open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಕಾಯಂಕುಲಂ

** ಕಾಯಂಕುಲಂ**  ಕೇರಳದ ಅಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒನಾಟ್ಟುಕರ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಲಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಡಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಕಂಬೈನ್ಡ್ ಸೈಕಲ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅನ್ನು  ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಹರಿಪಾಡ್ ನಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಯಂಕುಲಂ ಕಾರ್ತಿಕಪ್ಪಲ್ಲಿ ತಹಸಿಲ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಪುರಂ ಅರಮನೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಕಾಯಂಕುಲಂ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕಾಯಂಕುಲಂ ರಾಜರು ಆಳಿದ ಓಡನಾಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಜ ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮ (1706-58) ಕಾಯಂಕುಲಂ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಿರುವಾಂಕೂರ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು.
## ಸಂಚಾರ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66  ಇಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನ ಉಪನಗರವಾದ ಪನ್ವೆಲ್ ನಿಂದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಾಗಿದೆ,  ಮತ್ತು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ಹರಿಪಾಡ್‌
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಚಾವರ

** ಚಾವರ** ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಕೊಲ್ಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಕೊಲ್ಲಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ

** ಕರುನಾಗಪ್ಪಲ್ಲಿ ** ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಲ್ಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ.

ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿಯು ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಕರುನಾಗಪ್ಪಲ್ಲಿಯನ್ನು ಮಾರ್ತಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
2011 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆಯು 25,336 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ 12,219 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 13,117 ಮಹಿಳೆಯರು.  ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 75% ಹಿಂದೂಗಳು; ಮುಸ್ಲಿಮರು, 19% ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯ. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಯ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 6% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕರಾವಳಿ ಪಂಚಾಯತ ಅಝೀಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಿಂದೂಗಳು. ಕೇರಳದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 94.23% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷರರು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಇದನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ
*ಕೇರಳ
*ಕಾಯಂಕುಲಂ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ

** ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ**  (ಹಿಂದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ** ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ ** ಎಂದು, ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ **ಪಾಂಡಲಯಾನಿ ಕೊಲ್ಲಂ **ಎಂದು, ಅರೇಬಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ** ಫಂಡ್ರಿಯಾ ** ಎಂದು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ **ಪಂಡರಾಣಿ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ) ಇದು ಕೇರಳದ ಕೋಝಿಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕಾಗಿದೆ.
## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಪಾಂಡಾಲಯನಿ ಯುರೋಪ್‌ನಿಂದ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ಚೀನಾದವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಲೇಖಕರಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1887 ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಲೋಗನ್ ಬರೆದ ಮಲಬಾರ್ ಕೈಪಿಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಂಥಾಲಯನಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು:

ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪಟಾಲೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪೋರ್ಡೆನೋನ್‌ನ ಓಡೋರಿಕ್  ಪಾಂಡಲಾಯನಿಗೆ ಫ್ಲಾಂಡರಿನಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ಇದನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ
*ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ (ಭಾರತ)
*ಧರ್ಮಶಾಲಾ, ಕಣ್ಣೂರು
*ಪಯ್ಯನೂರು
*ತಳಿಪರಂಬ
*ಪಯ್ಯೋಲಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಮೇವರಂ

** ಮೇವರಂ **, ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆ ಮತ್ತು ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-66 ರ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕೊಲ್ಲಂ ಬೈಪಾಸ್ ಮೇವರಂ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. 

## ಮೇವರಂ-ಕೊಲ್ಲಂನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ 
ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮೇವರಂ ಈಗ ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರದ ಹಾಟ್ ಸ್ಪಾಟ್ ಆಗಿದೆ.
## ಇದನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿ
*ಕೊಲ್ಲಂ
*ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ನೀಂದಕರ

** ನೀಂದಕರ**ವು ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರದ ಉಪನಗರವಾಗಿದೆ.

## ಸ್ಥಳ
ನೀಂದಕರವು ಪರವೂರಿನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 30 ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 14 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಂನಲ್ಲಿ (ಆಗ ಕ್ವಿಲಾನ್) ನೆಲೆಸಿದಾಗ, ಅವರ ಹಡಗುಗಳು ನೀನಾಡಕರ ಬಾರ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋದವು, ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ರ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ನೀಂಡಕರ ಸೇತುವೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಶಕ್ತಿಕುಲಂಗರಾಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟಮುಡಿ ಸರೋವರದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ನೀಂದಕರ ಎಂದರೆ " ಉದ್ದದ ದಂಡೆ" ಎಂದರ್ಥ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಕೊಟ್ಟಿಯಂ

** ಕೊಟ್ಟಿಯಂ**  ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಕೊಲ್ಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಉಪನಗರ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪಟ್ಟಣವು ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
## ಇದನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ
*ಕೋಟ್ಟಯಂ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಕಲ್ಲಂಬಲಂ

** ಕಲ್ಲಂಬಲಂ** ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಕಲಾ ಪಟ್ಟಣದ ಉಪನಗರವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಂಬಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ರೊಂದಿಗೆ ವರ್ಕಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 36 ಕಿಮೀ, ಕೊಲ್ಲಂನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 30 ಕಿಮೀ, ವರ್ಕಳದಿಂದ 8 ಕಿಮೀ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಿಲಿಮನೂರಿನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 12 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
## ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಇದು  ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಂತಹ ಕಲ್ಲಿನ ತಂಗುದಾಣವಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕಲ್ಲಂಬಲಂ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ("ಕಲ್ಲ್" ಎಂದರೆ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು). ಕಲ್ಲಂಬಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಂಬಲಂ ಪಟ್ಟಣವು ಮೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಆಡಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಚತ್ತನ್ನೂರು

** ಚತ್ತನ್ನೂರ್ ** ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಲ್ಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಕ್ಕರ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೊಲ್ಲಂ (ಕ್ವಿಲಾನ್) ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 16 ಕಿಮೀ (9.9 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಚತ್ತನ್ನೂರ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರದ (ತಿರುವನಂತಪುರ) ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 55 ಕಿಮೀ (34 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಚತ್ತನ್ನೂರು ವಿಶೇಷ ದರ್ಜೆಯ ಪಂಚಾಯತ್ ಆಗಿದೆ.
## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ತಿರುವನಂತಪುರ
*ಕೊಟ್ಟಿಯಂ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಕಝಕೂಟಂ

** ಕಜಕೂಟಂ ** ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ರಾಜಧಾನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನಗರವಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶದ ಟೆಕ್ನೋಪಾರ್ಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಬರುವ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಐಟಿ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇರಳದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
18ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜ ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮಾ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದ ಎಟ್ಟುವೀಟಿಲ್ ಪಿಲ್ಲಮಾರ್ (ಎಂಟು ಮನೆಗಳ ಪಿಳ್ಳೈಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದ ಕಝಕುಟ್ಟತ್ತು ಉಗ್ರನ್ ಪಿಳ್ಳೈಗೆ ಕಝಕುಟ್ಟಂ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಪಿಳ್ಳೈಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ, ವರ್ಮ ಅವನ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕೊಳದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಿದನು. ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಕೃಷ್ಣನ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಕೊಳ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ಎರಡೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.

ಕಜಕುಟ್ಟಂ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯವು 1000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ನೆಯ್ಯಟ್ಟಿಂಕರ

**ನೆಯ್ಯಟ್ಟಿಂಕರ**, ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಟೌನ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೆಯ್ಯಟ್ಟಿಂಕರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ನೆಯ್ಯರ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ನೆಯ್ಯಟಿಂಕರ ಎಂದರೆ "ನೆಯ್ಯರ್ ನದಿಯ ತೀರ" ಎಂದರ್ಥ. ನೆಯ್ಯಟ್ಟಿಂಕರವು ವರ್ಕಳದ ನಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನನಿಬಿಡ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಬಹುಶಃ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಜನರ ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಗಳು ಪಾಂಡವನ್‌ಪಾರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಇದು ನೆಯ್ಯಾಟ್ಟಿಂಕರಾದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾರಕೋಣಂ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗುಹೆಯು ಪೆರುಮ್‌ಕಡವಿಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ದೊರೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಈ ಭಾಗದ ಹೆಸರು 'ತೆಂಗನಾಡು'.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಅಟ್ಟಿಂಗಲ್

]]
** ಅಟ್ಟಿಂಗಲ್** ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ತಿರುವನಂತಪುರದ ಉತ್ತರದ ಉಪನಗರವಾಗಿದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಟ್ಟಿಂಗಲ್  37,346 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು 17,009 ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು 20,337 ಇದ್ದಾರೆ.
## ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
*ಕೆ. ಚಿನ್ನಮ್ಮ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳಾ ಮಂದಿರದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿ 
*ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ
*ರವೀಂದ್ರನ್, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ
*ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ
*ಜಿ.ವೇಣುಗೋಪಾಲ್, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ
*ಕುಮಾರನ್ ಆಸನ್, ಕವಿ
*ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮ, ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜ
*ಭರತ್ ಗೋಪಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ)
*ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಲೇಖಕ, ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಪತ್ರಕರ್ತ)
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* Remaining Date for Attingal Municipality Election 2020
* Tourism Routes & Locations

ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಪರಸ್ಸಲ

** ಪರಸ್ಸಲ** (ಮಲಯಾಳಂ:പാറശ്ശാല))ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ.ಇದು ಕೇರಳದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 34 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವು ತಾಳೆಗರಿ ಮಕರಂದವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಹುದುಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪಾಮಿರಾ ಮರಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಡಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮಕರಂದವನ್ನು ' ಕರುಪಟ್ಟಿ ' ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹಿಂದೆ, ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ವಿವಿಧ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪಾರಸ್ಸಲ ಜನರು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಬಬ್ಬು ಕುದ್ರು

ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಜನವಸತಿ ಇಲ್ಲದ ದ್ವೀಪ. ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಮೊದಲಿಗೆ ತೀರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಸಣ್ಣ ಮರದ ದೋಣಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಾಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುಬೇಕು. ಬಬ್ಬು ಕುದ್ರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳವು ಸಾಕಷ್ಟು ನಿರ್ಜನವಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ವೀಪವು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಮರಳು ಸವೆತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮರಳಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಂದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮರಳಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪವು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮರಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ನೀರಿನ ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದುರಿದರೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೋಟವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 

ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದ್ವೀಪವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲೆ ಉದುರುವ ಮರಗಳ ಜೊತೆ ಹುಲ್ಲಿನ ಹಾಸು, ಪೊದೆಗಳು ಅಂತೆಯೇ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ದ್ವೀಪವು ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮಿಶ್ರ ಚೀಲ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ದ್ವೀಪದ ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಏಡಿ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಲೂ ಸಣ್ಣ ಏಡಿಗಳು ಓಡಾಡುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳು ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುವುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದು ಸಣ್ಣ ಮರಳಿನ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿ ಈ ಮರಳಿನ ಚೆಂಡುಗಳು ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ ಮರಳಿನ ಚೆಂಡುಗಳು ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹತ್ತಿರದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. 

ಕುಂದಾಪುರ ಮತ್ತು ಬಬ್ಬು ಕುದ್ರು ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ೧ ಕಿಮೀ ಅಥವಾ ೦.೬ ಮೈಲುಗಳು 0.5 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳು ( ೧ ಮೈಲ್ ಸುಮಾರು ೧೬೦೯ ಮೀಟರ್, ೧ ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲ್ ನಿಖರವಾಗಿ ೧೮೫೨ ಮೀಟರ್. ). ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ಬಬ್ಬು ಕುದುರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ೧ ನಿಮಿಷ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ .

ಈ ದ್ವೀಪವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದ್ವೀಪಗಳಾದ ಕನ್ನಡ ಕುದ್ರು, ಉಪ್ಪಿನ ಕುದ್ರು, ಹೆರಿ ಕುದ್ರು ಮತ್ತು ಕುಂದಾಪುರ ಮತ್ತು ಗಂಗೊಳ್ಳಿಗಳ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಂದರು

**ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಂದರು** ಭಾರತದ 13 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು. ಇದು ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬಂದರು, ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ಪರಿಮಾಣದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಬಂದರುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. 
thumb|300x300px| ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಂದರಿನ ನೋಟ

## ಇತಿಹಾಸ 
[right|thumb| [ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂ|ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಂದರು]]
thumb|240x240px| ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಡಗು
ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾವಿಸಿದರೂ, ಕರ್ನಲ್ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು. ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಬಂದರು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಡ್ಮಿರಾಲ್ಟಿಯ ಎಚ್.ಕಾರ್ಟ್‌ರೈಟ್ ರೀಡ್ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಂತರವೇ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಿತು. ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಅದಿರು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ 1927 ಮತ್ತು 1933 ರ ನಡುವೆ ಬಂಗಾಳ ನಾಗ್ಪುರ ರೈಲ್ವೆಯಿಂದ ಇನ್ನರ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.  378 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಬಂದರನ್ನು ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಂಗ್ಡನ್ ಅವರು 19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1933 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು

ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಂದರಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಬಂದರು ವಿವಿಧ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಬಂದರು 3 ಬರ್ತ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 1.3 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದರಿಂದ 24 ಬರ್ತ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 65 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಂದಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. 1963 ರ ಮೇಜರ್ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1964 ರಲ್ಲಿ ಬಂದರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಎಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಬಂದರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ]

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* Visakha Container Terminal
* Vizag Seaport Private Limited (VSPL)

ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ಬಲರಾಮಪುರಂ

**ಬಲರಾಮಪುರಂ ** ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ನಗರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಗರೀಕರಣಗೊಂಡ ಪಂಚಾಯತ್ ಆಗಿದೆ.

ಬಲರಾಮಪುರಂ ಕೇರಳದ ಸಮಕಾಲೀನ ಬಟ್ಟೆ-ಧರಿಸುವ ಶೈಲಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗ ಜವಳಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಬಲರಾಮಪುರಂ ಬಟ್ಟೆ, ದಿನಸಿ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ಗಳು, ಲೋಹಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸೇಂಟ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಭಾರದ್ವಾಜ ಋಷೀಶ್ವರ ಶಿವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವವು ಈ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
## ಸ್ಥಳ
ಬಲರಾಮಪುರಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ರಲ್ಲಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂ (ತ್ರಿವೇಂಡ್ರಂ) ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 15 ಕಿಮೀ, ಕೇರಳದ ರಾಜಧಾನಿ, ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯಾದ ಪರಸ್ಸಲಾದಿಂದ 17 ಕಿಮೀ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಬಲರಾಮಪುರಂ 77 ಡಿಗ್ರಿ 5 ನಿಮಿಷಗಳ ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 8 ಡಿಗ್ರಿ 23 ನಿಮಿಷಗಳ ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ.
## ನೇಯ್ಗೆ
ನೇಕಾರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯ ಥ್ರೋ-ಶಟಲ್ ಪಿಟ್ ಲೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧ ಝೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸುಧಾರಿತ ಉಪಕರಣಗಳಾದ ಡಾಬಿ, ಜಾಕ್ವಾರ್ಡ್, ಜಲಾ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಪ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೇಯ್ಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬಟ್ಟೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ನೇಯ್ಗೆಯ ಈ ತಂತ್ರದಿಂದ ಬಟ್ಟೆಯ ಮುಖ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಪ್ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನೋಟವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಪಾರದೀಪ ಬಂದರು

**ಪಾರದೀಪ ಬಂದರು** ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಆಳವಾದ ನೀರಿನ ಬಂದರು, ಇದು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾರದೀಪ, ಭಾರತದ ಒಡಿಶಾದ ಜಗತ್‌ಸಿಂಗ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 
ಜಗತ್‌ಸಿಂಗ್‌ಪುರ ನಗರದಿಂದ ಕೇವಲ 53 ಕಿಮೀ ಇದೆ.ಬಂದರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ನಿಗಮವಾದ **ಪಾರದೀಪ ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ** (ಪಿಪಿಎ) (ಹಿಂದೆ **ಪಾರದೀಪ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್** ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಪರದೀಪ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು. ಒಡಿಶಾದ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿಜು ಪಟ್ನಾಯಕ್ ಅವರು ಪಾರಾದೀಪ್ ಬಂದರಿನ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 210 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 260 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ.

ಭಾರತದ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು 1962 ರ ಜನವರಿ 3 ರಂದು ಮಹಾನದಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಸಂಗಮದ ಬಳಿ ಬಂದರಿನ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದರು.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 1 ಜೂನ್ 1965 ರಂದು ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬಂದರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 12 ಮಾರ್ಚ್ 1966 ರಂದು  *ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಟರ್‌ನಿಂದ* ಮೊದಲ ಬರ್ತಿಂಗ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅದೇ ದಿನ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಪೀಟರ್ ಸ್ಟಾಂಬೋಲಿಕ್ ಅವರು ಬಂದರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 18 ಏಪ್ರಿಲ್ 1966 ರಂದು ಭಾರತದ ಎಂಟನೇ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಎಂದು ಪ್ಯಾರಾದೀಪ್ ಬಂದರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಂಡ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು.

1963 ರ ಮೇಜರ್ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಪ್ಯಾರಾದಿಪ್ ಬಂದರು, ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಟ್ರಸ್ಟ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಬಂದರಿನ ವಿವಿಧ ಬಳಕೆದಾರರಾದ ಸಾಗಣೆದಾರರು, ಹಡಗು ಮಾಲೀಕರು, ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಂದರು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೈನಂದಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಇತರ ಇಲಾಖಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ಸಂಪರ್ಕ 
ಬಂದರು ಈಸ್ಟ್-ಕೋಸ್ಟ್ ರೈಲ್ವೇಗಾಗಿ ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ವಿದ್ಯುದೀಕೃತ ರೈಲ್ವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ನಂ.12 ರಿಂದಲೂ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಂದರು ಕಟಕ್ ಮತ್ತು ಭುವನೇಶ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಬಸ್ ಮತ್ತು ರೈಲು ಎರಡೂ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
thumb| ಪರದೀಪ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ
ಈ ಬಂದರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಉಕ್ಕಿನ ನಗರವಾದ ರೂರ್ಕೆಲಾ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಪುರಿ ಮತ್ತು ಕೋನಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.

ಬಂದರು ಲೀಸ್ ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಇತರ ಬಂದರುಗಳು, ಸಚಿವಾಲಯ   ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ರಿಲಯನ್ಸ್, ಬಿಎಸ್‌ಎನ್‌ಎಲ್, ಏರ್‌ಟೆಲ್, ಟಾಟಾ ಇಂಡಿಕಾಮ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಪರದೀಪ್ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪರದೀಪ್ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 4ಜಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
thumb| ಪರದೀಪ್ ಲೈಟ್ ಹೌಸ್
thumb| ಪರದೀಪ್ ಬಂದರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ಇನ್ವರ್ಟ್ ಸಕ್ಕರೆ

thumb|ದಟ್ಟ ಇನ್ವರ್ಟ್ ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕ (ಟ್ರಿಮೋಲಿನ್).
ಬಳಕೆ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಆಮ್ಲದಿಂದ ಅಥವಾ ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್ ಕಿಣ್ವದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಜಲವಿಚ್ಛೇದನೆಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಗಳನ್ನು 1: 1 ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡ ಮಿಶ್ರಣ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ **ಇನ್ವರ್ಟ್ ಸಕ್ಕರೆ**. ಔದ್ಯೋಗಿಕವಾಗಿ 96% ಪ್ರಮಾಣ ಸಕ್ಕರೆಯ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ವಿಚ್ಛೇದಿಸಿ ಇನ್‌ವರ್ಟ್ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಹೆಸರಿಗೆ ಕಾರಣ 
ಫಲಿತವಸ್ತು ಮೂಲವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಹಾಯುವ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಬೆಳಕಿನ ಸಮತಲದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ, ಚಿಹ್ನೆಯ ಸಂಕೇತವನ್ನು [(+) → (-)] ಧನದಿಂದ ಋಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ (ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡುವುದರಿಂದ) ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್‌ವರ್ಟ್ ಸಕ್ಕರೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.

## ಗುಣಗಳು 
ನೀರನ್ನು ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೀರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾಕದ (ಸಿರಪ್) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಕ್ಕರೆಗಿಂತ ಸಿಹಿ ಹೆಚ್ಚು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮದ್ಯಸಾರದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ

**ವಿ.ಒ ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು** ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತೂತುಕುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ 13 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 11 ಜುಲೈ 1974 ರಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಟೈನರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಆಗಿದೆ. ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಕೃತಕ ಬಂದರು. ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮೂರನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಇದು ಎರಡನೇ ಸರ್ವಋತು ಬಂದರು. ಎಲ್ಲಾ ವಿ. ಓ ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು 1 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರವರೆಗೆ 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ, 12.08 ಶೇಕಡಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ನಿರ್ವಹಣೆ 8.96 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ. ಇದು ಯುಎಸ್ಎ, ಚೀನಾ, ಯುರೋಪ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಟೇಷನ್ ಕಮಾಂಡರ್, ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ತೂತುಕುಡಿಯು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಮಾಂಡರ್, ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಪ್ರದೇಶ (ಪೂರ್ವ), ಚೆನ್ನೈನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ವಿ.ಓ.
ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿಯನ್ನು 25 ಏಪ್ರಿಲ್ 1991 ರಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಮನ್ನಾರ್ ಗಲ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಟೇಷನ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 
left|thumb| ತೂತುಕುಡಿ ಬಂದರು (ಸುಮಾರು 1890)

## ಸ್ಥಳ 
ತೂತುಕುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿ.ಓ ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಮನ್ನಾರ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ, ಬಂದರು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತದ ಮಾರುತಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಂದರು ವರ್ಷವಿಡೀ ಗಡಿಯಾರದ ಸುತ್ತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಂದರು ಟುಟಿಕೋರಿನ್, ತಿರುನಲ್ವೇಲಿ, ಕನ್ನಿಯಾಕುಮಾರಿ, ತೆಂಕಶಿ, ವಿರುಧುನಗರ, ಮಧುರೈ, ಶಿವಗಂಗೈ, ರಾಮನಾಥಪುರಂ, ತೇಣಿ, ದಿಂಡಿಗಲ್, ಈರೋಡ್, ತಿರುಪುರ್, ಸೇಲಂ, ನಾಮಕ್ಕಲ್, ಕರೂರ್, ನೀಲ್ಗ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಈ ಬಂದರಿನಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಡಗು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸ್ಥಳದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಈ ಬಂದರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಈ ಬಂದರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವುದು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ತುಂಬಾ ಸುಲಭ. ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ. ಇದು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಟೋಲ್ ಬೂತ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ಮಾರ್ತಾಂಡಂ

**ಮಾರ್ತಾಂಡಮ್** ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕುಜಿತುರೈ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ತೊಡುವೆಟ್ಟಿ (ಮಾರ್ತಾಂಡಮ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಮಾರ್ತಾಂಡಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರ ಅನಿಜಮ್ ತಿರುನಾಳ್ ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮರಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾರ್ತಾಂಡಮ್ ಜೇನು, ಗೋಡಂಬಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಕೈಯಿಂದ ಕಸೂತಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಟಿಫ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 
## ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ 
ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರವನ್ನು ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಾದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾರ್ತಾಂಡಮ್ ಚೆನ್ನೈ, ಮುಂಬೈ, ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ರೈಲು ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಥಾಮಿರಬರಣಿ ನದಿಯು ಮಾರ್ತಾಂಡಮ್ ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಾವುಬಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಬ್ಬವನ್ನು ತಾಮಿರಬರಣಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
thumb| ವೇದಿಶಾಸ್ತಾನ್ ಕೋವಿಲ್
thumb| ಮಾರ್ತಾಂಡಂನಲ್ಲಿರುವ CSI ಚರ್ಚ್
thumb| ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಅಲಂಕಾರಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಕುಮಾರಿ ಅರಿವಿಯಲ್ ಪೆರವೈ 
* ಸಿಎಸ್‌ಐ ಮಾರ್ತಾಂಡಂ
* ಕಪ್ಪುಕಾಡು
* ಕುಜಿತುರೈ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ
ತೇನ್ಹಿಪಾಲಂ

** ತೆನ್ಹಿಪಾಲಂ** ( ತೆನ್ಹಿಪಾಲಂ ಮತ್ತು ತೇಂಜಿಪಾಲಂ ಎಂದೂ ಸಹ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ) ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿರುರಂಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 27,273 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 13,293 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 13,980 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.  2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ತೆನ್ಹಿಪಾಲಂ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.  ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮಲಬಾರ್‌ನ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ತೆನ್ಹಿಪಾಲಂ ಪಂಚಾಯತ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಚೇಲಾರಿ' ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, 'ಪಣಂಬ್ರ' ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೇಳಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ನಡುವಿನ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಕೊಹಿನೂರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಇದನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ
*ಧರ್ಮಶಾಲಾ, ಕಣ್ಣೂರು
*ಪಯ್ಯನೂರು
*ತಳಿಪರಂಬ
*ಪಯ್ಯೋಲಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಅಯಡೊಫಾರಮ್

thumb|ಅಯೊಡೊಫಾರಮ್‍ನ ರಚನಾ ಸೂತ್ರ
thumb|ಅಯಡೊಫಾರಮ್
**ಅಯಡೊಫಾರಮ್** (**ಟ್ರೈಅಯೊಡೊಮೀಥೇನ್** ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಒಂದು ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತ. ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ CHI3.

## ತಯಾರಿಕೆ 
೧. ಅಯೋಡೀನನ್ನು ಮದ್ಯಸಾರದಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಆ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸೋಡಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಕ್ಷಾರದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ದ್ರಾವಣ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಣಿಸಿದರೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ಹರಳುಗಳು (CHI₃) ಘನೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.

೨. ಇದನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನ: ಮದ್ಯಸಾರ (C₂H₅.OH) ಅಥವಾ ಅಸಿಟೋನ್ (CH₃CO.CH₃) ಜೊತೆಗೆ ಸೋಡಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ಪೊಟಾಸಿಯಮ್ ಅಯೊಡೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆ ಮಿಶ್ರಣದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಹಾಯಿಸಿದರೆ ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ.

ಮೀಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ (CH₃.OH) ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಯಡೋಫಾರಮನ್ನು ಕೊಡಲಾರದು. ಆದರೆ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಇದನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲದು. ಇವೆರಡು ಮದ್ಯಸಾರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಲು ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ಟೆಸ್ಟ್).

## ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ತೀವ್ರ ವಾಸನೆಯಿರುವ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹರಳು; (120) ಸೆಂ.ಗ್ರೇ.ನಲ್ಲಿ ದ್ರವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ಕ್ಲೋರೋಫಾರಮ್ಮನ್ನು ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* MSDS at JT Baker
* A Method for the Specific Conversion of Iodoform to Carbon Dioxide
* Preparation
* 

ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ

**ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ** ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯವಾದ ಗೋವಾದಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 1885 ರಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಬಂದರು ಸುಮಾರು 2,600 ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 4,000 ಪಿಂಚಣಿದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಬಂದರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮರ್ಮಗೋವ ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ, ವಾಸ್ಕೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗದಾತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸದಾದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಿನಿ-ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು, ವಸತಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಂದರಿನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಂತೆ) ಸೇರಿವೆ.  ಇದನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ 'ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ' ನಿಂದ 'ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಅಥಾರಿಟಿ' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು

## ಸ್ಥಳ 
left|thumb| ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರಿನ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ
ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಭಾರತದ ಗೋವಾದ ಮರ್ಮಗೋವ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ತೆರೆದ-ರೀತಿಯ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಜುವಾರಿ ನದಿಯ ಬಾಯಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಂದರು ಬ್ರೇಕ್‌ವಾಟರ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್‌ವಾಟರ್‌ನ ಹೊರ ತುದಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಫ್‌ಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
thumb| ಮೊರ್ಮುಗೋವಾ ಬಂದರು ಸಿ. 1890 ರ ದಶಕ

ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮೊರ್ಮುಗೋವ್ ಬಂದರು ಆಪರೇಷನ್ ಕ್ರೀಕ್‌ನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯು-ಬೋಟ್‌ಗಳಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜರ್ಮನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗು *ಎಹ್ರೆನ್‌ಫೆಲ್ಸ್‌ನ* ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 2017 ರಲ್ಲಿ, ಎಂಪಿಎ ಹಡಗಿನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬಂದರು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಗೋವಾದ ವಿಮೋಚನೆಯ ನಂತರ 1963 ರ ಮೇಜರ್ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್, 1963 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.
thumb| ಜುವಾರಿ ನದಿಯಿಂದ ಮೊರ್ಮುಗಾವೊ ಬಂದರಿನ ನೋಟ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ಇನ್ವರ್ಟೇಸ್

**ಇನ್ವರ್ಟೇಸ್** ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ (ಬಳಸುವ ಸಕ್ಕರೆಯ ಹೆಸರು ಸುಕ್ರೋಸ್) ಜಲವಿಚ್ಛೇದನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (ಹೈಡ್ರಾಲಿಸಿಸ್) ವರ್ಧಿಸುವ ಕಿಣ್ವ (ಎಂಜೈಮ್). ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ರಚನೆಗೊಳ್ಳುವ ದ್ವಿಶರ್ಕರವಾದ ಸಕ್ಕರೆ ವಿಭಜನೆಹೊಂದಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ (ಲೆವ್ಯುಲೋಸ್) ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
 C12H22O11 + H2O ಇನ್ವರ್ಟೇಸ್  C6H12O6   + C6H12O6
  ಸಕ್ಕರೆ	   ನೀರು  →	ಗ್ಲೂಕೋಸ್    ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್
ಈ ಕಿಣ್ವ ಯೀಸ್ಟ್, ಕೀಟ, ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಇದು ಚಿಕ್ಕ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿದೆ.

## ವಿಂಗಡಣೆ 
ಸಕ್ಕರೆಯ ವಿಭಜನೆ ಎರಡು ಬಂಧಗಳೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಬಹುದು. ಛೇದನೆ ಹೊಂದುವ ಬಂಧಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಒಂದನೆಯ ಬಂಧದ ಛೇದನೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು β ಫ್ರಕ್ಟೋಫ್ಯೂರನೋ ಸೈಡೇಸ್ I ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಎರಡನೆಯ ಬಂಧವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ಲೂಕೋಸಿಡೊ ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್ II ಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಿಣ್ವಗಳು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಅಥವಾ ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಇತರ ಪರಿಗ್ರಾಹ (ಎಕ್ಸೆಪ್ಟರ್) ಅಣುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. I ನೆಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಿಣ್ವಗಳು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಅಂಶವನ್ನೂ IIನೆಯ ಗುಂಪಿನ ಕಿಣ್ವಗಳು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಅಂಶವನ್ನೂ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಸಕ್ಕರೆ, ಅರಾಬಿನೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆ, ಮೀಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್, ಮದ್ಯಸಾರದ ಅಣುಗಳು ಪರಿಗ್ರಾಹಿಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಪರಿಗ್ರಾಹಿಯಾದಾಗ ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಅಂಶಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ, ಕೆಸ್ಟೋಸ್, ಐಸೊಕೆಸ್ಟೋಸ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋಕೆಸ್ಟೋಸ್ ಎಂಬ ತ್ರಿಶರ್ಕರಗಳೂ ಇತರ ಬಹುಶರ್ಕರಗಳೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

## ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ವಿಧಾನಗಳು 
ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್ ಕಿಣ್ವದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಅಪಕರ್ಷಕ ವಸ್ತುವಲ್ಲ. ಕಿಣ್ವದೊಂದಿಗೆ ಹುದುಗೇರಿಸಿದಾಗ ಅಪಕರ್ಷಕ ಗುಣವುಳ್ಳ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆದು ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡಬಹುದು. ಹುದುಗೇರಿಸಿಟ್ಟ ಸಕ್ಕರೆಯ ದ್ರಾವಣದ ಮೂಲಕ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವನ್ನು ಹಾಯಿಸಿ ಕಿರಣಸಮತಲದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೋಲಾರಿಮೀಟರಿನಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನ. ಸಕ್ಕರೆ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಕಿರಣದ ಸಮತಲವನ್ನು (ಪರೀಕ್ಷಕನ) ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೂ (ಧನಚಿಹ್ನೆ) ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಎಡಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೂ (ಋಣಚಿಹ್ನೆ) ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಕ್ಕರೆಯ ವಿಭಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಕಿರಣ ಸಮತಲದ ದಿಕ್ಕು ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಧನಚಿಹ್ನೆ ಋಣಚಿಹ್ನೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದಾಗ ಆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರತಿಲೋಮಕ್ರಿಯೆ (ಇನ್ವರ್ಷನ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪೋಲಾರಿಮೀಟರಿನಲ್ಲಿ ಕೋನಮಾಪಕ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅಳೆಯಬಹುದು.

## ಇನ್ವರ್ಟೇಸ್‍ನ ಉಪಯೋಗಗಳು 
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ; ಔದ್ಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆಪಾಕ (ಸಿರಪ್) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಡಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಸಂಯೋಜನೀಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರು

thumb|250x250px|ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಕಛೇರಿ
thumb|250x250px| ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರಿನ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಂಟೈನರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಶಿಪ್ಮೆಂಟ್ ಟರ್ಮಿನಲ್.
thumb|250x250px| ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಂಟೈನರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಶಿಪ್ಮೆಂಟ್ ಟರ್ಮಿನಲ್  ನ ಸಂಜೆಯ ನೋಟ
**ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬಂದರು** ಅಥವಾ **ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರು** ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು - ಲಕ್ಕಾಡಿವ್ ಸಮುದ್ರ - ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಶಿಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬಂದರು ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಬಂದರು ಕೊಚ್ಚಿ ಸರೋವರದ ಈ ಎರಡು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ: ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ವಲ್ಲರ್ಪದಮ್ ದ್ವೀಪ, ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ ನದಿ ಮುಖದ ಕಡೆಗೆ ಲಕಾಡಿವ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (COPA) ಯಿಂದ ಬಂದರು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 1928 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 90 ವರ್ಷಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಕ್ರಿ.ಶ. 1341 ರಲ್ಲಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬಂದರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಯಿತು. ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬಂದರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು-ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಡಚ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್- ಮತ್ತು ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ವಿಲಿಂಗ್ಡನ್ ದ್ವೀಪದ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಂದರು ಮಟ್ಟಂಚೇರಿ ಬಳಿ ಇತ್ತು. (ಇದು ಇನ್ನೂ ಮಟ್ಟಂಚೇರಿ ವಾರ್ಫ್ ಆಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ)
thumb|250x250px| 1948 ರಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ರೂಸರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಬಂದರನ್ನು ರಾಯಲ್ ನೇವಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವಿಶ್ವ ಸಮರಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿನ್‌ಗೆ ಇದ್ದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಬಂದರಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ತಕ್ಷಣದ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ನೆರವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮರುಸಂಘಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಅನ್ನು ಆಧುನಿಕ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಈ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿನಿಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಾಡು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಪೂರ್ವ ಜಾತಿ-ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಸಮಾನತೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ನಗರ ಬಡವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಬೃಹತ್ ವಿನಾಶ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು." 
thumb|250x250px| ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಟ್ ಮೆರಿಟೈಮ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ
thumb| 2017 ರಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಎಂ.ವಿ ಕೋರಲ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಎಂ.ವಿ ಕವರಟ್ಟಿ ಡಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್

ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ಮುಂಬೈ ಬಂದರು

**ಮುಂಬೈ ಬಂದರು  ಪ್ರಾಧಿಕಾರ** ( **ಬಾಂಬೆ ಬಂದರು  ಪ್ರಾಧಿಕಾರ** ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಇದು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈ (ಬಾಂಬೆ) ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಳವಾದ ನೀರಿನ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಬಂದರು. ಬಂದರು 400 ಕಿ.ಮೀ ಅದರ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಕಣದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ದ್ವೀಪ ನಗರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಬಂದರು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಬಂದರನ್ನು **ಮುಂಬೈ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್** ( ಹಿಂದೆ **ಬಾಂಬೆ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್** ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬಂದರನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂಟೇನರ್ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಬಂದರಿನಾದ್ಯಂತ ನ್ಹವಾ ಶೇವಾ ಬಂದರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
left|thumb| ಮುಂಬೈ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ 125 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ 1999 ರ ಅಂಚೆಚೀಟಿ
left|thumb| ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಡಾಕ್ ಆಫ್ ಬಾಂಬೆ ಹಾರ್ಬರ್, ಸಿ. 1906
ಮುಂಬೈ ಬಂದರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ದೋಣಿಗಳಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮರಾಠಾ ನೌಕಾಪಡೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಬಳಸಿದವು. 1652 ರಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಸೂರತ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಬಂದರಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಅರಿತು, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಂದ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಎರಡನೇ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಚಾರ್ಲ್ಸ್  ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನ ಶಿಶು ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ನಡುವಿನ ವಿವಾಹ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 'ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆಯ ದ್ವೀಪ'ವನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ರಾಜನಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಯಿತು. ಬಂದರನ್ನು 1870 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.  *ಬಾಂಬೆ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್*  ಅನ್ನು 26 ಜೂನ್ 1873 ರಂದು ನಿಗಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು 

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ಜಂಟಿ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಾಗಿ ಸರ್ ಜಾನ್ ವೋಲ್ಫ್-ಬ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಆರ್ಥರ್ ಜಾನ್ ಬ್ಯಾರಿ ಅವರು ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಂದರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.
thumb|200x200px| ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಬಂದರಿನ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಧ್ವಜ
thumb|224x224px| ಮುಂಬೈ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (MbPT) MbPT ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಂಟೈನರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು MCZMA ನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ಹಲ್ದಿಯಾ ಬಂದರು

thumb|300x300px| ಹಲ್ದಿಯಾ ಡಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ
**ಹಲ್ದಿಯಾ ಬಂದರು** ಅಥವಾ ಹಲ್ದಿಯಾ ಡಾಕ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹಲ್ದಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಂದರಿನ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಈ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಬಂದರು ಅಲ್ಲ. ಇದು ಅಧಿಕೃತ ಡಾಕ್ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಈಶಾನ್ಯ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಭೂಕುಸಿತ ನೆರೆಯ ದೇಶಗಳಾದ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಈಶಾನ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಒಳನಾಡು ಹೊಂದಿದೆ.

ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಥ್ರೋಪುಟ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತು.

## ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ 
### ಸ್ಥಳ 
ಹಲ್ಡಿಯಾ ಬಂದರು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 8 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 21.20 ಉತ್ತರ ಮತ್ತು 88.00 ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ.

## ಆಮದು ಮತ್ತು ರಫ್ತು 
ಬಂದರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಮದುಗಳು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಗಗಳು. ರಫ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಸೇರಿವೆ. 2014-2015ರಲ್ಲಿ 33 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಸರಕು ಬಂದರಿನಲ್ಲಿತ್ತು.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಬಂದರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವೂಟ್

**ವೂಟ್** ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತೀಯ ಚಂದಾದಾರಿಕೆಯ ವೀಡಿಯೊ ಆನ್-ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಒಟಿಟಿ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿಯಾಕಾಂ 18 ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ವಿಯಾಕಾಂ 18 ನ ಜಾಹೀರಾತು-ನೇತೃತ್ವದ ವೀಡಿಯೊ-ಆನ್-ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಐಒಎಸ್, ಕೆಎಐಓಎಸ್ ( ಜಿಯೋಫೋನ್ ) ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಂತೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್. ಇದು ಅಮೆಜಾನ್ ಫೈರ್ ಟಿವಿ, ರೋಕು ( ವರ್ಜಿನ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಸ್ಲಿಂಗ್ ಟಿವಿ ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ), ಆಪಲ್ ಟಿವಿ, ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಮ್ಕೇಸ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಮೂಲಕವೂ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ವೂಟ್ ಭಾರತ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಂಟಿವಿ, ನಿಕೆಲೋಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕಲರ್ಸ್ ನಂತಹ ಚಾನಲ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 40,000 ಗಂಟೆಗಳ ವೀಡಿಯೊ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ, ಬೆಂಗಾಲಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಒಡಿಯಾ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಮುಂತಾದ ಬಹು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ವಿಷಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ, ವೂಟ್ ವೂಟ್ ಸೆಲೆಕ್ಟ್  ಎಂಬ ಪಾವತಿಸಿದ ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ವೂಟ್ ಮೂಲ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪಾವತಿಸಿದ ಚಂದಾದಾರರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಟಿವಿಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ದೈತ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮೀಡಿಯಾ ಬ್ಯಾರನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮುರ್ಡೋಕ್ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಡಿಸ್ನಿ ಇಂಡಿಯಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಉದಯ್ ಶಂಕರ್ ಅವರ ವಿಷಯ ವೇದಿಕೆಯಾದ ಬೋಧಿ ಟ್ರೀ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 27 ರಂದು ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.

ಮೇ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಯಾಕಾಂ 18 ನಿಂದ 2023 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ + ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದು ವೂಟ್ ಅನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.

## ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ 
ವೂಟ್ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ, ಎಂಟಿವಿ, ನಿಕೆಲೋಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಯಾಕಾಂ 18 ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಿಂದ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ' ವೂಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್' ಶೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇದು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಮಾರ್ಚ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, ವೂಟ್ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಸ್ಟ್ರೀಮರ್ ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ + ನಿಂದ ಮೂಲ ಸರಣಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ವೂಟ್ ಸೆಲೆಕ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*
ಮರಳು ಶಿಲ್ಪ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಮೈಸೂರು

200px|thumb|left|ಮರಳು ಶಿಲ್ಪ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ,ಮೈಸೂರು
ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಳು ಶಿಲ್ಪ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ೧೦೦+ ಟ್ರಕ್ ಲೋಡ್ ಮರಳಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸುಮಾರು ೧೫೦ ವಿವಿಧ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಪರಂಪರೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ವನ್ಯಜೀವಿ, ಪುರಾಣ, ವನ್ಯಜೀವಿ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮುಂತಾದ ೧೬ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
೧೩೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹರಡಿರುವ ಮರಳು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಛಾವಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಮರಳು ಶಿಲ್ಪ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
*೧೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಗಣೇಶನ ಪ್ರತಿಮೆ
*ನಗುವ ಬುದ್ಧ
*ಅಧಿದೇವತೆ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ
*ಮೈಸೂರು ರಾಜ ನರಸಿಂಹ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ರಾಜ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವುದು.
*ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ (ದಸರಾ ಮೆರವಣಿಗೆ)
*ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳು ಓಡಿಸುವ ರಥದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ
*ಸಾಂಟಾ ಕ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಮರ
*ಟಾಮ್ & ಜೆರ್ರಿಯಂತಹ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳು

## ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಸಮಯ
ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೮.೩೦ ರಿಂದ ಸಂಜೆ ೬.೩೦ ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಸುಮಾರು ೧ ರಿಂದ ೨ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
## ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬಳಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಗಳು
ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟವು ಮರಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಿಂದ ೭ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅರಮನೆಗಳು, ಮೃಗಾಲಯಗಳು, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.

## ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪುವಿಕೆ
ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೈಸೂರು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಕಡೆಗೆ ೪ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೈಸೂರು ವಾಯು, ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಜಾಲದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.ಆಟೋ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಅಥವಾ ಟಾಂಗಾವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಫೋಕ್ಲೋರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ತಲುಪಲು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು.

## ಮೈಸೂರು ಮರಳಿನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಬಳಿ ಉಳಿಯಲು ಸ್ಥಳಗಳು
ಮೈಸೂರು ನಗರವು ಬಹು ಬಜೆಟ್‌ಗಳು, ಮಧ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮತ್ತು ಐಷಾರಾಮಿ ವಸತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
https://karnatakatourism.org/
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಚೆನ್ನೈ ಬಂದರು

** ಚೆನ್ನೈ ಬಂದರು**, ಹಿಂದೆ **ಮದ್ರಾಸ್ ಬಂದರು** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಮುಂಬೈನ ನ್ಹವಾ ಶೇವಾ ನಂತರ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಟೈನರ್ ಬಂದರು ಆಗಿದೆ. ಇದು 1881 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಬಂದರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ 13 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ-ಹಳೆಯ ಬಂದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ 1639 ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಡಲ ವ್ಯಾಪಾರವು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ಇದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಟೇನರ್ ಬಂದರಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಬಂದರು1600 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಬಂದರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಉತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ನಗರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಬಂದರಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಚೆನ್ನೈ ನಗರವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಗೇಟ್‌ವೇ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ನಂತರ ಮದ್ರಾಸ್ ವಸಾಹತು ರಚನೆಯಾಗದಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ಬಂದರಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು 1 ನೇ ಶತಮಾನದ ದಿಂದ ವಿವಿಧ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಪಾಂಡ್ಯ, ಚೋಳ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು.

ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅನೇಕ ದೂರದ ನಾಗರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗ 52 ಮತ್ತು 70  ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
## ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳು
26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004 ರ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಸುನಾಮಿ, ದಾಖಲಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರೇನ್‌ಗಳು, ವಾರ್ಫ್‌ಗಳು, ಮೂರಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಡಗು ಚಾನಲ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಂದರಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಬಂದರಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಹಡಗುಗಳು ಅವರು ಬಂದಿಳಿದ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪವಿರುವ ವಾರ್ವ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದವು. 
## ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯಗಳು
### ಹವಾಮಾನ ಕಾರ್ಯಗಳು
ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರದ ಸೈಕ್ಲೋನ್ ಪತ್ತೆ ರಾಡಾರ್ ಕೇಂದ್ರವು ಬಂದರಿನ ಆಡಳಿತ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 53 ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ 18 ಟನ್ ತೂಕದ ಗುಮ್ಮಟದಲ್ಲಿದೆ. ರೇಡಾರ್ 500 ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
### ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಪೋರ್ಟ್ ಹೆಲ್ತ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್, ಚೆನ್ನೈ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಿಂದ ಹಳದಿ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
## ಸೋದರಿ ಬಂದರುಗಳು
ಬಂದರು ಕಡಲ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಂದರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಬಂದರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹೋದರ ಬಂದರು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿ, ಕ್ರೂಸ್ ಜ್ಞಾನ, ಕಂಟೈನರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಬಂದರುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
1)ಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜೀಬ್ರುಗ್  2)ಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಲಿಫ್ಯಾಕ್ಸ್ 
## ಗಮನಾರ್ಹ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು
ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಮಾನುಜನ್, ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ (1912)
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
*ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ 
*ಡಿಪಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚೆನ್ನೈ
*ಚೆನ್ನೈ ಬಂದರು ಅಗ್ರ 100 ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ
*ಚೆನ್ನೈ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಂಟೈನರ್ ಸೇವೆ

ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ಶ್ರೀ ಬಟ್ಟೆವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಬಾರ್ಕೂರು

ಶ್ರೀ ಬಟ್ಟೆವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ತಾಲೂಕಿನ ಬಾರ್ಕೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುರಾತನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವ ಏಕೈಕ ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ದೇವಾಲಯವು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬಾರ್ಕೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಿಗುರು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಕೇರಳದಿಂದ  ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಲು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಾರ್ಕೂರನ್ನು ಹಾದು ಹೋಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ದಣಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಸಮೀಪದ ಅಡಿಗರ ಮನೆಯವರು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಭೋಜನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಕ್ಕಿ ಕಾಳುಗಳಿಂದ ಗಣಪತಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ ತದನಂತರ ಅದು ಗಣಪತಿಯ ಆಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ.
## ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ
ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹದ ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತಲೂ ಬಟ್ಟೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಬಟ್ಟೆವಿನಾಯಕ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.ವಿಗ್ರಹವು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಾಲಿದೆ. ದೇವರಿಗೆ ಬಲಮುರಿ ಗಣಪತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲೂರಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಯವನ್ನು ದೇವರು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 
## ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆವಿನಾಯಕ ದೇವರು ಅರಣ್ಯದ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದ್ದರು.ಕೊಲ್ಲೂರು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಅಗಲೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಆಲಯವಾಗಿದ್ದ ಈ ದೇಗುಲವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ದೇವರಿಗೆ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಸರ್ಗ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಪೂಜಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಈ ದೇವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಇರದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೂಡುಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ರಂಗಪೂಜೆಗಳು ದೇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಪಯ್ಯೋಳಿ

**ಪಯ್ಯೋಲಿ **ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಝಿಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪುರಸಭೆಯ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಪಯ್ಯೋಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಎಂದು ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಹೊಂದಿರುವ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ ಅವರ ತವರೂರು ಎಂದು ಪಯ್ಯೋಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ.
## ಸಾರಿಗೆ
*ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ: ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ
*ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ: ಪಯ್ಯೋಲಿ
*ಹತ್ತಿರದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ: ಪಯ್ಯೋಳಿ
*ಹತ್ತಿರದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ: ಪಯ್ಯೋಳಿ
*ಹತ್ತಿರದ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಠಾಣೆ: ವಡಕರ
## ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಒಲಿಂಪಿಯನ್ ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ, "ಪಯ್ಯೋಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾರತೀಯ ಓಟಗಾರ್ತಿ.
## ಇದನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ
*ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ (ಭಾರತ)
*ಧರ್ಮಶಾಲಾ, ಕಣ್ಣೂರು
*ಪಯ್ಯನೂರು
*ತಳಿಪರಂಬ
*ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಮಣ್ಣಪಳ್ಳ ಕೆರೆ, ಮಣಿಪಾಲ

thumb|right|ಮಣ್ಣಪಳ್ಳ ಕೆರೆ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಣಿಪಾಲದ ಪೇಟೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧.೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಮೀಟರ್ ಸುತ್ತಳತೆಯ ಒಂದು ಕೆರೆ ಇದೆ. ಈ ಕೆರೆಯ ಹೆಸರು **ಮಣ್ಣಪಳ್ಳ** ಕೆರೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಆವೆಮಣ್ಣು ಈ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವವರು ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ಪಳ್ಳ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಣ್ಣು ಇರುವ ಪಳ್ಳ ( ಪಳ್ಳ( ಹಳ್ಳ) ಎಂದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಗ್ಗಾದ ಜಾಗ ಎಂದರ್ಥ. ಕೆರೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ.) ಮಣ್ಣಪಳ್ಳ, ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮಣಿಪಾಲ ಆಯಿತು. ಮಣಿಪಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಣ್ಣಪಳ್ಳ ಕೆರೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಪೇಟೆಗೆ ಮಣಿಪಾಲ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.

ಈಗ ಈ ಮಣ್ಣಪಳ್ಳ ಕೆರೆಯನ್ನು ಉಡುಪಿ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಪಳ್ಳ ಕೆರೆ ಜಲಾಶಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನೀರಿರುತ್ತದೆ. ಕೆರೆಗೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಬಂದರೆ ಮೂರು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ನಡಿಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ನಿತ್ಯವೂ ಜನರು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ರವಿವಾರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸರಕಾರಿ ರಜಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಿಗಳು ತುಂಬಾ ಜನ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

## ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಇಲ್ಲಿ ದೋಣಿ ವಿಹಾರ ನಡೆಸಲು ಬೋಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿಗದಿತ ಶುಲ್ಕ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜಲವಿಹಾರಿಗಳಿಗೆ ಜೀವರಕ್ಷಕ ಕವಚಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆರೆ ದಂಡೆ ಸುತ್ತ ವಾಯು ವಿಹಾರಿಗಳಿಗೆ ನಡೆದಾಡಲು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರಾಕ್ ಇದೆ. ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಕಲ್ಲು ಬೆಂಚುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಮೈದಾನವಿದೆ. ಜೋಕಾಲಿ, ಜಾರುಬಂಡಿ, ತಿರುಗುಚಕ್ರ ಮೊದಲಾದ ಆಟಿಕೆ ಪರಿಕರಗಳು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿವೆ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಶಾಖಾ ವಾಚನಾಲಯವು ಸನಿಹದಲ್ಲಿದೆ. ಸಿಮೆಂಟಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟು ಆಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಸದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ತ್ಯಾಜ್ಯ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ನಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಲು ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿದೆ. ಬಹುವಿಧ ಪಕ್ಷಿಸಂಕುಲ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಂಡಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ
*ಮಣಿಪಾಲ
*ಉಡುಪಿ
*ಹಸ್ತಶಿಲ್ಪ, ಮಣಿಪಾಲ
*ಮಂಗಳೂರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ದುರ್ಗಾ ಜಲಪಾತ

**ದುರ್ಗಾ** ಗ್ರಾಮವು ಕಾರ್ಕಳದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ದುರ್ಗಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ *ದುರ್ಗಮಾ* ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ದಟ್ಟವಾದ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ದುರ್ಗಾ ಜಲಪಾತ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಜಲಪಾತವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರು ಬಲದಿಂದ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಜಲಪಾತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಈ ಜಲಪಾತವು ನೀರು ತಡೆಯುವ ಬಂಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದಂತೆ, ಅದು ಹಿಮಭರಿತ ಬಿಳಿ ವರ್ಣಮಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ವಾಹನಗಳು ಇಲ್ಲದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರದ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವಾಗ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಜಲಪಾತದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು.  

## ವಿಶೇಷತೆ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಸ್ವರ್ಣಾ ನದಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಗಾ ಜಲಪಾತವು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ವರ್ಣಾ ನದಿಯು ವಿಶಾಲವಾದ ಒರಟಾದ ಬಂಡೆಯ ವಿಸ್ತಾರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವು ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರದ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು.

## ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ
ಈ ಜಲಪಾತವು ಕಾರ್ಕಳದಿಂದ ಐದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೪೪.೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ
*ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ, ಕಾರ್ಕಳ
*ಶ್ರೀ ಚತುರ್ಮುಖ ಜೈನ ಬಸದಿ
*ಅತ್ತೂರು ಚರ್ಚ್
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಡಾ. ಟಿ.ಎಂ.ಎ. ಪೈ ತಾರಾಲಯ, ಮಣಿಪಾಲ

## ಇತಿಹಾಸ
ಡಾ.ಟಿ.ಎಂ.ಎ.ಪೈ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ತಾರಾಲಯ ಖಗೋಲ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗೆಗೆ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ ಸಹಿತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೆಹರು ತಾರಾಲಯ ಬಿಟ್ಟರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿರುವ ಮೊದಲ ತಾರಾಲಯ ಇದಾಗಿದ್ದು, ಜರ್ಮನ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಗಣ್ಯ ತಾರಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಡಾ.ಟಿ.ಎಂ.ಎ. ಪೈ (ಸ್ಥಾಪಕ, ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ, ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ) ತಾರಾಲಯವು ಮಣಿಪಾಲ್‌ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಬಳಿ ಇದೆ. ಪ್ಲಾನೆಟೋರಿಯಂ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಣಿಪಾಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಣಿಪಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್, ಮಣಿಪಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಶ್ರೀ.ಟಿ.ಅಶೋಕ್ ಪೈ ಅವರು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಮತ್ತು ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ಸುಂದರವಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೫ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

## ಒಳಾಂಗಣದ ದೃಶ್ಯ
ತಾರಾಲಯದ ಗುಮ್ಮಟದ ಒಳ ವ್ಯಾಸವು ೮ ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೭೦ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ಕಾರ್ಲ್ ಝೈಸ್ ZKPII ಮಾಡೆಲ್ ಪ್ಲಾನೆಟೇರಿಯಂ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಸ್ಕೈ-ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ,ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಅದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಕೈ-ಥಿಯೇಟರ್ ಅನ್ನು ಎರಡನೇ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ ಮಿರರ್ ಡೋಮ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಎರಡೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. 
ತಾರಾಲಯವು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೆಲವು ರೋಚಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯಾಮವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವೈಶಾಲ್ಯ, ಮಂಗಳ ಪನೋರಮಾ, ದೂರದರ್ಶಕದ ಅಡ್ಡ-ವಿಭಾಗದ ನೋಟ ಮತ್ತು ಪಿ‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ ಯ ಸ್ಕೇಲ್ಡ್ ಡೌನ್ ಮಾದರಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಲಾಬಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದ್ಭುತ ಖಗೋಳ ವಸ್ತುಗಳ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್‌ಲಿಟ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಶೋಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕಾಶ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ೧೨ ಇಂಚಿನ ದೂರದರ್ಶಕ, ಎರಡು ೩ ಇಂಚಿನ ದೂರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹವ್ಯಾಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗುಂಪುಗಳನ್ನ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಸಮಯ
ಡಾ.ಟಿ.ಎಂ.ಎ.ಪೈ.ತಾರಲಯವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೯ ರಿಂದ ಸಂಜೆ ೫ ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.ವಾರದ ರಜೆ ಮಂಗಳವಾರ.

## ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ
ಮಣಿಪಾಲವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೪೦೦ ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೬೨ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ (೬ ಕಿಮೀ). ಕೆ‌ಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಮಣಿಪಾಲಕ್ಕೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಫ್ಲೈಬಸ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಮಣಿಪಾಲವನ್ನು ಮಂಗಳೂರು ಅಥವಾ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಬಸ್ ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೆಖಗಳು
https://manipal.edu/mcns-manipal/community-outreach/planetarium.html

https://www.makemytrip.com/tripideas/attractions/dr.-tma-pai-planetarium

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಹಟ್ಟಿಕುದ್ರು, ಕುಂದಾಪುರ

ಹಟ್ಟಿಕುದ್ರು, ಕುಂದಾಪುರ

ಹಟ್ಟಿಕುದ್ರು ಭಾರತದ ದೇಶದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮ, ಇದು ಬಸ್ರೂರು ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೩೯ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ.  ಹಟ್ಟಿಕುದ್ರು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಭಟ್ಕಳ ತಾಲೂಕು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

## ದೇವಸ್ಥಾನ
### ಶ್ರೀ ಹಟ್ಟಿಅಂಗಡಿ ಸಿದ್ದಿ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಹಟ್ಟಿಅಂಗಡಿ ಸಿದ್ದಿ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ, ಇದು ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ದಿ ವಿನಾಯಕನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಕೂಡ ಒಂದು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸುಮಾರು ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ್ದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಮೇ ೨೦ ರಿಂದ ಮೇ ೨೨ ವರೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 
thumb|ಹಟ್ಟಿಅಂಗಡಿ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವರು
#### ವಿನಾಯಕ ಮೂರ್ತಿ
ವಿನಾಯಕ ಮೂರ್ತಿಯು ಸುಮಾರು ೨.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದ ಶಿಲೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿನಾಯಕ ಮೂರ್ತಿಯ ಬಲ ಕೈ ಅಡಿಪಾಯದಲ್ಲಿದು ಎಡ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ತಟ್ಟೆಯ ತುಂಬಾ ಮೋದಕವು ಇರುತ್ತದೆ. ಗಣಪತಿಗೆ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದು ಅನುಭವದವರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಬಾಲ ಗಣಪತಿಯ ರೂಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವ ಏಕೈಕ ಜಟಧಾರಿಯಾಗಿ ಎಡ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೂದಲನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಗಣಪತಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಇದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ೩೨ ವಿಶೇಷ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಣಪತಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
#### ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮಯ
ಸೋಮವಾರ - ಭಾನುವಾರ: ಬೆಳ್ಳಿಗೆ ೬:೦೦ - ರಾತ್ರಿ ೬:೦೦ವರಗೆ
* ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಸಾ ನಾರಾಯಣಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
* ಶ್ರೀ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ
* ಶ್ರೀ ಶಿವಮೌನೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
## ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ
### ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ
ಕುಂದಾಪುರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಸೇನಾಪುರ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಹಟ್ಟಿಕುದ್ರುವಿಗೆ ಸಮೀಪದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಬಿಜೂರ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ (ಕುಂದಾಪುರದ ಹತ್ತಿರ), ಶಿರೂರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ(ಭಟ್ಕಳದ ಹತ್ತಿರ), ಭಟ್ಕಳ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ (ಭಟ್ಕಳದ ಹತ್ತಿರ) ಇವುಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ತಲುಪಬಹುದಾದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿವೆ.
### ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ
* ಹೆಮ್ಮಾಡಿ
* ಹಟ್ಟಿಅಂಗಡಿ
* ತಲ್ಲೂರು
* ಬಸ್ರೂರು
*ಮೂಡ್ಲಕಟ್ಟೆ
## ಸೇತುವೆ
### ಹಟ್ಟಿಕುದ್ರು - ಬಸ್ರೂರು ಸೇತುವೆ
ಹಟ್ಟಿಕುದ್ರು ಹಾಗೂ ಬಸ್ರೂರಿನ ನಡುವೆ ೩೬೦ಮೀ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ.
## ಸಮೀಪದ ಊರು
*ಬಸ್ರೂರು
*ಆನಗಳ್ಳಿ
*ತಲ್ಲೂರು
*ಬಳ್ಕೂರು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಊರಿನ ಹೆಸರು
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ