ಜಪಾನೀಸ್ ಯೆನ್

right|thumb|279x279px|USD/JPY ವಿನಿಮಯ ದರ 1971-2023
ಯೆನ್ (ಜಪಾನೀಸ್ಃ ¥, ಸಂಕೇತಃ ¥code: JPY) ಜಪಾನ್ ಅಧಿಕೃತ ಕರೆನ್ಸಿ. ಇದು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋ ನಂತರ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಯು. ಎಸ್. ಡಾಲರ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋ ನಂತರ ಮೂರನೇ ಮೀಸಲು ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

1871ರ ಹೊಸ ಕರೆನ್ಸಿ ಕಾಯಿದೆಯು ಜಪಾನ್ನ ಆಧುನಿಕ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಯೆನ್ ಅನ್ನು ಚಿನ್ನದ  ಗ್ರಾಂ ಟ್ರಾಯ್ ಔನ್ಸೆಸ್ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ  g ಟ್ರಾಯ್ ಔನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದನ್ನು 100 ಸೆನ್ ಅಥವಾ 1,000 *ರಿನ್* ದಶಮಾಂಶವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಟೊಕುಗವಾ ನಾಣ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಹ್ಯಾನ್ (ಫೈಫ್ಸ್) ಹೊರಡಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಹ್ಯಾನ್ಸಾಟ್ಸು ಕಾಗದದ ಕರೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಯೆನ್ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಜಪಾನ್ ಅನ್ನು 1882ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಯೆನ್ ಅದರ ಯುದ್ಧಪೂರ್ವ ಮೌಲ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಜಪಾನಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಬ್ರೆಟ್ಟನ್ ವುಡ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾಗವಾಗಿ ಯೆನ್ನ ವಿನಿಮಯ ದರ ಪ್ರತಿ ಯು. ಎಸ್. ಡಾಲರ್ಗೆ 360 ಯೆನ್ ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. 1971ರಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಾಗ ಯೆನ್ ಮೌಲ್ಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.1973ರಲ್ಲಿ ಯೆನ್ ಯು ಯು ಯು ಯು. ಎಸ್. $ಗೆ 271 ಯೆನ್ ನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ನಂತರ 1973ರ ತೈಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಈ ಕರೆನ್ಸಿ ಅಪಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1980ರ ವೇಳೆಗೆ ಯು. ಎಸ್ $ಗೆ 227 ಯೆನ್ ನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿತು.

1973ರಿಂದ ಜಪಾನ್ ಸರ್ಕಾರ ಕರೆನ್ಸಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ನೀತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯೆನ್ ಒಂದು ನಿರ್ವಹಣಾ ಫ್ಲೋಟ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಪಾನಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೆಚ್ಚಳದ ಮೂಲಕ ಯೆನ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ವಿನಿಮಯ ದರ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. 1985ರ ಪ್ಲಾಜಾ ಒಪ್ಪಂದವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.ವಿನಿಮಯ ದರವು 1985ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಡಾಲರ್ಗೆ ಸರಾಸರಿ ಯೆನ್ 239ರಿಂದ 1988ರಲ್ಲಿ ಯೆನ್ 128ಕ್ಕೆ ಏರಿತು.  1995ರಲ್ಲಿ US $ವಿರುದ್ಧ ಯೆನ್ 80ರ ಗರಿಷ್ಠ ದರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಪಾನ್ನ GDPಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಡಾಲರ್ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

## ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
"ಯೆನ್" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ವೊನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ವೊನ್ನಂತೆಯೇ ಚೀನೀ ಯುವಾನ್ನಿಂದ ಅದರ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದ ಜಪಾನಿನ ಪದ "ಯೆನ್ (¥) " ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಮೂಲತಃ, ಚೀನಿಯರು ಸಿಸೀಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಗೆ ಬಂದಾಗ, ಚೀನಿಯರು ಅವುಗಳನ್ನು "ಬೆಳ್ಳಿ ಸುತ್ತುಗಳು" ಎಂದು ಕರೆದರು (ಚೀನೀಃ சின்யன் பினினி: yínyuán) ಅವುಗಳ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತೆ. ಈ ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಜಪಾನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚೀನೀಯರು ಈ ಪದವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿಯರು ಅದೇ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಷಿಂಜಿತೈ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

"ಯೆನ್" ಎಂಬ ಕಾಗುಣಿತ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಜಪಾನಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಜಪಾನೀಸ್/ಇ/ (¥) ಮತ್ತು/ನಾವು/ (′) ಎರಡನ್ನೂ [ಜೆ] ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಂತೆ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರು ಅವುಗಳನ್ನು "ಯೇ" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರು. 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಆಧುನಿಕ ಜಪಾನಿನಂತೆ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.[je] ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಪಾನೀಸ್-ಡಚ್ ನಿಘಂಟನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ವಾಲ್ಟರ್ ಹೆನ್ರಿ ಮೆಡ್ಹರ್ಸ್ಟ್, ಜಪಾನ್ಗೆ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಜಪಾನೀ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ತನ್ನ ಆನ್ *ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀಸ್, ಮತ್ತು ಜಪಾನೀಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ* (1830) ಕೆಲವು "ಇ" ಗಳನ್ನು "ಯೆ" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾನೆ.[16] ಮೆಯಿಜಿ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸ್ ಕರ್ಟಿಸ್ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್, ಮೆಡ್ಹರ್ಸ್ಟ್ನ ನಂತರ, ತನ್ನ ಎ ಜಪಾನೀಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ (1867) ಎಲ್ಲಾ "ಇ" ಗಳನ್ನು "ಯೆ" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಇ ಮತ್ತು ಐ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ರಷ್ಯಾದಂತೆ ಪ್ಯಾಲಟಲೈಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.[17] ಇದು ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಪಾನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್/ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಜಪಾನೀಸ್ ನಿಘಂಟಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಜಪಾನ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ "ಯೆನ್" ಎಂಬ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. "ಯೆನ್" ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಸಮಕಾಲೀನ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಹೆಪ್ಬರ್ನ್ 3ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ (1886) ಹೆಚ್ಚಿನ "ಯೇ" ಗಳನ್ನು "ಇ" ಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದರು.

## ಇತಿಹಾಸ 
### ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ (1868-1876) 
right|thumb|1870ರಿಂದ 5 ಯೆನ್ ನಾಣ್ಯ (ವರ್ಷ 3)
right|thumb|1870ರಿಂದ 50 ಸೆನ್ ನಾಣ್ಯ (ವರ್ಷ 3)
1980ರ ದಶಕದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಯೆನ್ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು, ಆದರೂ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಗಳು ಮರಳಿ ಬಂದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. 1981ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಯು. ಎಸ್. ಡಾಲರ್ಗೆ 221 ಯೆನ್ ಇದ್ದ ಯೆನ್ನ ಸರಾಸರಿ ಮೌಲ್ಯವು 1985ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಯು ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೆಚ್ಚಳವು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಯೆನ್ಗೆ ಬಲವಾದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಆದರೆ ಯೆನ್ಗೆ ಈ ವ್ಯಾಪಾರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಬೇಡಿಕೆಯು ಇತರ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಸರಿದೂಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬಡ್ಡಿದರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಜಪಾನಿಗಿಂತ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿರಂತರ ಕ್ರಮಗಳು ಜಪಾನ್ನಿಂದ ಬಂಡವಾಳದ ದೊಡ್ಡ ನಿವ್ವಳ ಹೊರಹರಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಬಂಡವಾಳದ ಹರಿವು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಯೆನ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಜಪಾನಿನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಯೆನ್ ಅನ್ನು ಇತರ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಡಾಲರ್ಗಳನ್ನು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು) ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಇದು ಡಾಲರ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಯೆನ್ ಅನ್ನು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರಿಸಿತು ಮತ್ತು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು.

### ಪ್ಲಾಜಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಪರಿಣಾಮ 
#### ರಿನ್ 
thumb|1873 ರಿಂದ ಒಂದು ರಿನ್ ನಾಣ್ಯ (ಮೆಯಿಜಿಯ 6 ನೇ ವರ್ಷ)
"ರಿನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಯೆನ್ನ ಸಾವಿರದ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ಕಂಚಿನ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೮೭೩ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಒಂದು ರಿನ್ ನಾಣ್ಯಗಳು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ 15.75 ಮಿಮೀ ಮತ್ತು ದಪ್ಪದಲ್ಲಿ 0.3 ಮಿಮೀ ಅಳತೆ ಹೊಂದಿವೆ.  ಹಳೆಯ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೊನ್ ನಾಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವೂ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇವುಗಳ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.  ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು 1884ರಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು.[ಇ] ಒಂದು ಯೆನ್ನ ಇನ್ನೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ಐದು ರಿನ್ ನಾಣ್ಯಗಳು ಕಂಚಿನ ಮಿಶ್ರಲೋಹವನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಿದವು. ಇವುಗಳು 1888ರವರೆಗೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸಮಾನ ಮೌಲ್ಯದ ಅರ್ಧ ಸೆನ್ ನಾಣ್ಯಗಳ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಸಮಾನ ಮೌಲ್ಯದ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ತರುವ ನಿರ್ಧಾರವು ಪೂರಕ ನಾಣ್ಯಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೊರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಐದು ರಿನ್ ನಾಣ್ಯಗಳ ನಾಣ್ಯ ಮುದ್ರಣದ ಅವಧಿಯು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ವಿತ್ತೀಯ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಜಪಾನ್ ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ, ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಾಣ್ಯಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೇಡಿಕೆಯು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. 1 ಮತ್ತು 5 ರಿನ್ ಮೌಲ್ಯದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1953ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

## ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನೋಟುಗಳು 
 

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೀಸಲು ಕರೆನ್ಸಿ 
ವಿಶೇಷ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಜಪಾನಿನ ಯೆನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಮೀಸಲು ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಐಎಂಎಫ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಆಗಿದೆ. 2016 ರಲ್ಲಿ  ಇದರ ಜಪಾನೀಸ್ ಯೆನ್ನಿನ 8.33% ಪಾಲು 2000 ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದ 18% ರಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

### ಹಳೆಯ ಕರೆನ್ಸಿ 
* ಜಪಾನೀಸ್ ಮೊನ್ (ಕರೆನ್ಸಿ) 
* ಕೋಬನ್ (ಕೋಬನ್) 
* ರ್ಯೋ (ಜಪಾನೀಸ್ ನಾಣ್ಯ) 
* ವಡೋಚೈಚಿನ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪
ವರ್ಗ:ಜಪಾನ್