open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಮಿಡತೆ

**ಮಿಡತೆ** ಆರ್ತಾಪ್ಟರ ಗಣ ಹಾಗೂ ಅಕ್ರಿಡೈಡಿಯ ಉಪಗಣದ ಲೋಕಸ್ಟಿಡೀ ಅಥವಾ ಆಕ್ರಿಡೈಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಕೀಟಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. **ಚಿಮ್ಮಂಡೆ** ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ಬಗೆಗಳುಂಟು. ಒಂದ ಬಗೆಯವು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುವಂಥವು (**ಲೋಕಸ್ಟ್ಸ್**). ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯವು ವಲಸೆ ಹೋಗದೆ ಇರುವಂಥವು (**ಗ್ರಾಸ್‍ಹಾಪರ್ಸ್**). ಎರಡೂ ಗುಂಪಿನವು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮುತ್ತಿ ಅಪಾರ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುವು. ಇಂತವುಗಳ ಪೈಕಿ ಆಫ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಏಷ್ಯದ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷೇ ವರ್ಷೇ ಕಂಡುಬರುವ ಮಿಡತೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳ ಹಾವಳಿ ಎಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಈ ಭೂಖಂಡಗಳ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ದಾಳಿಯಿಕ್ಕುವ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಡತೆಗಳ ದಂಡು ಕಾರ್ಮೋಡಗಳ ತೆರದಲ್ಲಿ ಎರಗಿ ಪೈರುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಬಳಿಸಿ ಬರಗಾಲ ಪರಿಸ್ಧಿತಿಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಿಸ್ಟೊಸರ್ಕ ಗ್ರಿಗೇರಿಯ (ಡೆಸರ್ಟ್ ಲೋಕಸ್ಟ್), ಎಂಬ ಮಿಡತೆ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ, ಅರೇಬಿಯ, ಆಫ್‍ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪೈರುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯಿಕ್ಕಿ ಅಗಾಧ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

## ದೇಹರಚನೆ 
ಎಲ್ಲ ಮಿಡತೆಗಳೂ ಸುಮಾರು 2.5-5 ಸೆಂಮೀ ಉದ್ದದ ಕೀಟಗಳು: ಎರಡು ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಂದಿನವಾದ ಟೆಗ್ಮಿನ ಎಂಬವು ಕಿರಿಯಗಲದವೂ ದೃಢವಾದವೂ ಆಗಿವೆ. ಹಿಂದಿನ ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ತೆಳುವಾದವೂ ಅಗಲವಾದವೂ ಆಗಿದ್ದು ಕೀಟ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಮಡಿಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮುಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಾರುವಾಗ ಎರಡು ಜೊತೆಗಳೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ದೇಹದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರೋಥೊರ್‍ಯಾಕ್ಸ್ ಭಾಗ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಸ್ಪರ್ಶಾಂಗಗಳು ಉದ್ದವೂ ನಳಿಕೆಯಾಕಾರದವೂ ಆಗಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಖಂಡಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿವೆ. ಕಣ್ಣುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವು. ಇರುವ ಮೂರು ಜೊತೆ ಕಾಲುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯವು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯವು ಚಿಕ್ಕವು: ಕೀಟ ತೆವಳಲು, ಆಸರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಲು: ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮೂರನೆಯ ಜೋಡಿ ಮಾತ್ರ ಬಲಯುತವಾಗಿದ್ದು ಕೀಟ ಜಿಗಿಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಹಿಂಭಾಗದ ಕಾಲುಗಳ ತೊಡೆ ಭಾಗದ ಒಳಮುಖದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಮುಳ್ಳುಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಮುಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಏಣಿನ ಮೇಲೆ ಉಜ್ಜುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಿಡತೆಗಳು ಕೀಚುಕೀಚಾದ ಸದ್ದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುವು. ಜೊತೆಗೆ ಮಿಡತೆಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗ್ರಾಹಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಕಿವಿತಮ್ಮಟೆಯುಂಟು.

## ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ 
ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಿಡತೆ ತನ್ನ ಉದರದ ಹಿಂತುದಿಯಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ತೋಡಿ ಕುಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರೊಳಗೆ 20 ರಿಂದ 100 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಸುತ್ತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕವಚವಿರುವುದುಂಟು. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುವ ಮರಿಗಳು ನೋಡಲು ವಯಸ್ಕ ಕೀಟಗಳಂತೆಯೇ ಇರುವುವು. ಆದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವೂ ರೆಕ್ಕೆರಹಿತವೂ ಆಗಿರುವುವು. ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದಂತೆ 5-8 ಸಲ ಪೊರೆಕಳಚಿ ವಯಸ್ಕ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ.

## ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು 
ಮಿಡತೆಗಳ ಪೈಕಿ ಪರಿಚಿತವಾದ ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಲೋಕಸ್ಟಾನ ಪಾರ್ಡಲೈನ (ಬ್ರೌನ್ ಲೋಕಸ್ಟ್), ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಶಿಸ್ಟೂಸರ್ಕ ಪ್ಯಾರನೆನ್ಸಿಸ್, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಮೆಲನೋಪ್ಲಸ್ ಸ್ಪ್ರೀಟಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಲನೋಪ್ಲಸ್ ಬೈವಿಟೇಟಸ್.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* Visual neuron of the locust, Ri Channel video, October 2011
* FAO Locust Watch
* FAO EMPRES 
* FAO eLocust3e suite
* eLocust3M android app
* Desert Locust Meteorological Monitoring at Sahel Resources
* Locust Video
* USAID Supplemental Environmental Assessment of the Eritrean Locust Control Program
* USAID Supplemental Environmental Assessment: Pakistan Locust Control Programs, August 1993 
* 
* When The Skies Turned To Black, The Locust Plague of 1875

ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಾಲ್

**ಸಾಲ್** (**ಶಾಲ ಮರ**) ಡಿಪ್ಟಿರೊಕಾರ್ಪೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ *ಶೊರಿಯ ರೊಬುಸ್ಟ* ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದ ಸಸ್ಯ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ, ಹೊಳಪುಳ್ಳ ದೊಡ್ಡ ತೊಗಲೆಲೆಗಳ ದುಂಡು ಹರವಿನ ನೇರ ಕಾಂಡದ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಮರ ಗಂಗಾನದಿಯ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪಂಜಾಬ್, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಒರಿಸ್ಸ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಚೌಬೀನೆಯ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾನಿ (ತೇಗ) ಯಾವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆಯೋ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಅಡ್ಡನಾರಿನ, ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಗಡುಸಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆಯುತ ಈ ಮರದ ಚೌಬೀನೆ ಮನೆಕಟ್ಟಡಕ್ಕೂ ರೈಲ್ವೆ ಕೋಚು ತಯಾರಿಕೆ, ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಆಯುಧಗಳ ಹಿಡಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Managed_Sal_forest_in_Dehradun.jpg|ಡೆಹರಾಡೂನ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ ಕಾಡುಗಳು
ಚಿತ್ರ:Sal_forest_at_Gazipur,_Bangladesh_in_winter.jpg|ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ ಕಾಡು, ಗಾಜ಼ಿಪುರ್
ಚಿತ್ರ:Sal_(Shorea_robusta)-_trunk-_strangulated_by_some_ficus_tree_at_Jayanti,_Duars_W_Picture_119.jpg|ಜಯಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ ಬೊಡ್ಡೆ ಫೈಕಸ್ ಮರದಿಂದ ಕಿರಿದಾಗಿರುವುದು
ಚಿತ್ರ:Sal_(Shorea_robusta)-_new_leaves_with_flower_buds_at_Jayanti,_Duars_W_Picture_120.jpg|ಮೊಗ್ಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಎಲೆಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ
ಚಿತ್ರ:Sal_(Shorea_robusta)-_old_leaf_at_Jayanti,_Duars_W_Picture_122.jpg|ಜಯಂತಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆ ಎಲೆ
ಚಿತ್ರ:Sal_(Shorea_robusta)-_flowering_canopy_W_Picture_117.jpg|ಜಯಂತಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಟ್ಟಿರುವ ವಿತಾನ
ಚಿತ್ರ:Shala_Tree_in_full_bloom.jpg|ಪೂರ್ಣ ಅರಳಿರುವ ಸಾಲ್ ಮರ, ಗಾಜ಼ಿಪುರ್
ಚಿತ್ರ:India,_tre_dee,_salabhanjika,_periodo_hoysala_1150-1200_da_Karnataka.JPG|*ಸಾಲಭಂಜಿಕಾ*, ಹೊಯ್ಸಳ ಶಿಲ್ಪ, ಬೇಲೂರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Haryana Online.com:  Sal (śāl) trees

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಿರಿಸ

**ಸಿರಿಸ ಮರ** ವು ಫ್ಯಾಬೇಸೀ (ಲೆಗ್ಯುಮಿನೇಸೀ) ಕುಟುಂಬದ ಮೈಮೋಸೀ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮರ. **ಅಲ್ಬೀಜಿಯ ಲೆಬಕ್** ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಭಾರತವೇ ಇದರ ತವರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. **ಶಿರೀಷ** ಇದರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹೆಸರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು **ಸಿರಿಸ್ ಟ್ರೀ** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಉಪ ಹಿಮಾಲಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 5,000 ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈಜಿಪ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಉಂಟು. ಬೌದ್ಧರಿಗೆ ಪವಿತ್ರವೆನಿಸುವ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಾಗೆ ಮರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಿರಿಸ ಮರ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ತೊಗಟೆ ಬೂದು ಅಥವಾ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದು, ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ರೀತಿಯವು. ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿರುವ ಚೆಂಡಿನಾಕಾರದ ಪುಷ್ಟಗುಚ್ಛಗಳಿವೆ. ಹೂಗಳು ಮಾಸಲು ಬಿಳಿಬಣ್ಣದವು; ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಲ್ಲ. ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ಕೇಸರಗಳಿವೆ. ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಮಯ ಏಪ್ರಿಲ್ - ಮೇ. ಹೂಗಳು ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ. ಸಾಧಾರಣ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ — ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಮರದಲ್ಲಿ ಫಲಗಳು ಮಾಗುವುವು. ಆಗ ಮರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಫಲಗಳು ಪಾಡ್ ರೀತಿಯವು. ಶುಷ್ಕ ಫಲಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಡಿದಾಗ ಮಾಂಸವನ್ನು ಹುರಿವ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೋಲುವ ಸದ್ದು ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಮರಕ್ಕೆ ಫ್ರೈಟ್ರೀ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಸಿರಿಸ ಬೇಗನೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮರವಾದುದರಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲುಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲು ಬಲು ಯೋಗ್ಯ. ಇದನ್ನು ಗೆಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಕಾಫಿ, ಟೀ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಮರವಾಗಿ ಸಹ ಇದನ್ನು ಬೆಳಸುವುದಿದೆ. ಸಿರಿಸ ಮರದಿಂದ ಸಾಧಾರಣ ದರ್ಜೆಯ ಚೌಬೀನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮನೆಗಳ ಒಳ ಅಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರ, ಕಬ್ಬುಗಾಣ, ಎಣ್ಣೆ ಮಿಲ್ಲು, ರೈಲ್ವೆ ಕ್ಯಾರಿಯೇಜ್, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಹತ್ಯಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಟಕಿ ಹಾಗೂ ಬಾಗಿಲುವಾಡಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಉಪಯುಕ್ತ. ಮರದಿಂದ ಉದುರುವ ತರಗೆಲೆಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಗೊಬ್ಬರ. ಮರದಿಂದ ಒಂದು ತರದ ಅಂಟು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತೊಗಟೆ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸಾಬೂನು ಬದಲು ಬಳಸುವುದುಂಟು. ತೊಗಟೆಯಿಂದ ಟ್ಯಾನಿನ್ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಟ್ಯಾನಿನ್ನಿನಿಂದ ಮೀನಿನ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವುದಿದೆ. ಎಲೆ ಗೆಲ್ಲುಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮೇವೂ ಹೌದು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
**Albizia lebbeck* List of Chemicals (Dr. Duke's Databases)

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಅಂಬಿಕಾ ಸೋನಿ

ಅಂಬಿಕಾ ಸೋನಿಯವರು ಪಂಜಾಬಿನ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ೧೩ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೨ ರಂದು  ಲಾಹೋರ್, ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ (ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದೆ) ಜನಿಸಿದರು. ಅಂಬಿಕಾ ಸೋನಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ೧ ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಯಾರಾದ ಉದಯ್ ಸಿ. ಸೋನಿ ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ಸೋನಿಯವರು ಅವಿಭಜಿತ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಅಂಬಿಕಾ ಅವರು **ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ ವೆಲ್ಹಾಮ್ ಗರ್ಲ್ಸ್** ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಎಂ.ಎ.  ಮತ್ತು ಅಲಿಯಾನ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಕಾಯಿಸ್, ಬ್ಯಾಂಕೋಕ್ ನಿಂದ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಸುಪಿಯೊರೆರ್ ಎನ್ ಲಂಗೋ ಫ್ರಾಂಕಾಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಹವಾನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಡಿಪ್ಲೋಮಾವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಾರಿನ್ *ಸರ್ವಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ* **ಉದಯ ಸೋನಿ**ಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

## ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ಸೋನಿ ಅವರ *ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು* ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಟಿ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದರು. ಸೋನಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಸರ ಮತ್ತು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ **ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್** ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು *ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ* ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮಾರ್ಚ್, ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

## ಪ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೧ ರಂದು **ಪ್ರೆಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ** ಆಯೋಜಿಸಿದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೊಲೊಕ್ವಿಯಂನಲ್ಲಿ, **ನಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಹುಶಃ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ** ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ *ಪ್ರೆಸ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು* ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ವರದಿಗಾರರ ಇಲ್ಲದ  ಗಡಿಯ ಗುಂಪಿನಿಂದ *ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್* ೨೦೧೨ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ೧೭೯ ರಲ್ಲಿ  ೧೩೧ ನೇ ಸ್ಥಾನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರೀಡಮ್ ಮನೆಯಿಂದ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು ೨೦೧೨ ಭಾರತವನ್ನು ೧೯೭ ರಲ್ಲಿ ೮೦ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.  ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಪೀಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಾಕುವ ನಿಯಂತ್ರಕರ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಾಳಜಿ ಅಂಬಿಕಾ ಸೋನಿಯವರಿಗೆ ಇದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪು

thumb

**ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪು** (ಸರಳವಾಗಿ **ಚಿಪ್ಪು** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಹೊರಕವಚ. ಚಿಪ್ಪು ಪ್ರಾಣಿಯ ಶರೀರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬರಿದಾದ ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪುಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಕಡಲತೀರಗಳ ಮೇಲೆ ತೇಲಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಯು ಸತ್ತುಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮೃದು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಯು ತಿಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಅವು ಕೊಳೆತಿರುವುದರಿಂದ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಬರಿದಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಕಶೇರುಕದ ಬಾಹ್ಯಕವಚವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಅಥವಾ ಕೈಟಿನ್‍ನಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಡಲತೀರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುವ ಬಹುತೇಕ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಭಾಗಶಃ ಕಡಲ ದ್ವಂಗಿಗಳ ಚಿಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‍ನಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕೈಟಿನ್‍ನಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡ ಚಿಪ್ಪುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Conchologists of America 
* Freshwater shells

ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಿಂದೂರ

thumb|ಸಿಂಧೂರ
thumb|ಮರದ ಸಿಂಡೂರ್ (ವರ್ಮಿಲಿಯನ್) ಬಾಕ್ಸ್
thumb

**ಸಿಂಧೂರ**ವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಂಗಲೀಕ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಅಥವಾ ಕೇಸರಿಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಪುಡಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ಕೂದಲಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂರದ ಬಳಕೆಯು ಮಹಿಳೆಯು ವಿವಾಹಿತೆ ಎಂದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ವೈಧವ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಂಧೂರವನ್ನು ದೇವರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣೇಶನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಸಸಿಂಧೂರ, ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಂಧೂರದ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಸಿಂಧೂರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕೃತಕ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸರಿಯಾದ ಮಾನದಂಡದನುಸಾರ ತಯಾರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪಾದರಸ ಹಾಗೂ ಸೀಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ
ವಾವಾ ಸುರೇಶ್

## **ವಾವಾ ಸುರೇಶ್**
ಸುರೇಶ್, ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ವಾವಾ ಸುರೇಶ್ (ಜನನ ೧೯೭೪), ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಹಾವಿನ ತಜ್ಞ. ಕೇರಳದ ಮಾನವ ನಿವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೫೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾವುಗಳನ್ನು ಅವರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ೩೦೦ ಬಾರಿ ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳಿಂದ ಕಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಹಾವುಗಳಿಂದ ೩೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಕಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ವೆನಿಲೇಟರ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆರು ಬಾರಿ ಐಸಿಯುನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸುರೇಶ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಅವಧಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು. ತನ್ನ ಸರೀಸೃಪ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ನಿಯಮಿತ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.  ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ನಡವಳಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಹಾನಿಕಾರಕ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅಪಾರ. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿ ಕೆ.ಬಿ. ಗಣೇಶ್  ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಅದು ಹಾವಿನ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ಕಟ್ಟಕಾಡ ಸಮೀಪದ ಕೊಟೂರು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಸುರೇಶ್ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು, ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ತಾನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

## ಅಪಘಾತಗಳು
ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ೫ ಜೂನ್ ೨೦೧೨ ರಂದು ನಡೆಸಿದ ಸುದ್ದಿ ಚಾನೆಲ್ ಎಬಿಪಿ ಮಾಜಾ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಸುರೇಶ್ ಅವರು ೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯುಕ್ತ ಹಾವಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೫ ರಂದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೋಬ್ರಾ ಕಚ್ಚಿ ಆತನನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಧನೆಗಳು
ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್‌ನ ತಿರುವನಂತಪುರಮ್ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸುರೇಶ್‌ಗೆ 'ವೊಕೇಶನಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ೨೦೧೧' ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರಂದು ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಾವಾ ಸುರೇಶ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಕರು
ವಾಸುಕಿ

**ವಾಸುಕಿ**ಯು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಒಬ್ಬ ನಾಗರಾಜ. ಇವನು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ *ನಾಗಮಣಿ* ಎಂಬ ರತ್ನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಾಗಿಣಿಯಾದ ಮಾನಸಾ ಇವನ ಸೋದರಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ವಾಸುಕಿಯು ಶಿವನ ಸರ್ಪವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವನು ಅಷ್ಟಸರ್ಪಗಳಾದ ಅನಂತ (ಶೇಷ), ವಾಸುಕಿ, ತಕ್ಷಕ, ಕುಲಿಕ, ಕಾರ್ಕೋಟಕ, ಪದ್ಮ, ಮಹಾಪದ್ಮ, ಶಂಕಪಾಲ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ.

ವಾಸುಕಿಯು ಶಿವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಶಿವನು ಇವನನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದನು.

ವಾಸುಕಿಯು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಮಂದಾರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದನು. ಇವನನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಡೆಯುವ ಹಗ್ಗವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ನಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಮುಕ್ಕಾಲಿ

thumb|ಮೋಜಣಿದಾರನ ಮುಕ್ಕಾಲಿ
**ಮುಕ್ಕಾಲಿ**ಯು ಸಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಮೂರು ಕಾಲಿನ ಚೌಕಟ್ಟು ಅಥವಾ ಬಡು. ಇದನ್ನು ಬೇರೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ಕಾಲಿಯು ಕೆಳಮುಖದ ಬಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಮತಲ ಅಕ್ಷಗಳ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿನ ಸಮತಲ ಬಲಗಳು ಹಾಗೂ ಚಲನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ  ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಲಂಬ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಮೂರು ಕಾಲುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಮುಕ್ಕಾಲಿಗೆ ಪಾರ್ಶ್ವ ಬಲಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಬಲದ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ

## ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಳಕೆ 
ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್‍ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಜನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮುಕ್ಕಾಲಿಗಳನ್ನು ಆಭರಣಗಳು, ಪಾರಿತೋಷಕಗಳು, ಬಲಿಪೀಠಗಳು, ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಡಾಯಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪಿಂಗಾಣಿ ಸಾಮಾನುಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೭ನೇ ಮತ್ತು ೮ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ನವಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಾದ ಸೀಶಾನ್ ಹಾಗೂ ಪೇಯ್ಲಿಗಾಂಗ್‍‍ನ ಕಾಲದಿಂದ ಮುಕ್ಕಾಲಿ ಸಾಮಾನುಗಳು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಉಪಕರಣಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಹೊಳ್ಳೆ

thumb

**ಹೊಳ್ಳೆ**ಯು ಮೂಗಿನ ಎರಡು ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇವು ಒಂದು ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಕವಲೊಡೆದು ಬಾಹ್ಯ ರಂಧ್ರವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಇವು ಸುರುಳಿ ಮೂಳೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕವಲೊಡೆದ ಮೂಳೆಗಳು ಅಥವಾ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಉಚ್ಛ್ವಾಸಗೊಂಡ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ತೇವವನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಇವುಗಳ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೀನುಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಉಸಿರಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಘ್ರಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.

ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ನಾಸಿಕ ಚಕ್ರವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಳ್ಳೆಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಊದಿಕೊಳ್ಳುವ, ನಂತರ ಕುಗ್ಗುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಲ್ಟ್ರಾಡಿಯಾನ್ ಚಕ್ರವಾಗಿದೆ.

ವಿಭಾಜಕ ಭಿತ್ತಿಯು ಹೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಭಾಜಕ ಭಿತ್ತಿಯು ಸೊಟ್ಟಗಿರಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಹೊಳ್ಳೆಯು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಮುಖದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಜೋಯಾ ಅಖ್ತರ್

thumb|ಜೋಯಾ ಅಖ್ತರ್

## **ಜೋಯಾ ಅಖ್ತರ್**
ಜೋಯಾ ಅಖ್ತರ್ (ಜನನ 14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1972) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ್ತಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಮೀರಾ ನಾಯರ್, ಟೋನಿ ಗರ್ಬರ್ ಮತ್ತು ದೇವ್ ಬೆನೆಗಲ್ರಂತಹ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಬಳಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆನಂತರ ಅವಳು ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಹಾಗು ನಿರ್ದೇಶನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಅವರು ಲಕ್ ಬೈ ಚಾನ್ಸ್ (2009), ಜಿಂದಗಿ ನಾ ಮಿಲೆಗಿ ದೋಬಾರಾ (2011) ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಟಾಕೀಸ್ (2013)ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಶೀಲಾ ಕಿ ಜವಾನಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಅವಳು ರೀಮಾ ಕಾಗ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಾಲಾಶ್ (2012) ಸಿನಿಮಕ್ಕೆ ಸಹ-ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಪಂಜಾಬಿ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ದಿಲ್ ಧಡಕ್ನೆ ದೋ (2015) ಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಜೋಯಾ ಅಖ್ತರ್ ಕವಿ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಜಾವೇದ್ ಅಖ್ತರ್ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಹನಿ ಇರಾನಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಜೋಯಾ ಅವರ ಮಲತಾಯಿ ಶಬಾನಾ ಆಜ್ಮಿ. ಅವಳ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಫರಾನ್ ಅಖ್ತರ್ ಅವರು ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮೆಂಕ್ಜಿ ಕೂಪರ್ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಂಬೈನಿಂದ ಪಡೆದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು.

ಅವಳ ಅಜ್ಜ, ಫಝಲ್-ಎ-ಹಕ್ ಖೈರಾಬಾದಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮಿರ್ಜಾ ಘಾಲಿಬ್ನ ಮೊದಲ ಡಿವಾನ್ ಅವರ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. 1857 ರ ಭಾರತೀಯ ದಂಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನ ತವರಿನ ಖೈರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಖ್ಯಾತ ಉರ್ದು ಕವಿ ಮುಜ್ತಾರ್ ಕೈರಾಬಾದಿಯ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಜನ್ ನಿಸಾರ್ ಅಖ್ತರ್ ಮರಿ-ಮೊಮ್ಮಗಳು. ಜೊಯಾ ಆಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಸಹೋದರ ಫರಾನ್ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಜಾವೇದ್ ಅಖ್ತರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಜೋಯಾ, ಪೆಂಟಗ್ರಾಮ್ ಎಂಬ ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ಗಾಗಿ ಪ್ರೈಸ್ ಆಫ್ ಬುಲೆಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವೀಡಿಯೊದ ಸಹ-ನಿರ್ದೇಶಕಳಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಅವರು ದಿಲ್ ಚಾಹ್ತಾ ಹೈ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ ವೈಡ್ ಓಪನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ನಿರ್ದೇಶಕಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ಫರ್ಹಾನ್ ಅಖ್ತರ್ ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ದಿಲ್ ಚಾಹ್ತಾ ಹೈ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪಾಲುದಾರ ರೀಮಾ ಕಾಗ್ತಿಯ ಹನಿಮೂನ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಜೋಯಾ, ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಫರ್ಹಾನ್ ಅಖ್ತರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣ ಸೇನ್ ಶರ್ಮಾರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿರುವ ಲಕ್ ಬೈ ಚಾನ್ಸ್ (2009) ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮುರಿಯುವ ಪ್ರಯಾಸಕರ ನಟನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

2011 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಝಿಂದಗಿ ನಾ ಮಿಲೆಗಿ ದೋಬಾರಾ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಹೃತಿಕ್ ರೋಷನ್, ಅಭಯ್ ಡಿಯೋಲ್, ಫರ್ಹಾನ್ ಅಖ್ತರ್, ಕತ್ರಿನಾ ಕೈಫ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕಿ ಕೊಚ್ಲಿನ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಬಾಕ್ಸಾಫಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

2013 ರಲ್ಲಿ, ಅಖ್ತರ್ ಅನುರಾಗ್ ಕಶ್ಯಪ್, ದಿಬಾಕರ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಳು. ಈ ಮೂವರು ತಂಡವಾಗಿ ಬಾಂಬೆ ಟಾಕೀಸ್ಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 100 ವರ್ಷಗಳ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ದಿಲ್ ಧದಕ್ನೆ ದೋ ನಂತರ, ರಣವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಲಿಯಾ ಭಟ್ ನಟಿಸಿದ ಗಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದರು. ಮುಂಬೈ ರಾಪರ್ ನಾಜೀ  ರವರ ಜೀವನವನ್ನು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಆಧರಿಸಿದೆ. ಅಖ್ತರ್ ಮತ್ತು ರೀಮಾ ಕಾಗ್ತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮದುವೆ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವೆಬ್ ಸರಣಿಯ ಮೇಡ್ ಇನ್ ಹೆವೆನ್ಗಾಗಿ ಎಕ್ಸೆಲ್ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್ನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುವ ಕಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಮಂಗಳೂರು ಹಂಚು

**ಮಂಗಳೂರು ಹಂಚುಗಳು**' ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಕೆಯಾಗುವ ಹಂಚಿನ ಒಂದು ವಿಧ. ಈ ಹಂಚುಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಮಿಷನರಿಗಳು ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಮಂಗಳೂರು ಹಂಚುಗಳು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಈ ಹಂಚುಗಳು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ತಯಾರಕರು ಮಂಗಳೂರು ಹಂಚುಗಳೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು.

## ಇತಿಹಾಸ
೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್  ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜರ್ಮನ್ ಮಿಷನರಿ ಪ್ಲೆಬ್ಸ್ಟ್ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.   ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಮೋರ್ಗಾನ್ಸ್ ಗೇಟ್ ಬಳಿಯ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಈಗ  "ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ಉಳ್ಳಾಲ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ೧೦೦ಮೀ(೦.೧೦ ಕಿಮೀ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಹಂಚುಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಹಂಚುಗಳು. ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣವಾದ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಮಂಗಳೂರು ಹಂಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಲ್ಬುಕರ್ಕ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮಂಗಳೂರಿಗರು ಮಂಗಳೂರು ಹಂಚುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಹಂಚುಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿತ್ತು. ೧೯೦೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫ಟೈಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಆರಂಭಗೊಂಡವು. ೧೯೯೪ರರಲ್ಲಿ ೭೫ ಟೈಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದವು. ಈ ಹಂಚುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಸುತ್ತುಗಳು, ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು  ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಟೈಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು:
# ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ ಟೈಲ್ಸ್ (೧೮೬೫)  ೧೯೧೪ ನಂತರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್  
# ಆಲ್ಬುಕರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸನ್ಸ್ (೧೮೬೮)
# ಅಲ್ವಾರೆಸ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ (೧೮೭೮)
# ಹ್ಯಾಮರ್ ಟೈಲ್ಸ್ (೧೮೮೯)
# ಹಮಿದ್ಯಾ ಟೈಲ್ (೧೯೦೫)
# ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ ಟೈಲ್ಸ್ (೧೯೦೫)
# ಜೆ.ಹೆಚ್ ಮೊರ್ಗಾನ್ ಆಂಡ್ ಸನ್ಸ್
# ರೀಗೊ ಆಂಡ್ ಸನ್ಸ್
# ಬಿಕೆ ಟೈಲ್ಸ್

## ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ
ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಒಂದು ಅಚ್ಚು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿಖರವಾಗದ ಮಾಪನಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಲೋಗೋ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಆ ಯಂತ್ರವು ಅದನ್ನು ಟೈಲ್ ಆಗಿ ಆಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

## ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗ
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಂಚಗಳು ತಂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಡುಗೆಕೋಣೆಗಳ ಛಾವಣಿಗೆ (ಹೊಗೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು) ಮತ್ತು ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಹಂಚುಗಳನ್ನು ತೀವ್ರ ಶಾಖದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಬೆಂಕಿಯ ಹಾನಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಹಂಚುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ, ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂಚುಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.ಮಣ್ಣಿನ ಹಂಚುಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಂಚುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಹಂಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ..

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು
ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆ

## **ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆ**
ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ಲೆಖನಗಳು ಜಾಹಿರಾತುಗಳು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕಾಧಿಕಾರಿಯ ಕೆಲಸ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವುದು.  ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೆಂದರೆ ಹೌಸ್ ಜರ್ನಲ್ಸ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೆಂದರೆ ಟ್ರೇಡ್ ಜರ್ನಲ್ಸ್. ಈ ಎರಡೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಹೊಣೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕಾಧಿಕಾರಿಯದು.
### ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯ
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂರ್ತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬಿಂಬಿಸುವುದು ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಳಗಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನೈತಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ದುಡಿಮೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂಥ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ವಾತಾವರಣ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದು ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆಂತರಿಕ ಕೆಲಸ. ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ವೇದಿಕೆಯಾಗುವುದು ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಕೆಲಸ.
### ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವಿಧ
ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡು ವಿಧ. ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದದ್ದು. ಎರಡನೆಯದು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು. ಅಂದರೆ ಮಾರಾಟಗಾರರು, ವಿತರಕರು, ಗ್ರಾಹಕರು, ಶೆರುದಾರರು ಮೊದಲದವರಿಗೂ ವಿತರಣೆಯಾಗುವಂಥ ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು.
ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಂತೆ 81/2” * 11” ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ಧ ಭಾವ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದು ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಸಾರ ಇವುಗಳ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುದ್ದಿಗಳು, ಸಾಧನೆಗಳ ಪರಿಚಯ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣದ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಲೇಖನಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಧನೆಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮಾರಾಟಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೆಲೆ ನಮೂದಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಸಿಕ, ತ್ರೈಮಾಸಿಕ, ಷಾಣ್ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರೆಸ್ ಆಂಡ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್(1867) ಕಾಯಿದೆಯನ್ವಯ ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕರು, ಮುದ್ರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೆಟರ ಸಮ್ಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕುರಿತಂತೆ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಬೆಕು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೆಸರು, ಭಾಷೆ, ಪ್ರಕಣೆಯ ಕಾಲಾವಧಿ, ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆ, ಪ್ರಕಾಶಕರ ಹೆಸರು, ಸಂಪಾದಕನ ಹೆಸರುಮೊದಲಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಈ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರಾರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕಗಳು ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಮೊದಲು ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಮೂಲಕ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಸ್ ಪೆಪರ್ಸ್ ಅವರಿಂಧ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಸೂಚಿತ ಹೆಸರಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಈ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಬೇರೊಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೆಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಸ್ ಪೆಪರ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು. 
ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಲು ಬಿಳುಪಿನ ನಯವಾದ ಹೊಳಪಿನ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುವುದು. ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ವಿತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಉಂಟು. ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು. ಅಮೇರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್, ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೃಹ ಪತ್ರಿಕೆಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು, ವಿತರಕರು, ಶೆರುದಾರರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಸೌಹಾರ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುವುದು ಗೃಹ ಪತಯ್ರಿಕೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಕಂಪೆನಿಯ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನ, ಸಂಶೋಧನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೂ ಇದು ದರ್ಪಣ.

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
      ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪರಿಷ್ಕøತ ಸಮಗ್ರ ಸಂಪುಟ- ಜಿ. ಎನ್ ರಂಗನಾಥ ರಾವ್

ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೆ
ಹಿಮ ಸಾರಂಗ

thumb

**ಹಿಮ ಸಾರಂಗ**ವು ಏಷ್ಯಾದ ಹಿಮಾಲಯದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ತೆಳುಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಸಾರಂಗ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮದ್ವಯ *ಸೆರ್‍ವಸ್ ಎಲಫಸ್ ಹಂಗ್ಲು*. ಇದೇ ಜಾತಿಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದದ ಸಾರಂಗಗಳು ಯೂರೋಪಿನಿಂದ ತೊಡಗಿ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಣಿವೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.

## ದೇಹರಚನೆ 
ಸುಮಾರು 50 ಇಂಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಇವು ನೂರ ಎಂಭತ್ತು ಕೆ.ಜಿ. ತೂಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹಿಮ ಸಾರಂಗ ತುಟಿ, ಗಲ್ಲ, ಹೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಸಲು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಮಾಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಬಣ್ಣ ಪಡೆದು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಗಂಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ಬಣ್ಣ ಕಡು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು. ಮರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಯಸ್ಸಾದ ಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಬಿಳಿಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾರಂಗದ ಕೋಡುಗಳಲ್ಲಿ 16 ರಿಂದ 11ರವರೆಗೆ ತುದಿಗಳಿರುವುದುಂಟು.

## ಹಿಮ ಸಾರಂಗಗಳ ಜೀವನ 
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂಟಿ ಇಲ್ಲವೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇವು ಮೇವನ್ನರಸುತ್ತಾ ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ (ಮಾರ್ಚ್ - ಏಪ್ರಿಲ್) ಕೋಡುಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸಿಕೊಂಡು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (12000 ಅಡಿ). 

### ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ 
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಗಂಡುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಕೋಡುಗಳು ಮೂಡಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈಗ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬರುವ ಇವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಮೇ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮರಿಗಳ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುವ ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಬೇಟೆಗಾರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಿಮಚಿರತೆಗಳು.

## ಉಪ ಪ್ರಭೇದಗಳು 
ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿ. ಎಲಫಸ್ ವಲಚಿ ಟಿಬೆಟ್ ಹಾಗೂ ಭೂತಾನ್‍ದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಜಿಂಕೆಗಳು ಇತರೆ ಬಗೆಯ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಡಂಚಿನಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡುವಂತೆ, ಹಿಮಸಾರಂಗಗಳು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಸಸ್ಯಗಳು, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಒಂದು ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Rare Kashmiri deer on verge of extinction, 12 May, 2008, REUTERS; The Economic Times, Times of India
*Endangered Hangul spotted in many parts of Kashmir, 5 May 2008, PTI, Times of India 
*Wildlife institute wants larger area for Hangul deer, April 09, 2008, Aditya V Singh, The Indian Express

ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನಂದಿಧ್ವಜ ಕುಣಿತ

## **ನಂದಿಧ್ವಜ ಕುಣಿತ**
ನಂದಿಧ್ವಜವನ್ನು ನಂದೀಕಂಬ, ನಂದೀಕೋಲು, ಬಿರಡೆಕಂಬ, ವ್ಯಾಸಗೋಲು, ನಂದೀಪಟ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಾಲುಮತದ ಕುರುಬಗೌಡರು, ಬೀರೇದೇವರ ಪೂಜಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ  ಹಾಗೂ ಇತರೇ ಕೆಲವು ವೀರ ಮನೆತನಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ನಂದಿಧ್ವಜವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ದಸರಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುವ ಮೈಸೂರಿನ ಬೃಹತ್ ನಂದೀಕಂಬ ಯದುವಂಶದ ಅರಸರ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
### ವೇಷಭೂಷಣ
ನಂದೀಕಂಬ ಹೊತ್ತು ಕುಣಿಯುವವನು ಗಂಡುಗಚ್ಚೆ ಹಾಕಿ ದೋತ್ರ ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ತಲೆಗೆ ಪೇಟ, ಹಣೆಗೆ ವಿಭೂತಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ, ನಂದೀಕಂಬವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹಾಕಿದ ನವಾರ ಇವಿಷ್ಟು ಕುಣಿತಗಾರನ ವೇಷಭೂಷಣ, ನಂದೀಕಂಬದ ಕಲಾವಿದ ಬಲಿಷ್ಠ ದೇಹವುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಈ ಕುಣಿತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಕರಡೆ, ಡೊಳ್ಳು, ಚಮಾಳ, ತಾಳ ಮತ್ತು ಶಹನಾಯಿ ಅಥವಾ ನಾಗಸ್ವರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮಟೆ ನಗಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸುಮಾರು ಹದಿನೆಂಟರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಬಿದಿರುಕಂಬವನ್ನು ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಕಡಿದು ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಸೇರದಂತೆ ಮಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗಿನ ತಾಳುಗಂಬಕ್ಕೆ ಪುಟ್ಟ ಮಂಟಪದಂತೆ ಪೀಠವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ನಂದಿಯನ್ನು ಕೂರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಹಿತ್ತಾಳೆ ಗಗ್ಗರವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿಯುವಾಗ ಗಗ್ಗರದ ನಿಯತವಾದ ಸದ್ದು ಕೇಳಲು ಸುಮಧುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಗ್ಗರದ ಮೇಲೆ ರೀತಿಯ ಸದ್ದು ಮಾಡುವ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಎರಡು ಬಳೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಕೊಳಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೊಳಗ ಮತ್ತು ಗಗ್ಗರಗಳ ನಡುವೆ ಛತ್ರಿಯಾಕಾರದ ತಗಡುಗಳ ಜಾಲರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಜಾಲರಿಯ ಛತ್ರಿಗೆ ಸುತ್ತಲೂ ತಗಡಿನ ಲೋಲಾಕುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಗಗ್ಗರ, ಬಳೆ ಮತ್ತು ಜಾಲರಿಗಳ ಸಾಲು ಕಂಬದ ಸುಮಾರು 15 ಅಡಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಾಗದ ಬಿದಿರು ಮರವನ್ನು ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವಿಬಣ್ಣದ ಸಣ್ಣ ಧ್ವಜಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಧ್ವಜದ ತುದಿಗೆ ರೇಷ್ಮೆದಾರದ ಕುಚ್ಚಿನ ಅಲಂಕಾರ ಇರುತ್ತದೆ. ನಂದೀಕಂಬದ ತುತ್ತತುದಿಗೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಛತ್ರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಛತ್ರಿಯ ಸುತ್ತ ಲೋಲಾಕುಗಳಿರುತ್ತೆ. ಇದನ್ನು ಕಲಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಪ್ರಕಾರಗಳು
ನಂದೀಕಂಬದ ಕುಣಿತ ಅದರ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಭಾರದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಷ್ಟು ಸಲೀಸಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕುಣಿಯುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ಹೌದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಕುಣಿಯುವಾಗ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನಂದೀಕಂಬ ಬೀಳಬಾರದು. ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಶುಭ ಸೂಚಕ ಮತ್ತು ಅನಾಹುತದ ಸಂಕೇತ ಕೂಡ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನಂದೀಕಂಬ ಹೊತ್ತು ಕುಣಿಯುವ ಕಲಾವಿದ ಕೇವಲ ಶಕ್ತಿವಂತನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಯುಕ್ತಿವಂತನೂ ಆಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಂದೀಕಂಬದ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಒಂದ್ಹೆಜ್ಜೆ, ಎರಡ್ಹೆಜ್ಜೆ, ಮೂರೆಜ್ಜೆ, ನಾಲ್ಕೆಜ್ಜೆ, ದೌಡಹೆಜ್ಜೆ, ಚಿಕ್ಕೆಹೆಜ್ಜೆ, ಮಧ್ಯಹೆಜ್ಜೆ, ತಟ್ಟಿಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ.
### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
  ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ- ಡಾ. ಹಿ ಚಿ ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ

ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಕಾಡು ಇಪ್ಪೆ

thumb

**ಕಾಡು ಇಪ್ಪೆ**ಯು ಗಿಡ್ಡ ಕಾಂಡದ, ಹರಡಿದ ರೆಂಬೆಗಳ, ದೊಡ್ಡ ದುಂಡನೆಯ ಹಂದರದ, ಅಸ್ಥಿರ ಪರ್ಣವೃಕ್ಷ (ಬಾಸ್ಸಿಯ ಲ್ಯಾಟಿಫೊಲಿಯ). ತೊಗಟೆ ಬಣ್ಣ ಬೂದು. ಇದು ಉದ್ದುದ್ದನೆಯ ಸೀಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಹಾಗೂ ಆಂಧ್ರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಒರಿಸ್ಸ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಹಿಮಾಲಯ ತಪ್ಪಲಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ,ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಲು ವಿರಳ.

ಇದರ ಹೂಗಳು ಮಾರ್ಚ-ಏಪ್ರಿಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳ ತಿರುಳು ಮೆತು, ರುಚಿ ಸಿಹಿ. ಇವು ಅರಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಉದುರುವುವು. ಇವನ್ನು ಹಸಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ ಹಿಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ರೊಟ್ಟಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಷಾಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಇದರ ನೆರವು ಹೆಚ್ಚಿನದು. ಹೂಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯಸಾರವನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಬಹುದು. ಆಗಸ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಮಾಗುವುದು. ಬೀಜದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಮಂದವಾದ ಎಣ್ಣೆ ಕೃತಕ ಬೆಣ್ಣೆ (ಮಾರ್ಗರೈನ್), ಗ್ಲಿಸರಿನ್, ಸೋಪುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ. ಚೌಬೀನೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದರೂ ಹೂ, ಬೀಜಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮರವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*
*Alternative edible oil from mahua seeds , The Hindu
*Mowrah Butter, OilsByNature.com
*Famine Foods
*Use of Mahua Oil (*Madhuca indica*) as a Diesel Fuel Extender
*WWF India Mahua

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ನಾ. ಕಾರಂತ ಪೆರಾಜೆ

## **ನಾ. ಕಾರಂತ ಪೆರಾಜೆ**
ಅಂಕಣಗಾರ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದವರು.

### ಹುಟ್ಟು
ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ಪೆರಾಜೆಯಲ್ಲಿ 1963ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1991ರಿಂದ ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
### ಕಾರ್ಯಗಳು
ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಡಿಕೆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಲವ ಪತ್ರಕರ್ತರೆನಿಸಿ ಕೊಳ್ಳದೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಗಂಡುಕಲೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳಮದ್ದಳೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥದಾರಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ವೇಷಧಾರಿಯೂ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪುತ್ತೂರು ವಿವೇಕಾನಂದ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಮುದಾಯ ಬಾನುಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಂಚಜನ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಸಾಗಿತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನ 17ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
### ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿರುವ ನಾ. ಕಾರಂತ ಪೆರಾಜೆಯವರು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಬಂಧಿ ಬರಹಗಳಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದವರು. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಂಕಣ ಬರೆಯುವ ಇವರು ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತು ಗಮನಹರಿಸಿದವರು. ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತಾದ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿಯ ಕತೆಗಳಿವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು, ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು  ಓದುಗರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಇವರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ, ತಮ್ಮ ತಿರುಗಾಟದ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ‘ಎಲ್ಲಾ  ಕಡೆ
ಕೆಲ¸ದÀವರಿಲ್ಲ ಇನ್ನು ಕೃಷಿ ಅಸಾಧ್ಯ’ ಎಂದು ಹತಾಷೆ, ನಿರಾಸೆ ಇರುವಾಗ ಕಾರಂತರು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ
ಹಳ್ಳಿ ಬದುಕಿಗೊಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮ, ಭರವಸೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಅವರ ಅಂಕಣಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಜಲ ಸಾಕ್ಷರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸರ ಪತ್ರಕರ್ತನ ಕಾಳಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಡಿಕೆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹಾಯಕ
ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ವಿವಿಧ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ, ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ
ಪ್ರಶಸ್ತಿ,ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.,

### ನಾ. ಕಾರಂತರ ಕೃತಿಗಳು
ನೀರಲ್ಲ ಅಮೃತ – ಊರಿನ ನೀರಿನ ಕಥೆಗಳು, ಮಣ್ಣಮಾಸು _ ಕೃಷಿ ಲೋಕದ ಆಗುಹೋಗು, ನೆಲದ ನಾಡಿ – ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಸುತ್ತ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಅಂಕಣ ಬರಹ, ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ
ಕೃಷಿ - ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
### ಕೃತಿ
ಶೇಣಿ ದರ್ಶನ,
ಶೇಣಿ ಚಿಂತನ,
ನುಡಿ ನಮನ,
ಹಾಸ್ಯಗಾರನ ಅಂತರಂಗ,
ಯಕ್ಷ ಕೋಗಿಲೆ,
ತಳಿ ತಪಸ್ವಿ,
ಅಂತಿಕ,
ಸಾಮಗ ಪಡಿದನಿ,
ದಗಲೆ,
ಅವಿಲು,
ದಧಿಗಿಣತೋ,

### ಕೃಷಿ ಕೃತಿಗಳು
ಹಸಿರ ಮಾತು,
ಕಾಡು ಮಾವು,
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರೆಬೆಲ್ಲೋ,
ಮಣ್ಣ ಮಾಸು,
ಮನಮಿಣುಕು,
ನೆಲದ ನಾಡಿ 1,
ನೆಲದ ನಾಡಿ 2,
### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಉಷಾ ಪಿ ರೈ

### ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ
ಮೇ ೨೩ರಂದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕಿ ಉಷಾ ಪಿ ರೈ ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಬ್ಬ. ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರಹಗಳಲ್ಲದೆ ಉಷಾ ಅವರು ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಕಲಾಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ  ಕೂಡಾ ಪರಿಣತಿ ಸಾಧಿಸಿದವರು. ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಳ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ.ಕಲಾಭಿರುಚಿ.ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾ ಚತುರತೆಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಮೇ ೨೩, ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಉಷಾ ಎಂ.ಎ. ಪದವೀಧರೆ. ತಂದೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರö್ಯ ಹೋರಟಗಾರ ಹಾಗೂ ನವಯುಗ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ದಿ. ಕೆ ಹೊನ್ನಯ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಕೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪತಿ ಪ್ರಭಾಕರ ರೈಯವರು ಕೂಡಾ ತುಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕ.

### ಸಾಧನೆ
ಉಷಾ ಪಿ ರೈ ಅವರಿಗೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅರ್ಪಿಸಿದ ‘ಸಮೃದ್ದಿ’ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಕಮಲ ಹಂಪನಾ “ಬರಹಗಾರರ ಬದುಕು ಹಾಗೂ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ. ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿರಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸಾಹಿತಿ ಕೆ.ಉಷಾ ಪಿ.ರೈ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉಷಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರಹ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ  ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಗುಣ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಲೇಖಕರು ಬೆಳೆಸಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ” ಎಮದು ನುಡಿದ ಮಾತುಗಳು ಉಷಾ ಅವರ ಸಾಧನೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿದೆ.
ಉಷಾ ಪಿ.ರೈ ಅವರ ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಉಷಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ “ಅನುಬಂಧ”. ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಮತ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯ್ತು. ನಂತರ ನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಷಾ ಅವರ ಹನಿಗವನಗಳು, ಕಾದಮಬರಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ಲೇಖನಗಳು, ಚಿಂತನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ.

### ಕಾದಂಬರಿ
ಪರಿಭ್ರಮಣ, ಅನುಬಂಧ, ಉತ್ತರಣ, ಸುಪ್ತಸ್ವರ, ನಿಶಾನೆ, ಜಾಗೃತಿ, ನಿಯತಿ

### ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕತೆಗಳು
ಕನಸುಗಳು ನನಸುಗಳು, ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಗಿಡುಗ, ಊರುಕೋಲು (ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ) ಬದುಕೆಂಬ ಚದುರಂಗದಾಟದ ದಾಳಗಳು, ಒಂದೇ ದೋಣಿಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ಆಂತರ್ಯ

### ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸ ಕಥನಗಳು
ಲಕ್ಷದ್ವಿಪಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಅವರ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ. ಉಷಾ ಅವರ ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ನವಯುಗದ ಪ್ರವರ್ತಕ’, ‘ಲೇಖಕಿ’, ‘ಲೇಖಲೋಕ’, ‘ಲೇಖಕಿಯರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು’, ‘ಎಪ್ಪತ್ತರ ವಯಸ್ಸು ಇಪ್ಪತ್ತರ ಮನಸು’, ‘ತುಳು ಕಬಿತೆಲು’, ಬೊಕ್ಕ ಗಾದೆಲು’ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

### ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಸಹಾ ಉಷಾ ಪಿ ರೈ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಅನೆಕ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡು ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳಿಸಿವೆ.
ಉಷಾ ಅವರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಗೊರೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಸುವರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರೊö್ಯವ ಸನ್ಮಾನ, ಕುರುಂಜಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಪ್ರತಿಭಾ ಪುರಸ್ಕಾರ, ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಗೌರವ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನೀಲಗಂಗಾ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಬಹುಮಾನ, ಅಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಬಲಿಯೇಂದ್ರ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಹಲವಾರು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೆಳನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುವ ಉಷಾ ಪಿ ರೈ ಅವರು ಸ್ತಿತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ತಿತ್ರಿಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಐದು ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ ಸಮರ್ಥ ಅಧ್ಯಕ್ಷಿಣಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ‘ಮಹಿಳಾ ದಕ್ಷತಾ ಸಮಿತಿ’ ಮತ್ತು  ‘ವನಿತಾ ಸಹಾಯವಾಣಿ’ ಕೇಂದ್ರ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಮಾಜ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲುತ್ತಾ ಸಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸಕಲರಿಗೂ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾಗಿ ಸ್ನೆಹ ಜೀವಿಯಾಗಿರುವರು ಉಷಾ ಪಿ.ರೈ.
ತೌಫಿಕ್ ಖುರೇಶಿ

**ತೌಫಿಕ್ ಖುರೇಶಿ** (ಜನನ 1962) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರ.  ಅವರು ತಾಳವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ದಂತಕಥೆಯ ತಬಲಾ ವಾದಕ, ಉಸ್ತಾದ್ ಅಲ್ಲಾ ರಾಖಾ ರವರ ಪುತ್ರ.  ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ತಬಲಾ ವಾದಕ ಉಸ್ತಾದ್ ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್.  ಅವರು ಘಟಮ್ ವಿದ್ವಾನ್ ಪಂಡಿತ್ ವಿಕ್ಕು ವಿನಾಯಕ್ರಾಮ್ ರಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

1986-87ರಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವೃಂದದ 'ಸೂರ್ಯ'ದ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು.  2009 ರ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಆಲ್ಬಂ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಡ್ರಮ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ರಿಮೆಂಬರ್ ಶಕ್ತಿ, ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಪರ್ಕಷನ್ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮಿಟ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಸಮ್ಮಿಲನ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಾಫೀಕ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದರು ;

ಅವರು ಡೆಂಬ್ಬೆ, ಡಫ್, ಬೊಂಗೊಸ್, ಬಟಾಜೋನ್ ನಂತಹ ವಿವಿಧ ತಾಳವಾದ್ಯ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಡ್ಜೆಂಬೆ ಎಂಬ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಡ್ರಮ್ನಲ್ಲಿ ತಬಲಾ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲಯಬದ್ಧ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಲಾವಿದ.

ಅವರನ್ನು ಮಾರ್ವಾಹ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ, ನೊಯ್ಡಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ amp; ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕ್ಲಬ್ ನ ಜೀವನ ಸದಸ್ಯತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸಂದೀಪ್ ಮರ್ವಾ ಗೌರವಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ಹಾಗೆ ಸಿನೆಮಾ ಹಿನ್ನಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ ದಾಮಿನಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ರೈಲು, ಘಾಟಕ್, ಅಗ್ನಿವರ್ಷ, ಅಶೋಕ, ಮಿಷನ್ ಕಾಶ್ಮೀರ್, ಕಪ್ಪು, ದಿಲ್ ಚಾಹತಾ ಹೈ, ದೇವದಾಸ್ ಸಾವರಿಯಾ, ಧೂಮ್ 2, ಭೂಲ್ ಬುಲಯ್ಯ, *ಪರ್ಜಾನಿಯ* (2007), ತೇರೆ ನಾಮ್ (2008), ಜಬ್ ವಿ ಮೆಟ್ (2010-11), ಆಕ್ಷನ್ ರಿಪ್ಲೇ (2010-11), ಹೌಸ್ಫುಲ್ 2 (2011), ಟೆಜ್ (2012), ಎಬಿಸಿಡಿ (2013), ಭಾಗ್ ಮಿಲ್ಕಾ ಭಾಗ್ (2013).  ಸ ರೆ ಗಾ ಮಾ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜೈಪುರ್-ಅತ್ರೌಲಿ ಘರಾನಾದ ಗಾಯಕಿ ಗೀತಿಕಾ ವರ್ಡೆ ಅವರನ್ನು ತೌಫಿಕ್ಮ ಖುರೇಶಿ ಅವರು ದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರಿಗೆ ಶಿಖರ್ ನಾದ್ ಖುರೇಷಿ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ.

* ರಿಧುನ್ (2000) 
* ಸ್ವರ್ ಉತ್ಸವ್ - ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್ ಇನ್ ಕಾನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ್ (2001) 
* ರಿಧುನ್ ಗೋಲ್ಡ್ (2002) 
* ಮೋಂಡೋ ಬೀಟ್ - ಪರ್ಸಷನ್ ನ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ 
* ಇಂಡಿಯಾ ದಿ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಎವರ್ 
* ತಾಲಿಸ್ಮ (2002) 
* ಕಲರ್ಸ್ ಆಫ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ (1995) 
* ಪರ್ಕ್ಜಾಮ್ (2003) 
* ಬಾಂಬೆ ಫೀವರ್ (2006) 
* ಮಿಸ್ಟಿಕ್ ಸೌಂಡ್ ಸ್ಕೇಪ್ಸ್ - ಫಾರೆಸ್ಟ್ (2007) 
* ರೂಹ್ - ಸಾಂಗ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ದ ಹಾರ್ಟ್ (2007) 
* ತಧಾ- ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ (2011) 
* ದ ಓತ್ ಆಫ್ ವಾಯುಪುತ್ರಾಸ್ (2013) 
* ಆಮಿ [2018] ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೫೫ ಜನನ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಶಾಲಿನಿ ಪಾಂಡೆ

thumb|ಶಾಲಿನಿ ಪಾಂಡೆ
ಶಾಲಿನಿ ಪಾಂಡೆ (ಜನನ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23, 1993) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಅವಳ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾದ ಅರ್ಜುನ್ ರೆಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟಾರ್ಡಮ್ಗೆ ಏರಿತು.

## ಬಾಲ್ಯ
ಶಾಲಿನಿ ಪಾಂಡೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಜಬಲ್ಪುರ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಎಂಪಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಲಿನಿ ಜಬಲ್ಪುರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ತನ್ನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ವರ್ಷದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ರಂಗಮಂದಿರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಆದರೆ ಆಕೆಯು ಅಭಿನಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಅವಳು ಪ್ರೀತಿಯ ಶೆಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜುನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಲಿಪಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಂದೀಪ್ ರೆಡ್ಡಿಯವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಳು.

ಅವರು ಜಬಲ್ಪುರದಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರವಾದ ಅರ್ಜುನ್ ರೆಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಟಾಲಿವುಡ್ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ತನ್ನ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ತಾನೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದರು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ 100% ಕಾದಲ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಹಾನಟಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು
ನರೇಂದ್ರ ರೈ ದೇರ್ಲ

ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಕೃಷಿಕ, ಅಂಕಣಗಾರ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಯ ಲೇಖಕ, ಪರಿಸರ ಕುರಿತ ಬರಹಗಾರ,  ಚಲನಶೀಲ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು.
## ಹುಟ್ಟು
14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1964ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಾಹಿತಿ, ಅಂಕಣಗಾರ, ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರು.

## ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ
ನರೇಂದ್ರ ರೈ ದೇರ್ಲ ತಮ್ಮ ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿ ಬರಹಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅವರು ನಿಸರ್ಗ ಪ್ರೇಮಿ. ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಲೇಖನಗಳು, ಅಂಕಣಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಂಕಣ ಬರಹವನ್ನು ನರೇಂದ್ರ ರೈ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ನರೇಂದ್ರ ರೈ ಈ ಕುರಿತು ಹಲವು ಜನೋಪಯೋಗಿ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಇವರ ಮತ್ತೊಂದು ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಸ್ವತಃ ಕೃಷಿಕರಾಗಿರುವ ಇವರು, ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಅನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ನರೇಂದ್ರ ರೈ ಈ ಕುರಿತು ಹಲವು ಜನೋಪಯೋಗಿ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹುಟ್ಟೂರಾದ ದೇರ್ಲದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕೃಷಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇವೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ ನರೇಂದ್ರ ರೈ ಓರ್ವ ಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿ, ಸಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತಕ. ಉತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಹೌದು. ತಮ್ಮ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಎಂತಹವರಲ್ಲೂ ಪರಿಸರದ ಕುರಿತು ಕಾಳಜಿ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಇವರು ಈ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ದೇರ್ಲರು ಮರಗಿಡಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಹಲವು ಕೃಷಿಕರ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹಲವರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾದದ್ದೂ ಇದೆ.
ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ, ತೇಜಸ್ವಿ ಪತ್ರಗಳು, ಹಸಿರು ಉಸಿರು, ನಿರ್ಮಾಣ, ನೆಲದವರು, ಹಸಿರು ಕೃಷಿಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರು, ಇದೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮುಂತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು, ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಕೃತಿಗಳು
# ನೆಲದವರು- ಕೃಷಿ
# ಕಥೆ-ವ್ಯಥೆ
#ಕನಸು ಪ್ರಕಾಶನ.
# ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ
#ಹಸಿರು ಉಸಿರು.

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಕೆ. ಚಂದ್ರನಾಥ ಆಚಾರ್ಯ

## **ಶ್ರೀ ಕೆ. ಚಂದ್ರನಾಥ ಆಚಾರ್ಯ**
### ಜನನ
ಚಂದ್ರನಾಥ ಆಚಾರ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು 28ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 1949ರಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಮಹಾಲಿಂಗಾಚಾರ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲಮ್ಮ.

### ಬಾಲ್ಯ
ಪರಿಸರದ ಜತೆ ಜತೆಗೆ ಚಂದ್ರನಾಥರನ್ನು ಕಲಾವಿದರನ್ನಾಗಿ ಕರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದದು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದನ ಬಾಲ್ಯ ನೋಟಕ್ಕೆ ದಕ್ಕಿದ ಅಜ್ಜ (ತಾಯಿಯ ತಂದೆ) ಮಧೂರ ಮಹಾಲಿಂಗಾಚಾರ್ಯ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು

### ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಲಾವಿದನಾಗುವ ಹಂಬಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ “ಮಲ್ಲಿಗೆ” ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಸೇರಿದರು ಹಾಗೂ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮುಖಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದ ಆರ್.ಎಂ. ಹಡಪದರ “ಕೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್” ಸೇರಿ, ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕಲಾ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1973ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪಡೆದರು. “ಪ್ರಜಾವಾಣಿ”ಯ ಬಳಗದ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಸೇರಿ, ‘ಸುಧಾ’ ಮತ್ತು ‘ಮಯೂರ’ಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯದ ಜತೆಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದು ಪತ್ರಿಕಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಾದಿಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದರು.
ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಕಲಾಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು 1981ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನು ಕಲಿತು, ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಎಚ್ಚಿಂಗ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದಿಂದ ಬಂದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪತ್ರಿಕಾಲಯ ಸೇರಿದರು. ಆದರೆ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 2003ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದರು.
ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಲಂಕೇಶರ ‘ಪಲ್ಲವಿ’, ‘ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಬಂದವರು’, ‘ಅನುರೂಪ’ ಮತ್ತು ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ ಅವರ ‘ಘಟಶ್ರಾದ್ಧ’ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 1979ರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಾಥ ಆಚಾರ್ಯ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ವರ್ಷ, ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ ಕೆ.ಕೆ. ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ವಿದ್ವಾಂಸ ವೇತನ ಪಡೆದು ಎರಡು ವರ್ಷ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಸಾಂಧರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೆರಗನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಟ್ಟವರು ಕಲಾವಿದ ಶ್ರೀ ಕೆ. ಚಂದ್ರನಾಥ ಆಚಾರ್ಯ. ಈ ಕುಂಚ ಕಲಾಭಿಜ್ಞ ಸ್ವಂತ ಕಲ್ಪನೆ, ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡವರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅವರ ಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣಿನ ಕಾಣ್ಕೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೇರಣೆ ಕನಸು ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಿ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಪತ್ರಿಕಾರಂಗ ತೊರೆದರೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಾಥ ಆಚಾರ್ಯ ತಮ್ಮತನದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪೌರಾಣಿಕ, ತಾಮತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕಕ್ಕೆ ಮೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪೌರಾಣಿಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ, ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣಗಳ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆ ಕಾಣಬಹುದು, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುವ ಚಂದ್ರನಾಥ ಆಚಾರ್ಯ, ಇದುವರೆಗೂ ಏಳು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೂಹ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

### ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
1998ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸೊವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ನೀಡುವ ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಪಕ್ಷಿನೋಟ

thumb|ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರದ ಪಕ್ಷಿನೋಟ

**ಪಕ್ಷಿನೋಟ**ವು ವೀಕ್ಷಕನು ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಮೇಲಿನಿಂದ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಎತ್ತರದ ನೋಟ. ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ನೀಲನಕ್ಷೆಗಳು, ಅಂತಸ್ತುನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಒಂದು ವೈಮಾನಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಂದು ರೇಖಾಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಮಾನವಯುಕ್ತ ಹಾರಾಟವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ (ಉದಾ. ಪರ್ವತ ಅಥವಾ ಗೋಪುರ) ನೇರ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ (ಪಕ್ಷಿಯ) ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನೋಟಗಳನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸಮಾಡಲು "ಪಕ್ಷಿನೋಟ" ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ  ಪಕ್ಷಿನೋಟಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಬೃಹತ್ ಏಳಿಗೆಯು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಆಗಿತ್ತು. ಆಗ ಪಕ್ಷಿನೋಟದ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ **ವಾಯವೀಯ ನೋಟ** ಪದವನ್ನು ಕೂಡ ಪಕ್ಷಿನೋಟ ಪದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಯವೀವ ನೋಟ ಪದವು ಭಾರೀ ಎತ್ತರದಿಂದ ನೋಡಿದ ಯಾವುದೇ ನೋಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು, ವಿಶಾಲ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಮಾನದ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಪಾರ್ಶ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪರ್ವತದ ತುದಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ನಿರೂಪಣದ ವಿಧಾನಗಳು
ಪೆಡಿಕ್ಯೂಲಿಡೀ

thumb

**ಪೆಡಿಕ್ಯೂಲಿಡೀ** ಸಂಧಿಪದಿ ವಂಶದ ಕೀಟವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕುಟುಂಬ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೀಟಗಳಿಗೆ **ಹೇನು**ಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಇವು ಸ್ತನಿಗಳ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಬಾಹ್ಯ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಆತಿಥೇಯಗಳ ದೇಹದಿಂದ ರಕ್ತ ಹೀರಿ, ತಮ್ಮ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಹೇನಿನ ದೇಹ ಕಿರಿದು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಲೆ, ಮುಂಡ ಹಾಗೂ ಉದರವೆಂಬ ಮೂರು ಭಾಗಗಳುಂಟು. ತಲೆ ಚಿಕ್ಕದು. ಕಣ್ಣುಗಳು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಾತ್ರದವು.  ಬಾಯಿಯ ಉಪಾಂಗಗಳಾದ ಕೆಳತುಟಿ, ದವಡೆ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಲಗಳು ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ, ರಕ್ತ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾರ್ಪಾಟಾಗಿವೆ.  ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಉಪಾಂಗ ಗಂಟಲೊಳಗಿನ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವುದು.  ಮುಂಡದಲ್ಲಿ ಆರು ಕಾಲುಗಳಿವೆ.  ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲೂ ಸಂಧಿಗಳಿದ್ದು, ಕೊನೆಯ ಏಕಸಂಧಿಯಾದ ಟಾರ್ಸಸಿನಲ್ಲಿ ಚೂಪಾದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕೊಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಕೊಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತೆರನಾಗಿದ್ದು ಆಯಾ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಗಳ ಕೂದಲುಗಳ ಸುತ್ತಳತೆಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಹೇನು ಭದ್ರವಾಗಿ ರೋಮಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ.  ಹೇನಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಲ್ಲ. ಉದರ ಭಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀಳ, ಹತ್ತು ಖಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಹೇನು ಏಕಲಿಂಗ ಪ್ರಾಣಿ. ಸಂಭೋಗಾನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಹೇನು ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ಕೂದಲಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆಯೇ ದಿನ ಒಂದಕ್ಕೆ 8-12 ರ ದರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 300 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಬೆಳೆದು ಮರಿ ಹೇನುಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳಿಗೆ ನಿಂಫ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇವು ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಮೂರು ಸಾರಿ ಪೊರೆ ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರೌಢ ಹೇನುಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುವು.  ತರುವಾಯ 1-3 ದಿವಸಗಳ ಸಂತಾನ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುವು. 

ಹೇನುಗಳಲ್ಲಿ 6 ಜಾತಿಗಳೂ ಸುಮಾರು 45 ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಇವೆ.  ಮಾನವ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹೇನುಗಳು ಎರಡು ಜಾತಿಯವು: ಪೆಡಿಕ್ಯೂಲಸ್ ಮತ್ತು ತೀರಸ್. ಪೆಡಿಕ್ಯೂಲಸ್ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಡಿಕ್ಯೂಲಸ್ ಕೆಪಿಟಸ್, ಪೆಡಿಕ್ಯೂಲಸ್ ಕಾರ್‍ಫೊರಸ್ ಅಥವಾ ಪೆಡಿಕ್ಯೂಲಸ್ ವೆಸ್ಟಿಮೆನ್‍ಟಿ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.  ಪೆ. ಕೆಪಿಟಸ್ ಮಾನವನ ತಲೆಗೂದಲಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹೇನು, ಪೆ. ಕಾರ್‍ಫೋರಸ್ ಮಾನವನ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಹೇನು.  ತೀರಸ್ ಪ್ಯುಬಿಸ್ ಮಾನವನ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ಯುಬಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ರೋಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹೇನು.  ಇದು ನೋಡಲು ಏಡಿಯಂತಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಏಡಿ ಹೇನು ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಉಂಟು.

ಹೇನುಗಳು ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಟೈಫಸ್ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಮರುಕಳಿಸುವ ಜ್ವರಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕ್ರಿಮಿಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹರಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ.

ಕೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಡಿಸಿನಸ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹೇನುಗಳಿವೆ. ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಎಕೈನ್ರೆತೀರಿಯಸ್ ಜಾತಿಯ ಹೇನುಗಳು ಪೀಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳನ್ನು ಹಿಮಟೋಮೈಜಸ್ ಎಲೆಫೆಂಟಸ್ ಹೇನುಗಳು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಸು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಹೊರಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಟೋವೈನಸ್ ಟ್ಯುಬರ್‍ಕ್ಯುಲೀಟಸ್ ಹೇನುಗಳಿವೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Centers for Disease Control and Prevention: Division of Parasitic Diseases
* James Cook University, Australia: Head Lice Information Sheet
* University of Nebraska: Head Lice Resources You Can Trust 
* body and head lice on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭಗವಂತ್ ಖೂಬಾ

ಜೂನ್ ೧, ೧೯೬೭, ಗುರುವಾರದಂದು ಔರಾದಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಮಹಾದೇವಿ ಖೂಬ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗುರುಬಸಪ್ಪ ಖೂಬ ರವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು, ಮೇ ೯ ಮೇ ೧೯೯೯ ರಂದು ಶ್ರೀಮತಿ ಶೀಲ ಖೂಬಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರು ಸಿದ್ಧಗಂಗಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ತುಮಕೂರಿನಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ಇವರು ಬೀದರ ಲೋಕಸಭೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಹುದ್ದೆಗಳು
* ೨೦೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ೦೧  - ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು
* ೨೦೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ೧೫  - ಸದಸ್ಯರು, ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಗಣಕ ವಿತರಿಸುವ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರು, ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ರೈಲ್ವೆ ಮಂತ್ರಾಲಯ
* ೨೦೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ ೧೯ - ಸದಸ್ಯರು, ಆಹಾರ, ನಾರೀಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಂಚಿಕೆ

## ಸಾಧನೆಗಳು
## ವಿವಾದ
ಹೈದರಾಬಾದ ಕರ್‍ನಾಟಕ ಜನಪರ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯು ಶ್ರೀಯುತರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸದೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕಿಂತ ಹಚ್ಚು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗು ಕಲಬುರಗಿ ರೈಲು ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಪಾದಿಸಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಿತ ಜನರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಹೇಸರಗತ್ತೆ

thumb

**ಹೇಸರಗತ್ತೆ**ಯು ಗಂಡು ಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆಯ ಸಂತತಿ. ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತೆಗಳು ಭಿನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಎರಡು ಮೊದಲನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸಂಕರಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿನಿಗಿಂತ ಹೇಸರಗತ್ತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭ. ಹಿನಿ ಎಂದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಕುದುರೆಯ ಸಂತತಿ.

ಹೇಸರಗತ್ತೆಯ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೇಸರಗತ್ತೆಯ ತಾಯಿಯ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳ ತೂಕ ಕಡಿಮೆ, ಮಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ಭಾರ ಎಳೆಯುವ ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು. ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳು ಕುದುರೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಹನಶೀಲ, ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಸ್ಸು ಹೊಂದಿರುವವು ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವು ಕತ್ತೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಠಮಾರಿ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವೇಸರ

thumb|ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ, ೧೨೫೮
**ವೇಸರ** ಪದವು ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ ಅನೇಕ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಖ್ಖನ್ ಪೀಠಭೂಮಿ, ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ನಡುವೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು (VK Agnihotri, Indian History, p. B-34). ಇತರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮಾದರಿಗಳು ಅಥವಾ ಶೈಲಿಗಳೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ನಾಗರ ಶೈಲಿಗಳು. ವೇಸರ ಶೈಲಿಯು ಮೇಲಿನ ಎರಡು ದೇವಸ್ಥಾನ ಶೈಲಿಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವಂತದ ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ವಿವರಣೆ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವೇಸರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಧಿರಚನೆಯ ಆಕಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾರ್ಶ್ವ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಪಿರಮಿಡ್‍ನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಶಿಖರ ಗೋಪುರಕ್ಕಿಂತ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿರಚನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರ, ಅಥವಾ ನೇರ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯು ಒಂದು ವೃತ್ತದ ಮೇಲಿಡಲಾದ ಚೌಕವು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* Hardy, Adam, *Indian Temple Architecture: Form and Transformation : the Karṇāṭa Drāviḍa Tradition, 7th to 13th Centuries*, 1995, Abhinav Publications,  , 9788170173120, google books
* Harle, J.C., *The Art and Architecture of the Indian Subcontinent*, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art,  
* Michell, George (1988), *The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms*, University of Chicago Press,  

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ
ಅಷ್ಟದಿಗ್ಗಜ

**ಅಷ್ಟದಿಗ್ಗಜ** ಪದದ ಅರ್ಥ *ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿನ ಆನೆಗಳು.* ಇದು ಎಂಟು ಆನೆಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟದಿಗ್ಗಜಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಇಂತಿವೆ: ಐರಾವತ, ಪುಂಡರೀಕ, ವಾಮನ, ಕುಮುದ, ಅಂಜನ, ಪುಷ್ಪದಂತ, ಸಾರ್ವಭೌಮ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರತೀಕ. ಇವುಗಳ ಪತ್ನಿಯರು ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಭ್ರ, ಕಪಿಲಾ, ಪಿಂಗಲಾ, ಅನುಪಮಾ, ತಾಮ್ರಪರ್ಣಿ, ಶುಭ್ರದಂತಿ, ಅಂಗನಾ ಮತ್ತು ಅಂಜನಾವತಿ. 

೧೫೦೯ರಿಂದ ೧೫೨೯ರಲ್ಲಿ ಮರಣವಾಗುವವರೆಗೆ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಂಟು ತೆಲುಗು ಕವಿಗಳನ್ನು **ಅಷ್ಟದಿಗ್ಗಜರು** ಎಂಬ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಎಂಟು ಕವಿಗಳೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಸಾನಿ ಪೆದ್ದನ, ನಂದಿ ತಿಮ್ಮನ, ಮಾದಯ್ಯಗಿರಿ ಮಲ್ಲನ, ಧೂರ್ಜತಿ, ಅಯ್ಯಲರಾಜು ರಾಮಭದ್ರುಡು, ಪಿಂಗಲಿ ಸುರನ, ರಾಮರಾಜಭೂಷಣ ಮತ್ತು ತೆನಾಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ. ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಇವನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಎಂಟು ಕವಿಗಳನ್ನು ಅವನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೂಟದ ಎಂಟು ಸ್ತಂಭಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟದಿಗ್ಗಜರ ಕಾಲವನ್ನು ಪ್ರಬಂಧ ಯುಗವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

*

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations