ಲೆನಾ ನದಿ

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ

ಲೆನಾ ರಷ್ಯಾದ ದೂರದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಮೂರು ಮಹಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ನದಿಯಾಗಿದೆ, ಉಳಿದವು ಓಬ್ ಮತ್ತು ಯೆನಿಸೀ . ಲೆನಾ ನದಿ 4,294 ಕಿಮೀ (2,668 ಮೈಲಿ) ಉದ್ದವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2,490,000 ಕಿಮೀ 2 (960,000 ಮೈಲಿ 2) ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಲೆನಾ ವಿಶ್ವದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದೊಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ, ಪರ್ಮಾಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಲೆನಾ ನದಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ 75 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಕೋರ್ಸ್ ಲೀನಾ ನದಿಯು ಬೈಕಲ್ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ 1,640 ಮೀಟರ್ (5,381 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಬೈಕಲ್ ಸರೋವರದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮಧ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 7 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (4 ಮೈಲಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ . ಲೀನಾ ನದಿಯು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೀನಾ-ಅಂಗಾರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಮೂರು ಉಪನದಿಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ: (i) ಕಿರೆಂಗಾ, (ii) ವಿಟಿಮ್, ಮತ್ತು (iii) ಒಲಿಯೋಕ್ಮಾ . ಯಾಕುಟ್ಸ್ಕ್ ನಿಂದ, ಲೀನಾ ನದಿಯು ಮಧ್ಯ ಯಾಕುಟಿಯನ್ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಉಪನದಿಯಾದ ಅಲ್ಡಾನ್ ನದಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉಪನದಿಯಾದ ವಿಲ್ಯುಯ್ ನದಿ ಸೇರುವವರೆಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ . ನಂತರ, ಲೀನಾ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬಾಗುತ್ತದೆ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಖರೌಲಖ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪರ್ವತಗಳು ( ವರ್ಖೋಯಾನ್ಸ್ಕ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಭಾಗ) ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚೆಕಾನೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವಾಗ, ಲೆನಾ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನದಿ ಡೆಲ್ಟಾ ಆಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಅಂಚಿನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಲ್ಯಾಪ್ಟೆವ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ . ಲೆನಾ ಡೆಲ್ಟಾ 30,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (12,000 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ಬೈಕೊವ್ಸ್ಕಿ ಚಾನಲ್, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಲೆನಾ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗ.

ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಲೆನಾ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ. ಲೀನಾ ನದಿಯು 3540 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚರಣ ಅವಧಿಯು, ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಇರುವಾಗ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ನದೀಮುಖ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 70 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 125 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೋರ್ಸ್ ಲೀನಾ ನದಿಯು ಬೈಕಲ್ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ 1,640 ಮೀಟರ್ (5,381 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಬೈಕಲ್ ಸರೋವರದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮಧ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 7 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (4 ಮೈಲಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ . ಲೀನಾ ನದಿಯು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೀನಾ-ಅಂಗಾರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಮೂರು ಉಪನದಿಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ: (i) ಕಿರೆಂಗಾ, (ii) ವಿಟಿಮ್, ಮತ್ತು (iii) ಒಲಿಯೋಕ್ಮಾ . ಯಾಕುಟ್ಸ್ಕ್ ನಿಂದ, ಲೀನಾ ನದಿಯು ಮಧ್ಯ ಯಾಕುಟಿಯನ್ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಉಪನದಿಯಾದ ಅಲ್ಡಾನ್ ನದಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉಪನದಿಯಾದ ವಿಲ್ಯುಯ್ ನದಿ ಸೇರುವವರೆಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ . ನಂತರ, ಲೀನಾ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬಾಗುತ್ತದೆ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಖರೌಲಖ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪರ್ವತಗಳು ( ವರ್ಖೋಯಾನ್ಸ್ಕ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಭಾಗ) ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚೆಕಾನೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವಾಗ, ಲೆನಾ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನದಿ ಡೆಲ್ಟಾ ಆಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಅಂಚಿನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಲ್ಯಾಪ್ಟೆವ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ . ಲೆನಾ ಡೆಲ್ಟಾ 30,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (12,000 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ಬೈಕೊವ್ಸ್ಕಿ ಚಾನಲ್, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಲೆನಾ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗ.

ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಲೆನಾ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ. ಲೀನಾ ನದಿಯು 3540 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚರಣ ಅವಧಿಯು, ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಇರುವಾಗ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ನದೀಮುಖ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 70 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 125 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಲೆನಾ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,490,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (960,000 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 489 ಘನ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಗಿದೆ. ವಿಟಿಮ್ ಮತ್ತು ಒಲಿಯೋಕ್ಮಾದ ಮರಳಿನಿಂದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾದಿಂದ ಬೃಹತ್ ದಂತಗಳನ್ನು ಅಗೆದು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸರೋವರಗಳಿವೆ. ನೆಡ್ಜೆಲಿ ಮತ್ತು ಉಲಖಾನ್-ಕ್ಯುಯೆಲ್ ಸರೋವರಗಳು ಲೆನಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.

ಉಪನದಿಗಳು ಕಿರೆಂಗಾ ನದಿಯು ಮೇಲಿನ ಲೆನಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಬೈಕಲ್ ಸರೋವರದ ನಡುವೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ವಿಟಿಮ್ ನದಿಯು ಬೈಕಲ್ ಸರೋವರದ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಲಿಯೋಕ್ಮಾ ನದಿಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಗಾ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಲೆನಾಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಉದ್ದವಾದ ವಕ್ರರೇಖೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಡಾನ್‌ಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಡಾನ್ ನದಿಯು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಯಾಕುಟ್ಸ್ಕ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಲೆನಾಗೆ ಹರಿಯುವವರೆಗೆ ಲೆನಾಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ವಕ್ರರೇಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಡಾನ್‌ನ ಉಪನದಿಯಾದ ಮಾಯಾ ನದಿಯು ಓಖೋಟ್ಸ್ಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿ-ಆಕಾರದ ಚೋನಾ - ವಿಲ್ಯುಯ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಲೆನಾದ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಗಳು, ಮೂಲದಿಂದ ಬಾಯಿಯವರೆಗೆ:
* ಟುಟುರಾ (ಬಲ)
* ಇಲ್ಗಾ (ಎಡ)
* ಕುಟ (ಎಡ)
* ತಯೂರ (ಬಲ)
* ಕಿರೆಂಗಾ (ಬಲ)
* ಪಿಲ್ಯುಡ (ಎಡ)
* ಚೆಚುಯ್ (ಬಲ)
* ಇಚೆರಾ (ಎಡ)
* ಛಾಯಾ (ಬಲ)
* ಚುಯಾ (ಬಲ)
* ವಿಟಿಮ್ (ಬಲ)
* ಪೆಲೆಡುಯ್ (ಎಡ)
* ನ್ಯುಯಾ (ಎಡ)
* ಡೆರ್ಬಾ (ಎಡ)
* ಉರಾ (ಎಡ)
* ಬೊಲ್ಶೊಯ್ ಪ್ಯಾಟಮ್ (ಬಲ)
* ಚೆರೆಂಡೆ (ಎಡ)
* ಬಿರ್ಯುಕ್ (ಎಡ)
* ಒಲಿಯೋಕ್ಮಾ (ಬಲ)
* ಚರಾ
* ಮರ್ಖಾ (ಎಡ)
* ಮಾರ್ಕಾಚನ್ (ಎಡ)
* ಟುವೊಲ್ಬಾ (ಬಲ)
* ಬೂಟಾಮಾ (ಬಲ)
* ಮೆಂಡಾ (ಬಲ)
* ಮೈಲಾ (ಬಲ)
* ತಮ್ಮಾ (ಬಲ)
* ಲ್ಯುಟೆಂಗೆ (ಬಲ)
* ಸುವೋಲಾ (ಬಲ)
* ಆಲ್ಡನ್ (ಬಲ)
* ಬಟಮೇ (ಬಲ)
* ಬೆಲ್ಯಾಂಕಾ (ಬಲ)
* ಮುನ್ನಿ
* ಲಿಯಾಪಿಸ್ಕೆ (ಬಲ)
* ಟಿಂಪಿಲೈಕನ್ (ಎಡ)
* ಡಯಾನಿಶ್ಕಾ (ಬಲ)
* ಟ್ಯುಗ್ಯುಯೆನ್ (ಎಡ)
* ಸಿಟ್ಟೆ (ಎಡ)
* ಖಂಚಲಿ (ಎಡ)
* ಕೆಂಕೆಮೆ (ಎಡ)
* ಲುಂಗ್ಖಾ (ಎಡ)
* ನಮನ (ಎಡ)
* ವಿಲ್ಯುಯ್ (ಎಡ)
* ಚೋನಾ
* ಲಿಂಡೆ (ಎಡ)
* ಉಂಡ್ಯುಲ್ಯುಂಗ್ (ಬಲ)
* ನುವೊರಾ (ಎಡ)
* ಬೇಗಿದ್ಯನ್ (ಬಲ)
* ಖೊರುವೊಂಗ್ಕ (ಎಡ)
* ಸೊಬೊಲೊಖ್-ಮಾಯನ್ (ಬಲ)
* ಮುನಾ (ಎಡ)
* ಮೆಂಕೆರೆ (ಬಲ)
* ಮೋಟಾರ್‌ಚೂನಾ (ಎಡ)
* ಮೊಲೊಡೊ (ಎಡ)
* ಸ್ಯುಂಗ್ಯುಡೆ
* ನಟಾರಾ (ಬಲ)
* ಉಯೆಲ್-ಸಿಕ್ತ್ಯಾಖ್ (ಬಲ)
* ಕುರಾನಖ್-ಸಿಕ್ತ್ಯಾಖ್ (ಬಲ)
* ಬಯೋಸ್ಯುಕೆ (ಬಲ)
* ಟಿಕ್ಯಾನ್ (ಬಲ)
* ಐಕಿಟ್ (ಎಡ)
* ಬುಲ್ಕುರ್ (ಎಡ) 

## ಇತಿಹಾಸ
ಲೆನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮೂಲ ಈವ್-ಈವ್ಕ್ ಹೆಸರು ಎಲ್ಯು-ಎನೆ ನಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ದೊಡ್ಡ ನದಿ". 1890 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನದಿ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 1620–1623ರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಮಿಡ್ ಪ್ಯಾಂಡಾ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ತುಪ್ಪಳ ಬೇಟೆಗಾರರ ಗುಂಪೊಂದು ನಿಜ್ನ್ಯಾಯಾ ತುಂಗುಸ್ಕಾಗೆ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡಿ, ಲೆನಾವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದರು ಅಥವಾ ಹೊಸದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 1623 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಂಡಾ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಮಧ್ಯ ಯಾಕುಟಿಯಾವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 2,400 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1,500 ಮೈಲಿ) ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು. 1628 ರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಬುಗೊರ್ ಮತ್ತು 10 ಪುರುಷರು ಲೆನಾವನ್ನು ತಲುಪಿದರು, 'ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ' ' ಯಾಸಕ್ ' (ಗೌರವ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ 1632 ರಲ್ಲಿ ಕಿರಿನ್ಸ್ಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1631 ರಲ್ಲಿ ಯೆನಿಸೈಸ್ಕ್‌ನ ವೊಯೆವೊಡಾ ಪಯೋಟರ್ ಬೆಕೆಟೋವ್ ಮತ್ತು 20 ಜನರನ್ನು ಯಾಕುಟ್ಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಿದರು (1632 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು). ಯಾಕುಟ್ಸ್ಕ್‌ನಿಂದ ಇತರ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಡಿತು. 1655 ರಲ್ಲಿ ಲೆನಾ ಡೆಲ್ಟಾವನ್ನು ತಲುಪಲಾಯಿತು.
ದುರದೃಷ್ಟಕರ ಜೀನೆಟ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1881 ರಲ್ಲಿ ಲೆನಾ ಡೆಲ್ಟಾ ತಲುಪಿದವು. ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಮೆಲ್ವಿಲ್ಲೆ ನೇತೃತ್ವದ ಒಂದು ಗುಂಪನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಟಂಗಸ್ ಬೇಟೆಗಾರರು ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಡಿ ಲಾಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ಬದುಕುಳಿದರು; ಇತರರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸತ್ತರು. 1885 ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನ್ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಪರವಾಗಿ ಲೆನಾ ಡೆಲ್ಟಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವಾನ್ ಬಂಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಬ್ಯಾರನ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಾನ್ ಟೋಲ್ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. 1886 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನ್ಯೂ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಯಾನಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆ 25,000 kilometres (16,000 mi), ಇದರಲ್ಲಿ 4,200 kilometres (2,600 mi) ನದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇದ್ದು, ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯೆ ಜಿಯೋಡೆಸಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.
1912 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಇರ್ಕುಟ್ಸ್ಕ್‌ನ ಬೊಡೈಬೊ ಬಳಿಯ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ ಮುಷ್ಕರ ನಿರತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಹತ್ಯೆಗೆ ಲೀನಾ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಕೆರೆನ್ಸ್ಕಿ ಡುಮಾ (ಸಂಸತ್ತು) ನಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಇಲಿಚ್ ಉಲಿಯಾನೋವ್ ಅವರನ್ನು ಮಧ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗೆ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದಾಗ, ಲೆನಾ ನದಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಅಲಿಯಾಸ್ ಲೆನಿನ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು.
ಲೆನಾ ನದಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 100 kilometres (62 mi) ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಡೆಲ್ಟಾ ಇದೆ. ಲ್ಯಾಪ್ಟೆವ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 400 km (250 mi) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಗಲವಿದೆ. ವರ್ಷದ ಸುಮಾರು ಏಳು ತಿಂಗಳು ಡೆಲ್ಟಾ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಟಂಡ್ರಾದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸೊಂಪಾದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಲೆನಾ ಡೆಲ್ಟಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ಯೋಡರ್ ಮ್ಯಾಟಿಸೆನ್ ಡೆಲ್ಟಾವನ್ನು ನಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಲೆನಾ ಡೆಲ್ಟಾವು ಸಮತಟ್ಟಾದ ದ್ವೀಪಗಳ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ (ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ): ಚೈಚಾಸ್ ಆರ್ಯಟಾ, ಪೆಟ್ರುಷ್ಕಾ, ಸಾಗಸ್ಟೈರ್, ಸಮಖ್ ಆರಿ ಡಯೆಟೆ, ತುರ್ಕನ್ ಬೆಲ್‌ಕೀಡೆರೆ, ಸಸಿಲ್ಲಾಖ್ ಆರಿ, ಕೊಲ್ಖೋಜ್‌ತಖ್ ಬೆಲ್‌ಕೀಡೆರೆ, ಗ್ರಿಗೊರಿ ಡಿಯೆಲ್ಯಾಖ್ ಬೆಲ್‌ಕೀ (ಗ್ರಿಗರಿ ಡಿಯೆಲ್ಯಖ್ ಬೆಲ್‌ಕೀ (ಗ್ರಿಗೊರಿ, ಬೆಲ್‌ಶಾ ಉಲ್‌ಡೆರ್), ನೆರ್‌ಪಾ, ಬೆಲ್‌ಕೆಟಾ, ಅಟಾಖ್ತಯ್ ಬೆಲ್‌ಕೆಡೆರೆ, ಅರಂಗಸ್ತಖ್, ಉರ್ಡಿಯುಕ್ ಪಾಸ್ತಾಖ್ ಬೆಲ್‌ಕೀ, ಅಗೈಸ್ ಪಾಸ್ಟ್' ಆರ್ಯಟಾ, ದಲ್ಲಾಲಖ್ ದ್ವೀಪ, ಒಟ್ಟೊ ಆರಿ, ಉಲ್ಲಾಖಾನ್ ಆರಿ ಮತ್ತು ಒರ್ಟೊ ಯುಸ್ ಆರ್ಯಟಾ.

ತುರುಕನ್ನಖ್-ಕುಮಗಾ ಎಂಬುದು ಲೆನಾ ಡೆಲ್ಟಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ಲೆನಾ ಡೆಲ್ಟಾ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಸ್ಟ್ರೋವ್ ಅಮೆರಿಕ-ಕುಬಾ-ಆರಿಟಾ ಅಥವಾ ಒಸ್ಟ್ರೋವ್ ಕುಬಾ-ಆರಿಟಾ, ಬಹುಶಃ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಾ ದ್ವೀಪದ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಡೆಲ್ಟಾದ ಉತ್ತರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದರೆ, ಆ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ವಾನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ (ಕುಬಾ ಎಂಬುದು 'ಹಂಸ'ಕ್ಕೆ ಯಾಕುಟ್ ಪದವಾಗಿದೆ).

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು