ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟ

, Santorini]]
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಲ್ಲಿ, '*ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟ* ಎಂಬುದು ಒಂದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ದಿಬ್ಬದ ಆಕಾರದ ಮುಂಚಾಚಿರುವಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ದಿಂದ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ ಲಾವಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಮ್ಮಟ-ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಮ್ಮುಖ ಫಲಕದ ಗಡಿ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸುಮಾರು 6% ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುಮ್ಮಟದ ಆಕಾರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಲಾವಾವನ್ನು ಲಾವಾ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ಬಹಳ ದೂರದಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು: ಶಿಲಾಪಾಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ದ್ರವದ ಶಿಲಾಪಾಕ ನಿರ್ಗಮನ ಮೂಲಕ. ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ ಬಸಾಲ್ಟ್ಐ ಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಡೆಸಿಟಿಕ್ ಗುಮ್ಮಟಗಳು ಹವಾಮಾನ ದ್ರವ ಲಾವಾದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇನ್ಪುಟ್ ಮೂಲಕ ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಗುಮ್ಮಟಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಲಿಕಾ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೈಯೋಲೈಟ್ ಅಥವಾ ಡಾಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.

ಚಂದ್ರ, ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಗುಮ್ಮಟಾಕಾರದ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ,

## ಡೋಮ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್
ಗುಮ್ಮಟದ ಮ್ಯಾಗ್ಮಾ ನಾಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ ಲಾವಾದ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೊರಹೊರಗೆ ಹೊರಹೋಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗುಮ್ಮಟಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಕುಸಿತ, ಘನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸವೆತ ದಂತಹ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳು ಅಂತರ್ಜನಕ ಗುಮ್ಮಟ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಜನಕ ಗುಮ್ಮಟ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಗುಮ್ಮಟದ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಶಿಲಾಪಾಕದ ಒಳಹರಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟದ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಗುಮ್ಮಟದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾದ ಲಾವಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಾಲೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಲಾವಾ ಸ್ಪೈನ್ ಮತ್ತು ಲಾವಾ ಹರಿವುಗಳು ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟದ ಒಂದು ಭಾಗ ಕುಸಿದು ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಶಿಲಾಪಾಕವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೆ, ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹರಿವು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಬಹುದು. ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಅಪಾಯಗಳೆಂದರೆ ಲಾವಾ ಹರಿವುಗಳು, ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಸಡಿಲವಾದ ಬೂದಿ ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳ ಮರು-ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಲಹರ್ ಗಳಿಂದ ಆಸ್ತಿ ನಾಶ. ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಅನೇಕ ಸ್ಟ್ರಾಟೋವೊಲ್ಕಾನೊಗಳ ಪ್ರಮುಖ ರಚನಾತ್ಮಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಫೋಟಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ರಿಯೋಲಿಟಿಕ್ ಸಿಲಿಕಾ-ಭರಿತ ಲಾವಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಭೂಕಂಪನ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ತೆರಪಿನ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳ ಇತರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಅರ್ಧಗೋಳದ ಗುಮ್ಮಟ ಆಕಾರ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಗುಮ್ಮಟದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಚಕ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸ್ಫೋಟಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಹಠಾತ್ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಗುಮ್ಮಟ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸರಾಸರಿ ದರವನ್ನು ಶಿಲಾಪಾಕ ಪೂರೈಕೆ ದರದ ಸ್ಥೂಲ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದು ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕುಸಿತ ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಬೂದಿ ಹರಿವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

## ಸಂಬಂಧಿತ ಭೂರೂಪಗಳು
### ಕ್ರಿಪ್ಟೋಡೋಮ್‌ಗಳು
**ಕ್ರಿಪ್ಟೋಡೋಮ್** (ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಸ್, "ಗುಪ್ತ, ರಹಸ್ಯ") ಎಂಬುದು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ ಶಿಲಾಪಾಕ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದರಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಗುಮ್ಮಟಾಕಾರದ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿಪ್ಟೋಡೋಮ್‌ಗಳ ಎರಡು ಉದಾಹರಣೆಗಳು 1956 ರಲ್ಲಿ ಬೆಜಿಮಿಯಾನಿ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತು 1980 ರಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಸೇಂಟ್ ಹೆಲೆನ್ಸ್ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ, ಕ್ರಿಪ್ಟೋಡೋಮ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಬದಿಯನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಉಬ್ಬಿಸಿದ ನಂತರ ಸ್ಫೋಟಕ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಲಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಭೂಗತ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಡೋಮ್‌ನ ಸ್ಫೋಟಕ ಡಿಕಂಪ್ರೆಷನ್ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

### ಲಾವಾ ಸ್ಪೈರ್/ಲಾವಾ ಸ್ಪೈರ್
ಲಾವಾ ಸ್ಪೈನ್ ಅಥವಾ ಲಾವಾ ಸ್ಪೈರ್ ಎನ್ನುವುದು ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಲಾವಾ ಸ್ಪೈನ್ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟದ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾವಾ ಸ್ಪೈನ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ 1997 ರಲ್ಲಿ ಮಾಂಟ್ಸೆರಾಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ಸೌಫ್ರಿಯೆರ್ ಹಿಲ್ಸ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ** ಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ.

### ಲಾವಾ ಕೂಲೀಸ್
, ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಯಾಟ್ 8]] ನಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೂಲೀಸ್ (ಅಥವಾ ಕೂಲೀಸ್) ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳಾಗಿವೆ, ಅವು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹರಿವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳು ಮತ್ತು ಲಾವಾ ಹರಿವುಗಳು ಎರಡನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿರುವ **ಲುಲ್ಲಿಲ್ಲಾಕೊ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ**ಯ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೌಲೀ ಹರಿವು ಇದೆ, ಮತ್ತು ಆಂಡಿಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

## ಲಾವಾ ಗುಮ್ಮಟಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* Global Volcanism Program: Lava Domes
* USGS Photo glossary of volcano terms: Lava dome