ಬೃಹನ್ಮುಂಬಯಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (ಬಿಎಂಸಿ)

## ಬಿಎಂಸಿ ಬಗೆಗೆ
*ಬೃಹನ್ಮುಂಬಯಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನ (ಬಿಎಂಸಿ/ BMC)  ಆಥವಾ  ಗ್ರೇಟರ್ ಮುಂಬೈ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (MCGM) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮುಂಬೈನಗರ  ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿಯು.     ಇದು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪುರಸಭೆಯ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ.  ಇದು ಒಂದು  ನಾಗರಿಕ ಕಾಯ ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ನಗರದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸುವುದು.. ಇದು ಭಾರತದ ಹಳೆಯ ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ  ಎರಡನೇಯದು.  ಇದನ್ನು  ಬಾಂಬೆ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾನೂನು 1888 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಬಿಎಂಸಿಯ  ವಾರ್ಷಿಕ ಬಜೆಟ್,  ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯದ ಬಜೆಟ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಗಿದೆ.
*ಬೃಹನ್ಮುಂಬಯಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಧಿಖಾರಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಮಿಷನರ್ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಮೇಯರ್ ಬಹುಮತ ಪಡೆದ  ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೂನ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಎಂಸಿ ಎಲ್ಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮರಾಠಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
### ಬೃಹತ್ ಪಾಲಿಕೆ
* ಬಿಎಂಸಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಜೆಟ್‌ನ ಮೊತ್ತ ರೂ.37,052
* ಬಿಎಂಸಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಿಶ್ಚಿತ ಠೇವಣಿಯ ಮೊತ್ತ ರೂ.51,000 ಕೋಟಿ
* ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರೂ.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಪೈಕಿ, 33% ಮುಂಬೈಯಿಂದ ಪಾವತಿ
## ಇತಿಹಾಸ
* 1.ಬಿಎಂಸಿ ಬಾಂಬೆ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾನೂನು 1888 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಮತ್ತು ನಗರದ ಆಡಳಿತ ಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಎಂಸಿ ಮುಂಬೈ ಕೆಲವು ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.. 
* 2. ಬಿಎಂಸಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಜೆಟ್ ರೂ 37,052 ಕೋಟಿ (2016-17) ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಮೂರು ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ  ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿ, ಚೆನೈ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತಾ - ದೆಹಲಿಯ ಪುರಸಭೆ ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆ ರೂ 6,919 ಕೋಟಿ ಆಗಿತ್ತು; ಗ್ರೇಟರ್ ಚೆನೈ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ರೂ 5,123. 51 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕೋಲ್ಕತಾ ಪುರಸಭೆ 3.793 ಕೋಟಿ. 
* 3. ಬಿಎಂಸಿ ಬಜೆಟ್ ತ್ರಿಪುರಾ (15,246.52 ಕೋಟಿ), ಮಣಿಪುರ (ಕೋಟಿ 3,950.92 ರೂ), ಮಿಜೋರಾಂ (ಕೋಟಿ 8,038.39 ರೂ) ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ (ಕೋಟಿ 13,658.74 ರೂ) ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ (ರೂ 5884,43 ಕೋಟಿ).; ಭಾರತದ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಬಜೆಟ್ ಗೂ ಹೆಚ್ಚು  
* 4. ಬಿಎಂಸಿಗೆ  ಒಬ್ಬ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ನಗರಾಯುಕ್ತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 
* 5. ಬಿಎಂಸಿ 1882 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಮೊದಲ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್. 
* 6. ನಿಗಮದ ಚುನಾಯಿತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು   1873 ರಿಂದ ಛೇರ್ ಮನ್ ಎನ್ನುವುದು,  1887 - 1931 ನಡುವೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಂದು  ಕರೆಯಲಾಯಿತು.   ಇದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 1931 ರಿಂದ ಮೇಯರ್., ಎಂದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು,.  
* 7. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಎಫ್ ಹೆನ್ರಿ 1873 ರಲ್ಲಿ ಬಿಎಂಸಿ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ  (ಅಧ್ಯಕ್ಷ) ಆಗಿದ್ದರು.  ಅವರು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಜೆಎ ಫೋರ್ಬ್ಸ್‍ಆದರು.  ಶತಮಾನದ 1900-01 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿ.ಟಿ. ಬರ್ಕ್ ಅದರ  ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಸುನಿಲ್ ವ. ಪ್ರಭು ಮಾರ್ಚ್ 9, 2012 ರಿಂದ ಅದರ ಮೇಯರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. 
* 8. ಬಿಎಂಸಿ 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 1.19 ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 480,24 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 
* 9. ಬಿಎಂಸಿ ಹಿಂದಿನ  ಚುನಾವಣೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 21 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. 
* 10.ಈಗಿನ 2017 ರಲ್ಲಿ  ಶೇ 56 ದಾಖಲೆ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. 
* 11. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಒಟ್ಟು 227 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮತಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿವೆ. 
* 12. ಬಿಎಂಸಿ ಚುನಾವಣೆಯು  ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 
* 13. ಕಳೆದ ಚುನಾವಣೆ 2012 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. 
* 14. ಶಿವಸೇನೆ 1992 ರಿಂದ ಅಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. 
* 15. ನಂತರ ಶಿವಸೇನೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ (ಯಾವಾಗಲೂ ಕಿರಿಯ ಪಾಲುದಾರ) 1997 ರಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. 
* 16. ನಂತರದ ಬಿಎಂಸಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು  2012 ರ ವರೆಗೆ ಮೈತ್ರಿಯ ಪಾಲುದಾರರು.  
* 17., 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅವು  ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಿಎಂಸಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ. ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿವೆ.  
* 18. ಅವರ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು  ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನ  ರದ್ದು ಮಾಡಲಾಯಿತು. 
* 19. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಶಿವಸೇನೆ, 75 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು ಹಿಂದಿನ (2007 ರಲ್ಲಿ) 84 ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ;  ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, (2007 ರಲ್ಲಿ 28) 31 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು, ಬಿಜೆಪಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು. 

### ಮತದಾರರ ವಿವರ
*2017 ರ ಬಿಎಂಸಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ, ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದವರು 2.97 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರು.  ಮತದಾರರ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ 3.3 ರಷ್ಟು  ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜೋಡಿ ನಮೂದುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುವಿಕೆಯ ನಂತರ 2012 ರಲ್ಲಿ ಮತದಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 89.41ಲಕ್ಷ ಇತ್ತು.
*ಪ್ರಸ್ತುತ 2017ರ ಮುಂಬೈ ನಾಗರಿಕ ಮತ ಚುನಾವಣೆಗೆ  92,38 ಲಕ್ಷ ಜನ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಶೇ 44 ರಷ್ಟು ಮತ ಚಲಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು.

### ವಲಯಗಳು
* ಒಟ್ಟು 6 ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು 24 ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ವಾರ್ಡ್ ಇವೆ. ಪ್ರತಿ ವಲಯವು  3 ರಿಂದ 5 ವಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿದೆ, ಅವು ವರ್ಣಮಾಲೆಯ  ಎ, ಬಿ, ಸಿ, ಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೃಹನ್ಮುಂಬಯಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನನಲ್ಲಿ 227 ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್ಗಳ ಅಥವಾ ಪುರಸಭಾ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ಥಾನಗಳು ಇವೆ.
* ವಲಯ 1: ವಾರ್ಡ್ ಎ, ಬಿ, ಸಿ, ಡಿ ಮತ್ತು ಇ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
* ವಲಯ 2: ವಾರ್ಡ್ ಹೆಣ್ಣು North, ಎಫ್ ದಕ್ಷಿಣ, ಜಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಜಿ ದಕ್ಷಿಣ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
* ವಲಯ 3: ವಾರ್ಡ್ ಎಚ್ ಪೂರ್ವ, ಎಚ್ ವೆಸ್ಟ್, ಕೆ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಕೆ ವೆಸ್ಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
* ವಲಯ 4: ವಾರ್ಡ್ ಪಿ ಉತ್ತರ, ಪಿ ದಕ್ಷಿಣ, ಆರ್ ಕೇಂದ್ರ, ಆರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು R ದಕ್ಷಿಣ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
* ವಲಯ 5: ವಾರ್ಡ್ ಎಲ್, ಎಂ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಎಂ ವೆಸ್ಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
* ವಲಯ 6: ವಾರ್ಡ್ ಎನ್, ಎಸ್ ಮತ್ತು ಟಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
### 2017 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ
### ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿವರ
Superscript text

### ಫಲಿತಾಂಶ
*೨೩-೨-೨೦೧೭:
*ಈ ಬಾರಿ 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ  ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಖಲೆಯ ಮತದಾನವಾಗಿದೆ: 55.53%.
* ಬೃಹತ್‌ ಮುಂಬೈ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (ಬಿಎಂಸಿ) ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಸೇನೆ 84 ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಬಿಜೆಪಿ 82 ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ.  ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಗದ್ದುಗೆಗೇರಲು ಶಿವಸೇನೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇತ್ತ ಬಿಜೆಪಿ ತಾವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಅಧಿಕಾರದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ  ಬಾರಿ ಶಿವಸೇನೆ ಬಿಜೆಪಿ ಜತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡದೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಸೇನೆಯೇ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿತ್ತು.
*ಕಳೆದ 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತದಾನ (ಶೇ 55.28%)ಆಗಿದೆ. ಈಗಿನ ಮತಗಳ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಘೋಷಣೆಯಂತೆ 84 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಶಿವಸೇನೆ ಪಡೆದು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.  ಬಿಜೆಪಿ ಈ ಬಾರಿ 82 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅದರ ಹತ್ತಿರದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿತು;  ಮತ್ತು   ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಾಗೂ ಎನ್ಸಿಪಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇವಲ 31 ಮತ್ತು 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತು.
*ಶಿವಸೇನೆ 84 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ 81 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಪೈಪೊಟಿ ನೀಡಿದೆ.
227 ಸದಸ್ಯ ಬಲ ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಎಂಸಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಮತ ಎಣಿಕೆ ಕಾರ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದ್ದು,  ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತ ಸಿಗದೆ ಅತಂತ್ರ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೇವಲ 31 ಸ್ಥಾನ, ಎಂಎನ್ ಎಸ್ 7 ಸ್ಥಾನ, ಎನ್ ಸಿಪಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರರು 14 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
### ಹೋಲಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ
#### ವಿವರ
*ಘೋಷಿತ 227 ಸ್ಥಾನಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಸೇನೆ 84 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ  ಬಿಎಂಸಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು;   ಬಿಜೆಪಿ  82 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡು ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.  ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 31 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  ನಂತರ ಎನ್ಸಿಪಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು; ಎಂಎನ್ಎಸ್ 7 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು, ಎಐಎಮ್ಐಎಮ್ (AIMIM) -3, ಎಸ್ಪಿ -6, ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ-1 ಹಾಗೂ ಇತರರಿಗೆ 4   ಸ್ಥಾಗಳು ಲಭಿಸಿದೆ.
#### ಶಿವಸೇನೆ 87ಕ್ಕೆ
*ಸೇನೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಗರಸಭೆಸದಸ್ಯರು, ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ನೇತೃತ್ವದ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಶಿವಸೇನೆ ಬಲ 87 ಕ್ಕೆ ಏರಿತು.

## ನೋಡಿ
*ಮುಂಬಯಿ
*ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ