ್ನು ಔಷಧಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದರ ಮರದಿಂದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ತಯರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದರ ಒಣಗಿದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಾಲೆಯಂತೆ ಮಾಡಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಅನುಪಮಾ ಪ್ರಸಾದ್

**ಅನುಪಮಾ ಪ್ರಸಾದ್** ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಗಮನಾರ್ಹ ಬರಹಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಕಥಾಸಂಕಲನ,ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಜೀವನ ಕಥಾನಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಬರಹಗಳು ದಮನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮನಸುಗಳ ಆಕ್ರಂದನಕ್ಕೆ, ಶೋಷಿತರ ಒಳ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ದನಿಯಾಗಿವೆ. 
## ಜೀವನ
ಅನುಪಮಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೭, ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ಹೆಗಡೆ, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಗಡೆ. ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕಿನ ಬದಿಯಡ್ಕ ಸಮೀಪದ ನೀರ್ಚಾಲಿನ ಡಾ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಸಾದ್ ಜೊತೆ ಇವರ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
## ಕೃತಿಗಳು
### ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು
*ಚೇತನ
*ಕರವೀರದ ಗಿಡ
*ದೂರತೀರ
*ಜೋಗತಿ ಜೋಳಿಗೆ
### ಜೀವನ ಕಥಾನಕ
*ಅರ್ಧ ಕಥಾನಕ-ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಖ್ಯಾತ ಕಥೆಗಾರ ಎಮ್. ವ್ಯಾಸರ ಕುರಿತು ಅವರ ಮಗ ತೇಜಸ್ವಿ ವ್ಯಾಸರ ನುಡಿಗಳ ಕಥನ ನಿರೂಪಣೆ.
### ನಾಟಕಗಳು
*ಕೆನ್ನೀರು-ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕ
*ಮನಸ್ಸು ಮಾಯೆಯ ಹಿಂದೆ
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*ಕರವೀರದ ಗಿಡ ಕಥಾಸಂಕಲನದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗೆ 2009ನೇ ಸಾಲಿನ (ರಂಗಕರ್ಮಿ ಸದಾನಂದ ಸುವರ್ಣ) ಮುಂಬೆಳಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*ಕರವೀರದ ಗಿಡ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ. 
*ಕರವೀರದ ಗಿಡ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
*ದೂರತೀರ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘ ಬೆಂಗಳೂರು ತ್ರಿವೇಣಿ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
*ದೂರತೀರ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ,"ವಸುದೇವ ಭೂಪಾಲಂ" ದತ್ತಿ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
*ದೂರತೀರ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ "ಬೆಸಗರ ಹಳ್ಳಿ ರಾಮಣ್ಣ" ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
*ದೂರತೀರ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ "ಮಾಸ್ತಿ" ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
*ಅರ್ಧಕಥಾನಕಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘ ನೀಳದೇವಿ ದತ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ.
*ಜೋಗತಿ ಜೋಳಿಗೆ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ 'ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕ್ಕರ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
*ಚೇತಾನ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಕೊಡಗಿನ ಗೌರಮ್ಮ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡದ ಕಥೆಗಾರರು