ಬಾಲಿವುಡ್ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಭೇದಭಾವ

**ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಭೇದಭಾವ**ವು ಬಾಲಿವುಡ್ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾರತದ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ರೂಢ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣ, ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ಹಿಂದಿನ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತದ ವಿಶಾಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಬಾಲಿವುಡ್ ಉದ್ಯಮದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರೂಢ ಮಾದರಿಯ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

### ಆರಂಭಿಕ ಯುಗ (1930–1960)
ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸದ್ಗುಣಶೀಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ತ್ಯಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಶ್ರದ್ಧಾಭರಿತ ಹೆಂಡತಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

### 1970–1980ರ ದಶಕ
೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಚಿತ್ರಣಗಳತ್ತ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಆದರೂ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

### 1990 ರ ದಶಕ
೧೯೯೦ರ ದಶಕವು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರೂಢ  ಮಾದರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ-ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.

### 2000–ಇಂದಿನವರೆಗೆ
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ  ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಲವಾದ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಕ್ವೀನ್ (2014), ಪಿಂಕ್ (2016), ಮತ್ತು ಛಪಾಕ್ (2020) ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮಹಿಳಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯರನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ.

## ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಗಳು
### ವೇತನದ ಅಸಮಾನತೆಗಳು
ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ, ಸಂಭಾವನೆ ಅಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ನಟಿಯರು ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಟಿಯರಿಗೆ ಪುರುಷ ನಟರು ಗಳಿಸುವ ಸಂಭಾವನೆಯ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಲಾರಾ ದತ್ತ  ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೃತಿ ಸನೋನ್ ಅವರು  ಸಂಭಾವನೆ ಅಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಹತಾಶೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವು ಪುರುಷ ನಟರು ತಮ್ಮ ಮಹಿಳಾ ಸಹ-ನಟಿಯರಿಗಿಂತ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯರು 
ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೋಪ್ರಾ ಮತ್ತು ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯರು ಸಹ ಸಂಭಾವನೆ ಅಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪುರುಷ ಸಹ-ನಟರಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚೋಪ್ರಾ, ತನ್ನ ಪುರುಷ ಸಹ-ನಟರು ಗಳಿಸಿದ ಮೊತ್ತದ ಕೇವಲ 10 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.

### ಉದ್ಯಮ ಪದ್ಧತಿಗಳು
ಈ ವೇತನ ಅಂತರವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಉದ್ಯಮದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್‌ರಂತೆ ಸಮಾನ ಸಂಭಾವನೆ ಕೇಳಿದ ಕರಣ್ ಜೋಹರ್, ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್ ಅವರನ್ನು *ಕಲ್ ಹೋ ನಾ ಹೋ* ಚಿತ್ರದಿಂದ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವ ಘಟನೆಗಳು, ಈ ಅಸಮಾನತೆಯ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

### ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ವೇತನ ಅಂತರವು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಜೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಮಹಿಳಾ ನಟಿಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

### ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕರೆಗಳು
ಲಿಂಗ ವೇತನ ಅಂತರವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಳುವಳಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ನಟಿಯರು, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸಮಾನ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು  ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

### ವಯೋಮಾನದ ತತ್ವ
ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಯೋಮಾನದ ತಾರತಮ್ಯವು ಇದೆ, ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳಾ ನಟಿಯರು ತಮ್ಮ ಪುರುಷ ಸಹವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ
### ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು
ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಲಿಂಗ ಪಾತ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.

### ಸೌಂದರ್ಯದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವ
ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅತ್ರವು ಕೆಲವು ಸೌಂದರ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿ ಚರ್ಮದ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಜಾಸ್ತಿ  ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು
### ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಮತ್ತು ರೂಢ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.  ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:

*ರಾಣಿ (2014)
*ಪಿಂಕ್ (2016)
*ಛಪಾಕ್ (2020)
### ಹೆಚ್ಚಿದ ಅರಿವು
ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಭೇದಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಉದ್ಯಮದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.

### ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕರೆಗಳು
ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ  ಸಮಾನ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಉದ್ಯಮದ ಒಳಗಿನವರು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು
ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಭೇದಭಾವ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ:

*1950 ಮತ್ತು 2020 ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸುಮಾರು 700 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಪಕ್ಷಪಾತವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಹ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. 
*ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯು, " ಯಶಸ್ವಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ" ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 
*ಮುಂಬೈನ ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (TISS) ನ ಸಂಶೋಧಕರು ನಡೆಸಿದ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು, ಮಾತು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವೂ ಪರದೆಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ