ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗಡಿ

**ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಭಾರತದ ಗಡಿ** ಅಥವಾ **ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ಗಡಿಯು** ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ ಇದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಅದರ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ ಕ್ರೀಕ್, ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಿಂಧ್ ನಡುವಿನ ರಾನ್ ಆಫ್ ಕಚ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ನದೀಮುಖವಾಗಿದೆ. 

ಮೂಲತಃ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ರೇಖೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಗಡಿರೇಖೆಯು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿರಾಶ್ರಯ ಮರುಭೂಮಿಗಳವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.  ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಘರ್ಷದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಇದು ಹಲವಾರು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಆಫ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುದ್ಧಗಳ ತಾಣವಾಗಿದೆ.  

## ವಿಭಾಗದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ 
[thumb| ಗಡಿ [ಗಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ|ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ (ಎಲ್ಒಸಿ) ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಕೆಲಸದ ಗಡಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದ ನಕ್ಷೆ]]
ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯು ಗುಜರಾತ್/ಸಿಂಧ್‌ನಿಂದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗಡಿರೇಖೆಯಾಗಿದ್ದು, ಗಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿನಾಯಿತಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿವಾದಿತ ಪ್ರದೇಶವು ೧೯೪೭ ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಭಾರತ-ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ೧೯೪೯ ರ ಯುಎನ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಕದನ ವಿರಾಮ ರೇಖೆಯು ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ *ವಾಸ್ತವಿಕ* ಗಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ೧೯೭೧ ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. 

ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಯುಎನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ "ವರ್ಕಿಂಗ್ ಬೌಂಡರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.  ಭಾರತ ಇದನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.  
* **ಇತರ ದಾಟುವಿಕೆಗಳು**
** ಗಂಡಾ ಸಿಂಗ್ ವಾಲಾ ಗಡಿ, ಕಸೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕಡೆ) / ಹುಸೇನಿವಾಲಾ ಗಡಿ, ಪಂಜಾಬ್ (ಭಾರತದ ಕಡೆ)
** ಸುಲೈಮಾಂಕಿ, ಪಂಜಾಬ್ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಾಗ) / ಫಜಿಲ್ಕಾ ಗಡಿ, ಒಕಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾರತದ ಕಡೆ)
** ಲಾಂಗೆವಾಲಾ (ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ)

## ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭಗಳು 
[alt=Pakistani border soldier performing a high kick at the Wagah border ceremony in 2015.|thumb|187x187px| [ವಾಘಾ ಬಾರ್ಡರ್, ಅಮೃತಸರ್|ವಾಘಾ ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭ, ೨೦೧೫.]]
ಕೆಳಗಿನ ಗಡಿ ದಾಟುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಟಿಂಗ್ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಧ್ವಜ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ೬ ಗಂಟೆಗೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.   ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಪರವಾನಗಿ ಅಥವಾ ಟಿಕೆಟ್ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಮಾರಂಭದ ಸ್ಥಳಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ (ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ):

* ಪಂಜಾಬ್, ಭಾರತ - ಪಂಜಾಬ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
** ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಅಮೃತಸರ ಬಳಿ ವಾಘಾ - ಅಟ್ಟಾರಿ ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭ .   
* ರಾಜಸ್ಥಾನ - ಸಿಂಧ್
** ಮುನಾಬಾವೊ - ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬಾರ್ಮರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖೋಖ್ರಾಪರ್ ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭ.  ಇದು ೧೯೫೯ ರ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭವು ಗಡಿ ಕಾವಲುಗಾರರು ಮಾಡಿದ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧದ ಕರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಸಂಘಟಿತವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒದೆತಗಳು, ಸ್ಟಾಂಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳ ಸರಣಿಯು ಎದುರಾಳಿ ಪಡೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕೆಳಗೆ ನೋಡುತ್ತವೆ.  ಧ್ವಜಾರೋಹಣದೊಂದಿಗೆ ಹೆಡ್ ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಉತ್ತಮ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಸ್ತಲಾಘವವನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  ೨೦೧೯ ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪಡೆ (ಪಿಎಎಫ್) ನಿಂದ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಅಭಿನಂದನ್ ವರ್ಧಮಾನ್ ಅವರ ವಿಮಾನವನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಭಾರತ ( ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ, ಬಿಎಸ್ಎಫ್) ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ( ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರೇಂಜರ್ಸ್ ) ನಡೆಸುವ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಫಜಿಲ್ಕಾ ಗಡಿ (ಭಾರತದ ಕಡೆ) / ಸುಲೈಮಂಕಿ, ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹುಸೇನಿವಾಲಾ ಗಡಿ, ಪಂಜಾಬ್ (ಭಾರತದ ಕಡೆ) / ಗಂದಾ ಸಿಂಗ್ ವಾಲಾ ಗಡಿ, ಕಸೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬದಿ)ಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ವೀಕ್ಷಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

Image: Baba Chamliyal Mela at Indo-Pak international Border, near Jammu.jpg|ಜಮ್ಮುವಿನಿಂದ ೪೫ ಕಿಮೀ (೨೮ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮಗಢ್ ಬಳಿಯ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ "ಬಾಬಾ ಚಾಮ್ಲಿಯಾಲ್ ಮೇಳ" ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿಗಳು ಇಬ್ಬರೂ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
Image:International border at Wagah - evening flag lowering ceremony.jpg|ಸಂಜೆ ವಾಘಾ-ಅಟ್ಟಾರಿ ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕಡೆಯಿಂದ ನೋಡಿದಂತ ದೃಶ್ಯ.
Image:India-Pakistan Borderlands at Night - NASA Earth Observatory.jpg|ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಕಾಣುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವಿನ ಫ್ಲಡ್‌ಲೈಟ್ ಗಡಿ ವಲಯ.
Image:Trucks on NH3, waiting to cross Wagah border.jpg|ಹಿಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧ ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಕ್‌ಗಳು, ವಾಘಾ–ಅಟ್ಟಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗಡಿ ದಾಟಲು ಕಾಯುತ್ತಿವೆ.
Image:Pak Ranger at Wagah.jpg|ವಾಘಾ ಗಡಿ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೇಂಜರ್ ಕಾವಲು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
Image:Women personnel of India's Border Security Force.jpg|ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿ ದಾಟುವಿಕೆ (ವಾಘಾ-ಅಟ್ಟಾರಿ), ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ.
Image:India-Pak border west.png|ಗುಜರಾತ್, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಂಧ್ ನಡುವಿನ ರಾನ್ ಆಫ್ ಕಚ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿಯ ನಕ್ಷೆ.
Image:India pakistan border november 2017.jpg|ವಾಘಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿ, ೨೦೧೭

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* https://www.bing.com/videos/search?q=india+pakistan+border&qpvt=india+pakistan+border&FORM=VDRE
* https://www.bing.com/images/search?q=india+pakistan+border&qpvt=india+pakistan+border&form=IGRE&first=1&tsc=ImageHoverTitle
* https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:India-Pakistan_border
* https://www.youtube.com/watch?v=r5Ps1TZXAN8

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ
ವರ್ಗ:ಭಾರತ
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆ
ವರ್ಗ:ಗಡಿ ವಿವಾದಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೈನ್ಯಗಳು