ಬಿಹಾಗ್

**ರಾಗ ಬಿಹಾಗ್**  ಸೇರಿದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆರಂಭಿಕರಿಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಿತರಿಗೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮಧುರವಾದ *ರಾಗವಾಗಿದೆ*. ರಾಗ ಬಿಹಾಗ್ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸಂಗೀತ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಬಿಹಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ,  ( *ಶುದ್ಧ* ಮತ್ತು *ತೀವ್ರ* ) ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮವು* ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ; *ತೀವ್ರ*  ಪಮ ಗಮ ಗ ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ *ಪಂಚಮದೊಂದಿಗೆ* ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

*ಅವರೋಹದಲ್ಲಿ, ರಿಷಭ್* ಮತ್ತು *ಧೈವತ್ ಅನ್ನು* ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ವರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು *ಮೀಂಡ್ನಲ್ಲಿ* ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ *ರಾಗದಲ್ಲಿ*,  ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು  ಅಥವಾ  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸಿದ್ಧಾಂತ 
### ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹ 
ಆರೋಹ

: ಸ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಸಾ

ಅವರೋಹ

: ಸ* ನಿ ದ ಪ ಮ ಗ ರಿ ಸಾ

* ಸೂಚನೆ : ಸ್ವರಗಳನ್ನು  ಅಗತ್ಯವಿರುವಂತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಿಜವಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ರಚನೆ 
*ರಾಗ ಬಿಹಾಗ್* ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ *ರಾಗವಾ*ಗಿದೆ. *ರಾಗದಲ್ಲಿ* *ನ್ಯಾಸ ಸ್ವರಗಳ* ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅದರ *ಚಲನ್* ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ( *ವಕ್ರ* ), ಆಗ *ರಾಗವು* ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಬಲ್ಲದು. ಸುಮಧುರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, *ಬಿಹಾಗ್* ಅನೇಕ *ನ್ಯಾಸ ಸ್ವರಗಳ* ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. *ಬಿಹಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ*, *ನ್ಯಾಸಗಳು* ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಂಧಾರ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ *ಗಾಂಧಾರವನ್ನು* *ವಾದಿ ಸ್ವರ* (ಮುಖ್ಯ ಸ್ವರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು *ನಿಷಾದನನ್ನು* *ಸಂವಾದಿ ಸ್ವರ* (ಎರಡನೇ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಗಾಂಧರ* ಮತ್ತು *ನಿಷಾದ* ಜೊತೆಗೆ *ಷಡ್ಜ* ಮತ್ತು *ಪಂಚಮಗಳಲ್ಲಿ* *ನ್ಯಾಸದ* ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಪೂರ್ವಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ 
*ರಾಗ ಬಿಹಾಗ್ ನ* *ವಾದಿ ಸ್ವರ* *ಪೂರ್ವಾಂಗದಲ್ಲಿದೆ* (ಆಕ್ಟೇವ್‌ನ ಮೊದಲಾರ್ಧ). *ವಾದಿ ಸ್ವರವು* *ಪೂರ್ವಾಂಗದಲ್ಲಿ* *(* ಸ, ರಿ, ಗ, ಮ, ಪ) ಇದ್ದರೆ *ರಾಗವ* ನ್ನು " *ಪೂರ್ವಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ* " ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು *ವಾದಿ ಸ್ವರವು* *ಉತ್ತರಾಂಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ* (MA) " *ಉತ್ತರಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ* " ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ., PA, DHA, NI, SA^). ಆದ್ದರಿಂದ, *ರಾಗ ಬಿಹಾಗ* " *ಪೂರ್ವಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ್*" *ರಾಗ* ಆಗಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ, *ಬಿಹಾಗ್* *ಮಂದ್ರ* ಮತ್ತು *ಮಧ್ಯ ಸಪ್ತಕದಲ್ಲಿ* (ಕೆಳ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಅಷ್ಟಮ) ಹೆಚ್ಚು ಅರಳುತ್ತದೆ.

## ಆಲಾಪ 
"ಪ ಮ' ಗ ಮ ಗ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವು *ಬಿಹಾಗ್ ರಾಗ್‌ನ* ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ *ರಾಗ್ವಾಚಕ್* ಪದಗುಚ್ಛವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, *ಬಿಹಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ*, ನಾವು *ಆಲಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ* ವಾದಿ*-ಸಂವಾದಿ* ಸಂವಾದಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, *ಷಡ್ಜ-ಪಂಚಮ* *ಭಾವವು* *ಗಾಂಧಾರ* ಮತ್ತು *ನಿಶಾದ* ನಡುವೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. *ರಾಗದ* *ವಾದಿ ಸ್ವರ  ಗ* ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, *ಬಿಹಾಗ್‌ನ* ಹೆಚ್ಚಿನ *ಗಾಯಕಿ* ಗ ದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನಿ* ಸ ಗ ಮ ಗ ಪ*ನಿ* ಸಾ ಗ ನಿ *ಸ ಗ ಸ ಗ ಮ ಗಪ ಮ'ಗ ಮ ಗ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಧ_ಪ ಮ'ಗ ಮ ಗ (ಸರ್ಗಂನಲ್ಲಿಲ್ಲ)

ನಿ *ಬಿಹಾಗ್‌ನ* *ಸಂವಾದಿ ಸ್ವರ* ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, *ರಾಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಗ ನಿ ಸಂವಾದಗಳು *ಬಿಹಾಗ್‌ನ'' ಪ್ರದರ್ಶಕ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಾಗಿವೆ. ಗ-ನಿ ಸಂವಹನಗಳ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ಗ ಮ ಪ ನಿ ಧ ಪ ಮ ಗ ಮ ಗ  ನಿ ಧ_ಪ...... ಪ_ಮ'ಪ ಮ' ಗ ಮ ಗ

*ಬಿಹಾಗ್* " *ಪೂರ್ವಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ* " *ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ*, *ಆಲಾಪಿ* ಮುಖ್ಯವಾಗಿ *ಮಂದ್ರ* ಮತ್ತು *ಮಧ್ಯ ಸಪ್ತಕದಲ್ಲಿ* ಅರಳುತ್ತದೆ. *ರಾಗದ* ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ *ಮಂದ್ರ* *ಪಂಚಮ್‌ಗೆ* ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. *ಮಧ್ಯ ಸಪ್ತಕದಲ್ಲಿ* *ರಾಗದಲ್ಲಿ* *ಪಂಚಮವು* ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

*ಮಂದ್ರ ಪಂಚಮವನ್ನು* ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲವು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ಸ ನಿ* ಧ*_ಪ*......... ಪ *ನಿ *ಸ ಗ....... ಪ*ನಿ* ಸಾ ಗ ನಿ *ಸ ಗ.........

*ಪಂಚಮದಲ್ಲಿ* *ನ್ಯಾಸವನ್ನು* ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:ನಿ *ಸ ಗ ಮ ಪ..... ಸ ಗ ಮ ಪ........ ಗ ಮ ಪ ನಿ.... ಧ ಪ........

*ತಾರ* *ಷಡ್ಜಾ* ಕೂಡ *ರಾಗದ* ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. *ಬಿಹಾಗ್ ಪೂರ್ವಾಂಗ* *ಪ್ರಧಾನ ರಾಗ* ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಇದು *ತಾರ ಸಪ್ತಕ* (ಉನ್ನತ ಆಕ್ಟೇವ್) ದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.

## ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ 
ವಾದಿ

: *ವಾದಿ ಸ್ವರವು*    **ಗ**.

ಸಂವಾದಿ

: *ಸಂವಾದಿ ಸ್ವರವು* **ನಿ**.

## ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್ 
*ಬಿಹಾಗ್* *ಶುದ್ಧ* ಮಾ (ಮ) ಮತ್ತು *ತೀವ್ರ* ಮಾ (ಮಾ) ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತದೆ.

: ಇದು *ಪಕಡ್* ಪ ಮ ಪ ಗ ಮ ಗ ಹೊಂದಿದೆ.

*ಆರೋಹದಲ್ಲಿ* (ಆರೋಹಣ) *ರಿಷಭ* ಮತ್ತು *ಧೈವತ* ಎರಡನ್ನೂ *ವರ್ಜ್ಯ* (ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ), ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು *ಮೀಂಡ್* ರೂಪದಲ್ಲಿ *ಅವರೋಹದಲ್ಲಿ* (ಕೆಳಗಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸಂರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು 
*ರಾಗ್* *ಥಾಟ್ ಬಿಲಾವಲ್ ನಿಂದ* ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, *ರಾಗ* ಎರಡೂ *ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು* ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಇದು *ಥಾಟ್* *ಕಲ್ಯಾಣ್‌ನಿಂದ* ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹಲವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಗ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯವು *ಬಿಲಾವಲ್* ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ ವಿ ಎನ್ ಭಾತಖಂಡೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ *ರಾಗ್ ಬಿಹಾಗ್* ಅನ್ನು *ಬಿಲಾವಲ್* *ಎಂದು* ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

*ತೀವ್ರ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು* ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ *ರಾಗ್ ಬಿಹಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ* *ವಿವಾದಿ ಸ್ವರ* ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ *ತೀವ್ರ* ಮಾ ವನ್ನು *ಬಿಹಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ* ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು *ಅವರೋಹಿ* ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ  ಜೊತೆಗೆ ಪ ಮ' ಗ ಮ ಗ,ನಿ ಧ_ಪ ಮ' ಗ ಮ ಗ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗುಚ್ಛಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಸ್ವರ,* *ಋಷಭ* ಮತ್ತು *ಧೈವತ* *ಆರೋಹದಲ್ಲಿ* *ವರ್ಜ್ಯ*. *ಅವರೋಹದಲ್ಲಿ* ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ *ರಾಗದ* *ಜಾತಿಯನ್ನು* ಔಡವ*-ಸಂಪೂರ್ಣ* ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

*ಬಿಹಾಗ್* ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ *ಥಾಟ್ ಬಿಲಾವಲ್ ಗೆ* ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ *ಚಲನ್* *ಬಿಲಾವಲ್ ಥಾಟ್‌ಗೆ* ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ *ತೀವ್ರ ಮಧ್ಯಮಕ್ಕೆ* ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದರೆ, *ಬಿಹಾಗ್* *ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್* ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

## *ಸಮಯ* (ಸಮಯ) 
*ಬಿಹಾಗ್ ಅನ್ನು* ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, *ಬಿಹಾಗ್ ಪೂರ್ವಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ* ರಾಗ ಆಗಿದೆ. "ಎಲ್ಲಾ *ಪೂರ್ವಾಂಗ* *ಪ್ರಧಾನ ರಾಗಗಳು* *ಪೂರ್ವ ರಾಗಗಳು* ". ಆದ್ದರಿಂದ, *ಬಿಹಾಗ್* *ಪೂರ್ವ ರಾಗ* ಆಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ *ಪೂರ್ವ ರಾಗಗಳನ್ನು* 12 ರ ನಡುವೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ/ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ&nbsp;ಮಧ್ಯಾಹ್ನ - 12&nbsp;ಬೆಳಗ್ಗೆ ೧೨ ರ ನಡುವೆ.*ರಾಗ ಬಿಹಾಗ  ಅನ್ನು ರಾತ್ರಿ ೯ ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ ೧೨* ರ ನಡುವೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ/ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ ಭಾಗ.

## ಮೂಲಗಳು 
ಈ ರಾಗದ ಮೂಲವನ್ನು 16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಶುದ್ಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ *ರಾಗಗಳಿಗೆ* ಮತ್ತು *ವೈಷ್ಣವ* ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (14 ರಿಂದ 18 ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಂಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿ 
ಮರಾಠಿ ನಾಟಕ "ಸುವರ್ಣತುಲಾ" ದಲ್ಲಿ, 'ವಿದ್ಯಾಧರ್ ಗೋಖಲೆ' ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ "ಪಾರಿಜಾತ್ ಫೂಲಾ" ಹಾಡು ರಾಗ್ ಬಿಹಾಗ್ ನಲ್ಲಿದೆ.

### ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
*ಬಿಹಾಗ್‌ನ* *ಆಲಾಪ್‌ನ* ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಅವರ ೧೯೫೮ ರ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಜಲಸಾಘರ್‌ನಲ್ಲಿ* 29:50 ರಿಂದ 31:58 ರವರೆಗೆ *ಸುರ್ಬಹಾರ್* ಆಟಗಾರ ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. *ಉಮ್ರಾವ್ ಜಾನ್‌ನ* *ದಿಲ್ ಚೀಜ್ ಕ್ಯಾ* ಹೈ ಬಿಹಾಗ್‌ನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

*ಉದನ್ ಖಟೋಲಾ* ಚಿತ್ರದ "ಹಮಾರೆ ದಿಲ್ ಸೆ ನಾ ಜಾನಾ" ಹಾಡು ಬಿಹಾಗ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. *ಗೂಂಜ್ ಉತಿ ಶೆಹನಾಯ್‌ನ* "ತೇರೆ ಸುರ್ ಔರ್ ಮೇರೆ ಗೀತ್" ಹಾಡು ಬಿಹಾಗ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಶೆಹನಾಯಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ.

ಚಿತ್ರಾ ಮತ್ತು ಎಆರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ *ಓಹ್ ಕಡಲ್ ಕಣ್ಮಣಿ* ಚಿತ್ರದ "ಮಲರ್ಗಲ್ ಕ್ಯಾಟ್ಟೇನ್" ಹಾಡು ಬಿಹಾಗ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಹಾಡಿರುವ ಮತ್ತು *ಖುಬ್ಸೂರತ್‌ನಿಂದ* ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ "ಪಿಯಾ ಬವಾರಿ" ಹಾಡು ಬಿಹಾಗ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
### ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು 
**ಭಾಷೆ : ಹಿಂದಿ**

### ರಂಗಮಂದಿರ 
ಶಶಿಪ್ರಭಾ ಪರಿಣಯದ *ಮಾತಾನಾಡೋ ಮತಿವಂತ ಪ್ರೀತ* ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ *ಪ್ರಸಂಗ* (ಕಥಾವಸ್ತು) *ಬಿಹಾಗ್‌ನಲ್ಲಿದೆ*.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* SRA on Samay and Ragas
* SRA on Ragas and Thaats
* Rajan Parrikar on Ragas
* More details about raga Bihag

ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು