ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರ

**ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರ** (   , *Balqaş kóli*, Kazakh pronunciation: [bɑlqɑɕ kwʏlɪ] ;      ) ಆಗ್ನೇಯ ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ೧೫ ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಎಂಡೋರ್ಹೆಕ್ (ಮುಚ್ಚಿದ) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಬಾಲ್ಖಾಶ್-ಅಲಕೋಲ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಏಳು ನದಿಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾದ ಇಲಿ ನದಿಯ ಒಳಹರಿವಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಕರಾಟಲ್ ನಂತಹ ಇತರರು ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾದ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಸಂತ ಹಿಮ ಕರಗುವ ಮಳೆಯಿಂದ ಇಲಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರೋವರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು ೧೬,೪೦೦ ಕಿಮೀ೨ (೬,೩೦೦ ಚ.ಮೈ) ಆವರಿಸಿದೆ.  ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅರಲ್ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ಅದರ ಫೀಡರ್‌ಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ತಿರುವು ಮತ್ತು ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಸರೋವರವು ಕಿರಿದಾದ, ಸಾಕಷ್ಟು ಕೇಂದ್ರ, ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರೋವರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವು ಶುದ್ಧ ನೀರು. ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧವು ಲವಣಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವವು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿಂತ ಸರಾಸರಿ ೧.೭ ಪಟ್ಟು ಆಳವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತೀರದ ನಗರವನ್ನು ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೬೬,೦೦೦ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಅದಿರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸೇರಿವೆ.

ಮೈಕ್ರೋಕ್ಲೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಮರುಭೂಮಿೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಗುಣಿಸಿದಾಗ ನೀರಿನ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸರೋವರದ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳವಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣ 
ಸರೋವರದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರು ಟಾಟರ್, ಕಝಕ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಲ್ಟಾಯ್ ಭಾಷೆಗಳ "ಬಾಲ್ಕಾಸ್" ಪದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟಸ್ಸಾಕ್ಸ್".

೧೦೩ BC ಯಿಂದ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಬಲ್ಖಾಶ್ ರಾಜ್ಯವು *ಯಿಬೋಹೈ*夷播海 ಎಂಬ ಚೀನೀ ಹೆಸರು, ಚೀನಿಯರಿಗೆ布谷/布庫/布蘇 "ಬುಗು/ಬುಕು/ಬುಸು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೮ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ, ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಅದರ ಮತ್ತು ಟಿಯಾನ್ ಶಾನ್ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತುರ್ಕಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ *ಜೆಟಿಸು* "ಸೆವೆನ್ ರಿವರ್ಸ್" ( ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ *ಸೆಮಿರೆಚಿ* ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಅಲೆಮಾರಿ ತುರ್ಕರು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲರು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ನೆಲೆಸಿದ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬೆರೆಯುವ ಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಚೀನಾದ ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (೧೬೩೬-೧೯೧೨), ಸರೋವರವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಾಯುವ್ಯದ ಗಡಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ, ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಾರ್ಬಗಟೈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಯಿತು. ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಸರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸರೋವರವು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಭಾಗವಾಯಿತು.

## ಸರೋವರದ ಮೂಲ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Karatal_balkhash.jpg/220px-Karatal_balkhash.jpg|thumb| ಕರತಾಲ್ ನದಿ ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ
ಬಾಲ್ಖಾಶ್,ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬಾಲ್ಖಾಶ್-ಅಲಕೋಲ್ ಖಿನ್ನತೆಯ ಆಳವಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನಿಯೋಜೀನ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪೈನ್ ಓರೊಜೆನಿ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಬ್ಲಾಕ್ನ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವಿನ ಇಳಿಜಾರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಟಿಯಾನ್ ಶಾನ್‌ನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸವೆತವು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮರಳು ನದಿಯ ಕೆಸರುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಜುಂಗರಿಯನ್ ಅಲಾಟೌನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಸಿಕೋಲ್, ಅಲಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಐಬಿ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಪರಿಹಾರ 
ಸರೋವರವು ಸುಮಾರು ೧೬,೪೦೦ಕಿಮೀ ೨೯ (೨೦೦೦) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ&nbsp;, ಕರಾವಳಿಯು ತುಂಬಾ ವಕ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಕೊಲ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋವ್‌ಗಳಿಂದ ಛಿದ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ದೊಡ್ಡ ಕೊಲ್ಲಿಗಳೆಂದರೆ: ಸರ್ಶಾಗನ್, ಕಾಶ್ಕಾಂಟೆನಿಜ್, ಕರಕಮಿಸ್, ಶೆಂಪೆಕ್ (ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ), ಮತ್ತು ಬಾಲಕಷ್ಕನ್ ಅಹ್ಮೆಟ್ಸು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವವು: ಗುಜ್ಕೋಲ್, ಬಾಲಿಕ್ಟಿಕೋಲ್, ಕುಕುನಾ, ಕರಾಶಿಗನ್. ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಬೈಗಾಬೈಲ್, ಬಾಲಯ್, ಶೌಕರ್, ಕೆಂಟುಬೆಕ್ ಮತ್ತು ಕೊರ್ಜಿಂಟೋಬೆ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಸರೋವರವು ೪೩ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ೬೬ಕಿಮೀ ೨

ಪ್ರದೇಶ  ಹೊಂದಿದೆ&nbsp;; ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ    ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ದ್ವೀಪಗಳು ರಚನೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ಹರಿವು ೨೭.೭೬ಆಗಿದೆ&nbsp;ಕಿಮೀ ೩ / ವರ್ಷ, ಅದರಲ್ಲಿ ೧೧.೫&nbsp;ಕಿಮೀ ೩ ಚೀನಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಸರೋವರದ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು ೪೧೩,೦೦೦ ಆಗಿದೆ&nbsp;ಕಿಮೀ ೨ ; ಅಥವಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೨೩&nbsp; ಕಿಮೀ ೩.

ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳು  ೧೨-೧೪ ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ವೈಶಾಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ೦ CE ವರ್ಷದಿಂದ ಅವರು ೫ ನೇ ಮತ್ತು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಕನಿಷ್ಠ ನೀರನ್ನು ಕಂಡರು; ಮತ್ತು ೧೩ ನೇ ಮತ್ತು ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಗರಿಷ್ಠನಿರನ್ನು ಕಂಡರು. ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದೇಶವು ೧೫,೭೩೦ ಕಿಮೀ 2 ಆಗಿತ್ತು&nbsp; (ಪರಿಮಾಣ ೮೨.೭&nbsp;ಕಿಮೀ 3). ೧೯೦೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ, ಸರೋವರವು ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ನದಿಗಳ ತಿರುವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಪ್ಶಗೇ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಇಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಬಂಧಿತ ಕಪ್ಶಗೆ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ತುಂಬಿಸುವುದರಿಂದ ಸರೋವರದ ಅಸಮತೋಲನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೭ ರ ನಡುವೆ, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ೨.೨ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕುಸಿಯಿತು,

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (೩೪೦.೬೫ ಮೀಟರ್ AOD ) ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ತುಂಬುವ ಕಪ್ಶಗೇ ಜಲಾಶಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಜನವರಿ ೨೦೦೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಟ್ಟವು ೩೪೨.೫ ಮೀ ಗೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಮಳೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

### ನೀರಿನ ಸಂಯೋಜನೆ 
ಬಲ್ಖಾಶ್ ಅರೆ ಲವಣಯುಕ್ತ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಜಲಾಶಯದ ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಹುತೇಕ ತಾಜಾವಾಗಿದೆ, ಒಟ್ಟು ಕರಗಿದ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಸುಮಾರು ೦.೭೪ ಗ್ರಾಂ/ಲೀ, ಮತ್ತು ಮೋಡ (ಗೋಚರತೆ: ೧ ಮೀಟರ್); ಇದನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಹೂಳು ಇದೆ (ಗೋಚರತೆ: ೫.೫ ಮೀಟರ್) ಆದರೆ  ೩.೫-೬ ಗ್ರಾಂ/ಲೀ ಸಾಂದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಲವಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

## ಹವಾಮಾನ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/Lake_Balkhash%2C_2008.jpg/220px-Lake_Balkhash%2C_2008.jpg|thumb| ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರ,೨೦೦೮
ಸರೋವರದ ಪ್ರದೇಶದ ಹವಾಮಾನವು ಭೂಖಂಡವಾಗಿದೆ. ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು  ಆಗಿದೆ&nbsp;೨೪ °ಸೆ ಜೊತೆಗೆ ೩೦ °ಸೆ (೮೬ °ಫ್ಯಾ) ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ &nbsp;ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ೧೪°ಸೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ೧೩೧ ಮಿಮೀ  ಆಗಿದೆ&nbsp; ಮತ್ತು ಸಾಪೇಕ್ಷ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಸುಮಾರು ೬೦% ಆಗಿದೆ. ಗಾಳಿ, ಶುಷ್ಕ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಸಿಗೆಯ ಉಷ್ಣತೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ  - ಶೀತದಲ್ಲಿ ೯೫೦ ಮಿಮೀ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೧೨೦೦ ಮಿಮೀ ವರೆಗೆ.. ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರ ಪ್ರವಾಹಗಳು.

ದಿನಕ್ಕೆ ೧೫.೯ ಎಂ.ಜೆ/ಮೀ ೨ ಸರಾಸರಿ ವಿಕಿರಣದೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೧೦ - ೧೩೦ ಬಿಸಿಲಿನ ದಿನಗಳಿವೆ. ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕರಗುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು ೧೦-  ೧೫ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾದ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಜೊಂಡುಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಲಿ ನದಿಯ ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಡೆಲ್ಟಾದ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು - ೧೯೭೦ ರಿಂದ, ಅದರ ಪ್ರದೇಶವು ೩,೦೪೬ ರಿಂದ ೧,೮೭೬ ಕಿಮೀ ೨ ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ&nbsp;,ಹಾಗೆಯೇ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತೇವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನದಿ ತೀರದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು. ಭೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯನಾಶ ಕೂಡ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಶೇರುಕಗಳ ೩೪೨ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ೨೨ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಕೆಂಪು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲಿ ಡೆಲ್ಟಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ (ಈಗ ಬಹುಶಃ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ) ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೇಟೆಯಾದ ಕಾಡು ಹಂದಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ೧೯೪೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಕೆನಡಾದ ಕಸ್ತೂರಿಯನ್ನು ಇಲಿ ಡೆಲ್ಟಾಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು; ಇದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿತು, *ಟೈಫಾವನ್ನು* ತಿನ್ನುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತುಪ್ಪಳಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅದರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ತುಪ್ಪಳ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಾಲಾಯಿತು. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ೬೬,೭೨೪ ನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಯಿತು. ಇದು ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೨೮ - ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತಾಮ್ರದ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಉತ್ತರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಿಷ್ಕೆಕ್ ಮತ್ತು ಕರಗಂಡ ನಡುವಿನ ಮೋಟಾರುಮಾರ್ಗದ ಭಾಗವು ಸರೋವರದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಡದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರವು ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ರಾಡಾರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ತೀರವು ಬಹುತೇಕ ಜನನಿಬಿಡವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರೋವರದ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಿವೆ. ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ೧೦ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

### ಮೀನುಗಾರಿಕೆ 
ಸರೋವರದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿದೆ. ಮೀನಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು; ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ  ೨೦ ಸಾವಿರ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು,

ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಯ ಪೂರೈಕೆಯು ಹಳೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹಿಂದೆ ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೭೦ ರ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಖಾಶ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಉಲ್ಕೆನ್  ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಉಪಕ್ರಮವು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಬಲವಾದ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ೨೦೯೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಕಝಕ್ ಸರ್ಕಾರವು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಘೋಷಿಸಿತು.

### ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Balkhash_Lake_pier.jpg/220px-Balkhash_Lake_pier.jpg|left|thumb| ಬಲ್ಖಾಶ್ ನಗರದ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಪಿಯರ್
ಸರೋವರದಲ್ಲಿ, ಇಲಿ ನದಿಯ ದ್ವಾರದಿಂದ ಮತ್ತು ಕಪ್ಚಾಗೆ ಜಲಾಶಯದ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಿತ ಹಡಗು ಸಂಚರಣೆ ಇದೆ. ಮುಖ್ಯ ಪಿಯರ್‌ಗಳು ಬುರಿಲ್‌ಬೈಟಲ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಲಿಟೋಬ್. ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಮೀನು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಲಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ೯೭೮&nbsp;ಕಿಮೀ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಅವಧಿಯು ೨೧೦ ದಿನಗಳು/ವರ್ಷ.

೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಟೀಮರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ನಾಡದೋಣಿಗಳ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೯೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ೧೨೦.೦೦೦ ಟನ್ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ೩,೫೦೦ ಟನ್ ಅದಿರು, ೪೫ ಟನ್ ಮೀನು, ೨೦ ಟನ್ ಕಲ್ಲಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ೩,೫೦೦ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಬಾಲ್ಖಾಶ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು (ವರ್ಷಕ್ಕೆ). ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ೧೦೦೦ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ೪೩ ಟನ್ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು.

೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ೭ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಹಡಗುಗಳು, ೧೪ ಸರಕು ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ೧೫ ಟಗ್ಬೋಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೮೭ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಇಲಿ-ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೨೩೩,೦೦೦ ಟನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಕನಿಷ್ಠ ೫೫೦,೦೦೦ ಜಾನುವಾರು, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ೫೩ ಟನ್ ಮೀನುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೬,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

## ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/BalkhashPlaneTransaero.JPG/220px-BalkhashPlaneTransaero.JPG|left|thumb| ಸರೋವರದ ಕೇಂದ್ರ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ.
ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಲಹೆಗಾರರು ಸರೋವರದಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮ "ಅರ್ಧ" ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೯೭೨ ರಿಂದ ೨೦೦೧ ರವರೆಗೆ, ಸಣ್ಣ ಉಪ್ಪು ಸರೋವರ ಅಲಕೋಲ್, &nbsp;ಬಾಲ್ಖಾಶ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೮ ಕಿಮೀ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ಸುಮಾರು  ೧೫೦ ಕಿಮೀ ೨ ನಷ್ಟು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು  ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಉಪ್ಪು ಧೂಳು ಒಣಗಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತದೆ, ಏಷ್ಯಾದ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಲವಣಾಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹೂಳು ಸರೋವರಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ೨೦೦೦ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಸಮ್ಮೇಳನವು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿತು, ಅಲಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಫೋರಮ್ನಲ್ಲಿ,  ೨೦೦೬ ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಝಕ್ಮಿಸ್ ಅದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ೮೦ - ೯೦% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಇಲಿ ನದಿಯಿಂದ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಕಝಕ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿತವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಚೀನಾ ನಿರಾಕರಿಸಿತು.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಬಾಲ್ಖಾಶ್ - ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿರುವ ನಗರ
* ಕೊರ್ಜಿನ್ ದ್ವೀಪ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* Kazakh 'national treasure' under threat
* United Nations Environmental Programme details on Lake Balkhash
* "Central Asia: Kazakhstan, aid bodies work to save major lake" 13 March 2007

ವರ್ಗ:CS1 Russian-language sources (ru)
ವರ್ಗ:ಸರೋವರಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ