open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ

ಶ್ರೀ **ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ** ಗದಗ.

ಸ೦ಚಾರಿ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆ ನಾಡಿನುದ್ದಗಲಕ್ಕು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಗದುಗಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.ಎಲ್ಲ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳದುಕೊಂಡಂತೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಾಗ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಹಿರಿಯರಾದ ರಾವಬಹದ್ದುರ ಮಾನವಿಯವರು ಮಾಳೇಕೊಪ್ಪ ಮ. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲ, ಬಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಿಗಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನೆರವು ನೀಡಿದವರು ಗದುಗಿನ ಬಸರಿಗಿಡದ ವೀರಪ್ಪನವರು. ಇವರು ಗವಾಯಿಗಳಿಗಾಗಿ ಗದಗಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಗಡಿನ ಪಾಠಶಾಲೆ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟು, ಧನ-ಧಾನ್ಯದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಸಹ ನೀದಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತಶಾಲೆಗೆ ಗವಾಯಿಗಳು “ ಶ್ರೀ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ” ಎಂದೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.

## ದಾನಿ
ಗದುಗಿನ ಬಸರಿಗಿಡದ ವೀರಪ್ಪನವರು. ಇವರು ಗವಾಯಿಗಳಿಗಾಗಿ ಗದಗಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ನಗರಒಂದು ತಗಡಿನ ಪಾಠಶಾಲೆ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
## ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳು
## ಪರಂಪರೆ
ಗದುಗಿನ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಸುಮಾರು ಆರುವರೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಆ ನಾಮದ ಬಲದಿಂದಲೇ ಉತ್ತುಂಗ ಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿತ್ತು, ಅಂಧ-ಅನಾಥರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ದೊರಕಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಚೇತನರಾಗಿದ್ದವರು ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳು  ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು.
ಈಗ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ವಿಕಲಚೇತನರ ಬಾಳಿಗೆ ಬೆಳಕಾಗಿದೆ.

## ಆರಂಭ
೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
thumb|೧೯೪೨ ರ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ
thumb|೨೦೧೦ ರ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ

## ದಾಸೋಹ  ವಸತಿ
ಅಂಧ, ಅನಾಥ, ಅಂಗವಿಕಲರಾದ ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿತ್ಯ ತ್ರಿವಿಧ ದಾಸೋಹ.

## ಕಾರ್ಯಗಳು
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು ೪ ತಾಸು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ. 
ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪುರಾಣ ಪಠಣ, ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಉಕ್ತ ಲೇಖನವಾಗಿಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ. 
ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಕುಶಲೋಪರಿ ವಿಚಾರಣೆ.

## ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಆಸ್ತಿ
ಹಾಗೂ ಹಾನಗಲ್ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಗಳು ನೀಡಿದ ದಂಡ ಮತ್ತು ಜೋಳಿಗೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು, ಸಾವಿರಾರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ಆಶ್ರಮದ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಲಿತು ಹೋಗಿ ಇಂದು ನಾಡಿನ ರಾಯಭಾರಿಗಳಾಗಿರುವ ಸಂಗೀತ ದಿಗ್ಗಜರು.

## ಭಕ್ತರ ಸಹಾಯ
## ರೋಟರಿ ಸಹಾಯ
## ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಾಯ
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಚಲನಚಿತ್ರ
ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

## ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ
*ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ*

Image: Pgyoga1.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Pharmonium.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Pmandolin.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Pviolin.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Gifputtayya408a.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: p7.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: p8.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: p10.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Pligapooja.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: P11-kumarshripanchashri.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: p13.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Puttarajagawai7-2.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ

ವರ್ಗ:ವೀರಶೈವ ಮತ
ಮಾಗಡಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ

ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಹಟ್ಟಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಾಗಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ  ಸುಮಾರು ೭೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮಳೆಯಾಧಾರಿತ ಕೆರೆಯೇ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿ ರೂಪಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಶಿರಹಟ್ಟಿಯಿಂದ ೮ ಕೀ.ಮಿ, ಹಾಗೂ ಗದಗದಿಂದ ೨೭ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.‌ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಂಗೋಲಿಯಾ ದೇಶದಿಂದ ಪಟ್ಟೆತಲೆ ಹೆಬ್ಬಾತು ಯಾ ಪರ್ವತಹಕ್ಕಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ (೫೦೦೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ; ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ೧.೨ ಲಕ್ಷ) ವಲಸೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ೧೨೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಶೆಟ್ಟಿಕೆರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಗಳು (ಡೊಮೆಸಿಲ್ ಕ್ರೆನ್) ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ( ೪೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ; ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ೨.೫ ಲಕ್ಷ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಒಟ್ಟಾಗಿ - ಮಾಗಡಿ ಮತ್ತು ಶೆಟ್ಟಿಕೆರೆ ಜೌಗುಪ್ರದೇಶ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿತಾಣವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ (೨೦೧೬).

ನವೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಲಾರಂಭಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ಎರಡನೇ ವಾರದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೆರೆಯ ನೀರ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಹರಡಿ ತೇಲುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿ ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಚಿಗುರೆಲೆ, ಧವಸ, ಧಾನ್ಯಗಳಂತಹ  ಆಹಾರವನ್ನು ಅರಸಿ ಬೆಳೆ ಇರುವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯತ್ತ ಹೊರಡುತ್ತವೆ, ಮುಂಜಾನೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಕೆಲದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಆಹಾರಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಚದುರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹರಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ವಲಸೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ತೊಡಿಸಿರುವ ಕೊರಳ ಪಟ್ಟಿಯಿರುವ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳು ಮತ್ತದೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪದೇ ಪದೇ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.   
200px|thumb|right|ಪಟ್ಟೆತಲೆ ಹೆಬ್ಬಾತು (ಬಾರ್ ಹೆಡೆಡ್ ಗೂಸ್)

ಇದುವರೆಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೬೬ ವಿವಿಧ ಜಾತೀಯ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ‌. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೪ ವಲಸೆಬರುವಂತಹವು. ಪಟ್ಟೆತಲೆ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳಲ್ಲದೆ ಬೂದು ಹೆಬ್ಬಾತು (ಗ್ರೇಲಾಗ್‌ ಗೂಸ್)‌, ಕಂದು ಬಾತು (ಬ್ರಾಹ್ಮಿಣಿ ಶೆಲ್ಡ್‌ಕ್), ಸೂಜಿಬಾಲದ ಬಾತು (ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಪಿನ್ಟೇಲ್)‌, ಚಲುಕ ಬಾತು (ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಷೋವೆಲರ್), ನಾಮದ ಬಾತು (ಯೂರೇಷಿಯನ್‌ ವಿಜನ್)‌, ಬಿಳಿಹುಬ್ಬಿನ ಬಾತು (ಗಾರ್ಗನಿ), ಕಂದುತಲೆ ಬಾತು (ಕಾಮನ್‌ ಪೊಚ್ಚರ್ಡ್)‌ ಮುಂತಾದ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಸುತ್ತಲಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ.  ವಿವಿಧ ನೀರಃಕ್ಕಿ, ನೀರ್ನಡಿಗೆ, ನೆಲವಾಸಿ, ಮರವಾಸಿ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. 

ಪಕ್ಷಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಲು ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಎರಡನೇ ವಾರದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ ಮೂರನೇ ವಾರದವರೆಗಿನ ಅವಧಿ ಅತಿ ಉತ್ತಮ. ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನರಸಿ ಹೋಗುವ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಬರುವ ನೋಟ ಆನಂದದಾಯಕ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂಜಾನೆ ಸುಮಾರು ೮.೩೦ಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವುಗಳು ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಉತ್ತಮ, ಸಂಜೆ ೪ರ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಲು ಶುರುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳು ಬರುವ ಮತ್ತು ಹೊರಡುವ ನಡುವಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಿವಿಧ ಹಕ್ಕಿಗಳ ನೆಲೆ ಶೆಟ್ಟಿಕೆರೆಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ  ಗಿಡಮರ, ಚಿಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಬಂಢಾರ  ಕಪ್ಪತ ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟು ಮರಳಿ ಸಂಜೆ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳು ನಿರ್ಗಮಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಂಪೂರ್ಣ   ಕೆರೆಯನ್ನು ತೀರದಲ್ಲೇ ನಡೆದು ನೋಡಬಹುದಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರ ಉತ್ತಮ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನುರಿತ, ಅನುಭವಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. 

 
*ಮಾಗಡಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ*

Image: 

thumb

thumb|ಮಾಗಡಿ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟೆತಲೆ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
http://www.bnhsenvis.nic.in/Database/Important-Bird-And-Biodiversity-Areas-In-India_18738.aspx
https://www.academia.edu/30673081/Re_sightings_of_the_Mongolian_tagged_Bar_headed_Geese_Anser_indicus_in_India
https://ebird.org/hotspot/L4161947

ವರ್ಗ: ಗದಗ
ವರ್ಗ: ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ: ಪಕ್ಷಿಧಾಮಗಳು
ವರ್ಗ: ಕರ್ನಾಟಕ ಪಕ್ಷಿಧಾಮಗಳು
ವರ್ಗ: ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಧಾಮಗಳು
ವರ್ಗ:ನಿಸರ್ಗ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಬಿಂಕದಕಟ್ಟಿ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

**ಬಿಂಕದಕಟ್ಟಿ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ** ಗದಗದಿಂದ ೪ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮಕ್ಕಳ ಉದ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ೧೮.೨೧ ಹೆಕ್ಟೇರಿನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾದಿಕಾರಕ್ಕೆ ಹಾಗು ಇದರ ಉಸ್ತುವರಿ ಗದಗ ವಲಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗದಗಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

## ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿವರ
ನವಿಲು, ಜಿಂಕೆ, ಸಾರಂಗ  ಕತ್ತೆ ಕಿರುಬ,  ಕೃಷ್ಣ ಮೃಗ , ಕರಡಿ ,ಮುಳ್ಳು ಹಂದಿ ಕಾಡು ಕುರಿ , ಚಿರತೆ, ಉಡ ,ಹೆಬ್ಬಾವು ,ಮೊಸಳೆ  ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿವೆ.

## ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ 
* ಮಕ್ಕಳ ಉದ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ - ಬಿಂಕದಕಟ್ಟಿ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ *

Image: Peacock_courting_peahen.jpg| ನವಿಲು
Image: Ophiophagus_hannah2.jpg| ಹೆಬ್ಬಾವು
Image: Macaque_India_1.jpg| ಮಂಗ
Image: MuleDeer_ModocCounty.jpg| ಜಿಂಕೆ
Image: New_Guinea_Singing_Dog_profile.jpg| ಕತ್ತೆ ಕಿರುಬ
Image: MuleDeer_ModocCounty.jpg| ಕೃಷ್ಣ ಮೃಗ
Image: Lippenbaer-24.jpg| ಕರಡಿ
Image: Wild_Boar_Habbitat_3.jpg| ಮುಳ್ಳು ಹಂದಿ
Image: Bezoarziege.jpg| ಕಾಡು ಕುರಿ
Image: Leopard_on_a_horizontal_tree_trunk.jpg| ಚಿರತೆ
Image: Bengal_Tiger_Karnataka.jpg| ಹುಲಿ
Image: Reptiles_at_Bannerghatta_National_Park.jpg| ಮೊಸಳೆ

ವರ್ಗ: ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ವರ್ಗ: ಕರ್ನಾಟಕ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ವರ್ಗ: ಭಾರತದ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗೊರವನಹಳ್ಳಿ

**ಗೊರವನಹಳ್ಳಿ** ಇದು ಇದು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸಣ್ನ ಗ್ರಾಮ. ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರದ್ದಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಕಮಲಮ್ಮ ಎಂಬುವವರು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಹಾಗು ಅದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಮರಣಾ ನಂತರ ಅವರ ಪುತ್ರರಾದ ಪ್ರಸನ್ನರವರು ಆಡಳಿತ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ, ಶುಕ್ರವಾರ ಹಾಗು ಭಾನುವಾರಗಳಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ವತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಅಪರಾಹ್ನ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದವರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅಗತ್ಯ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಳೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ರಾಂಪುರ ಕೆರೆಯ ಎಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ಗೊರವನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆಗೆ ಆಧಾರ. ಈ ಕೆರೆಯು ನೂರಾರು ಎಕರೆ ಗದ್ದೆ ಹಾಗು ತೋಟಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿಯ ಅಧಾರವಾಗಿದೆ.

ಗೋರವನಹಳ್ಳಿ ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದ‌ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ  ಇನ್ನೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇರುವ ದೇಗುಲ
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೋಡ್ಲಹಳ್ಳಿ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಉದ್ಬವ ಮಾರಮ್ಮ ನವರೂ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ನವರ ಸ್ವರೂಪ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ಯಾಗಿ ನೆಲೆನಿಂತಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ
ಸ್ಥಳ, ಕೋಡ್ಲಹಳ್ಳಿ, ಕ್ಯಾಮೆನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ, ಹೊಳವನಹಳ್ಳಿ‌ ಹೋಬಳಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು, ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ

200px|thumb|left|ಗೊರವನಹಳ್ಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಗೋಪುರ
200px|thumb|left|ಗೊರವನಹಳ್ಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಉತ್ಸವ

ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ್  ಜನೆವರಿ ಅಥವಾ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ  ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳದ ಗಥ ವೈಭವ ಮೆರೆಯತ್ತದೆ. 

ಲಕ್ಕುಂಡಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ತವರು. ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಉತ್ಸವ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಲಾ ಪ್ರಾಕಾರಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. 

ವೇದಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: 

ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಜಾನಪದಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ತೈಲಚಿತ್ರ, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ, ಕವಿಗೋಷ್ಟಿ,ಚಲನಚಿತ್ರ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ, ಹಾಸ್ಯ, ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಲಾ  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ವೇದಿಕೆ:

ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಸ್ಭೆರಿದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರ- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಲುಪುವದು: ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಟಗೇರಿಯಿಂದ 11 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಲಕ್ಕುಂಡಿ. 

ದೇವಾಲಯಗಳು: 

ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ, ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ನನ್ನೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಕುಂಬಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಸೂರ್ಯದೇವಾಲಯ ದೇವಾಲಯ, ನೀಲಕಂಠೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯ, ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಮಾಣಿಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಕಲಾತ್ಮಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, 

ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ಸವಗಳು:  ಹಂಪಿ ಉತ್ಸವ, ಕದಂಬೋತ್ಸವ , ಧಾರವಾಡ ಉತ್ಸವ

ವರ್ಗ: ಗದಗ
ವರ್ಗ: ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ: ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ಸವಗಳು

**ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ಸವಗಳು**:

* ಹಂಪಿ ಉತ್ಸವ - ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ - ಹಂಪಿ
* ಕದಂಬೋತ್ಸವ - ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ - ಬನವಾಸಿ
* ಧಾರವಾಡ ಉತ್ಸವ - ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ - ಧಾರವಾಡ
* ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಉತ್ಸವ - ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ - ಲಕ್ಕುಂಡಿ

ವರ್ಗ:ಗದಗ
ವರ್ಗ:ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
*ನವರಸಪುರ ಉತ್ಸವ- ವಿಜಯಪುರ
*ಚಾಲುಕ್ಯ ಉತ್ಸವ - ಬದಾಮಿ
*ಪುರಂದರ ಉತ್ಸವ- ಬಳ್ಳಾರಿ 
* ಹಳೆಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ- ಹಾಸನ
ಕದಂಬೋತ್ಸವ

## ಕದಂಬೋತ್ಸವ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ  ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ  ಕದಂಬೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

## **ಉಲ್ಲೇಖಗಳು**
## **ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಓದಲು**
* ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ
* ಕದಂಬ 

* ಕದಂಬೋತ್ಸವ - ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ - ಬನವಾಸಿ

ವರ್ಗ: ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ: ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು

# ಆನೆಗುಡ್ಡೆ- ಆನೆಗುಡ್ಡೆ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಕದ್ರಿ- ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
# ಧರ್ಮಸ್ಥಳ- ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
# ನೆಲ್ಲಿತೀರ್ಥ- ಶ್ರೀ ಸೋಮನಾಥೇಶ್ವರ ಗುಹಾಲಯ
# ಉಡುಪಿ-ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಂದಿರ
# ಕೊಲ್ಲೂರು-ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಾಲಯ
# ಇಡಗುಂಜಿ-ಶ್ರೀ ವಿನಾಯಕ ದೇವಾಲಯ
# ಎಡೆಯೂರ-ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
# ತಲಕಾಡು-ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
# ಮೈಸೂರು-ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ
# ನಂಜನಗೂಡು-ಶ್ರೀ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಮೇಲುಕೋಟೆ-ಶ್ರೀ ಚೆಲುವರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
# ಗೋಕರ್ಣ-ಶ್ರೀ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ
# ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ-ಶ್ರೀ ಸಂಗಮನಾಥ ದೇವಾಲಯ
# ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ-ಶ್ರೀ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯ
# ತಲಕಾವೇರಿ-ಶ್ರೀ ಕೊಡವರ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ಕಾವೇರಿ
# ಶೃಂಗೇರಿ-ಶ್ರೀ ಶಾರದಾಂಬಾ ದೇವಾಲಯ
# ಬನಶಂಕರಿ-ಶ್ರೀ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಾಲಯ
# ಮಹಾಕೂಟ-ಶ್ರೀ ಮಹಾಕೂಟೆಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
# ಚಿಂತಾಮಣಿ - ಶ್ರೀ ಮುರುಗಾಮಲ್ಲ ಮುಕ್ತೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
# ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ - ಶ್ರೀ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
# ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ - ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
# ಕುದ್ರೋಳಿ - ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥ ದೇವಾಲಯ
# ಮಲೆಮಹದೇಶ್ವರ - ಶ್ರೀ ಮಲೆಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
# ಗೊರವನಹಳ್ಳಿ-ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ
# ಸುತ್ತೂರು-ಶ್ರೀ ಶಿವರಾತ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
# ಮೇಲುಕೋಟೆ-ಶ್ರೀ ಮೇಲುಕೋಟೆಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
# ಗುರುಗುಂಟಾ-ಶ್ರೀ ಅಮರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
# ಇಟಗಿ-ಶ್ರೀ ಭಿಮಾಂಬಿಕೆ ದೇವಾಲಯ
# ಕನಕಗಿರಿ-ಶ್ರೀ ಕನಕಾಚಲ‍ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
# ಧೂಳಖೇಡ-ಶ್ರೀ ಶಂಕರಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯ
# ಶಿವಣಗಿ-ಶ್ರೀ ಹಾಲುಮರಡಿಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಸುಕ್ಷತ್ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯ ಶಿವಣಗಿ ತಾಲೂಕ ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಜಯಪುರ
# ಹನೂರು - ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ 

## ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ 
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು *

Image: Dharmasthala.jpg| ಧರ್ಮಸ್ಥಳಮಂಜುನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
Image: Udupi.jpg| ಉಡುಪಿ ನಗರದ ಸ್ವಾಗತ ಗೋಪುರ
Image: Chamundi-hills.jpg| ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ
Image: Kudala_Sangama.jpg| ಸಂಗಮನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ
Image: Basava_linga.jpg| ಬಸವೇಶ್ವರನ ಐಕ್ಯ ಲಿಂಗ
Image: Kukke_Subhramanya.JPG| ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
Image: Srikanteshwara_temple.jpg| ನಂಜನಗೂಡಿನ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
Image: Talacauvery.jpg| ಕೊಡವರ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ಕಾವೇರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
Image: Gommata.jpg| ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ
Image: Sringeri.jpg| ಶ್ರೀಶಾರದಾಂಬಾ ದೇವಾಲಯ
Image: Mookambika.jpg| ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನ
Image: Mahabaleshwara Temple.JPG| ಗೋಕರ್ಣ-ಶಿವ ದೇವಾಲಯ
Image: Yoga Narasimha.JPG| ಮೇಲುಕೋಟೆ-ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ, ಮೇಲುಕೋಟೆ                                              

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕೊಲ್ಲೂರು

**ಕೊಲ್ಲೂರು**  ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಬೈಂದೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಊರು  ಬೈಂದೂರುನಿಂದ ೨೭ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು  ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಊರು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿರುವ ಮೂಕಾಂಬಿಕ ದೇವಾಲಯ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಹಿಂದೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದೇವಿಯು ಮೂಕಾಸುರನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ತಲಪುವ ಮಾರ್ಗ
### ಸಾಗರದಿಂದ ಕೊಲ್ಲೂರು ತಲಪುವ ಮಾರ್ಗ
ಸಾಗರದಿಂದ ಆವಿನಹಳ್ಳಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ೨೪.೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿರುವ ಹಸಿರುಮಕ್ಕಿ ಎಂಬ ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಊರಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಲಾಂಚಿನ ಮೂಲಕ ದಾಟಿ ಸಾಗಬೇಕು. ಹಸಿರುಮಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲೂರಿಗೆ ಇರುವ ದೂರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ೩೯.೨,ಕಿಮೀ,

ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು

## ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ 

Image: BLANK.jpg| ಎಚ್. ಆರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣರಾಯರು
Image: sesunathan.jpg| ಸೇಸುನಾಥನ್
Image: Mail.jpg| ಕರ್ಣಾಟಕ ಭಾಗವತ
Image: BLANK.jpg| ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್
Image: Kuvempu.jpg| ಕುವೆಂಪು
Image: BLANK.jpg| ಕುಸುಮಾಕರ ದೇವರಗೆಣ್ಣೂರು
Image: Girish-karnad.jpg| ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್
Image: BLANK.jpg| ಗುರುದೇವಿ ಹುಲೆಪ್ಪನವರಮಠ
Image: BLANK.jpg| ಜಿ.ಟಿ.ನಾರಾಯಣ ರಾವ್
Image: Ananth2.jpg| ಟಿ. ಅರ್. ಅನಂತರಾಮು
Image: BLANK.jpg| ಟಿ.ಎನ್.ಮಹಾದೇವಯ್ಯ
Image: BLANK.jpg| ಡಾ. ಲೀಲಾ ಪ್ರಕಾಶ್
Image: BLANK.jpg| ಡಾ.ಎಚ್.ಆರ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
Image: ತಿನಂಶ್ರೀ.jpg| ತೀ ನಂ ಶ್ರೀ
Image: BLANK.jpg| ಎಚ್.ವಿ.ನಂಜುಂಡಯ್ಯ
Image: BLANK.jpg| ನಾ. ಡಿಸೋಜ
Image: Tejasvi_gg_bigg.jpg| ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ
Image: Basaveshvara.jpg| ಬಸವೇಶ್ವರ
Image: BGL_Swamy.jpg| ಬಿ. ಜಿ. ಎಲ್. ಸ್ವಾಮಿ
Image: BLANK.jpg| ಬಿ.ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಪ್ಪ
Image: BLANK.jpg| ಮಲ್ಲಿಕಾ ಕಡಿದಾಳ್ ಮಂಜಪ್ಪ
Image: BLANK.jpg| ಮಹೇಶ್ವರಪ್ಪ
Image: BLANK.jpg| ಡಾ. ಎಚ್. ಕೆ. ರಂಗನಾಥ್
Image: BLANK.jpg| ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್
Image: BLANK.jpg| ವಸುಧೇಂದ್ರ
Image: Vadiraja.jpg| ವಾದಿರಾಜರು
Image: BLANK.jpg| ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫರು
Image: BLANK.jpg| ಎಲ್. ಎಸ್. ಶೇಷಗಿರಿ ರಾವ್
Image: BM_shree.jpg| ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
Image: BLANK.jpg| ಸರಿತಾ ಕುಸುಮಾಕರ ದೇಸಾಯಿ
Image: BLANK.jpg| ಎನ್.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬರಾವ್
Image: BLANK.jpg| ಸುಮತೀಂದ್ರ ನಾಡಿಗ
Image: BLANK.jpg| ಹೊಯಿಸಳ
Image: BLANK.jpg| ವಿ.ಶ್ರೀಧರ
Image: BLANK.jpg| [[]]
Image: BLANK.jpg| [[]]

ವರ್ಗ: ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಹುಲಿಗೆಮ್ಮನ ಕೊಳ್ಳ

**ಹುಲಿಗೆಮ್ಮನ ಕೊಳ್ಳ**ವು ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾದಾಮಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಏಕ ಶಿಲೆಯ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಬಂಡೆಗಳು ಇದ್ದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುವ ನೀರು ಇಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಸೃಸ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಹುಲಿಗೆಮ್ಮ, ಕೋಣಮ್ಮ ಹಾಗು ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ದೇವಿಯರ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳವಿದು. ೫ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೊರೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗು ಋಶಿ - ಮುನಿಗಳು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವಿದು. ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಹುಲಿಗೆಮ್ಮನ ಕೊಳ್ಳ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಲಪಾತಗಳು ಸೃಸ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಜಾಲಿಹಾಳದ ಜೋಗ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇದರ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ಬಾದಾಮಿ, ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು, ಬನಶಂಕರಿ, ಮಹಾಕೂಟ, ನಂದಿಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶಿವಯೋಗ ಮಂದಿರ.

ಬಾದಾಮಿಯಿಂದ ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಂದೂರಿನ ಮೂಲಕ ಭದ್ರನಾಯಕನ ಜಾಲಿಹಾಳ (ಬಿ.ಎನ್. ಜಾಲಿಹಾಳ) ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ೨ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗೆಮ್ಮನಕೊಳ್ಳ ತಲುಪಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅ

**ಅ** ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.  ಅ ಕನ್ನಡದ  ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.  ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಅ ಮತ್ತು ಆ ಸೇರುತ್ತವೆ.  ಹಾಗಾಗಿ ಸವರ್ಣದೀರ್ಘ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅ ಅಕ್ಷರದ ಪಾತ್ರವೂ ಇದೆ.  ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ಲೋಪಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ **ಅ**ಕಾರ ಲೋಪಸಂಧಿ ಬರುತ್ತದೆ.  ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಅವನ+ಊರು=ಅವನೂರು ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.  ಎಂದರೆ ಸಂಧಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅ+ಊ=ಊ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.

## ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಅಕ್ಷರವಾದ ಅಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರ. ಶ.ಪೂ. 3 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.  ಆ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯಿಂದ ಅಕಾರವು ವಿಕಾಸಹೊಂದಿ ಇಂದಿನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿತೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮೂರು ರೇಖೆಗಳಿಂದ  ಕೂಡಿದ್ದು ಈಗಿನ ರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರ. ಶ. 2ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾತವಾಹನರ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ. ಅಕ್ಷರದ  ಕೆಳತುದಿಗಳು ಬಾಗುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ತುದಿಗಳು ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನ ಪ್ರ. ಶ 5ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕದಂಬರ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ   ಚೌಕಾಕಾರದ ತಲೆಕಟ್ಟನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದ ಬಾದಾಮಿಚಾಳುಕ್ಯರ 6ನೆಯ ಶತಮಾನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಗಲವಾಗಿ ಈಗಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ  ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರ. ಶ.9ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರಾಷ್ರ್ಟಕೂಟರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೇಖೆಗಳು  ಮಾಯವಾಗಿ ತುದಿಯಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಒಂದೇ ರೇಖೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಈಗಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದ್ದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.  ಇದೇ ರೂಪ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಗುಂಡಗಾಗಿ ಈಗಿನ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರ.ಶ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಾಳುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಈ ಮೊದಲನೆಯ ಅಕ್ಷರ ಎರಡು ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರಧ್ವನಿಗಳನ್ನು  ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿವೃತ ಮಧ್ಯ ಅಗೋಲ ಸ್ವರ; ಇನ್ನೊಂದು,  ಕೆಲವರ ಉಚ್ಚಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಧ್ಯ -ಮಧ್ಯ ಅಗೋಲ ಸ್ವರ. ಇವು ಎರಡಕ್ಕೂ  ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅತ್ತೆ(ಅವಳು ನನ್ನ ಅತ್ತೆ’; ದುಃಖದಿಂದ ನಾನು ‘ಅತ್ತೆ’), ತಂದೆ  (ಅವರು ನನ್ನ ‘ತಂದೆ’; ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ‘ತಂದೆ’) ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳ ಉಚ್ಚಾರದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.

## ಅ ಅಕ್ಷರ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಇತಿಹಾಸ 
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಿಂದ ಅಕ್ಷರ ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿದಂತೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ.

## ಕನ್ನಡದ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಅ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರದ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆ ವಿಧಾನ 
## ಅ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
*ಸಂಬಂಧವಾಚಿ ಪದ : ಅಮ್ಮ, ಅಪ್ಪ, ಅಜ್ಜ, ಅಜ್ಜಿ, ಅಣ್ಣ,  ಅಕ್ಕ, ಅತ್ತೆ, ಅತ್ತೀಗೆ
*ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಅಳಿಲು
*ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಅಂಬಟೆ

## ಅ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾವಚಿ ಪದಗಳು 
*ಅರುವತ್ತು  ಅರುವತ್ತರಿಂದ ಅರುವತ್ತೊಂಬತ್ತು - ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗಳು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಗುಂಡಾಲ್ ಜಲಾಶಯ

**ಗುಂಡಾಲ್ ಜಲಾಶಯ**ವು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.  ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದಿಂದ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ೪ ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದರೆ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇದು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೂರಾರು ಎಕರೆ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿದೆ.

thumb|250px

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ಅರ್ಕಾವತಿ ಜಲಾಶಯ

**ಅರ್ಕಾವತಿ ಜಲಾಶಯವು** ಅಥವಾ *ಹಾರೋಬೆಲೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು* ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ ಅನೇಕಲ್ಲು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಾರೋಬೆಲೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಯು ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗಮವಾಗುವ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಚುಂಚಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಜಲಪಾತವಾಗಿ ಧುಮುಕಿ ನಂತರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಗಜೀವನರಾಮರಿಗೆ ಸಾತನೂರಿನ ಪುಟ್ಟದಾಸ ಎಂಬುವರು ನಿಕಟವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಯೋಜನೆಯನ್ವಯ ಹಾರೋಬೆಲೆಗೆ ಒಂದು ಜಲಾಶಯ ಮಂಜೂರಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಮಾನ್ಯ ದೇವರಾಜ ಅರಸರು ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ ಮೂಲೆಗಲ್ಲು ನೆಟ್ಟರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕುಂಟುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ ಈ ಯೋಜನೆ ಇಂದು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಜಲಾಶಯದ ಗರಿಷ್ಠ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ೨೦ ಮೀಟರುಗಳಾದರೂ ಸನಿಹದ ಮೂರು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಮುಳುಗಡೆಯ ಭೀತಿಯಿಂದ ೧೫ ಮೀಟರುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ದಂಡೆಗಳ ನಾಲೆಗಳಿಂದಲ್ಲದೆ ಏತದ ಮೂಲಕವೂ ಈ ನೀರನ್ನು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಉಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
thumb|**ಅರ್ಕಾವತಿ ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ನೋಟ**

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ

ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ನಿಜಗಲ್ಲು ಕೋಟೆ

**ನಿಜಗಲ್ಲು ಕೋಟೆ**ಯು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ದಾಬಸ್ ಪೇಟೆಯ ಬಳಿ ಇದೆ. ಕೋಟೆಯು ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ದಾಬಸ್ ಪೇಟೆಯಿಂದ ತುಮಕೂರಿನ ಕಡೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವಾಗ ೧ ಕಿ.ಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಎಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಜಗಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಹತ್ತಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಘಟಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮ

ಘಟಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮವು ಘಟಪ್ರಬ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಡಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ೬೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಈ ಗ್ರಾಮವು ಗೋಕಾಕ್ ತಾಲ್ಲೂಕೀಗೇ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಪಕ್ಕದ್ಲೆ ಘಟಪ್ರಭಾ ನದಿಯ ಡ್ಯಾಮ್ ಇದೆ,ಗೋಕಾಕ್ ಮೂಡಲಗಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಘಟಪ್ರಭಾ ದೊಡ್ಡ ಊರು.
ಸಂಪಾದಕರು 
ವಿವೇಕ್ ಕುದರಿಮಟ್  
 

ವರ್ಗ:ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಶೈನಾ ( ಕೈಬರಹದ ಕನ್ನಡ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ)

ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಠ ಕನ್ನಡ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ. ಇದು ಕೈ ಬರಹದ ಪತ್ರಿಕೆ. ಸತತವಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದು ತಿಂಗಳೂ ನಿಲ್ಲದೆ ಓದುಗರ ಕೈಸೇರುತ್ತಿರುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮುದ್ದಾದ ಸುಂದರ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ, ಸಾಂಧರ್ಭಿಕವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಷೇಶಾಂಕಗಳನ್ನು, ಮುಖಪುಟದ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಮೇತ, ದೇಶದ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಷಯಗಳ ಇಣುಕು ನೋಟದೊಂದಿಗೆ, ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ, ಪುಟ್ಟ ಹಿತನುಡಿ, ಚಿಂತನಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿರುವ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

* ದಾರ್ಶನಿಕತೆಯ ಕಿರುದರ್ಶನ
* ಕಣ್ಣಭಾಷೆಯ ಹೊಳಪು
* ಕ್ರಿಯಾಹಾದಿ 
* ಕಾವ್ಯದ ಕೊರಳು
* ಬಯಲ ಆಲಯ

ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಆಪ್ತಕೋಶಗಳನ್ನು ತನ್ನ ೮ ಅಥವಾ ೧೦ ಪುಟಗಳ ತೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕೈಬರಹದ ಕನ್ನಡ ಮಾಸಿಕ ತುಮಕೂರಿನ ಲೇಖಕಿ, ಬಿ.ಸಿ.ಶೈಲಾ ನಾಗರಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರಿ, ರಂಗಮ್ಮ ಹೊದೇಕಲ್ ಅವರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರೇಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತಿದೆ. ಯಾವ ಪ್ರಚಾರದ ಅಬ್ಬರವೂ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗಿಬಂದು ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ, ಪತ್ರಿಕೆ 'ಶೈನಾ' ಒಂದು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆ ಆಗಿದೆ. ನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅನೇಕ ಕನ್ನಡಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತ ಸಹೃದಯರ ಬೆಂಬಲ ಇದಕ್ಕಿದೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗಾಗಲೇ ೧,೫೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.

## ಶೈನಾ ಕೈಬರಹ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯ
ಇಂದಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ತೊಳಲಾಟಕ್ಕೆ ಸಮಾಧಾನ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಯಾರೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೊಂದು ಕಡೆ ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ಬರಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನೆಲ ಕಚ್ಚಿರುವುದು ತಲ್ಲಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪತ್ರ-ಸಂಪರ್ಕವಂತೂ ನಿಂತೇ ಹೋಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕಾಲ ಒದಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಂಡು ಕೊಂಡ ಉಪಾಯವೇ 'ಶೈನಾ ಪತ್ರಿಕೆ'ಯ ಉದಯಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ರಂಗಮ್ಮ ಹೊದೇಕಲ್ ರ ಮುದ್ದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳ ಸಾಲುಗಳು, ತಾಯಿ ಶೈಲಜಾರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಚಿಂತನೆ, ಪತ್ರಿಕೆಯ ಜೀವಾಳ. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುಂದರ ಮುಖಪುಟ -ವಿನ್ಯಾಸದೊಡನೆ ಶೈಲಜಾರವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಶುದ್ಧ-ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ನೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡಿಸಿ ಓದುಗರನ್ನು ತಲುಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳ ಮೌಲ್ಯಯುತ, ಸಮಾಜಮುಖಿ-ಚಿಂತನೆ, ಕಾವ್ಯ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಭಾಷಾ ಬಾಂಧವ್ಯ, ಶೈನಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಪ್ಪಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ಶೈನಾದ ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯವೆಂದರೆ, ತನ್ನ ಒಂದು ದಶಕದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮರೆತಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.

## ಶೈನಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಚಂದಾದಾರರು
ಹಿರಿಯ ಚೇತನ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ.ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ, ಡಾ.ಸರಜೂ ಕಾಟ್ಕರ್, ಕೆ.ಆರ್.ನಾಗರಾಜ್, ಡಾ.ಸಿ.ಸೋಮಶೇಖರ್,  ಎಸ್. ಉಷಾ, ಶಶಿಕಲಾವೀರಯ್ಯಸ್ವಾಮಿ, ಎಸ್.ರಘುನಾಥ್, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್, ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ರವಿ ಬೆಳಗೆರೆ, ಜ್ಯೋತಿ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್, ನೇಮಿಚಂದ್ರ, ಜರಗನಹಳ್ಳಿ ಶಿವಶಂಕರ್, ಡಾ.ಎಚ್.ಎಲ್.ಪುಷ್ಪ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಎಲ್.ಎನ್.ಮುಕುಂದರಾಜು, ಸಿ.ಹೇಮಲತಾ, ಸುಶೀಲಾ ಸೋಮಶೇಖರ್ -ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಮಹನೀಯರು ಮಹಿಳೆಯರು, ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗ ಚಂದಾದಾರರಾಗುವ ಮೂಲಕ  ತಮ್ಮ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ ಹಸ್ತವನ್ನಿತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

# ಕೃಪೆ :  ತರಂಗ ಪತ್ರಿಕೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೨೦೦೯, ಪುಟ ೫೮, ಶ್ರೀ ರಂಜಾನ್ ದರ್ಗ.

ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು,
ಲಾಂದ್ರ

thumb
thumb|ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ ದೀಪ

ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪವಿಲ್ಲದ ನಾಗರೀಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆಂದು ಮಾನವ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಸಾಧನವೇ **ಲಾಂದ್ರ**.

ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆಯ ಬತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಉರಿದು ಬೆಳಕು ಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲಾಂದ್ರವನ್ನು ಲಾಟೀನು, ಕಂದೀಲು ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಗುರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಲಾಂದ್ರ ಪದವು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರದ ಒಯ್ಯಬಲ್ಲ ದೀಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಲಾಂದ್ರಗಳು ಒಂದು ದೀಪ ಮೂಲಕ್ಕೆ (ಉದಾ. ಮೇಣದ ಬತ್ತಿ) ಒಯ್ಯಲು ಮತ್ತು ನೇತುಹಾಕಲು ಸುಲಭವಾಗಿಸಲು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಆವರಣವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಅರಕ್ಷಿತವಾದ ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಗಳು ಗಾಳಿಯ ರಭಸದಿಂದ ಆರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಗಾಗಿ ಲಾಂದ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಸಾಗುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವಟಿಗೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತೂಗುಹಾಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ದೀಪದ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್

**ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಸ್‌ಬಿಐ)** ಭಾರತೀಯ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಗಮದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ೨೦೧೯ ರ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಫಾರ್ಚೂನ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ೫೦೦ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಬಿಐ ೨೩೬ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು ಸಾಲ ಮತ್ತು ಠೇವಣಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದ ಜೊತೆಗೆ, ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೨೩% ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ.

## ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ 
*ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. ೧೮೦೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ್ನು 'ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮುಂದೆ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ 'ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'ದ ಆಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು.ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿರುವ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ೩೨ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯೨ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ತೆರೆದಿದೆ.

## ಇತರೆ ಸರ್ಕಾರಿಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಲೀನ
*2 Apr, 2017;
*ಐದು ಸಹವರ್ತಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಶನಿವಾರ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ (ಎಸ್‌ಬಿಐ) ವಿಲೀನವಾಗಿವೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಗಿರುವ ಎಸ್‌ಬಿಐ, ಈ ವಿಲೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಂತರ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ 50 ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
*ಸ್ಟೇಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್‌ ಬಿಕಾನೇರ್‌  ಆ್ಯಂಡ್‌ ಜೈಪುರ, ಸ್ಟೇಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್ ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ಸ್ಟೇಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್‌ ಮೈಸೂರು, ಸ್ಟೇಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್ ಪಟಿಯಾಲ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್ ಟ್ರವಾಂಕೂರ್‌, ಎಸ್‌ಬಿಐನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿವೆ. ವಿಲೀನಗೊಂಡಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿರುವ ಎಸ್‌ಬಿಐ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಅರುಂಧತಿ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಅವರು, ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ಒಳಗೆ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಶ್ರಮಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ವಿಲೀನದಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಲಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ.  ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
### ವಿಲೀನದ ನಂತರ ಎಸ್‌ಬಿಐ
* ೩೭ ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆ
* ೨೪ ಸಾವಿರ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಗಳು
* ರೂ.೧೮.೫೦ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ- ವಿಲೀನವಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮುಂಗಡ
* ೫೯ ಸಾವಿರ ಎಟಿಎಂಗಳು 

**ನೇಮಕಾತಿ**

 ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಯುವ ಪದವೀಧರ ಹಾಗು ಅನುಭವಿ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವೃತಿಜೀವನದ 

ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಬಹಳ ಅವಕಾಶಗಳ್ಳನು ಒದಗಿಸುತದೆ. ದೇಶದ ಅತೀ ದೊಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ವೃತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅವಕಾಶಗಳ್ಳನು ನೋಡಿ.

**ಉಲ್ಲೇಖ**
* https://blog.vagupu.com/sbi-po-mock-test/ 

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ನರ್ಮದಾ ನದಿ

**ನರ್ಮದಾ ನದಿ** ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಒಂದು ನದಿ. ಇದು ಮದ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವುದು. ಇದು ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದ ಐದನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನದಿ ಸಹ ಆಗಿದೆ. ನರ್ಮದಾ ನದಿಯು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎಲ್ಲೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಹ್‌ದೋಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಮರಕಂಟಕ ಬೆಟ್ಟದ ನರ್ಮದಾ ಕುಂಡ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕುಂಡದಿಂದ ಉಗಮಿಸುವ ನರ್ಮದಾ ನದಿ ಮುಂದೆ ಸುಮಾರು ೧೩೧೨ ಕಿ. ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಭರೂಚ್ ನಗರದ ಬಳಿ ಖಂಬಾತ್ ಕೊಲ್ಲಿ (ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ)ಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾತ್ಪುರ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ಬಿರುಕು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನರ್ಮದಾ ನದಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ನೀರಿನಾಸರೆಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಪಾತ್ರದ ಹಲವು ಕಡೆ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯು ಅಂತರ ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಸಹ ಆಗಿದೆ.

ನರ್ಮದಾ ನದಿಯು ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಪ್ತ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾ ಸಹ ಒಂದು. ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಗೋದಾವರಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಸಿಂಧೂ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ಉಳಿದ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳು. ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಒಂದು ಅತಿ ಪಾವನಕಾಯಕವೆದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಶ್ರದ್ಧಾಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಧು ಸಂತರು ನರ್ಮದೆಯ ಸಾಗರಮುಖದಲ್ಲಿನ ಭರೂಚ್ ನಗರದಿಂದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿ ನರ್ಮದೆಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನವಾದ ಅಮರಕಂಟಕವನ್ನು ತಲುಪುವರು. ಅಲ್ಲಿ ನದಿಯನ್ನು ಹಾದು ಮತ್ತೆ ಭರೂಚ್ ವರೆಗೆ ನದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಬರುವರು. ಸುಮಾರು ೨೬೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಈ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಅತಿ ಪಾವನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
* http://www.narmada.org

ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ಚಾರಣ

**ಚಾರಣ**ವು ಒಂದು ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡ ಹತ್ತುವುದು, ನದಿಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು, ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗುವುದು ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಚೆಲುವನ್ನು ಸವಿಯಲು ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ. ಚಾರಣವು ಧೈರ್ಯ, ಸಾಹಸ, ಆತ್ಮ ಸ್ಥೈರ್ಯ, ನಾಯಕತ್ವ, ಸಂಘ ಶಕ್ತಿ, ಸೂಕ್ತ ಯೋಜನೆ, ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಓರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಹವ್ಯಾಸ. ಚಾರಣದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಯು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರಮದ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ ಪರ್ವತಾರೋಹಣಕ್ಕೂ ನಾಂದಿ ಹಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಖ್ಯಾತ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು ಚಾರಣದಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ಈ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

## ತಯಾರಿ
ಯಾವುದೇ ಚಾರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಆ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲು ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆ ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಚಾರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾದ ದೂರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಊಟ ಮತ್ತು ಮಲಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಜಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚಾರಣದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೊದಲೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಚಾರಣದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರಣಿಗರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೊತೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಲಗಲು ಬೇಕಾದ ಸರಂಜಾಮುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕು. ಚಾರಣದ ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಹೊರಬೇಕಾದ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಏರುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಾರಣಿಗರು ಮೊದಲೆ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.

ಚಾರಣದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ  ದಾರಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಚಾರಣಿಗರು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಸೂಚಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗಮ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಚಾರಣಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳ ಸಹಾಯವೂ ಕೂಡ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡ ಚಾರಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವಂತಿದ್ದರೆ ಮೊದಲೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಸೂಕ್ತ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಾರಣದ ಮಾರ್ಗ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಮೊದಲೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹಾಗೆಯೆ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಚಾರಣ ಮಾಡುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಬೇಡವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದರೆ ಉತ್ತಮ.

## ಚಾರಣದಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ
ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಚಾರಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಚಾರಣಿಗನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಡುಗೆ, ಬೆಟ್ಟ ಏರುವಿಕೆ, ಶುದ್ದಗಾಳಿಯ ಸೇವನೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ದೇಹಾರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸತ್ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

## ಚಾರಣದಿಂದ ಲೋಕ ಜ್ಞಾನ
ವಿವಿಧ ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ, ಚಾರಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಚಾರಣಿಗರಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಹೊಸ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ, ತಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ, ಅವು ಮುಂದಿನ ದಿನಚಿರಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತವೆ.

## ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಚಾರಣ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಳಗಳು 
ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕವು ಚಾರಣಿಗನ ಸ್ವರ್ಗ ಎನ್ನಬಹುದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ, ಚಾರಣ ನಡೆಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸುಂದರ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕುವುದಾದರೆ, ಕುದುರೆಮುಖ, ಕೊಡಚಾದ್ರಿ, ಕುಮಾರಪರ್ವತ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಚಾರಣಿಗರನ್ನು ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಚಾರಣಿಗರು ಬಂದು, ಚಾರಣ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶ: ನೂರಾರು ಚಾರಣ ಮಾಡುವ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಅನುಭವಿ ಚಾರಣಿಗರು ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಏರಬಹುದು. ಜಲಪಾತಗಳತ್ತ ಚಾರಣ ಮಾಡಬಹುದು, ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನ ದುರ್ಗ, ಅರಶಿನ ಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತ, ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ, ಕಲ್ಹತ್ತಗಿರಿ, ಗಾಳಿಕೆರೆ (ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಗಿರಿ ಹತ್ತಿರ), ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ, ಅಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ, ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿ (ಕಾನೂರು ಕೋಟೆ), ಕಾರವಾರದ ಹತ್ತಿರದ ಬೆಟ್ಟಗಳು - ಈ ಪಟ್ಟಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ, ಬಯಲುಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಇತ್ತ ಬಿಳಿಗಿರಿ ರಂಗನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಹತ್ತಿರದ ಮಲೆನಾಡು - ಈ ರೀತಿ ಕರ್ನಾಟಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ನೂರಾರು ಚಾರಣಿಗರ ಸ್ವರ್ಗಗಳಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ದೊಡ್ಡಕಣಗಾಲು

**ದೊಡ್ಡಕಣಗಾಲು** ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ಆಲೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಯಗಚಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಫರ್‌ಲಾಂಗಿನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಆಲೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕುನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಜನ ಸಂಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದಂತಹ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಹಾರದ ದಾನ್ಯಗಳು ಹಾಗು ವಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬತ್ತ ರಾಗಿ ಹಾಗು ದ್ವಿದಳ ದಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಆಹಾರದ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿ ಹಾಗು ಮುಸುಕಿನ ಜೊಳ ಆಲುಗೆಡ್ಡೆ ಶುಂಠಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ವಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಊರಿನ ಮುಖ್ಯ ದೇವರು ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಊರಿನ ಮುಖ್ಯ ಬಿದಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಸುಂದರವಾದ ದೇವಸ್ತಾನವಿದೆ  
## '*ಜಂಪೋತ್ಸವ* 
ದೊಡ್ಡಕಣಗಾಲಿನ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ  ನೆಡೆಯುವ ಜಂಪೋತ್ಸವ ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಾದ ಸೊಂಪುರ,ಹೊಸಪುರ, ಬಸವನಪುರ, ರಾಜನಹಳ್ಳಿ, ಮುದಿಗೆರೆ,ಉಮ್ಮದೆವರಹಳ್ಳಿ, ಕಾಟಿಹಳ್ಳಿ,ಹುಣಸವಳ್ಳಿ ಮುಂತಾದ ಊರುಗಳಿಂದ 

ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್‌

ವಿಶ್ವದ ಖಗೋಳ ರಚನಾ ಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಮಹಾಸ್ಪೋಟವೊಂದನ್ನು ಮರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ಅಂದು ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಕೌತುಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಈ ಸ್ಫೋಟದ ಉದ್ದೇಶ. 

*ಸ್ತಳ*: ಸ್ವಿಸ್-ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಡಿ

*ಉಪಕರಣ*:Large Hadron Collider (LHC)ಬೃಹತ್ ಹ್ಯಾಡ್ರನ್ ಕೋಲಿಡರ್

*ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಖರ್ಚಾ* : ಒಟ್ಟು ಹಣ ಅಂದಾಜು ೩೩ ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ (೬ ಶತಕೋಟಿ ಸ್ವಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ೪.೯ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ)

*ನಿರ್ಮಾಣ ಸಮಯ*: ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸುಮಾರು ೨೦ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, 

*ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಸಂಖೆ*: ಸುಮಾರು ೧೦೦೦

*ಸಹಕಾರಿ ದೇಶಗಳು* :  ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಗತ್ತಿನ ೮೫ ದೇಶಗಳು ಈ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. 

*ಪ್ರಯೋಗ ಮುಂಚುಣಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ*: ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಫಾರ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರೀಸರ್ಚ್  ಸಂಸ್ಥೆ

*ಪ್ರಯೋಗ ಹಂತ*:  

* ಎರಡು ದಶಕಗಳ  ಹಿಂದಿನ ಸಿದ್ಧತೆ 
* ಭೂಮಿಯ ಆಳದಲ್ಲಿ  ಕೊರೆಯಲಾಗಿರುವ ೨೭ ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ.
* ಹ್ಯಾಡ್ರನ್ ಕೊಲೈಡರ್ 
* ಪರಿಣಾಮ ವಿಕ್ಷಿಸಲು ಸುಮಾರು ೮೦ ಸಾವಿರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗಳ ಬಳಕೆ

*ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು*: ಪ್ರಥಮ ಶನಿವಾರ, 21 ನವೆಂಬರ ಸಂಜೆ ೪ ಗಂಟೆಗೆ ಆರಂಭ

*ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು*:
ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ 2008 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತು.

*ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ *: 

ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಹಾ ಸ್ಫೋಟದ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ನ್ ಜತೆ ೧೯೯೧ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಸಹಯೋಗ. 

ಇಡೀ ಯಂತ್ರವು ಕುಳಿತಿರುವ ನಿಖರತೆಯ ಜಾಕ್‌ಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.

ಜ್ಯಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲದೇ ೨೦೦೦ ಕರೆಕ್ಟರ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬ್ರೇಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸರ್ನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಭಾರತಕ್ಕೆ ವೀಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ*: ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಯೋಗದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಲು ಅವಕಾಶ

*ಪ್ರಯೋಗ ಉಪಯೋಗಳು*: 

* ಪ್ರಯೋಗ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರಿತ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ತಂಬುಚೆಟ್ಟಿಪಾಳ್ಯ

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪುಟ್ಟ ಊರು ತಂಬುಚೆಟ್ಟಿಪಾಳ್ಯ. ಈಗೀಗ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಟಿ ಸಿ ಪಾಳ್ಯ ಎಂತಲೂ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಊರಿಗೆ ಇಂದು ನೂರು ವರ್ಷ ತುಂಬಿದೆ. 

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಪ್ಲೇಗ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಫ್ಲುಯೆಂಜಾಗಳು ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹಲವಾರು ಎನ್ ಜಿ ಓ ಗಳು ಅನಾಥಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ ಪೋಷಣೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದವು. ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಕಾನ್ವೆಂಟು ಸಹಾ ಅಂಥ ಒಂದು ಎನ್ ಜಿ ಓ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾನ್ವೆಂಟು ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಶಾಲೆ ನಡೆಸಲು ಜಾಗ ಸಾಲದಾದಾಗ ಅಂದು ಮೈಸೂರು ರಾಜಮನೆತನದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಟಿ ಆರ್ ಎ ತಂಬುಚೆಟ್ಟಿಯವರು ಸಣ್ಣತಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರೂಪ್ ಪಂಚಾಯ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜಾಗವನ್ನು ಕಾನ್ವೆಂಟಿಗೆ ಕೊಡಮಾಡಿದರು. ಅಂದು ಹಾಗೆ ಶುರುವಾದ ನರ್ಸರಿ ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಮಂದಿರಗಳೇ ಇಂದಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ತಂಬುಚೆಟ್ಟಿಪಾಳ್ಯದ ಮೂಲಬೇರುಗಳು. ತಂಬುಚೆಟ್ಟಿಯವರು ೧೯೦೭ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದ ತರುಣದಲ್ಲಿ ಈ ಊರನ್ನು ತಂಬುಚೆಟ್ಟಿಯೂರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ನೆನಪಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರವನ್ನು  ಕಟ್ಟಿದಾಗ ಈ ಊರನ್ನು ತಂಬುಚೆಟ್ಟಿಪಾಳ್ಯವೆಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ತಂಬುಚೆಟ್ಟಿಪಾಳ್ಯವು ಒಂದು ಯೋಜಿತ ಗ್ರಾಮ. ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆ, ಅಡ್ಡರಸ್ತೆ, ಚರಂಡಿಗಳು, ಶುದ್ಧಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಚೊಕ್ಕವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಊರಿನ ಶೋಭೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಊರಿನ ಗಡಿಗಳು ಮೂಡಣದಲ್ಲಿ ಯೆಂಗಯ್ಯನ ಕೆರೆಯ ಉತ್ತರದಂಡೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರವನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಊರಿನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಗಿ ಹೊಲಗಳು ಇದ್ದವು. ಕೊತ್ತನೂರಿನಿಂದ ಬಾನಸವಾಡಿಯವರೆಗಿನ ಬಂಡಿದಾರಿಯು ಊರಿನ ನಡುವೆ ಹಾದುಹೋಗಿತ್ತು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹೊರೆಯಿಳಿಸಲು ಕಲ್ಲುಕಂಬಗಳ ಕಟ್ಟೆಗಳಿದ್ದವು. ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲೊಂದು ಅಂತೋಣಿಯವರ ಪುಟ್ಟ ಗುಡಿಯು ಶುರುವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾಮಿ ಜೆರ್ಬಿಯೆ ಅವರು ಈ ಚರ್ಚಿನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ ದಾಖಲೆಯಿದೆ. ಈ ನೂರುವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತ ಅಂತೋಣಿಯವರ ದೇವಾಲಯವು ಊರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಕಲ್ಲುಕಟ್ಟಡದ ಚರ್ಚು ಅದರ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಊರಿಗೆಲ್ಲ ನೀರುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಕೊಳವೆಬಾವಿ, ಹೀಗೆ ಊರಿಗೊಂದು ಸುಂದರ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

ಊರ ನಡುವೆ ಇಂದು ದಿವ್ಯ ಭವ್ಯ ದೇವಾಲಯವೊಂದು ತಲೆಯೆತ್ತಿದೆ. ಸುಮಾರು ಮೂರೂವರೆ ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಈ ಚರ್ಚು ೩೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಥಳ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಪಾದ್ವ ಊರಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪವಾಡಕರ್ತ ಸಂತ ಅಂತೋಣಿಯವರ ಹೆಸರು ಹೊತ್ತಿದ್ದು ಪಾದ್ವ ಊರಿನ ಚರ್ಚಿನ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ. ಅಂಗಳದ ಮೇಲೆ, ಪೂಜಾಂಕಣದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಗಂಟೆಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟಗಳಿವೆ. ಹಜಾರದ ಕೆಳ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು

ದೆಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು  ೨೭ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಇವೆ. 
ಅವುಗಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವು ಇಂತಿವೆ. 

* ಅಲಹಾಬಾದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಆಂಧ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಬರೋಡಾ
* ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
* ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
* ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
* ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಇಂಡಿಯನ್ ಓವರಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್
* ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಪಂಜಾಬ್ ಆಂಡ್ ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಯುನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
* ಯುನೈಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
* ಯುಕೊ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಎಸ್ಐಡಿಬಿಐ
* ಎಸ್.ಬಿ.ಐ ಸಮೂಹ
* ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಯುಕೋ ಬ್ಯಾಂಕ್
* ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

**ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ** ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದ್ದು, ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೂನ್ ೨೦೨೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೨೨೬೩ ಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಾಖೆಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (ಬಿಒಎಂ) ೨೦೨೨-೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಠೇವಣಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಸಾಲದಾತರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಪುಣೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ತಳಹದಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೨೬ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ೨,೬೦೨ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. 

## ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿ.ಜಿ.ಕಾಳೆ ಮತ್ತು ಡಿ.ಕೆ.ಸಾಠೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೯೩೫ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಯುಎಸ್ $ ೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೮, ೧೯೩೬ ರಂದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಎ.ಎಸ್. ರಾಜೀವ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨, ೨೦೧೮ ರಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಎ.ಬಿ. ವಿಜಯಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧೦, ೨೦೨೧ ರಂದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಆಶೀಶ್ ಪಾಂಡೆಯವರು ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಅಲೆನ್ ಸಿ. ಪಿರೇರಾ ಅವರು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಲ್ಲದ ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಕಾರಣರಾದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. 

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ
* ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
* ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಹಿತೆ
* ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಭಾರತದ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಬಿಒಐ) ಮುಂಬೈನ ಬಾಂದ್ರಾ ಕುರ್ಲಾ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಇದು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣವಾದಾಗಿನಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಬಿಒಐ ಸ್ವಿಫ್ಟ್ (ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಇಂಟರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಟೆಲಿಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್) ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಒಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರವು ₹ ೧,೨೭೨,೮೮೭ ಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್ $ ೧೫೦ ಬಿಲಿಯನ್), ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ೫,೧೩೯ ಶಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ೮೧೬೬ ಎಟಿಎಂಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಆರ್‌ಎಮ್ ಹೊಂದಿದೆ (೨೨ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಶಾಖೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ).

## ಇತಿಹಾಸ
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು ೧೯೦೬ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೭ ರಂದು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಗುಂಪು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ೧೯೬೯ ರ ಜುಲೈ ೧೯ ರಂದು ಇತರ ೧೩ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು.

ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ₹ ೫ ಮಿಲಿಯನ್ (ಯುಎಸ್ $ ೬೦,೦೦೦) ಪಾವತಿಸಿದ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ೫೦ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಗಣನೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅರಳಿದೆ. ವ್ಯವಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೫,೦೮೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹರಡಿದೆ. ಈ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ೫೪ ವಲಯ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ೬೦ ಶಾಖೆಗಳು, ೫ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ೧ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಿದೆ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ಲೇಸ್ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. 

## ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ನಂತರದ ಸಿಎಂಡಿಗಳು
*೧೯೬೯-೧೯೭೦: ತ್ರಿಭುವನದಾಸ್ ದಾಮೋದರ್ ದಾಸ್ ಕನ್ಸಾರಾ
*೧೯೭೦-೧೯೭೫: ಜೆ.ಎನ್.ಸಕ್ಸೇನಾ
*೧೯೭೫-೧೯೭೭: ಸಿ.ಪಿ.ಶಾ
*೧೯೭೭-೧೯೮೦: ಎಚ್ ಸಿ ಸರ್ಕಾರ್
*೧೯೮೧-೧೯೮೪: ಎನ್ ವಘಲ್
*೧೯೮೪-೧೯೮೭: ಟಿ.ತಿವಾರಿ
*೧೯೮೭-೧೯೯೧: ಆರ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್
*೧೯೯೨-೧೯೯೫: ಜಿ.ಎಸ್.ದಾಹೋತ್ರೆ
*೧೯೯೫-೧೯೯೭: ಜಿ.ಕಥುರಿಯಾ
*೧೯೯೭-೧೯೯೮: ಎಂ.ಜಿ.ಭಿಡೆ
*೧೯೯೮-೨೦೦೦: ಎಸ್ ರಾಜಗೋಪಾಲ್
*೨೦೦೦-೨೦೦೩: ಕೆ.ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
*೨೦೦೩-೨೦೦೫: ಎಂ.ವೇಣುಗೋಪಾಲನ್
*೨೦೦೫-೨೦೦೭: ಎಂ ಬಾಲಚಂದ್ರನ್
*೨೦೦೭-೨೦೦೯: ಟಿ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ
*೨೦೦೯-೨೦೧೨: ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿಶ್ರಾ
*೨೦೧೨-೨೦೧೫ : ಶ್ರೀಮತಿ ವಿ.ಆರ್.ಅಯ್ಯರ್ 
*೨೦೧೫-೨೦೧೫: ಬಿ.ಪಿ.ಶರ್ಮಾ [ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಆಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ]
*೨೦೧೫-೨೦೧೭: ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೆಗೊ [ಎಂಡಿ & ಸಿಇಒ]
*೨೦೧೭-೨೦೧೯: ದೀನಬಂಧು ಮೊಹಾಪಾತ್ರ [ಎಂಡಿ & ಸಿಇಒ]
*೨೦೧೯-೨೦೨೩: ಅತನು ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್
*೨೦೨೩-ಪ್ರಸ್ತುತ: ರಜನೀಶ್ ಕರ್ನಾಟಕ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್

ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ಆಂಧ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್

ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಆಂಧ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಗ್ರಾಹಕ ಸ್ನೇಹಿ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲಾಂಛನ ‘ಡಾಲಿ’ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಹೊಸ ಘೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿಡ್ದೆ. 
ಚಿಲ್ಲರೆ ರಂಗ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ, ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
೨೦೦೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡ ದ್ವಿತೀಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಯ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ ೭೦ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ರೂ ೧೬೨ ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟಿದ್ದ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ, ಈ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂ ೨೭೪ ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟಾಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು ೧೫೧೮ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ತೆರೆದಿದೆ.
## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್

ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮ್ನೋರನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಂಜಾಬ್. 

ಜುಲೈ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ 'ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'ದ ಆಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು

ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿರುವ ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುಮಾರು ೪೫೨೫ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ತೆರೆದಿದೆ.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
# ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
# ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಗರಣ

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ

ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಸಿಬಿಐ) ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇದು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು ೧೯೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧ ರಂದು ಸರ್ ಸೊರಾಬ್ಜಿ ಪೊಚ್ಖಾನವಾಲಾ ಅವರು ಸರ್ ಫೆರೋಜ್‌ಶಾ ಮೆಹ್ತಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಭಾರತೀಯರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್.

### ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ
೧೯೧೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು.

೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ ಅಲಯನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸಿಮ್ಲಾದ ವೈಫಲ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೧೭೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಟಾಟಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಅದು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮದ್ರಾಸ್ ಆಯಿತು.

೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ವಿನಿಮಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯ, ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ರಂಗೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಶಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವಿನ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭೂಮಿ, ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಿದೆ.

### ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ
೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿತು, ಅದು ಪೀಪಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಂ. ೧ ಆಯಿತು.

೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಜುಲೈ ೧೯ ರಂದು ೧೩ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿತು.

ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ವೀಸಾದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಅದರ ೧೦೮ ನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನದಂದು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೋಬೋಟಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಡೆಗೆ "ಮೇಧಾ" ಎಂಬ ರೋಬೋಟ್ ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಮರುಬಂಡವಾಳೀಕರಣಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಒಂದಾಗಿದೆ.

೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪೧ ರಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೪,೬೦೮ ಶಾಖೆಗಳು, ೩,೬೪೪ ಎಟಿಎಂಗಳು, ಹತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಸ್ತರಣಾ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ೨೮ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಎಂಟು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ೫೭೪ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐ ಯ ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್ ಕರೆಕ್ಟಿವ್ ಆಕ್ಷನ್ (ಪಿಸಿಎ) ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿತು. ಪಿಸಿಎ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ದೊಡ್ಡ ಸಾಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ, ಲಾಭಾಂಶ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ.

೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಗವರ್ನರ್ ಎಂವಿ ರಾವ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಬೆಂಗಳೂರು ಹಬ್ಬ

**ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಹಬ್ಬ** (BLR Hubba) ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು **ಅನ್‌ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್‌ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್** (UnboxingBLR Foundation) ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ, ದೃಶ್ಯಕಲೆಗಳು, ನಡಿಗೆ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಬಡಾವಣೆಗಳ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ.

ನಗರಮಟ್ಟದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಹಬ್ಬ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಉತ್ಸವವು ಪ್ರತಿ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅನ್‌ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್‌ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಒಂದೇ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳ್ಳದೆ, ನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸವವು ಹೊಸ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು, ಸಂವಾದಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಹಬ್ಬ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

## ಆವೃತ್ತಿಗಳು 
### ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ (2024) 
ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ 2024ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಬಹು-ವೇದಿಕೆಯ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಕಲೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರಕಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

### ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ (2025) 
ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಹಯೋಗಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.

### ಮೂರನೇ ಆವೃತ್ತಿ (2026) 
thumb|೩ನೇ ಆವೃತ್ತಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಹಬ್ಬ ೨೦೨೬ರ ಲೋಗೊ
ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಹಬ್ಬದ ಮೂರನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 16 ರಿಂದ 25 ಜನವರಿ 2026ರ ವರೆಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕಟಿತ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 350ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ.

ಮೂರನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಾದಗಳಂತಹ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ವಕ್ತಾರರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಹಬ್ಬದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಗರದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಕ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ (NGMA), ಸಭಾ, ಪಂಚವಟಿ, ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳು ಸೇರಿವೆ.

## ಇನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ಸವಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಬಿಎಲ್‌ಆರ್ ಹುಬ್ಬಾ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
ಯುನೈಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ

thumb

**ಯುನೈಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ** (**ಯುಬಿಐ**) ಕೋಲ್ಕಟಾದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಕಂಪನಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಕೋಲ್ಕಟಾದಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ, ೩೫ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ೨೦೦೧ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೂರು ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬೆಂಗಾಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟಿ

thumb|right|*ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಟ್ಟದ ಕಣಿವೆ ನೋಟ** 
thumb|right|ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟ

**ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟಿ / ಘಟ್ಟ*' ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಟ್ಟಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯೊಂದು ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ದ, ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆ-ಪ್ರಪಾತ, ದಟ್ಟ ಕಾಡು, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜಲಪಾತಗಳು, ವನ್ಯಮೃಗಗಳು, ಹತ್ತಾರು ಝರಿ-ತೊರೆ, ಶೋಲ ಕಾಡು,ಅಪರೂಪವಾದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಹಾರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಈ ಘಟ್ಟಗಳು ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಈ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳೆಂದರೆ ಅಮೇಧಿಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟ, ಬಾಳೆಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟ, ಕೊಡೆಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟ, ಜೇನುಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟ, ಎತ್ತಿನ ಭುಜ ಬೆಟ್ಟ, ದೀಪದಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟ, ಶಿಶಿಲ ಬೆಟ್ಟ ಮುಂತಾದುವು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತಗಳೆಂದರೆ ಅಲೇಖಾನ್ ಜಲಪಾತ, ಜೇನುಕಲ್ಲು ಜಲಪಾತ, ಕಲ್ಲರ್ಬಿ ಜಲಪಾತ, ಹಕ್ಕಿಕಲ್ಲು ಜಲಪಾತ, ಬಂಡಾಜೆ ಜಲಪಾತ, ಆನಡ್ಕ ಜಲಪಾತ ಮುಂತಾದುವು.

ಕೊಟ್ಟಿಗೆಹಾರದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಮಲಯ ಮಾರುತ ಎಂಬ ಅತಿಥಿ ಗೃಹವನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ದಂತ ಚೋರ, ನರ ಹಂತಕ ವೀರಪ್ಪನ್ ವಿರುದ್ದದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೊರೆದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿ ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅತಿಥಿ ಗೃಹದಿಂದ ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಟ್ಟದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ನೋಡಬಹುದು.

'

## External links 
*Charmadi Ghat 

ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು