ತಿರುಪ್ಪರಮ್ಕುನ್ರಂ ಮುರುಗನ್ ದೇವಾಲಯಗಳು

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಪರಂಕುಂಡ್ರಮ್ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಸ್ವಾಮಿ. ಇದನ್ನು ಪಾಂಡ್ಯರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. 
**ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು** ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಮಧುರೈ ಬಳಿಯ ತಿರುಪರಂಕುಂದ್ರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಮಗ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ . ಅವರನ್ನು ಮುರುಗನ್ (ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆರುಪದವೀಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮುರುಗನ್ ದೇವರ ಆರು ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದರ ಮೂಲವು 6 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನದು.

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ತಿರುಪರಂಕುಂದ್ರಂ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಇದು ಮುರುಗನ್ ಇಂದ್ರನ ಮಗಳು ದೇವಸೇನೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಸ್ಥಳ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಮುರುಗನ್, ಶಿವ, ಪಾರ್ವತಿ, ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನಂತಹ ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುರುಗನ್ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆ ಶಿವನನ್ನು ಪರಂಗಿನಾಥರ್ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ .

ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಪಾಂಡ್ಯ ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ಮುರುಗನ್ ಆರು ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ತನ್ನ ದೈವಿಕ ವಾಹನವಾದ ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಕಂದ ಷಷ್ಠಿ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮುರುಗನ್ ರಾಕ್ಷಸ ಸುರಪದ್ಮನ ಮೇಲೆ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು. ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವು ಇದನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನ್ವೇಷಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ತಿರುಪರಕುಂದ್ರಂನಲ್ಲಿರುವ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಮುರುಗನ್ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ . ದೇವಾಲಯವು ಆರು ದೈನಂದಿನ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ತಮಿಳು ತಿಂಗಳಾದ *ಐಪ್ಪಸಿಯಲ್ಲಿ* (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್) ನಡೆಯುವ ಕಂಠಷಷ್ಠಿ ಹಬ್ಬ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ, ದತ್ತಿ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ದಂತಕಥೆ 
ತಿರುಪರಂಕುಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಮುರುಗನ್ ದೇವರು ಸೂರಪದ್ಮನನ್ನು ಕೊಂದ ಕಥೆಯನ್ನು *ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ* ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ . ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ಸೂರಪದ್ಮನು ಒಮ್ಮೆ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಶಿವನಿಂದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಗಳಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನು ಪದುಮಕೋಮಲೈನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು. ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವು ಅವನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಆ ದುರಹಂಕಾರದಿಂದ, ಅವನು ದೇವರುಗಳನ್ನು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನು (ದೇವತೆಗಳ ರಾಜ) ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು . ಅವನು ಇಂದ್ರನ ಪತ್ನಿ ಇಂದ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದನು. ಇಂದ್ರನು ಶಿವನ ಮಗ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ದೇವರು ಮುರುಗನ್‌ನಿಂದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಮುರುಗನ್ ತನ್ನ ದೂತ ವಿರವಾಕುತೇವರ್ ಅನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಅವನು ಅದರಿಂದ ಚಂಚಲನಾಗಲಿಲ್ಲ. ತಿರುಪರಂಕುಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಮುರುಗನ್ ಇರಾನಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸೂರಪದ್ಮನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ಸೂರಪದ್ಮನು ಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಗೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡನು. ಮುರುಗನ್ ಅವನನ್ನು ಎರಡು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು, ಅದು ದೇವರ ದೈವಿಕ ವಾಹನಗಳಾದ ನವಿಲು ಮತ್ತು ಕೋಳಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಮುರುಗನ್ ಸೂರಪದ್ಮನನ್ನು ಕೊಂದ ದಿನವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಮುರುಗನ್ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದ ಷಷ್ಠಿ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಮಗಳು ದೇವಸೇನೆಯನ್ನು (ದೇವಯಾನೈ) ಮುರುಗನ್‌ಗೆ ಕೊಟ್ಟು ತಿರುಪರಾಂಕುಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿದನು. ಮುರುಗನ್ ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪರಂಗಿನಾಥರ್ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಜೈನ ಗುಹಾ ದೇವಾಲಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ . ಮುರುಗನ್ ದೇವಾಲಯವು 6 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜ ಕೂನ್ ಪಾಂಡಿಯನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಇದನ್ನು ಜೈನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವಿದೆ. 8 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜನ ಮಂತ್ರಿ ಗಜಪತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಬಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮಧುರೈ ನಾಯಕರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಲವಾರು ಸೇರ್ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು .  2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 

## ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ 
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಮಧುರೈ- ತೆಂಕಸಿ ರಸ್ತೆಯ   ಮಧುರೈನಿಂದ 8 ಕಿಮೀ (5 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ . ಈ ದೇವಾಲಯವು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಂಡ್ಯರ ಯುಗದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಾಯಕ ಕಾಲದ ಜೀವ ಗಾತ್ರದ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *[*  ಅನೇಕ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ * ಮಂಟಪವು 150 ಅಡಿ (46 ಮೀ)* ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಕಂಬಗಳ ಕಮಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ . ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಏಳು ಹಂತದ ರಾಜಗೋಪುರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ (ಶಿವ) ದೇವಾಲಯವು ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂದೆ 1,050 ಅಡಿ (320 ಮೀ) ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ . ದೇವಾಲಯವು ವಿನಾಯಕ (ಗಣೇಶ) ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. 

ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಮೂರು ಸಭಾಂಗಣಗಳೆಂದರೆ ಕಂಭಟಾಡಿ ಮಂಟಪ, ಅರ್ಧ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಮಂಟಪ, ಇವು ವಿಭಿನ್ನ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಮುರುಗನ್, ದುರ್ಗಾ , ವಿನಾಯಕ, ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನನ್ನು ಪರಂಗಿನಾಥರ್ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಅವನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಸಂತೋಷದಾಯಕ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಮುಖ್ಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿ ಇರುವುದು, ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಒಂದು ಕೊಳವಿದೆ . ದೇವಾಲಯದ ತೊಟ್ಟಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ವೇದ ಪಾಠಶಾಲೆ ಇದೆ. *ಧ್ವಜಸ್ತಂಭದ* ಮುಂದೆ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ನಂದಿ ನವಿಲು, ಇಲಿ, ಶಿವ, ಮುರುಗನ್ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಕನ *ವಾಹನಗಳು* (ವಾಹನಗಳು) ಇವೆ. ಅರ್ಧ ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ "ಷಡಸರ ಪಾಡಿಗಲ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆರು-ಹಂತದ ವಿಮಾನವಿದೆ. ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿ (ದುರ್ಗಾ), ಕರ್ಪಗ ವಿನಾಯಕ (ಗಣೇಶ), ಅಂದರಬರನಾರ್ ಮತ್ತು ಉಗ್ಗಿರಾರ್ ಅವರ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸರವಣ ಪೊಯ್ಗೈ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತೀರ್ಥಂ, ಸನಿಯಾಸಿ ಕಿನಾರು (ಬಾವಿ), ಕಾಶಿ ಸುನೈ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಕೂಪಮ್ ಎಂಬ ಐದು ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಿವೆ. 

## ಸಾಹಿತ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖ 
7 ನೇ ಶತಮಾನದ ಶೈವ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಂಬಂದರ್ ತಿರುಪರಂಕುಂದ್ರಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, *ಮೊದಲ ತಿರುಮುರೈ* ಎಂದು ಸಂಕಲಿಸಲಾದ *ತೇವರಂನಲ್ಲಿರುವ* ಹತ್ತು ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಉಚ್ಚಿನಾಥರ್ ಶಿವ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು . ಈ ದೇವಾಲಯವು *ತೇವರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಪಾದಲ್ ಪೆಟ್ರಾ ಸ್ಥಳವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ,* ಇದು ಶೈವ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ 276 ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವೈಗೈ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂದರ್ ಮೂವರು ತಮಿಳು ನಾಯಕರಾದ ಚೇರ, ಚೋಳ ಮತ್ತು ಪಾಂಡ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರು . ಸುಂದರರ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂದರ್ ಇಲ್ಲಿ ತೇವರಂ ಪತಿಗಂ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಕ್ಕೀರರ್ ಮುರುಗನ್ ಸಂಕೇತದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. *ತಿರುಪ್ಪುಗಜ್* , *ಕಂದಪುರಾಣಂ ಮತ್ತು* ಇತರ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದ ವೈಭವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. 

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ, ಹಬ್ಬಗಳು 
ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8:00 ಗಂಟೆಗೆ *ಕಲಶಾಂತಿ* , ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:00 ಗಂಟೆಗೆ *ಉಚಿಕಲಂ* ಮತ್ತು ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ *ಪೂಜೆ* . ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಚರಣೆಯು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: *ಅಭಿಷೇಕ* (ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ), *ಅಲಂಕಾರ* (ಅಲಂಕಾರ), *ನೈವೇತನ* (ಆಹಾರ ನೈವೇದ್ಯ), ಮತ್ತು ದೀಪಾರಾಧನಾ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಉಚಿನಾಥರ್ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಉಚಿನಾಗಿ (ಪಾರ್ವತಿ ದೇವತೆ) ಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರದಂತಹ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು *ಪ್ರದೋಷದಂತಹ* ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮಾಸಿಕ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು *ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ* (ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ), *ಕಿರುತಿಗೈ* , *ಪೌರ್ಣಮಿ* (ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ) ಮತ್ತು ಚಾ *ತುರ್ಥಿಯಂದು* ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಸ್ಕಂದ ಷಷ್ಠಿ ಉತ್ಸವ, ಇದನ್ನು ತಮಿಳು ತಿಂಗಳಾದ *ಐಪ್ಪಸಿಯಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ - ನವೆಂಬರ್) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಆರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುರುಗನ್ ಸೂರಪದ್ಮನನ್ನು ವಧಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮುರುಗನ್‌ನ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ* ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವವು ತಮಿಳು ತಿಂಗಳಾದ ಪಂಗುಣಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ದೇವತೆ ಪವಲಕನಿವೈ ಪೆರುಮಾಳ್ ಅವರನ್ನು ಮಧುರೈ ನಿವಾಸಿಗಳು ಹಬ್ಬದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಧುರೈಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ, ಮುರುಗನ್ ಮತ್ತು ಮೀನಾಕ್ಷಿಯ ವಿವಾಹವನ್ನು (ಚಿತ್ತಿರೈ ಹಬ್ಬ) ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಕ್ಕಿರಾರ್ ಹಬ್ಬವು ಈ ದೇವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ತಮಿಳು ತಿಂಗಳಾದ *ಕಾರ್ತಿಗೈನಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಮೂಲಕ* ಕಾರ್ತಿಕ ದೀಪಂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಇತರ ಹಬ್ಬಗಳು ವೈಕಾಸಿ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು *ಥೈ* (ತಮಿಳು ತಿಂಗಳುಗಳು) ನಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಹಬ್ಬ. ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು . 

## ಚಿತ್ರ ಚೌಕಟ್ಟು 
*
*
*
*
*
*

## ಮೂಲಗಳು 
#
#
#
# ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ದತ್ತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1959
#
# ರಾಜರಾಜನ್, ಆರ್.ಕೆ.ಕೆ (2006) *ವಿಜಯನಗರ-ನಾಯಕರ ಕಲೆ: ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ.* 2 ಸಂಪುಟಗಳು., ಶಾರದಾ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ನವದೆಹಲಿ. ಪುಟಗಳು xxxii + 248 25 ಯೋಜನೆಗಳು, 350 ಫಲಕಗಳು, ISBN 81-88934-30-5
#
#
#
#

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು