ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ

thumb|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವ ಭೂಪಟ

**ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ** - ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಖಂಡ. ಇದರ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವು ಇವೆ.

ಅಮೆರಿಗೊ ವೆಸ್ಪುಚಿ ಎಂಬ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ನಾವಿಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡಗಳು "ಪೂರ್ವ ಇಂಡೀಸ್" ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಖಂಡ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟನು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಖಂಡಗಳನ್ನು ಇವನ ಹೆಸರನ್ನು ಆಧರಿಸಿ "ಅಮೆರಿಕ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧,೭೮,೪೦,೦೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮಿ. ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಶೇಕಡಾ ೩.೫% ರಷ್ಟು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೩೭,೧೦,೦೦,೦೦೦. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡಗಳ ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಐದನೆಯ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. 
thumb|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಒಂದು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಒಂದು ಆಗಿದೆ ಖಂಡದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಖಗೋಳಾರ್ಧದ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 7] ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು, ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದ. ದಕ್ಷಿಣ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದು ಉಪಖಂಡದ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಏರಿಕೆ) ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ( ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಸದರ್ನ್ ಕೋನ್‌ನಂತೆ ) ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಉಲ್ಲೇಖ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. [6] [ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಲ್ಲೇಖ (ಗಳು) ಅಗತ್ಯವಿದೆ ]

ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ (ಆರ್ಥೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್).svg
ಪ್ರದೇಶ
17,840,000 ಕಿಮೀ 2 (6,890,000 ಚದರ ಮೈಲಿ) ( 4 ನೇ )
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
423,581,078 (2018; 5 ನೇ ) [1] [2]
ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ
21.4 / ಕಿಮೀ 2 (56.0 / ಚದರ ಮೈಲಿ)
ಜಿಡಿಪಿ  ( ಪಿಪಿಪಿ )
$ 6.53 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ (2021 ಅಂದಾಜು; 5 ನೇ) [3]
ಜಿಡಿಪಿ  (ನಾಮಮಾತ್ರ)
90 2.90 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ (2021 ಅಂದಾಜು; 4 ನೇ ) [4]
ತಲಾವಾರು ಜಿಡಿಪಿ
, 7 6,720 (2021 ಅಂದಾಜು; 5 ನೇ ) [5]
ದೆವ್ವ
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕನ್
ದೇಶಗಳು
12–14
 ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ
 ಬೊಲಿವಿಯಾ
 ಬ್ರೆಜಿಲ್
 ಚಿಲಿ
 ಕೊಲಂಬಿಯಾ
 ಈಕ್ವೆಡಾರ್
 ಫ್ರಾನ್ಸ್ (ಭಾಗಶಃ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 1] )
 ಗಯಾನಾ
 ಪನಾಮ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 2]
 ಪರಾಗ್ವೆ
 ಪೆರು
 ಸುರಿನಾಮ್
 ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬಾಗೊ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 3]
 ಉರುಗ್ವೆ
 ವೆನೆಜುವೆಲಾ
ಅವಲಂಬನೆಗಳು
ಬಾಹ್ಯ (1–3)
 ಬೌವೆಟ್ ದ್ವೀಪ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 4] ( ನಾರ್ವೆ )
 ಫಾಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು ( ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ )
 ದಕ್ಷಿಣ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ದ್ವೀಪಗಳು [ಟಿಪ್ಪಣಿ 5] ( ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ )
ಆಂತರಿಕ (1–5)
 ಅರುಬಾ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 3] ( ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ )
 ಅಸೆನ್ಶನ್ ದ್ವೀಪ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 6] ( ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ )
 ಬೊನೈರ್ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 3] ( ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ )
 ಕುರಾಕಾವೊ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 3] ( ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ )
ಭಾಷೆಗಳು
ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಗೌರಾನಾ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಡಚ್, ಕ್ವೆಚುವಾ, ಐಮಾರಾ, ಮಾಪುಡುಂಗನ್, ಇತರ ಭಾಷೆಗಳು
ಸಮಯ ವಲಯಗಳು
ಯುಟಿಸಿ -2 ರಿಂದ ಯುಟಿಸಿ -5
ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಪಟ್ಟಿ
ಸಾವೊ ಪಾಲೊ
ಲಿಮಾ
ಬೊಗೊಟೊ
ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ
ಸ್ಯಾಂಟಿಯಾಗೊ
ಕ್ಯಾರಕಾಸ್
ಬ್ಯೂನಸ್
ಸಾಲ್ವಡಾರ್
ಬ್ರೆಸಲಿಯಾ
ಫೋರ್ಟಲೆಜಾ
ಯುಎನ್ ಎಂ 49 ಕೋಡ್
005- ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ
419- ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ
019 - ಅಮೆರಿಕ
001 - ವಿಶ್ವ

2018 ರ ಪ್ರಕಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಕ್ಷೆ ಭೌತಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ
ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ ; ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಹನ್ನೆರಡು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಚಿಲಿ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಈಕ್ವೆಡಾರ್, ಗಯಾನಾ, ಪರಾಗ್ವೆ, ಪೆರು, ಸುರಿನಾಮ್, ಉರುಗ್ವೆ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ; ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಫ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ : ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 8]; ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯದ ಅವಲಂಬನೆಗಳು. ಪ್ರಮುಖ ಅವಲಂಬನೆ ಇವೆ ಫಾಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಓವರ್ಸೀಸ್ ಟೆರಿಟರಿ. ಜೊತೆಗೆ, ಎಬಿಸಿ ದ್ವೀಪಗಳು ಆಫ್ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅಸೆನ್ಶನ್ ದ್ವೀಪ (ಅವಲಂಬನೆ ಸೈಂಟ್ ಹೆಲೆನಾ, ಅಸೆನ್ಶನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಸ್ಟನ್ ಡ ಕುನ್ಹ, ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಓವರ್ಸೀಸ್ ಟೆರಿಟರಿ,) ಬೋವೆಟ್ ದ್ವೀಪ ( ಅವಲಂಬನೆ ಆಫ್ ನಾರ್ವೆ ), ಪನಾಮ, ದಕ್ಷಿಣ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್ ದ್ವೀಪಗಳು ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ), ಮತ್ತು ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬಾಗೊ ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಭಾಗಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಒಂದು ಹೊಂದಿದೆ ಪ್ರದೇಶ 17.840.000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6,890,000 ಚದರ ಮೈಲಿ). 2018 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 423 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. [1] [2] ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ( ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಂತರ) ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ (ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಂತರ). ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಇದುವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಖಂಡದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಮತ್ತು ಪೆರು ಇವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಸಹ ಖಂಡದ ಜಿಡಿಪಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. [6]

ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಖಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ದೂರದ ದಕ್ಷಿಣವು ವಿರಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ; ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್, ಒರಿನೊಕೊ ಮತ್ತು ಪರಾನೆಯಂತಹ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುವ ವಿಶಾಲ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಖಂಡದ ಬಹುಪಾಲು ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿದೆ.

ಖಂಡದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಮೇಲ್ನೋಟ ಪರಸ್ಪರ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಯುರೋಪ್ನ ದಿಗ್ವಿಜಯೇತರ ಜೊತೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಲಸೆಗಾರರು ಮತ್ತು, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗುಲಾಮರು. ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅಥವಾ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಸಮಾಜಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಯುರೋಪ್, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾವು ಕೆಲವು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತಿಯುತ ಖಂಡವಾಗಿದೆ. [7]

## ವಿವರಣೆ 
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಭೂಗೋಳದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತ (ಏಂಜೆಲ್ ಜಲಪಾತ), ನೀರಿನ ಪರಿಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನದಿ (ಅಮೆಜಾನ್ ನದಿ), ಅತಿ ಉದ್ದದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ (ಆಂಡೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿ), ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ದ್ರವಾಗಿರುವ ಮರುಭೂಮಿ (ಅಟಕಾಮ), ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದಟ್ಟ ಕಾಡು (ಅಮೆಜಾನ್ ಕಾಡು), ಅತಿ ಎತ್ತರದ ರಾಜಧಾನಿ (ಲಾ ಪಾಜ್, ಬೊಲಿವಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ), ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದಂಥ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸರೋವರ (ಟಿಟಿಕಾಕಾ ಸರೋವರ), ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ನಗರ (ಪ್ಯೂರ್ತೋ ತೋರೋ, ಚಿಲಿ ದೇಶದ ಗರ), ಇವುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

## ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು 
right|200px
ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

*Notes:*

* "South America". *The Columbia Gazetteer of the World Online*. 2005. New York: Columbia University Press.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
**ಭೂಗೋಳ**
* ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಭೌತಿಕ ನಕ್ಷೆ

ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ವರ್ಗ:ಖಂಡಗಳು
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ