open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಪರಿವರ್ತಕಗಳು

ಒಂದು ಪರಿವರ್ತಕ ಅದರ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಮಂಡಲಗಳ ನಡುವೆ ಚೋದನೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಒಂದು ಬದಲಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ  ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಎರಡನೆಯ ಸುರುಳಿಯನ್ನು  ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ವಿವಿಧ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್  ಒಂದು ಬದಲಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ (ಇಎಮ್ಎಫ್) ಅಥವಾ ವೋಲ್ಟೇಜ್ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿವರ್ತಕಗಳು ಒಂದು ಹೆಬ್ಬೆರಳ ಗಾತ್ತ್ರದಿಂದ ನೂರಾರು ಕೆ.ಜೆ. ತೂಕದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. 

ಆದರ್ಶ ಪರಿವರ್ತಕ
ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುರುಳಿಗಳು ಹಾಗು ಎರಡನೆಯ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆದರ್ಶ ರಿಂದ ರಿಯಲ್ ಪರಿವರ್ತಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ.
ಆದರ್ಶ ಮಾದರಿ ನೈಜ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರ್ಶ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ಗಳನ್ನು
1) ಕಬ್ಬಿಣದ ನಷ್ಟಗಳು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
2) ತಾಮ್ರದ ನಷ್ಟಗಳು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂಡಕ್ಷನ್ ಕಾನೂನು
ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ ಎರಡು ತತ್ವಗಳಾಗಿವೆ:
1) ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವೊಂದು ಒಂದು ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು
2) ತಂತಿಯ ಸುರುಳಿ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದು ಸುರುಳಿ ತುದಿಗಳನ್ನು (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಇಂಡಕ್ಶನ್) ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್ ನ್ನು  ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್ ಎರಡನೇ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೋಲ್ಟೇಜ್ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುರುಳಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಂದು ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಂತೀಯ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಲೋಡ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೂಚಿಸಲಾದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ದ್ವಿತೀಯ ಸುರಳೀಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ಗೆ  ಸಂದರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಸುರಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ನೈಜ ಪರಿವರ್ತಕ
ಕೋರ್ ನಷ್ಟವು ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೧) ಒದಗಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಹಿಸ್ಟೆರಿಸಿಸ್ ನಷ್ಟ ವುಂಟಗುತ್ತದೆ.
೨) ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಯುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಡ್ಡಿ  ವಿದ್ಯುತ್ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರ
ಚೆನ್ನೈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್

thumb|ಚೆನ್ನೈ_ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
***ಚೆನ್ನೈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್*** ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ  ನಿರ್ದೇಶಿತ, ಮತ್ತು ಗೌರಿ ಖಾನ್ ಅವರ ರೆಡ್ ಚಿಲೀಸ್ ಎಂಟರ್ಟೇನ್‍ಮಂಟ್ ಹಾಗು ಯು.ಟಿ.ವಿ ಮೂವೀಸ್ ನಿರ್ಮಿತ,೨೦೧೩ರ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಸಮಯ, ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಪಡುಕೋಣೆ ನಡುವಣ, ೨೦೦೭ ರ ಬ್ಲಾಕ್‍ಬಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಓಂ ಶಾಂತಿ ಓಂ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ, ಎರಡನೆ ಸಹಯೋಗ, ಮತ್ತು ಖಾನ್ ಹಾಗು ಶೆಟ್ಟಿ ನಡುವಣ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗ

**ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗ** (ಜೂನ್ ೨೦, ೧೯೨೬ - ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೭, ೨೦೧೦) ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕ ಕಂಡ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲೊಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.   ಇವರಲ್ಲಿ  ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಗ ಅಂದರೆ ಮಲ್ಪೆ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಸಾಮಗ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರೆಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಅವರ ತಮ್ಮ ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗ. ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಗರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ, ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನಿತ್ತು ಯಕ್ಷರಂಗವನ್ನು ಸುಮಾರು 4 ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿ ಹೋದವರು.  ಸ್ವತಃ ಶೇಣೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ಟರೂ ಕೂಡಾ ಅವರನ್ನು ‘ಗುರು’ ಎಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ತಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರೋ ಶೇಣಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ತಾಳಮದ್ದಲೆಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಜೊತೆ.  ಈ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಾಮಗ ಸಹೋದರರ ತಂದೆ ಮಲ್ಪೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಸಾಮಗರು,   ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಮ್ಮನವರು.  

## ಜೀವನ
ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರಾದ ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗರು ಜೂನ್ ೨೦, ೧೯೨೬ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಓದಿದ್ದು ಮಲ್ಪೆ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆ, ಕೊಡವೂರು ಹಾಯರ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆ. ಉಡುಪಿಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಮತ್ತು  ನಂತರದಲ್ಲಿ  ಉಡುಪಿ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆ.

## ಸಾಮಗವೆಂಬ ಅನ್ವರ್ಥ ಬದುಕು
ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರನ್ನು ಹರಿದಾಸ ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗರೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥವಿದೆ. ಹಾಗೇ ನೋಡಿದರೆ, ಸಾಮವೇದದಲ್ಲಿನ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಂಡ ಶೃಂಗೇರಿ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಇತ್ತ ಬಿರುದು ‘ಸಾಮಗ ‘.  ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಂಡವರು ಈ ಈರ್ವರು ಸಹೋದರರು.

## ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ
ಯಕ್ಷಗಾನ, ಹರಿಕಥೆ, ತಾಳಮದ್ದಳೆ, ಬಯಲಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐದಾರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮಿಂಚಿ, ಅಪ್ರತಿಮ ಮಾತುಗಾರರಾಗಿ, ಅಪೂರ್ವ ವಿದ್ವತ್ತಿನಿಂದ ಮೆರೆದವರು ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರು. ಅವರು ಚಲಿಸುವ ಜ್ಞಾನಕೋಶ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ತೆಂಕು-ಬಡಗು ತಿಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತ ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸುವ ಅರಿವು ಅವರದ್ದು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕವನ್ನು ಸುಮಾರು ೨ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದವರು. ಅವರ ಕಾಂತು ಪೂಂಜನ ಪಾತ್ರವಂತೂ ಮರೆಯಲಸಾಧ್ಯವೆನಿಸಿದ್ದು.  

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹಿರಿ-ಕಿರಿಯ ಅದೆಷ್ಟೋ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿ ಅವರು ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರೂ ಹೌದು. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಕನ್ನಡ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಳ ವಿದ್ವತ್ ಹೊಂದಿದ ಸಾಮಗರು, ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಗಳ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ವಾಗ್ವೈರಿಯ ಮೂಲಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ. 

## ಸಂದ ಗೌರವ
ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗರು ಉಡುಪಿಯ ರಾಜಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರನೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅಚ್ಚರಿಯೆಂಬಂತೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ‘ಯಕ್ಷದಂಪತಿಗಳು’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಸಾಮಗರು ಮತ್ತು ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯರಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ಒಲಿದಿತ್ತು. 

## ವಿದಾಯ
ಈ ಹಿರಿಯರು  ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೭, ೨೦೧೦ರಂದು ತಮ್ಮ   84ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.  ಅವರು ಉಳಿಸಿ ಹೋದ ಕಲಾಪರಂಪರೆ, ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವಾದದ್ದು.  

## ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ನೂಪುರ ಭ್ರಮರಿ.

ವರ್ಗ: ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು
ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ

]]
:ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿನಿ ಎಂಬ ಈ ಹೆಣ್ಣು  ಮೀನಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳು. ಮುಂದೆ ಪರಾಶರಮುನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ವೇದವ್ಯಾಸ ಮಹರ್ಷಿ ಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಪರಾಶರ ಮುನಿಯು ನಿನಗೆ "ಮುನ್ನಿನ ಕನ್ನ್ಯೆತನ ಕೆಡದಿರಲಿ" ಎಂಬ ವರದೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಆಕೆಗೆ ಕನ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿಯೋಜನಾ ಗಂಧಿ, ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಆಕೆಗಿವೆ.

:ಆಕೆ ಮುಂದೆ ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ  ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜನ್ನು  ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅವಳ ತಂದೆ ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ಕೆಲವು ಶರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಗಂಗೆಯ ಮಗ ದೇವವ್ರತ ಅಥವಾ ಭೀಷ್ಮ ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ.ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾಗಂದಿ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿಗೆ ಚಿತ್ರಾಂಗದ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯರೆಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.

:ಚಿತ್ರಾಂಗದ (ಕಲ್ಕಿಯ ಆಗಮನವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋಗಿ) ಅವನ ಹೆಸರಿನ ಗಂಧರ್ವನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ.ಚಿತ್ರಾಂಗಧನೆಂಬ ಗಂಧರ್ವನು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕಂಡಿರವುದರಿಂದ ಸಿಟ್ಟುಗೊಂಡು ಹೆಸರು ಬದಲಿಸಿಕೊಖೊಳ್ಳಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ; ಒಪ್ಪದಿದಾಗ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. . ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ ಅಂಬಿಕೆ, ಅಂಬಾಲಿಕೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸತ್ಯವತಿ ತನ್ನ ಮಗ ವೇದವ್ಯಾಸರನ್ನು ನಿಯೋಗದಿಂದ ಅಂಬಿಕೆ, ಅಂಬಾಲಿಕೆಯರ  ಮೂಲಕ ಸಂತಾನ ಕೊಡಲು ಕೋರುತ್ತಾಳೆ; ಅವರಿಂದ ದೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಪಾಂಡು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ ; ಹೀಗೆ ತನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ.

*ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶ :- ಮತ್ಸಗಂಧಿ ಮತ್ತು ಪರಾಶರ ಮಹರ್ಷಿ ಗೆ ಹುಟ್ಟಿದವರು -  ವೇದವ್ಯಾಸ ಮಹರ್ಷಿ.ಇವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ -ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣ ; ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದುದರಿಂದ ದ್ವೈಪಾಯನ
*ಯೋಜನಾಗಂಧಿ -(ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ)-ಸತ್ಯವತಿ ಮತ್ತು ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜರ ಮಕ್ಕಳು;(ಹುಟ್ಟಿದವರು) -   ಚಿತ್ರಾಂಗದ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ
(ಪರಾಶರಮುನಿಯನ್ನು ಕೂಡುವ ಮೊದಲು ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ-ಮೈ ಮೀನಿನ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು; ಪರಾಶರರು ಇನ್ನು ಯೋಜನಗಂಧಿಯಾಗೆಂದು ಹರಸಿದರು ; ನಂತರ ಅವಳು ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳವಳಾದಳು; ಶಂತನುವನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ನಂತರ ಅವಳ ಹೆಸರು ಸತ್ಯವತಿಯೆಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಮಕರಣಮಾಡಲಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಶೀತಕಯಂತ್ರ

ವಿರುವ ಒಂದು ಪಕ್ಕಪಕ್ಕದ (ಸೈಡ್-ಬೈ ಸೈಡ್) ಶೀತಕ]]
**ಶೀತಕಯಂತ್ರ**ವು (ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ **ಫ಼್ರಿಜ್**) ಉಷ್ಣ ನಿರೋಧಕ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಫ್ರಿಜ್‍ನ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಕೋಣೆಯ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ತಂಪಾಗಿಸಲು ಫ್ರಿಜ್‍ನ ಒಳಗಿನಿಂದ ಅದರ ಬಾಹ್ಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಶಾಖವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ (ಯಾಂತ್ರಿಕ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ, ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ) ಶಾಖದ ಪಂಪನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತು. ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹ ತಂತ್ರ. ಸೀಮಿತ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಶೀತಕಯಂತ್ರವು ಹಾಳಾಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳು
ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿ

**ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿ ** ಎಂಬುದು ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಹೊರಗಡೆ ತೂಗುಬಿಡುವ ಒಂದು ಅಲಂಕಾರಿಕ ದೀಪ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದವರು ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೂಗುಬಿಡುವ ನಕ್ಷತ್ರದೀಪದಂತೆಯೇ ಹಿಂದೂಗಳು ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೂಗುಬಿಡುವ ದೀಪ ಇದಾಗಿದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗೂಡು, ಆಕಾಶದೀಪ ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೂಡುದೀಪ ಅಂತಲೂ ಇದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  

ಮೊದಲು ಬಿದಿರಿನ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಅಸ್ತಿಪಂಜರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಣ್ಣದ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅದರೊಳಗೆ ಒಂದು ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿ ತಯಾರು. ಮೊದಮೊದಲು ನಕ್ಷತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದ ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಯು, ಈಗ ಬೇರೆಬೇರೆ ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ದೀಪಾವಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿಯಂದು ಮನೆಯ ಹೊರಗಡೆ ತೂಗು ಹಾಕಲ್ಪಡುವ ಈ ದೀಪ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸವಿಡೀ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.  ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮನೆಯ ಹೊರಗಡೆ ತುಂಬಾ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಈ ದೀಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಬಂದು ಹಬ್ಬದ ಖುಶಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇತ್ತು.  

ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೂಡುದೀಪ ನಿರ್ಮಿಸಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಡುವ 'ಗೂಡುದೀಪ ಸ್ಪರ್ಧೆ'ಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಸಂಪ್ರದಾಯ
ತಿಮ್ಮೇಶಪ್ರಭು ಉದ್ಯಾನ

ಎಂ.ಕೆ.ತಿಮ್ಮೇಶಪ್ರಭು ಉದ್ಯಾನವನ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗವಿಪುರ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಗವಿಪುರ ಬಡಾವಣೆಯ ಗವಿಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಉದ್ಯಾನವನವನವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಿವ‍ಹಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆನ್ನಲಾದ ಏಕ ಶಿಲಾ ಛತ್ರಿ ಇದೆ.  ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಹರಿ ಮತ್ತು ಹರರನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವ ಹರಿಹರ ದೇವಾಲಯ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಗಿತ ಕಾರಂಜಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ವಾರಾಂತ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
--

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ವಿಶ್ವ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ದಿನ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಎಪ್ರೀಲ್ ೨೩ರಂದು **ವಿಶ್ವ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ದಿನ** (ಇದನ್ನು *ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ದಿನ* ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ). ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ (ಯುನೆಸ್ಕೋ) 1995ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಓದುವಿಕೆ, ಪ್ರಕಾಶನ ಮತ್ತು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಯುನೇಸ್ಕೊ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮ, ಓದಿನ ಖುಷಿ ಅಥವಾ ಗಮ್ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಲೇಖಕನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಹಂಬಲ ಹೊಂದಿದೆ. ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕಾನೇಕ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು-ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವೇದಿಕೆಗಳು ಈ ದಿನಾಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಓದುವಿಕೆಯ ಮಹತ್ವ ಸಾರಲಿವೆ. ಈ ದಿನದಂದು ವಿಲಿಯಮ್ ಶೆಕ್ಸ್ಪಿ‍ಯರ್ ರವರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಆಚರಿಸುವರು.

ವರ್ಗ:ಏಪ್ರಿಲ್‍ನ ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಪ್ರಿಲ್
ಹಾರುವ ಓತಿ

ಹಾರುವ ಓತಿ( Draco dussumieri )ಮರದಿಂದ ಮರಕ್ಕೆ ಹಾರಬಲ್ಲ ಸರಿಸೃಪಗಳ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ಧು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ದ. ಏಷ್ಯಾದ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಡಿಕೆ ತೋಟ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನ ಜೀವಿಗಳ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಮುಂಗಾಲಿನಿಂದ ಹಿಂಗಾಲಿನವರೆಗೆ ಪೊರೆಯಂತಹ ರೆಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪುಟ್ಟಕಾಲುಗಳು ಹಾಗು ಉದ್ದನೆಯ ಬಾಲ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮರದಿಂದ ಮರಕ್ಕೆ ಹಾರಲು ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚಾಚುವುದರ ಮೂಲಕ ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 

## ಕಾಣಸಿಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು:
*ಕರ್ನಾಟಕ
*ಕೇರಳ
*ತಮಿಳುನಾಡು
*ಗೋವಾ 
*ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ
*ದ. ಏಷ್ಯಾ ಕಾಡುಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು:

ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಕೂರ್ಮಗಡ

**ಕೂರ್ಮಗಡ** ನೂರು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ ದ್ವೀಪ. ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರವಾರ ಬಂದರಿನಿಂದ ಕೆಲವು ಕಿ.ಮೀ.ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೂರ್ಮ ಎಂದರೆ ಆಮೆ. ಗಡ ಎಂದರೆ ಗುಡ್ಡ. ಗುಡ್ಡ ಆಮೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕೂರ್ಮಗಡ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ಗುಡಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ **ನರಸಿಂಹಗಡ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಸಾವಿರಾರು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಹತ್ತಲು ಕಾಲುದಾರಿಯಿದೆ. ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ದಾರಿ ಕೊರೆಯಲಾಗಿದೆ.

## ನರಸಿಂಹ ಗುಡಿ
ಕೂರ್ಮಗಡದಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ಗುಡಿ ಇದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಲ ಕಡವಾಡ. ಇದು ಕಾರವಾರ-ಕೈಗಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಬಂದರೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ಐತಿಹ್ಯ ಇದೆ. ಒಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಡವಾಡ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಧು ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುವಾಗ ಅವರಿಗೊಂದು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ' (ಅಂದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರದ ಒಂದು ಚಿನ್ಹೆ) ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಭೋವಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನೊಬ್ಬನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೂರ್ಮಗಡದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಕೂರ್ಮಗಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಭೋವಿ ಜನಾಂಗದವ ನೀರಿನೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಆತ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ನರಸಿಂಹನೇ ಪ್ರಮುಖ ದೇವರು.  ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ಡಿಸೆಂಬರ ಅಥವಾ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪುಷ್ಯ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುವ ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗೋವಾ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಭಕ್ತ ಸಮುದಾಯ ಬರುತ್ತದೆ., 
.

## ಪ್ರವಾಸ
ಈ ದ್ವೀಪ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಮರಳಿನ ತೀರವಿದೆ. ಕೂರ್ಮಗಡದಲ್ಲಿ ಕಡಿದಾದ ಗುಡ್ಡ ಏರಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಕೂಡ ಇದೆ. ಊಟ-ತಿಂಡಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಮಾರ್ಚ್ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ. ಜಾತ್ರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದರೆ ಅಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕಾರವಾರದಿಂದ ಗೋವಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಕಾಳಿ ನದಿ ಸೇತುವೆ ಬಳಿ ಬಂದರೆ ದೋಣಿಗಳು ಕೂರ್ಮಗಡಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.

## ದೂರ ವಿವರ
ಕಾರವಾರದ ಬಂದರಿನಿಂದ 6 ಕಿ.ಮೀ., ಕೋಡಿಭಾಗದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಭಾಗದಿಂದ ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ. ಹಾಗೂ ಕಾರವಾರದ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ 4 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಪಣಜಿ -100 ಕಿಮೀ, ಬೆಂಗಳೂರು - 525 ಕಿ.ಮೀ, ದಾಂಡೇಲಿ -117 ಕಿ.ಮೀ, ಮಂಗಳೂರು -268 ಕಿ.ಮೀ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-160 ಕಿ.ಮೀ., ಬೆಳಗಾವಿ - 167 ಕಿ.ಮೀ. ಕೂರ್ಮಗಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ದೋಣಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕು.

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ಕಾರವಾರ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಹೊರಸಂಪರ್ಕಗಳು
* ಕೂರ್ಮಗಡ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಜನಜಾತ್ರೆ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ, ೦೬/೦೧/೨೦೧೫
* ಅಂಕೋಲಾ ಕಾರವಾರ ಸುತ್ತಾ ಮುತ್ತಾ

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು

## ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು
ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಯೋಧನೊಬ್ಬ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮಾಸ್ತಿಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕದಂಬರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ವಾಡಿಕೆಯು ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಶಿಲೆಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯೋಧನು ವೀರಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ ಕಾರಣವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೬೫೦ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.

## ರೂಪ/ವಿನ್ಯಾಸ
ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿವೆ. ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿರುವ (ಮೇಲ್ಭಾಗದ) ಚಿತ್ರವು ಪರಾಕ್ರಮದ ಸಂಕೆತದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಹೋರಾಟ ನೆಡೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ನಾಯಕನು ಬಿದ್ದಂತೆಯೂ, ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಬಂದು ಅವನನ್ನು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವಂತೆಯೂ ಇರುವ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಿಂದ ಶಿಲ್ಪವು ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಕೆಳಗೆ ಶಾಸನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳ ಒಂದು ನೋಟ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗದ್ಯದ ನೇರ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ದೊರಕಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಂತ ಅರಸನ ಹೆಸರು, ಬಿರುದುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನವು ರಚಿತವಾದ ಕಾಲ ಮೊದಲು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ವೀರಗಲ್ಲಿನ ನಾಯಕನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಆತ ಮಡಿದು ದೇವಲೋಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುವ ಬಗೆ-ಇವುಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯು ಬರುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲೇ ಇಡೀ ಶಾಸನದ ತಿರುಳನ್ನು ಹೇಳುವ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗದ್ಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ವೀರಗಲ್ಲಿಗೆ 
ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನವು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.

ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ  ವೀರಗಲ್ಲುಗಳ ಗದ್ಯ ನಿರೂಪಣೆಯು ಈ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

**ಜಿತೇನ ಲಭ್ಯತೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಮೃತೇನಾಪಿ ಸುರಾಂಗನಾ | ಕ್ಷಣವಿಧ್ವಂಸಿನಿ ಕಾಯೇ ಕಾ ಚಿಂತಾ ಮರಣೇ ರಣೇ**

ಇದರ ಅರ್ಥ ಹೀಗಿದೆ - **ಗೆದ್ದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಒಲಿಯುತ್ತಾಳೆ, ಮಡಿದರೆ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಬರುತ್ತಾರೆ.  ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಅಳಿಯುವ ಈ ದೇಹಕ್ಕೆ, ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಅಳಿಯುವೆನೆಂಬ ಕೊರಗೇಕೆ ?** ಇದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ವೀರಯೋಧರ ಮಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಹ ವೀರಮರಣವನ್ನು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಸಾದರಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

## ಚಿತ್ರಗಳು

Image:Veeragallu.jpg|ಒಂದು ವೀರಗಲ್ಲು
Image:Herostone in Siddhesvara Temple at Haveri.jpg|ಹಾವೇರಿಯ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ವೀರಗಲ್ಲು. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ. ಕರ್ನಾಟಕ
File:Virgal (hero stone) in Kedareshvara temple at Balligavi 3.JPG|ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೮೬ ರ ಕಾಲದ ಇನ್ನೊಂದು ವೀರಗಲ್ಲು. ಬಳ್ಳಿಗಾವೆ. 
File:Virgal (hero stone) in Kedareshvara temple at Balligavi 1.JPG|ಕ್ರಿ.ಶ.1160 ರ ಕಾಲದ ಕಲಚೂರ್ಯರ ಬಿಜ್ಜಳ ರಾಜನ ಕಾಲದ ವೀರಗಲ್ಲು. ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ಬಳ್ಳಿಗಾವೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲ : ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಕಾ ಕರ್ನಾಟಕ

ಚಿತ್ರಗಳು http://en.wikipedia.org/wiki/Hero_stone

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ಜಬ್ ತಕ್ ಹೆ ಜಾನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಜಬ್ ತಕ್ ಹೆ ಜಾನ್*** ಒಂದು ೨೦೧೨ರ ಯಶ್ ಚೋಪ್ರಾ ನಿರ್ದೇಶಿತ, ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯ ಚೋಪ್ರಾ ಬರೆದು, ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣ ಲಾಂಛನ ಯಶ್ ರಾಜ್ ಫ಼ಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೇಮ ನಾಟಕಾಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್, ಕಟ್ರೀನಾ ಕೈಫ಼್ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಕಾ ಶರ್ಮಾ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಕೈಫ಼್ ನಡುವಣ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ಖಾನ್ ಹಾಗು ಶರ್ಮಾಗೆ ಎರಡನೇ ಸಹಯೋಗ (ಅವರು ಹಿಂದೆ ೨೦೦೮ರ ಚಿತ್ರ *ರಬ್ ನೇ ಬನಾ ದೀ ಜೋಡಿ*ಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು). ಯಶ್ ಚೋಪ್ರಾ *ವೀರ್-ಜ಼ಾರಾ*ದ ಎಂಟು ವರ್ಷ ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೨ರಂದು ಅವರ ಮರಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಾಪುರ

{{Infobox
|bodyclass=vcard
|aboveclass=fn org
|above= **ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಿಜಾಪುರ**
|subheader=
|image=
|label5= ಸ್ಥಾಪನೆ 
|data5 = ೧೯೮೩
|label15= ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರು
|data15 =
|label23= ಸ್ಥಳ
|data23 = ಬಾಗಲಕೋಟ ರಸ್ತೆ,  ಬಿಜಾಪುರ
|label24= ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ
|data24 = ೫೦೦
{}
|label25= ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ
|data25 = 
|label26= 
|data26 = 
|label27= ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ|ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ
|data27 =
}}

**ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ**ವು ಬಿಜಾಪುರ  ನಗರದಲ್ಲಿ ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು **ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)**ಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.

## **ವಿಭಾಗಗಳು**
# **ವಾಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್**
# **ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್**
# **ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್**
# **ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿದುನ್ಮಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್**
# **ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್**
# **ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್**

## **ಆವರಣ**
ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು  **೨೦ ಎಕರೆ** ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು ಮೈದಾನ ಇದೆ. 

## **ಗ್ರಂಥಾಲಯ**
ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಹಾಗೂ  ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

## **ಪ್ರವೇಶ**
ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ.  ಮತ್ತು  ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ, ಕಲಾ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಕುಣಿಗಲ್ ನಾಗಭೂಷಣ್

**ಕುಣಿಗಲ್ ನಾಗಭೂಷಣ** (ಜನನ: ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೪೫ - ಮರಣ: ಜೂನ್ ೨೩, ೨೦೧೩) ಅವರು ನಟರಾಗಿ, ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ, ಸಹನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಮಾಡಿರುವ ಇವರು, ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ, ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲೂ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಹಾಸ್ಯನಟರಾಗಿ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ ಇವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ.
## ಜೀವನ
6೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ  ನಾಂದಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಹನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರು, 70ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದರು. ಆಶೀರ್ವಾದ ಹಾಗೂ ಬಾಳು ಜೇನು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರ ಹೊರತಾಗಿ ಇವರು ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆಕಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಾದರು. ಇವರು ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಸಿನಿಮಾ  'ಸಿಂಹ ಜೋಡಿ'. 80 ಹಾಗೂ 90ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಸಂಭಾಷಣೆಕಾರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ನಾಗಭೂಷಣ್ ಅವರಿಗೆ ನವರಸ ವಿಶಾರದಾ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಒಲಿದುಬಂತು. ಸಹೋದರರ ಸವಾಲ್, ಸಿಂಹದ ಜೋಡಿ, ಎಸ್‍..ಪಿ. ಸಾಂಗ್ಲಿಯಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.  ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್, ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್, ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ನಟರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು.

## ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು 
* ಸಿಂಹದ ಜೋಡಿ
* ಗಣೇಶನ ಮದುವೆ 
* ಗೌರಿ ಗಣೇಶ
* ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳ್ಬೇಡಿ
* ಗೋಲ್‌ಮಾಲ್ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣಾ ಕರ್ತೃ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಗೌರಿ ಗಣೇಶ, ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳ್ಬೇಡಿ) ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 

## ನಿಧನ 
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಧುಮೇಹದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು ಜೂನ್ ೨೩, ೨೦೧೩ರಂದು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು . 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಭಾಷಣೆ ರಚನೆಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ಮೇಘಸ್ಫೋಟ

***ಮೇಘ ಸ್ಫೋಟ***ವೆಂದರೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ನೀರಿನ ಮೋಡ ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿ ಅದು ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆಲೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯುವುದು.  ಈ ಸುರಿಯುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಗುಡುಗು, ಸಿಡಿಲುಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಆಲಿಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಾರೀ ಮಳೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯ ಮಳೆ ಬೀಳುವುದು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳು.  ಆದರೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಮಾತ್ರ ಭಾರಿ ಭೀಕರ.  ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳ ಸುರಿಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಇದು ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲುದು.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬರುವ, ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಕಾಲ ಇರುವ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆಗೆ  ಮೇಘ ಸ್ಫೋಟ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರ  ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಘಂಟೆಯಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಮಿಮೀ (೩.೯೪ ಇಂಚು)ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ.  ಈ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಮೋಡದ ಎತ್ತರ ಭೂಮಿಯಿಂದ ೧೪ ಕಿಮಿ ವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ.  ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ೨೦ಮಿಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ.  ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲೇ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹದ ವಾತಾವರಣ ಉಂಟಾಗುವುದು.

## *ಮೇಘ ಸ್ಫೋಟದ ಪ್ರಕರಣಗಳು*
*ಒಂದು ಅಂಗುಲ(inch)=೨೫.೪ ಮಿ.ಮೀ.

----
ಉಲ್ಲೇಖ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ (ಯುಜಿಸಿ) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸಮನ್ವಯತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ 1956ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜುಗಳ ವಿಕಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಧನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ಖ್ಯಾತ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾದ ಪ್ರೊ.ವೇದ ಪ್ರಕಾಶ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗದ ಅದ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ೧೮ ಜನೇವರಿ ೨೦೧೩ರಂದು ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಪುಣೆ, ಭೋಪಾಲ್, ಕೊಲ್ಕತ್ತ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಗುವಾಹಾಟಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಛೇರಿಗಳಿವೆ.

೧೯೪೫ನಲ್ಲಿ ಈ ಆಯೋಗ ಅಲಿಘರ್ ಬನಾರಸ್ ಮತ್ತು ದೆಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾಲಯಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ನಂತರ ೧೯೫೨ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೂ ಆಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
-----
ಉಲ್ಲೇಖ

ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ರಂಗಶಂಕರ

ರಂಗ ಶಂಕರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಸರಾಂತ ರಂಗಭೂಮಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೆ.ಪಿ.ನಗರ ದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ೨೦೦೪ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಸಂಕೇತ ಟ್ರಸ್ಟ್  ರವರು ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸಭಾಂಗಣವು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ನಟರಾಗಿದ್ದ ಅವರ ದಿವಂಗತ ಪತಿ ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ನಾಗ್‍ರಿಂದ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ರಂಗಮಂದಿರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಜಾಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ  ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕನಿಷ್ಟ "ಒಂದು ದಿನ ಒಂದು ದಿನ" ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ವಾರದಲ್ಲಿ ಆರು ದಿನಗಳು (ಸೋಮವಾರ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ). ಅದರ ವಾರ್ಷಿಕ ರಂಗಭೂಮಿ ಉತ್ಸವ ದೇಶದಾದ್ಯಂತದ ನಗರ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಉತ್ತಮ  ಪ್ರಚಾರ  ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ 2,700 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಇನ್ನೂ 20 ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕಗಳು ನಡೆದಿವೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ಅವರ ಕನಸು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಥಿಯೇಟರ್ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಒಂದು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ  ರಂಗಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವದಾಗಿತ್ತು . 1990 ರಲ್ಲಿ ಶಂಕರ್ ಅವರ ದುರಂತ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಂಕೆತ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಧಾನ ರಂಗಮಂದಿರವಾದ ರಂಗ ಶಂಕರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ  ಕೆಲಸವನ್ನು  ಪ್ರಾರಂಭ  ಮಾಡಿದರು. 1994 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ 30 ವರ್ಷಗಳ ಲೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಜೆಪಿ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಕೆತ್  ಟ್ರಸ್ಟ್ಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. 

ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಿಧಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, 2001 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.ಸುಮಾರು ₹ 3 ಕೋಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಥಿಯೇಟರ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಂದ ₹ 5 ರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ದೆಣಿಗೆ  ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು.ರಂಗ ಶಂಕರ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಶರುಖ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 2004 ರಂದು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.

## ಉದ್ದೇಶಗಳು 
ರಂಗ ಶಂಕರವು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈಯ ಪೃಥ್ವಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗುರಿಗಳು

*ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ನಾಟಕಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ.

*ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀನ ರಂಗಭೂಮಿ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ.

*ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು  ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

*ಥಿಯೇಟರ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಥಿಯೇಟರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಖಾಸಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ

ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ
ಕಾರಂಜಿ ಕೆರೆ

**ಕಾರಂಜಿ ಕೆರೆ** ಮೈಸೂರು ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಮೃಗಾಲಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ರೀಜನಲ್ ಮ್ಯೂಜಿಯ್ಂ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಇದೆ. ಈ ಕೆರೆಯ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶ  ೯೦ ಎಕರೆಯಷ್ಟು  ಇದ್ದು  ೫೫ ಎಕರೆ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಈ ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪರಿಸರ ಉದ್ಯಾನವನ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿಟ್ಟೆ  ಮತ್ತು ಹಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಉದ್ಯಾನವನವಿದೆ. ಈ ಕೆರೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ರಶೀದಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೦೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ದಿನದ ಆದಾಯವನ್ನು  ಮೈಸೂರು ಮೃಗಾಲಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು
ಎಸ್.ಜಿ.ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ

## ಜನನ
**ಪ್ರೊ.ಎಸ್.ಜಿ.ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ**ಹುಟ್ಟಿದ್ದು 19.11.1946 ರಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಗುರುಸಿದ್ದಯ್ಯ,  ತಾಯಿ:ಶ್ರೀಮತಿ ರೇವಕ್ಕ

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ: ಪ್ರಾಥಮಿಕ - ಸಿಂಗಾಪುರ (ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕು)
ಪ್ರೌಡಶಾಲೆ: ಶ್ರೀರಾಂಪುರ, ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕು
ಬಿ.ಎ: ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ತುಮಕೂರು
ಬಿ.ಎ.ಆನರ್ಸ್: ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಬೆಂಗಳೂರು
ಎಂ.ಎ: ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಬೆಂಗಳೂರು

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
### ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ
# ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಗಂಗಾ ಕಾಲೇಜು, ತುಮಕೂರು
# ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಸಿಂಧನೂರು
# ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಮಡಿಕೇರಿ
# ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜು, ತುಮಕೂರು
# ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಕೊರಟಗೆರೆ

### ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ
# ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನ ಹಳ್ಳಿ
# ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಮಧುಗಿರಿ
# ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜು, ತುಮಕೂರು

### ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ
# ತುಮಕೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ 5 ವರ್ಷ ಸೇವೆ.
# ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 2005 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ.

## ಕೃತಿಗಳು
### ಕಾವ್ಯ
# ಗಾಲ್ಫ್ ಉಬ್ಬಿನ ಮೇಲೆ
# ಕಾಡುವ ಬೇಲಿ ಹೂ
# ಅವಳೆದೆಯ ಜಂಗಮ (ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನಿತ ಕೃತಿ)
# ಸೊಲ್ಲು ಫಲವಾಗಿ (ಪು.ತಿ.ನ. ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ)
# ಮರುಜೇವಣಿ (ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನಿತ ಕೃತಿ)
# ಅಕ್ಕರೆಬಳಗ (ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ)
# ಬೀದಿ ಅಲ್ಲಮ
# ಕಾಯ ಮಾಯದ ಹಾಡು
# ಉರಿವ ಬತ್ತಿ ತೈಲ
# ಅರಿವು ನಾಚಿತ್ತು                     
# ನೆನಪು ದಯಾದಿ

### ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ
# ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ - ಒಂದು ಓದು
# ಎಡೆಗುಂಟೆ ಗೆಣೆಸಾಲು.
# ಕೇಡಿಲ್ಲವಾಗಿ.
# ಸಾಲಾವಳಿ.
# ನಿಶ್ಯಬ್ದದ ಜಾಡು
# ಕಣ್ಣಗಾಯದ ಕಾಳುದಾರಿಗಳು

### ಅನುಭವ ಕಥನ
*ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಜಗತ್ತು

### ನಾಟಕ
# ದಂಡೆ                            
# ನೆತ್ತಮನಾಡಿ
# ದಾಳ (ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನಿತ ಕೃತಿ)
# ಅನ್ನದಾತ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೌರವ
# ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ ೩ಬಾರಿ
# ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
# ಪು.ತಿ.ನ. ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ರಥಶಿಲ್ಪಿ ಪರಮೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯ

**ಪರಮೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯ** ಅವರು ರಥಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿ, ಅಪರೂಪದ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಜೀವನ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ರಥ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂತತಿಯ ನಾಲ್ಕೈದು ಕುಟುಂಬದವರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಪರಮೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರು  ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನೂಲೇನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ೨೪, ೧೯೨೪ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಮಾನಾಚಾರ್ಯರು, ತಾಯಿ ವೀರಮ್ಮನವರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ಪರಮೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರು ಬೆಳೆದದ್ದು ಸೋದರ ಮಾವಂದಿರಾದ ಕೆಂಚವೀರಾಚಾರ್ಯ, ಕಾಳಾಚಾರ್ಯರ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ.

## ವಿಗ್ರಹ ಕೆತ್ತನೆ ಕಾಯಕ
ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಮರಗೆಲಸದೊಡನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಬದುಕು ಪರಮೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರದು. ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ, ವಿಗ್ರಹ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸದ ಅಭ್ಯಾಸ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ಕೈಗೂಡಿತು. ಸೋದರ ಮಾವನ ಮಗ ಮೌನಾಚಾರ್ಯರೊಡನೆ ಹೊಸದುರ್ಗದ ಬಳಿಯ ನೀರಗುಂದದ ಭೈರವೇಶ್ವರ ರಥದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಥ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಪರಮೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರು, ಅಜ್ಜಹಳ್ಳಿಯ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರವೀಣರಾದ ನಾಗೇಂದ್ರಾಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಶಿಲ್ಪ ರಚನೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ  ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಪಡೆದರು. ಮಾವಂದಿರಾದ ಕೆಂಚವೀರಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಶಿಲೆ, ಚಿನ್ನ-ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಎರಕದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರಕಿತು.

## ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಥದೊಳಗಿರುವ ದೇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳು 
*ಪರಮೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ರಥ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಒಂಟಿಕೊಪ್ಪಲಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ಸ್ವಾಮಿ ರಥ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. 22½ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಈ ರಥದ ಸುತ್ತಲೂ ಕುಸುರಿ ಕೆತ್ತನೆಯಿಂದ ಜೀವ ತುಂಬಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಮುಂದೆ ಪರಮೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರು ಹಲವಾರು ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೆತ್ತಿರುವ ದೇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳೆಂದರೆ-
# ಚಳ್ಳಕೆರೆ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ, 
# ವಿನಾಯಕ, 
# ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಅಂಬಾ ಭವಾನಿ, 
# ಬಳ್ಳಾರಿಯ ವೇಣುಗೋಪಾಲ,
#  ಹೊಳಲೂರಿನ ವೀರಭದ್ರ 
# ದೇವಾ ಹಳ್ಳಿಯ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, 
# ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ವೀರಭದ್ರಸ್ವಾಮಿ, 
# ತರಿಕೆರೆಗೆ ಪಂಚ ಲೋಹದ ಬನಶಂಕರಿ, 
# ಮಳವಳ್ಳಿಯ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಳಿ. ಮುಂತಾದ ಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪುರುಷರ ಬಗ್ಗೆ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ-

## ಪರಮೆಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳು
# ಸಿದ್ಧರೂಢ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, 
# ಹರ್ಡೇಕರ್‌ ಮಂಜಪ್ಪ, 
# ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ 
# ಮರುಳು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ, 
# ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌, 
# ಗಂಜಿ ವೀರಪ್ಪ ಮುಂತಾದವರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಶಿಲ್ಪರಚನೆ ಮುಂತಾದವು ಪರಮೆಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳು.

## ರಥ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು
ಇದಲ್ಲದೆ-
# ಯಗಚಿಯ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಸ್ವಾಮಿ ರಥ, 
# ಬಿಂಡಿಗನವಿಲೆ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ಸ್ವಾಮಿರಥ. 
# ಹಂಪೆ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಸ್ವಾಮಿ ರಥ, 
# ನಾಯ್ಕರ ಹಟ್ಟಿಯ ತಿಪ್ಪೆರುದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ರಥ ಮುಂತಾದ ರಥಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅವರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ರಥ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಾಗಿವೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೌರವಗಳು
ಪರಮೆಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ-
#  1995ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 
# ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಜಕಣಾಚಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. .

## ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಕಣಜ

ವರ್ಗ:ಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಥಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ರಾಜು ತಾಳಿಕೋಟಿ

**ರಾಜು ತಾಳಿಕೋಟಿ**ಯವರು (ಜನನ ೧೯೬೩ ಮರಣ ೧೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫) ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಸ್ಯ ನಟ. (ಮೂಲ ಹೆಸರು: ರಾಜೇಸಾಬ ಮಕ್ತುಮಸಾಬ್ ತಾಳಿಕೋಟಿ). ಇವರು ಮೂಲತಃ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಿಕ್ಕಸಿಂದಗಿ ಗ್ರಾಮದವರು. ತಾಳಿಕೋಟೆ ಅವರು 13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಂದು ತಮ್ಮ 62 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.

ಇವರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಳಿಕೋಟಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಖಾಸ್ಗತೇಶ್ವರ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿ, ತಾಳಿಕೋಟಿಯ ಮಾಲಿಕರು.
ಇವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಾಟಕಗಳು **ಕಲಿಯುಗದ ಕುಡುಕ**, **ಕುಡುಕರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ**ಅಸಲಿ ಕುಡುಕ, ಈ ನಾಟಕಗಳ ಆಡಿಯೊ ಕ್ಯಾಸೆಟಗಳನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಜನನ ೧೯೬೩ ಮರಣ ೧೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ ಮೈಲಾರ ಬಾದಾಮಿ ಬನಶಂಕರಿ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಾಟಕದ ಟೆಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು

## ನಟಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
**ಪಂಜಾಬಿ ಹೌಸ್* (2002)
**ಮನಸಾರೆ* (2009)
**ಪಂಚರಂಗಿ* (2010)
**ಜಾಕಿ* (2010)
**ಸುಗ್ರೀವ* (2010)
**ಅಪ್ಪು ಅಂಡ್ ಪಪ್ಪು* (2010)
**ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ* (2011)
**ಲೈಫು ಇಷ್ಟೇನೆ* (2011)
**ರಾಜಧಾನಿ* (2011)
**ಅಲೆಮಾರಿ* (2012)
**ಮೈನಾ* (2013)
**ಟೋಪಿವಾಲಾ* (2013)
**ವೀರ* (2013)
**ಪಾಥರಗಿತ್ತಿ*  (2015)
**ಯು ದಿ ಎಂಡ್ ಎ* (2016)
**100* (2021)
**ಶ್ರೀಮಂತ* (2023)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಜನ್ಮದಿನ

ಮೋಂಬತ್ತಿಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಂಗ್ಲ ಜನ್ಮದಿನದ ಶುಭಾಶಯವನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸುತ್ತವೆ|thumb|250px
**ಜನ್ಮದಿನ**ವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಜನನದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ದಿನ. ಜನ್ಮದಿನಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಲವುವೇಳೆ ಉಡುಗೊರೆ, ಪಾರ್ಟಿ, ಅಥವಾ ಪರಿವರ್ತನಾ ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ. ಜನ್ಮದಿನದ ಆಚರಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟು ವಯಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಗಳು
ರೀಜನಲ್ ಮ್ಯೂಜಿಯ್ಂ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ

**ರೀಜನಲ್ ಮ್ಯೂಜಿಯ್ಂ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ** ಮೈಸೂರುನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಗಿಡ, ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ೨೦ ಮೇ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕಾರಂಜಿ ಕೆರೆ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದು  ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲಗುರುತನ್ನು  ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು
ಬನಹಟ್ಟಿ

**ಬನಹಟ್ಟಿ** ನಗರವು ಕೃಷ್ಣ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಜಮಖಂಡಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೧೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪುರಸಭಾ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಬನಹಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರಬಕವಿ ಪುರಸಭೆಗಳು ಒಂದು ಪುರಸಭೆಯಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು. ಇದು ರಬಕವಿ, ರಾಮಪುರ ಮತ್ತು ಹೊಸೂರು ಊರುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ೧೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ ರಂದು ತಾಲೂಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತೆ ಅದು ೧ ಜನವರಿಯಿ೦ದ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಂಡಿತು.

ಬನಹಟ್ಟಿ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ೦ದ ವಿದ್ಯುತ ಮಗ್ಗದಿ೦ದ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗದಿ೦ದ ಆವೃತವಾದ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ನಗರಗಳಿಗೆ ರಫ಼್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಛಿನ ೨೨,೦೦೦ ವಿದ್ಯುತ ಮಗ್ಗಗಳಿವೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಕಾಡಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ವಿರಭಧ್ರೆಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಶಂಕರ್ಲಿಂಗ್ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಪ್ರಸಿಧ್ಧವಾಗಿವೆ. ಬನಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕಾಡಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರ ತೆರನ್ನು ಬಹು ವಿಜ್ರ೦ಭನೆಯಿ೦ದ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತ ಏಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

## **ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ** 
ಬನಹಟ್ಟಿ ರಬಕವಿ ಪುರಸವಭೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೧% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೯% ಮಹಿಳೆಯರು ಇರುವರು. ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ೫೮% ರಷ್ಟಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ: ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೬೭% ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೪೯% ಆಗಿದೆ. 

ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ಉಮಾ ಶಿವಕುಮಾರ್

ಉಮಾ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯ ನಟಿ, ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ೧೭೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ೩೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೧೯೮೪ರ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಆಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು "ಬಡ್ಡಿ ಬಂಗಾರಮ್ಮ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲೇವಾದೇವಿಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಉಮಾ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೩೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಜಿ. ಕಪ್ಪಣ್ಣ ಇವರು  "ರಂಗಭೂಮಿಯ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ನಾಟಕ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾತ್ರ ತುಘಲಕ್‌ನ ಮಲತಾಯಿ.

## ವೃತ್ತಿ
ಬಿ. ವಿ. ಕಾರಂತ್ ಮತ್ತು ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ೧೯೭೧ರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾದ ವಂಶ ವೃಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಉಮಾ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕಾಡು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ  ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. ಉಮಾ ಅವರು ೧೯೭೩ರ ಮೊದಲು ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೇಸರಿನ ಕಮಲ. ಶ್ರವಣ ಬಂತು, ಕಾಲೇಜ್ ರಂಗ, ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಾವಿರೋದು ಹೀಗೆ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಉಮಾ ೧೭೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಲೋಕೇಶ್, ಸಿ.ಆರ್.ಸಿಂಹ, ಬಿ.ಆರ್.ನಾಗೇಶ್, ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಜಿ.ಕಪ್ಪಣ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಕನ್ನಡದ ಇತರ ನಟರು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ನಿಧನ
೨೫ ಜೂನ್ ೨೦೧೩ ರಂದು, ೭೧ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಉಮಾ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮಧುಮೇಹದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಮಾರ್ಲೀನ್ ಡೈಟ್ರೀಶ್

**ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೀನ್ "ಮಾರ್ಲೀನ್" ಡೈಟ್ರೀಶ್** (೨೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೦೧&nbsp;– ೬ ಮೇ ೧೯೯೨) ಒಬ್ಬ ಜರ್ಮನ್ ನಟಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* 
* ಮಾರ್ಲೀನ್ ಡೈಟ್ರೀಶ್ ಸಂಗ್ರಹ, ಬರ್ಲಿನ್ (MDCB) 
* ಮಾರ್ಲೀನ್ ಡೈಟ್ರೀಶ್ &nbsp;– ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ಼್ ನಿಧನವಾರ್ತೆ

ವರ್ಗ:೧೯೦೧ ಜನನ
ವರ್ಗ:೧೯೯೨ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಯೇ ಜವಾನಿ ಹೆ ದೀವಾನಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಯೇ ಜವಾನಿ ಹೆ ದೀವಾನಿ*** ಅಯಾನ್ ಮುಖರ್ಜಿ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಮತ್ತು ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಒಂದು ೨೦೧೩ರ ಭಾರತೀಯ ಕಮಿಂಗ್ ಆಫ಼್ ಏಜ್ ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಣ್‍ಬೀರ್ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ೨೦೦೮ರ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಬಚ್‍ನಾ ಎ ಹಸೀನ್ಞೋ* ನಂತರ ಅವರಿಬ್ಬರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಎರಡನೆ ಚಿತ್ರ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* 
* Yeh Jawani Hai Deewani at Internet Movie Database

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಮೃಗಾಲಯ

**ಮೈಸೂರು ಮೃಗಾಲಯ** ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ  **ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಮೃಗಾಲಯ** ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ಸಮೀಪವಿದೆ. ೨೪೫ ಎಕ್ಕರೆಯಷ್ಟು ಇರುವ ಈ ಮೃಗಾಲಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರಸಿದ್ದ  ಮೃಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ವಿವಿಧ ಸೀಮೆ, ವಿವಿಧ ಪಂಗಡ ಪ್ರಾಣಿ - ಪಕ್ಷಿ, ಸರೀಸೃಪಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮೈಸೂರು ಆಕರ್ಷಣೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೃಗಾಲಯ ಸಹ ಒಂದು. ೧೮೯೨ ರಾಜವಂಶದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಾರಣ, ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರಸಿದ್ದ  ಮೃಗಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಸಹ ಇದು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಮೃಗಾಲಯ ಸಂಸ್ಥೆ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ  ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಹಂತ ಹೊಂದಿದೆ.  ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು,  ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಿಯರು, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಮೃಗಾಲಯದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಮೃಗಾಲಯನ್ನು ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಮಹಾರಾಜರಾದ ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ೧೦.೪ ಎಕರೆಯ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮುಂದಿನ ೧೦ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ೪೫ ಎಕರೆಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಮೂಲತಃ ಅರಮನೆ ಮೃಗಾಲಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ಯಾನ ಎಂದು ಮರುಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೃಗಾಲಯದ ಮೊದಲ ಅಧೀಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮೂಲದ ಅ.ಸಿ.ಹೂಗ್ಸ್ ೧೮೯೨  ರಿಂದ  ೧೯೨೪ ವರೆಗೂ ಸೇವೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಹೂಗ್ಸ್, ಸರ್ ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್, ಮತ್ತು ಜಿ.ಎಚ್. ಕ್ರುಎಂಬಿಎಗೆಲ್ ಮೃಗಾಲಯದ ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವರಣದ ನವೀಕರಣದೆಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ಯಾನ ಇಲಾಖೆಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕಾರಂಜಿ ಟ್ಯಾಂಕ್  ಸ್ವಾಧೀನದ ನಂತರ ಈ ಮೃಗಾಲಯವನ್ನು ೧೫೦ ಎಕರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭ್ಯರಣ್ಯವಾಗಿ ಕೃತಕ ದ್ವೀಪ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮೃಗಾಲಯವನ್ನು ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ, ಮತ್ತು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು.  

## ಉದ್ದೇಶಗಳು 
ಮೈಸೂರು ಮೃಗಾಲಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

೧. ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುವುದು.

೨. ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜಾತಿಗಳ ಬಂಧಿತ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ.

೩. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಚರಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು.

೪. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮೋಜಿನ, ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

೫. ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಜನರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವುದು.

## ಛಾಯಾಂಕಣ

Image:GiraffesAtLunch.jpg|ಜಿರಾಫೆ
File:Zebras, Sumit Dhar, image taken at Mysore Zoo.jpg|ಜೀಬ್ರಾ
Image:Sri Chamarajendra Zoo, Mysore 54.jpg|Swan
File:Mysorezoo 1.jpg|ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಹುಲಿ
File:Beautiful Spider.JPG|ಜೇಡ
File:Asiatic Lion 2 Mysore Zoo cmprsd.jpg|ಏಷಿಯಾದ ಸಿಂಹ
File:Giraffe Pair Mysore Zoo.jpg|Giraffes Standing
File:Babboon says Phhhbt Mysore07.jpg|Hamadryas Babboon with tongue extended out
File:Great_White_Pelican_Mysore07.jpg|American White Pelican
File:TwoHornedRhino Mysore07.jpg|White rhinoceros
File:IndianBison Mysore07.jpg|Gaur
File:Lion in Mysore zoo 01.jpg|ಸಿಂಹ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಇಂಟರ್ನೇಷನಲ್ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್

**ಇಂಟರ್ನೇಷನಲ್ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್** ಅಥವಾ ಐ.ಟಿ.ಪಿ.ಎಲ್/ ಐ.ಟಿ.ಪಿ.ಬಿ. (ಇಂಟರ್ನೇಷನಲ್ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್ ಬೆಂಗಳೂರು )ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದೊಂದು ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಾರ್ಕ ಆಗಿದ್ದು, ಅಸ್ಸೆಂಡಾಸ ನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು ನಿಭಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.  ಐ.ಟಿ.ಬಿ.ಪಿ ಯು 2,00,000 ಚ.ಅಡಿ ವಿಸ್ತಿರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಒಟ್ಟು 233 ಕಂಪನಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. 1998 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡ ಇದು, ವೈಟ್ ಫಿಲ್ಡ್ ರೋಡನಲ್ಲಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ 18ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಐ.ಟಿ.ಬಿ.ಪಿ ಯು ಡಿಸ್ಕವರರ್, ಇನ್ನೊವೆಟರ್, ಕ್ರಿಯೇಟರ್, ಪಿಯೊನೀರ್ ಮತ್ತು ವೋಯೆಜರ್ ಎಂಬ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಹವಾ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು, ಲಿಫ್ಟ್ ಗಳು, ಅಗ್ನಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಗಳು ಹಾಗು ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸುಲಲಿತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಆರು ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೂರವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಐ.ಟಿ.ಬಿ.ಪಿ ಯು 24 ಘಂಟೆ ಕಣ್ಗಾವಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎಂತಹ ವಿಪರೀತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ನೀರು ಶೇಖರಣೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಿಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹಾಗು ಎ.ಟಿ.ಎಮ್ ಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ, ವ್ಯಾಯಮಶಾಲೆ, ಮೊಬೈಲ್ ಫೊನುಗಳ ಶಾಖೆ, ಗಣಕ ಯಂತ್ರದ ಉಪಕರಣಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಹಾರಗೃಹಗಳು.
## ಸ್ಥಳ ನಿರ್ದೇಶನ
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
* ಐ.ಟಿ.ಪಿ.ಬಿ  

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು
ವರ್ಗ:ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್
ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಘ

ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್ ಅಫ್ ಸೌತ್ ಈಸ್ಟ್ ಏಷ್ಯನ್ ನೇಷನ್ಸ್ (ASEAN) (ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಘ) ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ೧೦ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. ಈ ಓಕ್ಕೂಟ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ೮ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೭ ರಂದು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಮಲೇಶಿಯ,ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್(ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್), ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಹಾಗೂ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಗಳು ಸೇರಿ ಸ್ಥ್ಹಾಪಿಸಿದವು. ತದನಂತರ ಬ್ರುನೈ, ಬರ್ಮಾ, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಲಾವೋಸ್ ಹಾಗೂ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡವು. ಈ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉದ್ದೇಶ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು. 

ಈ ಓಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಟ್ಟು ೪.೪೬ ಚ ಕಿ ಮೀ ಯಷ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದೆ. ಇದು ಓಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಶೇ೩ ರಷ್ಟು ಭಾಗ. ಈ ಓಕ್ಕೂಟದ ಓಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೬೦ ಕೋಟಿ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ ೮ ರಷ್ಟು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಮುದ್ರ ಭಾಗ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿರುವ ಭೂಬಾಗದ ಮೂರರಷ್ಟಿದೆ. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಶತ ಕೋಟಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರ್.
.]]

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಪ್ರಶಾಂತ ಚಂದ್ರ ಮಹಲನೋಬಿಸ್

**ಪ್ರಶಾಂತ ಚಂದ್ರ ಮಹಲನೋಬಿಸ್** (ಜೂನ್ ೨೯, ೧೮೯೩ - ಜೂನ್ ೨೮, ೧೯೭೨) ಭಾರತ ದೇಶ ಕಂಡ ಮಹಾನ್ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಮಹಾನ್ ಯೋಜನಾ ತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಸ್ಥಾಪಕರು.  ಭಾರತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿರುವ ಮಹತ್ತಿಗೆ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದದ್ದು.

## ಜೀವನ
ಪ್ರಶಾಂತ ಚಂದ್ರ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದ ದಿನ ಜೂನ್ ೨೯, ೧೮೯೩.

ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಅಧ್ಯಾಪನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರು ಅಚ್ಚರಿಯೋ ಎಂಬಂತೆ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದು ದೇಶದ ಔನ್ನತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನಾಕರ್ತರಾಗಿ ದುಡಿದರು.

## ನವ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾತೃ
ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಾಗಿರದೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿಗೊಂಡ ನವಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ರೂಪುಕೊಟ್ಟ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.   ಎರಡನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶ ಕಂಡ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದಾದುದು ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

## ಮಹತ್ವದ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು
ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.  ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.  ೧೯೩೭ರಿಂದ ೧೯೪೪ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ವೆಚ್ಚ, ಚಹಾಸೇವನೆ ಚಟ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಬೆಳೆ ಕ್ಷೇತ್ರ, ರೋಗಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕೈಗೊಂಡರು.  ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ ಅಂದಾಜು ಪದ್ಧತಿ,  ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಮಾಡುವುದು  ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿವಳಿಕೆನೀಡಿದರು.  ಅವರು  ಕೇವಲ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ  ಒಂದೆಡೆ ಕುರ್ಚಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರದೆ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಇಂದು ಕೂಡಾ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ, ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಾನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದಾದುದು.

## ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ ಪಾಂಡಿತ್ಯ
ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರಿಗೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ರ್ಸಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಾನವಜೀವನ ಮತ್ತು ಈ ಬದುಕಿನ ಮೂಲವನ್ನು ಅರಸುವ Anthropology, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ ವಾತಾವರಣ  ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ Metereology ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೂಡಾ ಅಪಾರವಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಇದ್ದವು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
೧೯೪೫ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರಿಗೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಸಂದಿತ್ತು.  ೧೯೫೭ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಗೌರವ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಗೌರವಗಳು ಸಂದವು.  ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರು  ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಹತ್ವ ಪೂರ್ಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು, ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ನೂರಾರು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದರು.

## ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ  ಜೂನ್ ೨೮, ೧೯೭೨ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.

ವರ್ಗ:ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಬಿ.ಎಸ್.ಎಫ್. ಜವಾನ್, ಬಸವರಾಜ ಯರಗಟ್ಟಿ

thumb|right|250px|'ಬಸವರಾಜ ಯರಗಟ್ಟಿ'

ಭಾರತದ **ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ**ಯ ಯೋಧ  ಬಸವರಾಜ ಯರಗಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಗದಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು. ಅವರು ೬ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಯೋಧರಾಗಿ  ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ  ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆ ತುಳಸಪ್ಪ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಗಿರಿಜಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನಾಗಿದ್ದ ಬಸವರಾಜ್,  ಕಲಘಟಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಶೋದರವರನ್ನು ಲಗ್ನವಾಗಿದ್ದರು. ಜೂನ್ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಅತಿಮಳೆಯಿಂದಾದ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತವಾಗಿ  ಬಸವರಾಜ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮೃತರಾದರು. 

## ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ
೨೦೧೩ ಜುಲೈ ೩ ಬುಧವಾರದಂದು  ಬಸವರಾಜರ  ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ದೆಹಲಿಯಿಂದ  ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೨ ಗಂಟೆಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರ ಸ್ವಗ್ರಾಮವಾದ ನರಗುಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜಗಾಪುರಕ್ಕೆ  ತರಲಾಯಿತು. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೋಲಿಸ್  ವರಿಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿ  ಡಾ. ಶರಣಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಎಸ್.ಟಿ.ಅಂಜನಕುಮಾರ್ ಯೋಧನ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಬಸವರಾಜರ ಶವವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿ ಸಕಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ  ಅಂತ್ಯ ಕ್ರಿಯೆ ಜರುಗಿತು. 

## ಗೌರವ
ಪ್ರಾಣದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ಜೀವ ರಕ್ಷಿಸುವ ಧೀರರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಜೀವನ ರಕ್ಷಾ ಪದಕ ಸರಣಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜನವರಿ೨೫,೨೦೧೫ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

ವರ್ಗ: ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಯೋಧ 
ವರ್ಗ: ಹುತಾತ್ಮರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
*ವೀರಯೋಧ ಬಸವರಾಜ ಯರಗಟ್ಟಿ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆ 
*ಯೋಧನ ಸ್ಮಾರಕ 6 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ
*ಯೋಧರ ತ್ಯಾಗದ ಸ್ಮರಣೆ ಅಗತ್ಯ

## ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಡೆರಿಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲಿನೊ
ಡೆರಿಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲಿನೊ

ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ **ಡ್ಯಾರಿಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲಿನೊ** (Darryl Castelino) (02 ನವೆಂಬರ್ 1975 - 25 ಜೂನ್ 2013) — ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿ. ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ Mi-17 V5 ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲಿನೊ ಅವರು ಇದು ಭಾರತದ ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ "ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ"ದ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿರುವಂತೆ, ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲಿನೊ ಅವರು "ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಏಕ-ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಮನ ನೀಡುವ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸದ ಅಧಿಕಾರಿ" ಮತ್ತು "ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಧೈರ್ಯ, ವೃತ್ತಿಪರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವರು" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

## ಜನನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಡೆರಿಲ್ ಮೂಲತಃ ಮಂಗಳೂರಿನವರು. ಅವರ ತಂದೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲಿನೋ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿಯವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಲೀನಾ ಬಜ್ಪೆ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಯವರು. ಪೋಷಕರು ಮುಂಬಯಿಯ ವಕೋಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಡೆರಿಲ್ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯ ಸಾಂತಾಕ್ರೂಝ್‌ನ ಹೋಲಿಕ್ರಾಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಐ.ಎ.ಎಫ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಹಳ ಹೃದಯವಂತರಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನವರಾಗಿದ್ದರು.

## ಕುಟುಂಬ 
ಡೆರಿಲ್ ರಿಗೆ ಶೆರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೆರಿಲ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದರು. ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು ಜ್ಯೋತಿ. ಮಕ್ಕಳು ಈಥಾನ್ ಮತ್ತು ಆಂಜೆಲಿನಾ.

## ದುರಂತ 
ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಸಮೀಪದ ಉತ್ತರಾಂಚಲ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೧೩, ಜೂನ್, ೨೪ ರಂದು ವಿಪರೀತ ಮಳೆ ಬಿದ್ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳ ನಷ್ಟವಾಯಿತು. ನದಿಯ ಪ್ರಕೋಪಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿ  ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಾಣದೆ ಜನರು ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ವಾಯಿಪಡೆಯ ಯೋಧರು ಮತ್ತು ಬಾರ್ಡರ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಯೋಧರು ತಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವವನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿಯ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ವಾಯುಪಡೆಯ Mi-17 V5  ಚಾಪರ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್, ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು ಹೊತ್ತು ಕೇದಾರ್ ನಾಥದ 'ಗೌರಿ ಕುಂಡ್' ನಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ೩೮ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಡೆರಿಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲಿನೋ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಯೋಧ ಬಸವರಾಜ್,  ತಮ್ಮ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾ ಖಂಡದ ಪ್ರವಾಹ ಸಂತ್ರಸ್ತ ರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ತೆರಳಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ಪ ತನಗೊಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ವಿಧಿವಶರಾದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಾಪರ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ೨೦ ಜನರಲ್ಲಿ, 'ಇಂಡೋ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬಾರ್ಡರ್  ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್  ಫೋರ್ಸ್' ನ ಯೋಧರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ನಡೆದದ್ದು ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೧೩, ಜೂನ್ ೨೫, ಮಂಗಳವಾರ.

## ಅಂತ್ಯ ಕ್ರಿಯೆ 
ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೧೩, ಜೂನ್, ೨೯, ಶನಿವಾರ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲಿನೊರವರ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ಮುಂಬಯಿಯ ಸಾಂತಾಕ್ರೂಜ್‌ಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಸಾಂತಾಕ್ರೂಜದ ಸೇಂಟ್ ಆಂಥೋನಿ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಕಲೀನಾದ 'ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್ ಇಜಿಪ್ಟ್ ' ಸಮಾಧಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಫನ ಕ್ರಿಯೆ ನೆರೆವೇರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್
ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ

ಚರ್ಮದ ಗೊಂಬೆಗಳ ಆಟ ಆಡಿಸಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಗೆ ಮನೋರಂಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಕಥನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನ ಕಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ ವಾರಸುದಾರರು **ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತರು**. ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ, ಸಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ, ಛತ್ರಿ, ಕ್ಷತ್ರಿ, ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತರು, ಗೊಂಬೆಯಾಡಿಸುವವರು, ಗೊಂಬೆರಾಮರು, ಧುಮ್ಮಳ, ದಾಯಿತ್ಘರ್ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳೋ ಇವರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಮರಾಠಿ. ಆದರೆ ಇವರು ಭಾಷಾ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಪ್ರತೀಕದಂತೆ ಕನ್ನಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡಿಗರಂತೆಯೇ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದ್ದಾರೆ.

## *ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಚರ್ಮದ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು (ಲೆದರ್‌ ಪಪ್ಪೆಟ್ಸ್)‌ ಮಾಡಿ ಆಡಿಸುವ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ "ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತರಾಟ" ಎಂದು ಕರೆಯುತಿದ್ದರು. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳೆಂದು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ "ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ" ಮತ್ತು "ಬಂಗಾರಕ್ಕ" ಎಂಬ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಆಟವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತ ಆಟವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ವಕ್ರ, ಕುರೂಪಿ ಮತ್ತು ಗೂಬೆಮೂತಿಯ, ಇದ್ದಿಲು ಬಣ್ಣದ, ಜಡ್ಡು ಮೂಗಿನ ಅತಿ ಉಬ್ಬಿದ ತುಟಿಯ, ಗುಡಾಣ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸೊಟ್ಟಪಟ್ಟಾದ ಕೈ ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಗಂಡು ಗೊಂಬೆಯೇ "ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ". ಅತಿ ಸುಂದರ ರೂಪದ ಹೆಣ್ಣು ಗೊಂಬೆಯೇ "ಬಂಗಾರಕ್ಕ" ಈ ಆಟದಿಂದಲೇ ಇವರಿಗೆ ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ, ಸಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ ಎಂಬ ಪದ ಬಂದಿದೆ- ಮಹೇಶ ಕಿಳ್ಳಿಕ್ಯಾತರ*
## ಗೊಂಬೆಗಳ ತಯಾರಿ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಇವರ ಕಲೆ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಹೌದು. ಮಳೆಗಾಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಇವರ ಮೂಲ ಕಸುಬೇ ಗೊಂಬೆಯಾಟ. ಇವರು, ತಮ್ಮ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನ ಹದಮಾಡಿದ ಜಿಂಕೆ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ಚರ್ಮಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನ ತಂತಿ ಮತ್ತು ಬಿದಿರುಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಿ ಅವುಗಳ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.

## ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
*ಬಹುತೇಕ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೇ ಇವರು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜರ ಕಥೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕಥೆ, ಬಸವಣ್ಣ, ಗಾಂಧಿ ಮೊದಲಾದವರ ಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಡ್ಸ್ ಜಾಗೃತಿ, ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿಯಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಇವರು ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.
* ಮೊದಲೆಲ್ಲಾ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗ ನಾಟಕವಾದರೆ ಅಥವಾ ಐದಾರು ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇವರ ಗೊಂಬೆ ಆಟವು ಈಗೀಗ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ತಾಸುಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಟ ಬಿಳಿ ಪರದೆ, ಲೈಟು, ತಾಳ, ಮದ್ದಳೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಗಂಡಸರು ಗಂಡುಗೊಂಬೆಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರೆ, ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಧ್ವನಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

## ಸಂಶೋಧನೆ
ಕಲಿಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆ ಕುಣಿಸುವ ವೃತ್ತಿ ದೇವರಿಂದಲೇ ಈ ಜಾತಿಗೆ ನೇಮಕವಾಯಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಲಿಕ್ಯಾತ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಡಾ. ಅರ್ಜುನ್ ಗೊಳಸಂಗಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಹಾಯಕ ಲೇಖನಗಳು
ತೊಗಲು ಗೊಂಬೆಯಾಟ

## ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಕಂಪ್ಲಿ ಅವರ ಲೇಖನ

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಇಡಗುಂಜಿ ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ

**ಇಡಗುಂಜಿ ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ** ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಂಡೆ ವಾದಕರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕಿನ ಇಡಗುಂಜಿಯ ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ ಅವರದು ಐದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಸೇವೆ. ವೇಷಧಾರಿಯಾಗಿ ಯಕ್ಷ ರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಇಡಗುಂಜಿ ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ ಅವರು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದು ಚಂಡೆ ವಾದಕರಾಗಿ. 
## ವೇಷದಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ
ಯಕ್ಷ ರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು ವೇಷಧಾರಿಯಾಗಿ. ಶುರುವಾದದ್ದು ಕೋಡಂಗಿ, ಬಾಲಗೋಪಾಲ, ಪೀಠಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷದಿಂದ. ನಂತರ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಚಂದ್ರಹಾಸ, ಅಭಿಮನ್ಯು, ಅರ್ಜುನ ಮುಂತಾದ ವೇಷಗಳು ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತಿರುವು ಪಡೆದ ಕಲಾಜೀವನ ಅವರನ್ನು ಬಡಗುತಿಟ್ಟಿನ ಖ್ಯಾತ ಚಂಡೆ ವಾದಕರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು.
## ಮನಸೆಳೆದ ಮದ್ದಲೆ ವಾದನ
ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಹೆಸರು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಖ್ಯಾತ ಮದ್ದಲೆ ವಾದಕ ಕಿನ್ನೀರು ನಾರಾಯಣ ಹೆಗ್ಡೆ ಅವರ ಮದ್ದಲೆ ವಾದನ ಇವರನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. ಅವರ ಬಳಿ ಮದ್ದಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ. ನಂತರ ಗುಂಡ್ಮಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ನಾವಡರಲ್ಲಿ ಚಂಡೆ ಹಾಗೂ ಮದ್ದಲೆ ವಾದನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ. ಆ ನಂತರ ಅವರ ಕಾರ್ಯ ಏನಿದ್ದರೂ ಕುಣಿಯುವುದಲ್ಲ, ಕುಣಿಸುವುದು.
ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದ ಚಂಡೆ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು. ಚಂಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯ ಅವರಿಗೆ ದಕ್ಕಿದೆ. ನಯ ನಾಜೂಕಿನ ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ ನುಡಿತಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸಿವೆ. ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅಬ್ಬರದ ಭೋರ್ಗರೆತ, ಮರುಕ್ಷಣ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ನಿಲುಕದ ನಾದಸುಧೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇವರ ಸಾಧನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟಿನ ಚಂಡೆ ವಾದನದಲ್ಲೂ ಇವರದು ನುರಿತ ಕೈ.
## ವಿವಿದ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ
ಇಡಗುಂಜಿ, ಕರ್ಕಿ ಹಾಸ್ಯಗಾರ, ಕಮಲಶಿಲೆ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ, ಅಮೃತೇಶ್ವರಿ, ಮೂಲ್ಕಿ, ಗುಂಡಬಾಳ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರಿ ಕಲಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮದ್ದಲೆ ವಾದಕರಾಗಿ, ಶ್ರೀಮಯ ಕಲಾಕೇಂದ್ರ ಗುಣವಂತೆ, ದೇವರು ಹೆಗಡೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಶಾಲೆ ಮುರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗುರುವಾಗಿ ಇವರು ೧೨-೧೩ ವರ್ಷ ಕಾಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
## ಚಂಡೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾದ ಚಂಡೆಯನ್ನು ನಾಟಕರಂಗಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾದ ಶತಾವಧಾನಿ ಡಾ.ಆರ್. ಗಣೇಶ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಭಾಮಿನಿ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಚಂಡೆವಾದನದ ವಿಶೇಷ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ ಅವರದು. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ನೇತೃತ್ವದ 'ಲಯಲಾಸ್ಯ' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಬಲಾ ಮತ್ತು ಮೃದಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಂಡೆವಾದನದ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮ, ಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ಟುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವೆನಿಸಿದೆ.
## ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಚಂಡೆಯ ಮಾರ್ದನಿ
ದೆಹಲಿ, ಮುಂಬಯಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಅಮೃತಸರ, ತ್ರಿವೇಂಡ್ರಂ, ಭೋಪಾಲ್, ಝಾನ್ಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮುಂತಾದೆಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿರುವ ಇವರು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಂಡೆಯ ಸದ್ದು ಮೊಳಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಂಡನ್, ಸ್ಪೇನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಚೀನಾ, ನೇಪಾಳ, ಬರ್ಮಾ, ಲಾಹೋತ್ಸೆ, ಮಲೇಶಿಯಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ, ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಇವರು ಇಡಗುಂಜಿ ಮೇಳದೊಂದಿಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಕಿನ್ನೀರು ನಾರಾಯಣ ಹೆಗ್ಡೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾದ ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ ಅವರು, ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ಕಲಾಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಭಾಗವತ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಉಪ್ಪೂರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಶಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ, ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಗಡಿಗೆಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯಕ್ಷ ಸಿಂಚನ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಗೌರವ ಮೊದಲಾದ ಯಕ್ಷರಂಗದ ಸಾಧಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,Ashvasan foundation award,ಸಾಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ಇದಲ್ಲದೆ ವಾದನ ರತ್ನಾಕರರೆಂಬ ಬಿರುದಾಂಕಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಕ್ಕೂ ಚಂಡೆ ನುಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಲೆಯೇ ಕಾಯಕ
ಮದ್ದಲೆ ಹಾಗೂ ಚಂಡೆ ವಾದನಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಲಾವಿದರಾದರೂ 'ಸಾಧನೆ ಸಾಲದು' ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ; ವಿನಯ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು ಜೀವನದ ಜೀವಾಳವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಸಂಕಲ್ಪ; ಸೋಲೊಪ್ಪದ ಸಂಯಮದ ಬದುಕು ಕೃಷ್ಣ ಯಾಜಿ ಅವರದು. ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಗಾಗಿ ಜೀವ ತೇಯುತ್ತಿರುವ ಯಾಜಿಯವರರಿಗೆ ಕಲೆಯೇ ಕಾಯಕ, ಯಕ್ಷಗಾನವೇ ಅನ್ನದ ದಿಕ್ಕು- ಬದುಕಿನ ದಾರಿ.
## ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ ಅವರ ಲೇಖನ

ವರ್ಗ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು