open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಉತ್ಸವ

ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇಟಗಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯರ ನೆರವಿನಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಿಂದ ಇಟಗಿ ಉತ್ಸವ ಕೂಡಾ ನೆಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಪ್ರತಿ ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ರಥೋತ್ಸವ ಜರುಗುತ್ತದೆ.

## ಸ್ಥಳ 
ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಕನೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಇಟಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕೊಪ್ಪಳದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕೀ.ಮಿ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ.ಕೊಪ್ಪಳ ಹಾಗೂ ಭಾನಪುರಗಳು ಇಟಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರದ ರೇಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಇಟಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾದ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಇಟಗಿ ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಮೇರು ಕೃತಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು "ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ"ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತೂ ನೀಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣದ ಕ್ಲೋರಿಟಿಕ್ ನಿಂದಾಗಿದೆ.ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೨೧ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ವಿಕ್ರಮಾಧಿತ್ಯನ  ದಂಡನಾಯಕ ಮಹಾದೇವನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಶ್ರೀ ಮಹದೇವ(ಶಿವ) ಚಾಲುಕ್ಯ ರ ಕಾಲದ ಮುಖ್ಯ ದೇವರಾಗಿತ್ತು.

## ದೇವಾಲಯದ ಯೋಜನೆ 
ದೇವಾಲಯಗಳ ಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನ 
ಇಟಗಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಚ್ಚು ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.

## ಉತ್ಸವ ವಿಶೇಷ 
ಇಟಗಿ ಉತ್ಸವವು ಸುಮಾರು ೧೩ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ,,ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಭಾ ಪುರಸ್ಕಾರ,ಸಾಧಕರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ,ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಗೌರವ ಅರ್ಪಣೆ,ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ನಾನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಮಹಾದೇವ ದಂಡ ನಾಯಕ ವೇಧಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆ

**ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆ**ಯು ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಘಟನೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ವರದಿ. ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಮಯವಿರುವ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳು ತಮಾಷೆಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ನಗುವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವತಃ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕಥೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ ಅಥವಾ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವುದು, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಿವರಗಳ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ಥಳ, ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಅಮೂರ್ತ ವಿಚಾರವನ್ನು ಶ್ರುತಪಡಿಸುವುದು. ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶವಿರುವ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಿರಬಹುದು; ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆ ರೂಪದ ವಿಷಯಾಂತರವು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೋತೃವನ್ನು ಮನೊರಂಜಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಒಂದು ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಘಟನೆಯ ವರ್ಣನೆಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೈಜ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಯ್ನ್‌ನ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಅವು ವಿಶೇಷ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕಥೆ

**ಕಥೆ** ಎಂದರೆ ಬರಹದ ಅಥವಾ ಮಾತಿನ ಶಬ್ದಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅಚಲ ಅಥವಾ ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಎರಡರ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಲಾದ, ಸಂಬಂಧಿತ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಒಂದು ವರದಿ.

ಕಥೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಅಥವಾ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು: ಅಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಅಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಪ್ರತೀಲಿಪಿ ಕವನ, ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ); ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಕಾಲ್ಪನೀಕರಣ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಂತಕಥೆ, ಕಲ್ಪಿತ ಕಥೆ, ಪುರಾಣ ಕಥೆ, ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ); ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅರ್ಥದ ಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕವನದಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಮತ್ತು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಕವಿತೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಪಠ್ಯ ರೂಪಗಳು, ಆಟಗಳು, ಅಥವಾ ನೇರ ಅಥವಾ ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು).

ಕಥೆಯು ಭಾಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಡು, ಕಾಮಿಕ್ಸ್, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಸಿನಿಮಾ, ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೊ, ವಿಡಿಯೋ ಗೆಮಗ, ರೇಡಿಯೊ ಅರಚನಾತ್ಮಕ ವಿನೋದ, ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ, ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ರೇಖಾಚಿತ್ರ ರಚನೆ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಇತರ ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮಾನವ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಕಲೆ, ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಘಟನೆಗಳ ಸರಣಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.

ಮೌಖಿಕ ಕಥಾ ನಿರೂಪಣೆಯು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯಿನಿಸಿದಂತೆ, ಬಹುತೇಕ ಜನರ ಬಾಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ವರ್ತನೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಗುರುತಿನ ರಚನೆ, ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇತರ ಕಥೆಗಳ ಒಳಗೆ ಅಂತರ್ಗತೀಕರಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದ ನಿರೂಪಕನಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕಥೆಗಳು. ಕಥನ ಕಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆಂದರೆ ನಿರೂಪಣಾ ರೀತಿ. ಅಂದರೆ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿದಾನಗಳ ಸಮೂಹ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ಆಖ್ಯೆ

**ಆಖ್ಯೆ** ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
* ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದರಿಂದ ಭೇದ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವ, ಒಂದು ನಾಮಪದಕ್ಕೆ (ಮನುಷ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿ, ವಸ್ತು, ಸ್ಥಳ, ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಅಥವಾ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಕೂಡ) ಕೊಡುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾದ ಹೆಸರು
* ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ನೀಡುವ ಕೀರ್ತಿ/ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದವಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ
ಆಗರ

**ಆಗರ** ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
* ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ರಚನೆ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಆಶ್ರಯ
* ಮಾನವನು ನೆಲೆಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಮನೆ
ಆಕಳಿಕೆ

thumb

**ಆಕಳಿಕೆ** ಒಂದು ನಿರಿಚ್ಛಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಕಿವಿಪೊರೆಗಳ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳ ನಂತರ ಉಸಿರಿನ ನಿಶ್ವಾಸ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಆಕಳಿಕೆಯು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವೇಳೆ ನಿದ್ದೆಗೆ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಿದ್ದೆಯ ನಂತರ, ಬಳಲಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಗುಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಯಾಸ, ಒತ್ತಡ, ಮಂಪರು, ಅಥವಾ ಬೇಸರ ಹಾಗೂ ಹಸಿವಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಆಕಳಿಕೆಯು ಹಲವುವೇಳೆ ಇತರರು ಆಕಳಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿತವಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾ. ಆಕಳಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಫ಼ೋನಿನಲ್ಲಿ ಆಕಳಿಸುತ್ತಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ) ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಆಕಳಿಸುವಿಕೆಯು ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳು, ನಾಯಿಗಳು, ಬೆಕ್ಕುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರಿಸೃಪಗಳಲ್ಲೂ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾತಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆಕಳಿಕೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦ ಮಾನಸಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಒಮ್ಮತವಿದೆ.

ಆಕಳಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕಿವಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಟೆನ್ಸರ್ ಟಿಂಪನಿ ಸ್ನಾಯು ಸಂಕೋಚನಗೊಂಡು ತಲೆಯ ಒಳಗಿಂದ ಗಡಗಡ ಸದ್ದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಎರಡರಲ್ಲೂ, ಆಕಳಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೋಳುಗಳು, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ಶರೀರದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಾಚುವ ಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಏಕೆ ಆಕಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವರ್ತನೆಗೆ ಅನೇಕ ಸರಣಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಆಕಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಕಸನೀಯ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿವೆ. ಒಬ್ಬರ ರಕ್ತವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ಆಕಳಿಕೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾದಾಗ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಒಳಹರಿವು (ಅಥವಾ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‍ನ ಹೊರಹರಿವು) ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಳಿಕೆಯು ಇದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಆಕಳಿಕೆಯು ಮಾಮೂಲಿನ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಒಳಹರಿವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಲಜನಕ ಒದಗಿಸಿದ್ದು ಅಥವಾ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಡಿಮೆಮಾಡಿದ್ದು ಎರಡೂ ಆಕಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನಿದ್ದೆ
ಮಿಥುನ ರಾಶಿ

ಮಿಥುನ ರಾಶಿಯು 
ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಹನ್ನೆರಡು ರಾಶಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರನೆಯದು. (ಜೆಮಿನಿ). 

ಸನ್ನಿಹಿತ ಸ್ಧಾನ: ವಿಷುವದಂಶ 7 ಗಂ; ಘಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 20(G. ಲಿಂಕ್ಸ್, ಆರೀಗ, ವೃಷಭ (ಟಾರಸ್), ಮಹಾವ್ಯಾಧ (ಒರೈಯನ್), ಮಾನೋಸಿರಾಸ್, ಲಘುಶ್ವಾನ (ಕ್ಯಾನಿಸ್ ಮೈನರ್) ಮತ್ತು ಕರ್ಕಾಟಕ (ಕ್ಯಾನ್ಸರ್) ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳು ಇದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕಾಂತಿಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾದ ಹದಿಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಇವೆ. ಈ ರಾಶಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ತ್ರಾಪಿಜ್ಯದ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ತ್ರಾಪಿಜ್ಯದ ನೈಋತ್ಯ ಮೂಲೆ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯೊಡನೆ ಮಿಳಿತಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು. ಈ ರಾಶಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ () -ಪುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪೊಲಾಕ್ಸ್ (). ಪ್ರಾಚೀನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ನಕ್ಷತ್ರವೇ ಅಧಿಕ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಲಾಕ್ಸ್ ನಕ್ಷತ್ರವೇ ಅಧಿಕ ಪ್ರಕಾಶದ್ದು, ಬದಲಾವಣೆಗಳೇನಾದರೂ ಘಟಿಸಿದ್ದರೆ (ಅದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ) ಬಹುಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಧೆಯೆಂದೆನಿಸಿರುವ ಪೊಲಾಕ್ಸ್‍ನ ಈಚಿನ ಪ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೋಪಸ್, ತೇಜತ್, ಆಲ್‍ಹೀನ ಆಲ್‍ಜಿóರ್, ಮೆಕ್‍ಬುಡ, ವಾಸಟ್ ಮೊದಲಾದವು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು. ಈ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ದ್ವಿತಾರೆಗಳೂ (ξ ಜರ್ಮಿನೇರಮ್), ಚರಕಾಂತಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಗುಚ್ಛಗಳೂ ನೀಹಾರಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ. ಜೆಮಿನಿಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಉಲ್ದಾವೃಷ್ಟಿ ಗರಿಷ್ಠ ಬರುವುದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 13ರ ವೇಳೆಗೆ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಲ್ಕಾವೃಷ್ಟಿಗಳು ಕಾಣುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಟು. ವೃಷ್ಟಿ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದಾಗ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವ, ಗಂಟೆಗೆ 60ರಷ್ಟು ಉಲ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಜರ್ಮನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಮ ಹರ್ಷೆಲ್ (1863-1914) ಈ ರಾಶಿಯ ಟಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಬಳಿ ಯುರೇನಸ್ ಗ್ರಹ ಇದ್ದುದನ್ನು (1781) ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ. ಅಮೆರಿಕದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಟಾಮ್‍ಬೇ ಈ ರಾಶಿಯ  ನಕ್ಷತ್ರದ ಬಳಿ ಪ್ಲೂಟೊ ಗ್ರಹ ಇದ್ದುದನ್ನು (1930) ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ.

## ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ
ಬಲು ಪ್ರಾಚೀನದಿಂದಲೂ ಈ ರಾಶಿ ಅವಳಿಗಳೆಂದೇ (ಟ್ವಿನ್ಸ್) ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜನಾಂಗಗಳು ಇದನ್ನು ಹೀಗೆಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಅಭಿಜಾತ ಪುರಾಣದ ರೀತ್ಯ ಈ ಅವಳಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪೊಲಾಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೇ ಇವೆ. ಸ್ಪಾರ್ಟದ ದೊರೆಯ ಅರಸಿ ಲೀಡಾಳ ಪುತ್ರರಿವರು. ಚಿನ್ನದ ತುಪ್ಪುಳಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಸನ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ವೀರನೊಡನೆ ಆರ್ಗೊ ಎಂಬ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದವರು. ಇಬ್ಬರೂ ಅಪ್ರತಿಮ ವೀರರು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬರಿಂದೊಬ್ಬರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾರದಂಥ ಜೊತೆಗಾರರು. ಇವರಿಬ್ಬರ ಪರಾಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಗಳ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಇವರ ತಂದೆ ಜೂಪಿಟರ್ ಇವರ ಮರಣಾನಂತರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಧಿರ ಪದವಿ ಒದಗಿಸಿದ. ಹಡಗು ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ತೊಂದರೆಗೆ ಈಡಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರೊಡನಿದ್ದ ಇತರ ವೀರಾಗ್ರಣಿಗಳಿಗೆ ಇವರು ಮಾಡಿದ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ. ಪ್ರಾಚೀನದಲ್ಲಿ ನಾವಿಕರು ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವನ್ನು ಶುಭಪ್ರದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಸಂತ ಪಾಲ ಮಾಲ್ಟ ಎಂಬಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಕೈಗೊಂಡ ನಾವೆಗೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪೊಲಾಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು

**ದೆಹಲಿಯ ಅಥವಾ ದಿಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನತೆ** ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಲ್ತಾನತೆ (ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ) ಆಗಿತ್ತು, ಇದು ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳನ್ನು ೩೨೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ (೧೨೦೬-೧೫೨೬) ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಐದು ರಾಜವಂಶಗಳಾದ ದಿಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನತೆಯ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ: ಗುಲಾಮ (ಮಾಮ್ಲುಕ್) ರಾಜವಂಶ (೧೨೦೬-೯೦), ಖಲಜಿ ರಾಜವಂಶ (೧೨೯೦-೧೩೨೦), ತುಘಲಕ್ ರಾಜವಂಶ (೧೩೨೦-೧೪೧೪), ಸಯ್ಯಿದ್ ರಾಜವಂಶ (೧೪೧೪- ೫೧), ಮತ್ತು ಲೋದಿ ರಾಜವಂಶ (೧೪೫೧-೧೫೨೬). ಮಂಗೋಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಸುಲ್ತಾನರು, ಮತ್ತು ೧೨೩೬ ರಿಂದ ೧೨೪೦ ರವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಇಸ್ಲಾಮಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಆಳಿದ್ದಾರೆ.

## ಹಿನ್ನಲೆ
ಕುತುಬ್ ಅಲ್-ದಿನ್ ಐಬಕ್, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಯ ಮಾಜಿ ತುರುಕ ಮಾಮ್ಲುಕ್ ಗುಲಾಮ, ದೆಹಲಿಯ ಮೊದಲ ಸುಲ್ತಾನನಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಾಮ್ಲುಕ್ ರಾಜವಂಶವು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ, ಖಲ್ಜಿ ರಾಜವಂಶವು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಎರಡೂ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾದವು.

ಸುಲ್ತಾನತೆಯು ತುಘಲಕ್ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. 
ಹಿಂದೂ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಕುಸಿದ ನಂತರ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಂತಹ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು, ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸುಲ್ತಾನರು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಂಗಾಳ ಸುಲ್ತಾನರು ಮುರಿದುಹೋಗುವಿಕೆ.

## ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ರಾಜರು
**೧) ಗುಲಾಮ ವಂಶ (೧೨೦೬-೧೨೯೦)**

* ಕುತುಬುದ್ದೀನ್ ಐಬಾಕ್ (೧೨೦೬-೧೨೧೦)
* ಆರಂಶಹಾ (೧೨೧೦-೧೨೧೧)
* ಇಲ್ತುತ್ ಮಿಶ್ ಅಥವಾ ಆಲ್ತಮಾಶ್ (೧೨೧೧-೧೨೩೬)
* ರುಕುನುದ್ದೀನ್ ಫಿರೋಜ ಶಹ್ (೧೨೩೬)
* ರಜಿಯಾ ಬೇಗಂ (೧೨೩೬-೧೨೪೦)
* ಮಯಿಜುದ್ದೀನ್  ಬಹರಂ ಶಹಾ (೧೨೪೦-೧೨೪೨)
* ಅಲ್ಲಾಉದ್ದೀನ್ ಮಾಸುದ್ ಶಹಾ (೧೨೪೨-೧೨೪೬)
* ನಾಸೀರುದ್ದೀನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಶಹಾ (೧೨೪೬-೧೨೬೬)
* ಸುಲ್ತಾನ್ ಘಿಯಾಸುದ್ದೀನ್ ಬಲ್ಬನ್ (೧೨೬೬-೧೨೮೬)
* ಕೈಕುಬಾದ್ (೧೨೮೭-೧೨೯೦)

**೨) ಖಿಲ್ಜಿ ವಂಶ (೧೨೯೦-೧೩೨೦)**

* ಜಲಾಲುದ್ದೀನ್ ಫಿರೋಜ್ ಖಿಲ್ಜಿ (೧೨೯೯-೧೨೯೬)
* ಅಲ್ಲಾಉದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿ (೧೨೯೬-೧೩೧೬)
* ಸುಲ್ತಾನ್ ಸಿಹಾಬುದ್ದೀನ್ ಉಮರ್ (೧೪೧೬)
* ಸುಲ್ತಾನ್ ಖುತುಬುದ್ದೀನ್  ಮುಬಾರಕ್ ಶಹಾ (೧೩೧೬-೧೩೨೦)
* ಸುಲ್ತಾನ್ ನಾಸೀರುದ್ದೀನ್ ಖುಷ್ರು ಶಹಾ (೧೩೨೦)

**೩) ತುಘಲಕ್ ವಂಶ (೧೩೨೦-೧೪೧೩)**

* ಘಿಯಸುದ್ದೀನ್ ತುಘಲಕ್ (೧೩೨೦-೧೩೨೫)
* ಮಹಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ (೧೩೨೫-೧೩೫೧)
* ಫಿರೋಜ್ ಶಾಹ ತುಘಲಕ್ (೧೩೫೧-೧೩೮೮)
* ಎರಡನೆಯ ಘಿಯಸುದ್ದೀನ್ ತುಘಲಕ್ (೧೩೮೮)
* ನಾಸಿರುದ್ದೀನ್ ಮಹಮ್ಮದ್
* ಸಿಕಂದರ್ ಶಾಹ
* ಎರಡನೆಯ ಮಹಮ್ಮದ್ (೧೪೧೩)

**೪) ಸಯ್ಯದ್ ವಂಶ (೧೪೧೪-೧೪೫೧)**

* ಖಿಜ್ರಾಖನ್ (೧೪೧೫-೧೪೨೧)
* ಮುಬಾರಕ್ ಶಾಹ (೧೪೨೧-೧೪೩೩)
* ಮಹಮ್ಮದ್ ಶಾಹ (೧೪೩೪-೧೪೪೫)
* ಅಲ್ಲಉದ್ಧಿನ್ ಅಲಂ ಶಾಹ (೧೪೪೫-೧೪೫೧)

**೫) ಲೋದಿ ವಂಶ (೧೪೫೨-೧೫೨೬)**

* ಬಹಲುಲ್ ಲೋದಿ (೧೪೫೧-೧೪೮೯)
* ಸಿಕಂದರ್ ಶಾಹ ಲೋದಿ (೧೪೮೯-೧೫೧೭)
* ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಲೋದಿ (1517-1526)

## ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ
ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಆರಂಭಿಕ ರೂಪಗಳು, ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರಗಳು, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ-ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು.

೧೩ ನೇ ಮತ್ತು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಗೋಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾರತದ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಸಹ ಕಾರಣರಾದರು. 
೧೫೨೬ ರಲ್ಲಿ, ಸುಲ್ತಾನವನ್ನು ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿನಾಶ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳ ಅಪವಿತ್ರತೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು.

## ಉಪಸಂಹಾರ 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
* 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಟರ್ಕಿ ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಟರ್ಕಿ ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ತುರ್ಕಿಶ್ ರಾಜವಂಶಗಳು
ವರ್ಗ:ತುರ್ಕಿ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ತುರ್ಕಿ ಜನರು
ವರ್ಗ:ತುರ್ಕಿಶ್ ಬುಡಕಟ್ಟು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳು 1206 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು

ವರ್ಗ:ಎಂಪೈರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಸುಲ್ತಾನರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಡಳಿತ
ವರ್ಗ:೧೨೦೬ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1526 ಅಸಮತೋಲನಗಳು
ಅಂಬಾಟಿ ರಾಯಡು

**ಅಂಬಾಟಿ ತಿರುಪತಿ ರಾಯಡು**, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಹಾಗು ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮನ್. ಇವರು ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ರಾಯಡು ಅವರು ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೨೩, ೧೯೮೫ರಂದು ಗುಂಟೂರ್, ಆಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಂಬಾಟಿ ರಾಯಡು ಅವರ ತಂದೆ ಇವರನ್ನು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಹೈದೆರಾಬಾದ್‍ನ ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ವಿಜಯ ಪೌಲ್ ಅವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ೧೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಕೋಚ್ 'ಎ' ಡಿವಿಷನ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಡಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ೧೯ರ ವಯ್ಯೋಮಿತಿಯ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಾಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ೧೭೭ ರನ್ ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದರು.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
### ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಮಾರ್ಚ್ ೧೩, ೨೦೧೦ರಂದು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದಿಂದ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ೩೩ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ೫೫ರನ್ ಬಾರಿಸಿದರು. ಈ ಅರ್ಧ ಶತಕದಲ್ಲಿ ೨ ಸಿಕ್ಸರ್ ಹಾಗು ೬ ಬೌಂಡರಿಗಳನ್ನ ಬಾರಿಸಿದರು. ಐಪಿಎಲ್‍ನಲ್ಲಿ ೨೪೧೬ ರನ್‍ಗಳನ್ನ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

### ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಜುಲೈ ೨೪, ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ ಹರಾರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೬೩ರನ್ ಬಾರಿಸಿ ಅಜೇಯರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೦೭, ೨೦೧೪ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಏಕೈಕ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮುಖಾಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

## ಶ್ರೇಯಾಂಕ 
*ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಮೇಶ್ ರವರು '*ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ  ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ,
***ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್''  ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ **೮೬ನೇ** ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

## ಪಂದ್ಯಗಳು 
*ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೩೪** ಪಂದ್ಯಗಳು
*ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೦೬** ಪಂದ್ಯಗಳು
*ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೧೧೪** ಪಂದ್ಯಗಳು

### ಶತಕಗಳು 
#ಏಕದಿನ  ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : **೦೨** 

### ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳು 
#ಏಕದಿನ  ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : **೦೬** 
#ಐಪಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ  : **೧೪** 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್
ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೊರ್ಬಚೆವ್

thumb
ಮಿಖಾಯಿಲ್, ಗೋರ್ಬಚೆವ್-(1930-೨೦೨೨)ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ದ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.

1930 ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ಕಾಕಸಸ್ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸ್ಟಾವ್ರೂಪೋಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಿವೋಲ್ಯೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನನ. ಫಲವತ್ತಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೆ ಗೋರ್ಬಚೆವ್ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಚಾಲಕರಾಗಿ ಶ್ರಮದ ಅನುಭವ ಗಳಿಸಿದರು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (1950) ಮಾಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ. ಕಾನೂನಿನೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಯುವ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಕೂಟವಾದ ಕಾಮ್ಸೊಮೋಲಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಅದರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನುರಿತರು. ಇವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪರಿವರ್ತನೆಗಳಾಗ ತೊಡಗಿದ್ದವು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೋರ್ಬಚೆವ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೋಲಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ವರ್ಷ ಇದ್ದರು. ಕಾಮ್ಸೊಮೋಲ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲೇರಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಘಟಕದ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು. 1971ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು. 1958ರಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದರು. ಮರುವರ್ಷ ಪಾಲಿಟ್‍ಬ್ಯೂರೋದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸದಸ್ಯರಾದರು. 1980ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯರಾದರು.

ಸೋವಿಯತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷದ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಲಿಯೊನಿಡ್ ಬ್ರೆಜ್ನೇವ್ ಅವರ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗೋರ್ಬಚೆವ್‍ರ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ರಮೇಣ ಏರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಅದನ್ನು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಹೊಣೆಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.

ಬ್ರೆಜ್ನವರ ನಿಧನಾನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರಾದ ಆಂದ್ರೊಪೋವರ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೋರ್ಬಚೆವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿತು. ಅಂದ್ರೋಪೋವ್ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಹಿರಿಯನಾಯಕ ಚೆರ್ನೈಂಕೊ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಕೆಲವೇ ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೋರ್ಬಚೆವ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆದರು (11ಮಾರ್ಚ್ 1985).

ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೊರ್ಬಚೆವ್ ದೇಶವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು *ಗ್ಲಾಸ್ನೊಸ್ಟ್* (ಮುಕ್ತತೆ) ಮತ್ತು *ಪೆರೆಸ್ಟ್ರೊಯಿಕಾ* (ಪುನರ್ನಿಮಾಣ) ಎಂಬ ಎರಡು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. USSRನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ವಿಭಜನೆಯ ಮುಂಚೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿತ್ತು. [155]. ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಾಣಿಗಳ ಆಭಾವ, ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊರತೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಹಣ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರ - ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬಹಳ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು.[157] ಆಗಸ್ಟ್ 1991ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊತ್ತ ಗೊರ್ಬಚೆವ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿ ವಿಫಲವಾದ ಸೇನಾ ದಂಗೆ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಸೂಚಿಸಿದರು. USSR ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಭಾಗಗೊಂಡು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಗೌರವಗಳು 
ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೦ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ದೊರಕಿವೆ.
## ನಿಧನ
೯೧ ವರ್ಷದ, 'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೊರ್ಬಚೇವ್' ಅವರು ೩೦ ಆಗಸ್ಟ್, ೨೦೨೨ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಆವರು ಬಹಳದಿನಗಳಿಂದ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮಿಹಿರಗುಲ

ಮಿಹಿರಗುಲ - ಕ್ರಿ. ಶ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಒಬ್ಬ ಹೂಣ ದೊರೆ. ತೋರಮಾನನ ಮಗ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ. ಸುಮಾರು 502ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಚೀನೀ ಪ್ರವಾಸಿ ಹ್ಯೂಯೆನ್‍ತ್ಸಾಂಗನ ವೃತ್ತಾಂತ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಹಣನ ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯಿಂದ ಈತ ಕ್ರೂರಿಯೂ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಪ್ರಜಾಪೀಡಕನೂ ಆಗಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈತನ ಒಂದೆರಡು ಶಾಸನಗಳೂ ಕೆಲವು ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯದ ಭಿಕ್ಷು ಕಾಸ್ಮಸ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಗೊಲ್ಲಾಸ್ ಹಾಗೂ ಚೀನೀ ರಾಯಭಾರಿ ಸಾಂಗ್-ಯುನ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಗಾಂಧಾರದ ಅರಸ ಯೇಥ ಮಿಹಿರಗುಲನೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಕಲ ಅಥವಾ ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಯಾಲ್‍ಕೋಟ್ ಈತನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ವಿರೋಧಿಯಾದ ಮಿಹಿರಗುಲ ಅನೇಕ ಸ್ತೂಪ, ವಿಹಾರಗಳನ್ನೂ ನಾಶಪಡಿಸಿದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ಕ್ರೌರ್ಯ ಕುರಿತ ಹಲವು ಕಥೆಗಳು ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯಲ್ಲಿವೆಯಾದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕಾಂಶಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ, ಗಾಂಧಾರಗಳನ್ನಾಳಿದ ಈ ದೊರೆ ದಕ್ಷಿಣಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಕಲ್ಹಣ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಾಸನವೊಂದರಿಂದ ಈತನ ರಾಜ್ಯ ಗ್ವಾಲಿಯರ್‍ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತøತವಾಗಿದ್ದುದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ.

ಮಾಳವದ ಅರಸ ಯಶೋವರ್ಮನಿಂದ ಮಿಹಿರಗುಲ ಪರಾಜಿತನಾದ ವಿಷಯ ಮ್ಯಾಂಡಸಾರ್ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಗುಪ್ತದೊರೆ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತ (ಬಾಲಾದಿತ್ಯ) ಮೊದಲು ಹೂಣ ದೊರೆಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನೊಪ್ಪಿ ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ತರುವಾಯ ಈತನ ಅಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದನೆಂದು ಹ್ಯೂಯೆನ್‍ತ್ಸಾಂಗ್ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ಗುಪ್ತ ದೊರೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ಹೂಣದೊರೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ ಜೀವಸಹಿತ ಬಿಟ್ಟ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅರಸರ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಮಿಹಿರಗುಲ, ಅಲ್ಲಿಯ ಅರಸನನ್ನೇ ವಂಚಿಸಿ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಕಬಳಿಸಿದ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಳಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 547ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೃತನಾದ. ತರುವಾಯ ಹೂಣರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು.		       

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಆಘಾತ

**ಆಘಾತ** ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
* ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ
* ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ತಡೆಯಾದ ಪೆಟ್ಟು
* ವ್ಯಾಪಕ ಮಾನವ, ಸಾಮಗ್ರಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಪಾರಿಸರಿಕ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಅಥವಾ ಸಮಾಜದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಅಡೆತಡೆಯಾದ ಕೇಡು
ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ , ಮಂಗಳೂರು

**ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್** ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶ .ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಕೂಡ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿದೆ . ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ  ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಗೆ  ಸಮನಾದ  ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

.ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಹುತೇಕ ನಗರ ಬಸ್ಸುಗಳು ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಗಳ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ "ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್" ಅನ್ನು ಬರೆದಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
## ಹಿನ್ನಲೆ ಹಿನ್ನಲೆ 
ಈ ಸ್ಥಳವು ಮಂಗಳೂರು ಓಲ್ಡ್ ಪೋರ್ಟ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ  ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಿಂದಾಗಿ  ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್

**ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್** ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಲದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ; ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಡ್, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಬೀರ್‍ಭೂಮ್, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮತ್ತು ಬರ್ದ್ವಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. ಜಿಲ್‍ಪೈಗುರಿ ಉಪವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 5341 ಚಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 36,97,552 (1981). ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರನಗರ ಬರ್ಹಾಂಪುರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,02,311 (1981).

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬಲದಂಡೆಯ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುವುದು. ಇವಲ್ಲದೆ ಜಲಂಗಿನದಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಉಪನದಿಗಳಿದ್ದು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಾಭಾವವಿಲ್ಲ. ಜಿಲ್ಲೆ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಬತ್ತ, ಕಬ್ಬು, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ಸೆಣಬು, ಗೋದಿ, ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ರೇಷ್ಮೆ, ಹತ್ತಿಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಸೂತಿ ಹಾಗೂ ನಕ್ಕಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದದ್ದು. ಕಂಚು ಹಿತ್ತಾಳೆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಗೀತವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುವುದು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ದಂತದ ಕೆತ್ತನೆಯು, ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಹೆಸರಾದದ್ದು.

ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ನಗರ ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 21,341 (1981). 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ  ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದೂ ನವಾಬ ಮುರ್ಷಿದ್ ಕುಲಿಖಾನ್ 1704ರಲ್ಲಿ ಢಾಕದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಈ ಊರಿಗೆ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನೆಂದೂ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಸಿಕದನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1757) ಸಿರಾಜ್ ಉದ್‍ದೌಲ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಮುಂದೆ 1790ರ ತನಕವೂ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬರ ಮನೆತನದವರು ವಾಸಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 1837ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ನಿಜಾಮತ್ ಕಿಲ ಎಂಬ ನವಾಬರ ಅರಮನೆ ಇದೆ. ಮೋತಿ ಸರೋವರ, ಮುರಾದ್ ಭಾಗ್ ಅರಮನೆ, ಬಂಗಾಲದ ಕೊನೆಯ ನವಾಬನಾದ ಅಲಿವರ್ದಿಖಾನ್‍ನ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಉದ್‍ದೌಲ ಇವರ ಸಮಾಧಿಯಿರುವ ಖುಸುಭಾಗ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ರಸ್ತೆ, ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ.  ವ್ಯಾಪಾರಕೇಂದ್ರ, ರೇಷ್ಮೆ ನೇಯ್ಗೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.  1869ರಿಂದಲೂ ಪುರಸಭಾ ಆಡಳಿತವಿದೆ.  ಶಾಲಾಕಾಲೇಜುಗಳೂ ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಇವೆ.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮುಳ್ಳೂರು

ಮುಳ್ಳೂರು-
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಶನಿವಾರ ಸಂತೆಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
## ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ
ಗಂಗರ ಮತ್ತು ಚಂಗಾಳ್ವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದ ಜೈನಬಸದಿಗಳಿವೆ. ಇವು ಈಗ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿವೆ. 1058ರ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳ ಪೃಥ್ವೀಕೊಂಗುಣಿ ಎಂಬಾತ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಪೊಂಬಚ್ಚರಸಿಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆ 1050ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಬಸದಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನೂ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನೂ ದಾನವಿತ್ತ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಇದು ಮುಳ್ಳೂರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಚಂಗ್ವಾಳರ ಕೊನೆಯ ಸಂತತಿಯ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ (1280, 1296, 1300ರ ಸಮಯ) ಮಲ್ಲಿದೇವನೆಂಬ ಚಂಗಾಳ್ವ ರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಹರಿಹರದೇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿ, ಧನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಕೊಟ್ಟ ಸ್ಥಳ ಮುಳ್ಳೂರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

**ಮೊದಲನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ**

**ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ**

**ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ**

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಎಸ್.ಪಿ.ವೈ.ರೆಡ್ಡಿ

ಎಸ್.ಪಿ.ವೈ.ರೆಡ್ಡಿ (ಎಸ್. ಪೆಡ ಯೆರಿಕಲ್ ರೆಡ್ಡಿ ೪ ಜೂನ್ ೧೯೫೦- ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯) ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದರು. ರೆಡ್ಡಿ ನಂದಿ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೪ ಜೂನ್ ೧೯೫೦ ರಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಕಲಮ್ಮಗುಡೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಎನ್‌‌ಐಟಿ(NIT) ವಾರಂಗಲ್‌ನಿಂದ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಭಾಭಾ ಅಟಾಮಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್, ಭಾರತದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಅವರು ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಂಟೈನರ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಂದಿ ಪೈಪ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಿವಿಸಿ(PVC) ಪೈಪ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಿದರು.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಎಸ್.ಪಿ.ವೈ.ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೯೧ ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಂದ್ಯಾಳ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ವಿಫಲರಾದರು. ೧೯೯೯ ರ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ನಂದ್ಯಾಳ ಮತ್ತು ಗಿಡ್ಡಲೂರು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.

ಅವರು ೨೦೧೪ ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವೈ‌ಎಸ್‌ಆರ್‌ಸಿಪಿ(YSRCP) ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ನಂತರ ಟಿಡಿಪಿಗೆ ಪಕ್ಷಾಂತರಗೊಂಡರು. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಟಿಡಿಪಿ ತೊರೆದರು. ನಂತರ ಜನಸೇನಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದರ ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಬಹು ಅಂಗಾಂಗ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ೬೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ನವೀನ್ ಡಿ. ಪಡಿಲ್

**ನವೀನ್ ಡಿ. ಪಡಿಲ್** (ಜನನ:೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರಾಗಿದ್ದು, ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ."ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಕಾಮೆಡಿ ಅಂಡ್ ಟ್ರಾಜಿಡಿ" ನಂತಹ ನಟನಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ ತುಳು ರಂಗಮಂದಿರದ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಇವರನ್ನು  "ಕುಸಲ್ದ ಅರಸೆ" (ಸಂತೋಷದ ರಾಜ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 

## ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು ಹಾಸ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ  ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ.ದೇವದಾಸ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಅರವಿಂದ್ ಬೋಲಾರ್  ಜೊತೆ ಸೇರಿ 'ಚಾ ಪರ್ಕ'ಎಂಬ ತುಳು ನಾಟಕ ತಂಡದ ಮೂಲಕ 1990 ಮತ್ತು 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತುಳು ಹಾಸ್ಯಮಯ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.1993 ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ **ವಿದಿಯನ್** ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿರಾಮವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಇದನ್ನು ಹಿರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಡೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2000 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ರಂಗಭೂಮಿಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ **ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ**   ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಸೃಜನ್ ಲೋಕೇಶ್ ನೇತೃತ್ವದ 'ಮಜಾ ಟಾಕಿಸ್' ಹಾಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರದಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಗುಂಡು ಮಾಮ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.  

## ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು 
*ಬಿರ್ಸೆ
*ಓರಿಯಾರ್ದ್ ಒರಿ ಅಸಲ್ (2011), 
*ತೆಲಿಕೆದ ಬೊಲ್ಲಿ (2012) ಮತ್ತು 
*ಚಾಲಿ ಪೋಲಿಲು (2014) 
*ಪಿಲಿಬೈಲ್ ಯಮುನಕ್ಕ (2016)
*ಏಸ (2016) ಮೊದಲಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
*ಜರಾಸಂಧ 2011 ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ
## ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ: ಕುಡ್ಲ ಕೆಫೆ
*ರೆಡ್ ಎಫ್ಎಂ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು -- 2014: ಕಾಮಿಕ್ ರೋಲ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ: ಒರಿಯಾಯಾಡಿರಿ ಅಸಲ್
*ತುಳು ಸಿನಿಮೋತ್ಸವ 2015
**2015: ಕಾಮಿಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ: ತೆಲಿಕೆಡಾ ಬೊಲ್ಲಿ
**2015: ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತದಾನ): ಚಾಲಿ ಪೋಲಿಲು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು
ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಹೊಮೈ ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ

**ಹೊಮೈ ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ**  (೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೧೩ - ಜನವರಿ ೧೫, ೨೦೧೨), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಡಾಲ್ಡಾ ೧೩", ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ  ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ  ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಹೊಮೈ ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ  ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೧೩ ರಂದು ಗುಜರಾತಿನ  ನವಸರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾರ್ಸಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು,ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ ತಮ್ಮ  ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಆಕೆಯ ತಂದೆಯ ಪ್ರಯಾಣ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಂಬೆಗೆ ತೆರಳಿದ ನಂತರ, ಹೊಮೈ ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ ಜೆ. ಜೆ. ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ವ್ಯಾರವಾಲ್ಲ **ಮನೇಕ್ಷಾಲ್ ಜಮ್ಶೇತ್ಜಿ ವೈರಾವಲ್ಲಾರನ್ನು** ವಿವಾಹವಾದರು, ಪತಿ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ವಡೋದರಾಗೆ ತೆರಳಿದರು.
ಹೋಮಾ ವೈರಾವಲ್ಲಾ ನಂತರ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪಿಲಾನಿಗೆ ತೆರಳಿದರು,ಅವರು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಬರೋಡಾಗೆ ಮರಳಿದರು.೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಗನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಗುಜರಾತ್ನ ಬರೋಡಾದಲ್ಲಿ  ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ವೈರವಾಲ್ಲ ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಬಾಂಬೆ ಮೂಲದ ದ **ಇಲ್ಯೂಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ** ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು,  ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳುಪು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ನಂತರದ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.]ತಮ್ಮ  ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ ಯಾರಿಗೂ  ತಿಳಿದಿರದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ, ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರ ಗಂಡನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಬ್ರಿ**ಟಿಷ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ಗೆ** ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು  ಗಾಂಧಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ನೆಹರೂ-ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬ ಪತ್ರಿಕಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಏಕೆ ತೊರೆದರು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು

"It was not worth it any more. We had rules for photographers; we even followed a dress code. We treated each other with respect, like colleagues. But then, things changed for the worst. They [the new generation of photographers] were only interested in making a few quick bucks; I didn't want to be part of the crowd anymore."

## ನಿಧನ  
ಜನವರಿ ೧೫, ೨೦೧೨ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
;ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
* 
;ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಲೇಖನಗಳು
* 
* 
* 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* First Female Photojournalist Captured A Nation In Transition at NPR

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು
ವರ್ಗ:ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು
ರಜಾದಿನ

**ರಜಾದಿನ** ಎಂದರೆ ವಾಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಮೀಸಲಿಡಲಾದ ದಿನ. ಆ ದಿನದಂದು ಮಾಮೂಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಾಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಕೆಲಸವನ್ನು, ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ಮರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಜಾದಿನಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಅಥವಾ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ರಜಾದಿನದಂದು ಮಾಮೂಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನುಗಳು, ವಾಡಿಕೆಗಳು, ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿರಬಹುದು.

ರಜಾದಿನಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹಲವುವೇಳೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ರಜಾದಿನದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ, ರಜಾದಿನಗಳು ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾರಾಂತ್ಯದ ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಷ್ಟೇ ಮನೋರಂಜನಾ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಅನೇಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿದ ರಜಾದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿದ ರಜಾದಿನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಗೊತ್ತುಮಾಡಿದ ರಜಾದಿನಗಳು ಹಿಂದೂ ರಜಾದಿನಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಹಿಂದೂಯೇತರರು ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ರಜಾದಿನವನ್ನು ಕೇವಲ ನಾಮಮಾತ್ರವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್‍ನಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಯಹೂದಿಯರು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಪ್ರಧಾನ ಯಹೂದಿ ರಜಾದಿನವಾದ ಹನುಕಾವನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರತ ರಜಾದಿನವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಈ ದಿನದಂದು ತಮ್ಮ ದಿನಚರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ರಜಾದಿನ ಶಬ್ದವು ಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯ ದಿನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‍ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಶಬ್ದವು ಒಬ್ಬರ ಕರ್ತವ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುವನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಲಾದ ಸಮಯಾವಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಪ್ರಯಾಣ ಅಥವಾ ಮನೊರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಕೆಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ನವರಾತ್ರಿ, ದೀಪಾವಳಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ರಜಾದಿನಗಳಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
ಮೀನರಾಶಿ

ಮೀನರಾಶಿ-
ರಾಶಿಚಕ್ರದ (ಝೋಡಿಯಾಕ್) ಹನ್ನೆರಡು ರಾಶಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೊನೆಯದು (ಪಿಸೀನ್). ಶರತ್ಕಾಲದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ. ಟ್ರಯಾಂಗ್ಯುಲಮ್, ಆಂಡ್ರೊಮೀಡ. ಪೆಗಾಸಸ್, ಆಕ್ವೇರಿಯಸ್ (ಕುಂಭರಾಶಿ). ಸೀಟಸ್ ಮತ್ತು ಏರಿಸ್ (ಮೇಷರಾಶಿ) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳು ಇದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ.  ಸನ್ನಿಹಿತ ಸ್ಥಾನ: ವಿಷುವದಂಶ 2ಗಂ. ಮತ್ತು 23 ಗಂಟೆಗಳ ನಡುವೆ;  ಫಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 00 ಉ ಮತ್ತು 300 ಉಗಳ ನಡುವೆ.  ವಿಷುವದ್ವøತ್ತಕ್ಕೆ ಬಲು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕಾಂತಿಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮೂರು ಮಾತ್ರ (  ಮತ್ತು). ಐದನೆಯ ಕಾಂತಿಮಾನದವು ಆರು ಇವೆ. ಎರಡು ಯಮಳ ತಾರೆಗಳೂ ನಾಲ್ಕು ಚರಕಾಂತೀಯ ತಾರೆಗಳೂ ಒಂದು ನೀಹಾರಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಖಗೋಳೀಯ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೇಷಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬಿಂದು (ವರ್ನಲ್ ಈಕ್ವಿನಾಕ್ಸ್) ಈ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿದೆ.

## ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ
ಬಲು ಪ್ರಾಚೀನದಿಂದಲೂ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು, ಸಿರಿಯನ್ನರು, ಪರ್ಷಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕರು ಇದನ್ನು ಎರಡು ಮೀನುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದ ಕತೆಯೊಂದು ಹೀಗಿದೆ :  ಪ್ರಣಯ ದೇವತೆಗಳಾದ ವೀನಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಪಿಡ್ಡರು ವಿಹಾರಾರ್ಥ ಯೂಫ್ರೇಟೀಸ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತುಫಾನು ಬಿರುಗಾಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರ ಅಘಾತದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಈರ್ವರೂ ನೀರಿನೊಳಕ್ಕೆ ದುಮುಕಿದರಂತೆ. ಒಡನೆಯೇ ಇಬ್ಬರೂ ಮೀನಿನ ರೂಪ ತಾಳಿದರಂತೆ. ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಪ್ರಜ್ಞಾದೇವತೆ ಮಿನರ್ವ ಈ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿತಂತೆ. ಎಂದೇ ಈ ರಾಶಿಗೆ ಇದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರು ವೀನಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಪಿಡ್.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಉತ್ತಪ್ಪಮ್

## ಉತ್ತಪ್ಪಮ್ :
ದೋಸೆ ಯಂತಿರುವ ಉತ್ತಪ್ಪಮ್, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ತಿಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಅಡುಗೆಗೆ ಹಾಕುವ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೋಸೆ ಹಿಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದಪ್ಪದಪ್ಪವಾಗಿಯೂ, ಗರಿ ಗರಿಯಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ನಯವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

## ತಯಾರಿಸುವುದು :
1:3 ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಉತ್ತಪ್ಪಮ್ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕುಸುಬಲ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ಮತಿ ಯಂತಹ ಸಾದಾ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನೆನೆ ಹಾಕಿ ರುಬ್ಬಿದ ನಂತರ ರುಬ್ಬಿದ ಹಿಟ್ಟು ಹುಳಿಬಂದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಪ್ಪಮ್ ಮಾಡಲು ತಯಾರಾಗುವುದು. ಈ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಒಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಿಸಿ ಹೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಹಿಟ್ಟಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಡಬೇಕು. ನಂತರ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಹಾಕಿ ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಡಿಭಾಗದಿಂದ ಮೀಟಬೇಕು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಎರಡನೆಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಬೆಂದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಹೆಂಚಿನಿಂದ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಈಗ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಉತ್ತಪ್ಪಮ್ ತಿನ್ನಲು ತಯಾರಾಗುವುದು.
ಸಂಪ್ರದಾಯ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, **ಸಂಪ್ರದಾಯ** ಶಬ್ದವನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಂಶಾವಳಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ಆಂಗ್ಲದ ಟ್ರೆಡಿಷನ್ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪರ್ಕದಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

*ಸಂಪ್ರದಾಯ* ಎಂದರೆ ಆಚರಣೆ, ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಧೋರಣೆಗಳ ಒಂದು ಮಂಡಲ. ಇವು ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಪ್ರತಿ ಕ್ರಮಾಗತ ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಪುನಃವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಹಿಂದಿನದೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದೇ ವೇಳೆ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗುಂಪಿನ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳ ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗಿನಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರುವಿನ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು *ಪರಂಪರೆ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಜೀವಂತ ಗುರುವಿನ ಪರಂಪರೆಯೊಳಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅದರ ಸರಿಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಗೋತ್ರ, ಮೂಲ ಅಥವಾ ವಂಶ ಹೇಗೊ ಹಾಗೆಯೇ ಜನ್ಮದಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಸದಸ್ಯನಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಹಿಂದೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಒಬ್ಬರ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಳಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯದ ಗುರುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ, ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಒಬ್ಬ ಸುಪರಿಚಿತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಬ್ಬ ಸಂನ್ಯಾಸಿನಿಯು ಒಮ್ಮೆ ರಮಣರನ್ನು ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ರಮಣರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.

ಹದಿನೆಂಟು ಮುಖ್ಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪದ್ಮ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಲ್ಕು ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. ಅವೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಮಾಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ರುದ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಕುಮಾರ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಶ್ರೀ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಅಥವಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಮುಖ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರು, ಮತ್ತು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಮಠಗಳು ಮೇಲುಕೋಟೆ, ಶ್ರೀರಂಗಂ, ವನಮಾಮಲೈ, ತಿರುಕ್ಕುರುಂಗುಡಿ, ಕಾಂಚಿಪುರಂ, ಅಹೋಬಿಲ ಮತ್ತು ಪರಕಾಲ. ಮಾಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮ, ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಮುಖ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರು, ಮತ್ತು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಮಠಗಳು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ, ಮಾಧ್ವ ಮಠಗಳು, ಮತ್ತು ಗೌಡೀಯ ಮಠ. ರುದ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣುಸ್ವಾಮಿ/ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯರು ಮುಖ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಆಟ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ)

**ಆಟ** ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
* ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೋರಂಜನೆಗಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆ.
* ಯಕ್ಷಗಾನದ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ.
* ರಂಗಭೂಮಿ, ಕಿರುತೆರೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತಿತರ ಕಥನ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕಲೆಯಾದ ನಟನೆ.
ಆಚಾರ್ಯ

ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, **ಆಚಾರ್ಯ**ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಶಿಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ಬೋಧಕ; ಒಂದು ಪಂಥದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಥವಾ ನಾಯಕ; ಅಥವಾ ಬಹಳ ಕಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಗಲ್ಭ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾದ ಬಿರುದುಗಳು. ಈ ಪದನಾಮವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಒಡಿಶಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉಪನಾಮವೂ ಆಗಿದೆ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಚಾರ್ಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬೋಧನ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ವಿದ್ವಾಂಸನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾ.: ಗಣಿತಜ್ಞ ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ. "ಆಚಾರ್ಯ" ಪದವು "ಚಾರ್" ಅಥವಾ "ಚಾರ್ಯ" ಮೂಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಅಕ್ಷರಶಃ "ನಡತೆಯಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ) ಕಲಿಸುವವನು" ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಮಾದರಿ ವ್ಯಕ್ತಿ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಆಚಾರ್ಯ ಎಂಬುದು ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ಗುರುವಿನ ಔಪಚಾರಿಕ ಬಿರುದು. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಐವರು ಮುಖ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರೆಂದರೆ:
# ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ
# ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ
# ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ
# ನಿಂಬಾರ್ಕಾಚಾರ್ಯ
# ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯ

ಆಧುನಿಕಕ ಆಚಾರ್ಯರೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಮುಂತಾದವರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಬೆಲ್ಲಂಪಲ್ಲಿ

ಬೆಲ್ಲಾಂಪಳ್ಳಿ ಎಂಬುದು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಚೇರಿಯಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಹಳೆಯ ಅದಿಲಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ನಗರ. ಇದು ಬೆಲ್ಪಾಂಪಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ ಬೆಲ್ಲಾಂಪಲ್ಲಿ ಮಂಡಲ್ನ ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಮಂಡಲ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಂಗರೆನಿ ಕೊಲೀರಿಯಸ್ ಕಂಪೆನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಂಪಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿ ೧೯೬ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ಖನನದೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟಣವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. SCCL ಯಿಂದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮ, ರಾಮಗುಂಡಮ್ನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವಪುರದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಸಸ್ಯಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಲ್ಲಂಪಾಲಿ ೬೬,೭೮೯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು.ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೫೧%  ಮತ್ತು ೪೯% ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಬೆಲ್ಲಂಪಲ್ಲಿ ೬೫.೬೫% ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ೫೭% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೩% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೧% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು..

## ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
ಹುಣಸೂರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
thumb|ಬೆಲ್ಲಂಪಲ್ಲಿ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ
ಮೃಗಶಿರಾ

ಮೃಗಶಿರಾ - ಒರೈಯನ್ (ಮಹಾವ್ಯಾಧ) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರ (ಲ್ಯಾಮ್ಡ ಒರೈಯನ್). ಲ್ಯಾಮ್ಡ ಹೆಕ್ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ವಿಷುವದಂಶ 5 ಗಂ.33 ಮಿ.38ಸೆ., ಘಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 9º 23 33” ದಕ್ಷಿಣ. ನಿರಪೇಕ್ಷಕಾಂತಿಮಾನ-5.11; ಪ್ರರೂಪವರ್ಗ ಔ8; ಸೂರ್ಯನಿಂದ 1,800 ಬೆಳಕು ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಶ್ವಿನ್ಯಾದಿ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ನಿತ್ಯನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಐದನೆಯದು. 

ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವನ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಹಾವ್ಯಾಧ-ವೃಷಭ (ಒರೈಯನ್-ಟಾರಸ್) ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಆಕಾಶದ ಚಿತ್ರಪಟದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವಾಗ ಮಹಾವ್ಯಾಧನ (ಬೇಟೆಗಾರ) ಕತ್ತಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಈ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದಿದೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೃಗದ ಶಿರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಬದಲಿಗೆ ವ್ಯಾಧಶಿರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಮೃಗಶಿರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ನಕ್ಷತ್ರ ತಾಳಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾವ್ಯಾಧ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ವ್ಯಾಧಭುಜ (ಬೆಲ್ಲಾಟ್ರಿಕ್) ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರಾ (ಬೆಟಲ್‍ಜ್ಯೂಸ್) ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರೇಖೆಯ ಸನ್ನಿಹಿತ ನಡುಬಿಂದುವಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಅಧಿಕ ಕಾಂತಿಯುತವಾದುದೇ ಮೃಗಶಿರಾ ನಕ್ಷತ್ರ.

ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
ಆಘ್ರಾಣ

thumb|ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಘ್ರಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

**ಆಘ್ರಾಣ** ವಾಸನೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ರಸಾಯನಗ್ರಹಿಕೆ. ಆಘ್ರಾಣ ಅನೇಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಪಾಯಗಳು, ಫ಼ೆರೊಮೋನ್, ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡುವುದು. ಇದು ಇತರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಘ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸನೆ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳು ಮೂಗಿನ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಆಘ್ರಾಣ ಗ್ರಾಹಿಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಬಂಧಗೊಂಡಾಗ ಆಘ್ರಾಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ಲೊಮೇರ‍್ಯುಲಸ್‍ಗಳು ಈ ಗ್ರಾಹಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಘ್ರಾಣ ಗೆಡ್ಡೆಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ಆದಾನವು ವಾಸನೆಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ನೆನಪು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾದ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವುವೇಳೆ, ಭೂಜೀವಿಗಳು ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಘ್ರಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಜಲಚರಗಳು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ, ಘ್ರಾಣ ಸಂವೇದಕ ನರಕೋಶಗಳು ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರವು ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಆರು ರೂಪವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನ ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಶ್ವಸನ ಹೊರಪದರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರದ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರಾಣಿಯ ಘ್ರಾಣ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವರು ಸುಮಾರು ೧.೬ ಚದರ ಅಂಗುಲದಷ್ಟು ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ನಾಯಿಗಳು ೨೬ ಚದರ ಅಂಗುಲದಷ್ಟು ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ನಾಯಿಯ ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ದಟ್ಟವಾಗಿ ನರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಚದರ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‍ಗೆ ನೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಹಿಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ನಾಸಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳ ಹೊರ ನಾಸಿಕ ಕುಳಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ವಾಸನೆ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಅಣುಗಳು ಕುಹರದ ಬಾಹ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಂಟಿರುವ ಲೋಳೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಘ್ರಾಣ ಸಂವೇದಕ ನರಕೋಶಗಳ ಡೆಂಡ್ರೈಟ್‍ಗಳ ಮೇಲಿನ ಘ್ರಾಣ ಗ್ರಾಹಿಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದು ವಿಸರಣ ಅಥವಾ ವಾಸನೆ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ವಸ್ತುವು ಬಂಧಕ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳಿಗೆ ಬಂಧಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಹೊರಪದರದ ಮೇಲಿರುವ ಲೋಳೆಯು ಮ್ಯೂಕೊಪಾಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್‍ಗಳು, ಲವಣಗಳು, ಕಿಣ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು (ಇವು ಅತಿಮುಖ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಘ್ರಾಣ ನರಕೋಶಗಳು ಸೋಂಕು ಮಿದುಳಿಗೆ ಸಾಗಲು ನೇರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಲೋಳೆಯು ವಾಸನೆ ವಸ್ತುಗಳ ಅಣುಗಳಿಗೆ ದ್ರಾವಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಘ್ರಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ದ್ವಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತ

thumb|250x250px|ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ೧೯೦೯ ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಕ್ಷೆ.
ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಿಸುವ ಛೇದವು ಅವರ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯತೆಗಿಂತ ಅವರ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಜನಾಂಗೀಯ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯತೆಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು. ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಚಳವಳಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದೆ (ಅಂದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಶ-ರಾಜ್ಯ ಎಂದು) ಮತ್ತು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡರು, ಅವರು ಅದನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರಚನೆಗೆ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಜಾಗೃತಿ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಭಾರತೀಯರ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಭಾರತವನ್ನು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಜೆಗಳೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು, ಭಾರತದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ರಾಜ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಮತಾಂತರವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಅಥವಾ ಮರುಹಂಚಿಕೆಗಳ ಉತ್ತೇಜನ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಜಾನ್ ಮೆಕೆನ್ರೊ

thumb|ಜಾನ್ ಮೆಕೆನ್ರೊ
ಮೆಕೆನ್ರೊ, ಜಾನ್ 1959-. ಅಮೆರಿಕದ ಹೆಸರಾಂತ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರ.

## ಬದುಕು 
ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ವೆಬಿಸ್‍ಬೆಡನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ 16 ಫೆಬ್ರುವರಿ 1959ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ತಂದೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಹ್ಯಾಂಪಾ ಪಮನ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಫೆಲೋಫಾಕ್ಸ್ ಎಂಬವರ ಬಳಿ ಟೆನಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ. ಎಡಗೈ ಆಟಗಾರನಾದ ಈತ ಟೆನಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅಮೆರಿಕ ಮುಕ್ತ ಟೆನಿಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ (1979,1980,1981,1984) ಮೂರು ಬಾರಿ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ (1981,1983,1984) ಗಳಿಸಿದ. ಪಿ. ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಎಂಬವನ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಆಡಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಡಬಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಈತ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ (1979,1981,1983,1984). ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ವರ್ತನೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈತ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ದಂಡವನ್ನು ತೆತ್ತಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಖಾಸಗೀ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಈತ ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಟೇಟಂ ಓನಿಯಲ್ ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು 1986ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದ ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಕೆನ್ರೊನ ಸಹೋದರ ಜಾನ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಮೆಕೆನ್ರೊ ಕೂಡ ಖ್ಯಾತ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರ.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:೧೯೫೯ ಜನನ
ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ಭಾಷೆ

ಈಜಿಪ್ಟ್ ಭಾಷೆಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಆಫ್ರೋ-ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ಶಾಖೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಹಂತದಿಂದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ ನೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಹಳೆಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ) ಇದರ ದೃಢೀಕರಣವು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಿಖಿತ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೬೯೦ ರ ವರೆಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸುಮೇರಿಯಾನ್ ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ದಾಖಲಿತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವನ್ನು ಮಧ್ಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಮಧ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ರೋಮನ್ ಅವಧಿಯವರೆಗೂ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿಯ ಸಮಯದಿಂದ ಡೆಮೋಟಿಕ್ ಆಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೀಕರಣದ ಸಮಯದಿಂದ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಾತನಾಡುವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಅಳಿದುಹೋಯಿತು, ಆದರೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಉಳಿದಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಆಫ್ರೋ ಏಶಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್

ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್ - 
ಚಂದ್ರಗುಪ್ತಮೌರ್ಯನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ರಾಯಭಾರಿ. ಇವನನ್ನು ಕಳಿಸಿದಾತ ಸೆಲ್ಯೂಕಸ್ ನೀಕೆಟರ್.

ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಈತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತನಾಗಿದ್ದ. ತಾನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಕೇಳಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಇಂಡಿಕಾ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಬರೆದ. ಈ ಗ್ರಂಥದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿ ಈಗ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅನಂತರದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಅರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡಿಯೊಡರಸ್ ಮೊದಲದವರು ಈ ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೃತಿ ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಜನಜೀವನ ಮತ್ತು ರಾಜಧರ್ಮ ತಿಳಿಯಲು ಮುಖ್ಯ ಆಕರ.

ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್ ನೀಡಿರುವ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಳಿಯಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯಗಳು ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ಬೆಂಕಿಯಿಡುವ ಅಥವಾ ಮರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕುವ ದುಷ್ಕ್ರತ್ಯಕ್ಕೆ ಶತ್ರುಗಳು ಕೈಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗಜದಳ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗ. ಈ ದಳಕ್ಕೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸಹ ಹೆದರಿದ್ದ. ಜನರಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿದೆ. ಕಳ್ಳತನ ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿರಳ. ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯುವುದು, ಸ್ತ್ರೀಯರೇ ರಾಜನ ಅಂಗರಕ್ಷರು.

ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವಿವರಗಳು ಅಂದಿನ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ದಾಖಲೆ ಒದಗಿಸಿವೆ. 

                            

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಆಟೋಪ

**ಆಟೋಪ** ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
* ಆಡಂಬರ
* ದರ್ಪ
ಪಿ.ಉಪೇಂದ್ರ

ಪಾರ್ವತನೇನಿ ಉಪೇಂದ್ರ (೧೪ ಜುಲೈ ೧೯೩೬ - ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೯) ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತೆಲಂಗಾಣ ಪಕ್ಷ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊತುನೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಪಿ. ಉದಯೇಂದ್ರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪಬ್ಲಿಕ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಒಂದು ಜರ್ನಲಿಸಮ್, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್, ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್, ನವ ದೆಹಲಿ. ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೩೬ ಜನನ
ವರ್ಗ:೨೦೦೯ ನಿಧನ
ಆಟದ ಮೈದಾನ

thumb|ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಆಟದ ಮೈದಾನ

**ಆಟದ ಮೈದಾನ**ವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟವಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಟದ ಮೈದಾನವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತಾದರೂ, ಕೆಲವು ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಇತರ ವಯೋವರ್ಗದವರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬರ್ಲಿನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮೈದಾನವನ್ನು ೭೦ ಅಥವಾ ಅದರ ಮೇಲಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಟದ ಮೈದಾನವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡಬಹುದು.

ಆಧುನಿಕ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಆಡುಮಣೆ, ರಂಕರಾಟೆ, ಉಯ್ಯಾಲೆ, ಜಾರುಬಂಡೆ, ಕಂಬಿ ಏಣಿ, ಚಿನ್-ಅಪ್ ಸರಳು, ಮರಳಗುಳಿ, ಲಂಘಕ ಸವಾರ, ಟ್ರಪೀಜ಼್ ಚಕ್ರಗಳು, ಆಡುಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಕ್ರಭೀಮನ ಕೊಟೆಯಂತಹ ಮನರಂಜನಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಯತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮನೊರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆಧುನಿಕ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಿನ್ನ ಉಪಕರಣ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ *ಆಡು ರಚನೆಗಳು* ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಬೇಸ್‍ಬಾಲ್ ಆಡುಸ್ಥಳ, ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಅಖಾಡ, ಬಾಸ್ಕೆಟ್‍ಬಾಲ್ ಆವರಣ ಅಥವಾ ಟೆದರ್‍ಬಾಲ್‍ನಂತಹ ವಯಸ್ಕ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಔಪಚಾರಿಕ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುವಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಟದ ಉಪಕರಣವೆಂದರೆ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಬಹುಕುಟುಂಬ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು, ರೆಸ್ಟರಾಂಟ್‍ಗಳು, ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುವ ಉಪಕರಣ.

ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ, ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಬೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ವಭಾವದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತುಂಬಲು ಫ಼್ರೀಡ್ರಿಕ್ ಫ಼್ರೋಬಲ್‍ನಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಉದ್ದೇಶ-ನಿರ್ಮಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶದ ಆಟದ ಮೈದಾನವನ್ನು ೧೮೫೯ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಂಡ್‍ನ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‍ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹೊರಾಂಗಣ ಮನೊರಂಜನೆ
ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗ

**ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗ**  ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದು ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 5 ರಿಂದ 7 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ  ಮೊದಲ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ **ಎನ್ನಾ ಥಂಗಡಿ** ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.೧೯೭೧ ರಿಂದ ೨೦೦೦ ರವರೆಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ತುಳುನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಥಿಯೇಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತಿದ್ದವು.ಆದರೆ ೨೦೦೦ ರಿಂದ  ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ, ಮುಂಬಯಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. 2006 ರಲ್ಲಿ ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ಸಿನೆಮಾದ **ಓಸಿಯನ್ನ ಸಿನೆಫಾನ್** ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ **ಸುದಾ** ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. 2011 ರಲ್ಲಿ,  **ಒರಿಯಾಯಾಡಿರಿ ಅಸಲ್** ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು.ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ **ಚಾಲಿ ಪೊಲಿಲು** ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದ  ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಪಿವಿಆರ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 470 ದಿನಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.

೨೦೧೬ ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 27 ರಂದು ತುಳು ಸಿನೆಮಾ ಉದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ವರದಿಯನ್ನು ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ನಡೆಸಿತು. 45 ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸದ  ತುಳು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ 1971 ರಿಂದ ೨೦೧೧ ರ ವರೆಗೆ ಮೊದಲ 40 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 45 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.೨೦೧೧ ರಿಂದ ೨೦೧೬ ರ ವರೆಗೆ   21 ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ 8 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ 11 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 40 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ 60 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಾಧಾರಣ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಹೊರಬಂದವು.ಸುಮಾರು 2 ಮಿಲಿಯನ್  ತುಳು ಚಿತ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.ಅವರು ಮುಂಬೈ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.2014 ರ ಮಡೈಮ್ ಚಿತ್ರ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮರು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ  ಮೊದಲ ತುಳು ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ

## ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
## ತುಳು ಚಿತ್ರಗಳ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳು

ಚಿತ್ರ:Chaalipolilu.jpg|Chaalipolilu  movie poster 
ಚಿತ್ರ:Bangarpatler.jpg|Bangarpatler movie poster

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*list of Tulu films at the Internet Movie Database (IMDb)

ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು
ರೆಂಜಾಳ ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈ

ರೆಂಜಾಳ ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈ- (ಜನನ ೧೮೯೭) ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಸಮೀಪದ ರೆಂಜಾಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು.

## ಬದುಕು
ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ೧೮೯೭ ಜನವರಿ ೧ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಕಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ರಂಜಾಳ ಇವರ ಹಿರಿಯರ ಮೂಲಸ್ಥಳ. ಇವರ ತಂದೆ ಜನಾರ್ಧನ ಶೆಣೈಯವರು ಶಿಲ್ಪಿಗಳು. ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈಯವರಿಗೂ ತಂದೆಯಿಂದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಇಳಿದು ಬಂತು. ಶೆಣೈ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕಲಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಗುರುಕರುಣೆ,  ತಂದೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಅಚಲ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಪರಿಣಿತ ಶಿಲ್ಪಿಯೆನಿಸಿದರು. ಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇವರು ಕಾರ್ಕಳದ ವಿ.ಡಿ.ಎ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಶೆಣೈ ಅವರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿತ್ತು. ಜೈನಶಾಸ್ತ್ರ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದರು. 1920ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಇವರು ತಮ್ಮ ಶ್ರೀಮದ್ಭುವನೇಂದ್ರ ಶಿಲ್ಪಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇವರ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದೇ ಇವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು.

## ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಗಳು
ಕಾರ್ಕಳ ವೆಂಕಟರಮಣ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಕಡೆದ ಮೇಲೆಯೇ ಶೆಣೈಯವರ ಕಲಾ ವಿದಗ್ಧತೆ ಜನರ ಕಣ್ಮನಗಳನ್ನು ಸೆಳೆದದ್ದು. ಆ ಕಂಬಗಳ ಕಂಡರಣೆಗೆ ಇವರಿಗೆ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು ಹಿಡಿದುವು (1934 - 42). ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಆ ಕಂಬಗಳ ಕುಸುರಿಗೆಲಸ ತುಂಬ ಸೊಗಸಿನದು ಮತ್ತು ನಯಗಾರಿಕೆಯದು. 

ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈಯವರಿಗೆ ವಿಗ್ರಹ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು. ಈವರೆಗೆ ಇವರು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಅನೇಕ. ಹೃಷಿಕೇಶದ ಶಿವಾನಂದ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವ ಮುರಳೀಧರ, ಅಲಹಾಬಾದಿಗೆ ಕಳುಹಿದ ಕಡೆಗೋಲು ಕೃಷ್ಣ, ಪರ್ತಗಾಳಿ ಮಠಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ವೃಂದಾವನ, ವಡಾಲ ಮಠಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸೀತೆ - ಇವುಗಳ ಕೆಲವು ಉತ್ಕ್ರಷ್ಟ ರಚನೆಗಳು. ಕಂಚು, ಬೆಳ್ಳಿ, ಬಂಗಾರ ಮುಂತಾದ ಲೋಹಗಳಿಂದ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ದಂತಗಳಿಂದಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸುಂದರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಶೆಣೈಯವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೃತ ಶಿಲೆ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲೂ ಮೋಹಕ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಚಿತ್ರಕಲೆ
ಶೆಣೈ ಅವರು ಕೆಲಕಾಲ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲೂ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮಾಸದೇ ಉಳಿದಿರುವ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ ಮಾನಸ್ತಂಭ, ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನ ರಾಜ್ಯತ್ಯಾಗ, ಹೊಲಯರ ಮದುವೆ ಈ ಕೆಲವು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಇವರ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ನೆನಪಿನ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ.
## ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗೊಮ್ಮಟೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆ
right|thumb|267x267px|ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಗೊಮ್ಮಟೇಶನ ಮೂರ್ತಿ

ಗೋಪಾಲ ಶೈಣೈಯವರ ಹೆಸರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೊರನಾಡುಗಳಿಗೂ ಹಬ್ಬುವಂತಾದುದು ಇವರು ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗೊಮ್ಮಟ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬೃಹನ್ಮೂರ್ತಿಯಿಂದ. ಈ ಬೃಹನ್ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆ 1967 ನೆಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12 ರಂದು ಕಾರ್ಕಳದ ಮಂಗಲಪಾದೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 1973 ನೆಯ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಕಳದಿಂದ ತಂದು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 13 ಅಡಿಗಳ ಪೀಠ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪಾದದಿಂದ ಶಿರಸ್ಸಿನವರೆಗೆ 39 ಅಡಿ ಉದ್ದ 14 ಅಡಿ ಅಗಲ, 170 ಟನ್ ಭಾರವಿರುವ ಈ ಮೂರ್ತಿ ಆಧುನಿಕ ಶಿಲ್ಪಚರಿತ್ರೆಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನೇ ಸೇರಿಸಿದೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈಯವರಿಗೆ 1960 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕ್ರ್ಯಾಫ್ಟ್ಸ್‍ಮನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯೂ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಲ್ಪಿಗಳು