ಸ್ಟೀಫನ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಹೆಲ್

**ಸ್ಟೀಫನ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಹೆಲ್** ( ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೩ ೧೯೬೨) ಅವರು  ರೊಮೇನಿಯನ್ ಮೂಲದ ಜರ್ಮನ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಗೋಟ್ಟಿಂಗನ್‌ನಲ್ಲಿವ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮಲ್ಟಿ ಡಿಸಿಪ್ಲಿನರಿ ಸೈನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಡಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎರಿಕ್ ಬೆಟ್ಜಿಗ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಮೊರ್ನರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ  "ಸೂಪರ್-ರಿಸೋಲ್‌ವ್ಡ್ ಫ್ಲೂರೋಸೆನ್ಸ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೊಪಿ"ಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ  ಅವರು 
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ರೊಮಾನಿಯಾದ ಅರಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬನತ್ ಸ್ವಾಬಿಯನ್ ಎಂಬ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇವರು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಟನಾದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪೋಷಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ೧೯೬೯ ಮತ್ತು ೧೯೭೭ ರ ನಡುವೆ ಹೆಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದರು. ತರುವಾಯ, ಅವರು ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ತೆರಳುವ ಮುಂಚೆ ಟಿಮಿಶೋರಾದಲ್ಲಿನ ನಿಕೊಲಾಸ್ ಲೆನೌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು  ತಾಯಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬವು ವಲಸೆ ಬಂದ ನಂತರ ಲುಡ್ವಿಗ್ಶಾಫೆನ್‌ನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತು.

## ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಹೆಲ್ಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಹೆಲ್ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಘನ-ರಾಜ್ಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಸಿಗ್ಫ್ರೆಡ್ ಹಂಕ್ಲಿಂಗರ್ ಅವರಿದ್ದರು. ಪ್ರಬಂಧದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು *"ಕಾನ್ಪೋಕಲ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಚನೆಗಳ ಚಿತ್ರಣ"* ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧಕರಾದರು. ಕಾಪೋಕಲ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಆಳ (ಅಕ್ಷೀಯ) ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ೪ ಪಿಪಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ನಿಕಟ ಸಾಮೀಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸದೃಶ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.

೧೯೯೧ ರಿಂದ ೧೯೯೩ ರವರೆಗೆ ಹೆಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಬಯಾಲಜಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.  ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ೪-ಪೈ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ೧೯೯೩ ರಿಂದ ೧೯೯೬ ರವರೆಗೂ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಟರ್ಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ (ಫಿನ್ಲೆಂಡ್) ಗುಂಪಿನ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಇವರು *ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫ಼ಾರ್ ಸ್ಟಿಮ್ಯೂಲೇಟೆಡ್ ಎಮ್ಮಿಶ್ಂನ್ ಡಿಪ್ಲಿಶ್ಂನ್ (ಎಸ್.ಟಿ.ಈ.ಡಿ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ)* ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ೧೯೯೩ ರಿಂದ ೧೯೯೪ ರವರೆಗೆ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್) ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ  ೬ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹೆಲ್‌ರವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.  ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೨ ರಂದು  ಬಯೋಫಿಸಿಕಲ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು 'ನ್ಯಾನೊಬಯೋಫೋಟೋನಿಕ್ಸ್' ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ೨೦೦೩ ರಿಂದ ಹೆಲ್ ಹೆಡೆಲ್ಬರ್ಗ್‌ನ ಜರ್ಮನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ (ಡಿ.ಕೆ.ಎಫ್ಝ.ಡ್.) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ "ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ನ್ಯಾನೊಸ್ಕೋಪಿ ವಿಭಾಗ" ಮತ್ತು "ಹೈಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ (ಎಪ್ಪಿ.ಪ್ರೋಫ್.)  ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

ಗೂಗಲ್ ಸ್ಕಾಲರ್ ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೨೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೆಲ್‌ರವರು ೧೩೨ ರ ಎ‍ಚ್-ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿ 
ಪ್ರಚೋದಿತ ಎಮಿಶನ್ ಡಿಪ್ಲೀಷನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಕೋಪಿ ವಿಧಾನಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರತಿದೀಪಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಲು ಅವರು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.  ಕೆಲಸದ ಬೆಳಕು (> ೨೦೦ ನ್ಯಾನೊಮೀಟರ್) ಅರ್ಧದಷ್ಟು ತರಂಗಾಂತರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆಲ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ೧೮೭೩ ರಲ್ಲಿ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಲ್ ಅಬೆ ಅವರ ಕೆಲಸದಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಾಗಿ ಅವರು ೨೩ ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಂದು ಜರ್ಮನಿಯ ೧೦ ನೇ  ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಡಾಯ್ಚರ್ ಝುಕುನ್ಪೆಟ್ರೆಸ್) ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಬಾನತ್ ಸ್ವಾಬಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎರಡನೇ ನೊಬೆಲಿಸ್ಟ್ (ಹರ್ಟಾ ಮುಲ್ಲರ್ ನಂತರ, ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು) ಇವರಾಗಿದ್ದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೦
* ಮಾಪನಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಲ್ಮ್ಹೋಲ್ಟ್ಜ್-ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೧
* ಬರ್ತೊಲ್ಡ್ ಲೀಬಿಂಗರ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ಸ್ಪ್ರೀಸ್, ೨೦೦೨
* ಕಾರ್ಲ್-ಜೈಸ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೨
* ಕಾರ್ಲ್-ಹೆನ್ಜ್-ಬೆಕರ್ಟ್ಸ್-ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೨
* ಸಿ. ಬೆಂಜ್ ಯು. ಜಿ. ಡೈಮ್ಲರ್-ಬರ್ಲಿನ್-ಬ್ರಾಂಡೆನ್‌ಬರ್ಗಿಶ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೪
* ರಾಬರ್ಟ್ ಬಿ. ವುಡ್‌ವರ್ಡ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಎಂಎ, ಯುಎಸ್‌ಎ, ೨೦೦೬
* ಜರ್ಮನ್ ಫೆಡರಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೬
* ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಜೂಲಿಯಸ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೭
* ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯ ಡೆರ್ ವಿಸ್ಸೆನ್‌ಚಾಫ್ಟನ್ ಜು ಗೊಟ್ಟಿಂಗನ್, ೨೦೦೭
* ಗಾಟ್ಫ್ರೈಡ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಲೀಬ್ನಿಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮
* ಲೋವರ್ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮
* ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಆಫೀಸ್‌ನ ವರ್ಷದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಇನ್ವೆಂಟರ್‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ, ೨೦೦೮
* ನೇಚರ್ ಮೆಥಡ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮
* ಒಟ್ಟೊ-ಹಾನ್-ಪ್ರೀಸ್, ೨೦೦೯
* ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್-ಹೆಲ್ಮಟ್-ವಿಟ್ಸ್-ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೦
* ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಅವಾರ್ಡ್, ೨೦೧೧
* ಕೊರ್ಬರ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೧ 
* ಗೋಥೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೈಸ್ ಮೈಟ್ನರ್ ಬಹುಮಾನ, ೨೦೧೦/೧೧
* ಮೆಯೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೧
* ಫ್ರಿಟ್ಜ್ ಬೆಹ್ರೆನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ೨೦೧೨ ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಡಾಕ್ಟರ್ ಹಾನೊರಿಸ್ ಕಾಸಾ ಆಫ್ ವಾಸಿಲೆ ಗೋಲ್ಡಿಸ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅರಾದ್, ೨೦೧೨
* ರೊಮೇನಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಗೌರವ ಸದಸ್ಯ, ೨೦೧೨
* ಪಾಲ್ ಕರರ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಜ್ಯೂರಿಚ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೨೦೧೩
* ಜರ್ಮನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಲಿಯೋಪೋಲ್ಡಿನಾ, ೨೦೧೩ ಸದಸ್ಯ
* ಲಿಯೋಪೋಲ್ಡಿನಾದ ಕ್ಯಾರಸ್ ಪದಕ [ಡಿ], ೨೦೧೩
* ಕವ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪
* ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪
* ರೊಮೇನಿಯನ್ ರಾಯಲ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ: ನೈಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ರೌನ್, ೨೦೧೫
* ರೊಮೇನಿಯಾ: ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ರೊಮೇನಿಯಾ, ೨೦೧೫
* ಗ್ಲೆನ್ ಟಿ. ಸೀಬೋರ್ಗ್ ಪದಕ, ೨೦೧೫
* ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಎಕ್ಸ್ನರ್ ಪದಕ, ೨೦೧೬
* ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ವಿದೇಶಿ ಸಹವರ್ತಿ, ೨೦೧೬
* ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಯಲ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ (HonFRMS) ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ೨೦೧೭
* ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್‌ನ ಫೆಲೋ.
* ಪೌರ್ ಲೆ ಮೆರೈಟ್, ೨೦೨೨
*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು