ವಿ ನಾರಾಯಣನ್

**ಡಾ. ವಿ. ನಾರಾಯಣನ್** (ಜನನ ೧೯೬೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ (ಎಲ್. ಪಿ. ಎಸ್. ಸಿ.) ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ ರಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯ  ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಯ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಎಸ್. ಸೋಮನಾಥ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನಾರಾಯಣನ್ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ಗಗನಯಾನ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಯಾನ-೪ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಡಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಜನವರಿ ೧೪, ೨೦೨೫ ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗರ್ಕೋಯಿಲ್ ಬಳಿಯ ಮೇಳಕಟ್ಟುವಿಲೈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಿ. ವನ್ನಿಯಾ ಪೆರುಮಾಳ್ ಮತ್ತು ಎಸ್. ತಂಗಮ್ಮಾಳ್ ಅವರಿಗೆ ೧೯೬೪ರ ಮೇ ೧೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ  ಆರು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಇವರೇ ಹಿರಿಯ ಮಗುವಾಗಿದ್ದರು. ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ನಾಗರ್ಕೋವಿಲ್ನ ವಡಾಸೆರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೬೯ ರಿಂದ ೧೯೭೪ ರವರೆಗೆ ಕೀಳ ಕಟ್ಟುವಿಲೈ  ನಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೫ ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ನಾರಾಯಣನ್ ೧೯೭೪ರಿಂದ ೧೯೭೯ರವರೆಗೆ ಜಿಯೊನ್ಪುರಮ್‌ನ ಎಲ್. ಎಂ. ಎಸ್. ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೯ ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುವವರೆಗೂ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಡಾ. ನಾರಾಯಣನ್ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಡಿಎಂಇ (ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಇನ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್) ಎರಡನ್ನೂ ಮೊದಲ ಶ್ರೇಯಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ನಾಗರ್ಕೋವಿಲ್ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಡಿಎಂಇ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ, ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ಇಬ್ಬರೂ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕನಸಿನ ಕಾಲೇಜಾದ ಅನ್ನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಡಿಎಂಇ ನಂತರ, ಅವರು ಟಿಐ ಸೈಕಲ್, ಬಿಎಚ್ಇಎಲ್ ಮತ್ತು ಎಂಆರ್‌ಎಫ್ ನಂತಹ ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಎಂಐಇ ಕೋರ್ಸ್ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಖರಗ್ಪುರದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ಮೊದಲ ಶ್ರೇಯಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಟೆಕ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗಿನಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಸೇರಿದ ನಾರಾಯಣನ್, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ  ರೋಹಿಣಿ ಸೌಂಡಿಂಗ್ ರಾಕೆಟ್, ಆಗ್ಮೆಂಟೆಡ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ಸ್ (ಎಎಸ್ಎಲ್ವಿ) ಮತ್ತು ಪೋಲಾರ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಅಬ್ಲೇಟಿವ್ ನಳಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಯೋಜಿತ ಮೋಟಾರ್ ಕೇಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿತ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಕೇಸ್‌ಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯೋಜನೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.

### ಎಲ್‌ಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಯಲ್ಲಿ 
೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಎಂಟೆಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ (ಎಲ್ ಪಿ ಎಸ್ ಸಿ) ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಘಟಕದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ವಾಸುದೇವನ್ ಜ್ಞಾನ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋದ ಫೈಬರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಎಸ್ಎಸ್‌ಸಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಸ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಅವರು ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದರು. ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲು ಇಸ್ರೋ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾದಕಗಳು, ಉಪ-ಪ್ರಮಾಣದ ಕ್ರಯೋಜೆಾನಿಕ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಕೋಣೆಗಳಂತಹ ಉಪ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು.

ಸಿ೨೫ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಯೋಜನೆಯ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ ಎಂಕೆ-III ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಕ್ಕಾಗಿ ಸಿ೨೫ ಕ್ರಯೊಜೆನಿಕ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ತಾಂತ್ರಿಕ-ನಿರ್ವಹಣಾ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ ಎಂಕೆ-III ವಾಹನಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ  ಎಂಕೆ-III ರ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರ ತಂಡವು ಚಂದ್ರಯಾನ-೨ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಯಾನ-೩ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್೧೧೦ ವಿಕಾಸ್ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ರವಾನಿಸಿತು, ಇವುಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು.

ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರ ತಂಡವು ಆದಿತ್ಯ-ಎಲ್೧ ಸೌರ ವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಪಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಸಿ೫೭ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ ೨ನೇ ಹಂತ, ೪ನೇ ಹಂತ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಗಗನಯಾನ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರ ತಂಡವು ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ ಎಂಕೆ-III ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಮತ್ತು ಎಲ್೧೧೦ ಮತ್ತು ಸಿ೩೨ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಮಾನವ ಸಹಿತ ಹಾರಾಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ಟೆಸ್ಟ್ ವೆಹಿಕಲ್ ಅಬೋರ್ಟ್ ಮಿಷನ್-೧ (ಟಿವಿಡಿ-೧) ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮಿಷನ್ ರೆಡಿನೆಸ್ ರಿವ್ಯೂನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ೨೦೧೭ ರಿಂದ ೨೦೩೭ ರವರೆಗೆ ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ರೋಡ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿದರು. ಎಲ್. ಪಿ. ಎಸ್. ಸಿ ಯು ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎಲ್‌ಪಿ‌ಎಸ್‌ಸಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ದ್ರವ, ಅರೆ-ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ ಪ್ರಣೋದನ ಹಂತಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್‌ಪಿ‌ಎಸ್‌ಸಿ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೪೧ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ೩೧ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳಿಗೆ ೧೮೩ ದ್ರವ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿತು.   ಎಲ್‌ಪಿ‌ಎಸ್‌ಸಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಇಸ್ರೋದ  ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದವರಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ್ ಮತ್ತು ಕೆ. ಶಿವನ್ ನಂತರ ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ಮೂರನೆಯವರು .

### ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು 
ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ಕುರಿತು ದಿ ಹಿಂದೂ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ದೇಶದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೫೪ ರಿಂದ ೧೦೦ ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲನ್ನು ೨% ರಿಂದ ೧೦% ಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಇಸ್ರೋದ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಐಆರ್ಎನ್ಎಸ್ಎಸ್-೧ಕೆ ಉಡಾವಣೆ, ಸ್ಪ್ಯಾಡೆಕ್ಸ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಡಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಗನಯಾನ-೧ (ಜಿ೧) ಮಾನವರಹಿತ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಮಾನ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ, ಮಂಗಳಯಾನ ೨ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲ ವೀನಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ವಿಎಸ್ಎಸ್ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಸ್. ಉನ್ನಿಕೃಷ್ಣನ್ ನಾಯರ್ ಬದಲಿಗೆ ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಚಂದ್ರಯಾನ-೨ ರ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಪ್ರಯತ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಾರಾಯಣನ್ ಗುರುತಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಯಾನ-೩ ರ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದು. ಇದು ಯಶಸ್ವಿ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 
ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ಎಂಟೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಐಐಟಿ ಖರಗ್ಪುರದಿಂದ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಪಡೆದರು. ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) ಯಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಎಎಸ್ಐ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ (ಇಂಡಿಯಾ), ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಆಯ್ದ ಕೃತಿಗಳು 
* 
* 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಗೂಗಲ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ವ್ಯಕ್ತಿ
ವರ್ಗ:ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧಕರು