ಕೆರೂಟಗಿ

**ಕೆರೂಟಗಿ** ಗ್ರಾಮವು  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

## **ದೇವಾಲಯಗಳು**
ಹನ್ನೆರಡನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶರಣರ ಕಾಯಕ ಚಳುವಳಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಸೊಲ್ಲಾಪೂರ (ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನಲಿಗಿ) ಪಟ್ಟಣದ ಶರಣ ಸಿದ್ದರಾಮ ಶಿವಯೋಗಿಯ ಹೆಸರಿನ 'ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ ಮಠ'ವನ್ನು ಕಳೆದೆರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಮೊದಲು ಆಗಿ ಹೋದ ಮಠದ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಗುರುಲಿಂಗೇಶ್ವರರ ಪವಾಡಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಮಠವು ಮುಂದೆ ಬಂದಂತಹ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಿಂದ ಇಳಿಮುಖ ಕಂಡರೂ ಇಂದಿಗೂ ಜನರಲ್ಲಿಯ ಭಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆ ಕಮ್ಮಿಯೇನೂ ಆಗಿಲ್ಲ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ(ಮರಗಮ್ಮ)ದೇವಿ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಕಾಲಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯ ಭಕ್ತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## **ಮಸೀದಿಗಳು**
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

## **ನೀರಾವರಿ**
ಒಣಬೇಸಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಲಂಭಿಸಿರುವ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದಿರುವುದರಿಂದ ಜಲಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಿತಪಿಸುವುದು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. 
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## **ಹಬ್ಬಗಳು**
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## **ಶಿಕ್ಷಣ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  **ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ** ಇದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸದರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಹಂತದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಹೊರವಲಯದ ತಿಳಗೂಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಉರ್ದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸರಕಾರ 'ಸರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

## **ದೇವಾಲಯಗಳು**
ಹನ್ನೆರಡನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶರಣರ ಕಾಯಕ ಚಳುವಳಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಸೊಲ್ಲಾಪೂರ (ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನಲಿಗಿ) ಪಟ್ಟಣದ ಶರಣ ಸಿದ್ದರಾಮ ಶಿವಯೋಗಿಯ ಹೆಸರಿನ 'ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ ಮಠ'ವನ್ನು ಕಳೆದೆರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಮೊದಲು ಆಗಿ ಹೋದ ಮಠದ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಗುರುಲಿಂಗೇಶ್ವರರ ಪವಾಡಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಮಠವು ಮುಂದೆ ಬಂದಂತಹ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಿಂದ ಇಳಿಮುಖ ಕಂಡರೂ ಇಂದಿಗೂ ಜನರಲ್ಲಿಯ ಭಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆ ಕಮ್ಮಿಯೇನೂ ಆಗಿಲ್ಲ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ(ಮರಗಮ್ಮ)ದೇವಿ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಕಾಲಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯ ಭಕ್ತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## **ಭೌಗೋಳಿಕ**
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

## **ಹವಾಮಾನ**
* ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು  ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು  ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ **೪೨.೭ ಡಿಗ್ರಿ**ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ **೯.೫ ಡಿಗ್ರಿ** ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
* ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - **೩೫°C-೪೨°C ಡಿಗ್ರಿ** ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್
* ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು
* ಮಳೆಗಾಲ -  **೧೮°C-೨೮°C ಡಿಗ್ರಿ** ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್.
* ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ **೩೦೦ - ೬೦೦ಮಿಮಿ** ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
* ಗಾಳಿ -ಗಾಳಿ ವೇಗ  ೧೮.೨ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), ೧೯.೬ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ  ೧೭.೫ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ.

## **ಜನಸಂಖ್ಯೆ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಸುಮಾರು **2500** ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.

## **ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ**
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ **ಕನ್ನಡ**. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. **ಜವಾರಿ** ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. **ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ**,, **ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,**, **ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ**,, **ಕೆನೆಮೊಸರು** ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

## **ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ**
ಅಪ್ಪಟ **ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ** ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು  **ದೋತ್ರ**, **ನೆಹರು ಅಂಗಿ** ಮತ್ತು **ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು**(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು **ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ** ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## **ಧರ್ಮ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  **ಹಿಂದೂ** ಮತ್ತು **ಮುಸ್ಲಿಂ**  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

## **ಭಾಷೆ**
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ **ಕನ್ನಡ**. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

## **ದೇವಾಲಯ**
*  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ 
*  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ

## **ಮಸೀದಿ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ **ದರ್ಗಾ** ಹಾಗೂ **ಮಸೀದಿ** ಇದೆ.

## **ನೀರಾವರಿ**
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  **50**  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ **ಕಬ್ಬು**, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## **ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ**
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ **ಕೃಷಿ** ಮತ್ತು **ತೋಟಗಾರಿಕೆ**ಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು **೭೫%** ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಕೇವಲ **೧೫%** ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ **೮೫%** ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.

## **ಉದ್ಯೋಗ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ **೭೦%** ಜನಸಂಖ್ಯೆ  **ಕೃಷಿ**ಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. **ಕೃಷಿ**ಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

## **ಬೆಳೆ**
**ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು**

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

**ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು**

**ದ್ರಾಕ್ಷಿ**, **ಕಬ್ಬು**, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ,  ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

**ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು**

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು  ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

## **ಸಸ್ಯ**
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು  ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.

## **ಪ್ರಾಣಿ**
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.

## **ಹಬ್ಬ**
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## **ಶಿಕ್ಷಣ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  **ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ** ಇದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸದರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಹಂತದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಹೊರವಲಯದ ತಿಳಗೂಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಉರ್ದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸರಕಾರ 'ಸರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

## **ಸಾಕ್ಷರತೆ**
ಗ್ರಾಮದ  **ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ**  ಸುಮಾರು **೬೭%**. ಅದರಲ್ಲಿ  **೭೫% ಪುರುಷರು** ಹಾಗೂ **೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು** ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

## **ರಾಜಕೀಯ**
ಗ್ರಾಮವು **ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ**ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಬಿಜಾಪುರ

ಕರ್ನಾಟಕ

ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕು