open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ವಿನಯಾ ಪ್ರಸಾದ್

**ವಿನಯಾ ಪ್ರಸಾದ್** ( ಇವರ ಹೆಸರು ವಿನಯಾ ಪ್ರಕಾಶ್ ಎಂದೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರನಟಿ. ಇವರು  ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ  ಜಿ.ವಿ. ಅಯ್ಯರ್   ರವರ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.ಮುಂದೆ  ಅನಂತನಾಗ್   ಎದುರಿಗೆ 'ಗಣೇಶನ ಮದುವೆ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿ ಆದರು. ಚಿತ್ರವು  ಯಶಸ್ವಿ ಅಯಿತು.  ಮುಂದೆ ಅವರು ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು,ತಮಿಳು  ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ  ೬೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.  ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ನೀನು ನಕ್ಕರೆ ಹಾಲು ಸಕ್ಕರೆ, ಗಣೇಶನ ಮದುವೆ, ಗೌರಿ ಗಣೇಶ, ಮೈಸೂರು ಜಾಣ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸೇರಿವೆ.  ಆತಂಕ  ( ೧೯೯೩)  ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ಹೆಜ್ಜೆ (೨೦೦೧) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ಅವರ ನಟನೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ   ಉತ್ತಮನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು  ದೊರಕಿವೆ.  ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಯಶಸ್ವೀ ವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅವರ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ  ಭಾರತದ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕಿಯೂ ಅಲ್ಲದೆ  ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಸಂತಹಬ್ಬ  ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ದಸರಾದಂಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಯೂ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಇವರು ಉಡುಪಿ ಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರು. ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ
ವಿನಯ ಪ್ರಸಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು. ವಿನಯಾ ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಜಿ ವಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅನಂತ ನಾಗ್ ಎದುರು ಗಣೇಶನ ಮಧುವೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಕನ್ನಡ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಲಯಾಳಂ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೬೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಮಧುವೆ, ನೀನು ನಕ್ಕರೆ ಹಾಲು ಸಕ್ಕರೆ, ಗೌರಿ ಗಣೇಶ, ಮೈಸೂರು ಜನ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ನಂತರ, ವಿನಯಾ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ನಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ವಿನಯಾ ಸಹ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ. ವಿನಯ ಅವರು ನತ್ಯಾಗ್ರಾಮ್ನಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಹಬ್ಬಾ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ದಾಸರಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯಂತಹ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೯೮ ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ ೨೦೦೦ ರ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ಏಷ್ಯನೆಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಸ್ಟ್ರೀ ಎಂಬ ಮಲಯಾಳಂ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ದೈನಂದಿನ ಸೋಪ್ ಒಪೆರಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಕೆಲವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಬೂನಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಅವಳನ್ನು ಮಲಯಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಹೆಸರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ವಿನಯಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು.ಅವರು ಕಾರ್ಹಡೆ [ಬ್ರಾಹ್ಮಣ] ರು. ಅವರು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ವಿ.ಆರ್.ಕೆ.ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು, ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಪ್ರತಿಮಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಎಂಬ ಮಗಳು ಇದ್ದಾಳೆ.
ಅವರು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ವಿನಯಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪತಿ ಜ್ಯೋತಿಪ್ರಕಾಶ್ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಪ್ರತಿಮಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜ್ಯೋತಿಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಮದುವೆಯಿಂದ ಜೈ ಅತ್ರೆ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ,ಇವರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
## ದೂರದರ್ಶನ
### ‍ಧಾರಾವಾಹಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಹಿಡಿಂಬ

ಮಹಾಭಾರತದ  ಕಥೆಯಲ್ಲಿ  ಬರುವ ಹಿಡಿಂಬನು ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸ, ಹಿಡಿಂಬಿಯ  ಸೋದರ. ಇವನನ್ನು ಹಿಡಿಂಬಾಸುರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.   ವನವಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಂಡವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.  ಭೀಮನು ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.  ಭೀಮ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬಿಯರ ಮಗ ಘಟೋತ್ಕಚನಿಗೆ  ಇವನು ಸೋದರಮಾವ.

ಹಿಡಿಂಬನಿಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಿಮಾಚಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ  ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಮನಾಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ದ್ರುಪದ

ದ್ರುಪದನು   ಮಹಾಭಾರತ ದ ಒಂದು ಪಾತ್ರ. ಇವನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ಯಜ್ಞಸೇನ.  ಇವನು ಪಾಂಚಾಲ  ದೇಶದ ಅರಸ. 
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ  ಇವನು ದ್ರೋಣನ ಜತೆ ಕಲಿಯುವಾಗ ತನ್ನ  ರಾಜ್ಯವನ್ನು  ಅವನ ಜತೆ  ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ  ಇವನು ರಾಜನದಾಗ  ದ್ರೋಣನು ಬಂದು ಸಂಪತ್ತನ್ನು   ಬೇಡಿದನು. ಹುಡುಗಾಟದಲ್ಲಿ  ಹೇಳಿದ ಮತನ್ನು ನಂಬಿ ಬೇಡಲು ಬಂದ ಎಂದು ದ್ರುಪದನು  ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ ದ್ರೋಣನು ಅಪಮಾನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದನು.  ಮುಂದೆ ಕುರುವಂಶದ ರಾಜಕುಮಾರರಿಗೆ  ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆಯನ್ನು  ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಾಗ  ಅರ್ಜುನನು ದ್ರುಪದನನ್ನು   ಹೆಡೆಮುರಿ ಕಟ್ಟಿ ದ್ರೋಣನಲ್ಲಿಗೆ  ತಂದನು.   ಆಗ  ದ್ರುಪದನು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟನು. 
ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಮಗಳು ದೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ ಅರ್ಜುನನು ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಪಾಂಡವರು ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. 

ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ  ಅಂಬೆಯಾಗಿದ್ದು    ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದಿರುವ ಶಿಖಂಡಿ ದ್ರುಪದನ ಮಗ. 
ದ್ರೋಣನ ಮೇಲೆ  ಸೇಡು    ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇವತೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ   ದ್ರೌಪದಿ  ಮತ್ತು   ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನರನ್ನು  ಮಕ್ಕಳನ್ನ್ನಾಗಿ ಪಡೆದನು.  ದ್ರೌಪದಿ ಯು ಮುಂದೆ  ಪಾಂಡವರನ್ನು  ಮದುವೆ ಆದಳು. ಮಹಾಭಾರತ   ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ   ದ್ರೋಣನು  ದ್ರುಪದನನ್ನು  ಕೊಂದನು,  ದೃಷ್ತದ್ಯುಮ್ನನು   ದ್ರೋಣನನ್ನು ಕೊಂದನು.

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಜನಮೇಜಯ

ಜನಮೇಜಯನು  ಮಹಾಭಾರತ ದ ಕತೆಯಲ್ಲಿ   ಕುರು  ವಂಶದ ರಾಜ. ಜನಮೇಜಯನು ಪರೀಕ್ಷಿತ ರಾಜನ ಮಗನು. ಪರೀಕ್ಷಿತ ರಾಜನು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಮಗ, ಅರ್ಜುನನ ಮೊಮ್ಮಗ. ಜನಮೇಜಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ "ಮನುಷ್ಯ-ಪ್ರಚೋದಕ" ಅಥವಾ "ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ವಿಜಯಶಾಲಿ" ಎಂದರ್ಥ.

## ಪುರಾಣ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಜನಮೇಜಯನು ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಮದ್ರಾವತಿಯ ಮಗ. ತನ್ನ ತಂದೆ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಮರಣದ ನಂತರ ಜನಮೇಜಯನು ಕುರು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರಿದನು. ವ್ಯಾಸನ ಶಿಷ್ಯನಾದ ವೈಶಂಪಾಯನನಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಭಾರತದ ಮೊದಲ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಜನಮೇಜಯನು ಕೇಳಿದನು.

### ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ
ಜನಮೇಜಯನಿಗೆ ಕಾಕ್ಷಸೇನ, ಉಗ್ರಸೇನ, ಚಿತ್ರಸೇನ, ಇಂದ್ರಸೇನ, ಸುಷೇಣ ಮತ್ತು ನಖಶೇನ ಎಂಬ ಆರು ಮಂದಿ ಸಹೋದರರಿದ್ದರು. ತನ್ನ ತಂದೆ ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಸಾವಿಗೆ ತಕ್ಷಕ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಜನಮೇಜಯನು ನಾಗಗಳ ಜನಾಂಗವನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಭರತನ ಕಾಲದಿಂದ ಅವನ ಮುತ್ತಜ್ಜರಾದ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆಯ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಕೌರವರ ನಡುವಿನ ಮಹಾ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದವರೆಗಿನ ಜನಮೇಜಯನ ಪೂರ್ವಜರ ಕಥೆಯಾದ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಜನಮೇಜಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.

### ಸರ್ಪ ಸತ್ರ (ಹಾವಿನ ಬಲಿ)
ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜನಮೇಜಯ ತನ್ನ ತಂದೆ ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಮರಣದ ನಂತರ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರಿದನು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಂಡು ವಂಶಸ್ಥನಾದ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಹಾವು ಕಡಿತದಿಂದ ಸತ್ತನು. ಹಾವು ಕಡಿತದಿಂದ ಸಾಯುವಂತೆ ಋಷಿಯು ಪರೀಕ್ಷಿತನಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಅದರಂತೆ ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಸರ್ಪ-ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ತಕ್ಷಕನು ಪೂರೈಸಿದನು.

ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಜನಮೇಜಯನು ಸರ್ಪಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಂತ ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಯಜ್ಞವಾದ ಮಹಾನ್ ಸರ್ಪ ಸತ್ರವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯದ ಬಾಲಕ ಆಸ್ತಿಕನೆಂಬ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಬಂದು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದನು. ಆಸ್ತಿಕನ ತಾಯಿ ಮಾನಸ ನಾಗ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಮತ್ತು ತಂದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಗಿದ್ದರು. ಜನಮೇಜಯನು ಆಸ್ತಿಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಕ್ಷಕನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು. ಸರ್ಪಯಜ್ಞವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ  ನಾಗಕುಲದವರೊಂದಿಗೆ  ದ್ವೇಷವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟನು. ನಂತರ ಕುರು ಕುಲದವರು ಮತ್ತು ನಾಗ ಕುಲದವರು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.

ಜನಮೇಜಯನು ಸರ್ಪಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರೇಮಗಳೂರು ಅಲ್ಲಿ ಇದೆ,  ಹಿರೇಮಗಳೂರಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ತೂಪ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಭಂದ ಪಟ್ಟಿದೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜನಮೇಜಯನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು (ಜಲಾಶಯ) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಕುಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತ್ಯಾಗದ ಹಳ್ಳವು ಮೈನ್‌ಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದನ್ನು ಗೌಡವನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ತ್ಯಾಗದ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು ಇನ್ನೂ ನಿರುಪದ್ರವವಾಗಿವೆ.

## ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ
ಜನಮೇಜಯನ ನಂತರ ಅವನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಶ್ವಮೇಧದತ್ತನು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರಿದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಮಂಜು

**ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಮಂಜು** (ಜನನ ಮಂಜುನಾಥ ಕುಮಾರ್) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ,ಸಮರ ಕಲಾವಿದ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಸಾಹಸ ಸಂಯೋಜಕ,  ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವು ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರೆ.ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿನ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಪೋಲಿಸ್ ಕಥಾ ಟ್ರೈಲಾಜಿ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಸಾಹಸ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ಮುಂದೆ ಫೈಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಸುಮಾರು ೩೭೬ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಹಸ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
## ಸಾಹಸ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರಗಳು
#ನರಸಿಂಹ
# ಚೈತ್ರದ ಪ್ರೇಮಾಂಜಲಿ
# ಕಾಲೇಜ್ ಹೀರೋ
# ಗಡಿಬಿಡಿ ಅಳಿಯ
#ಶ್
# ಲಾಕಪ್ ಡೆತ್
# ಓಂ
# ಸಾಮ್ರಾಟ್
#ಚಾಮುಂಡಿ
# ದುರ್ಗಿ
# ಪೋಲೀಸ್ ಸ್ಟೋರಿ
#ಜಾಕಿಚಾನ್
# ಒನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆರ್ಮಿ
# ಗೆಲುವಿನ ಸರದಾರ
# ಮೈಲಾರಿ
#ಅಳಿಮಯ್ಯ
# ಸಿ.ಬಿ.ಐ ದುರ್ಗಾ
# ಓ ಗುಲಾಬಿಯೇ
# ಸಮುದ್ರ
# ಪೋಲೀಸ್ ಡಾಗ್
# ಸರ್ಕಲ್ ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟರ್
# ಸಮರ
# ನರಹಂತಕ
#ಟಾರ್ಗೆಟ್
#ಚಿಕ್ಕೆಜಮಾನ್ರು
# ಗಡಿಬಿಡಿ ಅಳಿಯ
# ಪುಟ್ನಂಜ
# ಸಿದ್ದು
# ಗೆಲುವಿನ ಸರದಾರ
# ಶಬ್ದ
# ಜಯಹೇ
# ಕರುಳಿನ ಕುಡಿ
#ಕೆಂಪಯ್ಯ ಐ ಪಿ ಎಸ್
# ರಿವೇಂಜ್
#ಲೇಡಿ ಕಮಿಷನರ್
# ಲೇಡಿ ಪೋಲೀಸ್
#ಕಂಠಿ
# ಸೂತ್ರದಾರ
# ಕುಟುಂಬ
# ಗೋಕರ್ಣ
# ಅಮೃತ ಧಾರೆ
#ಹಲೋ ಡ್ಯಾಡಿ
#ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಕಿಲ್ಲರ್
# ಅಣ್ಣಾವ್ರ ಮಕ್ಕಳು
# ಗೆಲುವಿನ ಸರದಾರ
# ಕಂಠೀರವ
# ಜಾಣ
# ರಜನಿ
# ಓಂ ನಮ: ಶಿವಾಯ
# ಓಂ ಗಣೇಶ್
# ಸಮರಸಿಂಹನಾಯಕ
# ರಫ್ ಅಂಡ್ ಟಫ್
# ತ್ರಿಶಕ್ತಿ
# ಟಾರ್ಗೆಟ್
# ಹಂಟರ್
# ಸೂಪರ್
# ಶೃಂಗಾರ ಕಾವ್ಯ
# ತುಂಗಭದ್ರ
# ಹಾಲುಂಡ ತವರು
# ಸವಾಲ್
# ರೌಡಿ ಅಳಿಯ
# ಗುಲಾಬಿ
# ಚಿನ್ನಾ ನೀ ನಗುತಿರು
# ಸಮರ ಸಿಂಹ ನಾಯಕ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಾಹಸ ಕಲಾವಿದರು
ಗುರುವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷ

'ಗುರುವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷ' ಅಂದರೆ ಅಧಿಕ ವರ್ಷ  ಅಲ್ಲದ ಅಂದರೆ ೩೬೫ ದಿನಗಳಿದ್ದು ಗುರುವಾರದಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ವರ್ಷ, ಉದಾ. ( ಸದ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್  ಪಂಚಾಂಗದ ವರ್ಷಗಳು   ೧೯೯೮, ೨೦೦೯, ೨೦೧೫ . ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಈ ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳ ಪಂಚಾಂಗ (ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್) ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ಸೋಮವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷ

'**ಸೋಮವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷ**'ಅಂದರೆ ಅಧಿಕ ವರ್ಷ ಅಲ್ಲದ ಅಂದರೆ ೩೬೫ ದಿನಗಳಿದ್ದು  ಸೋಮವಾರದಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ವರ್ಷ , ಉದಾ. ( ಸದ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ವರ್ಷಗಳು    ೧೯೯೦, ೨೦೦೧, ೨೦೦೭ ಮತ್ತು ೨೦೧೮    . ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಈ ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳ ಪಂಚಾಂಗ (ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್) ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಕಾಲ
ಮಂಗಳವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷ

'ಮಂಗಳವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷ' ಅಂದರೆ ಅಧಿಕ ವರ್ಷ  ಅಲ್ಲದ ಅಂದರೆ ೩೬೫ ದಿನಗಳಿದ್ದು ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ವರ್ಷ , ಉದಾಹರಣೆಗೆ   ಸದ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್  ಪಂಚಾಂಗದ ವರ್ಷಗಳು   ೧೯೯೧, ೨೦೦೨, ಮತ್ತು  ೨೦೧೩  ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಈ ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳ ಪಂಚಾಂಗ (ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್) ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಕಾಲ
ಕೆಮ್ಮೀಸೆ ಪಿಕಳಾರ

ಕೆಮ್ಮೀಸೆ ಪಿಕಳಾರ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಕಪೋಲದ ಪಿಕಳಾರ ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತಿ ಸಾಮನ್ಯವಾದ ಪಿಕಳಾರ (Bulbul) ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿ. ಇತರ ಪಿಕಳಾರಗಳಂತೆ ಈ ಹಕ್ಕಿಯೂ ಕೂಡ ಹಣ್ಣು, ಮಕರಂದ ಹಾಗು ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ನಗರಗಳ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಮಲೆನಾಡಿನ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. 

## ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ 
ಕೆಮ್ಮೀಸೆ ಪಿಕಳಾರ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಿಂತಲೂ ಕೊಂಚ ದೊಡ್ಡದು ಹಾಗು ಮೈನಾಗಿಂತಲೂ ಕೊಂಚ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಹಕ್ಕಿ. ಇದರ ಗಾತ್ರ ಸುಮಾರು ೨೦ ಸೆ.ಮೀ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಜುಟ್ಟು, ಬಿಳಿಯ ಎದೆ ಭಾಗ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗಲ್ಲ (ಕೆನ್ನೆ), ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಬೆನ್ನು ಹಾಗು ಬಾಲ ಈ ಹಕ್ಕಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು.

ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿ ಜಲಪಾತ

**ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿ ಜಲಪಾತವು** ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೋಕಾಕ್ ತಾಲೂಕಿನ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾರ್ಕಂಡೆಯ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಗೋಕಾಕ್ ನಿಂದ ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಮಾರ್ಕಂಡೆಯ ಜಲಪಾತ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿ ಜಲಪಾತವು ಒರಟಾದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿಗ್ರಾಮದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಅರಣ್ಯ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಾಹನದ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು. ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿಯಿಂದ ಜಲಪಾತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ ಮಾಲೆಬೈಲ್ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಗುರುಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ (ಹಟ್ಟಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ) ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು. ಯೋಗಿಕೊಲ್ಲ ಬಳಿಯ ನಿರ್ವಾಣೇಶ್ವರ ಮಠದಿಂದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಬಹುದು.

ಗೋಕಾಕದಿಂದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾಪುರ ಹೋಗುವ ಬಸ್ಸುಗಳು ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ಅನುಕೂಲ ಇದೆ. ಗೋಕಾಕದಿಂದ ಬಾಡಿಗೆ ವಾಹನಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ಮಿರಜ್ ಗೆ ಉತ್ತಮ ರೈಲು ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳು ಪಾಶ್ಚಾಪುರ  ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜಲಪಾತಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ನದಿಯು ಸುಮಾರು ೨೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಕಲ್ಲಿನ ಕಣಿವೆಗೆ ಮೂಲಕ  ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಿನ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹೋದ ನಂತರ ಇದು ಸುಮಾರು ೨೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಎರಡನೇ ಜಲಪಾತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.

ಗೋಕಾಕ್ ಜಲಪಾತವು ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿಯಿಂದ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನಹಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮರಡಿಮಠ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ನಂತರ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ನದಿಯು ಗೋಕಾಕ್ ಬಳಿ ಘಟಪ್ರಭಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

೬ ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಘಟಪ್ರಭಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ (ಹಿಡಕಲ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು) ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು (ಶಿರೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟು) ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯವೆಂದರೆ ಜೂನ್ ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ಭಾರತದ ಜಲಪಾತಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ
ವೆಂಕಟ ರಂಗೋ ಕಟ್ಟಿ

***ವೆಂಕಟ ರಂಗೋ ಕಟ್ಟಿ*** (1833-1909). ಸಮಾಜಸುಧಾರಕ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರು.

ಇವರು ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಧೋಳದ ಕಟ್ಟಿ  ಎಂಬ ವೈದಿಕ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ೧೮೩೩ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ವೈದಿಕ  ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ  ಅವರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟದೆ   ಇಂಗ್ಲೀಷ್  ಮತ್ತು  ಹೊಸತನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಆಸೆಯಿಂದ   ಪುಣೆಗೆ  ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ  ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಟ್ರ್ರೇನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ  ಸಹಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಮರಾಠಿ ಜನರ ಮಾತೃಭಾಷಾಪ್ರೇಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಇವರ   ಕನ್ನಡಪ್ರೇಮವೂ ಎಚ್ಚತ್ತಿತು. 'ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್'  ಅನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. ಹೊನ್ನಾವರದ ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ  ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದನಂತರ  ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು.  ಆಮೇಲೆ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ವರ್ಗವಾಗಿನಾರ್ಮಲ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.,   ಗಂಗಾಧರ ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರ ತುರಮರಿ ಮತ್ತು ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರು.  ಆಗ ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಭಾಷಾಂತರಕಾರರೆಂದು  ನೇಮಕವಾದರು.  ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ತಯಾರಾಗತೊಡಗಿದವು.  ನಂತರ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ಶಿಕ್ಷಕರ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪಮುಖ್ಯಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕವಾದರು. ೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾದರು. ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು.

ಇವರು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆಂದು ಬರೆದ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಮಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು.

ಅವರು ಹದಿನೆಂಟು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು.'ಕನ್ನಡ ಲಘುವ್ಯಾಕರಣ', 'ಕರ್ನಾಟಕದ ವರ್ಣನೆಯೂ ಇತಿಹಾಸವೂ' ಗಮನಿಸತಕ್ಕಂಥವು. ಅವರ 'ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೆಝೆಟ್ಟು'  ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದ್ದರೂ  ಅಂದಿನ ಮುಂಬಯಿಕರ್ನಾಟಕದ   ನಾಲ್ಕು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು  ಕೊಡುವ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕೃತಿ.  'ವಿಧವೆಗಳ ಮುಂಡನ ವಿಚಾರವು'      ವಿಧವೆಯರ ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವ  ಕ್ರೂರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 'ವಿಧವೆಯರ ದುಃಖಪರಿಮಾರ್ಜನಾರ್ಥವಾಗಿ' ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕ.  'ಆರು ಬೆರಳಿನ ಕುರುಹು ಅಥವಾ ಸುಧಾರಿಸತಕ್ಕ ಆಚರಣೆಗಳು'  ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನೂ ಬರೆದರು.

ಇವರು ಬರೆದ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳಿವು: ಜ್ಯೋತಿಷಶಾಸ್ತ್ರ, ಪದಾರ್ಥ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ವನಸ್ಪತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಖನಿಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಲಘುವ್ಯಾಕರಣ, ಕರ್ನಾಟಕದ ವರ್ಣನೆಯೂ ಇತಿಹಾಸವೂ,

ಅವರು ಪತ್ರಿಕಾರಂಗದಲ್ಲೂ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.  ಶಿಕ್ಷಣರಂಗಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ 'ಶಾಲಾ ಪತ್ರಿಕೆ'ಹೊರಬರಲು  ಕಾರಣರಾದರು. 'ಶೋಧಕ  ' ತಿಂಗಳಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 'ಧಾರವಾಡವೃತ್ತ' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟರು.  ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ  'ಜ್ಞಾನವರ್ಧಕ ಮುದ್ರಣಾಲಯ' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 'ಲೋಕಶಿಕ್ಷಣ' ಮತ್ತು   'ಚಂದ್ರೋದಯ' ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮೇಲೆ  ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು, ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸ್ವದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಿದರು.

ಧಾರವಾಡದ  ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ದುಡಿದು  ಅದರ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಇವರು ಶಾಲಾಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರ ಎಂಬ ಎರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇವರು 1909 ಮೇ 1ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಜಿಮ್ಮಿ ವೇಲ್ಸ್

**ಜಿಮ್ಮಿ ವೇಲ್ಸ್** (ಜನನ:೧೯೬೬) - ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಉದ್ಯಮಿ ಹಾಗೂ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಪ್ರವತ೯ಕ.
 
2001 ರಲ್ಲಿ, ಲ್ಯಾರಿ ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ, ವೇಲ್ಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಒಂದು ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ವೇಲ್ಸ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಲಬಾಮಾದ ಹಂಟ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ. ವೇಲ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಲಬಾಮಾ ರಾಜ್ಯದ ಹಂಟ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ವೇಲ್ಸ್ ಆಬರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಲಬಾಮಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಹಣಕಾಸು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.

## ವೃತ್ತಿ
### ಚಿಕಾಗೊ ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಅಸೋಸೀಯೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೊಮಿಸ್
೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ಮಿ ವೇಲ್ಸ್ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಚಿಕಾಗೊ ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಅಸೋಸೀಯೇಟ್ಸ್ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಂತರಜಾಲದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ನಂತರ, ಜಿಮ್ಮಿ ವೇಲ್ಸ್ ಚಿಕಾಗೊ ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಅಸೋಸೀಯೇಟ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ತೊರೆದರು ಹಾಗೂ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಬೊಮಿಸ್ ಎಂಬ ಸ್ವಂತ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

### ನುಪೀಡಿಯಾ
ಬೊಮಿಸ್ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಆದ ಸ್ವಲ್ಪ ಲಾಭದಿಂದ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿತು. 1990 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭ ವೇಲ್ಸ್ ಅಂತರಜಾಲ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾರಿ ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾದ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಸ್ನೇಹಿತರಾದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವೇಲ್ಸ್ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಕನಸನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ಆದ ಕಾರಣ ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ವೇಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಗರ್ ರವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ **ನುಪೀಡಿಯಾ** ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕೋಶ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

### ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ನುಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ರಚಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೇಖನಕ್ಕೂ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು, ಆದುದರಿಂದ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ
**ವಿಕಿಪೀಡಿಯ** ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನುಪೀಡಿಯಾಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಮುಕ್ತತೆಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಮೂಲ ತತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಯಾರಾದರೂ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು.

### ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ
2003 ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್ ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.

### ವಿಕಿಯಾ ಮತ್ತು ಮುಂತಾದವು
2004 ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಬೋರ್ಡಿನ ಟ್ರಸ್ಟಿ ಏಂಜೆಲಾ ಬೀಸ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ವಿಕಿಯಾ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಜಿಮ್ಮಿ ವೇಲ್ಸ್ ಮೂರು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪಮೇಲಾ ಗ್ರೀನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಹಾಗೂ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ರೋಹನ್ ಅವರನ್ನು ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತರ ಮೂಲಕ ಭೇಟಿಯಾದರು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಚ್ 1997 ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಮನ್ರೋ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ವಿವಾಹವಾದರು. ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು.

ವೇಲ್ಸ್ ಲಂಡನ್‌ನ ವೆಸ್ಲಿಯ ಚಾಪೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಟ್ ಗಾರ್ವಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 2012 ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು. ವೇಲ್ಸ್‌ಗೆ ಮೂವರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ: ಒಬ್ಬರು ರೋಹನ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಗಾರ್ವೆಯೊಂದಿಗೆ.

ವೇಲ್ಸ್ 2012 ರಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2019 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಜೆಯಾದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವ ಪದವಿಗಳು
*"ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಚಿತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಶ್ವಕೋಶವಾದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ"  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017 ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
*ಜನವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ಮಾಸ್ಟ್ರಿಚ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ವೇಲ್ಸ್‌ಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿವನ್ನು ನೀಡಿತು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
*ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸದಸ್ಯ ಪುಟ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್

## ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ವಾದ 
 250px|right

ನಮ್ಮ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಕಾರಣವೇ ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ (ಇದನ್ನು ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಥವಾ ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಮಾಡೆಲ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ). ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಪ್ರಕಾರ ನಮ್ಮ ಜಗತ್ತು ಮೊದಲು ಅತಿಯಾದ ಶಾಖದಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಅತಿ ಭಾರವಾದ (ಸಾಂದ್ರ) ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡಿ, ನಂತರ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಈಗಿನ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಈಗಲೂ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಹಬ್ಬುತ್ತಿದೆ. ೨೦೧೦ರ ಅಳತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಸಲಿ ವಿಶ್ವವು ಸುಮಾರು ೧೩.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಹಳೆಯದು. 

ಜಾರ್ಜ್ ಲೆಮಯಾತ್ರಿ "ಹೈಪಾಥಿಸಿಸ್ ಆಫ಼್ ಪ್ರೈಮ್‍ವ್ಯಾಲ್ ಆಟಮ್" ಎಂಬ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಈಗ "ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಥಿಯರಿ" ಆಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್‍ರವರ ಜನರಲ್ ರಿಲೇಟಿವಿಟಿ ಹಾಗೂ ಹೋಮೋಜೀನಿಟಿ ಮತ್ತು ಐಸೋಟ್ರೋಪಿ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ವಾದವು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
* ಮಹಾ ಸ್ಪೋಟ

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಅಳಲೆ ಕಾಯಿ

thumb|right|250px|ಅಳಲೆ ಕಾಯಿ ಮರ
**ಅಳಲೆ ಕಾಯಿ**ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಮರ.  ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಟರ್ಮಿನೆಲಿಯಾ ಚೆಬುಲ (*Terminalia chebula*) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 'ಕಾಂಬ್ರೆಟೇಸಿ' (Combretaceae)ಎಂಬ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.  ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಯಸ್ಕರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ರೋಗಗಳಿಗೂ ಅಳಲೆ ಕಾಯಿಯೇ ಮದ್ದು. ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳ ರಾಜನೆಂದೇ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮರ. ಮುಪ್ಪನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ, ಯೌವ್ವನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ, ಅನೇಕ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ, ತ್ರಿದೋಷಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಬಹು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಹರಿತಕೀ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣ
ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಛತ್ರಿಯಾಕಾರದ ಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಳಲೆಕಾಯಿ ಮರವು ೨೫-೩೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ಕವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ, ಹೊಳೆಯುವ, ಮಾಸುಬಣ್ಣದ ರೋಮಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯು ೭-೨೦ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ೪-೮ಸೆಂ.ಮೀ ಅಗಲ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಹಿಸಲಾಗದ ವಾಸನೆ ಇರುವುದು ಮತ್ತು ಮಾಸು ಬಿಳುಪು ಅಥವಾ ತಿಳಿಹಳದಿ ವರ್ಣವಿರುವುದು. ಕಾಯಿ ಎಳೆಯದಾಗಿದ್ದಾಗ ಹಸಿರಾಗಿದ್ದು ಒಣಗಿದ ಮೇಲೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು. ಕಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಉದ್ದುದ್ದ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ತಗ್ಗುಗಳಿರುವುದು. ಕಾಯಿಯ ಒಳಗಡೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಾಗೂ ಉದ್ದವಾದ ಬೀಜವಿರುವುದು.

## ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗ
ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಡುವ ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಕಫಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಮದ್ದಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ನೆಗಡಿ, ಕೆಮ್ಮು, ಜ್ವರ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂಧ ಹಿಡಿದು, ಕಾಮಾಲೆ, ಅಸ್ತಮಾ, ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ, ಮತ್ತು ಹೃದ್ರೋಗದಂತಹ ಗಂಭೀರ ವ್ಯಾಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಳಲೆಕಾಯಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇಹದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗಳಾದರೂ ಅಳಲೆಕಾಯಿ ರಸಲೇಪನದಿಂದ ಉಪಶಮನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಳಲೆ ಕಾಯಿಯ ಪುಡಿಯನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ,ಬಾಯಿ ಮುಕ್ಕಳಿಸಿ ಉಗುಳುವುದರಿಂದ ಬಾಯಿಹುಣ್ಣು ಮತ್ತಿತರ ವಸಡು ದೋಷಗಳಿಗೆ ರಾಮಬಾಣ. ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ರದ್ದಿಸಲು ಮಲಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಬೇನೆಗೂ,ಅಳಲೆ ಕಾಯಿ ಉಪಯೋಗಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಅಳಲೆ ಕಾಯಿ ಕಷಾಯವನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನಗತ್ಯ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಕರಗಿಸುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಅಳಲೆ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಗರ್ಭಪಾತದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಹಿರಿಯರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಮಲಭದ್ದತೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಶುಂಠಿ ಚೂರ್ಣದೊಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ವಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು. ೨ರಿಂದ ೨ಚಿಟಿಕೆ ಅಳಲೆ ಕಾಯಿ ಸಿಪ್ಪೆಯ ಚೂರ್ಣಕ್ಕೆ ೧ ಚಮಚ ಜೇನು ಮತ್ತು ೧ ಚಮಚ ತುಪ್ಪ ಕಲಸಿ ನೆಕ್ಕಿ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಬುದ್ದಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬಹುದು.

## ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಯೋಗ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ

**ಡಾ.ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ**, ರು, ಭಕ್ತಿ ಭಾರತೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಥಾನ, ಪುರುಂದರದಾಸರ ಆರಾಧನೆ, ದಾಸರ ಪುಣ್ಯದಿನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಸಂಗೀತದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

## ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣರ ಪರಿಚಯ
ಶ್ರೀ. ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣರ ತಂದೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯ. ತಾಯಿ, ಮಂದಾಕಿನಿಯಮ್ಮ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಅವರ ತಾಯಿಯ ತವರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೀತೂರಿನಲ್ಲಿ.ಇವರ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದ ಹೆಸರು 'ಯೋಗೀಂದ್ರ'ನೆಂದಿತ್ತು (ಯೋಗೀಂದ್ರಭಟ್ಟ.ತಮ್ಮ ಹದಿನೈದು ವರುಷ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ೧೯೬೭ ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 'ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮಠ' ಕ್ಕಾಗಿ ಸನ್ಯಾಸ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು"ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣತೀರ್ಥರಾಗ" ಎಂದು ಬದಲಿಸಿದರು.

## ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರು
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದವರಾದ 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ'ರು, ಒಬ್ಬ ’ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು’. ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದು, ’ದಾಸವರೇಣ್ಯ ಪುರುಂದರದಾಸರ ರಚನೆಗಳು’. ’ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ’ದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲು 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣರು', 'ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮಠದ ಸ್ವಾಮಿ'ಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿರುವು ಬಂದು, ಅವರು ಮಠದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದು, 'ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮ'ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಮೊದಲೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು 'ಅಪರೂಪದ ದಾಸರ ಕೃತಿ'ಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ 'ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯ'ವನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ 'ನೂರಾರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಆಲ್ಬಮ್' ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಭಾರತದ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ಗಾಯನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದಿದೆ. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್, 'ದಾಸರಪದಗಳು' ಎಂದು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಂದ 'ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ'ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ’೧೦೦ ನೆಯದು ತನು ನಿನ್ನದು ಜೀವನನಿನ್ನದು’ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಗಾಯನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೂರೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಸನ್, ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ,  ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾ ನಿಧಿಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ
ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲೇ ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀ ಬಿ.ವಿ. ನಾರಾಯಣ ಐತಾಳರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಶ್ರೀ.ಆರ್.ಕೆ.ಶ್ರೀಕಂಠನ್ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಮದರಾಸಿನ, ಶ್ರೀ ಟೀ.ವಿ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಗೀತಪ್ರಸಾರದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.
## 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ'ರ ಪರಿವಾರ
'ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ'ದವರಾದ 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ'ರವರು, ಈಗ 'ಬೆಂಗಳೂರಿ'ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ 'ಮಡದಿ,' ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಜೊತೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
## ಸನ್,೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಗರದಲ್ಲಿ
ಮುಂಬೈನಗರದ ಪ್ರತಿಶ್ಠಿತ ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ, ೬, ಶುಕ್ರವಾರದಂದು 'ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.''''ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣರು' ಹಾಡಿದ ೧೭ ರಚನೆಗಳ ವಿವರಗಳು :'''
* 'ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆ',
* 'ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪದ್ಯಗಳು', 
* 'ಪುರಂದರದಾಸವರ್ಯರ ಕೀರ್ತನೆ'ಗಳು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ಸೆಳೆಖಾನೆ

thumb
**ಸೆಳೆಖಾನೆ**ಯು ಅದರ ಒಳಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಮತಲವಾಗಿ ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೀಠೋಪಕರಣದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರಿಹೊಂದುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಆಕಾರದ ಒಂದು ಧಾರಕ. ಸೆಳೆಖಾನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು, ಲೋಹ ತಗಡು, ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೆಳೆಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಳೆಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು.

ವರ್ಗ:ಪೀಠೋಪಕರಣ
ಮನೋಹರ ಎಂ. ಕೋರಿ

thumb|right|350px|'ಮನೋಹರ ಎಂ. ಕೋರಿಯವರು, ದೀಪ ಪ್ರಜ್ವಲನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು'
**ಮನೋಹರ ಎಂ. ಕೋರಿ** ಯವರು, 'ಮುಂಬಯಿನಗರ'ದ ’ಮಾಹಿಮ್’ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿರುವ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ',ರು. ಅವರೊಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರೇಮಿ, ಕನ್ನಡದ ಕಟ್ಟಾಳು ಆಗಿ, ಸುಮಾರು ೭೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ'ಕ್ಕೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇರಿದಮೇಲೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘದ ಯೇಳಿಗೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೆ ಒಬ್ಬ 'ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ'ರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೊಡನೆಯೂ ಬೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಸದಾನಂದ ಶೆಟ್ಟಿ' ಯವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದ ಕೋರಿಯವರು, ಉತ್ತಮ ಸ್ಪೂರ್ಥಿಪಡೆದು ಶೆಟ್ಟರ ನಂತರ 'ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು. ಸನ್ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ 'ಕೋರಿ'ಯವರು 'ಅಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.೨೦೦೪-೭ ಮತ್ತು ೨೦೦೭-೧೦, ಈ ಎರಡೂ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕೋರಿಯವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಲು, ಹೆಚ್ಚು-ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಸಲು ಸಮರ್ಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಅವರ ಕಾರ್ಯವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಕ್ರಮಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ದಾಖಲುಮಾಡುವಂತಹದು.
* 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ'ಕ್ಕೆ ೨೦೦೬ 'ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ದೊರಕಿತು.
* ೨೦೦೮-೯ 'ಅಮೃತಮಹೋತ್ಸ'ವದ ಸಡಗರ, ಹಾಗೂ ಅದ್ಧೂರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿದ ಖ್ಯಾತಿ.
* 'ಗಾನ ಸಾಮ್ರಾಟ', 'ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್' ರವರ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು 'ಶಣ್ಮುಖಾನಂದ ಸಭಾಗೃಹ'ದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನೆರೆವೇರಿದ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.
## ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಭಿಮಾನ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಚಿಗುರಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಅಗತ್ಯ
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೇಮ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ನುಡಿದ ಕೋರಿಯವರು, ಸಭಾಗೃಹದ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಕನ್ನಡವಾಗುವಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾಬಂದರು. ಈಗ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆದಮೇಲೂ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೋರಿಯವರು ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕು ಅಷ್ಟೆ ಎಂದು ಕಳಕಳಿಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು.
## ಕೋರಿಯವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಹುದ್ದೆಗಳು
೧೯೬೩ ರಿಂದ ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, 'ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್' ಆಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ, ಸರಳ ಸಜ್ಜಿನಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕೋರಿಯವರು, 'ಮೆ. ಜ್ಯೋತಿ ಕನ್ ಸ್ಟ್ರ ಕ್ಷನ್ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಮಾಲಿಕರು.
* 'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ'ದ, 'ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು'.
* 'ಬಸವೇಶ್ವರ ಫಿಲೊಸಾಫಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಸೊಸೈಟಿ' ಯ 'ಟ್ರಸ್ಟಿ'ಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
* 'ಮುಂಬಯಿನ ವೀರಶೈವ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕರು', ಹಾಗೂ 'ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರು'.
* 'ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ನ ಹಲವಾರು 'ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್' ಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ, ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಸನ್,'೨೦೧೦ ರ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು'
'ಮುಂಬಯಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ'ದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಮನೋಹರ ಎಂ. ಕೋರಿ'ಯವರಿಗೆ, 'ಸನ್, ೨೦೧೦ ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ'ವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ 'ಬಿ.ಎಸ್.ಎಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು', 'ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ'ದ ದಿನ, ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ ಸಭಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನಿಸಿದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾ 'ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ'ವೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅನೇಕ ಮಲಿಗಲ್ಲುಗಳು ತಾವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ 'ಮುಂಬಯಿಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆ' ಎನ್ನಿಸಿರುವ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ, ನನಗೂ ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ' ಎಂದು ಭಾವುಕರಾಗಿ ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. 'ಅನೇಕ ಹಿತೈಶಿಗಳ, ಬಂಧುಗಳ, ಗೆಳೆಯರ, ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರ, ಹಾಗೂ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರ ಆಶೀರ್ವಾದ, ತಮಗೆ ಲಭಿಸಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತೇನೆ', ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ದೇವದಾಸ್ ಶೆಟ್ಟಿ

**ದೇವದಾಸ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು**, ಮುಂಬಯಿ ನಗರವಾಸಿ, ಉತಮ ಕಲಾವಿದರು. ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಆದ್ಯತೆ,  ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇ-ಪದೇ ಚಿಂತನೆಗೆ ಈಡುಮಾಡುವ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು, ಚೀನಾ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವೋ ಎಂಬಂತಿರುವ ಗಣೇಶ, ನಿಕಂಬಳದ ಕೋಣ, ಪಶು-ಪಕ್ಷಿಯ ಮೈತ್ರಿ, ಹೀಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪೈಂಟಿಂಗ್ ಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಲಾಪ್ರಿಯರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ೨೦೧೦ ರ, ಆಗಸ್ಟ್ ೩ ರಂದು, ಮಂಗಳವಾರ, ಶುರುವಾದ ಚಿತ್ರಪ್ರದರ್ಶನ, ಆಗಸ್ಟ್ ೮ ರವರೆಗೆ, ಜರುಗಿತು. ಅವರ ೭೨ ನೆಯ ನೂತನ ತೈಲವರ್ಣಗಳ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಮುಂಬಯಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಗೊಳ್ಳುತ್ತಲಿದೆ. ೪೫ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ೨೪೦ ಕಲಾವಿದರ ಕ್ಯಾಂಪ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಕವರ್ ಡಿಸೈನ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.(ಉಚಿತವಾಗಿ) ಮರಾಠಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು 'ದೇವ್ ಮಾಣಸ್' ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲಾ-ಪ್ರದರ್ಶನ
ದೇಶದ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ' ನಡೆದಿದ್ದು ಅವೆಲ್ಲವೂ ವಿಮರ್ಶಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ೫೦ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಗ್ರೂಪ್ ಶೋಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೆಟ್ಟಯವರು ರಚಿಸಿದ ಪೈಂಟಿಂಗ್ ಗಳು ಜನರ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿವೆ.
## ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ
ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ಗಣ್ಯರ ಕಚೇರಿ, ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಟೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವದಾಸ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ರಚಿಸಿದ  ಚಿತ್ರಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವಿರುವುದು ಇವರ ವಿಶೇಷತೆ.  ಮುಂಬಯಿಗರದ ಅನೇಕ ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳ ಮುಖಪುಟವನ್ನೂ ಇವರ ಪೈಂಟಿಂಗ್ ಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ.
## ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿನ ಕೃತಿಗಳು
ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಕೇಪ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೇವಸದಾಸ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪೈಂಟಿಂಗ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯತೆ'ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದರು. ಇದರ ನಡುವೆ, ಮೆಟಲ್ ಮ್ಯೂರಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲೂ ಕೈಯ್ಯಾಡಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂದು  ತೈಲವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಠ ಛಾಪನ್ನು ಬೀರಿ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
# ಬಾಂಬೆ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ,ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 
# ಶಾಂತಿ ನಿಕೇತನ್ ಮಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಮುಂಬಯಿ ಬಂಟ್ಸ್ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾರತ್ನ 
# ಮೂಡುಬಿದ್ರೆಯ ವರ್ಣವಿರಾಸತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಮೊಗಸಾಲೆ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಭಾರತ ವಿಕಾಸ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಕಾಂತಾವರ ಕನ್ನಡಸಂಘ, "ನಾಡಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಲಿಕೆ" ಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

## ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿ
ದೇವದಾಸ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ  ಕಲಾವಿದರಲ್ಲದೆ, ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರರು. ಅವರ ಕೃತಿ, "ಬದುಕು ಬಿಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು"- ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಜೀವನವನ್ನೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ.
## ಕಲಾವಿದರ ಜೀವನ-ಶೈಲಿ
ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬದುಕು ದೇವದಾಸ್ ರವರು, ಕಲಾವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವನಾದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿದರೂ, ಅಮಿತ ಸಂತೋಷ ಹೊರಸೂಸುವ ನಿರ್ಮಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.  ಅವರ ದೂರದರ್ಶನ ಸಂಖ್ಯೆ : ೨೪೩೦೮೩೧೬.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
#  ಕಲಾವಿದ ದೇವದಾಸ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಬಣ್ಣಗಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ, ಉದಯವಾಣಿ,ಜೂನ್,೨೦,೨೦೧೭

## ಅಭಾರ ಮನ್ನಣೆ
* ಜೋಕ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದ, ದೇವದಾಸ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ, ಸಂಪುಟ ೧೩, ಸಂಚಿಕೆ,೮, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೨೦೧೦, ಪು. ೧೯.

ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ರಮೇಶ್ ಭಟ್

**ರಮೇಶ್ ಭಟ್** ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ನಟರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಂದಾಪುರದವರಾದ ಅವರು ಅನೇಕ  ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ನಟನೆಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. 
ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಾವಿರೋದು ಹೀಗೆ, ಗಣೇಶನ ಮದುವೆ, ಗಣೇಶ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸೇರಿವೆ. 
೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಧಾರಾವಾಹಿ 'ಕ್ರೇಝಿ ಕರ್ನಲ್'  ದಲ್ಲಿ  ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದವರು. 

ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರು 'ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್' ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ, 1983ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ 'ಪರಮೇಶಿ ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಸಂಗ' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* 

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಶೃಂಗಸಭೆ

ಸ್ಥಳೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ  ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಶೃಂಗಸಭೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 
Caspian Five ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ - ರಷ್ಯಾ, ಅಜರ್ ಬೈಜಾನ್, ಇರಾನ್, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು  ಕಝಕಿಸ್ತಾನ್ ದೇಶಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ  ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ..
೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ  ಅಜರ್ ಬೈಜಾನ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ ಬಾಕುವಿನಲ್ಲಿ  ನಡೆದ   ಈ ಸಭೆಗೆ ರಷಿಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ದಿಮಿತ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೇವ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.

ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಭವ್ಯ

**ಭವ್ಯ**  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ಚಲನಚಿತ್ರನಟಿ.  ಇವರು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.   ಈಕೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರನ್ನು ದಾಟಿದೆ.  ಭಾವುಕ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಮರಸ್ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ.  ಇವರು ಟೀವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ 'ದುರ್ಗಾ'ದಲ್ಲೂ  ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  
ಮುಕೇಶ್ ಪಟೇಲ್ ರು ಮುಂಬೈಯ ಹೊಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಿ ಇವರ ಪತಿ.  
ಈಕೆ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಅವರ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ  
* * ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಹುಡುಗಿ
* * ಎಸ್ ಪಿ ಸಾಂಗ್ಲಿಯಾನ
* * ನೀ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿ
* * ಹೃದಯ ಹಾಡಿತು    
* * ಜನನಾಯಕ
* * ಲಯನ್ ಜಗಪತಿರಾಯ
* * ಮತ್ತೆ ಹಾಡಿತು ಕೋಗಿಲೆ
* * ಕರುಣಾಮಯಿ
* * ಕೃಷ್ಣಾ ನೀ ಬೇಗನೆ ಬಾರೊ
* * ಮುತ್ತೈದೆ 
* * ನಿಲುಕದ ನಕ್ಷತ್ರ
* * ಪ್ರೇಮಜ್ಯೋತಿ
* * ನಾ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಸುವೆ
* * ಪ್ರಳಯಾಂತಕ
* * ಬಡ್ಡಿ ಬಂಗಾರಮ್ಮ
* * ಹುಲಿ ಹೆಬ್ಬುಲಿ
* * ಒಡೆದ ಹಾಲು( ೧೯೮೪) 
* * ದೈವಶಕ್ತಿ (೧೯೮೮)
* * ತಾಯಿಯ ಆಸೆ(೧೯೮೮)
* * ಸಂಗಮ(೧೯೮೮)
* * ಅವಳೇ ನನ್ನ ಹೆಂಡ್ತಿ (೧೯೮೯)
* * ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ(೧೯೮೯)
* * ಪುಣ್ಯ ಸ್ತ್ರೀ ( ತೆಲುಗು)
* * ಗೀತಾಂಜಲಿ ( ತಮಿಳು)

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಬಸವರಾಜ ವಿಜಯಂ

ಬಸವರಾಜವಿಜಯವನ್ನು  ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಷಡಕ್ಷರಯ್ಯನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಶರಣರ ಜೀವನದ ಕತೆಯನ್ನು  ಇದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.  
ಇದು ಚಂಪೂ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಪಂಪನು ಆರಂಬಿಸಿದ ಚಂಪೂ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊನೆಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ

ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಡಿಡಿ ಭಾರತಿ

**ಡಿಡಿ ಭಾರತಿ** ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ. **ಡಿಡಿ ಭಾರತಿ** ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ ಪ್ರಸಾರಣ ಕೇಂದ್ರ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
## ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ
ಡಿಡಿ ಬಿಹಾರ

'ಡಿಡಿ ಬಿಹಾರ' ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.'ಡಿಡಿ ಬಿಹಾರ'ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ ಪ್ರಸಾರಣ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿದೆ
## ಇತಿಹಾಸ
## ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶನ
ಡಿಡಿ ಹರಿಯಾಣ

'ಡಿಡಿ ಹರಿಯಾಣ' ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ. 'ಡಿಡಿ ಹರಿಯಾಣ' ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ ಪ್ರಸಾರಣ ಕೇಂದ್ರ ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿದೆ. 'ಡಿಡಿ ಹರಿಯಾಣ' ವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಹಿಸರ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
## ಇತಿಹಾಸ
ಡಿಡಿ ಹರಿಯಾಣವನ್ನು ಹಿಸಾರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು 
## ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ಚಂದನ (ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ) 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ
*http://www.ddindia.gov.in/AboutDD/Pages/DD_Transmitters/Haryana.aspx 

ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ಡಿಡಿ ಕಾಶ್ಮೀರ್

ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.
## ಇತಿಹಾಸ
**ಡಿಡಿ ಕಾಶ್ಮೀರ್** ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ದೂರದರ್ಶನ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಡಿಡಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ಚಾನೆಲ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಡಿಡಿ ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಉರ್ದು ಭಾಷೆ ಉಪಗ್ರಹ ಚಾನಲ್ ಶ್ರೀನಗರದ ದೂರದರ್ಶನ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಡಿಡಿ ಕಾಶ್ಮೀರ್‍ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಮನರಂಜನೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು, ಸುದ್ದಿ & ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು.

## ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ಡಿಡಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ

ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.
## ಇತಿಹಾಸ
**ಡಿಡಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ** ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಡಿಡಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಡಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಭಾರತ ದೂರದರ್ಶನದ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಡಿಡಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಮನರಂಜನೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಹಾಗು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸುದ್ದಿ & ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು.

## ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ಡಿಡಿ ಮಧುರೈ

ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.
## ಇತಿಹಾಸ
## ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ಡಿಡಿ ನ್ಯೂಸ್

ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.

## ಇತಿಹಾಸ
**ಡಿಡಿ ನ್ಯೂಸ್** ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಡಿಡಿ ನ್ಯೂಸ್ ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಡಿ ನ್ಯೂಸ್ ಭಾರತ ದೂರದರ್ಶನದ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಡಿಡಿ ನ್ಯೂಸ್ ೨೪ ಗಂಟೆ ನ್ಯೂಸ್ ಚಾನಲ್. ಮೊಬೈಲ್ ಡಿಡಿ ನ್ಯೂಸ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ೭ ಮೇ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ಡಿಡಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್

ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.

## ಇತಿಹಾಸ
**ಡಿಡಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್** ೮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಡಿಡಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಡಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಭಾರತ ದೂರದರ್ಶನದ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಡಿಡಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಹಾಕಿ, ಫುಟ್ಬಾಲ್, ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, ಕ್ರಿಕೆಟ್, ಈಜು, ಟೆನಿಸ್, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್, ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
 
## ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ದ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ವೀಣಾ ಪ್ಲೇಯರ್

'ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರು,' ' ಶೇಷಣ್ಣನವರ ವೀಣಾವಾದನದ ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ'ಯನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾಗಿ, ಈ 'ಉಪಾಧಿ' ಯನ್ನು  ಕೊಟ್ಟರು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ, ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕುಳಿತು, 'ಸಂಗೀತದ ಅಮೃತಸುಧೆ'ಯನ್ನೇ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, 'ಸಂಗೀತಾಭಿಲಾಷಿಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ,' ಅನುಕರಣೀಯರೂ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣೀಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಎಚ್.ವಿ.ರಂಗರಾವ್

ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗಜಿಲ್ಲೆಯ **ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ** ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ,'ಶ್ರೀ. ಎಚ್.ವಿ.ರಂಗರಾವ್',  ಒಬ್ಬ 'ಆಡೀಟರ್' ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು. ವಂಶ ಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಶ್ಯಾನುಭೋಗರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರ ವಂಶದವರು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಂಕವನ್ನೂ ಜನರಿಂದ ವಸೂಲು ಮಾಡಿ ಸರ್ಕಾರದ ಖಜಾನೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಮನೆತನದವರಿಗೆ 'ಸುಂಕ'ದವರು ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಅವರು ೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾಲ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ, 'ವೋಲ್ಕಾರ್ಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಮತ್ತು 'ರ‍್ಯಾಲಿ ಬ್ರದರ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ದುಡಿದವರು. ರಂಗರಾಯರು 'ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಂಡಿತರು'. 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಆಸ್ಟ್ರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್' '(ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ}' ಯ ಸ್ಥಾಪಕ/ಸಂಪಾದಕರಾದ, 'ಡಾ. ಬಿ. ವಿ. ರಾಮನ್' ರವರ ತಾತ, 'ಶ್ರೀ. ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣರಾವ್ ಬಿ.ಎ;'ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 'ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರ'ದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣರಾಯರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು, ಹಿಂದೆ 'ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಬಳಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು'. ಅದರ ಪತನದ ಬಳಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆಬಂದು ನೆಲೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹೊಳಲ್ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದಿಂದ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ' ಡಾ.ಎಚ್.ಆರ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಮತ್ತು 'ಪ್ರೊ.ಎಚ್. ಆರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ರಾವ್' ವಿದ್ಯಾಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
## 'ದಾಸ್ಬೋಧ್,'ಮೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲೊಂದು
ರಂಗರಾಯರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹು'ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ'ವಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದವು.
* ಗುರುದೇವ, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರ, 'ರೆಡ್ ಆಲೆಂಡರ್ಸ್', 'ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್', 'ಗೀತಾಂಜಲಿ', 'ಗೋರಾ', 'ನೌಕಾಘಾತ', ಮುಂತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದವು. 
* 'ಗಳಗನಾಥರ ಬಂಗಾಲಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಂತರದ  ಪುಸ್ತಕಗಳು', 'ಮಹಾಶ್ವೇತೆ', 'ಕಪಾಲ ಕುಂಡಲಿ',
* 'ದೇವೀ ಚೌಧುರಾಣಿ, ಆನಂದ ಮಠ,
* 'ಅನಕೃ'ರವರ 'ತರಾಸು'ರವರ, 'ಹೊಸಹಗಲು', 'ತಿರುಗು ಬಾಣ', 'ರಕ್ತರಾತ್ರಿ', 'ಚಂದವಳ್ಳಿಯ ತೋಟ', ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದವು.
* 'ವಿ.ಸೀ'.ಅವರ 'ಪಂಪಾಯಾತ್ರೆ', ಮುಂತಾದವು.
* 'ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ'ರವರ, 'ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್',  
* 'ಟಿ. ಪಿ. ಕೈಲಾಸಂ' ರವರ, 'ತಾಳೀಕಟ್ಟೋದ್ಕೂಲಿನೆ', 'ಸಾತು ತವರ್ಮನೆ', 'ಪಾತು ತವರ್ಮನೆ', 'ಪರ್ಪಸ್', ಮುಂತಾದವು.
* 'ಮಲ್ಲಾಡಿಹಳ್ಳಿ ರಾಘವೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳು'  ಅವರ, 'ಮೂಳೆಯ ಹಂದರ', 'ಸ್ವಯಂವೈದ್ಯ', ಮುಂತಾದವು.
* 'ಭಕ್ತಿವಿಜಯ', 'ನಮ್ಮ ಊರಿನ ರಸಿಕರು', ದಾಶರಥೀ ದೀಕ್ಷಿತರ, 'ಅಳಿಯ ದೇವರು', ಮುಂತಾದವುಗಳು, 
* 'ಬೃಹದ್ಜಾತಕಂ'
* 'ಅನುಭವಾಮೃತ' 
## ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
* 'ಗುಬ್ಬಿ ಚಿದಂಬರಾಶ್ರಮದ, 'ಸೇವಾ ಸದನ', 'ಆಸ್ಟ್ರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್', 'ಹೊಳೆನರಸೀಪುರದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು', ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ರಂಗರಾಯರು, ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. 'ದಾಸ್ಬೋಧ್, ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ, 'ಪಾಂಡವ ಪ್ರತಾಪ್' ಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾ, ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮನೆಯವರಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಗೋಂದಾವಲೆಕರ್ ಬ್ರಹ್ಮಚೈತನ್ಯ  ಮಹಾರಾಜರ' ಪರಮ ಭಕ್ತರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಡಿಡಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ

''''ಡಿಡಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ' ''' (Bengali: ডিডি বাংলা) : ಬೆಂಗಾಲಿ ಭಾಷೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.
ಡಿಡಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ  ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ ಪ್ರಸಾರಣ ಕೇಂದ್ರ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
## ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ
ಚಿಕನ್-ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಠ ಕಸೂತಿ ಕಲೆ

thumb|right|250px|'ಚಿಕನ್ ಕಸೂತಿ ಕಲೆ'
ನಮ್ಮ ದೇಶದ, ’ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ’ದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ’ಕಸೂತಿ ಕಲೆ ಇದಾಗಿದೆ. ’ಲಖ್ನೋ’ ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾಕಾರರು, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಚಿತ್ತಾರ ರಚಿಸುವ ಈ ಕಲೆ, ಸುಮಾರು, ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. 
ಈ ಕಲೆ ಮೂಲತಃ ’ಪರ್ಷಿಯಾ’ ದೇಶದ್ದು. (ಇಂದಿನ ಇರಾನ್) ’ಮುಘಲ್ ಬಾದಷಾ ಜಹಾಂಗೀರ್', ನ ಪತ್ನಿ, 'ನೂರ್ ಜಹಾನ್' ಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಈ ಕಲೆ ಭಾರತ ತಲುಪಿರಬಹುದೆಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. 
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 'ಮುಘಲ'ರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾದಂದತೆ, 'ಚಿಕನ್ ಕಲೆ'ಯನ್ನೇ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಅವಲಂಭಿಸಿದ್ದ ಕಾರೀಗಾರರು, ಜೀವನದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣದ 'ಅವಧ್' ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. 
'ಅವಧ್ ನವಾಬ'ರೂ ಈ ಕಲೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 'ಚಿಕನ್' ಕಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿತ ವಸ್ತ್ರಗಳು 'ಲಖ್ನೋ' ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
## ಚಿಕನ್ ಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
'ಕಸೂತಿ'ಯನ್ನು ಹತ್ತಿಯ ಸೀರೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸಬಹುದು, 'ಕುರ್ತಾ-ಸಲ್ವಾರ್' ಉಡುಪಿನ ಮೇಲೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲು ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಂತರ, 'ಕಸೂತಿ'ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಚಿಕನ್' ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮಾದರಿಯ ಕಸೂತಿ ಹೊಲಿಗೆಗಳಿವೆ.
## ಜಾಲಿವರ್ಕ್
ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಕಸೂತಿಯ ಜಾಲರಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸುವ 'ಜಾಲಿವರ್ಕ್' ಎಂಬ 'ವಿಶೇಷ ಕಸೂತಿ ಶೈಲಿ', ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯೆಂದು 'ಚಿಕನ್ ಕಲೆ'ಯನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
## ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು
'ಚಿಕನ್ ಕಸೂತಿಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ವಸ್ತ್ರ'ಗಳಿಗೆ, 'ಸೀರೆ, ಸಲ್ವಾರ್-ಕಮೀಜ್ ಉಡುಪು'ಗಳಿಗೆ 'ವಿದೇಶ' ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆ
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಮೀನಾಕಾರಿ

thumb|right|180px|'ಮೀನಾಕಾರಿ ಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ' 
ಬೆಳ್ಳಿ, ಚಿನ್ನ, ಹಾಗೂ ತಾಮ್ರದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ತಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುವ ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ಕರಕುಶಲ ಕಲೆಗೆ ’**ಮೀನಾಕಾರಿ**' ಎನ್ನುತಾರೆ. ಈ ಕಲೆಗೆ 'ಮೊಘಲರ ಕಾಲ'ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರೇ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ತಂದರು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
'ಅಂಬೇರ್' ನ ದೊರೆ, 'ರಾಜಾ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್' ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ರಾಜಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದನು. ಲಾಹೋರ್ ನಿಂದ ನುರಿತ ಮೀನಾಕಾರಿ  ಚಿತ್ರಾಕಾರರನ್ನು ಜೈಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡೆಸಲಾಯಿತು. ೧೮ ನೆಯ ಸಹ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ 'ವಾರಣಾಸಿ' ನಗರದಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷ ಮೀನಾಕಾರಿ ಕಲೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ಮೀನಾಕಾರಿ ಚಿತ್ರಕಾರರು  ಆಭರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು, ಹಸಿರು, ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ತಾರದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು  ಬೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ರಂಗು-ರಂಗಿನ ಚಿತ್ತಾರಗಳು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಹರಳುಗಳ ತರಹ 'ಥಳಥಳಿಸುತ್ತವೆ'. ಆಭರಣಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೌಂದರ್ಯ, ಹಾಗೂ ಮೆರುಗು ಬರುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಸಹಾರಣ್ ಪುರ್

## ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹಾರನ್‍ಪುರ್, ಒಂದು ಗೃಹೋದ್ಯೋಗಗಳ ಪುರ
ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಊರು ಸಹಾರನ್‍ಪುರ್ ವೇದಕಾಲದಿಂದಲೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಊರು, ಇದೀಗ ಅಪೂರ್ವ ಕೆತ್ತನೆಯ ಮರದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಕಾರೀಗರ್ ಗಳು ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮರದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಶಸ್ತ ಜಾಗ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಘಲ್ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು.
## ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗ
## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಭಂಡಾರ
ಪುರಾತನ ಹವೇಲಿ ಅಥವಾ ಬಂಗಲೆಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಿ-ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲಾಕಾರರು, ಹೂಹಣ್ಣುಗಳು, ಗಿಡ-ಬಳ್ಳಿಗಳು,  ಅಂಗೂರಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ದ್ರಾಕ್ಷೀ ಬಳ್ಳಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಶಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪಿಂಜರಾ ಜಾಲರಿ ಶೈಲಿಯ ಮರದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು.
ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಮೇಜು, ಸೋಫಾ, ಪರದೆ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಾರೀಗರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಹಾರನ್‍ಪುರ್ ದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಮರದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ಭಾದೋಹಿ

ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ  'ಕಾಶ್ಮೀರದ ರತ್ನ ಕಂಬಳಿಗಳು',  ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯ. ಆದರೆ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ **ಭಾದೋಹಿ** ಯಲ್ಲಿ  ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಅವೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾರೆ 'ಕಾಶ್ಮೀರ್ ರತ್ನ ಕಂಬಳಿ'ಗಳೆಂದೇ ಬಝಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.  ಭಾರತದ ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳ ಸುಮಾರು ೯೦% ತಯಾರುಮಾಡುವುದು 'ಭಾದೋಹಿಯಲ್ಲೇ.  ದೇಶದ ೮೦% ಪ್ರತಿಶತ ಕಾರೀಗರ್ ಗಳು ಇರುವುದು ಅಲ್ಲೇ. 'ಇರಾನ್' ದೇಶದಿಂದ ಕರೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೇಕಾರರು, ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಅರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲಾ 'ಮುಘಲ್ ನವಾಬ'ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದವರು. ಮೊದಲು ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಅವರು, ನಿಧಾನವಾಗಿ 'ವಾರಣಾಸಿ ನಗರ'ಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು.೧೮ ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾರಣಾಸಿಯಿಂದ ೪೫ ಕಿ.ಮೀ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇರುವ 'ಭಾದೋಹಿ'ಯಲ್ಲಿ ಬಂದರು.(ಅಲಹಾಬಾದ್ ನಿಂದ ೮೦ ಕಿ. ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿ) ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯ ಭಾದೋಹಿ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೇ ತಯಾರುಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಚೀನಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಕರೆಯುವವ 'ವಿಶೇಷಪದ್ಧತಿಯ ನೇಯ್ಗೆ' ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ತರಹದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲಾ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು, ನೇಕಾರರೇ ಆಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ 'ಕಂಬಳಿಗೆ ಯಾವ ಬಣ್ಣದ ಗಂಟು' ಹಾಕಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅವರೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲಾ ಆಯಾ ಬಣ್ಣದ ಉಣ್ಣೆನೂಲನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೂಲಲ್ಪಟ್ಟ ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. 'ಹತ್ತಿಯ ಧುರ್ರಿ', 'ಛಪರಾ ಮೀರ್', 'ರೋರಿ ಬಾಫ್ತ್', 'ಇಂಡೋ ಗಬ್ಬೆಹ್ 'ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕಂಬಳಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೇಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದಲೇ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತಾಗುವ ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳ ಸುಮಾರು ೩,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳ ೬೫% ಪ್ರತಿಶತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದಲೇ ಎನ್ನಬಹುದು. 'ಮಿರ್ಜಾಪುರ' ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳನ್ನು ನೇಯುವ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. 'ಆಗ್ರನಗರ'ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕಂಬಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಾನೀಯ ಅಂದರೆ, 'ತಾಜ್ ಮಹಲ್' ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ.

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳು
೧೫೬೫

೧೫೬೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಸುಲ್ತಾನರ ನಡುವೆ ರಕ್ಕಸಗಿ-ತಂಗಡಗಿ ಯಲ್ಲಿ ತಾಳಿಕೋಟಿ ಯುದ್ಧ ನೆಡೆಯಿತು

ವರ್ಗ:ವರ್ಷಗಳು
ಜಲ ವಿಜ್ಞಾನ

ಜಲ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು  ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಜಲದ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನ.

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಕವಿಗಳು

'ಹಿಂದಿ', 'ಉರ್ದು' ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ-ರಚನಾಕಾರರು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ತುಂಬಾ ಸಿಕ್ಕುತ್ತಾರೆ. ಕವಿಗಳು, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಾರರು, ವಿಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಾಯಣದ ರಚೇತ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗಳು,  ಮಹಾಭಾರತದ ವ್ಯಾಸಮಹರ್ಷಿಗಳು, ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದ ಕರ್ತೃ, ತುಳಸೀದಾಸರು, ಕಬೀರ್ ದಾಸರು, ಸೂರ್ ದಾಸರು, ರವಿದಾಸರು ಮುಂತಾದವರು. ಇನ್ನುಳಿದ ಕವಿಗಳು, ಫಿರಾಖ್ ಗೋರಖ್ ಪುರಿ, ಮುಂತಾದವರುಗಳು. 
## 'ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತರು'
ಕವಯತ್ರಿ, 'ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮ', 'ಖುರ್ರ ತುಲ್ಲನ್', 'ಹೈದರ್ ಆಲಿ', 'ಸರ್ದಾರ್ ಜಾಫ್ರಿ'-ಈ ನಾಲ್ವರೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ 'ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತ'ರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
## ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರು
ವಿಷ್ಣು ಶರ್ಮ, ಸ್ವಾಮಿ ಸಹಜಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ, ಮಲ್ಲಿಕ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಜಯಾಸಿ, ಮಹಾಪಂಡಿತ್ ರಾಹುಲ್ ಸಾಂಕೃತ್ಯಾಯನ, ಮುನ್ಷಿ ಪ್ರೇಮ್ ಚಂದ್, ವಿಭೂತಿ ನಾರಾಯಣ ರ‍್ಯಾ, ಭರತೇಂದು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ಭಗವತೀ ಚರಣ್ ವರ್ಮಾ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ್ ಗುಲಾಬ್ರಯ್, ಯಶ ಪಾಲ್,ಹಜಾರಿ ಪ್ರಸಾದ್, ದ್ವಿವೇದಿ, ಬಲದೇವ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ್, ವಿದ್ಯಾನಿವಾಸ್ ಮಿಶ್ರಾ, ರಾಹಿಮಸ್ಸೂಮ್ ರಾಜಾ, ವಿನೋದ್ ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ, ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಶುಕ್ಲಾ, ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಾಂತ ಹಿಂದಿ ಲೇಖಕರು.
## ಕವಿಗಳು
ಕೇದಾರ್ ನಾಥ್ ಸಿಂಗ್, ಜೈಶಂಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್, ಹರಿವಂಶರಾಇ, ಸುಮಿತ್ರಾ ನಂದನ್ ಪಂಥ್, ಮೈಥಿಲಿ ಶರಣ್ ಗುಪ್ತ, ಗೋಪಾಲ್ ದಾಸ್ ನೀರಜ್, ಶಿವಮಂಗಲ್ ಸಿಂಗ್, ಸುಮನ್, ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ ತ್ರಿಪಾಠಿ, ಸುಭದ್ರ ಕುಮಾರಿ ಚೌಹಾಣ್, ಮುಂತಾದವರು.
## ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು
ಇಬ್ನೆ ಸಫಿ, ಇಸ್ಮತ್ ಚುಕ್ತಾಯ್, ಮಿರ್ಜಾ ಹವಿರುಸ್ವಾ, ಮತ್ತು ಕವಿಗಳಾದ, ಮೀರ್ ತಾಗಿ ಮೀರ್, ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬ್,ಮೀರ್ ಅನಿಸ್,ಮಾಲಾ ಹಲಿ, ಕೈಫಿ ಅಜ್ಮಿ, ಸಫಿ ಲಖ್ನವಿ, ದಯಾಶಂಕರ್ ಕಾಲ್ ನಾಸಿಮಾ ಮುಂತಾದವರು ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಉಲೂಚಿ

**ಉಲೂಚಿ**  ಅಥವಾ ಉಲೂಪಿ  ಮಹಾಭಾರತ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೌರವರ ಮಗಳು ಹಾಗು  ಅರ್ಜುನನ ಎರಡನೆಯ ಹೆಂಡತಿ. ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿಯೂ  ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ಮಣಿಪುರದ ನಾಗಕನ್ಯೆ.  ಅರ್ಜುನನು    ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ  ಹೋದಾಗ  ಉಲೂಪಿ, ಚಿತ್ರಾಂಗದೆ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.   ಅವನು  ಮಣಿಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ  ಉಲೂಪಿಯು ಅವನನ್ನು  ಎಚ್ಚರತಪ್ಪಿಸಿ ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಪಾತಾಳಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ  ತನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.  ಅವನ ಹೆಸರು ಇರಾವನ. ನಂತರ ಅರ್ಜುನನನ್ನು   ಚಿತ್ರಾಂಗದೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾಂಗದೆಯರ ಮಗ ಬಭ್ರುವಾಹನನನ್ನು  ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರವನ್ನು  ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಬಭ್ರುವಾಹನನು ಅರ್ಜುನನನ್ನು   ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ  ಕೊಂದಾಗ ಅರ್ಜುನನನ್ನು   ಮತ್ತೆ  ಬದುಕಿಸುತ್ತಾಳೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್

**ಫಿರೋಜಾಬಾದ್** ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ.ಇದು ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್ . ಅಕ್ಶಾಂಶ 
ರೇಖಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ  ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಇದರ ಎತ್ತರ 164&nbsp;ಮೀಟರ್ (538&nbsp;ft).

## ಹವಾಮಾನ
ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹವಾಮಾನವಿದ್ದು -೦ ಡಿಗ್ರಿ ಕನಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ೪೫ ಡಿಗ್ರಿ ಗರಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನವಿರುತ್ತದೆ.

## ಜನ ಜೀವನ
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‍ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ 603,797 , ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾಕರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ
ಸುಹಾಗ್ ನಗರಿ(ವಿವಾಹ ನಗರಿ) ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆಗ್ರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಫಿರೋಜಾಬಾದ್ ಮೊಘಲರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗಾಜಿನ ಬಳೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾಜಿನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯರ ಮದುವೆ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ 'ಕಂಗನ್', 'ಕಡಾ,' ಮೊದಲಾದ ವರ್ಣ ರಂಜಿತ ಬಳೆಗಳು ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ.
## ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನ ಗಾಜಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಜಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ತರಹಾವರಿ ಬಣ್ಣ-ಬಣ್ಣದ ಗಾಜಿನ ಮೊಂಬತ್ತಿ ಸ್ಟಾಂಡ್‌ಗಳು, ಹೂದಾನಿಗಳು ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸನ್ ೧೯೮೯ ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತಹ ಗಾಜಿನ ಸುಂದರ ತೂಗು ದೀಪಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈಗೀಗ ಹೊಸಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಸಾಮಾನುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ. ಗಾಜಿನ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಮರಗಳು, ಮಣಿಗಳು, ಪಶು-ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪುಟ್ಟ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸೋವಿಯಾಗಿಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ಬಾಳಿಕೆಬರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಮಾಡಿದ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Firozabad Yellow Pages | Firozabad Business Directory 
* Firozabad City E-Portal 
* Firozabad District Homepage
* R K College of Systems & Management, Firozabad (U.P.) affiliated with Dr. Bhim Rao Ambedkar University | Agra University
* Glass City of India by Rajat Jain, Shri Vardhman Handicrafts, Firozabad, Uttar Pradesh, India

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಪಾಯಿಜಾಮ

150px|right|ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವಾಗ ಬಳಸುವ ಪಾಯಿಜಾಮ

**ಪಾಯಿಜಾಮ** ಪದವು ಹಲವಾರು ಸಂಬಂಧಿತ ಉಡುಪಿನ ಬಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಮೂಲ ಪಾಯಿಜಾಮಗಳು, ಸೊಂಟಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸಡಿಲ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಷರಾಯಿಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಜಾತಿ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯಿರುವ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾಯಿಜಾಮಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಹೊಂದುವ, ಮೂಲ ಉಡುಪಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಎರಡು ಭಾಗದ ಉಡುಪುಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಗಲು, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿರಾಮದಲ್ಲಿಯೂ, ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಜಾತಿ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
## ಗ್ಯಾಲರಿ 

Image:JessiePyjamas.jpg|Girl in short sleeve PJs; doll in traditional.
Image:Kids in pajamas.jpg|Boys in stretch-knit pajamas.
Image:American sleepers1.jpg|Toddler in footed pajamas.
Image:Attendant indian camp1844.jpg|Courier in white paijama, India, 1844.
Image:Cheetahs nawab oudh1844.jpg|Men in white paijama with hunting cheetahs, India 1844.
Image:Muslim men bombay1867.jpg|Muslim men in paijamas (various styles), Bombay, 1867
Image:Muslim_girl_sind1870.jpg|Muslim woman, in Sind, British India, in salwar-style pajamas, 1870.

ವರ್ಗ:ಉಡುಪುಗಳು