open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜೆಸ್ಸೋರ್

ಜೆಸ್ಸೋರ್-  ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶದ ಜಿಲ್ಲೆ; ಅದರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. 

## ಭೌಗೋಲಿಕ  ಮಾಹಿತಿ 
ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಗಂಗಾನದಿಯ ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನದಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಖುಲ್ನಾ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಭಾರತ (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ) ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಧುಮತಿ ಮತ್ತು ಬಾರಾಸಿಯಾ ನದಿಗಳು ಇದರ ಮೇರೆಗಳು. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,547 ಚ.ಮೈ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 21,90,151 (1961). ಇದು ಮೆಕ್ಕಲು ಬಯಲುನಾಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ ಚೌಗು, ನದಿ ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಮಧುಮತಿ ವಿನಾ ಉಳಿದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಳು ತುಂಬಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ಕಾರಣ, ಮಳೆಗಾಲದ ಹೊರತು ಉಳಿದ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಸರೋವರಗಳಂತಿರುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಗಾರಿ ಮತ್ತು ಮಧುಮತಿ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಕುಮಾರ್, ನಭಗಂಗಾ, ಚಿತ್ರಾ, ಕಬಡಕ್, ಬೈರಬ್ ಮತ್ತು ಇಚ್ಚಾಮತಿ-ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು. ನದಿಗಳ ದಂಡೆಗುಂಟ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮರಳುಮಿಶ್ರಿತ ಮೆಕ್ಕಲು ರಾಶಿ, ಕುರುಚಲು ವನ ಇವೆ. 

ಚೌಗು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜನಸಸ್ಯಗಳುಂಟು. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಬಿದಿರು, ಬಾಬೂಲ್, ಅಲ, ಹುಣಿಸೆ ಮರಗಳು ಅಧಿಕ. ಚಿರತೆ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ವಿವಿಧ ಜಲಚರಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇವೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾದಲ್ಲಿ ಇದು ವಂಗ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಸು. 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗೌಡದೇಶದ (ಬಂಗಾಳದ) ಅರಸನಿಂದ ಜಹಗೀರಾಗಿ ಪಡೆದ ಖಾನ್‍ಜ ಅಲಿ, ಸುಂದರಬನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದು 1459ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಮಸೀದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿ ಭವನಗಳು ಈಗಲೂ ಖುಲ್ನಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ದಾವೂದ್‍ಖಾನನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಜಾವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಆ ಅರಸನಿಂದ ಸುಂದರಬನಗಳ ಒಡೆತನವನ್ನು ಸನ್ನದಿನ ಮೂಲಕ ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿ ಯಶೋಹರ ಎಂಬ ನಗರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ನೆಲೆಸಿದ. ಗೌಡ ದೇಶದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಈ ನಗರ ಹರಣಮಾಡಿತೆಂದು ಅದಕ್ಕೆ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಯಶೋಹರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಜೆಸ್ಸೋರ್ ಯಶೋಹರದ ಅಪಭ್ರಂಶ. ಯಶೋಹರ ನಗರದ ನಿವೇಶನ ಈಗಿನ ಈಶ್ವರಿಪುರದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜಾ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ತರುವಾಯ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದನಾಗಿದ್ದವನು ಅವನ ಮಗ ಪ್ರತಾಪಾದಿತ್ಯ. 1589-1606ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದ ಫೌಜುದಾರನಾಗಿ ಬಂದ ಅಕ್ಬರನ ದಂಡನಾಯಕ ರಾಜಾ ಮಾನಸಿಂಹ ಪ್ರತಾಪಾದಿತ್ಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದ. ಪ್ರತಾಪಾದಿತ್ಯನ ತರುವಾಯ ಜೆಸ್ಸೋರ್ ಮೂರು ಜಮೀನುದಾರಿಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಿತು. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಜೆಸ್ಸೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಕಸ್ಬಾ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಮುಖ್ಯಪಟ್ಟಣ ಮಾಡಿ ಆ ಗ್ರಾಮವನ್ನೂ ಜೆಸ್ಸೋರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಸ್ಸೂರ್ 24 ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. 1947ರಲ್ಲಿ ಇದು ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 1971ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಅದರ ಒಂದು ಮುಖ್ಯಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. 

## ಬೆಳೆಗಳು 
ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ಕಬ್ಬು, ನೀಲಿ, ಬತ್ತ- ಇವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಈಚಲ ರಸದಿಂದ ತಾಳಿದೆಲ್ಲ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಜೆಸ್ಸೋರ್ ನಗರ 
ಜೆಸ್ಸೋರ್ ನಗರವು ಬೈರಬ್ ನದಿಯ ದಂಡಯ ಮೇಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಲ್ಕತ್ತ 118 ಕಿ.ಮೀ ಖುಲ್ನಾ 56ಕಿ.ಮೀ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 46,366 (1961). ನಗರದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಂಚ್ರ ರಾಜನ ಅರಮನೆಯೂ ಪೀರೊ ಬಹರಾಂ ಷಾ ಹಾಗೂ ಗರೀಬ್ ಷಾ ಸಮಾಧಿಭವನಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಪುರಭವನ, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿ, ಕ್ರೀಡಾರಂಗ, ಇವು ಆಧುನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು. ಮೈಕೇಲ್ ಮಧುಸೂದನ ಕಾಲೇಜು ನಗರದ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಜೆಸ್ಸೋರಿನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ದರ್ಸಾನ್‍ವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಖುಲ್ನಾವರೆಗೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಢಾಕಾ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರವುಂಟು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟ್ಯಕಾರ ಉದಯಶಂಕರ್ ಜನಿಸಿದ್ದು ಈ ನಗರದಲ್ಲೆ.

ವರ್ಗ:ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಿನೀವ ಸರೋವರ

thumb|ಜಿನೇವ ಸರೋವರ
ಜಿನೀವ ಸರೋವರ - ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರ. 

ನೈಋತ್ಯ ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಓಟ್-ಸವಾಯ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1,220' ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸರೋವರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 224ಳಿ ಚ.ಮೈ. ಇದರಲ್ಲಿ 134 ಚ.ಮೈ. ಸ್ವಿಸ್ ಎಲ್ಲೆಯೊಳಗೂ 90 1/2 ಚ.ಮೈ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಎಲ್ಲೆಯೊಳಗೂ ಇವೆ. ಈ ಸರೋವರ ಬಾಲಚಂದ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ರೋನ್ ನದಿ ಇದರ ಪೂರ್ವತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಿಂದ ಮುಂದುವರಿದು ಜಿನೀವ ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇದರ ಉದ್ದ 72 ಕಿ.ಮೀ, ಗರಿಷ್ಟ ಆಳ 1.017', ಸರಾಸರಿ ಆಳ 500', ಗರಿಷ್ಟ ಅಗಲ 14 ಕಿ.ಮೀ., ಸರಾಸರಿ ಅಗಲ 8 ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರೊಮೆಂತೂ ಜಲಸಂಧಿಯಿಂದ ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಳಿ ನೀರಿನ ಆಳ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ; ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ 100' ಮಾತ್ರ. ಸರೋವರದ ನೀರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀಲಿ. ರೋನ್ ನದಿ ಸೇರುವಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಗ್ಗಡವಾಗಿದೆ. ಸರೋವರದ ನೀರು ಒಂದು ದಡದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದಡಕ್ಕೆ ತೊಟ್ಟಿಲಂತೆ ತೂಗುವುದರಿಂದ 2-5 ಮಿನಿಟುಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಜಿನೀವದ ಬಳಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 2'-5' ಗಳಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಟ್‍ಜûರ್ಲೆಂಡಿನ ಇತರ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟು ಮತ್ಸ್ಯಸಂಪತ್ತು ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 20 ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳ ಮೀನುಗಳಿವೆ. ದಡದ ಗುಂಟ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಬಂದು ಬಿಡಾರ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಸರೋವರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಟೀಮರುಗಳ ಸಂಚಾರವುಂಟು. ಜಿನೀವ ರೇವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು ಥಟ್ಟನೆ ಎದ್ದು ನಿಂತಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಸರೋವರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಿಹಾದ್

ಜಿಹಾದ್ 	- ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆಯ ಈ ಪದಕ್ಕೆ ಮಹಮದೀಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯುದ್ಧ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜಿಹಾದ್ ಎಂದೂ ಕರೆವುದಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಮ್ ಮತದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿ ಮಹಮದ್ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಮತಕ್ಕೆ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿದ್ದವರ ಮೇಲೆ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುವಾಗ ಈ ಜಿಹಾದ್ ತತ್ತ್ವ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಕಲೀಫರು ಇಲ್ಲವೆ ಮಹಾಮಫ್ತಿಯವರು ಕರೆಕೊಟ್ಟಾಗ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲೀಫರ ಬದಲು ಕೈರೋ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮದ ಪುರಾತನ ಪೀಠವಾದ ಅಲ್ ಅಸರ್‍ನ ಮಹಾ ಪುರೋಹಿತರಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‍ಮಫ್ತಿಯವರು ಇಂಥ ಕರೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಜಿಹಾದ್ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯಾಗಿದೆ : ಹೃದಯದಿಂದ (ಮನಸಾ), ನಾಲಗೆಯಿಂದ (ವಾಚಾ), ಕೈಗಳಿಂದ (ಬಾಹುಬಲ, ಕರ್ಮಣಾ) ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಯಾವನೊಬ್ಬ ಜಿಹಾದ್ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೊರ ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವುದಲ್ಲದೆ ಆತ್ಮಶೋಧ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಾಧುಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು, 

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅಜ್ಞಾನ, ಅನಕ್ಷರತೆ, ರೋಗ ರುಜಿನಗಳು ಮತ್ತು ದಾರಿದ್ರ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಜಿಹಾದ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಬ್ಡಿನ್

ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಬ್ಡಿನ್ (1745-1814 ). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕಕಾರ, ನಟ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಗಾನಗೀತ ಕರ್ತೃ. thumb
## ಬದುಕು 
ಅಕ್ಕಸಾಲಿಯೊಬ್ಬನ ಮಗನಾದ ಈತ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು  ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸೌತ್‍ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ. ಡಿಬ್ಡಿನ್ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಸಂಗೀತಗಾರ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈತ ತಯಾರಿಸಿದ ದಿ ಷಪಡ್ರ್ಸ್ ಆರ್ಟಿಫಿಸ್ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಗೇಯರೂಪಕ 1762ರಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವೆಂಟ್ರಿ ಗಾರ್ಡನ್ ನಾಟಕಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು. ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಕಂಠಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುಗೊಂಡ ಡಿಬ್ಡಿನ್ ನಟವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿ, ಮನೋರಂಜನೆಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದೆ ಅಸ್ಥಿರ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಗೋ ನೂಕಿದ. ಈತ ರಭಸ ಸ್ವಭಾವದವ. ಜಗಳಗಂಟ ಪೋಷಕರಾದ ಗ್ಯಾರಿಕ್ ಷಂಡನ್ ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಈತನನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಯಿತು. ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅಸಡ್ಡೆ ಮಾಡಿದ; ಪರಸ್ತ್ರೀ ಲಂಪಟನಾದ. 1788 ರಿಂದ 1805ರ ವರೆಗೆ ಈತ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗೀತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ರಂಗವಿನೋದಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. ಅವು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಂಗೀತ, ಸಂವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುದುರೆ ಸಾಹಸ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಜ್ಜು ಮಾಡಿದ. 1803ರಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ಇನ್ನೂರು ಪೌಂಡು ಮೊತ್ತದ ವಿರಾಮವೇತನ ಲಭಿಸಿದತಾಗಿ 1805ರಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ; ಆದರೆ 1807ರಲ್ಲಿ ವೇತನ ಸೌಲಭ್ಯ ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತಾಗಿ ಪುನಃ ಜನಕ್ಕೆ ಹರ್ಷ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದ. ಆದರೆ ನಷ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿ ಬಾಳು ನೆಮ್ಮದಿ ರಹಿತವಾಯಿತು. ಸಾಲಸೋಲದಿಂದ ಬಹುವಾಗಿ ನರಳಿದ. ಸಾಲಗಾರರ ಕೈಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಮ್ಮೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನಗೈದು. ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ಭಾರಿ ಮಳೆಗೆ ಸಿಕ್ಕು ತನಗಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಬ್ಲೊ ಹೈ, ಬ್ಲೊ ಲೋ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಗೀತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ.
## ಪ್ರಹಸನಗಳು, ಗಾನಗೀತಗಳು 
ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಈತ ರಚಿಸಿದ ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತು ಪ್ರಹಸನಗಳು ಹುರುಳಿಲ್ಲದ ಬರವಣಿಗೆಯಾದರೂ ಸಂಗೀತಮಯವಾದವು. ನಾಟಕದ ಅಂಗವಾಗಿರಲೆಂದೂ ಅಥವಾ ಬಿಡಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲು ಬರಲೆಂದೂ ಈತ ಕಟ್ಟಿದ ಗಾನಗೀತಗಳು ಸುಮಾರು ನೂರರಷ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಇಂದೂ ಗಾಯನ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾವಿಕರಿಗೆ ಬಲು ರುಚಿಯಾಗಿವೆ.	ಡಿಬ್ಡಿನ್ನಿನ ಹಾಡುಗಳೆಲ್ಲ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು. ಈತನನೂ ನಾವಿಕನಲ್ಲ; ದೂರಯಾನ ಕಂಡವನೂ ಅಲ್ಲ; ಆದರೂ ಈತನ ಕಡಲ ಹಾಡುಗಳು ನೌಕಾ ಉದ್ಯೋಗದವರಿಗೆ ಚಳಿ ಮಳೆ ಗಾಳಿ ಬಿಸಿಲು ಸಮರ ಶಾಂತಿ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನ ಧೈರ್ಯ ಸಂತೋಷ ತಂದುಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧ ಸಾಧನವಾಗಿವೆ. ಟಾಮ್ ಬೋಲಿಂಗ್; ಪೂರ್ ಜ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಎರಡೂ ಗೀತಗಳು ಅತ್ಯಂತ ರಮ್ಯವಾದವು.

ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾಲಪ್

ಜಾಲಪ್ - ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿರೇಚನಕಾರಿಯಾದ ಒಂದು ಔಷಧ. ಗೆಣಸಿನ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಎಕ್ಸೋನಿಯಮ್ (ಐಪೋಮಿಯ) ಪರ್ಗ ಎಂಬ ಹಂಬಿನ ಉತ್ಪನ್ನ. 
## ಬಳಕೆಯ ಇತಿಹಾಸ 
ಇದು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ 1610ರಿಂದಲೇ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ರಾಜ್ಯದ ಜಾಲಪ್ ಎಂಬ ಊರಿನ ನೆರೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಈ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಜಾಲಪ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದು ಜಾಲಪ್ ಬಳಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೆಲ್ಲ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಪರ್ವತಗಳ ಪೂರ್ವ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶ, ವೆರಾಕ್ರುಸ್ ನಗರದ ನೆರೆಪ್ರಾಂತ್ಯ) ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಹಂಬಾಗಿ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. 

ಗೆಣಸಿನ ಹಂಬಿನಂತೆಯೇ ಇದೂ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಗೆಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಗೆಡ್ಡೆ ಸುಮಾರು 2-3 ಸೆ.ಮೀ. ದಪ್ಪ ಅಂಡಾಕಾರ. ಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ಒಣಗಿಸಿದಾಗ ಅದು ಕರ್ರಗೆ ಸುರಿಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹೊಗೆ ವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ತೆಳುಬಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಕೊಯ್ದು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಇದನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಸುಮಾರು 1 ಗ್ರಾಮಿನಷ್ಟು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಸಣ್ಣ ಕರುಳನ್ನು ಉದ್ರೇಕಿಸಿ ಅದರ ಚಲನ ಹಾಗೂ ಸ್ರಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ 3-4ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ನೀರಾದ ಭೇಧಿ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶೋಭೆ (ಡ್ರಾಪ್ಸಿ), ಬ್ರೈಟನ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಯುರೀಮಿಯ ಮುಂತಾದ ರೋಗಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಸಂಚಯವಾಗಿರುವ ನೀರನ್ನು ಇದರ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವರ್ಜಿಸಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವೈದ್ಯರು ಜಾಲಪನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 
## ಕೃಷಿ 
ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಯೂರೋಪ್, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ, ಜಮೈಕ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಭಾರತ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 1500-1800 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಂಬನ್ನು ಕೃಷಿ ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ನೀಲಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಬಿನ ತುಕ್ಕಡವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಕೋಲಿನ ಹಂಬನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸಿ 3 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಸುಮಾರು 8-9 ಪೌಂಡು ತೂಕದ ಗೊಂಚಲು ಗೆಡ್ಡೆಗಳ ಫಸಲನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
## ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ
ಗೆಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಾಳಪದಾರ್ಥ ವಿರೇಚನಕಾರಿ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಈ ರಾಳದಿಂದ ಜಾಲವಿನ್ ಮತ್ತು ಕನ್‍ವಾಲ್‍ವ್ಯುಲಿನ್ ಎಂದು ಗ್ಲೂಕೋಸೈಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಳಯುಕ್ತ ವಿರೇಚನಕಾರಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ (ಸ್ಕಾಮೋನಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಜಾಲಪ್ ಅತ್ಯಂತ ಸೌಮ್ಯಸ್ವಭಾವದ್ದಾದರೂ ವಾಕರಿಕೆ ವಮನ, ಹೊಟ್ಟೆ ನುಲಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಹಿಂಸೆಗಳಾಗುವುದು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಉಗ್ರ ಉದ್ರೇಕದಿಂದ ಸಣ್ಣ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣುಗಳೂ ಆಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ಷೇಮಕರವಾಗಿರುವ ವಿರೇಚಕಗಳು, ದೇಹದ ಜಲಾಂಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಗಳು ಇವುಗಳ ಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಜಾಲಪಿನ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಈಚೆಗೆ ನಿಂತುಹೋಗಿದೆ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಜಾಲಪಿನ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ತಿಗಡೆ ಬೇರು ವಿರೇಚನಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಔಷಧ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾನ್ ಜಾಲಿ

ಜಾನ್ ಜಾಲಿ (1857-1933). ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ. 

## ಭೂವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಈತನ ಕೊಡುಗೆಗಳು 
* ಭೂ ಮೇಲ್ತೊಗಟೆ ತೇಲುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಂದ ಖಂಡಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 31 ಕಿ.ಮೀ.ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಾತ. 
* ಖಂಡಗಳ ಅಲೆತವನ್ನು  ಕುರಿತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಭೂ ಜಾರುವಿಕೆ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ವಾದವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ಅಲೆತವಿರುವುದು ನಿಜವೆಂಬುದಾಗಿ ವಾದಿಸಿದ. ತೇಲುವ ಭೂಖಂಡ ಎಂಬ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. 
* ಭೂಮಿಯ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು 1899ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ. ಈತನ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅದು 90 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳು. ಭೂಮಿಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಈತ ಒಂದು ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಸಿದ. ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಲವಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನದಿಗಳು ಅವಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪೂರೈಸುವ ಲವಣಾಂಶದಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಲಬ್ಧವೇ ಭೂಮಿಯ ವಯಸ್ಸು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಈ ಭಾಗಲಬ್ಧ ಸಮುದ್ರಗಳ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲುದೇ ವಿನಾ ಭೂಮಿಯ ವಯಸ್ಸನ್ನಲ್ಲ ಎಂದು ವೇದ್ಯವಾಗಿದೆ. 
* ವಿಕಿರಣತೆ ಹಾಗೂ ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಮನ್ವಯತೆಯನ್ನು ಜಾಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ವರ್ಗ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾಲೌನ್

ಜಾಲೌನ್ - ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಝಾನ್ಸಿ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ; ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. 

## ಜಿಲ್ಲೆ 
ಬುಂದೇಲಖಂಡದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳಾದ ಬೇಟ್ವಾ ಮತ್ತು ಪಹುಜ್‍ಗಳಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1,762ಚ.ಮೈ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 8,12,909(1971). ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಕಪ್ಪನೆಯ ಹತ್ತಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶ. ಮರಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಇದರ ಮೈದಾನ ಬಹುತೇಕ ಸಾಗುವಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋನ್ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೇಟ್ವಾ ನಾಲೆಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. ಇಲ್ಲಿಯದು ಶುಷ್ಕ ವಾಯುಗುಣವಲ್ಲವಾದರೂ ಆರೋಗ್ಯಕರ. ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 32”. ಕೃಷಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬು. ಜೋಳ, ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜಗಳು, ಹತ್ತಿ ಮುಖ್ಯಬೆಳೆಗಳು.

## ಪಟ್ಟಣ 
ಜಾಲೌನ್ ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 19,574 (1971). ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಓರಾಯ್ ಇಲ್ಲಿಂದ 13 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ರಸ್ತೆಯುಂಟು. 
ಜಾಲೌನ್ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯ ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಂದೇಲರ ಕಾಲದ ಸರೋವರಗಳನ್ನೂ ಮರಾಠರ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. 

ಓರಾಯ್‍ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 42,513. ಕೋಂಚ್(28,403) ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಟಿ (21,334) ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇನ್ನೆರಡು ಪಟ್ಟಣಗಳು. ಕಾಲ್ಟಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿದೆ. ಇದು 1857 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಯಾಟೋಪಿ, ನಾನಾಸಾಹೆಬರ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು.

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾಲಾರಿ

ಜಾಲಾರಿ - ಡಿಪ್ಟರೊಕಾರ್ಪೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಮರ.  ಜಾಲಾದ, ಅರಗಿನ ಮರ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮಗಳು.  ಶೋರಿಯ ಟಾಲೂರ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. 

ದಕ್ಷಿಣಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪ, ಅನಂತಪುರ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೈನಾಡು, ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಮೈಸೂರು, ಕೊಡಗು, ತುಮಕೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. 

ಜಾಲಾರಿ 20-30ಮೀ. ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಮರ.  ಚಳಿಗಾಲದ ಕೊನೆಗೆ ಎಲೆಗಳೆಲ್ಲ ಉದುರಿಹೋಗುವುದು ಈ ಮರದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ.   ಆ ವೇಳೆಗೆ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಹಾಗೂ ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಹೂಗಳು ಅರಳತೊಡಗುತ್ತವೆ.  ಜಾಲಾರಿಯ ಚೌಬೀನೆ ಗಡುಸಾದುದೂ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವಂಥದೂ ಆಗಿದೆ.  ಇದರ ಬಣ್ಣ ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು.  ಇದಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಾಲಿಷ್ ಕೊಡಬಹುದು.  ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು.

ಜಾಲಾರಿ ಅರಗುಕೀಟಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯದಾತ ವೃಕ್ಷವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.  ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಉಂಟು.  ಅರಗುಕೀಟಗಳ ಗೂಡುಗಳಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಕಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುಗಳಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ ಜಾಲಾರಿ ಮರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರೆಂಬೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.  ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕೀಟಗಳು ರೆಂಬೆಗಳಿಗೆ ಹರಡಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟತೊಡಗುತ್ತವೆ.  ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾರಾಯಣದುರ್ಗ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದೊರೆಸಾನಿಪಾಳ್ಯ ಮತ್ತು ಆನೇಕಲ್, ತುಮಕೂರಿನ ಚೀಲೂರು ಮತ್ತು ಮಧುಗಿರಿಗಳು ಜಾಲಾರಿ ಅರಗುಕೀಟ ಸಾಕಣೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಜಾಲಾರಿಮರವನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಬೀಜಗಳನ್ನು ನರ್ಸರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅವು ಸುಮಾರು 0.5 ಒ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಾಗ ತೋಟಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಜೇಡಿಮಿಶ್ರಿತ ಮರಳು ಮಣ್ಣು ಜಾಲಾರಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ.

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾವ ತಂಗಡಿ

thumb|ಮರದ ಚಿತ್ರ
ಜಾವ ತಂಗಡಿ - ಫ್ಯಾಬೇಸೀ (ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ) ಕುಟುಂಬದ ಸೀಸಾಲ್‍ಪಿನೀ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಅಲಂಕಾರ ವೃಕ್ಷ. ರಸ್ತೆಗಳ ಪಾಶ್ರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದುಂಟು. ಕ್ಯಾಶಿಯ ಜಾವಾನಿಕ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. 

ಇದರ ತವರು ಮಲಯ. ಜಾವ, ಸುಮಾತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. 

## ವರ್ಣನೆ 
ಇದು 6-10 ಮೀ. ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮರ. ತೊಗಟೆ ಕಪ್ಪುಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದು. ಎಲೆಗಳು ದ್ವಿಪಿಚ್ಛಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು: ಪರ್ಯಾಯ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಎಲೆಗಳೆಲ್ಲ ಉದುರುಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಗುಲಾಬಿ ಇಲ್ಲವೇ ಪಾಟಲ. ಹೂಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೆಂಬೆಯ ಬುಡದಿಂದ ತುದಿಯವರೆಗೂ ಅರಳುವುದರಿಂದ ಮರ ತುಂಬ ಚೆಲುವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ 5 ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರಗಳು, 5 ದಳಗಳು, 10 ಕೇಸರಗಳು ಮತ್ತು ಉಚ್ಛಸ್ಥಾನದ ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ಕಾಯಿ ಪಾಡ್ ಮಾದರಿಯದು, 40-60 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಇದೆ. ಅದರ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು.
thumb|ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹೂಗಳು

ಜಾವ ತಂಗಡಿಯನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನರ್ಸರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಸಿಮಾಡಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅನಂತರ ಅವನ್ನು ಬೇಕಾದೆಡೆ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು
ಕ್ಯಾಮಿಲಿ ಜಾರ್ಡನ್

thumb
ಕ್ಯಾಮಿಲಿ ಜಾರ್ಡನ್ (1838-1921). ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಣಿತವಿಜ್ಞಾನಿ. 

## ಬದುಕು 
ಲಿಯಾನ್ಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 1838ರ ಜನವರಿ 5ರಂದು ಜನನ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ. ಅಲ್ಲಿನ ಎಕೋಲೆ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸೇರಿ (1876) ದೀರ್ಘ ಸೇವಾನಂತರ 1912ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತನಾದ. ಮರಣ 1921ರ ಜನವರಿ 22ರಂದು. 

1885ರಲ್ಲಿ ಜರ್ನಲ್ ಡಿ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಗಣಿತ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ತನ್ನ ಜೀವಮಾನಪರ್ಯಂತವೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.

## ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಾಧನೆ 
ಈತನ ಮೊದಲ ಸಂಶೋಧನಾಕ್ಷೇತ್ರ ಜ್ಯಾಮಿತಿ. ಗಣಿತವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇವನು ಸಿದ್ಧಹಸ್ತ. ಎಕೋಲೆ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಈತ ಕೊಟ್ಟ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಸಾರಾಂಶವನ್ನೂ ಗಣಿತವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಉದ್ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಬಗೆಯ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಅನೇಕ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನೂ ತುಂಬಿದ ಕೀರ್ತಿ ಈ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಪರಿಬದ್ಧ ವಿಚರಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ (ಫಂಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬೌಂಡೆಡ್ ವೇರಿಯೇಷನ್) ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಜ್ಯಾಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಡನ್ ಬಳಸಿದ. ಒಂದು ಸರಳರೇಖೆಯ ಮೇಲಿನ ಬಿಂದುಗಳ ಗಣಕ್ಕೂ ಸಮಸ್ತ ನೈಜಸಂಖ್ಯಗಳ ಗಣಕ್ಕೂ ಒಂದು-ಒಂದು ಸಂವಾದಿತ್ವವೊಂದನ್ನು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಗೆ ತಂದ ಕೂಡಲೇ, ಅಂತರ್ಬೋಧೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲುಕುತ್ತಿದ್ದ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಈತ ಮಾಡಿದ. ಜಾರ್ಡನ್ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ಪ್ರಮೇಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಈತ ಸಾಧಿಸಿದ. ಈ ಬಗೆಯ ವಕ್ರರೇಖೆಯೊಂದನ್ನು ಸಮತಳದಲ್ಲಿ ಎಳೆದರೆ, ಆ ಸಮತಳದ ಉಳಿದ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಈ ರೇಖೆ ಎರಡು ಪರಸ್ಪರ ವಿಸಂಧಿ (ಮ್ಯೂಚುವಲಿ ಡಿಸ್‍ಜಾಯಿಂಟ್) ಉಪಗಣಗಳನ್ನಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣ ಉಂಟು. ಒಂದೇ ಉಪಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳನ್ನಾದರೂ ಒಂದು ರೇಖೆಯಿಂದ (ವಕ್ರವಾದರೂ ಸರಿ) ಸೇರಿಸಬಹುದು; ಮತ್ತು ಈ ಸೇರಿಸುವ ರೇಖೆ ದತ್ತ ಜಾರ್ಡನ್ ವಕ್ರರೇಖೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ಛೇದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಉಪಗಣದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಯಾವ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳನ್ನೇ ಆಗಲಿ ಯಾವ ರೀತಿ ಸೇರಿಸ ಹೊರಟರೂ ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ರೇಖೆ ದತ್ತ ಜಾರ್ಡನ್ ರೇಖೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಸಂಧಿಸಿಯೇ ತೀರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮೇಯದ ಸಾರಾಂಶ. ಹೀಗೆ, ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಈತ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಗ್ರೂಪುಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಡನ್ ನಡೆಸಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಅಪಾರ. ಪರಿವರ್ತನ್ ಗ್ರೂಪುಗಳ (ಗ್ರೂಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಬ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್) ಗ್ಯಾಲ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೈಜಿಕ ಸಮೀಕರಣಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು 1870ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈತನಿಗೆ ಪ್ಯೋನ್‍ಸ್ಲೆ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆಯಿತು. ನೀಲ್ಸ್ ಅಬೆಲ್ (1802-1829) ಎಂಬಾತ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಜಾರ್ಡನ್ನನದು.
ಜಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಹೋಲ್ಡರ್ (1859-1937) ಪ್ರಮೇಯ ಗ್ರೂಪ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಬಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು; ಇದರಿಂದ ದತ್ತ ಗ್ರೂಪಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಗ್ರೂಪ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಗಣಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಡನ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ. ಮಾತೃಕೆಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಈತನ ಕೊಡುಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು. ಒಂದು ತೆರನಾದ ಮಾತೃಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ಆದರ್ಶರೂಪಕ್ಕೆ ತರಬಹುದೆಂದು ಈತ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಜಾರ್ಡನ್ನನ ಆದರ್ಶರೂಪ ಎಂದೇ ಹೆಸರು. 

ವರ್ಗ:ಗಣಿತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಲಧರ

ಜಲಧರಗಳು  - ತಮ್ಮ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಭೂಜಲವನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಚಿಲುಮೆಯ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲವೇ (ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡಿದಾಗ) ಒರತೆಯ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಆಕ್ವಿಫೈಯರ್ಸ್. (ಜಲಧರ ಎಂದರೆ 'ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ' ಎಂದು ಅರ್ಥ; ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶಬ್ದ)  

ಈ ಬಗೆಯ ಶಿಲಾನಿಕ್ಷೇಪ ಅಥವಾ ಸ್ತರಗಳ ಮಂದ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಭೂಜಲದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಮಳೆಯ ನೀರಿನ ಬಹುಭಾಗ ಇಳಿಜಾರಿನ ಕಡೆ ಹರಿದು ಹತ್ತಿರದ ನದಿಯನ್ನೋ ಸಮುದ್ರವನ್ನೋ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ನೀರು ನೆಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಶಿಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಆಳಕ್ಕೆ ಜಿನುಗುತ್ತದೆ. ಜಿನುಗುವಿಕೆಗೆ ಶಿಲೆಯ ರಚನೆಯೇ ಅಲ್ಲದೆ ಭೂ ಗುರುತ್ವವೂ ಸಹಾಯಕ. 

ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳಿವೆ-ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳು, ಜಲಜ ಶಿಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ರೂಪಾಂತರ ಶಿಲೆಗಳು. ಪ್ರತಿ ಮುಖ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಬಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು ತಮ್ಮ ಒಳರಚನೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಏಕರೀತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಅಡಕವಾದ ರಚನೆಯನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಅಳ್ಳಕವಾದ ಒಳರಚನೆಯನ್ನೂ ತಳೆದಿರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಲೆಯು ಖನಿಜ ಕಣಗಳು ದಟ್ಟೈಸಿ ಬಹು ಒತ್ತಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಹೊರವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಸರಣೆ ಬಹುಕಷ್ಟಕರ. ಅನೇಕ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ರೂಪಾಂತರ ಶಿಲೆಗಳ ಒಳರಚನೆ ಈ ತೆರನಾಗಿದ್ದು ಮಳೆಯ ನೀರು ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಿನುಗಲಾರದು. ಇವೇ ಅವ್ಯಾಪ್ಯಶಿಲೆಗಳು.(ವ್ಯಾಪ್ಯ ಅಂದರೆ ಪರ್ಮೀಯಬಲ್ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ)   ಇವುಗಳ ಸರಂಧ್ರತ್ವ ಸಹ ಬಹು ಅಲ್ಪ. ಆದರೆ ಇವು ಬೀಳು ಬಿದ್ದು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡಾಗ ರಚನೆಯೂ ಸಡಿಲಗೊಂಡು ಹಲವಾರು ಸೀಳುಗಳೂ ಬಿರುಕುಗಳೂ ಉಂಟಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಡಕವಾದ ರಚನೆಯೂ ಅಳ್ಳಕವಾಗಿ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ನೀರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಿನುಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾದೀತು. ಆದರೆ ಜಲಜಶಿಲೆಗಳು ದ್ವಿತೀಯಕ ಶಿಲೆಗಳಾಗಿ ಶಿಲಾಛಿದ್ರಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅಳ್ಳಕವಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಸರಂಧ್ರವೂ ಹೆಚ್ಚು. ಅದರಲ್ಲೂ ಶಿಲಾಛಿದ್ರಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದರಂತೂ ಆ ಕಣಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣ ಇಮರಿದ ನೀರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಹಿಸಬಲ್ಲದು. ಈ ರೀತಿ ಖನಿಜಕಣಗಳ ನಡುವೆ ನೀರು ನುಗ್ಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆಳಕ್ಕೆ-ಭೂಗುರುತ್ವದ ಕಾರಣ-ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ವ್ಯಾಪ್ಯ (ಪರ್ಮೀಯಬಲ್) ಶಿಲೆಗಳೆಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೆಂಟೆಕಲ್ಲು, ಮರಳುಗಲ್ಲು, ದಪ್ಪಮರಳುಗಲ್ಲು ಮುಂತಾದವು ಇವಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಆದರೆ ಇದೇ ವರ್ಗದ ಜೇಡುಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಅಳ್ಳಕವಾದ ರಚನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಬಹು ಸೂಕ್ಷ್ಮಕಣಗಳ ದಟ್ಟೈಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಶಿಲೆಗಳು ಹೀಗಾಗಿ ಇವು ನೀರು ಜಿನುಗಲು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಲ್ಲ. ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಸರಂಧ್ರತ್ವ 10%-30% ರಷ್ಟಾದರೆ, ಜೇಡು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಶಿಲೆಗಳ ಸರಂಧ್ರತ್ವ ಕೇವಲ %-10% ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬಹುದು.

ಸುಣ್ಣಶಿಲೆ ಒಳರಚನೆ ನೀರಿನ ಇಮರುವಿಕೆಗೆ ಅಷ್ಟು ಸಹಾಯಕವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಬಿರುಕು ಹಾಗೂ ಸೀಳುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಪ್ರವಹಿಸುವಾಗ ಸುಣ್ಣಾಂಶ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕರಗುತ್ತ ಬಿರುಕು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತಲೂ ಅಗಲವಾಗುತ್ತಲೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಹೀಗಾದಾಗ ಕುಳಿಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸಣ್ಣ ಹೊಂಡಗಳಾಗುವುದೂ ಸಾಧ್ಯ. ಅಲ್ಲದೆ ಕಾಲುವೆಗಳೂ ಹೊಂಡಗಳೂ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಆಳದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣ ಶಿಲಾಪ್ರಸ್ತರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಅಗೋಚರವಾದ ಹಲವಾರು ನದಿಗಳನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆಯೂ ಉತ್ತಮ ಜಲಧರವೆನಿಸಿದೆ..

ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಶಿಲೆಗಳಾದ ಬೆಸಾಲ್ಟ್ ಲಾವಾಸ್ತರಗಳು ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರವಾಹದ ತುಯ್ತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ನುಚ್ಚು ನೂರಾಗಿರುವ ಸ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಲರಂಧ್ರ ರಚನೆಯ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳು ಉತ್ತಮಜಲಧರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿವೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನೀರ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಬೆಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಅನೇಕ ಚಿಲುಮೆಗಳು ದಖ್ಖನ್ ಬೆಸಾಲ್ಟ್‍ನ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು.

ಜಲಧರಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಭೂಜಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳೆನ್ನಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು ಇಳುಕಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜು ಸತತವಾಗಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿ ನೀರು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸದಾಕಾಲವೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗಾಗಿ ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿರುವ ಅತ್ತುತ್ತಮ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲ ವಿಜ್ಞಾನ
ಅರವಿಂದ ಕೃಷ್ಣ

ಅರವಿಂದ್ ಕೃಷ್ಣ ಅವರು ಐಬಿಎಂ  ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ-ಅಮೆರಿಕನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಿಂದ ಐಬಿಎಂ ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯಾವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೃಷ್ಣ ಅವರು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಎಂ ನಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆ. ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಐಬಿಎಂ ಕ್ಲೌಡ್, ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಐಬಿಎಂ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ರೆಡ್ ಹೆಟ್ ಸ್ವಾಧೀನದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಾಧೀನವಾಗಿದೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಕೃಷ್ಣ ಅವರು ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಮಾತನಾಡುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ, ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ವಿನೋದ್ ಕೃಷ್ಣ, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ, ಆರತಿ ಕೃಷ್ಣ, ಸೇನಾ ವಿಧವೆಯರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

## ಶಿಕ್ಷಣ 
ಕೃಷ್ಣಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಣ್ಣುರನ ಸ್ಟೇನ್ಸ್ ಆಂಗ್ಲೋ ಇಂಡಿಯನ್ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಕಾನ್ಪುರದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟೆಕ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ತರುವಾಯ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಬಾನಾ-ಚಾಂಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಗಳಿಸಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅವರು ಐಐಟಿ ಕಾನ್ಪುರ್ ಮತ್ತು ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಅರ್ಬಾನಾ-ಚಾಂಪೇನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿಪರ ಜೀವನ 
ಕೃಷ್ಣ ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಐ.ಬಿ.ಎಂ ಗೆ ಸೇರಿದರು, ಐ.ಬಿ.ಎಂ ನ ಥಾಮಸ್ ಜೆ. ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ೨೦೦೯ ರವರೆಗೆ ೧೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಐ.ಬಿ.ಎಂ ನ ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಐ.ಬಿ.ಎಂ ರಿಸರ್ಚ್‌ನ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ಐ.ಬಿ.ಎಂನ ಕ್ಲೌಡ್ ಮತ್ತು ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವಿಭಾಗದ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.‌

ಅವರು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಆರ್ಟಿಫಿಶಲಗ ಇಂಟಲಿಜೆಂನ್ಸ), ಕ್ಲೌಡ್, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಐ.ಬಿ.ಎಂ ಗಾಗಿ ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು. ಜುಲೈ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ರೆಡ ಹ್ಯಾಟ ನ ಐ.ಬಿ.ಎಂ ನ $೩೪ ಶತಕೋಟಿ ಸ್ವಾಧೀನದ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರು ಜನವರಿ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಐ.ಬಿ.ಎಂ ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ (ಸಿ.ಇ.ಒ) ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೬, ೨೦೨೦ ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು, ೨೦೧೨ ರಿಂದ ಸಿ.ಇ.ಒ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಗಿನ್ನಿ ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ಅವರು ಸತ್ಯ ನಾಡೆಲ್ಲಾ, ಶಾಂತನು ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಸುಂದರ್ ಪಿಚೈ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಯ ಭಾರತೀಯ-ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಿ.ಇ.ಒ ಆಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಸಿ‌ ಅರ್‌ ಎನ್ ವರ್ಷದ "ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಜಿಂಜೀ

ಜಿಂಜೀ - ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಆರ್ಕಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ. ರಾಜಗಿರಿ, ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಾಯ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಭದ್ರವಾದ ಕೋಟೆಯಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಎರಡು ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣಮಹಲ್, ಗರಡಿಮನೆ, ಕಣಜಗಳು ಇವೆ.
thumb|ಜಿಂಜೀ ಕೋಟೆ

## ಇತಿಹಾಸ 
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಸುಭದ್ರವಾದ ಕೋಟೆಯಾಗಿತ್ತು. 1638ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಸೇನಾನಿ ಬಂದಾ ಉಲ್ಲಾಖಾನ್ ಗೋಲ್ಕೊಂಡದ ಸೇನೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಶಿವಾಜಿಯ ತಂದೆ ಷಾಜಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖಂಡನಾಗಿದ್ದು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ. 1677ರಲ್ಲಿ ಜಿಂಜೀಯನ್ನು ಶಿವಾಜಿ ಉಪಾಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವಶಮಾಡಿ ಕೊಂಡ. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಸತತವಾಗಿ 22 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದು ಮರಾಠರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಮರಾಠರ ರಾಜಧಾನಿ ರಾಯಗಢವನ್ನು ಮೊಗಲರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ ಶಿವಾಜಿಯ ರಾಜಾರಾಮ ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಇದ್ದ. ಇದು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮರಾಠರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1690ರಲ್ಲಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ಸೇನೆ ಜುಲ್ ಫಿಕರ್‍ಖಾನನ ಮುಖಂಡತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಿಂಜೀಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿತು. ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಮುತ್ತಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. 1698ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಮೊಗಲರ ವಶವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಆರ್ಕಾಟ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದ ಮೊಗಲ್ ಸೇನೆಗೆ ಜಿಂಜೀ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. 1750ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಸಿ ಎಂಬ ಸೇನಾನಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರು ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದು ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು. 1761ರಲ್ಲಿ ಐದು ವಾರಗಳ ಸತತ ಮುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಜಿಂಜೀ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸ್ಮಿತ್ತನ ವಶವಾಯಿತು.

## ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ 

ಚಿತ್ರ:Gingee tomb pillar.jpg|Tomb pillar at lower fort
ಚಿತ್ರ:Kalyana Mahal from Rajagiri.jpg|ರಾಜಗಿರಿಯಿಂದ ಕಾಣುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಹಲ್
ಚಿತ್ರ:Gingee fort from ground.jpg|ನೆಲಮಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಣುವ ಜಿಂಜೀ ಕೋಟೆ
ಚಿತ್ರ:View From Queen's Fort Top - Gingee Town.jpg|ರಾಣೀಕೋಟೆಯಿಂದ ಕಾಣುವ ಜಿಂಜೀ ಪಟ್ಟಣ 
ಚಿತ್ರ:Hanuman carving image.jpg|ಹನುಮಂತನ  ದೊಡ್ಡ ವಿಗ್ರಹ
ಚಿತ್ರ:Cannon gingee fort.jpg|ಜಿಂಜೀ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ತೋಫು
ಚಿತ್ರ:Queen fort from King fort.jpg|ರಾಜನ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಕಾಣುವ ರಾಣಿಯ ಕೋಟೆ
ಚಿತ್ರ:GingeeRajas mandap.jpg|ಜಿಂಜೀಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಯಾಣಮಹಲ್

ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಥಾಮಸ್ ಡರ್ಫೀ

ಥಾಮಸ್ ಡರ್ಫೀ  (1653-1723) ಆಂಗ್ಲ ನಾಟಕಕಾರ, ವಿಡಂಬನಕಾರ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಲೇಖಕ. thumb

## ಬದುಕು, ಸಾಹಿತ್ಯ
ಜನಿಸಿದ್ದು ಡೆವನ್‍ಷೈರಿನ ಎಕ್ಸ್‍ಟರ್‍ನಿಲ್ಲಿ. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸುಮಾರು 25 ನಾಟಕಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ದಿ ಸೀಜ್ ಆಫ್ ಮೆಂಫಿಸ್ (1676) ಇವನ ಮೊದಲ ನಾಟಕಕೃತಿ. ಮ್ಯಡಾಮ್ ಫಿಕಲ್ (1677) ಇವನ ಮೊದಲ ಹರ್ಷನಾಟಕ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಈತ ಎರಡನೆಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದ. ಇವನ ಹನ್ನೊಂದು ಹರ್ಷನಾಟಕಗಳು 1677ರಿಂದ 1688ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 1691ರಲ್ಲಿ ಲವ್ ಫಾರ್ ಮನಿ ಎಂಬ ಹರ್ಷನಾಟಕ ರಚಿತವಾಯಿತು. ದಿ ಫಾಂಡ್ ಹಸ್ಬೆಂಡ್ ಅಥವಾ ದಿ ಪ್ಲಾಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ (1676)-ಇದು ಇವನ ಅತಿ ಯಶಸ್ವಿ ನಾಟಕಕೃತಿ. ಕಾಮಿಕಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಡಾನ್ ಕ್ವಿಕ್ಸಟ್ ಎಂಬ ನಾಟಕಕೃತಿಯ ಎರಡು ಭಾಗಗಳು 1694ರಲ್ಲೂ ಮೂರನೆ ಭಾಗ 1696ರಲ್ಲೂ ಹೊರಬಿದ್ದವು. ದಿ ವಚ್ರ್ಯುಯಸ್ ವೈಫ್ (1680) ಮತ್ತು ದಿ ಕ್ಯಾಂಪೆನರ್ಸ್ (1698)-ಇವು ಈತನ ಗಮನಾರ್ಹ ನಾಟಕಕೃತಿಗಳು. ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಪ್ರಾಫೆಟ್ಸ್ (1709) ಎಂಬುದು ಇವನ ಕೊನೆಯ ನಾಟಕ. ತನ್ನ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಸೇರಿಸಿದ ಉಲ್ಲಾಸದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೆನ್ರಿ ಪಾಸೆಲ್, ತಾಮಸ್ ಫಾರ್ಮರ್ ಮೊದಲಾದ ಸಂಗೀತ ರಚನಾಕಾರರು ಸಂಗೀತವನ್ನೊದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವನ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಥಾವಸ್ತು ಅಷ್ಟು ಚೌಕವಾಗಿ ಬಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ ನಾಟಕೀಯ ರಸಿಕೋಕ್ತಿ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಇವೆ. 1690-91ರಲ್ಲಿ ಡರ್ಫೀ ಮಾಮಸ್ ರಿಡೆನಸ್ ಎನ್ನುವ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನಾದ. ಈತ ರಚಿಸಿದ ಕಾವ್ಯದ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು ವ್ಹಿಗ್ಸ್ ಪಕ್ಷ ಆ ವಿಡಂಬನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಈತ ಕುಲೀನವರ್ಗದ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಜೇಮ್ಸ್ ದೊರೆಯ ಆದರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದ. ರಾಜ್ಯದ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಆ್ಯನಳ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಸೋಫಿಯಾಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಒಂದು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಕವಿತೆಯನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದುಂಟು. ವಿಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಮರ್ತ್ ಅಥವಾ ಪಿಲ್ಸ್ ಟು ಪರ್ಜ್ ಮೆಲಂಕಲಿ-ಇದು ಇವನ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಜೋಸೆಫ್ ಅಡಿಸನ್ ಈತನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಡರ್ಫಿಯ ನಾಟಕಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್

thumb|ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್
thumb|ಸೇಂಟ್ ಮೇರೀಸ್ ಚರ್ಚ್
thumb|ಭುಲ್ಲಾತಾಲ್ ಸರೋವರ
thumb|ಹಿಮಪಾತದ ನಂತರ ಟಿಪ್ ಎನ್ ಟಾಪ್

**ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್** ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಪೌರಿ ಗರ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ದಂಡು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ.

ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್ ಗಿರಿಧಾಮವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಮೂಲತಃ ಇದು *ಕಾಲೂಡಾಂಡಾ* ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್‍ನ್ನು ಆಗಿನ ವೈಸರಾಯ್ ಲಾರ್ಡ್ ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್ ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತವಾದ ಗಿರಿಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್ ಇತರ ಗಿರಿಧಾಮಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಾಹನಗಳು ಸಂಚರಿಸಬಹುದಾದ ರಸ್ತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ ಆದರೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ದಪ್ಪ ಓಕ್ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಪೈನ್ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

## ಸ್ಥಳೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು 
ಗರ್ವಾಲ್ ರೈಫಲ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರದ ಪರೇಡ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿರುವ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೇನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ *ಟಿಪ್ ಎನ್ ಟಾಪ್ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್*, ಕಾಳೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೇರಿವೆ. ಇದು ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡಲ್ಪಡುವ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ರೆಜಿಮೆಂಟಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಭುಲ್ಲಾತಾಲ್ ಸರೋವರ, ಸೇಂಟ್ ಮೇರೀಸ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಲವರ್ಸ್ ಲೇನ್ ಇತರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು. ನಗರದಿಂದ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ತಾರಕೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಭೈರವ ಗರ್ಹಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಭೀಮ್ ಪಕೋರಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಶರತ್ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಗಿರಿಧಾಮದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ 'ಶರದೋತ್ಸವ' (ಶರತ್ಕಾಲದ ಹಬ್ಬ) ವನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್ ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Lansdowne, Uttarakhand Information and Pictures.
* Lansdowne Cantonment Board, website 
* Tripories

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವಿಲಿಯಮ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಡರ್ಯಾಂಟ್

ವಿಲಿಯಮ್ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಡರ್ಯಾಂಟ್ (1885 –1981 ) ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 
## ಬದುಕು
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸಿನ ನಾರ್ತ್ ಆ್ಯಡಮ್ಸಿನಲ್ಲಿ 1907ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಸಿ ನಗರದ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವೀಧರನಾಗಿ ಸೌತ್ ಆರೆಂಜಿನ ಸೀಟನ್ ಹಾಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಲಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಗಳ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾದ. 1914ರಿಂದ 1927ರ ವರೆಗೆ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕಿನ ಲೇಬರ್ ಟೆಂಪಲ್ ಶಾಲೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿದ್ದ. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆಸಿ 1917ರಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡ. 1935ರಿಂದ ಲಾಸ್ ಆಂಜಲಿಸ್‍ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. 1917ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಫಿಲಾಸಫಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಿತವಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಈತ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಜನಾದರಣೀಯವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದ.
## ಬರಹ
ಈತ ಬರೆದ ಏಕೈಕ ಕಾದಂಬರಿ ಟ್ರಾನ್ಸಿಷನ್ (1927) ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಘರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭ್ರಾಂತಿ ನಿವಾರಣೆಗಳಿಂದ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದ್ದು ಈತನ ಮೊದಲ ಜೀವನದ ಆತ್ಮಕಥಾನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ. 1926ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಇವನ ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಅಮೆರಿಕದ ಹಾಗೂ ಪರದೇಶಗಳ ಜನತೆಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥದ 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ. ಈ ಗ್ರಂಥ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಲೇಖಕನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ತಂದೊದಗಿಸಿತು
ದಿ ಪ್ಲೆಷರ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಹಾಗೂ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್ ಇನ್ ಜೀನಿಯಸ್-ಎಂಬುವು ಈತನ ಇನ್ನೆರಡು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳು. ದಿ ಕೇಸ್ ಫಾರ್ ಇಂಡಿಯ (1930), ದಿ ಟ್ರಾಜಡಿ ಆಫ್ ರಷ್ಯ (1933) ಎಂಬುವು ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಚಲಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು.

ಮಾನವೇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ, ಸಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿವರವಾಗಿ ರಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಡರ್ಯಾಂಟ್ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಏರಿಯಲ್ ಡರ್ಯಾಟಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಶ್ರಮಿಸಿದ. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಜಗದ್ ವಿಖ್ಯಾತವಾದ ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸಿವಿಲಿಸೇಷನ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳಿವೆ: 1. ಅವರ್ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಹೆರಿಟೆಜ್, 2. ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀಸ್, 3. ಸೀಸರ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ, 4. ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ಫೈಯ್ತ್, 5. ದಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್, 6. ದಿ ರೆಫರ್ಮೇಷನ್, 7. ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ರೆಫರ್ಮೇಷನ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್, 8. ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ಲೂಯಿ ಘಿIಗಿ, 9. ದಿ ಎಜ್ ಆಫ್ ವಾಲ್ಟೇರ್, 10. ರೂಸೊ ಅಂಡ್ ರೆವೊಲ್ಯೂಷನ್
ಈ ಬೃಹದ್ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖಕನ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞತೆ, ಮಾನವೀಯ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಂಸ್ಕøತಿ ನಾಗರಿಕತೆ ಪ್ರಗತಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಆಸ್ಥೆ-ಇವನ್ನು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಬರೆವಣಿಗೆಯಂತೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆಕರ್ಷಕವೂ ಆಗಿದೆ.

 ಡರ್ಯಾಂಟ್ ದಂಪತಿಗಳ ಈಚೆಗಿನ ಮಹಾಕೃತಿಯೆಂದರೆ ದಿ ಲೆಸನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ (1968). ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸಿವಿಲಿಸೇಷನ್ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಮುದ್ರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಡರ್ಯಾಂಟ್ ದಂಪತಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಸಾರವೇನು ಎಂಬುದರ ಬಗೆಗೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿ ಹದಿನಾರು ಆಶ್ವಾಸಗಳ ಆದರೂ ಒಂದು ನೂರೇ ಪುಟಗಳ ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದರಂತೆ. ಇತಿಹಾಸ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಯಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದು ಸಮರ್ಥ ಕೈಪಿಡಿಯಂತಿದೆ. ಅಚ್ಚಾದ ವರ್ಷವೇ (1968) ಇದು ಏಳಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾಸ್ಪರ್

thumb|ರೊಮೇನಿಯಾ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಜಾಸ್ಪರ್
ಜಾಸ್ಪರ್ - ಬೆಣಚಿನ ಒಂದು ವಿಧ. 

ಅಪಾರದರ್ಶಕ ಗಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಬಿಧುರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಉಜ್ಜಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ತ ಅಥವಾ ಉಜ್ವಲ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಉಜ್ವಲ ಕಂದು, ಹಳದಿ, ಹಸುರು, ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಇರುವುದೂ ಉಂಟು. ಹಿಂದೆ ಪಾರದೀಪಕ ಬೆಣಚುಗಳನ್ನೂ ಜಾಸ್ಪರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂದು ಅಪಾರಕವಾದದ್ದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಹೆಸರು ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಜಾಲ್ಸಿಡೋನಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬೆಣಚುಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಓಪಾಲ್ ಬೆಣಚುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೇ ಜಾಸ್ಪರ್. ಹಿಮಟೈಟ್ ಅಥವಾ ಲೈಮೊನೈಟ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಣಜನ್ಯ ವಸ್ತು.

## ವಿಧಗಳು 
ವಿವಿಧ ವರ್ಣಗಳ ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುವ ವಿಧಕ್ಕೆ ರಿಬಂಡ್ ಜಾಸ್ಪರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸೈಬೀರಿಯದ ರಿಬಂಡ್ ಜಾಸ್ಪರಿನಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಸುರು ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುವುವು. ಲೀಬ್ಯ ಮರುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೈಲ್ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಛಾಯೆಯ ಕಂದುವಲಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಾಸ್ಪರ್ ಉಂಡೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಜಾಸ್ಪರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಗೇಟ್ ಜಾಸ್ಪರ್ ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದ ಜಾಸ್ಪರ್ ಮತ್ತು ಜಾಲ್ಸಿಡೋನಿಗಳ ಮಧ್ಯಾವಸ್ಥೆಯದು. ನಯವಾದ ಕಪ್ಪು ವರ್ಗದ ಫ್ಲಿಂಟ್ ಮಾದರಿ ಜಾಸ್ಪರಿಗೆ ಬೇಸನೈಟ್ ಅಥವಾ ಲಿಡಿಯನ್ ಕಲ್ಲು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದನ್ನು ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಒರೆಗಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲ್ಯಾಪಿಸ್ ಲೆಜುಲಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೃತಕ ವರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವರು.

## ಬಳಕೆ 
ಜಾಸ್ಪರ್ ಒಂದು ಸಾಧರಣ ರತ್ನ ಖನಿಜ. ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರ ಖನಿಜವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಹಸುರು, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ವರ್ಣದವನ್ನು ಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ಮುದ್ರೆಯುಂಗುರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

## ಸಿಗುವ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಜಾಸ್ಪರ್ ಸಿರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಜ ಶಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಖನಿಜಗ್ರಂಥಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಜಿಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮುದ್ದೆಮುದ್ದೆಯಾಗಿಯೂ ಸಿಕ್ಕುವುದು.

ಜಾಸ್ಪರ್ ಧಾರವಾಡ ಶಿಲಾಸ್ತೋಮ ಮತ್ತು ಬೆಜವಾಡ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ತಿಮ್ಮಪ್ಪಘರ್ ಹತ್ತಿರದ ಕಡಿದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 91-121.33 ಮೀ ದಪ್ಪದ ಜಾಸ್ಪರ್ ಶಿಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ. ಕೆಂಪು, ಊದಾ ಮಿಶ್ರ ಬೂದು ಅಥವಾ ಬೂದು ಮಿಶ್ರ ಕಂದು ವರ್ಣಗಳ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ. ಪರಸ್ಪರ ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಮೂರು ಸೀಳು ತಂಡಗಳು ಇದರಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಘನ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದೂ ಸುಲಭ. ಇವು ಒಂದು ಘನ ಗಜಗಳ ವರೆಗೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುವು. ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ರೂಸ್‍ಫುಟ್ ಎಂಬಾತ ಇವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಸುಂದರಶಿಲೆಗಳೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪೂರ್ವಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಕಾಲದ ಕಡಪಶಿಲಾಸ್ತೋಮಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾಂವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಲಾದಗಿ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿಗಳ ಗುಂಡು ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಸ್ಪರ್ ಗುಂಡುಗಳಿವೆ.

## ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ 

ಚಿತ್ರ:Jasper-poloski.jpg
ಚಿತ್ರ:Jasper.pebble.600pix.bkg.jpg
ಚಿತ್ರ:Cherry Creek Jasper (China) (40126258670).jpg
ಚಿತ್ರ:Jasper-brek4iya.jpg
ಚಿತ್ರ:Cut and oiled yellow jasper 3.JPG
ಚಿತ್ರ:Saint-Jacut-les-Pins - Tropical Parc, musée des minéraux (14).jpg
ಚಿತ್ರ:Green and Red Jasper IMG 9478.jpg
ಚಿತ್ರ:Tabu Tabu Jasper (South Africa) (41889473312).jpg
ಚಿತ್ರ:Bloodstone 3 (49036281801).jpg
ಚಿತ್ರ:Jaspi verd, montjuic, barcelona.jpg
ಚಿತ್ರ:Kaleidoscope Jasper from Oregon.jpg
ಚಿತ್ರ:Poppyjasperpolished.JPG
ಚಿತ್ರ:Freiberg, Terra mineralia, Augenjaspis.JPG
ಚಿತ್ರ:Jaspe orbiculaire Madagascar 1597B.jpg
ಚಿತ್ರ:Jasper Dalmatian (212237453).jpeg
ಚಿತ್ರ:Biggs jasper on carpet.jpg
ಚಿತ್ರ:Mookaite (Windalia Radiolarite Formation, Lower Cretaceous; Western Australia).jpg
ಚಿತ್ರ:Bruneau Jasper from Idaho Thundereggs.jpg

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಡಿಯರ್ಬಾರ್ನ್, ಮಿಷಿಗನ್

ಡಿಯರ್‍ಬಾರ್ನ್ - ಅಮೆರಿಕ  ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಮಿಷಿಗನ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವೇನ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ.  ಡಿಟ್ರಾಯಿಟ್‍ನ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇದೆ.  ರೂಷ್ ನದಿ ಇದರ ನಡುವೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.  ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,04,199 (1970).

## ಇತಿಹಾಸ 
1812ರ ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.  ಇಲ್ಲಿ ಪೆಕಿನ್, ಗ್ರೀನ್‍ಫೀಲ್ಡ್, ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‍ವೆಲ್ಸ್ ವಸತಿಗಳು ಎದ್ದುವು.  ಈ ಮೂರು ವಸತಿಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಭಾಗಶಃ ಈಗ ಡಿಯರ್‍ಬಾರ್ನ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ.  ಜನರಲ್ ಹೆನ್ರಿ ಡಿಯರ್‍ಬಾರ್ನನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರು ಡಿಯರ್‍ಬಾರ್ನ್ ಎಂದಾಯಿತು.  1893ರಲ್ಲಿ ಡಿಯರ್‍ಬಾರ್ನ್ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಣದ ಸ್ಥಾನ ಬಂತು.  1830ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ತೋಫ್‍ಖಾನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು.  ತೋಫ್‍ಖಾನೆಯನ್ನು 1875ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.  ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರು ಯಂತ್ರಸ್ಥಾವರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಹಿಂದೆ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‍ವೆಲ್ಸ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಆಮೇಲೆ ಪೋಡ್ರ್ಸ್‍ನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದ ನಗರವನ್ನು 1928ರಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.  ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ.  ನಗರವೂ ತುಂಬ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.  ಇಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರು, ಯಂತ್ರ, ಬಣ್ಣಗಳು, ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿವೆ.  ಇದೊಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ.   ಹಲವು ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ.  ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಂಟು.  ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ.

## ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು 
ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನಗಳೂ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳೂ ಇವೆ.  ಅಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 35ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ, 626 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವುಳ್ಳ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಡಿಯರ್‍ಬಾರ್ನ್ ಒಂದು ಮನೋರಂಜನೆಯ ಸ್ಥಳ.  ಫೋರ್ಡ್ ಮೋಟಾರು ಕಂಪನಿಯ ಖಾಯಂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಎಡಿಸನ್ ಇನ್ಸ್‍ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಜೊಷುವಾ ಹೊವಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಹೇಗ್ ಹೌಸ್, ಹಳೆಯ ತೋಫ್‍ಖಾನೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು, ಗ್ರೀನ್‍ಫೀಲ್ಡ್ ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಮೆನಲೋ ಉದ್ಯಾನಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು.

ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಡಿಮೀಟ್ರಿಯಸ್ ಫಾಲೀರೂಸ್

ಡಿಮೀಟ್ರಿಯಸ್ ಫಾಲೀರೂಸ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 345-283.  ಆತೆನ್ಸಿನ  ಭಾಷಣಕಾರ. ರಾಜ್ಯನೀತಿಜ್ಞ. thumb|ಅಲೆ‍ಗ್ಸಾಂಡ್ರಿಯದಲ್ಲಿನ ಈತನ ಪ್ರತಿಮೆ

## ಬದುಕು,  ಸಾಧನೆ 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅಟಿಕದ ಫಾಲೆರಮ್‍ನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಫಾನೊಸ್ಟ್ರಾಟಸ್. ತಿಯಪ್ರಾಸ್ಟಸ್ಸನ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ಪ್ರವೀಣನಾದ. ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಭಾಷಣ ವಿದ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೋಮರನ ವಿಮರ್ಶೆ, ಈಸಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ, ಆತೆನ್ಸಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ-ಇವೂ ಇವನ ಕೃತಿಗಳು. ರಾಜ ಕ್ಯಸಾಂಡರನ ಪರವಾಗಿ 317ರಿಂದ 307ರ ತನಕ ಆತೆನ್ಸಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲನಾಗಿದ್ದು ದಕ್ಷ ರಾಜರಾಜಕಾರಣಿಯೆಂದು ಈತ ಹೆಸರು ಪಡೆದ. 30ರಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲಾಗಿ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ತೀಬ್ಸ್‍ಗೆ ಹೋದ. ಕೊಂಚ ಕಾಲಾನಂತರ ಈಜಿಪ್ಟ್‍ಗೆ ಬಂದು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯದ ಒಂದನೆಯ ಟಾಲಮಿಯ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೌರವಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ. ತುಂಬ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಈತನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಎರಡನೆಯ ಟಾಲಮಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಗೂ ಅಲಂಬನವೀಯುವ ಮೂಸಿಯಾನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಅದು ಈಚಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಂತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವು ಶತಮಾನ ನಡೆದು ಬಂತು.
ರಾಜನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡತಿಯರು. ಯಾರ ಮಗನಿಗೆ ಮುಂದಣ ಪಟ್ಟ ಕೊಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ರಾಜ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕಿದನಂತೆ. ಡಿಮೀಟ್ರಿಯಸ್ ಯೂರಿಡಿಸಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಕೊಡತಕ್ಕದ್ದು, ಬೆರೆನಿಜಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಕೂಡದು ಎಂದನಂತೆ. ಆದರೆ ಬೆರೆನಿಚಿಯ ಮಗನೇ ಮುಂದೆ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನೇರಿದ. ಆಗ ಡಿಮೀಟ್ರಿಯಸ್ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿ ಆಸ್ಪ್ ಎಂಬ ಕಿರುನಾಗರದ ವಿಷದಿಂದ ಸತ್ತ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಈತನ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕುರಿತು-ಎಂಬ    ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗ್ರಂಥದ ಕರ್ತೃ ಈತನೇ ಎಂದು ಬಹುಕಾಲ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಆತ ಬೇರೊಬ್ಬ ಡಿಮೀಟ್ರಿಯಸ್ ಎಂದು ಈಗ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ಎಚ್. ಗಿರಿಜಮ್ಮ

**ಡಾ. ಎಚ್. ಗಿರಿಜಮ್ಮ** ಒಬ್ಬರು ವೈದ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ. ಹಲವು ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳನ್ನು, ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ಬರೆವಣಿಗೆ, ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

## ಜೀವನ
ಇವರು ಹರಿಹರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪಿಯುಸಿವರೆಗೆ ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಮೈಸೂರು ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಹರಿಹರದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

## ವೃತ್ತಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ
ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ವೈದ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಸೂತಿ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀರೋಗ ತಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೧೫ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್‌ಗಳು, ೫ ಟೆಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ೧೦ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಪಂಚವಟಿ', 'ಗಾಜಿನ ಮನೆ', 'ಮೇಘ ಮಲ್ಹಾರ' ಸಿನೆಮಾಗಳಿಗೆ ಕತೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.'ಅಂತರಗಂಗೆ' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಹಿತ್ಯ
ಹಲವು ವಾರಪತ್ರಿಕೆ, ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕತೆಗಳನ್ನು, ನೀಳ್ಗತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಒಟ್ಟು ೫೦ ಕತೆಗಳನ್ನು, ಹದಿನೇಳು ಕಾದಂಬರಿ, ಒಂಭತ್ತು ಕಥಾ ಸಂಕಲನ, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
(ಕೆಳಗಿನದು ಅಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ)

### ಕಾದಂಬರಿಗಳು
*ಮೇಘ ಮಂದಾರ (ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೨) 
* ಚಂದಮಾಮ
* ತಮಸೋಮ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಮಯ 
* ಅಂಬರತಾರೆ
* ಬೆಂಕಿಹೂ

### ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು
* ಬಿರುಕು
* ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು
* ಸಂಜೆ ಮಲ್ಲಿಗೆ

### ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೃತಿಗಳು
*ನಿಮ್ಮ ಮಗು
*ಸ್ತ್ರೀ ದೇಹ 
*ಬಸಿರು
*ಬಂಜೆತನ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳು 
*ಬಂಜೆತನದ ಬವಣೆಗಳು
*ಮಕ್ಕಳು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ
*ಮಕ್ಕಳು-ಮನಸು
*ಸಂತಾನಹೀನತೆ
*ಗರ್ಭಕೋಶದ ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
*ಮನುಷ್ಯ ದೇಹ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ (ಡಾ. ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಭಟ್ ಸಹಲೇಖಕಿ)
*ರಕ್ತದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು

### ಆತ್ಮಕಥನ
* ಕಾಡತಾವ ನೆನಪುಗಳು

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
* ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ೨೦೧೪
* ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ೨೦೦೬
* ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಬಿ. ಸರೋಜಾದೇವಿ ದತ್ತಿನಿಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಾಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ ಅನುಪಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಡಾ. ಪಿ.ಇ ಎಸ್‌. ಶಂಕರ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ‘ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈದ್ಯ’ ಸಾಹಿತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ನಿಧನ
೧೭ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ೭೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
* ಡಾ. ಎಚ್. ಗಿರಿಜಮ್ಮ - ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ
* ಚಿಲುಮೆ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಡಾ. ಎಚ್. ಗಿರಿಜಮ್ಮರ ಬರಹಗಳು
* ‘ಆತ್ಮಕಥನದ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಫೋಟೋ ಮಸುಕಾಗಿಯೇ ಇರಲಿ’

ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಥೆ ಲೇಖಕ
ವರ್ಗ:೨೦೨೧ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಡಿಸೆಂಬ್ರಿಸ್ಟರು

thumb|ಪೀಟರ್ಸ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬ್ರಿಸ್ಟರು
ಡಿಸೆಂಬ್ರಿಸ್ಟರು	ನಿರಂಕುಶ ರಾಜಸತ್ತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ 1825ರ ಡಿಸೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ (ರಷ್ಯನ್: ಡಿಕಾಬರ್) ಪ್ರಥಮ ಬಂಡಾಯ ಹೂಡಿದ ಉದಾರ ವಾದಿಗಳು. ಅನಂತರ ಇವರಿಗೆ ಡಿಸೆಂಬ್ರಿಸ್ಟರು ಅಥವಾ ಡಿಕಾಬ್ರಿಸ್ಟರೆಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. 

## ಬಂಡಾಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕ್ರಾಂತಿ ಹಾಗೂ ನೆಪೋಲಿಯನನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಉದಾರವಾದ ಹರಡುತ್ತಿರಲು ರಷ್ಯವೂ ಅದರಿಂದ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಷ್ಯದ ಕೆಲವು ತರುಣಮನ್ನೆಯರೂ ಕೆಲವು ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳೂ ವೈಧಾನಿಕ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕನಸುಕಂಡು ಸೇನೆಯಲ್ಲೂ ಹೊರಗೂ ಗುಪ್ತ ಸಂಘಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ರಕ್ಷಕ ಪಡೆಗಳ ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಇದ್ದರು. ಮುಕ್ತಿ ಸಂಘ, ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಘ, ಔತ್ತರೇಯ ಸಂಘ, ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ ಸಂಘ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಇವುರಗಳ ಸಂಘಟನೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ವೈಧಾನಿಕ ರಾಜಸತ್ತೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಜೀತಗಾರರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದೂ ಇವರ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. 1825ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರಂದು (ಹೊಸ ಪಂಚಾಂಗ) ಸಾರ್ 1ನೆಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮೃತನಾದಾಗ ಅವನ ಸೋದರರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾದ ಕಾನ್ಸ್‍ಟೆಂಟೈನ್ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆತ ಉದಾರವಾದಿ. ಅವನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಸೋದರ ನಿಕೊಲಸನಿಗೆ ಪಟ್ಟವಾಯಿತು. (1825). ಇವನು ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯವನೆಂದು ಕುಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದ. ಇವನು ಪಟ್ಟವೇರಲು ಹಿಂದೆಮುಂದೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಉದಾರವಾದಿ ಗುಪ್ತಸಂಘಟನೆಯವರು ರಾಜಧಾನಿ ಸೇಂಟ್ ಫೀಟರ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್‍ನಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪಡೋಲಿಯದಲ್ಲೂ ಬಂಡೆದ್ದರು. ನಿಕೊಲಸನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸೈನಿಕರು ಬಂಡಾಯವೇಳಲು ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದರು. ಕಾನ್ಸ್‍ಟೆಂಟೈನ್ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರುವನೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಸೈನಿಕರು ಅವನಿಗೆ ವಿಧೇಯರಾಗಿರಲು ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರು ನಿಕೊಲಸನಿಗೆ ವಿಧೇಯರಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದಾಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು, ಡಿಸೆಂಬ್ರಿಸ್ಟರ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 

## ಬಂಡಾಯ 
1825ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 26 ರಂದು (ಹೊಸ ಪಂಚಾಂಗ; ಹಳೆಯ ಪಂಚಾಂಗದಂತೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14) ಬಂಡಾಯ ನಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು ಕೇವಲ 2,000 ಸೈನಿಕರು. ಬಂಡಾಯದ ಪ್ರಮುಖರು ತೀರ ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ತಮಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯದೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ರಷ್ಯದ ಜನರಿಗೆ ಡಿಸೆಂಟ್ರಿಸ್ಟರ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಾನ್ಸ್‍ಟೆಂಟೈನ್ ಅರಸನಾಗಬೇಕು, ತಮಗೆ ಕಾನ್ಸ್‍ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ (ಸಂವಿಧಾನ) ಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಇವರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಂಡು ನೂರಾರು ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಕಾನ್ಸ್‍ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಎಂಬುದು ಕಾನ್ಸ್‍ಟೆಂಟೈನ್‍ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರಿರರಬೇಕೆಂದು ಅನಿಸಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಂದು ನಡೆದ ಬಂಡಾಯ ಕೇವಲ ಒಂದು ನಾಟಕದ ದೃಶ್ಯದಂತೆ ಇತ್ತೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಸಾರ್ ನಿಕೊಲಸ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ. ಕರ್ನಲ್ ಪೆಸ್ಟೆಲ್ ಮುಂತಾದ ಐವರು ನಾಯಕರಿಗೆ ಮರಣ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. 31 ಜನರನ್ನು ಸೈಬೀರಿಯಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ನೂರಾರು ಜನಕ್ಕೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಮತ್ತು ಗಡಿಪಾರು ಶಿಕ್ಷೆಗಳಾದುವು. ಡಿಸೆಂಬ್ರಿಸ್ಟರ ಬಂಡಾಯ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಆದರೂ ಈ ಅಯಶಸ್ವಿ ಬಂಡಾಯದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮುಂದಣ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಉದಾರವಾದಿ ಹಾಗೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳಿವಳಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾತರಾಗಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ರಷ್ಯ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಿಲಾ ಮುಬಾರಕ್, ಪಟಿಯಾಲಾ

**ಕಿಲಾ ಮುಬಾರಕ್** () ಭಾರತದ ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಖ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಕಿಲಾ ಮುಬಾರಕ್‍ನ್ನು 1763 ರಲ್ಲಿ ಸಿಧು ಜಾಟ್ ದೊರೆ ಬಾಬಾ ಆಲಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಮೊದಲು 'ಕಚಿಗರ್ಹಿ' (ಮಣ್ಣಿನ ಕೋಟೆ) ಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇವರು ಪಟಿಯಾಲ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ, ಇದನ್ನು ಬೇಕ್ ಮಾಡಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. *ಕಿಲಾ ಅಂದ್ರೂನ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಿಲಾದ ಆಂತರಿಕ ಭಾಗವನ್ನು ಮಹಾರಾಜ ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಿಲಾ ಮುಬಾರಕ್ ಸಂಕೀರ್ಣ 
ಪಟಿಯಾಲಾದ ರಾಜ ಮನೆತನದ ನಿವಾಸದ ಅರಮನೆಯಾದ ಕಿಲಾ ಮುಬಾರಕ್ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ೧೦ ಎಕರೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಕೀರ್ಣವು *ರಣ್ ಬಾಸ್ (*ಅತಿಥಿ ಮನೆ ) ಮತ್ತು *ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್* (ದಿವಾನ್ ಖಾನೆ) ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕಿಲಾ ಅಂದ್ರೂನ್ ಇದೆ. ಕಿಲಾದಲ್ಲಿ ಭೂಗತ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ.

### ಕಿಲಾ ಅಂದ್ರೂನ್ 
ಕಿಲಾ ಅಂದ್ರೂನ್ 13 ಅರಸರ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪಟಿಯಾಲ ಕಲಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

### ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೀಪಗುಚ್ಛದ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ 
ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಗುರು ಗೋವಿಂದ್ ಸಿಂಗ್‍ರ ಅಪರೂಪದ ಫಿರಂಗಿಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು, ಗುರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಗದೆಗಳು, ಕಠಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾದಿರ್ ಶಾನ ಖಡ್ಗವಿದೆ.

## ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕೆಲಸ 
300 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಕಿಲಾ 'ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ'ದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ನಿಧಿಯು 2004 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ 100 "ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯದ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿಶ್ವ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೂಡ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಜಾನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್

thumb
ಜಾನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ( 1732-1808). ಅಮೆರಿಕದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ. ರಾಜಕೀಯ ಬರೆಹಗಾರ. 

## ಬದುಕು, ರಾಜಕಾರಣ 
1732ರ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಟಾಲ್ಬಟ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. 1740ರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಡೆಲವೇರಿನ ಕೆಂಟ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ. ಖಾಸಗಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೋದಿ 1753ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನಿನ ಮಿಡ್ಲ್‍ಟೆಂಪಲ್‍ಗೆ ಹೋದ. 1757ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ವಕೀಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. 1760ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ಈತ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಟಾಂಪು ಅಧಿನಿಯಮ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಘೋಷಣೆಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ.

ಈತ ಬರೆದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯದ ರೈತನೊಬ್ಬನಿಂದ ಪತ್ರಗಳು ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ವಸಾಹತಿನಿಂದ ಸುಂಕವೆತ್ತಿ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂಬಳ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೀತಿಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ. ಆದರೂ ಇವನು ತೀವ್ರಗಾಮಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಹಕ್ಕಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಇವನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆದರೆ ವರಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂಬುದು ಅವನ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಖಂಡದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಥಮ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ದೊರೆಗೆ ಮನವಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದವನು ಈತನೆ. ಎರಡನೆಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನಲ್ಲೂ ಇವನು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ. ಅದು ಹೊರಡಿಸಿದ ವಸಾಹತಿನವರು ಶಸ್ತ್ರವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಏಕೆ ಅಗತ್ಯವೆಂಬುವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಘೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಇವನೇ ತಯಾರಿಸಿದ. ಆದರೆ 1776ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಘೋಷಣೆಯೊಂದನ್ನು ಇವನು ವಿರೋಧಿಸಿದ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಆತುರ ಸಲ್ಲದು: ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು- ಎಂಬುದು ಇವನ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕಾಭಿಪ್ರಾಯ ತನ್ನ ಭಾವನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದಾಗ ಇವನು ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಘೋಷಣೆಗೆ ಇವನು ಸಹಿ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಇವನು ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ. ಇವನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ವಿಧೇಯನಾಗಿದ್ದಾನೆಂಬ ಭಾವನೆಯೂ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂಬುದು ಅನಂತರ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮಿ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಇವನು ಭಾಗವಹಿಸಿದ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಘೋಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇವನು ತಳೆದ ನಿಲುವಿನಿಂದಾಗಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಮತ್ತು ಡೆಲವೇರ್‍ಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ಇವನ ಪ್ರಭಾವ ಬಹಳಮಟ್ಟಿಗೆ ತಗ್ಗಿತ್ತು. ಆದರೂ 1782ರಲ್ಲಿ ಇವನು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಹೊಂದಿದ (ಇದು ಗವರ್ನರ್ ಸ್ಥಾನ). ಇವನು ಅಮೆರಿಕದ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ, ಅದನ್ನು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಮತ್ತು ಡೆಲವೇರ್‍ಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಶ್ರಮಿಸಿದ. ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ ಇವನು ಹಲವು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯದ ಕಾರ್ಲೈಲ್‍ನಲ್ಲಿ 1783ರಲ್ಲಿ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು ಇವನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ. ಇವನು ಅದರ ನ್ಯಾಸ ಮಂಡಲಿಯ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದ. 

ಡಿಕಿನ್ಸನ್ 1808ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು ತೀರಿಕೊಂಡ.

ವರ್ಗ:ರಾಜನೀತಿಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಿ.ಇ.ಎಂ.ಜೋಡ್

thumb|right
ಸಿ.ಇ.ಎಂ.ಜೋಡ್ ( ಸಿರಿಲ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಮಿಚಿನ್‍ಸನ್ ಜೋಡ್ )1891-1953. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಚಾರವಾದಿ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.

## ಬದುಕು 
ಸೌತ್ ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಈತ ಬ್ಲಂಡಲ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಹಾಗೂ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ. ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ಸೇರುವುದು ತನ್ನ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ಸಲ್ಲದ ವಿಚಾರವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ ಈತ ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದ ಸಮರವಿರೋಧಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ. ಅನಂತರ 16 ವರ್ಷಗಳ ಪರ್ಯಂತ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಸಿವಿಲ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ಕೆಲಕಾಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲೂ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ. 1930ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ಬರ್ಕ್‍ಬೆಕ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ. ಆ ಕಾಲೇಜು ಈತನನ್ನು ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 1940-47ರ ವರೆಗೆ ಈತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬ್ರಾಡ್‍ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರೇನ್ಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿಯೋಜಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ.

## ಬರಹ 
ಈತನ ಮುಖ್ಯಕೃತಿಗಳು: ಎಸ್ಸೇಸ್ ಇನ್ ಕಾಮನ್‍ಸೆನ್ಸ್ ಫಿಲಾಸಫಿ (1919) ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ಮಾಡರ್ನ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ತಿಯೊರಿ (1924); ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ಮಾರಲ್ಸ್ (1924); ಮೈಂಡ್ ಆಂಡ್ ಮ್ಯಾಟರ್ (1925); ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ಲೆಷರ್ (1928); ದಿ ಮೀನಿಂಗ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ (1929); ಗ್ರೇಟ್ ಫಿಲಾಸಫೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವಲ್ರ್ಡ್ (1931); ಗೈಡ್ ಟು ಮಾಡರ್ನ್ ತಾಟ್ (1933); ಗೈಡ್ ಟು ಫಿಲಾಸಫಿ (1936); ಫಿಲಾಸಫಿ ಫಾರ್ ಅನರ್ ಟೈಮ್ಸ್ (1940); ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ (1944); ಎ ಫಿಲಾಸಾಫಿಕಲ್ ಎನ್‍ಕ್ವೈರಿ (1948); ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ಕಾನ್‍ಟೆಂಪೊರರಿ ನಾಲೆಜ್ (1951); ದಿ ಪ್ಲಷರ್ ಆಫ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಒನ್‍ಸೆಲ್ಫ್ (1951); ದಿ ರಿಕವರಿ ಆಫ್ ಬಿಲೀಫ್ (1952). ದಿ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಜೋಡ್ ಎಂಬ ಕೃತಿ ಇವನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಡಿಂಗೋ

thumb
ಡಿಂಗೋ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಾಡು ನಾಯಿ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಜರಾಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ವಾರಿಗಲ್ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮ. ಸಸ್ತನಿ ವರ್ಗದ, ಕಾರ್ನಿವೊರ ಗಣದ ಕ್ಯಾನಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಕೇನಿಸ್ ಡಿಂಗೋ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು.  

ಬಹು ಹಿಂದೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 40,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಏಷ್ಯದಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಮಾನವ ಈ ನಾಯಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಾಗ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿಯೇ ಇತ್ತೆಂದೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಯಾಯಿತೆಂದೂ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. 

ಬಯಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಚಲುಕಾಡು ಇರುವಂಥ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಂಗೋ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಹಗಲೆಲ್ಲ ಪೊದೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದು ರಾತ್ರಿ ಬೇಟೆಗೆಂದು ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗರೂ ಇದರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರ. ಒಂಟೊಂಟಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಸಣ್ಣಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಕೋಳಿಗಳನ್ನೂ ಕುರಿಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುವುದುಂಟು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಜನರ ದ್ವೇಷ ಗಳಿಸಿದೆ.

ತೋಳಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಪ್ರಾಣಿ ಇದು; (ಭುಜದ ಬಳಿ) ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 60 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ 90 ಸೆಂ.ಮೀ. ಸುಮಾರು 30 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಪೊದೆಪೊದೆಯಾದ ಬಾಲವಿದೆ. ದೇಹದ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಕೆಂಗೆಂದು ಬಣ್ಣದ ಮೃದುವಾದ ತುಪ್ಪಳದಂಥ ಕೂದಲಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಮೈ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣಕ್ಕಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೊಂಚ ಉದ್ದ ಕಾಣುವ ಕಾಲುಗಳುಂಟು. ಮೂತಿ ಅಗಲವಾಗಿ ಮೋಟಾಗಿ ಇದೆ. ದವಡೆಗಳು ಬಹಳ ಬಲವಾಗಿವೆಯಲ್ಲದೆ ಕೆಳದವಡೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಚಲಿಸುವಂತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ತನ್ನ ಎರೆಗಳು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಹಾಗೆ ಹಿಡಿಯಲು ಅನುಕೂಲ. ಮುಂದಿನ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಬೆರಳುಗಳು ಹಿಂಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳುಗಳು ಉಂಟು. ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರದು. ಇದರಿಂದ ಡಿಂಗೊ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಶಬ್ದವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದು ನಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರಂತೆ ಬೊಗುಳುವುದಿಲ್ಲ: ಕುಂಯಿಗುಡುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೆ ಊಳಿಡುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರ. ನಾಯಿ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಡಿಂಗೋವಿನಲ್ಲೂ ಗಂಡಿನ ಶಿಶ್ನದ ಮುಂಭಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿರುವ ಕೊಕ್ಕೆಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳಿವೆ. ಇವು ಸಂಭೋಗ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸಂಭೋಗದ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಸಂಭೋಗಕ್ರಿಯೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಶಿಶ್ನವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಅವಧಿ 2 ತಿಂಗಳು. ಒಂದು ಸಲಕ್ಕೆ 4-8 ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ
ಜಿಪ್ಸಾಫಿಲ

thumb
ಜಿಪ್ಸಾಫಿಲ -ಕ್ಯಾರಿಯೊಫಿಲೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಹಾಗೂ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯಜಾತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಬೀಸ್ ಬ್ರೆತ್, ಚಾಕ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳುಂಟು. 

ಸುಂದರವಾದ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಸಲೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದರ ಹೂಗಳನ್ನು ಮೇಜಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು.

ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75 ಪ್ರಬೇಧಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಉದ್ಯಾನಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಮ್ಯುರಾಲಿಸ್, ಎಲಿಗನ್ಸ್, ಪರ್‍ಫೋಲಿಯೇಟ, ಪ್ಯಾನಿಕ್ಯುಲೇಟ, ಅಕ್ಯೂಟಿಪೋಲಿಯ, ರಿಪೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವನೈಗಳು ಮಾತ್ರ. ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸುಮಾರು 30-90 ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆಗಳು. ಅಗಲವಾಗಿ ಹರಡಿ ಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳು ರೇಖೀಯ ಇಲ್ಲವೆ ಚಮಚದಂತೆ ಅಭಿಮುಖ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ತೊಟ್ಟಿದೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹೂಗಳು ಬಲುಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದವು; ಸೈಮೋಸ್ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಳಿ ಇಲ್ಲವೆ ನಸುಗೆಂಪು. ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು 5, ದಳಗಳು 5, ಕೇಸರಗಳು 10. ಅಂಡಾಶಯ ಎರಡು ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಜಿಪ್ಸಾಫಿಲವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಗಿಡಗಳು ಬೇಕಾದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಬೇಕು. ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತಂಪು ಹವೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಹಾಗೆಯೇ ಇದು ಗುಡ್ಡಸೀಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಷ್ಟು ಹುಲುಸಾಗಿ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾರದು. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣದ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧ. ಬಿತ್ತನೆಯ ಕಾಲ ಆಗಸ್ಟ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಇಲ್ಲವೆ ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್. ಬಿತ್ತಿದ 3 ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಗಿಡ ಹೂ ಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ