open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಬಾಸೆಲ್ ಸಮಾವೇಶ

**ಬಾಸೆಲ್ ಸಮಾವೇಶ**ವು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ **ಬಾಸೆಲ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ **ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಚಲನೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಸಮಾವೇಶ** ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗಿಯು ಇದು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಮಾವೇಶವು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ದರ ಮತ್ತು ವಿಷತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ಅವುಗಳ ಪರಿಸರದ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಪರಿಸರದ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಕಲ್ನಾರಿನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು
* ಬಮಾಕೊ ಸಮಾವೇಶ
* ದೇಶವಾರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ
* ರೋಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಸಮಾವೇಶ
* ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಸಮಾವೇಶ

thumb|ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 
* *ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್*, ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಕ್ಲಾಪ್, ಕಾರ್ನೆಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2001.
* *ಚಾಲೆಂಜಿಂಗ್ ದಿ ಚಿಪ್: ಲೇಬರ್ ರೈಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಇನ್ ದಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ*, ಟೆಡ್ ಸ್ಮಿತ್, ಡೇವಿಡ್ ಎ. ಸೊನ್ನೆನ್‌ಫೆಲ್ಡ್, ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ನಗುಯಿಬ್ ಪೆಲೋ, ಸಂ., ಟೆಂಪಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಲಿಂಕ್, .
* "ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಟ್ರೇಡ್: ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ & ದಿ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಾಸೆಲ್ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್," ಜೇಸನ್ ಲಾಯ್ಡ್, *ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ ರಿವ್ಯೂ*, UCL.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
** Text of the Convention
** "A Simplified Guide to the Basel Convention"
* Text of the regulation no.1013/2006 of the European Union on shipments of waste
* Flow of Waste among Basel Parties
* Introductory note to the Basel Convention by Dr. Katharina Kummer Peiry, Executive Secretary of the Basel Convention, UNEP on the website of the UN Audiovisual Library of International Law
* Basel Convention, Treaty available in ECOLEX-the gateway to environmental law (English)

## ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 
* ಬಾಸೆಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್
* ಆಫ್ರಿಕಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲಿ ಸೌಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಅಕಾ ಬಾಸೆಲ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ರೀಜನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾ
* ಗ್ರೀನ್‌ಪೀಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಾಸೆಲ್ ಸಮಾವೇಶದ ಪುಟ
* ಬಾಸೆಲ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಕೋಆರ್ಡಿನೇಟಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್

ವರ್ಗ:ಮಾಲಿನ್ಯ
ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ ಕುರಿತು ಒಪ್ಪಂದಗಳು
ಸೋಹನ್ ಹಲ್ವಾ

**ಸೋಹನ್ ಹಲ್ವಾ** ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುಘಲಾಯಿ ಸಿಹಿತಿನಿಸಾಗಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ ಮಿಠಾಯಿ ಅಥವಾ ಹಲ್ವಾದ ಬಗೆಯಾಗಿದೆ. ಮೊಘಲರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಘೀವಾಲಾ ಹಲ್ವಾ ಸೋಹನ್ ಹಲ್ವಾ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
thumb| ಸರೈಕಿ ಸೋಹನ್ ಹಲ್ವಾ
ಇದನ್ನು ನೀರು, ಸಕ್ಕರೆ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ಹಿಟ್ಟಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಕುದಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಸರಿಯನ್ನು ಸುವಾಸನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಣಲೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯಲು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾದಾಮಿ, ಪಿಸ್ತಾ ಮತ್ತು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಹಲ್ವಾ ತಿನಿಸುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇದು ಘನವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಪ್ರತಿರೂಪಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

## ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ 
ಸೋಹನ್ ಹಲ್ವಾವನ್ನು ದಶಕಗಳಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಿಠಾಯಿಗಾರರು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಿದುರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಮೆಲೈಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5-6 ಮಿಮೀ ದಪ್ಪದ ದುಂಡು ಬಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಚೌಕವಾದ ತುತ್ತು ಗಾತ್ರದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದ ತವರದ ಉರುಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಪೊಟ್ಟಣಗಳು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಶತಾವರಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಭೇದ)

right|thumb|ಹೂವುಗಳ ನಿಕಟ ದರ್ಶನ
**ಶತಾವರಿ** ಲಿಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸರ್ವಋತು ಗಿಡ. *ಆಸ್ಪರೇಗಸ್ ರೆಸಿಮೋಸಸ್* ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯ ನಾಮ. *ಶತಮೂಲಿ*, *ಮುಕ್ಕುಲ*, *ಹಲವು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ* ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪರೇಗಸ್ ರೆಸಿಮೋಸಿಸ್, ಆಸ್ಪರೇಗಸ್ ಅಡೆಸ್ಕಾಡರ್ಸ್, ಆಸ್ಪರೇಗಸ್ ಪೆಸಿನೇಟಿಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.

ಶತಾವರೀ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಕೊಳವೆ ಆಕಾರವಿದೆ. ಬಣ್ಣ ಬೂದು. ಬೇರುಗಳ ಉದ್ದ 15-45 ಸೆಂಮೀ.
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ "ಹಲವು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಬೇರು" ಹಾಗೂ ಆಷಾಢಿ ಬೇರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಬೇರು, ಎಲೆ, ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪರ್‌ಜಿನ್, ಆಲ್ಬ್ಯುಮಿನ್, ಲೋಳೆಸರ, ಸೆಲ್ಯೂಲೋಸ್‌ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಬೇರುಪುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕರೀನ್ ಇದೆ. ಗಿಡದಲ್ಲಿ ರಾಳಸಕ್ಕರೆ, ಗೋಂದು, ಆಲ್ಬ್ಯುಮಿನ್, ಕ್ಲೋರೈಡ್, ಅಸಿಟೇಟ್, ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ಗಳು, ಪೊಟಾಸಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಟೆರೋಸಿನ್ ಇವೆ. ಸಸ್ಯಗಳ ಎಲೆ, ತೊಗಟೆ, ಹೂ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಆವಿಶೀಲ ತೈಲವೂ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಸಾರತೈಲವೂ ಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಈ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಶತಾವರಿನ್ ಎಂಬ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವುಳ್ಳ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೀರವರ್ಧಕ, ಉಪಶಮನಕಾರಿ, ತಂಪುಕಾರಿ, ಸುಖರೇಚಕಕಾರಿ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಬೇರು ಪುಡಿಯನ್ನು ಕಷಾಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಲೇಹ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Picture of *A. racemosus* flowers from "Flowers of India" website

ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಮಯದ ಗೊಂಬೆ

#REDIRECT ಸಮಯದ ಗೊಂಬೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
* ಸಮಯದ ಗೊಂಬೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಸ್ವರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ

**ಸ್ವರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ** ಭಾರತೀಯ ನಟ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತುಳು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಕಂಠದಾನ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
## ವೆಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಸ್ವರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦, ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ **ಅಶ್ವಿನ್ ಶೆಟ್ಟಿ**ಯಾಗಿ ತಂದೆ ಅಶೋಕ.ಬಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ತಾಯಿ ಪ್ರಮಿಳಾ.ಶೆಟ್ಟಿ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ೨೦೧೮,ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧ ರಂದು ಆಶನಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.
## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಶಾಲೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಆರ್.ವಿ.ಜಿ  ಜನರಲ್ ಮಿಷಿನಿಸ್ಟ್ ಗ್ರೂಪ್ ಹೊಸುರು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್  ಅನ್ನು ಅಧಿಯಮಾನ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಹೊಸುರು( ತಮಿಳುನಾಡು) ಮುಗಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನಟನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಇವರು ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಟರ್.ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಮನರಂಜನಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಮರಳಿದರು.
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಸ್ವರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಮಾಮಿ ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕೆ ಎಂಬ ತುಳು ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಸ್ವರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ೮೫೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಂಗ ಪದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ರಾಜ್ ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ೫ ಲೆಟರ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡೈಜಿ ವರ್ಲ್ಡ ವತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ ವತಿಯಿಂದ ರಗಡ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ರಂಗದರಸೆ ಮತ್ತು ಕಲಾರತ್ನ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ
## ಧಾರಾವಾಹಿ
## ನಾಟಕ
## ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ
ಸ್ವರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೀರಬಲ್, ಬದ್ಮಾಷ್, ಹವಳ, ಅಭಿಸಾರಿಕೆ, ಪಂಚತಂತ್ರ, ಗುಬ್ಬಿ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ, ಅಯೋಗ್ಯ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮಿರಡಿ

**ಮಿರಡಿ** ಫ್ಲಕೂರ್ಶಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ. ಗೊರಜಿ, ಹಣ್ಣುಸಂಪಿಗೆ, ಉಬ್ಬು, ಹತ್ತರಿ ಮುಳ್ಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಇದು ಅವುಗಳಂತೆಯೇ ಖಾದ್ಯಯೋಗ್ಯ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಹಣ್ಣು ಅವುಗಳ ಹಣ್ಣಿನಷ್ಟು ರುಚಿಕರವಲ್ಲ. ಫ್ಲಕೂರ್ಶಿಯ ಸೆಪಿಯೇರಿಯ ಇದರ ಸಸ್ಯವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಕುಮಾಂವ್, ಬಂಗಾಲ, ಬಿಹಾರ, ಒರಿಸ್ಸ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಒಣಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯದ ವಿವರಣೆ 
ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯದ ದೃಢಕಾಯದ ಪೊದೆ. ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಚೂಪಾದ ಬಿರುಸಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳುಂಟು. ಮುಳ್ಳುಗಳು ಕೂಡ ಮಾರ್ಪಾಟುಗೊಂಡ ರೆಂಬೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳೂ ಹೂಗಳೂ ಗೊಂಚಲು ಗೊಂಚಲಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುವು. ಹಣ್ಣುಗಳು ಗುಂಡಗೆ ಬಟಾಣಿಕಾಳಿನ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿವೆ. ಇವು ಮಾಗಿದಾಗ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುವು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಮಿರಡಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಲ್ಲದೆ, ಸೊಪ್ಪನ್ನು ದನಕರುಗಳ ಮೇವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಬೇಲಿಗಿಡವಾಗಿ ಕೂಡ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಚೌಬೀನೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದುದೂ ಒತ್ತುಕಟ್ಟಾದ ರಚನೆಯುಳ್ಳದ್ದೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣ, ತೊಲೆಗಳು, ಆಧಾರಕಂಬಗಳು, ಇದ್ದಿಲು ಮುಂತಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದೆ. ಇದರ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರೆದು ಮಿಶ್ರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಪ ಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಗಂಡಮಾಲೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* USDA Plants Profile
* Palm Beach County Cooperative Extension Service, Florida

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಾಕಿನಾಡಾ ಕಾಜಾ

**ಕಾಕಿನಾಡಾ ಕಾಜಾ** 1891 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಕಿನಾಡಾ ನಗರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಸಿಹಿ ತಿನಿಸಾಗಿದೆ. ಇದು ಖಾಜಾ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ತಿನಿಸಿನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಚ್ಚಿದ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಕೊಳವೆನ್ನು **ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಗೊಟ್ಟಂ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು **ಗೊಟ್ಟಂ ಕಾಜಾ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಪಾಕವಿಧಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿಹಿತಿನಿಸಾಗಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 2018 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (ಜಿಐ) ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

## ಪದಾರ್ಥಗಳು 
ಮೈದಾ, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳು ಕಾಜಾದ ಮುಖ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿವೆ.

## ತಯಾರಿ 
ಮೊದಲಿಗೆ, ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು, ಖೋವಾ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಗರಿಗರಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪಾಕವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಗರಿಗರಿಯಾದ ಪೇಸ್ಟ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಬಗೆಗಳು 
ಕಾಜಾಗಳ ಎರಡು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಧಗಳೆಂದರೆ *ಮಡತ ಕಾಜಾ* ಮತ್ತು *ಗೊಟ್ಟಂ ಕಾಜಾ*. ಮಡತ ಕಾಜಾಗಳನ್ನು ಪೇಸ್ಟ್ರಿಯ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಗೊಟ್ಟಮ್ ಕಾಜಾಗಳನ್ನು ಪೇಸ್ಟ್ರಿಯ ಉರುಳೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೊಟ್ಟಮ್ ಕಾಜಾಗಳು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಣಗಿದ್ದು ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಸಭರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು  ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಕೂಡಲೇ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮಡತ ಕಾಜಾಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಒಂದೇ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇರಿಸಿದರೆ ಬಹುತೇಕ ಒಣಗುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಮಿರ್ಜಾ ಮುಳ್ಳು

**ಮಿರ್ಜಾ ಮುಳ್ಳು** ಅಮರ‍್ಯಾಂತೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಳೆಗಿಡ (ಖಾಕಿವೀಡ್). *ಮುಳ್ಳು ಹೊನಗೊನ್ನೆ ಸೊಪ್ಪು* ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. *ಆಲ್ಟರ್‌ನ್ಯಾಂತೆರ ಪಂಜೆನ್ಸ್* ಇದರ ಸಸ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನಿಕ ಸಸ್ಯವಲ್ಲ. ಉಷ್ಣವಲಯ ಅಮೆರಿಕ ಇದರ ತವರು ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಈ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಪಾಳು ನೆಲಗಳಲ್ಲಿ, ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆಹಿತ್ತಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

## ಬೆಳವಣಿಗೆ 
ಇದೊಂದು ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ರೆಂಬೆಗಳು ಸುಮಾರು 0.70ಮೀ ಉದ್ದ ಇರುವುವು. ಗೆಣ್ಣುಗಳ ಬಳಿ ಬೇರೊಡೆಯುತ್ತ ಬಲುಬೇಗ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಎಂಥ ಮಣ್ಣಾದರೂ ಸರಿಯೆ. ನೀರಿನ ಬರ ಇದ್ದರೂ ಅಥವಾ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಇದರ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗದು. ಬೇರು ಸಮೂಹ ಹೆಚ್ಚು ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

## ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ 
ಕಾಂಡ ಉರುಳೆಯಂತಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೃದು ರೋಮಗಳುಂಟು. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ ರೀತಿಯವು. ಅಭಿಮುಖ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅನನುಪರ್ಣಿ ಮಾದರಿಯವು. ಹೂಗಳು ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದವು; ಎಲೆಗಳ ಕಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಅಸೀಮಾಕ್ಷಿ ರೀತಿಯ ಸ್ಪೈಕ್ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುವುವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೂವಿನಲ್ಲಿ 5 ಪೇರಿಯಾಂತ್ ಹಾಲೆಗಳೂ 5 ಪುಂಕೇಸರಗಳೂ ಒಂಟಿ ಕಾರ್ಪೆಲಿನ ಅಂಡಾಶಯವೂ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೆರಿಯಾಂತ್ ಹಾಲೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲೂ ಚೂಪಾದ ಮುಳ್ಳಿದೆ. ಕಾಯಿ ರೂಪುಗೊಂಡಾಗಲೂ ಈ ಹಾಲೆಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದು ಫಲ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಪ್ಪಟೆ ಅಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಗಾಡಿಗಳ ರಬ್ಬರ್ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಬೀಜ ದೂರದೂರ ಪ್ರಸರಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.

## ಕಳೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆ 
ಕಳೆಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮಿರ್ಜಾಮುಳ್ಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉಪಾಯವೆಂದರೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಸಮೂಲವಾಗಿ ಕಿತ್ತೆಸೆದು, ಬೀಜಗಳು ಪಸರಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದೂರದರ್ಶನ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ)

**ದೂರದರ್ಶನ** ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಲೇಖನಗಳು:

* ದೂರದರ್ಶನ - ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಉಪಕರಣ.
* ದೂರದರ್ಶನ ನ್ಯಾಷನಲ್ - ಸರಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ
* ಬೆಂಗಳೂರು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ
* ದೂರದರ್ಶನ (ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ ಜಾಲ)
ಸೋಮೆಮರ

**ಸೋಮೆಮರ** ಮೀಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ *ಸೊಯಿಮಿಡಾ ಫೆಬ್ರಿಪ್ಯೂಗ* ಪ್ರಭೇದದ ನೇರ ಕಾಂಡದ ಮರ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ 
ಎಲೆ 3 ರಿಂದ 6 ಉಪಪರ್ಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯದು. ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜಂಬೆ ಮತ್ತು ಕರಲು ಮಣ್ಣಿನ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶುಷ್ಕತೆಯಿರುವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮರ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು. ಶುಷ್ಕತೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಯ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಕ್ಕಷ್ಟು ತಡೆಯಬಲ್ಲದು. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದು, ಬೇರು ಸಸಿಗಳೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ತೊಗಟೆಯಿಂದ ಅಂಟೂ ಕೆಂಪುನಾರೂ ಒದಗುವುವು. ತೊಗಟೆ ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡಲೂ ಔಷಧಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಚೌಬೀನೆ ಮನೆಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ, ಅಂದವಾದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ, ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ, ಒನಕೆ ತಯಾರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಒದಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಯಕ್ಕ

**ಯಕ್ಕ** ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣದೊರೆಯುವ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಸ್ಯಜಾತಿ. ಲಿಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 49 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು 24 ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ *ಯಕ್ಕ ಅಲಾಯ್‌ಫೋಲಿಯ* (ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಬಾಯನೆಟ್-ಆಲವೀ ಯಕ್ಕ), *ಯ. ಫಿಲಿಮೆಂಟೋಸ* (ಆಡಮ್ಸ ನೀಡಲ್-ಕರಡಿ ಹುಲ್ಲು-ರೇಷ್ಮೆ ಹುಲ್ಲು), *ಯ. ಗ್ಲೋರಿಯೋಸ*, *ಯ. ಬ್ರೆವಿಪೋಲಿಯ* (ಜೋಷುವ ಟ್ರೀ), *ಯ. ಶಿಡಿಗೆರ* (ಮೊಹೇವ್ ಯುಕ್ಕ) ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮರುಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡದಿರುವ ಪಾಳುನೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಕಾಡುಗಿಡಗಳಾದರೂ ಸುಂದರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವನ್ನು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದುಂಟು.

## ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ 
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನೋಡಲು ಕತ್ತಾಳೆ ಗಿಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ನೆಲದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕಾಂಡವೇ ಕಾಣುವಂತಿದ್ದು ನೆಲಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3-15 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾಂಡವಿದ್ದು ಅದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಪಾಗಿ ಎಲೆಗಳು ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬಗೆಯಲ್ಲೂ ಎಲೆಗಳು ಚೂಪು ತುದಿಯ ಕತ್ತಿಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿವೆ.

### ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ರಿಯೆ 
ಯಕ್ಕ ಗಿಡದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ರಿಯೆ ಕೊಂಚ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾದ್ದು ಇದು ಯಕ್ಕ ಅಥವಾ ಪ್ರೋನೋಬ ಪತಂಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಬಗೆಯ ಪತಂಗಗಳುಂಟು. ಯಕ್ಕದ ಹೂಗಳು ರಾತ್ರಿವೇಳೆ ಮಾತ್ರ ಅರಳುವುವು; ಹೀಗೆ ಅರಳಿದಾಗ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸುವಾಸನೆ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ಹೆಣ್ಣು ಪತಂಗ ಹೂವಿನ ಮಕರಂದ ಹೀರಲು ಬಂದು, ಕೇವಲ ಮಕರಂದ ಹೀರುವುದಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ವಿಶೇಷವಾದ ಉದ್ದನೆಯ ಸೂಜಿಯಂಥ ಅಂಡವಿಕ್ಷೇಪಕವನ್ನು (ಓನಿಪಾಸಿಟರ್) ಹೂವಿನ ಅಂಡಾಶಯದೊಳಗೆ ಚುಚ್ಚಿ ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ಇಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಪತಂಗದ ತಲೆ ಹೂವಿನ ಕೇಸರಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಾಗ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಪತಂಗ ಸ್ವಜಾತಿಯ ಬೇರೊಂದು ಯಕ್ಕ ಗಿಡದ ಹೂವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಇದರ ತಲೆಗೆ ಅಂಟಿರುವ ಪರಾಗ ಆ ಹೂವಿನ ಶಲಾಕಾಗ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೂವಿನ ಅಂಡಾಶಯದೊಳಕ್ಕೆ ಇರಿಸಲಾದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮರಿಗಳು ಅಂಡಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ತಿಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಪತಂಗದಿಂದ ಯಕ್ಕ ಸಸ್ಯದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದು ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುವುದು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಾದರೆ, ಪತಂಗದ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಹೂವಿನ ಅಂಡಕಗಳ ಆಹಾರ ದೊರೆತು ಅವು ಬೆಳೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರ್ಯ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಯಕ್ಕ ಸಸ್ಯದಿಂದ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಇದರ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಂದ ನಾರನ್ನು ಪಡೆಯಬಹದು. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದದ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಪೊನಿನ್ ಎಂಬ ಅಂಶವಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಸಾಬೂನಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೋಪ್‌ವೀಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:DirkvdM green on blue plant.jpg|Unknown species near Orosí, Costa Rica
ಚಿತ್ರ:Yucca-closeup.JPG|Yucca near Carlsbad Caverns National Park in New Mexico
ಚಿತ್ರ:Yucca.jpg|*Yucca harrimaniae* also known as Harriman's yucca

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Yucca species and their Common names - Fritz Hochstätter
* New Mexico Statutes and Court Rules: State Flower 
* 

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಂಗ್ಯಾ ಬಾಳ್ಯಾ(ನಾಟಕ)

ಸಂಗ್ಯಾಬಾಳ್ಯಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ರಂಗ ಕೃತಿ. ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣಾಟದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಬೈಲಾರದ ಪತ್ತಾರ ಎಂದು ಸಂಪಾದಕರಾದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರು ಆಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ.
## ಹಿನ್ನೆಲೆ
೧೯ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೈಲಹೊಂಗಲದ ಬೈಲವಾಡಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆದಿರುವ ನೈಜ ಘಟನೆಯೊಂದನ್ನು‌ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ‌ ನಾಟಕದ‌ ಕಥೆ ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದಿದೆ.‌ ಅದೇ ಕಾರಣವಾಗಿ ಈ ನಾಟಕ ಲೋಕಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಕೃಪೆಗೂ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಾಟಕದ‌ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಿರ್ಬಂಧನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು.
## ನಾಟಕದ ವಸ್ತು
ಸಂಗ್ಯಾ ಬಾಳ್ಯಾ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಮೇಳೈಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ಸಂಗ್ಯಾಬಾಳ್ಯಾ ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ನಾಟಕದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು ಎರಡನೆಯದ್ದು ಮೊದಲನೆಯದರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಫಲವಾಗಿದೆ.
## ಪಾತ್ರಗಳು
* ಸಂಗಣ್ಣ
* ಬಾಳಣ್ಣ
* ಈರಣ್ಣ - ಮುತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ
* ಗಂಗಿ - ಈರಣ್ಣನ ಹೆಂಡತಿ 
* ಪರಮ್ಮ - ಈರಣ್ಣನ ಮೇಲು ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸು ಹಾಗೂ ಸಂಗಣ್ಣನ ಸೊಸರತ್ತೆ
* ವಿರೂಪಾಕ್ಷ - ಈರಣ್ಣನ
* ಬಸವಂತ - ಈರಣ್ಣನ

## ಕಥೆ
ಸಂಗ್ಯಾ ಊರ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮಗ. ಗಂಗಾ ಸಜ್ಜನ ಮನೆತನಸ್ಥದ ಹೆಣ್ಣು. ವೀರಭದ್ರ ಊರಿನ ಗಣ್ಯ ನಾಗರಿಕ. ನಾಟಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಾಳಣ್ಣನೊಡನೆ ಪೇಟೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಸಂಗ್ಯಾ ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮರಡಿ ಬಸವಣ್ಣನ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವ ತನಕ ಗಂಗಾ ವಿನಯದಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾಳ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗುವ ಸಂಗ್ಯಾ ಅವಳನ್ನು ಮೋಹಿಸುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಗೆಳೆಯ ಬಾಳ್ಯನ ಬಳಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಗಂಡ ದೂರದೂರಿಗೆ ವ್ಯಾಪರಕ್ಕೆ ಹೋದ ಕಾರಣ ಉಂಟಾದ ಶೂನ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಮ್ಮನ ಕುಟಿಲ ಬುದ್ಧಿಯ ಫಲವಾಗಿ ಗಂಗಾ ಸಂಗ್ಯಾನಿಗೆ ವಶವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಗಂಡುಳ್ಳ ಗರತಿಯನ್ನು ಮೋಹಿಸಬಾರದೆಂದು ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಸಂಗ್ಯಾ ಅವಳನ್ನು ಕೂಡಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಗುಣವೆಂದರೆ ಧೈರ್ಯವೊಂದೇ.

ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಕೊಲೆಯೇ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿರುವುದು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳು ನಂಬಿರುವ ನೀತಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ. ಸಂಗ್ಯಾನಿಗೆ ವಶಳಾಗುವ ಮೊದಲು ಗಂಗೆ ಅವನಿಗೆ ವ್ಯಭಿಚಾರದ ಪಾಪದ ಕುರಿತು ಉಪದೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದರ ಸಮಗ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದರ ಅನುಭವವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ನಿರ್ದೇಶಕರ ನಿಲುವಾಗಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
ನೀಲಿರೆಕ್ಕೆಯ ಎಲೆಹಕ್ಕಿ

**ನೀಲಿರೆಕ್ಕೆಯ ಎಲೆಹಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಜೆರ್ಡನ್ ಲೀಫ್ ಬರ್ಡ್** (***Chloropsis jerdoni***) ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ  ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎಲೆಹಕ್ಕಿಗಳ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು,  ಭಾರತೀಯ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಪ್ರ ಪಂಚಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಥಾಮಸ್ ಸಿ. ಜೆರ್ಡನ್  ಅವರ ಗೌರವಸೂಚಕವಾಗಿದೆ.  ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನೀಲಿ-ರೆಕ್ಕೆಯ ಎಲೆಹಕ್ಕಿಯ ಉಪಜಾತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ (*C. cochinchinensis*), ಕಾರಣ  ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ, ಹಕ್ಕಿಯ ಅಂಗಾಂಗಳ ಅಳತೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ನೀಲಿ ಹಾರುವ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇವು ಮರವಾಸಿ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದ್ದು ಮರದಲ್ಲಿ ಗೂಡನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ೨ - ೩ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತವೆ.

ಗಂಡು,  ಹಸಿರು-ದೇಹ,  ಹಳದಿ ಛಾಯೆಯ ತಲೆ, ಕಪ್ಪು ಮುಖ ಮತ್ತು ಗಂಟಲನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ಗಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಮೀಸೆಯಂತಹ ರೇಖೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯು ಹಸಿರು ತಲೆ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಗಂಟಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  ಎಳೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹೆಣ್ಣಿನಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆಯಾದರೂ ನೀಲಿ ಗಂಟಲು  ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತರ ಎಲೆಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ, ಜೆರ್ಡಾನ್‌ನ ಎಲೆ ಹಕ್ಕಿಯ ಕರೆಯು ಹಲವಾರು ಇತರ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕರೆ ಯಾ ಕೂಗುಗಳ ಅನುಕರಣೆಯ ಸಮೃದ್ಧ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ನೀರನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಬರುವಾಗ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು       ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತವೆ.

## ಗ್ಯಾಲರಿ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
** BirdLife Species Factsheet. BirdLife International. Accessed 2008-06-25.
** Wells, D. R. (2005). Chloropsis jerdoni (Jerdon's Leafbird). P. 264 in: del Hoyo, J., A. Elliott, & D. A. Christie. eds. (2005). *Handbook of the Birds of the World.* Vol. 10. Cuckoo-shrikes to Thrushes. Lynx Edicions, Barcelona.
ನಿಸಿದ ಕಲ್ಲುಗಳು

ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಜೈನ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದಿತು. ಈ ರೀತಿ ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತದಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ನಿಸಿದಕಲ್ಲುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. 
## ಇತಿಹಾಸ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಸಿದಿಕಲ್ಲುಗಳು ಜೈನ ಬಸದಿ ಗಳ ಮುಂದೆ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳು. ಇವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡಂತಸ್ತಿನ ಇಲ್ಲವೇ ಮೂರಂತಸ್ತಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಗುರುವಿನ ಮುಂದೆ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವವನ ಚಿತ ಮುಂತಾದವು ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ನಿಸಿದಿಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ವೀರಗಲ್ಲಿನಂತೆ ಸತ್ತವರನ್ನು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಿನನ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವೂ, ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಜಿನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದೂ ಚಿತ್ತಿತವಾಗಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
## ಶಾಸನ ಆಕಾರ
ಶಾಸನಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಮಹಾವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ವೀರಶೈವ ಮತಸ್ಥಾಪಕ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ಅವರ ಜೀವಿತಕಾಲ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವುಣ ರಾಜಕೃಷ್ಣನ ಕಾಲದ ಅರ್ಜುನವಾಡ ಶಾಸನವು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬ೦ದಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಬಗೆಗೆ ಖಚಿತವಾದ ಉಲ್ಲೇಖವು ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಆಕರಗಳು ಹೇಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆಂದು ನೀವು ತಿಳಿದಿದ್ದೀರಿ. ಇಂತಹ ಆಕರಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಅಧ್ಯಯನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೇ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ತಿಳಿವು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗುವುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲ : ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಕಾ ಕರ್ನಾಟಕ

ವರ್ಗ:ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ದಿ ವೈರಲ್ ಫೀವರ್

**ದಿ ವೈರಲ್ ಫೀವರ್**, ಒಂದು ಯುಟ್ಯೂಬ್ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದ್ದು **ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ** ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವೆಬ್ ಸಿರೀಜ಼್ (ಜಾಲ ಸರಣಿ) ಯನ್ನು ತ್ಂದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇದಕ್ಕಿದೆ.

ಇವರ **ದಿ ಪರ್ಮ್ನೆಂಟ್ ರೂಮೆಟ್ಸ್**, **ಟಿ.ವಿ.ಎಫ಼್ ಪಿಚ್ಚರ್ಸ್**, **ಕೋಟಾ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ** ಮುಂತಾದ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ.

೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಅರುನಬ್ ಕುಮಾರ್ ಎನ್ನುವವರು ಇದನ್ನು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವೀಡಿಯೊಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮನರಂಜನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಿ ವೈರಲ್ ಫಿವರ್ ಆರಂಭಿಕ ಆಗಮನವಾಗಿದೆ.

ಇವರ ಅನೇಕ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾ‌‍‍ಶಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವೆಚ್ಚ ಲೆಕ್ಕಿಗರ ಸಂಸ್ಥೆ

thumb
**ದಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ** ( **ICMAI** ),(***ಭಾರತೀಯ ವೆಚ್ಚ ಲೆಕ್ಕಿಗರ ಸಂಸ್ಥೆ)*** ಇದನ್ನು **ದಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಾಸ್ಟ್ & ವರ್ಕ್ಸ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ** ( **ICWAI** ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವೃತ್ತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಇದು ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
***ಭಾರತೀಯ ವೆಚ್ಚ ಲೆಕ್ಕಿಗರ ಸಂಸ್ಥೆ** ಯನ್ನು* ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1913 ರ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯಿದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ 14 ಜೂನ್ 1944 ರಂದು ನೋಂದಾಯಿತ ಸೀಮಿತ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು "ದಿ ಕಾಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್" (ಆಕ್ಟ್ ನಂ.23 ಆಫ್ 1959),  ವಿಶೇಷ ಕಾಯಿದೆ, 28 ಮೇ 1959 ರಂದು ICMAI ಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈಗ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೮೫೦೦೦ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಎಡ್ಮೇ ಮ್ಯಾರಿಯಾಟ್

thumb|ಎಡ್ಮೇ ಮ್ಯಾರಿಯಾಟ್
**ಎಡ್ಮೇ ಮ್ಯಾರಿಯಾಟ್** (1620-84) ಒಬ್ಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರವರ್ತಕರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬ.

## ಜೀವನ, ಕೊಡುಗೆಗಳು 
ಬರ್ಗಂಡಿಯ ಡೈಜೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನನ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದ ಈತ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೇಂಟ್ - ಮಾರ್ಟಿನ್ - ಸೂ - ಬೌನ್ ನ ಮಠಾಧಿಪತಿ ಆಗಿದ್ದ. ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1966 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಥಮ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ ಈತನೂ ಒಬ್ಬ. ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅವಲೋಕನ ಮತ್ತು ಸಂಶಯಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದವ. ಅನಿಲಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಬಾಯ್ಲ್ (1627-91) ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ನಿಯಮವನ್ನು ಮ್ಯಾರಿಯಾಟ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಮ್ಯಾರಿಯಾಟ್ ನಿಯಮ ಎಂದೇ ಹೆಸರಿತ್ತು. ತರಲಗಳ ಚಲನೆ, ವಸ್ತುಗಳ ಬೀಳುವಿಕೆ, ಬಂದೂಕದ ಹಿನ್ನೆಗೆತ, ಬಣ್ಣದ ಸ್ವಭಾವ, ತುತ್ತೂರಿಯ ಸ್ವರ, ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ, ನೀರಿನ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಭೌತವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಮ್ಯಾರಿಯಾಟ್ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಇವೆಲ್ಲ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಎಂಬ ಅರ್ಥಬರುವ ಹೆಸರಿನ ಗ್ರಂಥದ (1733) ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ಭೌತವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕುರಿತ ಇವನ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯ ಮೂರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (1676-79) ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಇವನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ಮತ್ತು ಭೌತದ್ರವ್ಯಗಳ ಆಘಾತಗಳು ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧ ಮ್ಯಾರಿಯಾಟ್‌ನ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥಬರುವ ಹೆಸರಿನ ಗ್ರಂಥದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಇದರ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಬಂಧ ಅನಿಲಗಳ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಈತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಬಾಯ್ಲ್ ನಿಯಮದ ನಿರೂಪಣೆ ಇದೆ.

## ನಿಧನ 
ಮ್ಯಾರಿಯಾಟ್ 1684 ಮೇ 12 ರಂದು 64 ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವೆಲ್ವೆಟ್ ಗಿಡ

**ವೆಲ್ವೆಟ್ ಗಿಡ** ಅಮರಾಂತೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ *ಸಿಲೋಸಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟೆಟಾ* ಎಂಬ ಸಸ್ಯ. ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆಯ ಕೈತೋಟ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ *ಮಯೂರಶಿಖ* ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1500 ಮೀ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ 
ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಕಾರಗಳ, ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪಗಳ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಿರುವುವು. ಒಂದೊಂದು ಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಂಖ್ಯ ಹೂಗಳುಂಟು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1-2 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗೆಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಎಲೆ ಇದೆ. ಕಾಂಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಗೊಂಚಲಿದೆ. ಹೂ ದಳಗಳು ಒಂದು ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಕೇಸರಗಳು 5 ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯ ಸುತ್ತಿನ ಬಂಜೆ ಕೇಸರಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಟ್ಟಲಿನಂತಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂಡಾಶಯ 2 ಶಲಾಕಾಶಯಗಳಿಂದಾಗಿರುವುದು. ಹೂಗಳು ಫಲಿತಗೊಂಡ ಅನಂತರ ಯುಟ್ರಿಕಲ್ (ಹಣ್ಣು) ಬಿಡುತ್ತವೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಈ ಗಿಡದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ರಬ್ಬರಿನಂಥ ನಾರುಗಳಿಂದ ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೂತ್ರರೋಗ ಮತ್ತು ಕಫಶಾಮಕವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:CelosiaCristataYellowToreador.jpg|Yellow *Celosia argentea* var. *cristata*
ಚಿತ್ರ:Célosia_cristata_plante_rose-rouge.JPG|Pink *Celosia argentea* var. *cristata*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬರ್ಟನ್ ರಿಕ್ಟರ್

thumb|ಬರ್ಟನ್ ರಿಕ್ಟರ್
**ಬರ್ಟನ್ ರಿಕ್ಟರ್** (ಮಾರ್ಚ್ 22, 1931 - ಜುಲೈ 18, 2018) ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಹೊಸ ಬಗೆಯ, ಭಾರ ಮೂಲಕಣವೊಂದರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ (1976) ಪಡೆದವ.

## ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ 1931ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. 1948ರಲ್ಲಿ ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟಿಕ್ನಾಲಜಿ (ಎಂಐಟಿ) ಸೇರಿ ಬ್ಯಾಚಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿ (1952) ಮತ್ತು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್ ಪದವಿ (1956) ಪಡೆದ. ಎಂಐಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮುಂದೆ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನವೇ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗದಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್ ಎಂಬಾತನ ಸಲಹೆ ಮೇರೆಗೆ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನೇ ಕೈಗೊಂಡ.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಮೂಲಕಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಆಸಕ್ತಿ ಮುಂದೆ ಇವನನ್ನು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧಿಕ-ಶಕ್ತಿ ಭೌತಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್-ದಾಸ್ತಾನು ಉಂಗುರಗಳ ಮೊದಲ ಜೋಡಿಯ ರಿಂಗ್ (ಫಸ್ಟ್ ಪೇರ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್-ಸ್ಟೋರೇಜ್ ರಿಂಗ್ಸ್) ಯಂತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯನಾದ. ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡೈನಮಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಿಂಧುತ್ವ ಅಧ್ಯಯಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ತೀವ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಯುತ ಕಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 1960ರಲ್ಲಿ ಈತ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫರ್ಡ್ ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಆಕ್ಸಿಲರೇಟಿಂಗ್ ರಿಂಗ್ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಆಲೇಖಿಸಿದ. ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧಿಕಶಕ್ತಿಯ ಕಣಗಳ ಡಿಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದಕ್ಕಿತ್ತು. ಈತ ಮತ್ತು ಇವನ ಸಹಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಈ ಯಂತ್ರ ಬಳಸಿ 1974ರ ನವೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಭಾರ ಮೂಲಕಣವೊಂದನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಪ್ಸೈ (ψ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ಸೈ ಎಂಬುದು ಅಜ್ಞಾತ ಕಣವೊಂದನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುವ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಅಕ್ಷರ. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕುರಿತು 35 ಮಂದಿ ಬರೆದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಫಿಜಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ ಲೆಟರ್ಸ್ ಎಂಬ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ನೂತನ ಶೋಧವೊಂದು ಉಪಪರಮಾಣವಿಕ ಕಣ. ಇದಕ್ಕೆ *ಹೇಡ್ರಾನ್* ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಅರ್ಧಾಯು ಅದರ ವೀಕ್ಷಿತ ರಾಶಿಗಿಂತಲೂ 1000 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. ಇದು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬಗೆಯ ಕ್ವಾರ್ಕಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಇದರ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಇವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು (ಚಾರ್ಮ್) ಕುರಿತು ಷೆಲ್ಡನ್ ಗ್ಲಾಷೋ ಎಂಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಸರಿಸುಮಾರು ಪ್ಸೈ ಮೂಲಕಣದ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಲಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡಿನ ಬ್ರೂಕ್‌ಹೇವನ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟಿಂಗ್ (1936) ಎಂಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬೇರೊಂದು ಪ್ರಯೋಗಮಾಡಿ, ಇದೇ ಕಣದ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ್ದ. ಈತ ಮತ್ತು ಟಿಂಗ್ ಇಬ್ಬರೂ ಕಲೆತು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದಾಗ ಇತರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಒದಗಿತು. ಟಿಂಗ್ ಹೊಸ ಕಣಕ್ಕೆ J ಕಣ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಇದೇ ತೆರನ ಇನ್ನಿತರ ಕಣಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿ, ಕಣಗಳ ಒಂದು ಕುಟುಂಬವೇ ಒದಗಿಬಂದಂತಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ದ್ರವ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಲಭಿಸಿತು. ಈ ಕಾರಣ ಈತ ಮತ್ತು ಟಿಂಗ್ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ಸಮವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಯಿತು (1976).

ಈತ 1967ರಿಂದಲೂ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. 1984ರಲ್ಲಿ ಈತ ಲೀನಿಯರ್ ಆ್ಯಕ್ಸೆಲರೇಟರ್ ಸೆಂಟರಿನ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅವಿರತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಉತ್ಸಾಹಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಈತ. 2018 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಟನ್ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*  including the Nobel Lecture, December 11, 1976 *From the Psi to Charm – The Experiments of 1975 and 1976*
* The Nobel Prize in Physics 1976
* Richter Burton, Nobel Luminaries Project, The Museum of the Jewish People at Beit Hatfutsot
* SLAC Flickr album
* Historical photos of Burton Richter

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್

**ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್** ಪರ್ಯಾಯಕ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಆವಿಷ್ಟಕಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾರ್ಧವಾಗಿ ಬಾಗಿಸಿ ವರ್ತುಳೀಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸುವ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು, ಅಲ್ಲದೆ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
center|thumb|600x600px|ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್‍ನ ರೇಖಾಕೃತಿ. ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ಧ್ರುವೀಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಏಕರೀತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅವುಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸುವ ವಿದ್ಯುದ್ಧ್ರುವಗಳಷ್ಟು ("ಡೀಸ್") ಅಗಲವಾಗಿರಬೇಕು.
ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿತವಾದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ನಿಯಮವನ್ನು ಹೇರಿದಾಗ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬೀಟಾಟ್ರಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. “ಡೀಸ್” (D - ಆಕಾರದ ವಿದ್ಯುದ್ಧ್ರುವ) ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಆವಿಷ್ಟಕಣಗಳ ಗತಿ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಕಣಗಳು ವೃತ್ತಾರ್ಧವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಅನಂತರ ತೆರಪಿನಾದ್ಯಂತ ಹಿಮ್ಮೊಗವಾಗಿ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ) ವಿಪರ್ಯಯಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಆಗ ಕಣಗಳು ಉಚ್ಚಜವದೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ವೃತ್ತಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಲಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಮರುಕಳಿಸಿದಾಗ ಉಚ್ಚಜವದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಗಮದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಹೊರಬರುವುವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* The 88-Inch Cyclotron at Lawrence Berkeley National Laboratory
* PSI Proton Accelerator – the highest beam current cyclotron in the world.
* RIKEN Nishina Center for Accelerator-based Science  – Home of the highest energy cyclotron in the world
* Rutgers Cyclotron – Students at Rutgers University built a  1&nbsp;MeV cyclotron as an undergraduate project, which is now used for a senior-level undergraduate and a graduate lab course.
* TRIUMF  – the largest single-magnet cyclotron in the world.

ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮೈಕೆಲ್ ಪೋಲನ್

**ಮೈಕೆಲ್ ಕೆವಿನ್ ಪೊಲನ್** ಜನನ ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 1955)    ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕಾದ ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ ಪತ್ರಕರ್ತರು. ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ . ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಪದವಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಶಾಲೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ಪರಿಸರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಮತ್ತು  ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು 2020 ರಲ್ಲಿ ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಸೈಡಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.    ಪೋಲನ್ ಅವರು ಆಹಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಿ ಬಾಟನಿ ಆಫ್ ಡಿಸೈರ್ ಮತ್ತು ದಿ ಓಮ್ನಿವೋರ್ಸ್ ಡೈಲೆಮಾ .

## ಜೀವನ 
ಪೋಲನ್ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯಹೂದಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
 ಅವರು ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರರಾದ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪೊಲನ್ ಮತ್ತು ಅಂಕಣಕಾರ ಕಾರ್ಕಿ ಪೋಲನ್ ಅವರ ಮಗ 

ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನ ಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ 1975 ರ ವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಪೊಲನ್ 1977 ರಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಪದವಿ ಮತ್ತು 1981 ರಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂಎ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೫೫ ಜನನ
ಮುಳ್ಳುರಾಮಫಲ

**ಮುಳ್ಳುರಾಮಫಲ** ಅನೋನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಫಲವೃಕ್ಷ (ಸೌರ್‌ಸಾಪ್). *ಅನೋನ ಮ್ಯೂರಿಕೇಟ* ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ರಾಮಫಲ, ಸೀತಾಫಲಗಳ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ.

## ವ್ಯಾಪ್ತಿ 
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮರ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಸಾಮ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿದೆ.

## ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ 
ಸುಮಾರು 6 ಮೀಟರಿಗಿಂತ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ನಿತ್ಯ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣ ಮರ ಇದು.

ಇದರ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಒಳಗೆ ನಾರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಿರುಳು ರಸಭರಿತವಾಗಿಯೂ ವಾಸನಾಭರಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ತೆರನ ಹುಳಿ ರುಚಿಯುಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ತಿರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲದ ಅಂಶ. ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಜಾವಾದಲ್ಲಿ ಎಳೆಯ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇದರ ಬೀಜದ ಬಳಕೆಯುಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ ಗುಣಗಳೂ ಉಂಟು. ಇದರ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುವಾಸನೆಭರಿತ ತೈಲವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
೨೦೨೩ ಬಾಲಸೋರ್ ರೈಲು ಅಪಘಾತ

ಗೂಡ್ಸ್ ರೈಲು, 12841 ಕೋರಮಂಡಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು 12864 ಬೆಂಗಳೂರು-ಹೌರಾ ಎಸ್‌ಎಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂರು ರೈಲುಗಳು 2 ಜೂನ್ 2023 ರಂದು ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದವು.   ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 280 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 900 ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.    ಈ ಅಪಘಾತವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ನೋರಾ ಫತೇಹ್

ನೋರಾ ಫತೇಹಿ* (ಟೊರೊಂಟೊ, ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 1992) ಕೆನಡಾದ ನಟಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ, ನರ್ತಕಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಮೊರೊಕನ್ ಮೂಲದ ಗಾಯಕಿ,ಅವಳು [[ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಭಾರತ] ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ]. ಅವ ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ರೋರ್: ದಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಟೈಗರ್  *(Roar: Tigers of the Sundarbans) ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ.* ಅವಳು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು: *ಟೆಂಪರ್*, *ಬಾಹುಬಲಿ*: *ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್* ಮತ್ತು *ಕಿಕ್ 2, * ಅವರು ಮಲಬಾರ್, *ಡಬಲ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್* ಮತ್ತು *ಕಾಯಂಕುಲಂ ಕೊಚುನ್ನಿ* ಎಂಬ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2015 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ದೂರದರ್ಶನ *ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ* *ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ 9* ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು 84 ನೇ ದಿನದಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡರು. 2016 ರಲ್ಲಿ, ಅವಳು ದೂರದರ್ಶನ ನೃತ್ಯ *ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾ*ನ *ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ* ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು. ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ'' ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು "ದಿಲ್ಬರ್" ಹಾಡಿನ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು  ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ YouTube ನಲ್ಲಿ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಹಿಂದಿ ಹಾಡಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಎಚ್. ಜಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ

**ಎಚ್. ಜಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ** (1918-) ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಭಾರತದ ಆಕಾಶವಿಜ್ಞಾನಿ. ಎಚ್. ಜಿ. ಎಸ್. ಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರು. ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ ಗೋವಿಂದ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ ಎಂಬುದು ಇವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು.

## ಜೀವನ 
ಇವರು 1918 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯೆಟ್ ತನಕ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ, ಬಳಿಕ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬಿ.ಇ. (ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್) ಪದವೀಧರರಾದರು (1940). ಮುಂಬಯಿಯ ಭಾಭಾ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ ಯೋಜನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಪಾಸಣೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ (ಟೆಸ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್) ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿಯವರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರುವ (1963) ಮೊದಲು ಹಿಂದುಸ್ಥಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಡ್ನೆನ್ಸ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಇವರು *ಯುದ್ಧಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು* ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಕುರಿತ ಪ್ರೌಢ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು (1950).

ಇವರು ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ತುಂಬಾ ಸಮಭಾಜಕೀಯ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದ (ತುಂಬಾ ಈಕ್ವೆಟೋರಿಯಲ್ ರಾಕೆಟ್ ಲಾಂಚಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್) ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾದಲ್ಲಿನ ಆಕಾಶವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರದ (ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಸೆಂಟರ್) ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣಾ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು (ರಾಕೆಟ್ ಲಾಂಚಿಂಗ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ) ತುಂಬಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಬ್ರಿಟನ್, ಜಪಾನ್ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಡನೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಇವರದಾಗಿತ್ತು. ತುಂಬಾದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕವನ್ನೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನೂ (ಸ್ಯಾಟೆಲೈಟ್ ಲಾಂಚಿಂಗ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ ಠಾಣ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ರಾಕೆಟ್ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೂಡ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 1972ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಎರವಲು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಕಾಶಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಗಳಿಕೆಗಳು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ, ತತ್ರಾಪಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಒದಗುವಂತೆಯೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಶಾಂತಿಯುತ ಉಪಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಏರ್ಪಡುವಂತೆಯೂ ಆಕಾಶಾನ್ವಯಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಮೂರ್ತಿಯವರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇವರಿಗೆ 1969ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಇವರು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ನಿನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು (1971-72).

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನೋರಾ ಫತೇಹಿ

**ನೋರಾ ಫತೇಹಿ** (ಜನನ 6 ಫೆಬ್ರವರಿ 1992) ಕೆನಡಾದ ನಟಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ, ನರ್ತಕಿ, ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ *ರೋರ್: ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ* ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು *ಟೆಂಪರ್*, *ಬಾಹುಬಲಿ: ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್* ಮತ್ತು *ಕಿಕ್ 2* ನಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಐಟಂ ಹಾಡುಗಳಿಗಾಗಿ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎರಡು ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ *ಡಬಲ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್* ಮತ್ತು *ಕಾಯಂಕುಲಂ ಕೊಚುನ್ನಿಯಲ್ಲಿ* ಸಹ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2015 ರಲ್ಲಿ, ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಶೋ *ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ 9* ನಲ್ಲಿ ಫತೇಹಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು 84 ನೇ ದಿನದಂದು ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರು. 2016 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಶೋ *ಜಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾದಲ್ಲಿ* ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆಯಲ್ಲಿ* ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು " ದಿಲ್ಬರ್ " ಹಾಡಿನ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು  ಮತ್ತು ಹಾಡು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿತು, ಇದು ಮೊದಲ ಹಿಂದಿ ಹಾಡಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ. ಅವರು *ದಿಲ್ಬರ್* ಹಾಡಿನ ಅರೇಬಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಮೊರೊಕನ್ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಗುಂಪು Fnaïre ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

2019 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಹಾಡು *ಪೆಪೆಟಾವನ್ನು* ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ತಾಂಜೇನಿಯಾದ ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ ರೇವಾನಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಕತಾರ್‌ನಲ್ಲಿ 2022 ರ FIFA ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್‌ನ *ಲೈಟ್ ದಿ ಸ್ಕೈ* ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಕಲಾವಿದರು, ರೆಡ್‌ಒನ್, ಮನಲ್, ಬಾಲ್ಕೀಸ್ ಮತ್ತು ರಹ್ಮಾ ರಿಯಾಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

## ವಾಹಕ
'*ಫತೇಹಿ* ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ *ರೋರ್: ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್*ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಅದರ ನಂತರ, ಅವರು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಟೆಂಪರ್ ಡಿ* ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಅವರ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ಚೊಚ್ಚಲತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವರು *ಇಮ್ರಾನ್ ಹಶ್ಮಿ* ಮತ್ತು *ಗುರ್ಮೀತ್ ಚೌಧರಿ* ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ *Mr. ಎಕ್ಸ್* ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು *ವಿಕ್ರಮ್ ಭಟ್* ಮತ್ತು *ಮಹೇಶ್ ಭಟ್* ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ, ಫತೇಹಿ "ಬಾಹುಬಲಿ: ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್" ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. y *Kick 2*.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬಾಗಲಕೋಟೆ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ

**ಬಾಗಲಕೋಟೆ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ** (*ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ-೨೪*) ಬಾಗಲ್ಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೭ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಹುನಗುಂದ, ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಬೀಳಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿ.ಸ. ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
## ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು
ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಚಾಲುಕ್ಯ ಅರಸರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪ್ರದೇಶ. ವಿಜಯನಗರ, ಪೇಶ್ವೆ, ಹೈದರ್ ಅಲಿ, ಮರಾಠಾ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜರು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಬಾದಾಮಿ, ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲುನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಾಗಲಕೋಟೆಗೆ *ಮುಳುಗಡೆ ನಗರಿ* ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಆಲಮಟ್ಟಿ ಜಲಾಶಯದ ಕಾರಣ, ಹಳೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಹಲವು ಭಾಗಗಳು ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿವೆ. ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣ ನವನಗರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
## ಚುನಾವಣಾ ಇತಿಹಾಸ
ಬಾಗಲಕೋಟೆ ವಿ.ಸ. ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೧೬ ಬಾರಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಒಟ್ಟು ೭ ಅವಧಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (೧೯೫೭, ೧೯೬೨, ೧೯೬೭, ೧೯೭೨, ೧೯೭೮, ೨೦೧೩ ಮತ್ತು ೨೦೨೩), ೫ ಬಾರಿ ಬಿಜೆಪಿ (೧೯೮೫, ೧೯೯೯, ೨೦೦೪, ೨೦೦೮, ೨೦೧೮), ೨ ಬಾರಿ ಜನತಾದಳ(೧೯೮೯ ಮತ್ತು ೧೯೯೪) ತಲಾ ೧ ಬಾರಿ ಪಕ್ಷೇತರ (೧೯೮೩) ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಗಣಪರಿಷತ್ (೧೯೯೮) ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಅಧಿಕಾರದ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜನತಾದಳ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. 

ಮೊದಲ ಮೂರು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೧೯೫೧, ೧೯೫೭ ಹಾಗೂ ೧೯೬೨ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಬಿ ಟಿ ಮುರ್ನಾಳ್ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ರೀತಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ವೀರಣ್ಣ ಚರಂತಿಮಠ ಸಹ ಮೂರು ಬಾರಿ (ಆದ್ರೆ ಇದು ಸತತ ಗೆಲುವು ಅಲ್ಲ) ಅಂದರೆ ೨೦೦೪, ೨೦೦೮ ಮತ್ತು ೨೦೧೮ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದಾರೆ
* ಪುರುಷರು- ೧,೨೧,೭೦೬
* ಮಹಿಳೆಯರು-೧,೨೩,೪೨೧
* ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ- ೧೬

### ಜಾತಿವಾರು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಮಂತರ್ ಗೌಡ

ಡಾ. ಮಂತರ್ ಗೌಡ ಮಡಿಕೇರಿಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕ. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋಲಜಿಸ್ಟ್. 

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮಂತರ್ ಗೌಡ ಅವರು ಮೂಲತಃ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಕಲಗೂಡು ತಾಲೂಕಿನವರು. ಇವರು ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಎ ಮಂಜು ಅವರ ಪುತ್ರ. ರೇಡಿಯೋಲಜಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಂತರ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮಾಡೆಯಂಡ ನರೇಂದ್ರ (ನರೇನ್) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಮಂಡಳಿಯ ನಿವೃತ್ತ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಯಶೋದಾ ಬೋಪಣ್ಣ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ದಿವ್ಯಾ. 

## ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
2021ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಂತರ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಕೇವಲ 100 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋತಿದ್ದರು. 
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚೋಳರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ

thumb|ಚೊಕ್ಕನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ
ಚೋಳ ರಾಜವಂಶವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಚೋಳರು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನ ಆಳಿದರು. ಚೋಳರ ಹೃದಯಭಾಗವು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಫಲವತ್ತಾದ ಕಣಿವೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವರು ಇಂದಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದರು. ರಾಜರಾಜ ಚೋಳ I ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ - ಸುಮಾರು ೧೦೦೪ ಎಡಿ - ಚೋಳರು ಗಂಗರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಚೊಕ್ಕನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಮುಕ್ತಿ ನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಚೋಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ದೊಮ್ಮಲೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಚೊಕ್ಕನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಇದರ ಆರಂಭಿಕ ಶಾಸನಗಳು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಎಡಿ ಯಲ್ಲಿದೆ, ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಮೂಲತಃ ರಾಜ ರಾಜ ಚೋಳ I ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ದೇವಾಲಯದ ದೇವರು ಶಿವ, ಆದರೆ ನಂತರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೈಷ್ಣವರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಹಲಸೂರಿನ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ ನಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನಂತಹ ಇತರ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ನವೀಕರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅವರು *ರಾಜಗೋಪುರವನ್ನು* ನಿರ್ಮಿಸಿದರು  ಹಾಗು ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ನಗರತ್‌ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಕಾಳಿಕಾಂಬ ಕಮತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ನಗರದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. 

## ದೇವಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
*
*
*
ಇರ್ವಿನ್ ಶ್ರೋಡಿಂಗರ್

thumb|೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೋಡಿಂಗರ್
**ಇರ್ವಿನ್ ಶ್ರೋಡಿಂಗರ್** (1887-1961) ಆಸ್ಟ್ರಿಯದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತಕ. ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ಪುರಸ್ಕೃತ.

## ಜೀವನ 
ಈತನಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ. ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಪದ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಒಲವು. ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದಿದ. 1906-1910ರ ತನಕ ವಿಯನ್ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ (1906-10). ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1914-18) ಫಿರಂಗಿದಳ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ. ಮುಂದೆ ಸ್ಟಟ್‌ಗಾರ್ಟ್, ಬ್ರೆಸ್ಲೊ ಮತ್ತು ಜ಼ೂರಿಚ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆ. ಜೂ಼ರಿಚ್ಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ 6 ವರ್ಷಗಳು ಬಲು ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದ್ದುವು. ಅಲ್ಲಿ ಈತನ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯರಾದ ಹರ್ಮನ್ ವೈಲ್ (1885-1955) ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಡಿಬೈ (1884-1966) ಇದ್ದರು. ಈತನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ತರಂಗ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಈತ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಇಲ್ಲೇ(1926).

ಈತನಿಗೆ ನೀಲ್ಸ್ ಬೋರ್‌ನ (1885-1962) ತತ್‌ಕ್ಷಣಿಕ ರೀತಿಯ ಶಕಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಿಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಬಗೆಯ ಐಗನ್ ಮೌಲ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಪರಮಾಣು ರೋಹಿತ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಕಣಗಳೂ ತರಂಗಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಲೂಯಿ ಡಿ ಬ್ರಾಗ್ಲೀ (1892-1987) ಮಂಡಿಸಿದಾಗ ಇದನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಎರಡನೆಯ ವರ್ಗದ ಒಂದು ಅವಕಲ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಇದಕ್ಕೆ *ಶ್ರೋಡಿಂಗರ್ ಸಮೀಕರಣ* ಎಂದು ಹೆಸರು.
i\hbar\frac{\partial}{\partial t} \Psi(x,t) = \left [ - \frac{\hbar^2}{2m}\frac{\partial^2}{\partial x^2} + V(x,t)\right ] \Psi(x,t).
ಇಲ್ಲಿ \Psi(x,t) ತರಂಗ ಫಲನ (ವೇವ್ ಫಂಕ್ಷನ್), ಕಣಚಲಿಸುವ *V(r,t)* = ವಿಭವ, (h=ಪ್ಲಾಂಕ್ ಸ್ಥಿರಾಂಕ). ಈ ಸಮೀಕರಣದಿಂದ ಈತ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುವಿನ ರೋಹಿತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ. ಪರಮಾಣುಗಳ ಆಲ್ಫ ಕ್ಷಯಯನ್ನು (ಆಲ್ಫ ಡಿಕೇ) ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ಯಾಮೊ (1904-68) ವಿವರಿಸಿದ. ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈ ಸಮೀಕರಣ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಯಿತು. ಈ ಸಾಧನೆಗೆ ಈತನಿಗೆ 1933ರ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. 1927ರಲ್ಲಿ ಈತ ಪ್ಲಾಂಕ್‌ನ (1858-1947) ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಆಗ ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಗಣಿಯಾಗಿತ್ತು. 1938ರಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್ (1889-1945) ಆಸ್ಟ್ರಿಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈತ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡು ಇಟಲಿಗೆ ಹೋದ. ಮುಂದೆ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಲೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. ನಿವೃತ್ತನಾಗುವ ತನಕ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ. 1953ರಲ್ಲಿ ವಿಯನ್ನಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ. 1961 ಜನವರಿ 4ರಂದು ನಿಧನನಾದ. ಈತ ‘ವಾಟ್ ಈಸ್ ಲೈಫ್’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Erwin Schrödinger and others on Austrian banknotes 
* 
* "*biographie*" (in German) or
* "*Biography from the Austrian Central Library for Physics*" (in English)
* Encyclopædia Britannica article on Erwin Schrödinger
*  with his Nobel Lecture, 12 December 1933 *The Fundamental Idea of Wave Mechanics*
* Vallabhan, C. P. Girija, "*Indian influences on Quantum Dynamics*" [*ed.* Schrödinger's interest in Vedanta]
* Schrödinger Medal of the World Association of Theoretically Oriented Chemists (WATOC)
* *The Discovery of New Productive Forms of Atomic Theory* Nobel Banquet speech (in German)

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹ್ಯಾಮ್

**ಹ್ಯಾಮ್** ಎಂದರೆ ರೇಡಿಯೊ ಸಂಪರ್ಕ ಜ್ಞಾನವಿರುವ, ರೇಡಿಯೊ ಸ್ಟೇಷನ್ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಲೈಸನ್ಸ್ ಪಡೆದ ಹವ್ಯಾಸಿ. ಹ್ಯಾಮ್ ಹೆಸರು ಹರ್ಟ್ಸ್ (ಎಚ್) ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಗ್ರಹಾಮ್ ಬೆಲ್ (ಎ) ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೊನಿ (ಎಂ) ಇವರ ಹೆಸರುಗಳ ಪ್ರಥಮಾಕ್ಷರ ಸಂಕಲನಪದ ಎಂಬ ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುವ ಅಮೆಚೂರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಆಪರೇಟರ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದವರು ಹ್ಯಾಮ್ ಲೈಸನ್ಸ್ ಪಡೆದು ಮುಂದೆ ಪ್ರೇಷಕ (ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್), ಅಭಿಗ್ರಾಹಕ (ರಿಸೀವರ್) ಮತ್ತು ಆಂಟೆನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹವ್ಯಾಸಿ ರೇಡಿಯೊ ಸ್ಟೇಷನನ್ನು ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಈ ಸ್ಟೇಷನ್ನುಗಳಿಗೆ ಆಯಾ ದೇಶ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿಯ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಕರೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳು (ಕಾಲ್ ಸೈನ್ಸ್) ಇರುತ್ತವೆ. ಇವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಿದ ಅನಂತರ ಕಾರ್ಡು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವಕೃತ ವಿಕೋಪಗಳು ಉಂಟಾದಾಗ ಹ್ಯಾಮ್‌ಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ನಡೆದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಅನೇಕ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲೂ ಹ್ಯಾಮ್ ಹವ್ಯಾಸಿಗಳು ಪಾಲುಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಛಾಯಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Hz1sk-28012005-pic4.JPG|An operator working HF
ಚಿತ್ರ:Aadi.jpg|An operator working HF
ಚಿತ್ರ:SV8QG.jpg|ವಿಎಲ್ಎಫ್ ಸಂಜ್ಞೆಗಳ ಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡ ಹವ್ಯಾಸಿ ರೇಡಿಯೊ ಸ್ಟೇಷನ್.
ಚಿತ್ರ:Indian_amateur_students.jpg|ಹವ್ಯಾಸಿ ರೇಡಿಯೊ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Amateur radio reference guide - Technical specifications and manuals

ವರ್ಗ:ರೇಡಿಯೋ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನದಿ ರೀವ

thumb|ಅವಯಸ್ಕ
thumb|ವಯಸ್ಕ ಮತ್ತು ಅವಯಸ್ಕ
**ಭಾರತೀಯ ನದಿ ರೀವ** ಅಥವಾ **ರಿವರ್‌ ಟರ್ನ್** (***Sterna aurantia***) ಲಾರಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೀನನ್ನೇ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದ ನದಿವಾಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಕ್ಕಿ. ಇದು ಇರಾನ್ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ ವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ  ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಿಂದ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ ವರೆಗೂ ಪ್ರಸಿರಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇನೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗದ ಈ ಹಕ್ಕಿ,  ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆ-ಸರೋವರ -ನದಿಯಂತಹ ಸಿಹಿನೀರನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತವಿರುವ ಸಮುದ್ರದ ತೊರೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.

ನಿರ್ಜನ ನದಿಯ ಮರಳುದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್‌ -ಮೇ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಮರಳು ಅಥವಾ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ, ಮೂರು ಹಸುರು-ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಾಸಲು ಬಣ್ಣವಿರತುವ, ಕಂದು ಗೆರೆ ಅಥವಾ ಮಚ್ಛೆಯಿಂದಾವೃತ್ತ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತವೆ.
thumb|ನದಿ ರೀವಗಳು ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಭದ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗೂಡಿರುವುದು
ನದಿ ರೀವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಹಕ್ಕಿ.  38-43 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಭಾಗ ಗಾಢ ಬೂದುಬಣ್ಣ, ಬಿಳಿಯ ಕೆಳಭಾಗ, ಬಳಕುವ ಸೀಳು ಬಾಲ, ಉದ್ದನೆಯ ಹಾರುರೆಕ್ಕೆಯ ತುದಿಗಳು ಚೂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಳದಿ ಕೊಕ್ಕು, ಕೆಂಪು ಕಾಲು; ಸಂತಾನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಕಪ್ಪು.   ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಬೂದುಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಚುಕ್ಕೆ ಗೆರೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿ ಇದ್ದು, ಕೊಕ್ಕಿನ ತುದಿ ತೆಳು ಬೂದುಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
left|thumb| ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನ ನದಿ ರೀವ
alt=Photograph of a river tern catching a fish on the wing|thumb| ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಮೀನಿನ ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತ ನದಿ ರೀವ
ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಟದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವಯಸ್ಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ತಲೆ, ಬೂದು-ಕಂದು ಮೇಲ್ಭಾಗ, ಬೂದು ಎದೆ, ಬಿಳಿ ಕೆಳಭಾಗ, ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ತುದಿಯಿರುವ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕೊಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಇತರ *ಸ್ಟರ್ನಾ*  *(**Sterna)***  ರೀವಗಳಂತೆ, ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೆಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನು, ಕಠಿಣಚರ್ಮಿ, ಗೊದಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಜಲವಾಸಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಧುಮುಕಿ ಹಿಡಿದು ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

* *Birds of India* by Grimmett, Inskipp and Inskipp'Seabirds: An Identification Guide *by Harrison, Peter *

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆಎಸ್ ಅವರ ರಿವರ್ ಟರ್ನ್ಸ್ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ

ವರ್ಗ:Articles with 'species' microformats
ಹೈನ್ರಿಚ್ ರೂಡಾಲ್ಫ್ ಹರ್ಟ್ಝ್

thumb|ಹೈನ್ರಿಚ್ ಹರ್ಟ್ಝ್
**ಹೈನ್ರಿಚ್ ರೂಡಾಲ್ಫ್ ಹರ್ಟ್ಝ್** (1857-94) ಜರ್ಮನಿಯ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ.

## ಜೀವನ 
ಈತ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ 1857 ಫೆಬ್ರವರಿ 22ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಮೊದಲು ಓದಿದ್ದು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್. ಆದರೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಇದನ್ನು ತೊರೆದು ಹೆಲ್ಮ್‌ಹೋಲ್ಝ್ (1821-94) ಮತ್ತು ಕಿರ್ಖಫ್ (1824-87) ಬಳಿ ಸೇರಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ. ಕೀಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ (1883) ಹೆಲ್ಮ್‌ಹೋಲ್ಝನ ಸೂಚನೆ ಮೇರೆಗೆ ಈತನ ಆಸಕ್ತಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ (1831-79) ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಸಮೀಕರಣಗಳತ್ತ ಹೊರಳಿತು. ಅವುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಥ ಹಿಂಡಬಹುದೇ ಎಂಬುದು ಎದುರಿದ್ದ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ. ಅಷ್ಟೇನೂ ಉತ್ಸಾಹದಾಯಕವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗದ ಈ ಶೋಧ 1888ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ತಿರುವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಯಾರೂ ಊಹಿಸದಿದ್ದ ನವಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಇದು ಅನಾವರಣಿಸಿತು.

ವಾಯುತೆರಪಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಲೋಹದ ಎರಡು ಚೆಂಡುಗಳ ನಡುವೆ ಆಂದೋಲಿಸುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲವನ್ನು ಈತ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ. ಪ್ರತಿಸಲವೂ ವಿಭವ (ಪೊಟೆನ್ಶಿಯಲ್) ಒಂದು ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಶೃಂಗವೈದಿದಾಗ ಅದರಿಂದ ತೆರಪಿನ ಅಡ್ಡ ಕಿಡಿ ಹಾರುತ್ತಿತ್ತು. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ಲನ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಂದೋಲನವೂ ಇದರ ಒಂದು ಅಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು. ಅಂದಮೇಲೆ ಈ ವಿಕಿರಣದ ಅಲೆಯುದ್ದ ಅತಿ ನೀಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸು. 300,000 ಕಿಮೀ ದೂರ ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ ಸೆಕೆಂಡಿನ ಸಾವಿರನೆ ಒಂದರಷ್ಟು ಸೂಕ್ಮಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಚಲಿಸುವ ದೂರ 300 ಕಿಮೀಗಳಷ್ಟು ಗಣನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವಿಕಿರಣದ ಈ ಅಲೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಈತ ತಂತಿಯ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಸಿಂಬಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ. ಇದರ ಒಂದು ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ವಾಯುತೆರಪಿತ್ತು. ಆಂದೋಲಿಸುವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲದ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣದ ಉಗಮಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ತು ಕಾರಣವಾದಂತೆ ಈ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಉಗಮಕ್ಕೆ ವಿಕಿರಣ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇವನ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ನಿಸರ್ಗ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಸಿಂಬಿಯ ತೆರಪಿನಲ್ಲಿ ಮರಿಕಿಡಿಗಳು ಸಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಆತ ಗಮನಿಸಿದ. ಸಿಂಬಿಯನ್ನು ಕೊಠಡಿಯ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಿಗೆ ಒಯ್ದು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಿಡಿಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆದು ಅಲೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಇವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅಲೆಯುದ್ದ 66 ಸೆಂಮೀ ಎಂದು ಗಣಿಸಿ ಹೇಳಿದ. ಈ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯುತ ಹಾಗೂ ಕಾಂತೀಯ ಗುಣಗಳೆರಡೂ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದುದರಿಂದ ಸ್ವಭಾವತಃ ಇವು ಕೂಡ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳೆಂಬುದು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.

ಹೀಗೆ ಈತ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ಲನ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಲಾಡ್ಜ್ (1851-1940) ಎಂಬಾತ ಹರ್ಟ್ಝಿಯನ್ ತರಂಗಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದ. ಇತ್ತ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ರಿಘಿ (1850-1920) ಎಂಬಾತ ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಜೊತೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಮಾರ್ಕೊನಿ (1874-1937) ಈ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಸಂದೇಶಪ್ರೇಷಣೆಗೆ ನಿಸ್ತಂತು ವಾಹಕಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ `ರೇಡಿಯೊಟೆಲಿಗ್ರಫಿ’ ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದು ಇದರ ಹ್ರಸ್ವರೂಪ ವಾದ `ರೇಡಿಯೊ’ ಎಂಬುದೇ `ಹರ್ಟ್ಝಿಯನ್’ ಪದದ ಬದಲು ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಹರ್ಟ್ಝಿಯನ್ ತರಂಗಗಳೇ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳು. ಮಾನವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡುವಷ್ಟು ಕಾಲ ಈತ ಬದುಕಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಕ್ತವಿಷವೇರಿಕೆಯಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನರಳಿದ. ಈತ 1894 ಜನವರಿ 1ರಂದು ಬಾನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲಿಯೋ (2023 ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಲಿಯೋ*** ( ***Leo: Bloody Sweet*** ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.) ಮುಂಬರುವ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ  ಇದನ್ನು ಲೋಕೇಶ್ ಕನಕರಾಜ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ರತ್ನ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ದೀರಜ್ ವೈದಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸೆವೆನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ  ವಿಜಯ್,  ತ್ರಿಶಾ, ಅರ್ಜುನ್ ಸರ್ಜಾ, ಸಂಜಯ್ ದತ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್ ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2023 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ *ಥಲಪತಿ 67 ಎಂಬ* ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಅದೇ ತಿಂಗಳು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ಜುಲೈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅನಿರುದ್ಧ್ ರವಿಚಂದರ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ, ಮನೋಜ್ ಪರಮಹಂಸ ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಫಿಲೋಮಿನ್ ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಕಲನವಿದೆ.

*ಲಿಯೋ* 19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 ರಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ.

## ನಟ ನಟಿಯರು  
*  ವಿಜಯ್
* ತ್ರಿಷಾ
* ಸಂಜಯ್ ದತ್
* ಅರ್ಜುನ್
* ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್
* ಮಿಸ್ಕಿನ್
* ಗೌತಮ್ ವಾಸುದೇವ್ ಮೆನನ್
* ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್

## ಸಂಗೀತ 
*ಕತ್ತಿ* (2014), *ಮಾಸ್ಟರ್*  ಮತ್ತು *ಬೀಸ್ಟ್* ನಂತರ ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಾಲ್ಕನೇ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧ್ ರವಿಚಂದರ್ ಅವರು ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಗೀತದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸೋನಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಇಂಡಿಯಾ   ಖರೀದಿಸಿದೆ  ಎರಡು ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರೋಮೋ ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ "ಬ್ಲಡಿ ಸ್ವೀಟ್" ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು 3 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಪ್ರೋಮೋ ಅದೇ ದಿನಾಂಕ. 
 

## ಪ್ರೀ-ರಿಲೀಸ್ ವ್ಯವಹಾರ 
ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, *ಲಿಯೋ ಚಿತ್ರ*   ಪೂರ್ವ-ಬಿಡುಗಡೆ ಚೇತರಿಕೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಉಪಗ್ರಹ, ಡಿಜಿಟಲ್  ಮತ್ತು ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ.  ಚಿತ್ರದ ನಾನ್-ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಗಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜೂನ್ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ₹16 ಕೋಟಿಗೆ (US$2.0 ಮಿಲಿಯನ್) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಾಗರೋತ್ತರ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಫಾರ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ಗೆ   ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು