ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Cyclone_Deaths.svg/250px-Cyclone_Deaths.svg.png|right|thumb|250x250px| **ಅಮೇರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು (1970-1999)**
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆ, ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ, ಭೂಕುಸಿತ, ದೊಡ್ಡ ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣಗಳು, ಮತ್ತು ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಚಂಡಮಾರುತ ಅಥವಾ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದಂತಹ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿನಾಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ತೀವ್ರತೆ, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಅರಣ್ಯದ ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು (ಕೆನೋಪಿ) ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮತ್ತು ಮರುರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸವೆತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಭಾರೀ ಮಳೆಯು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಗುಹೆಗಳೊಳಗಿನ ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೮ ಐಸೊಟೋಪ್‌ನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.

ಚಂಡಮಾರುತವು ಹಾದುಹೋದ ನಂತರ ವಿನಾಶವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಬಿದ್ದ ಮರಗಳು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾರುಗಾಣಿಕಾವನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈನ್‌ಗಳು, ಟೆಲಿಫೋನ್ ಟವರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಪೈಪ್‌ಗಳ ರಿಪೇರಿಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಇತರ ಜೀವಗಳನ್ನು ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಬಹುದು. ನಿಂತ ನೀರು ರೋಗ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಂವಹನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಾಶವಾಗಿರಬಹುದು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨ ಮಿಲಿಯನ್ (20 ಲಕ್ಷ) ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಳೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದಿಂದ ಧ್ರುವದಿಂದ ಶಾಖವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಹಡಗುಗಳು ತಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ, ಪಶ್ಚಿಮ ಅರ್ಧದ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದಿರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ದ್ವಿತೀಯ, ಅಥವಾ ತೃತೀಯ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಪಾಯವು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಗಾಳಿ, ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಅಪಾಯಗಳು ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ತೃತೀಯ ಅಪಾಯಗಳು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯಗಳ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳಂತಹ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

## ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು 
ಪ್ರಬುದ್ಧ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು 6x10 14 ವ್ಯಾಟ್‌ಗಳ ದರದಲ್ಲಿ ಶಾಖವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು.  ತೆರೆದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಗಳು, ಭಾರೀ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.  ಅವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗಾಟವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಡಗುಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅದರ ಅಂಗೀಕಾರದ ನಂತರ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ತಂಪಾದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಂತರದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ೨೦೦೫ ರ ಡೆನ್ನಿಸ್ ಚಂಡಮಾರುತವು ಅದರ ಹಿಂದೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರನ್ನು ಬೀಸಿತು. ಎಮಿಲಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಅದು ಅದನ್ನು ನಿಕಟವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿತು.  ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯ-ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ  ಚಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಖದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಶಾಖ ಸಾಗಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.  ಶಾಖವು ಧ್ರುವಗಳೆಡೆಗೆ (ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಮೂಲಕ) ಚಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಸಹನೀಯವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.

### ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ 
ಬಲವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಅಂಗೀಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಹಡಗು ಧ್ವಂಸಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ನೌಕಾಘಾತಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.  ಜೊತೆಗೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಚಂಡಮಾರುತವು ಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೫೬೫  ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೇಲೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೧೬೦೯ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮುಡಾದ ಬಳಿ *ಸಮುದ್ರ ವೆಂಚರ್* ಧ್ವಂಸವಾಯಿತು. ಇದು ಬರ್ಮುಡಾದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು  ಮತ್ತು ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ *ದಿ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್‌ಗೆ* ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು.

### ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ 
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Typhoons_and_Wind_Speeds.gif/220px-Typhoons_and_Wind_Speeds.gif|thumb| **ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅರ್ಧವೃತ್ತವು** ಮೇಲಿನ-ಬಲ ಮೂಲೆಯಾಗಿದೆ. ಬಾಣವು [ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಟೈಫೂನ್‌ಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು *ಅರ್ಧವೃತ್ತವು* ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ತಪ್ಪುನಾಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.]]
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡಲು ನಾವಿಕರು ಒಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಡ ಭಾಗ) ಚಂಡಮಾರುತದ ಬಲ ಭಾಗವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ನಾವಿಕರು ಬಲಭಾಗವನ್ನು **ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅರ್ಧವೃತ್ತ** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಚಂಡಮಾರುತದ ಈ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅನುವಾದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಅದರ ತಿರುಗುವ ಗಾಳಿಯು ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿದೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಇತರ ಅರ್ಧವನ್ನು **ನ್ಯಾವಿಗೇಬಲ್ ಅರ್ಧವೃತ್ತ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಏಕೆಂದರೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ (ವ್ಯವಕಲನಕಾರಿ) (ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ). ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು ಅವರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹಡಗಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ನಿಯಮಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಾಟದಿರುವುದು (ಟಿ ದಾಟುವುದು). ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅರ್ಧವೃತ್ತದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರು ಸ್ಟಾರ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಬಿಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಜವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅರ್ಧವೃತ್ತದ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವ ಹಡಗುಗಳು ಸ್ಟಾರ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತವೆ.  

## ಭೂಕುಸಿತದ ಮೇಲೆ 
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಭೂಕುಸಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ನಂತರ ಅದು ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

### ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ 
ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯು ವಾಹನಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ಮರಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನಾಶಪಡಿಸಬಹುದು. ಸಡಿಲವಾದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಾರುವ ಸ್ಪೋಟಕಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಭೂ-ಬೀಳುವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೨೧% ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ೮೩% ರಷ್ಟಿದೆ.  ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತಾರು ಅಥವಾ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಜನರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಹೊಡೆದು ಹಾಕುತ್ತವೆ, ಪ್ರಮುಖ ಸಂವಹನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ.  ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಸೇತುವೆಗಳು, ಮೇಲ್‌ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.  ಆಹಾರ, ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ಔಷಧವನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಲಸೆಗಾರರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. 

### ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣ 
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Hurricane_katrina_damage_gulfport_mississippi.jpg/180px-Hurricane_katrina_damage_gulfport_mississippi.jpg|right|thumb|180x180px| ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯ ಗಲ್ಫ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ [ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತ|ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತದ ಪರಿಣಾಮ. ಕತ್ರಿನಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ.]]
ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣವು ಅಥವಾ ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೂಕುಸಿತ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ೯೦% ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.  ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತ್ವರಿತ ಉಲ್ಬಣವು ಮೈಲಿ/ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಒಳನಾಡಿಗೆ ಚಲಿಸಬಹುದು.  ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೫೦ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರವಾಹ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ೧೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಎನ್‌ಒಎ‌ಎ ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.   ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಗಾಳಿಯು ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವು ಕರಾವಳಿಯ ನದೀಮುಖಗಳ ನೀರನ್ನು ಸಹ ಕಲಕುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನು-ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.

### ಭಾರೀ ಮಳೆ 
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದಲ್ಲಿನ ಚಂಡಮಾರುತದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ತೀವ್ರವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ, ಮಣ್ಣು ಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ತಯಾರಿ ಮಾಡದ ಕಾರಣ.  ಭಾರೀ ಒಳನಾಡಿನ ಮಳೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯ ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿಯ ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.  ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ನಂತರದ ಆರ್ದ್ರ ವಾತಾವರಣವು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಚಂಡಮಾರುತವು ಹಾದುಹೋದ ನಂತರ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುವ ರೋಗದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.  ಕೊಳಚೆ- ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಮೂಗೇಟುಗಳ ಸೋಂಕುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಧಿಸಬಹುದು. ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೀರಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಯಿಂದ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವವರು ರೋಗ ಹರಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Support_during_Hurricane_Harvey_%28TX%29_%2850%29.jpg/350px-Support_during_Hurricane_Harvey_%28TX%29_%2850%29.jpg|left|thumb|350x350px| ಹಾರ್ವೆ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಪೋರ್ಟ್ ಆರ್ಥರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವೆಯು [ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತೇವವಾದ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ.]]
ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಜೀವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ಟೋಲ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ, ಅವುಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಮಳೆಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಳೆಯನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಋತ್ಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ.  ಜಪಾನ್ ತನ್ನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಳೆಯನ್ನು ಟೈಫೂನ್‌ಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.  ಚಂಡಮಾರುತ ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ (೧೯೬೯) ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.  ಇದು ೨೫೯ ಜನರನ್ನು ಕೊಂದಿತು. ಜನರು ಮತ್ತು $೯.೧೪ ಉಂಟುಮಾಡಿದರು&nbsp;ಬಿಲಿಯನ್ (೨೦೦೫ ಯುಎಸ್‌ಡಿ ) ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸಂಭವವು ಅವು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು: ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಮಳೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಆನ್‌ಸ್ಲೋ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ ಹೆಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಲ್ಲದೆ  ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದರೆ.

### ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು 
ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ವಿಶಾಲವಾದ ತಿರುಗುವಿಕೆಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲ) ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.  ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬಲ ಮುಂಭಾಗದ ಚತುರ್ಭುಜದಲ್ಲಿ. ಈ ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರತಿರೂಪಗಳಂತೆ ಬಲವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಭಾರೀ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಜೀವಹಾನಿ ಇನ್ನೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು ಐವಾಲ್ ಮೆಸೊವರ್ಟಿಸ್‌ಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದು ಭೂಕುಸಿತದವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. 

## ಸಾವುಗಳು 
ಕಳೆದ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸುಮಾರು ೧.೯ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೦,೦೦೦ ಜನರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ.  ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು ೧೯೭೦ ರ ಭೋಲಾ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ. ಇದು ೩೦೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೫೦೦,೦೦೦ ಜೀವಗಳ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

### ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ 
ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತದ ಮೊದಲು, ಇದು ಚಂಡಮಾರುತ-ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಲೆವಿ-ಬ್ರೀಚ್ (ಅಣೆಕಟ್ಟು) ಲೇಕ್ ಪೊಂಟ್ಚಾರ್ಟ್ರೇನ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೊದಲು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸರಾಸರಿ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚಂಡಮಾರುತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುನೋವುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರಿನ (ಮಳೆ) ಪ್ರವಾಹದ ಕಡೆಗೆ.  ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಸರಾಸರಿ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ೧೯೭೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ೧೯೮೦-೧೯೯೫ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಾಮ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಕರಾವಳಿಯ ಅಂಚುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಹಾದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ದೋಷದಲ್ಲಿನ ಕಡಿತದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಜನರು ತೀರದ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವವರೆಗೂ ಈ ಸಾವುನೋವುಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. 

## ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Aerial_view_of_Tacloban_after_Typhoon_Haiyan.jpg/350px-Aerial_view_of_Tacloban_after_Typhoon_Haiyan.jpg|right|thumb|350x350px| [ತೂಫಾನು ಹೈಯಾನ್|ಹೈಯಾನ್ ಟೈಫೂನ್ ನಂತರ ಟಕ್ಲೋಬಾನ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ಮನೆಗಳ ವೈಮಾನಿಕ ಚಿತ್ರ.]]
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಶವು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಲ್ಫ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಿನಾಶವು ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.  ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಚಂಡಮಾರುತವು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನೈಜ ಮನೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಸಂಭವಿಸಿದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗರಿಷ್ಠ ಪರಿಣಾಮವು ೩ ಪ್ರತಿಶತದಿಂದ ೪ ಪ್ರತಿಶತದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.  ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಪತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತವು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.  ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ನಂತರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು. ಅನೇಕ ಮಾಜಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಸಣ್ಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಂಸ್ಥಾಪಕನ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾವುನೋವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.  ಏಕೆಂದರೆ ಬದುಕುಳಿದವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೭೭೫ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಟೈಫೂನ್ ಪಿಂಗಲಾಪ್ ಅಟಾಲ್ ಅನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಬರಗಾಲದ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ದ್ವೀಪದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು. ದುರಂತದ ನಂತರ ಹಲವಾರು ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಂತರ, ಸುಮಾರು ೧೦% ರಷ್ಟು ಪಿಂಗೇಲಾಪೀಸ್ ಬಣ್ಣ-ಕುರುಡುತನದ ಆನುವಂಶಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಅಕ್ರೋಮಾಟೋಪ್ಸಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದು ಟೈಫೂನ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ರೂಪಾಂತರಿತ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಡಚಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/FEMA_-_8414_-_Photograph_by_Mark_Wolfe_taken_on_09-20-2003_in_North_Carolina.jpg/220px-FEMA_-_8414_-_Photograph_by_Mark_Wolfe_taken_on_09-20-2003_in_North_Carolina.jpg|left|thumb| ಇಸಾಬೆಲ್ ಚಂಡಮಾರುತ (೨೦೦೩) [ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲೀನ|ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ಹೊರ ದಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ]]

## ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಗಳು 
### ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರ 
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಕಡಲತೀರದಿಂದ ಮತ್ತು ಕಡಲತೀರದಿಂದ ಮರಳನ್ನು ಸವೆದು, ಹವಳದ ಮರುಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಕಡಲತೀರದ ದಿಬ್ಬದ ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕರಾವಳಿಯ ಸಮೀಪ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಮಳೆನೀರು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

#### ಕರಾವಳಿ ರೇಖೆಗಳು 
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ಮರಳುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣಗಳು, ಶೆಲ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಸವೆಸುತ್ತವೆ.  ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತೀರದ ಬಂಡೆಗಳ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹವಳಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಡೆಟ್ರಿಟಸ್ ಅನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ, ಇದು ದಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ರೋಲಿಂಗ್ ತರಂಗದಲ್ಲಿ, ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಖಗೋಳ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಮೇಲಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ. ಮರಳು, ಶೆಲ್ ಮತ್ತು ಹವಳ.  ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತ (ಅಂದರೆ ವರ್ಗ ಸಫಿರ್-ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ೪–೫) ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦) ಕೊನೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಈಶಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಕರಾವಳಿ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಳಗೆ ಇಂತಹ ರೇಖೆಗಳನ್ನು 'ಸ್ಥಳೀಯಗೊಳಿಸಿದೆ'. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ರೇಖೆಗಳ ಸರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ೩,೦೦೦-೫,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳು ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. 

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳ ಖಾತೆಗಳು ಈ ರೀತಿಯ ರೇಖೆಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ  ಉದ್ದ,  ಅಗಲ,  ೧೯೭೨ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಬೆ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಫುನಾಫುಟಿ ಅಟಾಲ್ (ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೌತ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್) ಮೇಲೆ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿದ ಎತ್ತರದ ಹವಳದ ಶಿಂಗಲ್ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಟೈಫೂನ್ ಒಫೆಲಿಯಾದಿಂದ ಜಲುಯಿಟ್ ಅಟಾಲ್ (ಮಾರ್ಷಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು) ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಹವಳದ ಶಿಂಗಲ್ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು ( ಇನ್ನಿಸ್ಫೈಲ್ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ದಾಟಿತು), ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ) ನಷ್ಟು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿ ಖಾತೆಗಳು ಇದ್ದವು.  ಆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣವು ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಂತೆ ಪ್ಯೂಮಿಸ್‌ನ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ) 

#### ಸುಣ್ಣದ ಗುಹೆ ಸ್ಟಾಲಗ್ಮಿಟ್ಸ್ 
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ, 'ಬೆಳಕು' ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನ ತೆಳುವಾದ ಪದರಗಳು (ಅಂದರೆ ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೮ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೬ ರ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಐಸೊಟೋಪಿಕ್ ಅನುಪಾತ) ೩೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗಿನ ಸುಣ್ಣದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲಗ್‌ಮೈಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ  ಚಂಡಮಾರುತದ ಹಾದಿಯಿಂದ. 

ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಮೋಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ತಂಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗಾಳಿಯು ಆರ್ದ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ - ಅವುಗಳ ಮಳೆನೀರು 'ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ'. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಳೆಯು ಇತರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆವಿಯಾಗದ ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೮ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಐಸೊಟೋಪಿಕಲಿ ಹಗುರವಾದ ಮಳೆನೀರು ನೆಲದಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತದೆ, ಗುಹೆಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದೆರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೮ ನೀರಿನಿಂದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ.  ಸ್ಟ್ಯಾಲಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ತೆಳುವಾದ ಪದರಗಳು ಅಥವಾ 'ರಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ' ಠೇವಣಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಲಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳೊಳಗೆ ರಚಿಸಲಾದ ಅಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ಅನುಕ್ರಮವು  ) ಸೈಕ್ಲೋನ್‌ಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶತಮಾನಗಳು, ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳು ಅಥವಾ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಗುಹೆಗಳ ತ್ರಿಜ್ಯ. 

ಮಧ್ಯ ಬೆಲೀಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟುನ್ ಟುನಿಚಿಲ್ ಮುಕ್ನಾಲ್ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಡೆಂಟಲ್ ಡ್ರಿಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟಾಲಗ್‌ಮೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ಸಂಶೋಧಕರು ೨೩ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (೧೯೭೮-೨೦೦೧) ಸಂಭವಿಸುವ ೧೧ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಐಸೊಟೋಪಿಕಲಿ ಲಘು ಮಳೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಈಶಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಚಿಲ್ಲಗೋ ಸುಣ್ಣದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ (  ಕೇರ್ನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಒಳನಾಡಿನ ) ಸಂಶೋಧಕರು ೧೦೦ ನೊಂದಿಗೆ ಐಸೊಟೋಪಿಕಲಿ ಲಘು ಮಳೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ೨೦೦೪ ರಿಂದ ೧೨೦೦ ಎಡಿ ವರೆಗೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ (೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲೆ). 

### ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು 
ತೀವ್ರವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅರಣ್ಯದ ಮೇಲಾವರಣ ಮರಗಳನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಗಳಿಂದ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಪಿಫೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ. ಮರದ ಕಿರೀಟದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮರದ ಬೀಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಭೂದೃಶ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ >  ) ತಮ್ಮ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡುವ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ), ದುರಂತವಾದರೂ ವೇರಿಯಬಲ್ ಮತ್ತು ತೇಪೆಯಾಗಿರಬಹುದು.  ೪೨ ಕ್ಕೆ ಮರಗಳು ಒಡೆಯುತ್ತವೆ, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ.   ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುವುದು ಸಹ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚುಗಳಿಗೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು  ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಬೆಂಕಿ   ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ನಾಶವಾದ ಅರಣ್ಯ. 

* ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಅಥವಾ ಸಮತಲವಾದ ಗಾಳಿ ಕತ್ತರಿ (ಚಂಡಮಾರುತದ ಗಾತ್ರ, ಚಂಡಮಾರುತದ ತೀವ್ರತೆ, ಸೈಕ್ಲೋನ್‌ನ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೈಕ್ಲೋನಿಕ್ ಸಂವಹನ ಪರಿಣಾಮಗಳು).
* ಮಾನ್ಯತೆ ಪದವಿ ( ಗಾಳಿಯ ಒಡ್ಡುವಿಕೆ, ಲೆವಾರ್ಡ್ ವೇಗವರ್ಧನೆ, ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಆಶ್ರಯ/ಶೇಡಿಂಗ್); ಮತ್ತು
* ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಾತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ರಚನೆ

ಈಶಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡಿನ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು, ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಅವುಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ವೇರಿಯಬಲ್ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮತ್ತು 'ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್' ಮಾಡಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ  ತಯಾರಿಸಿವೆ: 

# ಚಂಡಮಾರುತದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ **ತೀವ್ರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ** : ಪರಿಣಾಮವು ಬಹು ದಿಕ್ಕಿನಂತಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರಗಳ ಕಿರೀಟಗಳು ಮುರಿದುಹೋಗಿವೆ, ಒಡೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವು ಅಥವಾ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದವುಗಳಿಂದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
# ಚಂಡಮಾರುತದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ಅಂಚಿಗಿಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ **ತೀವ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ** : ವಿನಾಶಕಾರಿ ಮಾರುತಗಳ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ಮೇಲಾವರಣ ಅಡ್ಡಿಯು ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಾಳಿಯ ಕಡೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.
# ಅದರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕಿಂತ ಸೈಕ್ಲೋನ್ ಅಂಚಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ **ಮಧ್ಯಮ ಮೇಲಾವರಣ ಅಡಚಣೆ** : ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರದ ಕಾಂಡಗಳು ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿವೆ, ಕೆಲವು ಮರಗಳು ಮಾತ್ರ ಬೀಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿಯು ಮೇಲಾವರಣ ಮತ್ತು ಶಾಖೆಯ ಒಡೆಯುವಿಕೆಯ ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ;
# ಚಂಡಮಾರುತದ ಅಂಚಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ **ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲಾವರಣ ಅಡಚಣೆ** : ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಕಾಂಡದ ಬೀಳುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಕೊಂಬೆಗಳ ಒಡೆಯುವಿಕೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿಯು ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎಲೆಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.  ತರುವಾಯ ಎಲೆ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಎಲೆಗಳ ಕಸ ಬೀಳುವಿಕೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
 

* ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಪರಿಣಾಮಗಳು
* ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ
* ದೇಶವಾರು ತೇವವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ