open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಕಣಿಲೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ

**ಕಣಿಲೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ**
ಮೊದಲಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಅಂತಹ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ  ಕಣಿಲೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಕೂಡಾ ಒಂದು. ಕಣಿಲೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಣಿಲೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲದೆ ಅಮಟೆಕಾಯಿ, ಲಂಬೆ ಹಣ್ಣು ಕೂಡಾ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕಣಿಲೆಕಣಿಲೆ ತಿಂದರೆ  ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ  ಬಾರಿ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಮಾತಿನಿಂದ ಈಗಲೂ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ  ಕಣಿಲೆಯನ್ನು  ತಿನ್ನಬೇಕು ಎಂಬ ಒಳ್ಳೆಯ ನುಡಿ  ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿದೆ.

## ಏನಿದು '**ಕಣಿಲೆ**'?
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, **ಬಿದಿರು ಚಿಗುರು**ಗಳನ್ನು ಮಲೆನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ  ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಕಣಲೆ' ಅಥವಾ 'ಕಳಲೆ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಕಣಿಲೆಯ ಉಪಯೋಗ
ಕಣಿಲೆ ತುಂಬಾ  ಮೆದುವಾಗಿ  ಕೊಯ್ಯಲು ಬಲು ಸುಲಭ. ಇದನ್ನು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಸ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪದಾರ್ಥ ಮಾಡಲೂ ಕೂಡಾ ಉಪಯೋಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ  ಮರಗೆಣಸು ನಲ್ಲಿ ಇರುಂತಹ ವಿಷಪೂರಿತವಾದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗ್ಲೂಕೊಸೈಡ್ (Glucoside) ಇರುವ ಕಾರಣ,  ಉಪಯೋಗ ಮಾಡುವಾಗ ತುಂಬಾ ಜಾಗ್ರತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಉಪಯೋಗ ಮಾಡುವುದರ ಮೊದಲು  ಕಣಿಲೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ  ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಆಗಿ  ಕೊಚ್ಚಿ  ನೀರಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಲು ಹಾಕಬೇಕು.   ಎರಡು, ಮೂರು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಆ ನೀರನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ನೀರನ್ನು ಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ಒಳ್ಳೆ ಬೆಂದ ಬಳಿಕ ಆ ನೀರನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿ, ಕಣಿಲೆಯನ್ನು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

## ಕಣಿಲೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಾನುಗಳು
ಕಣಿಲೆ,
ಅಮಟೆ,
ಉಪ್ಪು,
ನೀರು,
ಕೆಂಪು ಮೆಣಸು,
ಸಾಸಿವೆ,
ಮೆತ್ತೆ,
ಇಂಗು,
ಹಳದಿ,
ಮತ್ತು
ಎಣ್ಣೆ.

## ಕಣಿಲೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು, ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಕಣಿಲೆಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಬೇಯಲು ಇಡಬೇಕು. ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಒಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಬೇಕು. ಕಣಿಲೆಯನ್ನು ಆರಲು ಅಥವಾ ತಣ್ಣಗೆ ಆಗಲು ಬಿಡಬೆಕು, ತಣ್ಣಗೆ ಆದ ಬಳಿಕ ಅಮಟೆಯನ್ನು ಗುದ್ದಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಡಬೇಕು. ಮತ್ತೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಬಾಣಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಸಿವೆ ಹಾಕಿ ಅದು ಹೊಡೆದಾಗ ಅದನ್ನು ಕೆಳಗಿರಿಸಬೇಕು. 
ಅದು ತಣ್ಣಗೆ ಆದ ಬಳಿಕ ಅದಕ್ಕೆ ಮೆಣಸಿನ ಹುಡಿ, ಅರಸಿನ ಹುಡಿ, ಉಪ್ಪು, ಕಣಿಲೆಯ ತುಂಡುಗಳು ಹಾಕಿ ಬೆರಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಅಮಟೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದರೆ ಕಣಿಲೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ತಿನ್ನಲು ಸಿಧ್ಧ. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಡಿಗೆಯ ವಿಧಾನ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ಮೆಣಸಿನ ಗಟ್ಟಿ

**ಮೆಣಸಿನ ಗಟ್ಟಿ**

**ಮೆಣಸಿನ ಗಟ್ಟಿ** ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 
ಮಾಢುವ ತಿನಿಸು. ಮೆಣಸಿನ ಗಟ್ಟಿ  ಕೆಂಪು ಹಣ್ಣಾದ ಮೆಣಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡುವ  ತಿಂಡಿ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ತುಳುನಾಡಿನ ಜೈನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ಬೆಕಾಗುವ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು 
ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು(ಕೆಂಪು ಉದ್ದದ ಮೆಣಸು) - 40 ಗ್ರಾಂ
ಸಣ್ಣ ಮೆಣಸು - 10 ಗ್ರಾಂ
ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ - 25 ಗ್ರಾಂ
ಬೆಲ್ಲ - 75ಜಿರಾಂ
[ಹುಣಸೇ ಹುಳಿ ] - 20 Gms
ಉಪ್ಪು - ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್
[ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ]ಯ ಎಣ್ಣೆ - 25ML
ನೀರು - ೧/೨ ಲೋಟಾ 

## ಇತರೆ ಹೆಸರುಗಳು 
ಮೆಣಸಿನ ಗಟ್ಟಿ (ಕನ್ನಡ)
ಮುಂಚಿದ ಗಟ್ಟಿ (ತುಳು)
ರೆಡ್ ಚಿಲ್ಲಿ ಡಿಪ್(ಇಂಗ್ಲೀಷ್)

## ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ 
ಒಂದು  ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಣಸನ್ನು ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಿಸಬೇಕು.ಮೆಣಸು ತಣಿದ ನಂತರ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದ ಐದು ಅಥವಾ ಆರು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ರುಚಿಗೆ ಬೇಕಾದಸ್ಟು ಬೆಲ್ಲ, ಹುಳಿ ಬೇಕಾದಸ್ಟು  ಹುಣಸೆ ಹುಳಿ, ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಸ್ಟು  ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ  ಸುರುವಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕದೆ ರುಬ್ಬಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ನಂತರ  ಪುನಃ ಅರ್ಧ ಲೋಟ   ನೀರು ಹಾಕಿ ಪುನಃ  ರುಬ್ಬಬೇಕು. ರುಬ್ಬಿದ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಹಾಕಿ ಅರ್ಧ ಚಮಚದಸ್ಟು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಗೆ  ಮೆಣಸಿನ ಗಟ್ಟಿ ಸವಿಯಲು ತಯಾರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಡಿಗೆಯ ವಿಧಾನ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ

**ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ**
ತುಳುವಿನ ಮಳೆಗಾಲದ ಅತೀ ನೆಚ್ಚಿನ **ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ**‌ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ ,  ಒಂದೆಲಗ ಅಥಾವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಎಲೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಚಟ್ನಿ ಆಗಿದೆ. **ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ** ಸೇವನೆಯಿಂದ  ನೆನಪು ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಂಜಿಯೊಟ್ಟಿಗೆ, ದೋಸೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಲುವುದಕ್ಕಾಗಿ **ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ**ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ **ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ**ಯನ್ನು ಉಪಯೋಗ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

## ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಅನ್ನುವ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣ
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಅಥಾವೋ  ತಿಮರೆ ಅಥಾವಾ ಒಂದೆಲಗ  ಒಂದು ಔಷಧೀಯ ಮೂಲಿಕೆ ಹಾಗಾಗಿ ಪುರಾತನ ಗ್ರಂಥಗಳ  ಪ್ರಕಾರ ಇದರಿಂದ ನೆನಪು ಶಕ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ತಿಮರೆಯ ಹೆಸರು ಪೌರಾಣಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಹೆಸರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮೆದುಳು ಮನುಷ್ಯನ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ತಿಮರೆ/ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತಿತ್ತು ಅಂತ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು .
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಯಿದ್ ತಿಮರೆ
ತಿಮರೆಯ ಅಥಾವಾ ಒಂದೆಲಗ ಆಥಾವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಸೆಂಟೆಲ್ಲಾ ಏಷ್ಯಾಟಿಕಾ.

## ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಾನುಗಳು 
ತಿಮರೆಯ ಅಥಾವಾ ಒಂದೆಲಗ ಆಥಾವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ - ೧ ಲೋಟ
ತುರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ - ಅರ್ದ ಲೋಟ
ತೊಗರಿಬೇಳೆ - ೧ ಚಮಚ.
ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ - ಒಂದುವರೆ ಚಮಚ
ಕೆಂಪುಮೆಣಸು -೨ .
ಉಪ್ಪು ರುಚಿಗೆ ಬೇಕಾದಸ್ಟು.
ಹುಣಸೆ ಹುಳಿ - ಚಿಕ್ಕ ತುಂಡು.
ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ - ೧ ಚಮಚ.
ಆದರೆ ತಿಮರೆ/ ಒಂದೆಲಗ/ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ ಯನ್ನು ತೊಗರಿಬೇಳೆ, ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಕೆಂಪುಮೆಣಸು ಹಾಕದೆ ಕೂಡಾ ಮಾಡಬಹುದು.

## ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ 
ಬಾಣಲೆಗೆ ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ, ತೊಗರಿ ಬೇಳೆ, ತುರಿದ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ, ಕೆಂಪು ಮೆಣಸು, ಹುಳಿ ಹಾಕಿ ಹದ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿಸಬೇಕು. ಉರಿಸಿದ ಈ ಸಾಮಾನುಗಳಿಗೆ ತಿಮರೆ ಅಥಾವಾ ಒಂದೆಲಗ ಆಥಾವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಿಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಸ್ಡಲ್ಪ ನೀರು ಬೆರೆಸಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರುಬ್ಬಬೇಕು. ರುಬ್ಬಿದ ನಂತರ ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕ ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿ ಸವಿಯಲು ಸಿಧ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ 
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲೀವ್ಸ್ ಚಟ್ನಿ.
* ಕನ್ನಡ - ಒಂದೆಲಗ/ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಎಲೆಯ ಚಟ್ನಿ .
* ಹಿಂದಿ - ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಚಟ್ನಿ .

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
* ಅಸ್ತಮಾ.
* ಕೂದಲು ಉರುರುವಿಕೆ.
* ಜ್ವರ.
* ಬೆನ್ನು ನೋವು.
* ಅಜೀರ್ಣ .
ಇಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ  ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ  ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ ಉಪಯೋಗ ಆಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಡಿಗೆಯ ವಿಧಾನ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ಆಟಿ ತಿಂಗಳು

ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಗದ ಆಷಾಡ ಮಾಸವನ್ನು ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ "ಆಟಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಂಗ್ಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿನ ಜುಲೈ- ಆಗಸ್ಟ್‌ ನಡುವೆ ಬರುವ ಆಟಿ, ತುಳು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ವರ್ಷದ ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳು.

## ಹಿನ್ನಲೆ 
ಆಟಿ ತಿಂಗಳನ್ನು'ಅನಿಷ್ಟದ ತಿಂಗಳು' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಹಿಂದೆ ತುಳುನಾಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದವು. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲಿ.ಮಳೆಯ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲೂ ದೂರ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲಿ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆ, ಔತಣ, ಹಬ್ಬ, ಉತ್ಸವ ಇತ್ಯಾದಿ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ. ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ  ಇಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸೇತುವೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ಓಡಾಟ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

## ವಿಶೇಷತೆ 
ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ  ಆಚರಣೆಗಳು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
### ಆಟಿ ಕಳೆಂಜ 
ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಟಿ ಕಳೆಂಜ. ಪರವ ಮತ್ತು ಪಾಣಾರ ಜನಾಂಗದದವರು  ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಳೆಂಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ತಮಟೆಯ ಸದ್ದಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಯದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ರೋಗ ರುಜಿನಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತೆಂಗಿನ ಸೋಗೆಯ ಹಸುರು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಳೆಂಜದ ವೇಷ ಭೂಷಣಗಳನ್ನು,  ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಮುಖಗಳನ್ನು ಕಳೆಂಜನಿಗೆ ಕೇಪುಳದ ಕಾಂಡಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ,                         ಭತ್ತ, ತೆಂಗು, ಅರಿಶಿಣ ಇತ್ಯಾದಿ ನೀಡುವುದು ತುಳುನಾಡಿನ ಒಂದು ಕ್ರಮ.

### ತಡ್ಯಗ್‌ ದೀಪಿನಿ 
ಅಗಲಿದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾರ್ಯವು ಆಟಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುವುದು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಡ್ಯಗ್‌ ದೀಪಿನಿ ಎನ್ನುವ ಕ್ರಮವಿದೆ. ಅಡುಗೆ ತಯಾರಾದ ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಬೇರಾರಿಗೂ ಬಡಿಸದೆ ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಎಂದು ಬಡಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಬಿಟ್ಟು ತೆಗೆಯುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದಾಗಿದೆ.

### ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು 
ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು ಎಂಬುದು ಕೂಡ ತುಳುನಾಡಿನ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ  ನಡೆದು ಬಂದಿರುವ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಬಂದವಳು ತನ್ನ ತವರು ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಇರುವುದು ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಮಳೆಗಾಲ ಆರಂಭದ ಬೇಸಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ದಣಿವಿನ ಬಳಿಕ ತಾಯಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಇದರ ಆಶಯ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಆಟಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ 
ಆಟಿಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೂಡ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದು  ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪಾಲೆದ ಮರದ ಕೆತ್ತೆಯನ್ನು ಮುಂಜಾನೆ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಿ ತಂದು ಅದಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಔಷಧೀಯ ವಸ್ತು ಬೆರೆಸಿ ಈ ಮದ್ದನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಮಂದಿ ಬರಿ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಈ ಕಷಾಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ, ಗೋಡಂಬಿ ಇತ್ಯಾದಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸೇವನೆಯ ಬಳಿಕ ಮನೆ ಮಂದಿ ಮೆಂತೆಯ ಗಂಜಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ

## ಆಟಿ ತಿಂಗಳ ಖಾದ್ಯಗಳು 
ಆಟಿ ತಿಂಗಳ ಕೆಲವು ಖಾದ್ಯಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ, ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ-  ಮಾಂಬಳ -ಹಲಸಿನ ತೇಗದೆಲೆಯ ಗಟ್ಟಿ - ದೋಸೆ -  ಗಾರಿಗೆ - ಸಾಂತಾಣಿ - ರಚ್ಚೆಯ ಸೋಂಟೆ; ಮಾವಿನ ರಸಾಯನ ಮಾಂಬಳ ಚಟ್ನಿ, ತಿಮರೆ ಚಟ್ನಿ, ತೊಜಂಕಿನ ಅಂಬಡೆ, ನುಗ್ಗೆ, ಹರಿವೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೊಪ್ಪುಗಳು, ಕಲ ಲಾಂಬು- ಕಣಿಲೆ, ನೆಲ್ಲಿ- ಪೇರಳೆ- ಶುಂಠಿ- ತಂಬುಳಿ, ಕುಡು ಸಾರ್‌, ಕುಲ್ಕೊಟೆ, ಕೆಸುವಿನ ಮತ್ತು ತದ್ರೂಪಿ ಎಲೆಗಳ ಪತ್ರೊಡೆ, ಉದ್ದಿನ ಹಪ್ಪಳ, ಇತ್ಯಾದಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ತುಳು ಜನಪದ
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ಕುಡುತ ಚಟ್ನಿ

**ಕುಡುತ ಚಟ್ನಿ**
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹ ತಂಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕುಡುತ ಚಟ್ನಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ  ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಕುಡುತ ಚಟ್ನಿಯನ್ನು ಹುರುಳಿ ಚಟ್ನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.  ಕುಡುತ ಚಟ್ನಿ ದೇಹವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಚಟ್ನಿ ಬಿಸಿ ಅನ್ನ, ಸಾರು, ಅಥವಾ ಗಂಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ.

## ವೈಜ‍್ನಾನಿಕವಾಗಿ ಕುಡು ಅಥವಾ ಹುರುಳಿ
''**ಮ್ಯಾಕ್ರೋಟೈಲೋಮಾ ಯೂನಿಫ್ಲೋರಮ್**'ಎಂದು ವೈಜ‍್ನಾನಿಕವಾಗಿ ಕುಡು ಅಥವಾ ಹುರುಳಿ ಅಥವಾ ಹೊರ್ಸ ಗ್ರಾಮ್ ಅನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.)

## ಕುಡುತ ಚಟ್ನಿ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
1/2 ಲೋಟ ಹುರುಳಿ ಕಾಳು,  1 ಲೋಟ ಈರುಳ್ಳಿ,  2 ಲವಂಗ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳು 4 ಒಣ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ 2 ಚಮಚ ಜೀರಿಗೆ 1/2 ಚಮಚ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಬೀಜ, 1/2 ಚಮಚ ಬೆಲ್ಲ, 2 ಚಮಚ ತಾಜಾ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, 1 ಚಮಚ ಹುಣಸೆ ನೀರು, 2 ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ, ಇಂಗು ಉಪ್ಪು  ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಸ್ಟು,

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಡಿಗೆಯ ವಿಧಾನ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ & ಸಿಂಥಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್

ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಥಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ (ECIPH) ಮಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸಲು, ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ECIPH ಗೆಲ್ಲಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಅದರ ಬಗೆಯ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರ ಸಮರ್ಥ ತಂಡದಿಂದ, ಮತ್ತು ಅದು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಮತ್ತು ನೀತಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಹಕಾರ 
ಉದ್ಯಮ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಯೆನೆಪೋಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಹಕಾರವು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ನವೀನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಥ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಯೆನೆಪೋಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಹಕಾರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ 
ಇರಾನ್‌ನ TUMS (ತೆಹ್ರಾನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್) ನಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ Memorandum of Understanding (MoU) ಅನ್ನು ಸಹಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ MoU ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ, ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತಾದ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. MoU ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಉದಯ ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ

**ಉದಯ ಟಿವಿ** ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕನ್ನಡ ಮನೋರಂಜನಾ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನಾ ವಾಹಿನಿ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ.  ಉದಯ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇದೆ.

## ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಸಾರಗಳು 
### ಮೂಲ ಸರಣಿಗಳು 
### ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳು 
## ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಸಾರಗಳು 
; ಮೂಲ ಸರಣಿಗಳು

; ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಸರಣಿಗಳು

; ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ರೇಡಿಯೋ ದೂರದರ್ಶಕ

right|thumb|312x312px|ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ೬೪ ಮೀಟರ್ ರೇಡಿಯೋ ದೂರದರ್ಶಕ
**ರೇಡಿಯೋ ದೂರದರ್ಶಕ** ಎನ್ನುವುದು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವ ರೇಡಿಯೋ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ನಾಭಿಸಿ (ಫೋಕಸ್) ವಿಸರಣಾಕರವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಒಂದು ವಿಶೇಷೀಕೃತ ಆಂಟೇನಾ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ರಿಸೀವರ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆ ದೃಕ್ ದೂರದರ್ಶಕವು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ನಾಭಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಂತೆಯೇ ಉಂಟು-ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಅಲೆಗಳು. ರೇಡಿಯೋ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ವಿಶ್ವದ ರೇಡಿಯೊ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪರವಲಯಾಕಾರದ ಪ್ರತಿಫಲನಕಾರಿ ಈ ಉಪಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ. ದೊಡ್ಡ ಕುಕ್ಕೆಯನ್ನೊ ಬೋಗುಣಿಯನ್ನೊ ಆಕಾಶದೆಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ಇದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೇಡಿಯೊ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಜೋಡ್ರೆಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿದೆ (ಲವೆಲ್ ದೂರದರ್ಶಕ). ಇದರ ಪರವಲಯಾಕಾರದ ಪ್ರತಿಫಲನಕಾರಿಯ ವ್ಯಾಸ 250'.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಪಕರಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್

ಡಿ. ಕೆಂಪರಾಜ್ ಅರಸ್ (೧೯೧೭-೧೯೮೨) ಇವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ  ಸಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
## ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಣಸೂರಿನಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕಲ್ಲಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಜನಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸ್‌ ಅವರ ಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು.೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ "ಜೀವನ ನಾಟಕ" ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ  "ರಾಜಾ ವಿಕ್ರಮ" ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದದ್ದರೂ ಕೂಡ. ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತ ರಾಮದಾಸ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಬಾದಶಹನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದರು.
## ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ 
ಸಹೋದರ ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ  ನಡೆದೆ  ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ  ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ  ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್
ರಾಜಕುಮಾರ್
ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಕೆಸುವಿನ ದಂಟಿನ ಪಲ್ಯ

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯ, ಅದು ಕೆಸು. ಈ ಕೆಸುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಾವು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜೋರು ಮಳೆ ಬಂದು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ತಂಪು ಜಾಸ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ಕೆಸುವಿನ ದಂಟು, 
ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆ ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆ ಇದರಿಂದ ಅನೇಕ ಖಾದ್ಯ ಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೆಸು ಶರೀರವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇದರಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಬಗೆಯ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಕೆಸುವಿನ ದಂಟಿನಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಕೂಡಲೇ ಬಾಡಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಅದರ ಗಡ್ಡೆ ಭೂಮಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರಿಂದ ತುಂಬಾ ಗಿಡಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಈ ಕೆಸುವಿನ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತತ್ತ್ವಗಳುಔಷಧ ಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಗಿಡ ತುಂಬಾ ವಿಶೇಷ ವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ತೇವುದ ದಂಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಕನ್ನಡಲ್ಲಿ 
' ಕೆಸುವಿನ ದಂಟು '  ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಿನಾಂಶ, ಅನಿಮೀಯ ಸಮಸ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಶರರದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ಸುಕ್ಕು ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಕೆಸುವಿನ ದಂಟು ತುಂಬಾ ಪ್ರಯೋಜನ ಕಾರಿ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ ಕಿಡ್ನಿಯ ಕಲ್ಲು ಹೋಗಲು ಇದು ಉಪಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಂಟಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಅಂಶಗಳು ತುಂಬಾ ಇವೆ. ಇದರ ಎಲೆ ದಂಟು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

## ಕೆಸುವಿನ ದಂಟಿನ ಪಲ್ಯ 
* ಕೆಸುವಿನ ದಂಟು 
* ಹಲಸಿನ ಬೀಜ 
* ಬೆಲ್ಲ
* ಹುಳಿ 
* ಮೆಣಸಿನ ಹುಡಿ
* ಅರಶಿನ ಹುಡಿ 
* ಉಪ್ಪು
* ತುರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ 
### ಒಗ್ಗರಣೆಗ್
* ಎಣ್ಣೆ
* ಕರಿಬೇವು 
* ಸಾಸಿವೆ
### ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ 
ಕೆಸುವಿನ ದಂಟನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ವನ್ನು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಇಡಬೇಕು. ಒಂದು ಬಾಣಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಸಾಸಿವೆ ಹಾಕಿ ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆ ಹಾಕಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಸುವಿನ ದಂಟು ಮತ್ತೆ ಹಲಸಿನ ಬೀಜ, ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಹಾಕಿ ಬೇಯಲು ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಮೆಣಸಿನ ಹುಡಿ, ಅರಶಿನ ಹುಡಿ, ರುಚಿಗೆ ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ನಂತರ ಹುಳಿ, ಬೆಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಾ ಹಾಕಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ತೆಂಗಿನ ತುರಿ ಹಾಕಿ ಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಬೇಕು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಬೇಡನ್

**ಬೇಡನ್** ಎಂದರೆ ಒಂದು ದೈವದ ಕುಣೀತ ಕರ್ಕಾಟಕ(ಆಟಿ)ತಿಂಗೊಳಿನಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಕಡೆ ಮನೆ ಮನೆಗೆ  ಬಂದು ‍ ಜನರ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ  ನಂಬಿಕೆ.  ಈ ಬೇಡನ್ ದೈವವನ್ನು ಮಲವೆರ್ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಜನಾಂಗವರು ಕಟ್ಟಿ ಮನೆ ಮನೆಗೆ  ಬರುವ ಪದ್ದತಿ.ಮಲಯಾಲದಲ್ಲಿ ವೇಡನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ 
## ವೇಷ,ಕುಣಿತ,ಕ್ರಮ
ಈ ದೈವವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಾತ (ಬೇಟೆಗಾರ)ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ವೇಷ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾರೆ.ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆ ಉಡಿಸಿ  ತಲೆಗೆ ನಾಗನ ಚಿತ್ರದ ತಲೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.ಮೋರೆಗೆ ಕೆಂಪು ಮುಖ ವರ್ಣಿಕೆ ಹಾಕಿ ಕಿರಾತನ ರೂಪ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ದೈವ  ದೇವಸ್ಥಾನ,ದೈವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಕುಣಿಯುವ  ಬದಲು  ಪ್ರತಿ  ಮನೆ ಮನೆಗೆ  ಬಂದು ನಲಿಯುತ್ತದೆ.ಚೆಂಡೆ ವಾದ್ಯದವರು ಹೇಳುವ ಬೇಟೆಯ ಹಾಡಿಗೆ ಈ ದೈವ ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ ಈ ದೈವ  ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ನೆಲೆ ಆಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ.ಬೇಡನ್ ದೈವ ಮನೆಗೆ  ಬರುವಾಗ ದೀಪ ಉರಿಸಿ ಇಡಬೇಕು ಆಮೇಲೆ ಚೆಂಡೆವಾದಕರು ಮನೆಯವರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದು ಸಂಧಿ ಹೇಳುತ್ತ ಚೆಂಡೆ ಭಾರಿಸಲು ಸುರು ಮಾಡುವಾಗ ಬೇಡನ್ ದೈವ ಮನೆಯ  ಎದುರು ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತ ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ.ಕುಣಿದು ಆದನಂತರ ಭಸ್ಮದ ಕುರ್ದಿ ನೀರು ಮಾಡಿ ಒಂದು ಬತ್ತಿ ಉರಿಸಿಕೊಂಡು ಮನೆಯ ಯಜಮಾನಿಯು ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಅಂಗಳದ  ತೆಂಕು ಭಾಗದಲ್ಲಿ  ಬತ್ತಿದೀಪ ಸುತ್ತಲು ಕುರ್ದಿ ನೀರು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಮನೆ ಮತ್ತು  ಸುತ್ತು ಪರಿಸರ ಶುದ್ಧ ಆಗಿ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ  ದೂರ ಆಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ  ನಂಬಿಕೆ. ದೈವ ಕುಣಿದು ಮನೆಯಿಂದ ಹೋಗುವಾಗ ಹಣ, ಅಕ್ಕಿ, ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ತರಕಾರಿ, ಧಾನ್ಯ, ಉಪ್ಪು ಇತ್ಯಾದಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನ   ಕೊಡುವ ಕ್ರಮ. 
## ಚರಿತ್ರೆ,ನಂಬಿಕೆ
ಅರ್ಜುನನು ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು  ಶಿವನನ್ನು  ಪೂಜಿಸಲು  ಸುರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರು ಭಕ್ತನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲು ಕಿರಾತನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.  ಅರ್ಜುನ ತಪಸ್ಸಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ  ಕಾಡು ಹಂದಿಯೊಂದು  ಬರುತ್ತದೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲ ಆಘಿ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ  ಶಿವನೂ ಆ ಹಂದಿಯ ತಲೆಗೆ ಬಾಣ ನಾಟಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಂದಿ ಸಾಯುತ್ತದೆ.ಹಂದಿಯ ಮಾಲಿಕತ್ವದದ ಬಗ್ಗೆ  ಅರ್ಜುನನಿಗೂ ಕಿರಾತನಿಗೂ ಚರ್ಚೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಕೊನೆಗೆ ಯುದ್ದ  ಆಗುತ್ತದೆ.ಕಿರಾತನ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಬಾಣ ತಾಗಿ ಅರ್ಜುನೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುತ್ತಾನೆ.ಮರಳಿ  ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬಂದಾಗ ಅರ್ಜುನೆ ಕಿರಾತನಿಗೆ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಕಿರಾತನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ .ಕಿರಾತನ ಸೋಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ  (ವರ)ಪಡೆಯಲು ಶಿವಲಿಂಗ ಮಾಡಿ ಪುಷ್ಪ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದ ಹೂ ಎಲ್ಲವೂ  ಕಿರಾತನ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಆಗ ಶ್ರೀ ಪರಮೇಶ್ವರನೇ ನನ್ನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲು ಕಿರಾತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದೆಂದು ತಿಳಿದ ಅರ್ಜುನೆ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರನ ಪಾದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡ ಬಿದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.ಅರ್ಜುನನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ  ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರೊವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾದೇವನ ಈ ರೂಪವೇ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳಲ್ಲಿ  ಮನೆ ಮನೆಗೆ  ಬಂದು ‍ ಜನರ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ  ನಂಬಿಕೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ದೇವತೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು
ಚಮನ್ ಲಾಲ್ ಡುಂಗಾಜಿ

**ಚಮನ್ ಲಾಲ್ ಡುಂಗಾಜಿ**, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಚಿತ್ರ "ಸತಿ ಸುಲೋಚನ" ದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು.
## ಹಿನ್ನಲೆ 
ಮೂಲತಃ ರಾಜಾಸ್ತಾನದ ಮಾರ್ವಾಡಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಚಮನ್ ಲಾಲ್ ಅವರು ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಚಿಕ್ಕಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಕಂಪೆನಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿತರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅನೇಕ ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮೂವೀಟೋನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಥಮ ವಾಕ್ಚಿತ್ರ "ಸತಿ ಸುಲೋಚನ" ವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು.  ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದಂಥಹ  "ಸತಿ ಸುಲೋಚನ" ಚಿತ್ರವು ೧೯೩೪, ಮಾರ್ಚ್‌ ೩ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್‌ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
## ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು 
ಮೈಸೂರು ವಿಶ‍್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಚಮನ್ ಲಾಲ್ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ೧೯೨೫ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬಂಗಾರದ ಪದಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 
೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಪೇಟೆಯ ಆದಿನಾಥ ಜೈನ ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಆಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಅಂದಿನಿಂದ ನಿಧನರಾಗುವವರೆಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಜೈನ ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 
ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಣಿದಯಾ ಪ್ರಚಾರಕ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಇವರು, ಕರಗ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಯನ್ನು, ಸರ್ ಕೆ.ಪಿ. ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. 
## ನಿಧನ 
ಚಮನ್ ಲಾಲ್ ಡುಂಗಾಜಿಯವರು ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು
ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿಯ ಚಟ್ನಿ

**ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿಯ ಚಟ್ನಿ**
ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿಯ ಚಟ್ನಿ ಅನ್ನ,ರೊಟ್ಟಿ, ಇಡ್ಲಿ ಮುಂತಾದರೊಂದಿಗೆ  ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಯೊಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ತಯಾರಿಸಿ ಒಂದು ವಾರದವರೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ನಮ್ಮ ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ,  ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.

## **ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿಯ ಚಟ್ನಿ** ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಮಸಾಲೆ ಪುಡಿ ಮಾಡಲು:
2 ಚಮಚ ಕಡಲೆ ಬೇಳೆ
2 ಚಮಚ ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ
1 ಚಮಚ ಜೀರಿಗೆ
¼ ಚಮಚ ಮೆಂತ್ಯ
1 ಚಮಚ ಸಾಸಿವೆ
2 ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ
8 ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ (ಜಜ್ಜಿದ)
6 ಬಾಳೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ
4 ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ
½ ಲೋಟ ಕೊತ್ತಂಬರಿ
ಸ್ವಲ್ಪಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳು
ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು
1 ಚಮಚ ಉಪ್ಪು
ಒಗ್ಗರಣೆಗೆ
2 ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ
1 ಚಮಚ ಸಾಸಿವೆ
1 ಚಮಚ ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ
2 ಒಣಗಿದ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ
ಸ್ಚಲ್ಪ ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳು
ಚಿಟಿಕೆ ಹಿಂಗ್
5 ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ (ಜಜ್ಜಿದ)

## **ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿಯ ಚಟ್ನಿ** ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ
### ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಹುರಿಯುದು
ಒಂದು ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ 2 ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ. ಇದಕ್ಕೆ 8 ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, 6 ಬಾಳೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು 4 ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿಸಬೇಕು. ಬಾಣಲೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ  10 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಬೇಕು, ನಡು ನಡುವೆ ಬೆರೆಸುತ್ತಾ ಇರಬೇಕು. ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಕಂದು ಕಲೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಹುರಿಯಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ
½ ಲೋಟ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಪ್ಪು ಆಗುವವರೆಗೆ ಹುರಿಯಿರಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಡಿಗೆಯ ವಿಧಾನ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ಖಡಕೀ

**ಖಡಕೀ** ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವೇಲೀ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳ. ಉ.ಅ.180 36` ಮತ್ತು ಪೂ.ರೇ. 730 54` ಮೇಲೆ ಪುಣೆಗೆ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ 4 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಪುಣೆಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನಿನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 76,608 (2001). ಇದೊಂದು ಸೈನಿಕಠಾಣೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮತ್ತು ತುಪಾಕಿ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ರಕ್ಷಣಶಾಖೆಯ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಇದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕಿರ್ಲೋಸ್ಕರ್ ಆಯಿಲ್ ಎಂಜಿನ್ಸ್ ಲಿ. ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಲಿ. ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳೂ, ಇವಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಇತರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳೂ ಇವೆ. ಇಲ್ಲೂ ಇದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಖಡಕೀ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಘದವರು ನಡೆಸುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ಮುಂಬೈ-ಪುಣೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಖಡಕೀ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣ. ಖಡಕೀಯಲ್ಲಿ 1817ರ ನವೆಂಬರ್ 5ರಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷರಿಗೂ ಪೇಶ್ವೆಗಳಿಗೂ ಕದನ ನಡೆಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮರ್ದೆ

**ಮರ್ದೆ** ಎಂದರೆ ಒಂದು ದೈವದ ಕುಣಿತ. ಕರ್ಕಾಟಕ(ಆಟಿ)ತಿಂಗೊಳಿನಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಕಡೆ ಮನೆ ಮನೆಗೆ  ಬಂದು ‍ ಜನರ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ  ನಂಬಿಕೆ. ಮರ್ದೆ ಅಂದರೆ ಪಾರ್ವತಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ.ಆಷಾಡದಲ್ಲಿ ಮರ್ದೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಮಾರಿ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ .ಈ ಮರ್ದೆ ದೈವವನ್ನು ವಣ್ಣನ್ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಜನಾಂಗವರು ಕಟ್ಟಿ ಮನೆ ಮನೆಗೆ  ಬರುವ ಪದ್ದತಿ.ವಣ್ಣನ್ ಜನಾಂಗವನ್ನು ತುಳುವಲ್ಲಿ ನೆಕ್ಕರೆರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
## ವೇಷ
ಈ ದೈವವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾರ್ವತಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ವೇಷ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾರೆ .ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆ ಉಡಿಸಿ  ತಲೆಗೆ  ತಲೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ .ಮೋರೆಗೆ ಕೆಂಪು ಮುಖ ವರ್ಣಿಕೆ ಹಾಕಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ರೂಪ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
## ಕುಣಿತದಕ್ರಮ
ಈ ದೈವ  ದೇವಸ್ಥಾನ ,ದೈವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಕುಣಿಯುವ  ಬದಲು  ಪ್ರತಿ  ಮನೆ ಮನೆಗೆ  ಬಂದು ನಲಿಯುತ್ತದೆ.ಚೆಂಡೆ ವಾದ್ಯದವರು ಹೇಳುವ  ಹಾಡಿಗೆ ಈ ದೈವ ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ .ಈ ದೈವ  ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ನೆಲೆ ಆಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ.ಬೇಡನ್ ದೈವ ಮನೆಗೆ  ಬರುವಾಗ ದೀಪ ಉರಿಸಿ ಇಡಬೇಕು ಆಮೇಲೆ ಚೆಂಡೆವಾದಕರು ಮನೆಯವರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದು ಸಂಧಿ ಹೇಳುತ್ತ ಚೆಂಡೆ ಭಾರಿಸಲು ಸುರು ಮಾಡುವಾಗ ಮರ್ದೆ ದೈವ ಮನೆಯ  ಎದುರು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತ ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ .ಕುಣಿದು ಆದನಂತರ  ಕುರ್ದಿ ನೀರು ಮಾಡಿ ಒಂದು ಬತ್ತಿ ಉರಿಸಿಕೊಂಡು ಮನೆಯ ಯಜಮಾನಿಯು ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಅಂಗಳದ  ಬಡಗು ಭಾಗದಲ್ಲಿ  ಬತ್ತಿದೀಪವನಿಟ್ಟು ಸುತ್ತಲು ಕುರ್ದಿ ನೀರು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಮನೆ ಮತ್ತು  ಸುತ್ತು ಪರಿಸರ ಶುದ್ಧ ಆಗಿ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ  ದೂರ ಆಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ  ನಂಬಿಕೆ. ದೈವ ಕುಣಿದು ಮನೆಯಿಂದ ಹೋಗುವಾಗ ಹಣ, ಅಕ್ಕಿ, ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ತರಕಾರಿ , ಧಾನ್ಯ, ಉಪ್ಪು ಇತ್ಯಾದಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನ   ಕೊಡುವ ಕ್ರಮ. 
## ಉಲ್ಲೇಖ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ಗಂಡ (ಚಂದೇಲರ ಅರಸ)

**ಗಂಡ** ಎನ್ನುವವನು ಕ್ರಿ. ಶ. ಸು. 1008 ರಿಂದ 1017ರ ವರೆಗೆ ಜೇಜಕಭುಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಬುಂದೇಲಖಂಡ) ಆಳಿದ ಚಂದೇಲವಂಶದ ಅರಸ. **ಗಂಡದೇವ** ಎಂದೂ ಇವನಿಗೆ ಹೆಸರಿದೆ. 

## ಜೀವನ 
ಈತನ ತಂದೆ ಧಂಗ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಂದೇಲ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ. ಅವನ ಅನಂತರ ಆಳತೊಡಗಿದ ಗಂಡನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಘಜ್ನಿಯ ಮಹಮೂದ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದಿದ್ದನೆಂದೂ, ಆಗ ಈತ ಅವನನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಎದುರಿಸಿದನೆಂದೂ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕನೌಜಿನ ಅರಸನಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಯುದ್ಧ ಮಾಡದೆ ಮಹಮೂದನಿಗೆ ಶರಣಾದುದನ್ನು ಕಂಡು ಬೇಸತ್ತ ಇತರ ರಜಪೂತ ಅರಸರು ಅವನನ್ನು ದಂಡಿಸಲು ಗಂಡದೇವನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರೆಂದೂ, ಇವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಬಂದ ಮಹಮೂದ ಇವರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತನಾದನೆಂದೂ, ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಗರ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸಂದೇಹಿಸಿದ ಗಂಡ ರಣರಂಗದಿಂದ ಕಾಲ್ತೆಗೆದನೆಂದೂ (1019) ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹಮೂದ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ (1022) ಕಾಲಿಂಜರದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿದಾಗ ಗಂಡ ಅವನಿಗೆ ಹೆದರಿ 300 ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಳುವಳಿಯಾಗಿತ್ತು, ಅವನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. 

ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರೊಬ್ಬರು ಅಲ್ಲಗಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಡನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸನಗಳಾವುವೂ ಇಲ್ಲ. ಅನಂತರದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನನ್ನು ಕುರಿತ ಉಲ್ಲೇಖದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಗಳೇನೂ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅಥವಾ ಮರಣಿಸಿದ ವರ್ಷವೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಗಂಡನ ಮಗನಾದ ವಿಧ್ಯಾಧರ 1019ರಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆನ್ನಲು ಆಧಾರಗಳಿವೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ವಿದ್ಯಾಧರ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿರಬೇಕು. ಎಂದರೆ ಗಂಡನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುಮಾರು 1017ಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಮಹಮೂದ 1019 ರಲ್ಲಿ ಕಾಲಂಜರನ್ನು ಮುತ್ತಿದಲ್ಲಿ, ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಗಂಡನ ಮಗನಾದ ವಿದ್ಯಾಧರ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೇ ಹೊರತು ಗಂಡನಲ್ಲ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ನಂದ ಎಂಬ ಅರಸನೇ ಗಂಡ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ತಪ್ಪು, ಎಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 

ತಂದೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದನೆಂಬುದಷ್ಟೇ ಗಂಡ ಗಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
### ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಅರಸರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಆಟಿ ಕೋಲ

**ಆಟಿ ಕೋಲ**
ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಆಟಿ ಭೂತಗಳ ಆರಾಧನೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ರೋಗ-ರುಜಿನಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನಾಡಿನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ದೈವಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.ಈ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಆಡುರುವ ನಾಡಿನ ಪಾರಂಪರ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಹಾಗೂ ದೈವದ ಕೃಪೆಯು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದೂರು ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಕುಡ ದೈವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿ ದೈವದ ಕೋಲ ನಡೆಯುವುದೇ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ. ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಆರಂಭವಾಯಿತೆಂದರೆ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತುಳುನಾಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಟಿ ಭೂತಗಳ ಆರಾಧನೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದೂರು ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಕುಡ ದೈವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿ ದೈವದ ಕೋಲ ನಡೆಯುವುದು ವಿಶೇಷ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದೈವದ ಕೋಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ಹಾಗೂ ಅತಿಥಿಗಳು ದೈವದ ಕೃಪೆ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹೂವು, ನೈವೇದ್ಯ, ದೀಪ, ಹಾಗೂ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ದೈವವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಲಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದೈವದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ, ಆಟಿ ಕೋಲವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ನೂರುಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೂ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಪರಂಪರೆಯ ಆಗರವಾಗಿದೆ.

## ದೈವದ ಅನುಗ್ರಹದ ಪರಂಪರೆ
ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಆರಂಭವಾದಾಗ ಆಟಿ ಭೂತಗಳ ಆರಾಧನೆ ಕೂಡ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆರಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದೂರು ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಕುಡ ದೈವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಟಿ ತಿಂಗಳ ಪೂರ್ತಿ ನಡೆಯುವ ದೈವದ ಕೋಲವು ಆಕರ್ಷಕ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಸುಮಾರು 400 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಗಟ್ಟದಿಂದ ಇಳಿದುಬಂದ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಕುಡ ದೈವಗಳಿಗೆ ಆದೂರು ಏಳ್ನಾಡುಗುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಈ ದೈವಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಆಸ್ತಿಕರ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ. ಪಟೇಲ ನಾರಾಯಣ ಭಂಡಾರಿಯವರು ನಿಧನರಾದ ನಂತರ, ಅವರ ಪುತ್ರ ಎ.ಜಿ. ಪ್ರಕಾಶ ಭಂಡಾರಿ ಕೋಲಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಗುತ್ತಿನ ಹಿರಿಯರಾದ ಅರವಿಂದ ರೈ ಅವರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಲಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
## ಆಟಿ ಕೋಲದ ಸಮಯ
ದೈವದ ಕೋಲಗಳು ಆಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ,  ಮುಂದಿನ ಸಂಕ್ರಮಣದ ತನಕ ದೈವದ ಕೋಲಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆಟಿ ಒಂದರಂದು ಆರಂಭಗೊಂಡು ಸಂಕ್ರಮಣದ ತನಕ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕೋಲಗಳೆಲ್ಲ **ಹರಿಕೆ ಕೋಲ**ಗಳೆನ್ನುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯು ಇದೆ. ಸೋಮವಾರ ದೈವಕ್ಕೆ ಬಾರಣೆ ಕೊಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಕಾರಣ ಈ ದಿನ ಕೋಲ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

## ಆಟಿ ಕೋಲ
ಮೊದಲ ದಿನ ಆದೂರು ಗುತ್ತು ತರವಾಡಿನವರಿಂದ ಹುತ್ತರಿ ಕೋಲ ನಡೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಉಳಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಿದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಂದ ಕ್ರಮಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಹರಿಕೆ ಕೋಲಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವರ್ಷ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಹರಿಕೆ ಕೋಲಗಳ ನೋಂದಾವಣೆ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ದೈವದ ಅನುಗ್ರಹದ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ.
ಹೀಗೆ ಆಟಿ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭವು ಕೇವಲ ಕಾಲಚಕ್ರದ ಒಂದು ಹಂತವಲ್ಲ; ಅದು ದೈವದ ಆರಾಧನೆ, ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ, ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು  ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರಣೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ಖಡ್ಗ ಬಾಲ ಮೀನು

**ಖಡ್ಗ ಬಾಲ ಮೀನು** ಸಿಪ್ರಿನೊಡಾಂಟೀ ಗುಂಪಿನ ಪೋಯಿಸಿಲಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಿಹಿನೀರು ಮೀನು. ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯನಾಮ **ಕ್ಸಿಫೊಫೊರಸ್ ಹಿಲೇರಿ** (Xiphophorus hellerii). ಗಪ್ಪಿ, ಪ್ಲಾಟಿ ಮೀನು ಮತ್ತು ಮೋಲಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಗಳು. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮೀನು. ಇದರ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ಯುಕ್ತತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಹವ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

## ದೇಹರಚನೆ, ನಡವಳಿಕೆ, ರೋಗಗಳು 
ಕತ್ತಿಯಂತಿರುವ ಬಾಲ ಈ ಮೀನಿನ ವಿಶೇಷ ಗುಣ. ಇದು ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ಗಂಡುಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಾಲದ ರೆಕ್ಕೆಯ (tailfin) ಕೆಳಭಾಗ ನೀಳವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಅದರ ತುದಿ ಮೊನಚಾಗಿ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹೋಲುವುದರಿಂದ ಈ ಮೀನಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು. ಮೀನು ಸುಮಾರು 15 ಸೆಂ.ಮೀ. ವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬಾಲ ದೇಹದ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಬಾಲದ ಉಪಯೋಗವೇನೆಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಣಯ ಕೇಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಇದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುವುದೋ ಅಥವಾ ಮರುಳುಗೊಳ್ಳುವುದೋ ತಿಳಿಯದು. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಲಾಟಿ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಂಪು ನೀರನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತವೆ. 

ಪ್ಲಾಟಿ ಮೀನು ಮತ್ತು ಖಡ್ಗ ಬಾಲದ ಮೀನುಗಳ ಕೆಲವು ಅಡ್ಡತಳಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರಿ ಏಡಿಗಂತಿ ರೋಗಕ್ಕೆ (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್) ಸುಲಭವಾಗಿ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಕೆಲವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾಲಯಗಳ ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. 

## ತಳಿ ಸಂಕರ 
ಖಡ್ಗಬಾಲ ಮೀನು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಮೂಲವಾಸಿ. ಇಲ್ಲಿಂದ 1909ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಜರ್ಮನಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮುನ್ನ ಪ್ಲಾಟಿ ಮೀನನ್ನು ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಮೀನುಗಳನ್ನೂ ಅಡ್ಡ ಹಾಯಿಸಿ ಅನೇಕ ಅಂದವಾದ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಮಿಶ್ರತಳಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಈಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಕೆಂಪು ಪ್ಲಾಟಿ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಖಡ್ಗ ಬಾಲದ ಮೀನುಗಳು ಅಡ್ಡ ಹಾಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಿಶ್ರತಳಿಗಳು. ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಗೆಯ ಕೊಳ ಅಥವಾ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಳಿ ಸಂಕರಣ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಳಿಸಂಕರ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

## ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು 
ಖಡ್ಗ ಬಾಲ ಮೀನುಗಳು ಹಾಂಡುರಾಸ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹಾಂಡುರಾಸ್, ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ (ಯುಕಟಾನ್ ಬಿಟ್ಟು) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 
* Xiphophorus hellerii profile with photographs of various strains on Fishes N Inverts 
* Xiphophorus hellerii gallery with photographs of various strains on Fishes N Inverts 

ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೊಲ್ಲಂ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ

ಕೊಲ್ಲಂ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ (ಕ್ವಿಲಾನ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಕೇರಳದ ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿಂದ ನಿತ್ಯ 23,479 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳು (162) ಕೊಲ್ಲಂ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಚೆನ್ನೈ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಮತ್ತು ತಿರುಪತಿಗೆ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳು ಕೊಲ್ಲಂ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೊಲ್ಲಂ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು 17 ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಸರಕು ರೈಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆರು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು 1180.5 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
*
*
*
* http://www.indianrail.gov.in/mail_express_trn_list.html
* http://www.indianrail.gov.in/index.html

ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಗಂಡಮಕ್ ಕೌಲು

thumb|300x300px|೨೬ ಮೇ ೧೮೭೯ರಂದು ಭಾರತದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸೇನಾ ಆಡಳಿತಗಾರನಾದ ಸರ್ ಲೂಯಿ ಕ್ಯಾವಗ್ನಾರಿಯೊಂದಿಗೆ (ಎಡದಿಂದ ಎರಡನೆಯವನು) ಅಫ಼್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಯಾಕುಬ್ ಖಾನ್ (ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ).
**ಗಂಡಮಕ್ ಕೌಲು** ಎನ್ನುವುದು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ ರಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೂ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಎರಡನೆಯ ಆಫ್ಘನ್ ಯುದ್ಧ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟ ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಏರ್ಪಟ್ಟ ಕೌಲು. ರಷ್ಯನರ ಚಿತಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಅಮೀರ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನರಿಂದ ಆ ದೊರೆಗೆ ಸಹಾಯ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ರಷ್ಯನರು ಕೊನೆ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿದುವು (1878ರ ನವೆಂಬರ್ 20). ಕಾಂದಹಾರ್ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾಯಿತು. ಅಮೀರ್ ಷೇರ್ ಆಲಿ ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಹೋದ. ಅವನ ಮಗ ಯಾಕೂಬ್ ಆಡಳಿತಸೂತ್ರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದ. 1879ರ ಮೇ 26ರಂದು ಗಂಡಮಕ್ ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಒಬ್ಬ ಅಫ್ಘಾನ್ ಅಮೀರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಅವಮಾನಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅಫ್ಘಾನ್ ಅಮೀರ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಂತನಾದನು.

ಈ ಕೌಲಿನ ಷರತ್ತುಗಳು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ಕೇಳಿಕೆಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿದ್ದುವು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊಬ್ಬ ಕಾಬೂಲಿನಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ಆಗಿ ಇರಲು ಅಮೀರ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಭಾರತದ ವೈಸ್‌ರಾಯಿಯ ಸಲಹೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ತನ್ನ ದೇಶದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲೂ ಅವನು ಒಪ್ಪಿದ. ಅಮೀರ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಕರ‍್ರಂ, ಪಿಶಿನ್ ಮತ್ತು ಸಿಬಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಯಾಕುಬನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಅಮೀರನೆಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದರಲ್ಲದೆ, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದರೂ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಹಾಯ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿದರು.

ಕೌಲಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಜುಲೈ 24ರಂದು ಕಾಬೂಲನ್ನು ತಲಪಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯೋಗಿ ಕ್ಯಾವಗ್ನಾರಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯ ಬಂಡಾಯಗಾರ ಸೈನಿಕರು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮೀರನ ಕೈವಾಡವಿತ್ತೆ? ಇದ್ದರೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಇತ್ತು?-ಎಂಬುದು ಸ್ವಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾವಗ್ನಾರಿ ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ವರ್ತಿಸಿರಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದೂ ಅವನನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಅಮೀರ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದನೆಂಬುದೂ ನಿಜ. ಅಂತೂ ಈ ಕೊಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೌಲು ಮುರಿದುಬಿತ್ತು. ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿದು ಆನಂತರ ಹಲವು ಘಟನೆಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸ್ಥಾನ ಭದ್ರವಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಮೂಲಗಳು 
* 
* 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*  at Khyber.ORG

ವರ್ಗ:ಒಪ್ಪಂದಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಸಾರು

## ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ 
ದಿನನಿತ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸೊಪ್ಪು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪುನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ. ಕಹಿ ಗುಣವಿರುವ ಕಾರಣ ಈ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುವುದು ಕಡಿಮೆಯೇ. ಡ್ರಮ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಎಲೆಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯುವ ಈ ನುಗ್ಗೆ  ಸೊಪ್ಪು ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾಗಿದೆ. ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಪಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯ ರೋಗ ಉಲ್ಬಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 1 ಚಮಚ ನುಗ್ಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ರಸವನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ 2 ಬಾರಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊಡುವುದರಿಂದ “ಇರುಳುಗಣ್ಣು’ ಕಾಯಿಲೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ

## ನುಗ್ಗೆಸೊಪ್ಪು ಸಾರು
### ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿ
# 2 ಕಪ್‌ ಸಣ್ಣಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ನುಗ್ಗೆಸೊಪ್ಪು
#  ಕಡಲೆಗಾತ್ರದ ಇಂಗು
# 1/2 ಕಪ್‌ ತೆಂಗಿನ ತುರಿ,
# 1/2 ಚಮಚ ಜೀರಿಗೆ,
# 4-5 ಒಣಮೆಣಸು,
# 1 ಕಪ್‌ ಬೇಯಿಸಿದ ತೊಗರಿಬೇಳೆ,
# 1 ಚಮಚ ಸಾಸಿವೆ,
# 1/2 ಚಮಚ ಜೀರಿಗೆ,
# 1 ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ,
# 1 ಎಸಳು ಕರಿಬೇವು,
# 1/2 ಚಮಚ ಕೆಂಪುಮೆಣಸಿನ ಚೂರು,
# ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು.

## ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ
 ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ತೊಳೆದು ಸಣ್ಣಗೆ ಹೆಚ್ಚಿ 6 ಕಪ್‌ ನೀರು, ಉಪ್ಪು, ಇಂಗು ಹಾಕಿ ಬೇಯಿಸಿ. ತೊಗರಿ ಬೇಳೆಯನ್ನು ಬೇರೆಯೇ ಬೇಯಿಸಿಡಬೇಕು.. ತೆಂಗಿನ ತುರಿಗೆ ಒಣಮೆಣಸು, ಜೀರಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ನುಣ್ಣಗೆ ರುಬ್ಬಿ. ಬೆಂದ ಸೊಪ್ಪಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ. ನಂತರ ಬೆಂದ ತೊಗರಿಬೇಳೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸಿ. ನಂತರ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಸಿವೆ, ಜೀರಿಗೆ, ಕರಿಬೇವು, ಒಣಮೆಣಸು ಸೇರಿಸಿ ಒಗ್ಗರಣೆ ಹಾಕಿ. ಚಪಾತಿಗೆ, ಊಟಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದು.ತುಂಬಾ ರುಚಿಕರವಾದ ಸಾರು ಇದು.

## ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಳ್ಳಿ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಗಳು 
* ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಪಲ್ಯ
* ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಗಸಿ
* ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಪತ್ರೊಡೆ
* ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ವಡೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಗಂತಿ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)

thumb|ಡೆವೋನಿಯನ್ ಗಂತಿಯಂಥ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು
ಭೂವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, **ಗಂತಿ** ಎಂದರೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಸ್ತರ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲವಸ್ತು ಶೇಖರವಾದ ಬಳಿಕ ಅಂತರ್ಜಲದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮೂರು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು (ನೋಡ್ಯೂಲ್). ಉಳಿದ ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳು ಕಲ್ಲುಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಯೋಟ್.

## ಗಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಂಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಗಂತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತಿ ಕಠಿನವಾಗಿ, ಕಪ್ಪಾಗಿ, ಮೇಲುಗಡೆ ಮಿನುಗುವ, ನಿಯತ ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ ಗಂಟು ಗಂಟಾಗಿರುವ ಖನಿಜ ವಸ್ತುಗಳ ಗೆಡ್ಡೆಗಳು. ಕಲ್ಲುಂಡೆಗಳ ರಚನೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಗಂತಿಗಳದು ಹಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಕಾಲೀನ ಗಂತಿಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಆ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಿ ಅದರ ಕಾಲವನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಿ ಗಂತಿಗಳು ಪದರಗಳನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇವು ವೃತ್ತ ಅಂಡಬಿಲ್ಲೆಯಂತೆಯೋ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾಗಿಯೋ ಇರಬಹುದು. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಂಗುಲಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಅಡಿ ಅಥವಾ ಗಜಗಳವರೆಗೂ ಇರಬಹುದು.

## ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆ, ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು 
ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತು ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂತಿಗಳು ತಾವಿರುವ ಶಿಲೆಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೂಡುಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ದ್ರವ್ಯಗಳೇ ಗಂತಿಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಲಿಕ (ಚರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಚಕಮಕಿ ಕಲ್ಲು), ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು, ಡಾಲೋಮೈಟ್, ರಂಜಕದ ಅದುರುಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಅದುರುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಚರ್ಟ್ ಗಂತಿಗಳು ಅಪ್ಪಲೇಶಿಯನ್ ಪರ್ವತದ ಕೆಲವು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಡೋಮ್ ಬಳಿ ಕ್ರಿಟೇಷಿಸ್ ಯುಗದ ಸೀಮೆಸುಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಚಕ್ಕಮಕ್ಕಿ ಕಲ್ಲಿನ ಗಂತಿಗಳಿವೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಿರುಚ್ಚರಪಳ್ಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಯುಗದ ಮಣ್ಣಿನ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ರಂಜಕದ ಗಂತಿಗಳು (80 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ) ಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಂಜಕದ ಶಿಲೆಗಳೇ ಇವೆ; ಗಂತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಚರ್ಟ್ ಗಂತಿಗಳು ಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಾದವು. ನಾಲ್ಕು ಕೋಟಿ ಚದರ ಮೈಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುವ ಆಳವಾದ ಸಾಗರದ ತಳದ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪುಮಣ್ಣಿನ ಜತೆಗೆ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಗಂತಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಇವು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಲೋಹದ ಅದರುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಬಹುದು. ಈ ಗಂತಿಗಳು ಎಲೆಯಂತೆ, ಚಿಪ್ಪಿನಂತೆ ಇಲ್ಲವೇ ಮತ್ತಾವ ಜೀವಿಯ ಅಂಗದಂತೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮರಳಿನ ಕಣದ ಸುತ್ತ ಈರುಳ್ಳಿಯಂತೆ ಪದರ ಪದರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತವೆ. ಮೆದುವಾದ ಶಿಲೆ ನೀರಿನಿಂದ ಕರಗಿ ನಾಶವಾದ ಮೇಲೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಗಂತಿಗಳು ಗೋಚರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಗಾಲ್ಫ್ ಚಂಡುಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವುದುಂಟು.

ಸಾಗರದ ತಳದ ಮೇಲೆ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫರೈಟ್ ಗಂತಿಗಳು ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇವು ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವು ಗಂತಿಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಕಲ್ಲುಂಡೆಗಳಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖನಿಜಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಖನಕ

**ಖನಕ**ನು ವಿದುರನ ಆಪ್ತಮಿತ್ರ. ದುರ್ಯೋಧನ ವಾರಣಾವತದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಅರಗಿನ ಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುವಾಗ ಅದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಈತನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದ. ಖನಕ ವಿದುರನ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ. ಪಾಂಡವರು ಹಸ್ತಿನಾವತಿಯಿಂದ ವಾರಣಾವತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ವಿದುರ ಭೀಮನಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ. ವಿದುರನು ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಿಷಯ ಹೇಳಿದ. ಖನಕನು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಲಾಕ್ಷಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಮಾಡಿ, ದುರ್ಯೋಧನನ ಆದೇಶದಂತೆ ಪುರೋಚನನು ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಅವರ ಅರಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವನು ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಮುಂದೆ ಅರಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿಬಿದ್ದಾಗ ಭೀಮಾದಿಗಳು ಗುಪ್ತಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಇದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪೈರೊ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ

thumb|ಪೈರೊ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ರಚನೆ
**ಪೈರೊ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ** (H2S2O7) ಗಂಧಕದ ಒಂದು ಆಕ್ಸಿಆಸಿಡ್. ಇದಕ್ಕೆ **ಓಲಿಯಂ** (oleum) ಅಥವಾ ಹೊಗೆಯಾಡುವ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ (fuming sulfuric acid) ಎಂದೂ ಹೆಸರು.

## ತಯಾರಿಕೆ 
# ಸಾರಯುತ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ (concentrated sulfuric acid) ಗಂಧಕದ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡು ವಿಲೀನವಾದಾಗ ಈ ಆಮ್ಲ ಮೈದಳೆಯುವುದು.
# ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಜಲಗೊಂಡಿರುವ ಫೆರಸ್ ಸಲ್ಫೇಟಿನ ಹರಳುಗಳನ್ನು (FeSO4.H2O) ಆಸವಿಸಿ ಬಂದುದನ್ನು ಕೊಂಚ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವಿರುವ ಸಂಗ್ರಾಹಕದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿದಾಗ ಈ ಆಮ್ಲ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಫೆರಸ್ ಸಲ್ಫೈಟಿನ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಫೆರಿಕ್ ಸಲ್ಫೈಟ್ [Fe2(SO4)3] ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನಂತರ ವಿಭಜಿಸಿ ಗಂಧಕದ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು. ಗಂಧಕದ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡು ಸಂಗ್ರಾಹಕದಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿ ಪೈರೂಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.
# ಈ ಆಮ್ಲವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಸೋಡಿಯಂ ಬೈಸಲ್ಫೇಟನ್ನು 4000 ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಕಾಯಿಸುವುದು. ದೊರೆತ ಸೋಡಿಯಂ ಪೈರೊ ಸಲ್ಫೇಟನ್ನು ಸಾರಯುತ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಕಾಯಿಸಿ ಪೈರೋಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

2NaHSO4 → Na2S2O7 + H2O

Na2S2O7 + H2SO4 → Na2SO4 + H2S2O7

ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೈರ್ ಎಂದರೆ ಬೆಂಕಿ ಎಂದರ್ಥ. ಬೈಸಲ್ಫೇಟನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ ಪೈರೊ ಸಲ್ಪೇಟನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಆಮ್ಲಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು.

## ಗುಣಗಳು 
ಇದು ಸ್ನಿಗ್ಧವಾದ ಎಣ್ಣೆಯಂಥ ದ್ರವ. ಸಾರಯುತ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿ ಪೈರೊ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿದೆಯಷ್ಟೆ. ಇದು ಹೊಗೆಯಾಡಲು ಅದರಿಂದ ಗಂಧಕದ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಎಲ್ಲ ಪಾರಾಗಿ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುವುದು ಈ ಭಾವನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮಿನ ಸಂಸ್ಕರಣ, ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸ್ಫೋಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬೂಟ್‌ಪಾಲಿಷುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಆಮ್ಲದ ಪಾತ್ರ ಉಂಟು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಮ್ಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆಯ ಚಟ್ನಿ

## ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ 
ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆ ಚಟ್ನಿ " ಅಥವಾ " ಕೊಲೊಕಾಸಿಯಾ ಎಲೆಗಳು / ಟ್ಯಾರೋ ಎಲೆಗಳು / ಆರ್ವಿ ಕೆ ಪಟ್ಟೆ ಚಟ್ನಿ " ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಎಲೆ ಮ್ಯಾಂಗ್ಲೋರಿಯನ್ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಈ ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಕಟುವಾದ ಚಟ್ನಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾರೋ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊಲೊಕಾಸಿಯಾ ಎಲೆಗಳು ವರ್ಷವಿಡೀ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಕೊಲೊಕಾಸಿಯಾಗಳಿವೆ. ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದರೆ ರುಚಿಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾರೋ ಎಲೆಗಳ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ರುಚಿಕರವಾಗಿ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರವೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಹುಣಸೆಹಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇಯಿಸುವುದು. ಕೆಸುವಿನ  ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಡಗಳು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಆಕ್ಸಲೇಟ್ನ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇಯಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ  ತುರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

## ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆ ಚಟ್ನಿ ಮಾಡುವಾಗ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳು 
ಯಾವಾಗಲೂ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ. ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತುರಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ.
ನೀವು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಅದನ್ನು ಹಿಂಗಿನಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.
ಈ ಚಟ್ನಿ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಒಂದು ವಾರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.

## ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
# 6 – 8 ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಎಲೆಗಳು- Colocasia /taro / kesuvina ele
# 1/4 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಅರಿಶಿನ / ಹಲ್ಡಿ
# ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಲ್ಲ
# ನಿಂಬೆ ಗಾತ್ರದ ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು
# ಉಪ್ಪು, ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ

### ಮಸಾಲಾಗೆ
# 1 ಸಣ್ಣ ಕಪ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ
# 2 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾಂ /ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ 
# 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಗ್ರಾಂ / ಕಡ್ಲೆ ಬೇಳೆ 
# 4 - 8 ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು, ಖಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ

### ಒಗ್ಗರಣೆಗೆ 
# 2-3 ಚಮಚ ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ / ಯಾವುದೇ ಎಣ್ಣೆ
# 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಸಾಸಿವೆ
#  ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳು
# 6-8 ಲವಂಗ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ

## ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಗಳು 
ತಾಜಾ ಟ್ಯಾರೋ / ಕೊಲಕಾಸಿಯಾ ಎಲೆಗಳು / ಕೆಸುವಿನ ಎಲಕೆಸುವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ. ಎಲೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಿರಿ. ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಾಂಡವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ. ಅದನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಹಚ್ಚಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅರಿಶಿನದೊಂದಿಗೆ, ಒಂದು ಕಪ್ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಮೃದುವಾಗುವವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ.ಅದನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಬೇಕು.ನಂತರ ಸಣ್ಣ ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ. ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ, ಕಡ್ಲೆ ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ದಾಲ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಆಗುವವರೆಗೆ ಫ್ರೈ ಮಾಡಿ. ಶಾಖವನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಬೇಕು.ಆ ಮೇಲೆ ಹುರಿದ ಮಸಾಲಾ, ಬೇಯಿಸಿದ ಎಲೆಗಳು, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪನ್ನು ಮಿಕ್ಸರ್ / ಬ್ಲೆಂಡರ್ಗೆ ಹಾಕಿ ನಯವಾದ ಪೇಸ್ಟ್‌ಗೆ ರುಬ್ಬಿಕೊಲ್ಲಬೇಕು. ಒಗ್ಗರಣೆ ತಯಾರಿಸಿ.ಸಣ್ಣ ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ. ಎಣ್ಣೆ ಬಿಸಿಯಾದಾಗ ಸಾಸಿವೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕಿ. ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬ್ರೌನ್ ಆಗುವವರೆಗೆ ಫ್ರೈ ಮಾಡಿ.ಅದಕ್ಕೆ ರುಬ್ಬಿದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಳಸಿ ಇಡಬೇಕು.ಕೊಲೊಕಾಸಿಯಾ ಎಲೆಗಳ ಚಟ್ನಿಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಿ. ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸವಿಯಿರಿ. ರುಚಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಆಟಿ ಕಳೆಂಜನ ಕೊಡೆ

**ಆಟಿ ಕಳೆಂಜನ ಕೊಡೆ**

ಆಟಿ ಕಳೆಂಜನ ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡೆ, ಅಂದರೆ ಛತ್ರಿಯು  ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವು ಅದಕ್ಕಿದೆ.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ
### ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಆಟಿ ಕಳೆಂಜನ ಕೊಡೆಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ಎಳೆಯ ಎಲೆಗಳು, ಬಿದಿರು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಸ್ಯಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

### ವಿನ್ಯಾಸ
ಕೊಡೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳು ಕೂಡಾಗಿಯೇ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ.
## ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
### ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಚಿಹ್ನೆ
ಕೊಡೆಯು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿರದೆ, ಅಪಾಯಕರ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆಂಜನು ಮನೆಗಳ ಬಳಿ ಬಂದು ಕೊಡೆ ಹಿಡಿದು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಮನೆಗೆ ದೈವಿಕ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
### ಕಲೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ
ಕೊಡೆಯು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರೋಪ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕಲಾವಿದನು ವಿವಿಧ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಇದು ನೃತ್ಯದ ಆಕರ್ಷಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದರ್ಶನಕಾರರಲ್ಲಿ ಭಯಮಿಶ್ರಿತ ಗೌರವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. 
## ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವ
### ಸಂಬಂಧ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಕಳೆಂಜನು ಕೊಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಮನೆ ಸದಸ್ಯರು ಅವನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಮುದಾಯದೊಳಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು
ಥಯೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ

thumb|ಥಯೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ರಚನಾ ಸೂತ್ರ
**ಥಯೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ** (H2S2O3) ಒಂದು ಅಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ. ಇದುವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಕೂಡಲೇ ಗಂಧಕ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫ್ಯೂರಸ್ ಆಮ್ಲಗಳಿಗೆ ವಿಭಜಿಸುವುದು. ಉಂಟಾದ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಸ್ ಆಮ್ಲದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಇದಕ್ಕೂ ಅಪಕರ್ಷಣ ಗುಣ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

## ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟುಗಳು 
ಥಯೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಲವಣಗಳೇ (salts) ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟುಗಳು. ಇವು ಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಸೋಡಿಯಂ ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟ್ (Na2S2O3). ಇದು ಛಾಯಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪರಿಚಿತವಾದ ಲವಣ. ಹೈಪೊ ಎಂಬುದು ಇದರ ವ್ಯವಹಾರ ನಾಮ. ದ್ರಾವ್ಯ ಸಲ್ಫೈಡುಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಿ ಅಥವಾ ಸಲ್ಫೈಟುಗಳ ದ್ರಾವಣಗಳೊಡನೆ ಗಂಧಕವನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

2K2S2 + 3O2 → 2K2S2O3

Na2SO3 + S → Na2S2O3

ಸೋಡಿಯಂ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫೈಡುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಅಯೊಡೀನಿನೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗಲೂ ಸೋಡಿಯಂ ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟು ರೂಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಪ್ರಿಂಗನ ಕ್ರಿಯೆ ಎನ್ನುವುದುಂಟು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸೋಡಿಯಂ ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟಿನ ಎರಡು ಅಣುಗಳು ಸೇರಿ ಅಯೊಡೀನಿನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಂ ಟೆಟ್ರಥಯೊನೇಟನ್ನು ಕೊಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಈ ಹೆಸರು. ಸೋಡಿಯಂ ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟಿನ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಂಕೀರ್ಣ ಲವಣವಾಗಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಂಟು. ಛಾಯಚಿತ್ರಗ್ರಹಣ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಪೊವಿನ ಬಳಕೆ ಈ ಗುಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಚಿನ್ನದ ಕ್ಲೋರೈಡನ್ನೂ ಹೀಗೆಯೇ ಸಂಕೀರ್ಣ ಲವಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಸೋಡಿಯಂ ಆರೋಥಯೊಸಲ್ಫೇಟ್ [Na3{Au(S2O3)2}] ಎನ್ನುವರು. ಇದನ್ನು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಸಂಧಿವಾತ ರೋಗ ಗುಣವಾಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಮ್ಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗಂದಿಗೆಗಾರನ ತೂಕ

**ಗಂದಿಗೆಗಾರನ ತೂಕ** ಎನ್ನುವುದು ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ವಜ್ರ, ಹರಳು, ಮದ್ದುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತೂಗಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ತೂಕ ಪದ್ಧತಿ (ಆವರ್ಡಪೋಯಿಸ್ ವೆಯ್ಟ್). ಇದರ ಮೂಲಮಾನ ತೂಕ ಒಂದು ಗ್ರೆಯ್ನು. ಒಂದು ಘನ ಅಂಗುಲದಷ್ಟು ನೀರು 252.458 ಗ್ರೆಯ್ನುಗಳು ತೂಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ 7000 ಗ್ರೆಯ್ನುಗಳು ಸೇರಿದರೆ ಗಂದಿಗೆಗಾರನ ಒಂದು ಪೌಂಡು ಆಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪೌಂಡಿನಲ್ಲಿ 16 ಔನ್ಸುಗಳು, ಒಂದು ಔನ್ಸಿನಲ್ಲಿ 16 ಡ್ರಾಮುಗಳೂ ಇರುವುವು. 14 ಪೌಂಡಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೋನು, 2 ಸ್ಟೋನುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಕ್ವಾರ್ಟರು, 4 ಕ್ವಾರ್ಟರುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹಂಡ್ರಡ್‌ವೇಟ್, 20 ಹಂಡ್ರೆಡ್‌ವೇಟುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಟನ್ನೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* A bronze Edward III standard weight of 14lb (1327-1377)
* A bronze Edward III standard weight of 91lb (1/4 sack) (1327-1377)

ವರ್ಗ:ಅಳತೆಯ ಏಕಮಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಲ್ಲು ಕರಗುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು (ಪುಸ್ತಕ)

"**ಕಲ್ಲು ಕರಗುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು**" ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ  ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖಕ ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್‌ ಅವರ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ.

## ವಿವರ
ಈ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದ ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ಸ್ವರಚಿತ ಕತೆಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ಇತರರ ಕಥೆಗಳು ಇವೆ. ಎರಡನೇ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ "ದಾಳಿ" ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
 
## ಕಥಾ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಥೆಗಳು
# ದಾಹ 
# ಕೃತಜ್ಞತೆ 
# ಒಂದು ಬಾಗಿಲು 
# ಕಣ್ಮರೆ 
# ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡವನು 
# ಸಹಪಾಠಿ 
# ಉರಿದ ಊರಿನವರು 
# ವೃಕ್ಷದ ವೃತ್ತಿ 
# ತೋಟದವರು 
# ಕಲ್ಲು ಕರಗುವ ಸಮಯ 
# ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಹುಡುಗಿ 
# ದೇವಿ 
# ಸುಭದ್ರ

ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಮೃಗ ಮತ್ತು ಸುಂದರಿ, ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್,ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದವರು ಇತರರು ಬರೆದ ಕಥೆಯ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.  ಲಂಕೇಶ್ ಅವರೇ ಬರೆದ "ದಾಳಿ" ಕಥೆಯು ಎರಡನೇ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೧೯೯೩ನೇ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಈ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಸಂದಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು
ಪರ್ಮಾನೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ

thumb|ಪರ್‌ಮಾನೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ರಚನಾ ಸೂತ್ರ
**ಪರ್‌ಮಾನೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ**ವು (H2SO5) ಒಂದು ಆಮ್ಲ. ಈ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದವನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಇದಕ್ಕೆ ಕೇರೋ (1898) ಆಮ್ಲವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ತಯಾರಿಕೆ 
ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಪರ್‌ಸಲ್ಫೇಟನ್ನು 40% ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಅರೆದು ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಕಾಲ ಶೈತ್ಯ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಅನಂತರ ಕ್ರಿಯಾಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಬರ್ಫದ ಮೇಲೆ ಸುರಿದರೆ **ಕೇರೋ ಆಮ್ಲ** ರೂಪುಗೊಳ್ಳವುದು. ಕ್ಲೋರೋಸಲ್ಫಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡುಗಳ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು.
:

## ಗುಣಗಳು 
ಪರ್‌ಮಾನೋಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಸಹ ಹರಳು ರೂಪದ ಬಿಳಿಯ ಘನ. ಇದರ ದ್ರವನಬಿಂದು 420 ಸೆಂ. ಈ ಘನ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು. ಇದು ಪರ್‌ಡೈಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಬಲ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿ. ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಅಯೊಡೈಡಿನ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಅಯೊಡೀನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನ. ಇದರ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದ ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆಗಳು ಕೂಡಲೇ ಕಾರ್ಬನೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಅನಿಲೀನು ನೈಟ್ರೋಬೆನ್ಸೀನಾಗುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಮ್ಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪರ್ಡೈಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ

thumb|ಪರ್‌ಡೈಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ರಚನಾ ಸೂತ್ರ
**ಪರ್‌ಡೈಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ**ವು (H2S2O8) ಒಂದು ಅಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ. ಪರ್‌ಡೈಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು **ಪರ್‌ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ** ಎಂದೇ ಕರೆಯುವುದು ರೂಢಿ. ಈ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದವನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಇದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಷಲ್ಲರ (1891) ಆಮ್ಲವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ತಯಾರಿಕೆ 
ಬರ್ಫದ ಶೈತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ 50%-60% ಸಾರತೆಯ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಪರ್‌ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾರರಿಕ್ತ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜಿಸಿದಾಗ ಅದರೊಡನಿರುವ ನೀರು ವಿಭಜಿತವಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಡಿನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನು ಆನೋಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನೂ 2:1 ಗಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುವಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಂತೆ ಆನೋಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಬೀಳುವ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನ ಪರಿಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗಿ 50% ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವಂತೆ ತೋರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ಅನುಭವ. ಹೀಗಾಗಲು ಈ ಸಾರತೆಯ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಅಯಾನೀಭವಿಸಿರುವುದೇ ಕಾರಣ:
:H2SO4 → H+ + HSO4-
ನಯವಾದ ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಂ ಆನೋಡನ್ನು ಬಳಸಿ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರೆ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿರುವ ಬೈಸಲ್ಫೇಟಿನ ಅಯಾನುಗಳು ಜೊತೆಗೂಡಿ ಪರ್‌ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
:2HSO4- → H2S2O8 + 2e-
ಕ್ಯಾಥೋಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರ್‌ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಅಪಕರ್ಷಿಸಿ ಬಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಟು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆನೋಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಡ್ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಒಂದು ಗಾಜಿನ ಸಿಲಿಂಡರಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿಲಿಂಡರಿಗೆ ಸುತ್ತಿರುವ ತಾಮ್ರದ ಸುರುಳಿಯೇ ಕ್ಯಾಥೋಡಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದು.

## ಗುಣಗಳು 
ಪರ್‌ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಸ್ಥಿರವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಹರಳು ರೂಪದ ವಸ್ತು. ದ್ರವನ ಬಿಂದು 600 ಸೆಂ. ಬಿಸಿಮಾಡಿದಾಗ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇದು ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿ. ಅಯೊಡೈಡುಗಳಿಂದ ಅಯೊಡೀನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು. ಇಂಡಿಗೋ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಚಲುವೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಅನಿಲೀನನ್ನು ಅನಿಲಿನ್ ಕಪ್ಪಾಗಿ (aniline black) ಉತ್ಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜರುಗುವುದು ನಿಧಾನ. ಇದರ ದ್ರಾವಣ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಮತ್ತು ಪರ್‌ಮಾನೋಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿ ಬಿಡುವುದು. ಇದು ಜಲವಿಭಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮ.
:H2S2O8 + H2O → H2SO4 + H2SO5

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
50% ಸಾರತೆಯ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಅಥವಾ ಅಮೋನಿಯಂ ಲವಣಗಳು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂಲ ಆಮ್ಲದಂತೆ ಇವು ಕೂಡ ಪ್ರಬಲ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳು. ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಉಂಟು. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಂ ಪರ್‌ಸಲ್ಫೇಟಿನ ಪಾತ್ರವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಮ್ಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗಂಧಕದ ಆಕ್ಸಿಆಮ್ಲಗಳು

**ಆಕ್ಸಿಆಮ್ಲ** ಎಂದರೆ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಮ್ಲ. ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಗಂಧಕದ ಆಕ್ಸಿಆಮ್ಲದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.

## ಗಂಧಕದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಸಿಆಮ್ಲಗಳು 
* ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
* ಪೈರೊ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
* ಹೈಪೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಸ್ ಆಮ್ಲ
* ಥಯೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
* ಪರ್‌ಮಾನೊಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
* ಪರ್‌ಡೈಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
* ಡೈಥಯಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲ
* ಪಾಲಿಥಯಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲ

## ಗಂಧಕದ ಇತರ ಆಕ್ಸಿಆಮ್ಲಗಳು 
ಗಂಧಕದ ಇತರ ಆಕ್ಸಿಆಮ್ಲಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ರಚನಾಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಚಿತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಆಮ್ಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಡಲೆ ಬೇಳೆ ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯ

**ಕಡಲೆ ಬೇಳೆ ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯ**

ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೇವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದಾಗ ಆ ಪೂಜೆಗೆ ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯ ಇರಲೇಬೇಕು. ಪಂಚ ಅಂದರೆ ಐದು ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಜ್ಜಾಯ ಅಥಾವ ಪ್ರಸಾದ.

ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯವನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರಳಿನ ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯ, ಅವಲಕ್ಕಿಯ ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯ, ಹೆಸರುಬೇಳೆ ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯ, ಕಡಲೆ ಬೇಳೆ ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯ, ಹುರಿದ ಕಡಲೆಯ ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯ, ಒಣ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ಪಂಚ ಕಜ್ಜಾಯ.  ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕಡಲೆ ಬೇಳೆಯ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.

## ಕಡಲೆ ಬೇಳೆಯ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಮಾಡುಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು
# ಕಡಲೆಬೇಳೆ - 1/2 ಲೋಟ
# ಬೆಲ್ಲದ ಪುಡಿ - 1/4 ಲೋಟ 
# ಒಣ ತೆಂಗಿನ ತುರಿ - 1/4 ಲೋಟ
# ಏಲಕ್ಕಿ - 3-4
# ತುಪ್ಪ - 1 ಚಮಚ
# ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳು - 1 ಟೀ ಚಮಚ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಡಿಗೆಯ ವಿಧಾನ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು