ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ (ಭಾರತ)

**ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ಅನ್ನು** ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ **ಎನ್ ಹೆಚ್ 66** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಹಿಂದಿನ **ಎನ್ ಹೆಚ್ -17** ಮತ್ತು ಎನ್ ಹೆಚ್-47 ನ ಒಂದು ಭಾಗ), ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 4 ಲೇನ್  ಆಗಿದೆ ಉದ್ದದ ಕಾರ್ಯನಿರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಪನ್ವೆಲ್ ( ಮುಂಬೈನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ನಗರ) ಕೇಪ್ ಕೊಮೊರಿನ್ (ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ) ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೂಲಂಕುಷ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು NHAI ಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ, ಗ್ರೇಡ್ ಸಪರೇಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 60 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಗೋವಾ ಗಡಿಯಿಂದ (ಕಾರವಾರದ ಬಳಿ) ಕೇರಳ ಗಡಿ (ತಲಪಾಡಿ ಬಳಿ) ವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಲೇನ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರು ಲೇನ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿದೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಜನರಿಂದ ಕಿರಿದಾದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ತ್ವರಿತ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ಬೈಪಾಸ್ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂಮಿ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರಣ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 45 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ, 6 ಲೇನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಗೋವಾ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಭಾಗಗಳು 60 ಮೀಟರ್ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಲೇನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾದಚಾರಿ (ಡಾಂಬರು) ರಸ್ತೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಂಗಳೂರು-ಕಾರವಾರ-ಪಣಜಿಯ ಬಂದರು ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಗ್ರೀನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ (ಅಂದರೆ, ಹೊಸ ಮತ್ತು ಸಮಾನಾಂತರ) ಪ್ರವೇಶ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಎನ್ ಹೆಚ್ -66 ಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 6/8 ಲೇನ್ ಪ್ರವೇಶ-ನಿಯಂತ್ರಿತ 3D ರೈಟ್-ಆಫ್-ವೇ ವಿನ್ಯಾಸದ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಮಾರ್ಗ ವಿವರಣೆ 
ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 48 (ಹಳೆಯ ಎನ್ ಹೆಚ್ 4) ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪನ್ವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎನ್ ಹೆಚ್ -66 ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ತೀರವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಎನ್ ಹೆಚ್ 66 ಕರ್ನಾಟಕದ ಮರವಂತೆ, ಕೇರಳದ ತಲಸ್ಸೆರಿ ಮತ್ತು ಆಲಪ್ಪುಳದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಹಿಂದೆ ಎನ್ ಹೆಚ್ -17 ಸಂಖ್ಯೆ) ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಗರಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ:

; ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

**ಪನ್ವೇಲ್**, ಪೆನ್, ಮಾಣ್ ಗಾಂವ್, ಮಹಾಡ್, ಪೊಲಾದ್‌ಪುರ, ಖೇಡ್, ಚಿಪ್ಲುನ್, ಸಂಗಮೇಶ್ವರ್, ರತ್ನಗಿರಿ, ಲಾಂಜಾ, ರಾಜಾಪುರ, ಕಂಕಾವ್ಲಿ, ಕುಡಾಲ್, ಸಾವಂತವಾಡಿ ,

; ಗೋವಾ

**ಪಣಜಿ**, ಮಾರ್ಗೋ ,

; ಕರ್ನಾಟಕ

ಕಾರವಾರ, ಅಂಕೋಲಾ , ಕುಮಟಾ, ಹೊನ್ನಾವರ, ಮಂಕಿ, ಮುರುಡೇಶ್ವರ **,** ಭಟ್ಕಳ, ಶಿರೂರು, ಬೈಂದೂರು, ಉಪ್ಪುಂದ, ನಾವುಂದ, ಮರವಂತೆ, ಹೆಮ್ಮಾಡಿ, ತಲ್ಲೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಕೋಟೇಶ್ವರ, ಕೋಟ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ, ಬ್ರಹ್ಮಾವರ, ಉಡುಪಿ ಪಡುಬಿದ್ರಿ , ಸುರತ್ಕಲ್ ತೊಕ್ಕೊಟ್ಟು, ಉಳ್ಳಾಲ, ಕೋಟೆಕಾರ್, ತಲಪಾಡಿ

; ಕೇರಳ

ಮಂಜೇಶ್ವರ, **ಕಾಸರಗೋಡು**, ಕಾಂಞಂಗಾಡ್ , ಪಯ್ಯನೂರು ಪರಿಯಾರಂ , ತಳಿಪರಂಬ ,ಧರ್ಮಶಾಲಾ, ಕಣ್ಣೂರು, ಚೋವ್ವ , ಧರ್ಮದಂ, ತಲಸ್ಸೆರಿ, ಮಾಹೆ , ವಟಕರ,ಪಯ್ಯೋಲಿ, ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ರಾಮನಾಟ್ಟುಕರ, ತೇನ್ಹಿಪಾಲಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಪೂತನಾಥನಿ, ವಲಾಂಚೇರಿ,ಕುಟ್ಟಿಪ್ಪುರಂ, ತವನೂರು,ಪೊನ್ನಾನಿ,ಚಾವಕ್ಕಾಡ್,ವದನಪಲ್ಲಿ, ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು, ಎಡಪ್ಪಲ್ಲಿ **ಕೊಚ್ಚಿ**, ಚೇರ್ತಾಲ, **ಆಲಪುಳ**, ಅಂಬಲಪುಳ, ಹರಿಪಾಡ್, ಕಾಯಂಕುಲಂ, ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ,ಚಾವರ, ನೀಂದಕರ ,ಕೊಲ್ಲಂ , ಮೇವರಂ, ಕೊಟ್ಟಿಯಂ,ಚತ್ತನ್ನೂರು, ಕಲ್ಲಂಬಲಂ, ಅಟ್ಟಿಂಗಲ್, **ತಿರುವನಂತಪುರಮ್**, ಬಲರಾಮಪುರಂ, ನೆಯ್ಯಟ್ಟಿಂಕರ,ಪರಸ್ಸಲ

; ತಮಿಳುನಾಡು

ಮಾರ್ತಾಂಡಂ, ನಾಗರಕೋವಿಲ್ ಮತ್ತು **ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ**

## ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ/ಪಟ್ಟಣ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆಗಳು 
* ತಿರುವನಂತಪುರ ಬೈಪಾಸ್ - ತಿರುವನಂತಪುರ ನಗರ, ಕೇರಳ
* ಕೊಲ್ಲಂ ಬೈಪಾಸ್ - ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರ, ಕೇರಳ
* ಅಲಪ್ಪುಳ ಬೈಪಾಸ್ - ಆಲಪ್ಪುಳ ಪಟ್ಟಣ, ಕೇರಳ
* ಕೊಚ್ಚಿ ಬೈಪಾಸ್ - ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರ, ಕೇರಳ
* ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್ ಬೈಪಾಸ್ - ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್ ಪಟ್ಟಣ, ಕೇರಳ
* ವಡನಪ್ಪಲ್ಲಿ ಬೈಪಾಸ್ -ವದನಪಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಶೂರ್, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ
* ಪೊನ್ನಾನಿ ಬೈಪಾಸ್- ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ
* ವಲಂಚೇರಿ ಬೈಪಾಸ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ - ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ
* ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬೈಪಾಸ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ - ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ
* ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಬೈಪಾಸ್, ಕೇರಳ
* ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ ಬೈಪಾಸ್ - ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ
* ವಡಕರ ಬೈಪಾಸ್- ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ - ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ
* ತಲಸ್ಸೆರಿ - ಮಾಹೆ ಬೈಪಾಸ್ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ - ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ
* ಕಣ್ಣೂರು ಬೈಪಾಸ್ - ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ
* ತಳಿಪರಂಬ ಬೈಪಾಸ್ - ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ
* ಪಯ್ಯನ್ನೂರ್ ಬೈಪಾಸ್ - ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ
* ಸಾವಂತವಾಡಿ ಬೈಪಾಸ್ - ಸಾವಂತವಾಡಿ - ಬಂದಾ ವಿಭಾಗ - ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು