open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ರೋಡಿಯಮ್

**ರೋಡಿಯಮ್** ಒಂದು ಲೋಹ ಮೂಲಧಾತುಇದು  ಬಹಳ ವಿರಳ.ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ವಿಲಿಯಮ್ ಒಲ್ಲಾಸ್ಟೊನ್ ರವರು ೧೮೦೩ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಇದನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಉಪಯೊಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.

ರೋಡಿಯಂ ಕೂಡ ರುಥೇನಿಯಂ ನಂತಹ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ . ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಿಹ್ನೆ Rh. ಇದರ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 45; ಅಂದರೆ, ಅದರ ಪರಮಾಣು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ 45 ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳಿವೆ. ಇದು ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದ 9 ನೇ ಕಾಲಮ್ (ಗುಂಪು) ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ . ರೋಡಿಯಂನ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ರುಥೇನಿಯಮ್ (Ru), ಪಲ್ಲಾಡಿಯಮ್ (Pd), ಆಸ್ಮಿಯಮ್ (Os), ಇರಿಡಿಯಮ್ (Ir), ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟಿನಂ (Pt), ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಲೋಹಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹಳ ಹೋಲುತ್ತವೆ.
ರೋಡಿಯಂ ಒಂದೇ ಒಂದು ಐಸೊಟೋಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : 103 Rh. ವಿಲಿಯಂ ಹೈಡ್ ವೊಲಾಸ್ಟನ್ 1804 ರಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು.
## ಸ್ವರೂಪ
ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರೋಡಿಯಂ ಎಂದರೆ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣ. ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಇತರ ಲೋಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದಾಗ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಲವಣಗಳ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರೋಡಿಯಂ ಸ್ವತಃ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಶವು ಪಲ್ಲಾಡಿಯಂನಂತೆಯೇ ಅದೇ ಅದಿರು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ , ಕಲ್ಮಶವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 20 ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಅಮೂಲ್ಯ ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಲೋಹವು ಉದಾತ್ತ ಲೋಹವಾಗಿದೆ; ಅಂದರೆ, ಇದು ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ "ಅಕ್ವಾ ರೆಜಿಯಾ" ದಲ್ಲಿ ರೋಡಿಯಂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ).
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಇದನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
ಇದನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕ ಪರಿವರ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾರು ನಿಷ್ಕಾಸ ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಡಿಯಂ ಕಣಗಳು ರಸ್ತೆ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡದೆಯೇ ರಸ್ತೆ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮರುಪಡೆಯಬಹುದು.
ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ತೆಳುವಾದ ಹಾಳೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೃದಯ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಡಿಯದಿದ್ದರೆ ಹೃದಯ ಬಡಿತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ "ಪೇಸ್‌ಮೇಕರ್‌"ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತೆಳುವಾದ ತಂತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಲೋಹಗಳನ್ನು ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುವ ಲೇಪನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳ್ಳಿ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಲರಿಗಳನ್ನು ಕಳಂಕವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ರೋಡಿಯಂನಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಹರಿವಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸುವ ಶೋಧಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Rhodium at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Rhodium Technical and Safety Data
* CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು
ಟೆಕ್ನೀಶಿಯಮ್

**ಟೆಕ್ನೀಶಿಯಮ್** ಪ್ರಥಮತ: ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಧಾತು. ಇದು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಇಟೆಲಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಕಾರ್ಲೋ ಪಿಯರೆ ಹಾಗೂ ಎಮಿಲಿಯೋ ಸೆಗ್ರೆ ಎಂಬವರು ಮೊಲಿಬ್ಡಿನಮ್ ಧಾತುವನ್ನು ತಾಡಿಸಿ ಪಡೆದರು.ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಕಿರಣಶೀಲವಾದುದರಿಂದ  ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತೃಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಣುರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ಅದಮಾರು

ಅದಮಾರು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. **ಅದಮಾರು ಮಠ**ವು ಉಡುಪಿಯ ಅಷ್ಟಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಉಡುಪಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ ರಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ-ಮಂಗಳೂರು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾಪು ಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿ ಯೆರ್ಮಾಳ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಡ ತಿರುವು ಪಡೆದರೆ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.[1]

ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ
ಪಲಿಮಾರು

=ಸ್ಥಳ=

ದೇವಾಲಯವು ಪಟ್ಟಣದ ಉಡುಪಿ, ಒಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 35 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ 10 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆಫ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 17 ಹೆದ್ದಾರಿ. ಮಾತಾ ಸಹಜವಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ, ಒಂದು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವಿಶ್ವದ ವಹಿಸುವ ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ ಇದೆ.
=ಮಟ್ಟಾ ಪ್ರವೇಶ=
**ಫಲಿಮಾರು** ಮಠವು ಉಡುಪಿಯ ಅಷ್ಟಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಮಠವು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೩೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿನ ಫಲಿಮಾರು ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ.  ಮಠದ ಪ್ರವೇಶದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂಭವಿ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ, ಮಠಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತಿಸುವಂತೆ ವೇದವ್ಯಾಸರ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ, ಹಾಗೆ ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಜ್ಞಾನ ದೇವನಾಗಿ ಯೋಗಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ.
thumb|ಶಾಂಭವಿ ನದಿ
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಫಲಿಮಾರು ಮಠವು ನೊಂದವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂತಸಿವಂತಹ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಆವರಿದೆ. ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೀ ರಘುವೀರತೀರ್ಥ  ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮೊತ್ತ ವಾಗಿ ೩೧ ತೀರ್ಥರುಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮಠಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
=ತರಬೇತಿ= 
ಮಠದಲ್ಲಿ  "ಯೋಗದೀಪಿಕ" ಎಂಬ ತರಬೇತಿ , ಎಲ್ಲರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗವನ್ನು ಗುರುಕುಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಊರಿನ ಮಕ್ಕಳು ರಜೆದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕಾಲಕಳೆಯಬಹುದು.
ಮಠದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಸಂಕ್ರೃತಿ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಗೀತ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರತವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

=ಆಚಾರ್ಯ ಮಾದವರವರು=
ಮಠವನ್ನು ಆಚಾರ್ಯ ಮಾದವರವರು ಮೊದಲನೆ ಯತಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಹೃಷಿಕೇಶ ತೀರ್ಥ ೧೨೫೦-೧೩೩೦ ಈ ಮಠದ ಮೊದಲ ಯತಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರೇ ಮೊದಲು ಆಚಾರ್ಯರವರಿಂದ ಸನ್ಯಾಸತ್ವವನ್ನು  ಸ್ವೀಕರಸಿದವರು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಇವರನ್ನು ಫಲಮಾರು ಮಠದ ಙ್ಞಾನದೇಗುಲವೆಂದೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಮನ್ಯಾ ತೀರ್ಥರವರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಲ್ಲರು ಇವರನ್ನು ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತತ್ವಸಂಭೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
thumb|ಫಲಮಾರು ಮಠ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ
ಟೆರ್ಬಿಯಮ್

**ಟೆರ್ಬಿಯಮ್** ಒಂದು ವಿರಳಧಾತು ಲೋಹ.ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಕಾರ್ಲ್ ಗುಸ್ತಾವ್ ಮೊಸೆಂಡರ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಇದು ಹಲವಾರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ,ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಟರ್ಬಿಯಂ ( /ˈtɝbiəm/) ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 65 ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಧಾತು . ಈ ಅಂಶವು ಅದರ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ 94 ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಟರ್ಬಿಯಂನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಿಹ್ನೆ Tb .
## ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಟರ್ಬಿಯಂ ಬೆಳ್ಳಿ-ಬಿಳಿ ಕ್ಷಾರೀಯ ಭೂಮಿಯ ಲೋಹವಾಗಿದೆ. ಟರ್ಬಿಯಂ ಮೆತುವಾದ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಲೋಹವಾಗಿದೆ . ಇದು ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ). ಇದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸ್ಫಟಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ತಾಪಮಾನ 1289 °C ಆಗಿದೆ .
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಫ್ಲೋರೈಡ್ , ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಂಷಿಯಂ ಮಾಲಿಬ್ಡೇಟ್‌ನಂತಹ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕ್ಯಾಥೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ-ತಾಪಮಾನದ ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ಟೆಬಿಲೈಜರ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಚಾರ್ಜ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ .
ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿದೀಪಕ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
## ಇತಿಹಾಸ
1843 ರಲ್ಲಿ , ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕಾರ್ಲ್ ಗುಸ್ಟಾಫ್ ಮೊಸಾಂಡರ್ ಇದನ್ನು ಯಟ್ರಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (Y 2 O 3 ) ನಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು . ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆ ವಿಧಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರದವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಅಪರೂಪದ ಅಂಶವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಪಾದರಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಮೊದಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.
## ಉಪಲಬ್ದತೆ
ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿಯಂ ಒಂದೇ ಅಂಶವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಅನೇಕ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೆರೈಟ್, ಗ್ಯಾಡೋಲಿನೈಟ್, ಮೊನಾಜೈಟ್, ಕ್ಸೆನೋನೈಟ್, ಯುಕ್ಸೆನೈಟ್, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಖನಿಜಗಳು 1% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಟರ್ಬಿಯಂ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ .

ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು
ರೆಂಟ್ಜೇನಿಯಮ್

**ರೆಂಟ್ಜೇನಿಯಮ್** ಒಂದು ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಧಾತು.ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರ ಸಮಸ್ಥಾನಿಯ ಅರ್ಧಾಯುಷ್ಯ ಕೇವಲ ೩.೬ ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳು ಮಾತ್ರವಾದುದರಿಂದ ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲ.ಇದನ್ನು ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಇದು Rg ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 111. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಕೃತಕ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಐಸೊಟೋಪ್ ರೋಂಟ್ಜೆನಿಯಮ್-281. ಈ ಐಸೊಟೋಪ್ 26 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರೋಂಟ್ಜೆನಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1994 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಡಾರ್ಮ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟ್ ಬಳಿಯ ಜಿಎಸ್‌ಐ ಹೆಲ್‌ಹೋಮ್ಲ್ಟ್ಜ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹೆವಿ ಅಯಾನ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ರೋಂಟ್ಜೆನ್ (ರೋಂಟ್ಜೆನ್ ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ, ಇದು ಡಿ-ಬ್ಲಾಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು 7 ನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಶಗಳ ಗುಂಪು 11 ರಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚಿನ್ನದಂತಹ ಭಾರವಾದ ಹೋಮೋಲೋಗ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಗುಂಪು 11 ರಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಂಟ್ಜೆನಿಯಮ್, ಅದರ ಹಗುರವಾದ ಹೋಮೋಲೋಗ್‌ಗಳಾದ ತಾಮ್ರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದಂತೆ, ಇತರ ಅಂಶಗಳಂತೆಯೇ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
### ಅಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆ 
ಕೃತಕವಾಗಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವಾದ ರೋಂಟ್ಜೆನಿಯಂನ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 1994 ರಂದು ಜರ್ಮನಿಯ ಡಾರ್ಮ್‌ಸ್ಟಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಹಾಫ್‌ಮನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.  ತಂಡವು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ನಿಕಲ್ -64 ನೊಂದಿಗೆ ಬಿಸ್ಮತ್ -209 ಗುರಿಯ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೋಂಟ್ಜೆನಿಯಂ -272 ಐಸೊಟೋಪ್‌ನ ಒಂದು ಪರಮಾಣುವಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಯಿತು:

2001 ರಲ್ಲಿ, IUPAC/IUPAP ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪಕ್ಷ (JWP) ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. 

ಜಿಎಸ್‌ಐ ತಂಡವು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿತು, ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿತು.  ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಜೆಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿಗೆ ನೀಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಎಸ್‌ಐ ತಂಡವು ಈ ಅಂಶದ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಮಗೆ ಕೀರ್ತಿ ಸಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.   

## ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Roentgenium at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ಅನನ್ಬಿಯಮ್

ಅನನ್ಬಿಯಮ್ ಮೂಲಧಾತು ಸಂಖ್ಯೆ -೧೧೨ಕ್ಕೆ "ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ" ಅಥವಾ IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry)ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋದನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮೂಲಧಾತುವಿಗೆ ಈಗ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಖ್ಯಾತ 
ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿ ನಿಕೋಲಸ್ ಕೋಪರ್ನಿಕಸ್ ಇವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕೋಪರ್ನಿಸಿಯಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು
ಅನನ್ಟ್ರಯಮ್

**ಅನನ್ಟ್ರಯಮ್** ಮೂಲಧಾತು ಸಂಖ್ಯೆ -೧೧೩ಕ್ಕೆ "ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ" ಅಥವಾ IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry)ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಇಷ್ಟರವರೆಗೆ ಇದರ ಕೇವಲ ೮ ಪರಮಾಣುಗಳಷ್ಟೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋದನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Ununtrium at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Uut and Uup Add Their Atomic Mass to Periodic Table 
* Apsidium: Ununtrium 113 Uut
* Discovery of Elements 113 and 115 
* Superheavy elements 
* WebElements.com: Ununtrium

ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ಅನನ್ಹೆಕ್ಸಿಯಮ್

**ಅನನ್ಹೆಕ್ಸಿಯಮ್** ಒಂದು ಕೃತಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಧಾತು.ಅನನ್ಹೆಕ್ಸಿಯಮ್ ಮೂಲಧಾತು ಸಂಖ್ಯೆ -೧೧೬ ಕ್ಕೆ "ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ" ಅಥವಾ IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry)ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಇದರ ೪ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟರವರೇಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ಒಗಾನೆಸ್ಸನ್

ಓಗನೆಸ್ಸನ್   (ಅನನಾಕ್ಟಿಯಮ್) ಮೂಲಧಾತು ಸಂಖ್ಯೆ -೧೧೮ಕ್ಕೆ "ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ" ಅಥವಾ IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry)ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಹೆಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 118 ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಧಾತುಗೆ **ಒಗನೆಸ್ಸನ್** IUPAC ಹೆಸರು . ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ Og. ಇದರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ IUPAC ಹೆಸರು ಯುನುನೋಕ್ಟಿಯಮ್. ಇದನ್ನು ಎಕ್ ರೇಡಾನ್ ಮತ್ತು ಮೂಲಧಾತು 118 ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಟಿನೈಡ್ ಮೂಲಧಾತುಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಚಿಹ್ನೆ ಯುಒಒ. ಇದು ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದ p ಬ್ಲಾಕ್, ಅವಧಿ 7 ಮತ್ತು ಗುಂಪು 18 ರಲ್ಲಿದೆ . ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು 7 ನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗುಂಪು 18 ರಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಕೃತಕ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಯಾವುದೇ ಅಂಶಕ್ಕಿಂತ ಓಗನೆಸ್ಸನ್ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಮೂಲಧಾತುವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ (IUPAC) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ (IUPAP) ಗುರುತಿಸಿದವು. ಜೂನ್ 2016 ರಲ್ಲಿ IUPAC ಒಗಾನೆಸ್ಸನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮತ್ತು Og ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು **.** ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 28 **ನವೆಂಬರ್ 2016** ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು .ಸರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಇಷ್ಟರವರೇಗೆ ಇದರ ಕೇವಲ ೩ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 5 ways the heaviest element on the periodic table is really bizarre, ScienceNews.org
* Element 118: Experiments on discovery, archive of discoverers' official web page
* Element 118, Heaviest Ever, Reported for 1,000th of a Second, *The New York Times*.
* It's Elemental: Oganesson 
* Oganesson at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* On the Claims for Discovery of Elements 110, 111, 112, 114, 116, and 118 (IUPAC Technical Report)
* WebElements: Oganesson

ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು

ವರ್ಗ:ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ಎರಡನೆಯ ಪಾಣಿಪತ್ ಯುದ್ಧ

**ಎರಡನೆಯ ಪಾಣಿಪತ್ ಯುದ್ಧ** ೧೫೫೬ರ ನವೆಂಬರ್‍ ೫ರಂದು ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಹೇಮಚಂದ್ರ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ( "ಹೇಮು") ಮತ್ತು ಅಕ್ಬರನ ಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು. 
## ಹಿನ್ನೆಲೆ 
 - ದೆಹಲಿಯ ಹಿಂದೂ ರಾಜ (1556)]]
ಮುಘಲ್ ರಾಜ ಹುಮಾಯೂನನು ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲಮೇಲಿಂದ ಇಳಿದು ಬರುವಾಗ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದು, ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು. ಅಂದು ತಾರೀಖು ೧೫೫೬ರ ಜನವರಿ ೨೪. ಅವನ ನಂತರ ಅವನ ಮಗ, ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ ಅಕ್ಬರ್‍ ಪಟ್ಟವೇರಿದನು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಕಾಬೂಲು, ಕಾಂದಹಾರ್‍ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹುಮಾಯೂನನ ಮರಣದ ವೇಳೆಗೆ ಅಕ್ಬರ್‍ ಪಂಜಾಬಿನ ಮೇಲಿ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗಿದ್ದ. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಅವನ ರಕ್ಷಕ ಬಂಟ ಬೈರಾಮ ಖಾನನೂ ಇದ್ದನು. ೧೫೫೬ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಂದು, ಪಂಜಾಬಿನ ಕಲಾನೌರ್‍ ಎಂಬಲ್ಲಿಯ ತೋಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವಾಯಿತು. 
ಚುನಾರ್‍ ಪ್ರದೇಶದ ಅಫ್ಘನಿ ರಾಜ ಆದಿಲ್ ಷಹಾ ಸೂರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಹೇಮುವು ಮುಘಲರನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಓಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ. ಹುಮಾಯೂನನ ಮರಣದ ವೇಳೆ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೇಮು ಅದರ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಮುಘಹಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವ ತನ್ನ ಆಸೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಅಫಘನಿ ಮತ್ತು ರಜಪೂತ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿ, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಹೊರಟಂತೆ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಹೊರಟನು. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಇವುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಆಗ್ರಾಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದನು. ಮುಘಲ್ ಸೈನ್ಯದ ಸೇನಾಪತಿ ಯುದ್ಧರಂಗದಿಂದ ಓಡಿಹೋದನು. ಆಗ್ರಾ ನಗರವು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೇಮುವಿನ ವಶವಾಯಿತು. ಇಟಾವಾ, ಆಗ್ರಾ ಮತ್ತು  ಕಲ್ಪಿ  ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶ ಹೇಮುವಿನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಬಂದಿತು. 
ಅಲ್ಲಿಂದ ದೆಹಲಿಯತ್ತ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ ಹೇಮುವು ತುಘಲಕಾಬಾದಿನ ಹೊರಗೆ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟನು. ೧೫೫೬ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‍ ೬ರಂದು ಹೇಮುವ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಘಲ್ ಸೈನ್ಯ ಎದುರಾಯಿತು. ತೀವ್ರ ಕದನದ ನಂತರ ಅಕ್ಬರನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.ತಾರ್ಡಿ ಬೇಗ್ ಎಂಬ ಮುಘಲ್ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿ  ಪಲಾಯನಗೈದಿದ್ದರಿಂದ ಹೇಮುವು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ದೆಹಲಿ ತಲುಪಲು ಅನುವಾಯಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ ಸೈನಿಕರು ಮಡಿದರು.  
## ಯುದ್ಧ
ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಕಲಾನೌರಿನ ಮುಘಲರು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ದರಾದರು. ಅನೇಕ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಕ್ಬರ್‍ ಮತ್ತು ಬೈರಾಮ ಖಾನರಿಗೆ ಹೇಮುವಿನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಮುಘಲ್ ಸೇನೆಗೆ ಇಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಕಾಬೂಲಿಗೆ ಮರಳಿಹೋಗುವಂತೆ ಸಲಹೆಯಿತ್ತರೂ, ಬೈರಾಮಖಾನ  ಯುದ್ಧವನ್ನೇ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ. ಅಕ್ಬರನ ಸೇನೆ ದೆಹಲಿಯತ್ತ  ನಡೆಯಿತು. ನವೆಂಬರ್‍ ೫ರಂದು ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳು  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾಣಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎದುರಾದವು. ಇದೇ ಪಾಣಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ಲೋಧಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಬಾಬರನು ಮುಘಲ್ ವಂಶದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ್ದ. ( ಇದು ಒಂದನೆಯ ಪಾಣಿಪತ್ ಯುದ್ಧ ಎಂದು ಇಂದಿಗೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ). ಹೇಮುವಿನ ಸೈನ್ಯ ಮೊದಮೊದಲು ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿದರೂ, ಹೇಮುವಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಎದುರಾಳಿಗಳ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನೊಬ್ಬ ಬಾಣ ನಾಟಿದ್ದರಿಂದ ಯುದ್ಧದ ದಿಕ್ಕೇ ಬದಲಾಯಿತು.  ಹೇಮುವಿನ ಗಾಯದಿಂದ ಎದೆಗುಂದಿನ ಅವನ ಸೈನಿಕರು ಸೋಲಪ್ಪಿದರು.ಹೇಮುವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧರಂಗದಿಂದ ೫ ಕೋಶ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಕ್ಬರ್‍ ಮತ್ತು ಬೈರಾಮ ಖಾನರಲ್ಲಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. 
ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿತವಾಯಿತು.
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ಒಂದನೆಯ ಪಾಣಿಪತ್ ಯುದ್ಧ ೧೫೨೬

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಯುದ್ಧಗಳು
ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ

ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ **ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ** ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಇದು ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರನಾದ ಮಹಾವೀರನ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾವೀರ ಜನಿಸಿದ್ದು ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು. ವರ್ಷ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫೯೯ ಅಥವಾ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬೧೫.ಮಹಾವೀರನು ಗನರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಿಜ್ಜಿ ಎಂಬ ರಾಜನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಆಂಗ್ಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬ ಮಾರ್ಚ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿಯಂದು ಜೈನ ಬಸದಿಗಳನ್ನು ಬಾವುಟಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯ ಮಹಾವೀರನ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಮೆರವಣಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಅಕ್ಕಿ, ಹಣ್ಣು, ಹಾಲು, ನೀರು ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಚನಗಳು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಗೋರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಚಂದಾ ಎತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಗೀರ್ನಾರ್ ಮತ್ತು ಪಲಿತಾನಾ ದಲ್ಲಿರುವ ಬಸದಿಗಳಿಗೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲೆಡೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ಬರುತ್ತಾರೆ. 

ವರ್ಗ: ಹಬ್ಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮ
ಫ್ಲೆರೋವಿಯಮ್

ಅನನ್ಕ್ವಾಡಿಯಮ್ ಮೂಲಧಾತು ಸಂಖ್ಯೆ -೧೧೪ಕ್ಕೆ "ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ" ಅಥವಾ IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry)ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಫ್ಲೆರೋವಿಯಂ ಒಂದು ಅತಿಭಾರವಾದ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ FL, ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 114. ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಶವನ್ನು 1998 ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಡಬ್ನಾದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಫ್ಲೆರೋವ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ಸ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಈ  ಮೂಲಧಾತುವಿಗೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ರಷ್ಯಾದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾರ್ಜಿ ಫ್ಲೆರೋವ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರನ್ನು IUPAC 30 ಮೇ 2012 ರಂದು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮೂಲಧಾತುಗಳ ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ, ಇದು p-ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು 7 ನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಗಾಲದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. 
## ನಾವೀನ್ಯತೆ
೨೦೦೭–೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಆರಂಭಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಫ್ಲೆರೋವಿಯಮ್ ಅಂಶವು ಗುಂಪು ೧೪ಕ್ಕೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿವೆ.  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಇದು ಉದಾತ್ತ ಅನಿಲಗಳಿಗೆ ಹೋಲುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. 
ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಫ್ಲೋರೋವಿಯಂನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯು ಕೋಪರ್ನಿಷಿಯಂನಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಅನಿಲವಾಗಿರಬಹುದು, ಲೋಹೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಫ್ಲೋರೋವಿಯಂ ಗುಂಪು 14 ರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಲೋಹವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಭಾರವಾದ ಹೋಮೋಲೋಗ್, ಸೀಸಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* *CERN Courier* – First postcard from the island of nuclear stability
* *CERN Courier* – Second postcard from the island of stability

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ಕಾಸರಕ

ಕಾಸರಕ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರ.ಇದರ ಬೀಜ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಬೆಲೆಬಾಳುತ್ತದೆ.ಭಾರತ, ಬರ್ಮ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಇಂಡೋಚೀನ, ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗಿಡ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಲೊಗನಿಯಸಿಯೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಸ್ಟ್ರಿಕ್ನೋಸ್ ಸಸ್ಯಕುಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ನೋಸ್ ನಕ್ಸ್-ವೊಮಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಂಜಿನಕೊರಡು,ಕಾತರಿಕೆ,ವಿಷಮುಷ್ಠಿ ಎಂದೂ,ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ 'ಕಾಯೆರ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇದನ್ನು ಕಾಸರ. ಕಾಸರ್ಕ, ಇಟ್ಟಿ, ಮುಷ್ಟಿ, ಕಾಂಜಿರ ಎನ್ನುವುದೂ ಉಂಟು.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರ.ನುಣುಪಾದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ.ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಹಣ್ಣು ಇದ್ದು ಒಳಗೆ ಗುಂಡಿಗಳಂತಿರುವ ಬೀಜವಿರುತ್ತದೆ.ಬೀಜಗಳು ವಿಷಕಾರಿ.ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಷವಸ್ತು ಇದೆ.ದಾರುವು ಗಡುಸಾಗಿದ್ದು ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಬೀಜದಿಂದ 'ಸ್ಟ್ರಿಕ್ನಿನ್'(Strychnine)ಮತ್ತು 'ಬ್ರೂಸಿನ್'(Brucine)ಎಂಬ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ(alkaloids)ನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದರ ಕೊರಡನ್ನು ಹಳ್ಳಿಮದ್ದಿನಲ್ಲಿ ನಂಜುನಿವಾರಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಮದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ  ಮಾತ್ರ ಈಗಲೂ ಕೊಡುವುದುಂಟು. ಬಟ್ಟುಗಳಂತಿರುವ ಇದರ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ನೀನ್, ಬ್ರೂಸೀನ್ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ (ಆಲ್ಕಲಾಯಿಡ್ಸ್) (ಸುಮಾರು 1-2% ಪ್ರಮಾಣ). ಇವೆರಡರ ಗುಣಗಳೂ ಒಂದೇ ಆದರೂ ಮೊದಲಿನದು ಜೋರಿನದು. ಪ್ರಯೋಗ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ನೋಡಿದರೆ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ಮೇಲೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ತಿನ್ನುವ ಬೀಜವೆಂದು ಮಕ್ಕಳು ಸೇವಿಸಿ ವಿಷವೇರಿದಾಗ ಎದೆಬಿಗಿದಂತಾಗಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಹಾಗೆ ಸೆಟೆತ (ಕ್ರಾನಿಕ್ ಕನ್ವಲ್ಷನ್) ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಬರುತ್ತಿದ್ದು ರೋಗಿ ಸುಸ್ತಾಗುವನು. ಸೆಟೆಬೇನೆಯಲ್ಲೂ (ಟೆಟನಸ್, ಧನುರ್ವಾಯು) ಹೀಗೇ ಸೆಳವು ಇರುವುದಾದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಗಾಯ, ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆಗಿರದು; ಅಲ್ಲದೆ, ಸೆಳವು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಬರುವುದು. ದವಡೆÉಬೀಗು (ಲಾಕ್ ಜಾ) ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಾಜವಾರ ಕಹಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೇಳೆ ಹಸಿವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಮದ್ದಾಗಿ ಕೊಡುವುದು ರೂಢಿ.
## ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಯಟರ್ಬಿಯಮ್

**ಯಟರ್ಬಿಯಮ್** ಒಂದು ವಿರಳಧಾತುಲೋಹಮೂಲಧಾತು.ಇದನ್ನು ಸ್ವಿಜರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೀನ್ ಡೆ ಮರಿಗ್ನಾಕ್(Jean De Marignac)೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಇದು ಬಹಳ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ವಿಧದ ಕ್ಷ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ,ಉಕ್ಕಿನ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ,ಕೆಲವು ಲೇಸರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸೌರಕೋಶಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ವಿವರಣೆ
**ಯಟರ್ಬಿಯಮ್** ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 70 ಹೊಂದಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ . ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ **Yb** . ಇದು ಮೃದುವಾದ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಲೋಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ . ಇದು ಗ್ಯಾಡೋಲಿನೈಟ್ , ಮೊನಜೈಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸೆನೋಟೈಮ್ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ . ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಉಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಯಟ್ರಿಯಮ್‌ನಂತಹ ಇತರ ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗಿನ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಏಳು ಸ್ಥಿರ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ .

## ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ಮೃದುವಾದ, ಮೆದುವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹೊಳಪನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಖನಿಜ ಆಮ್ಲಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕರಗುತ್ತದೆ . ಇದು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇದು ರೂಪಾಂತರದ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಆಲ್ಫಾ, ಬೀಟಾ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ರೂಪಾಂತರ ಬಿಂದುಗಳು -13 &nbsp;°C ಮತ್ತು 795 &nbsp;°C. ಬೀಟಾ ರೂಪವು ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ರೂಪವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ರೇಡಿಯೋಐಸೋಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮೂಲಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಡೋಪಿಂಗ್‌ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮೂಲ 
ವಿದ್ಯುತ್ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ 169 Yb ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು .

### ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್‌ನ ಡೋಪಿಂಗ್ 
ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್‌ನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದರ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳನ್ನು ದಂತವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .

### ಸೌರ ಕೋಶಗಳು 
ಅತಿಗೆಂಪು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸೌರ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು 1878 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೀನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲಿಸಾರ್ಡ್ ಡಿ ಮರಿಗ್ನಾರ್ಕ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು . ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಂಶವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು, ಆಗ ಅದನ್ನು ಎರ್ಬಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಅವನು ಅದಕ್ಕೆ ಯಟರ್ಬಿಯಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದನು (ಅವನು ಎರ್ಬಿಯಾವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಹಳ್ಳಿಯ ಯಟರ್ಬಿ ನಂತರ). ಯಟರ್ಬಿಯಾವು ಯಟರ್ಬಿಯಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಅಂಶದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅವನು ಅನುಮಾನಿಸಿದನು.

೧೯೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾರ್ಜಸ್ ಉರ್ಬೈನ್ ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ನಿಯೋಟರ್ಬಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಲುಟೇಷಿಯಮ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಲುಟೇಷಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು . ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ , ಆಯರ್ ವಾನ್ ವೆಲ್ಸ್‌ಬಾಚ್ ಯಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಡಿಬರೇನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಯೋಪಿಯಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು.

1953 ರಲ್ಲಿ ಯಟರ್ಬಿಯಂ ಅನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಶುದ್ಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಅದರ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*It's Elemental – Ytterbium 
*
* Encyclopedia of Geochemistry - Ytterbium

ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು
ಮತ್ತಿ

thumb
**ಮತ್ತಿ** (**ಕರಿಮತ್ತಿ**) ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಮರ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಮಿಶ್ರಪರ್ಣಪಾತಿ (Mixed deciduous) ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಡುಬಾದಾಮಿ ಮರದ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಕೊಂಬ್ರೆಟೇಸಿಯೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಟರ್ಮಿನೇಲಿಯ ಸಸ್ಯಕುಲ (Genus) ದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಟರ್ಮಿನೇಲಿಯ ಟೊಮೆಂಟೋಸ (Terminalia arjuna (Roxb.) Wight & Arn.) ಎಂದಾಗಿದೆ.

## ವ್ಯಾಪ್ತಿ 
ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಪಂಜಾಬುಗಳ ಮರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಾರತದ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ಇದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರ. ಸುಮಾರು 35ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮರ. ಮಣ್ಣು, ಹವೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವಂಥ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದೂ ಉಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ದಪ್ಪನಾದ (ಸುಮಾರು ೨.೫ ಸೆ.ಮೀ.ವರೆಗೆ) ತೊಗಟೆ ಇದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೊಸಳೆಯ ಚರ್ಮದಂತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ತೊಗಟೆಯು ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಧಾರಣ ೩೦ ಮೀ.ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ದಾರುವು ಕರಿಗಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹಳ ಗಡಸು,ಬಲಯುತ ಹಾಗೂ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದು ಬಹಳ ಗಡುಸಾದ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಬಲಯುತವಾಗಿದೆ. ಬಹಳ ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇದೊಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬಳಕೆಯ ಚೌಬೀನೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಲಾರಲ್ ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಾಮವುಂಟು. ದೃಢತೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳೇಭೋಗಿ (ಸಾಲ್ ಮರ) ಮತ್ತು ಸಾಗುವಾನಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇದಕ್ಕೇ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನ. ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮರಮುಟ್ಟು, ಗಾಡಿ, ಬೊಂಬೆ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಗಾಣ, ಅಕ್ಕಿ ಕೊಟ್ಟಣ, ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಯ ಹೊದಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ಕೃಷಿ ಹತ್ಯಾರುಗಳು, ಕೈಪಿಡಿ, ಪ್ಲೈವುಡ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿಪುಲ ಬಳಕೆಯುಂಟು. ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ, ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಲೀಪರುಗಳಿಗೆ, ವ್ಯಾಗನ್ ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರಿಮತ್ತಿಯ ಚೌಬೀನೆಯನ್ನು ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಶಾಶ್ವತ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಲ್ಲದೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬಗಳಾಗಿ ಸಹ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ರೇಯಾನ್, ಹೊದಿಕೆಕಾಗದ, ಬರೆವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮುದ್ರಣ ಕಾಗದಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಇದು ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಬೆಂಕಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಗ್ನಿನಿರೋಧಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೂ ಒದಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮರದ ಮೇಲೆ ಟಸ್ಸಾರ್ ರೇಷ್ಮೆ ಗೂಡುಗಳು ಕಟ್ಟಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಟಸಾರ್ ರೇಷ್ಮೆಹುಳುಗಳಿಗೂ, ದನಗಳಿಗೂ, ಸೆಣಬಿನ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಕಟ್ಟಲೂ ಇದರ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಕರಿಮತ್ತಿಯ ಗೋಂದು ಉತ್ತಮ ಅಂಟು ಹಾಗೂ ವಿರೇಚಕ. ಇದರ ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯವನ್ನು ಅತಿಸಾರ, ಕರುಳಿನ ವ್ರಣಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಅಡಿಕೆತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಯಿಂದ ಸಿಗುವ ಲೋಳೆಯನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

## ಆಧಾರ 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಎಡಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯ

**ಎಡಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯ**ವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಮಾಜವಾದದಿಂದ ಸಮತಾವಾದದವರೆಗೆ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿತವಾಗಬಹುದು.  

ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜವಾದ
ನಂದಿಮರ

thumb|ನಂದಿಮರ
ನಂದಿ (Benteak)ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಕೇರಳದವರೆಗೂ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಮರ.ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರವಾಗಿದ್ದು ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ಮರಕ್ಕೆ ನಂದಿ ಮರ, ಬಿಳಿ ನಂದಿ, ಬೆಳಂದಾರು ಬೆಂದೇಗು ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ. ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ನಾನಾ, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಂಗಿ, ವೆಂತೆಕ್ಕು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
thumb|ನಂದಿಮರದ ಹೂವು
thumb|ನಂದಿಮರ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಲೈತ್ರಾಸಿಯೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಸಸ್ಯದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು *ಲಾಗರ್ಸ್ಟ್ರೊಮಿಯ ಲಾನ್ಸಿಯೋಲಾಟ* ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ಬಿಳಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬುಡದಿಂದ ಮೇಲಿನವರೆಗೆ ನಯವಾಗಿದೆ. ತೊಗಟೆ ತೆಳುವಾದ ಹಾಳೆಯಂತೆ ಕಳಚಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಉದುರಿಸಿ ಹೂಗಳು ಮೂಡುತ್ತದೆ ಇದರ ದಾರುವು ಗಡುಸಾಗಿದ್ದು, ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣವಿದೆ. ನಯವಾದ ಸಮ ಕಣರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊಳಪು ಬರುತ್ತದೆ. ದಾರುವು ಸೀಳಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚೌಬೀನೆ ಮರ. ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ, ಹಲಗೆಗಳಿಗೆ, ಗಾಡಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ, ಪದರಹಲಗೆ ತಯಾರಿಸಲು ಮುಂತಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

## ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸರಿತಾ ಕುಸುಮಾಕರ ದೇಸಾಯಿ

ಶ್ರೀಮತಿ ಸರಿತಾ ಕುಸುಮಾಕರ ದೇಸಾಯಿ ಇವರು ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಕುಸುಮಾಕರ ದೇಸಾಯಿ ಇವರ ಪತ್ನಿ. ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ ಬೀಚಿಯವರ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯೂ ಹೌದು.

ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸರಿತಾ ಇವರು ಸ್ವತಃ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಲೋಕಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸರಿತಾ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಪತಿಯ ಮರಣ
ಕುಸುಮಾರ್ ದೇಸಾಯಿ, ಹಿರಿಯ ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ  ಧೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಶ್ರೀ ದೇಸಾಯಿ (76) ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಎಂಎಲ್ಸಿ, ಸರಿತಾ ಕುಸುಮಾರ್ ದೇಸಾಯಿ ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ದೇಸಾಯಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ಮಿಸ್ ಸರಿತಾ Kusmakar ದೇಸಾಯಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಸಾಹಿತ್ಯ
* ನಾನು ಲಕಿ (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ)
*ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ನಿಷೇಧ ಕಾನೂನು
*ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದೇನು ?(ಕಥಾ ಸಂಕಲನ)
*ಮಹಡಿ ಮನೆ (ಅನುವಾದ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ)
*ಭೀಮೇಶ ಕೃಷ್ಣ (ಭೀಮವ್ವನವರ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಕಲನ)
*ಧ್ರುವ ಮಿಲನ
*ಕೆಲವು ಕಾನೂನಿನ ಬರಹಗಳು (ಲೇಖನಗಳು)

೧೩ ಎಪ್ರಿಲ ೨೦೦೮ರಂದು ತಮ್ಮ ೬೮ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸರಿತಾ ಕುಸುಮಾಕರ ದೇಸಾಯಿ ನಿಧನರಾದರು.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ರಂಜ

ರಂಜ(ಪಗಡೆಮರ)ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಪ್ರದೇಶದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರ.ಸುಂದರವಾಗಿ ದಟ್ಟ ಹಂದರ ಹೊಂದಿದ ಇದನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಶುಷ್ಕ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳ, ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಬೆಳೆದಾಗ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಹುಲುಸಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಿಳಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಕಂಪಿನ ಹೂಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ-ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಕಾಯಿಗಳು ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮುಂಬರುವ ಫೆಬ್ರವರಿ-ಜೂನ್‍ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುವುವು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ತೇವ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಗಳ ಆಸುಪಾಸು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸುವರ್ಣ ಕೇದಿಗೆ ಮತ್ತು ಮುಂಡಗ ಇವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಗುಂಬೆ ವರಾಹಿ,ಹುಲಿಕಲ್ ಕಂಡುಬರುವ ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳು.

ಇದಕ್ಕೆ  ಬಕುಳ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ, ಬಕುಲ, ಚಿರಪುಷ್ಪ, ಮಧುಗಂಧ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ  ಬುಲೆಟ್ ವುಡ್ ಟ್ರೀ ಎಂಬ  ಹೆಸರಿದೆ

ಇದು  ಭಾರತದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಬುಲೆಟ್ ವುಡ್ ಟ್ರೀ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವಕ ಈ ಮರದ ಹೂಗಳು ಪರಿಮಳಭರಿತವಾಗಿದ್ದು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿದೆ.ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಶ್ರೀಅನ್ನುವರು

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಸಪೋಟಾಸಿಯೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಮಿಮುಸೊಪ್ಸ್ ಎಲಂಗಿ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿದೆ.ತುಳು ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ರೆಂಜ' ಎಂದು ಹೆಸರು.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮರ.ಬಿಳಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಹೂವುಗಳಿವೆ.ಹೂವಿಗೆ ನವಿರಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಪರಿಮಳವಿದೆ.ದಾರುವು ಬಹಳ ಗಡುಸಾಗಿದ್ದು ತೂಕವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ.ಒಳ್ಳೆಯ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಹಾಗೆ ತೊಗಟೆ ಬೂದು ಕಪ್ಪು; ಚಿಪ್ಪು ಚಿಪ್ಪಾಗಿರುವುದು. ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಳ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನೇರಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ತಿರುಳ್ಗಾಯಿಗಳು ಸುಮಾರು 2.5 ಸೆ.ಮೀ ಉದ್ದವಿದ್ದು ಕಿತ್ತಳೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿ ಒಂದು ಬೀಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿ ಗಡುಸಾದ ಸಿಪ್ಪೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ ನುಣುಪಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವುವು. ಇವುಗಳು ಗೀವಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ. ನೆರಳು ಸಹಿಸುವ ಮರ ನಿಧಾನದ ಬೆಳೆಯ ಗತಿ.

ಒಗರು ರಸಾಧಿಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ನೇರಳೆ ಹಣ್ಣಿನ ಎಲೆಗಳಂತಿವ ಕಾಯಿಯು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು, ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಕಿತ್ತಲೆ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ತೈಲಾಂಶವಿದೆ. ಇದರ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾನಿನ್ ಅಂಶವಿದೆ. ಶರ್ಕರ ಪಿಷ್ಟದ ಅಂಶವು ವಿಫುಲವಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣು ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಂಶ ಹಾಗೂ ಸೆಪೊನಿನ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಬೀಜದಲ್ಲಿಯೂ ತೈಲಾಂಶವಿದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ದಾರುವು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬೀಜದಿಂದ ಸಿಗುವ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಅಡಿಗೆಗೆ,ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ತೊಗಟೆ ಹಳ್ಳಿಮದ್ದಿನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೂವಿನಿಂದ ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಕುಲವು ಕಫ ಪಿತ್ತ ಶಾಮಕವಾಗಿದೆ.
## ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ಶೋಭವನ
ಡಿ.ವಿ.ಹಾಲಭಾವಿ

ದಾನಪ್ಪ ವ್ಹಿ. ಹಾಲಭಾವಿಯವರು ೧೯೦೭ ನವೆಂಬರ ೨೮ರಂದು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀ ವ್ಹಿ.ಬಿ.ಹಾಲಭಾವಿಯವರು ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಸಬ್ ಜಜ್ ಎಂದು ನೌಕರಿ 
ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತದ ದೂರ ದೂರದ ಭಾಗಗಳಿಗೆಲ್ಲ ವರ್ಗಾವಣೆ ನಿಮಿತ್ತ ಅಲೆದಾಡಬೇಕಾಯಿತು.

## ಕಲೆಯ ಸೆಳೆತ
ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಲವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ದಾನಪ್ಪನವರು, ೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇಂಟರಮೀಡಿಯೇಟ್ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಗ್ರೇಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ, ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಸsರ್ ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಡಿ.ಟಿ.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪೇಂಟಿಂಗದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.

## ಉದ್ಯೋಗ
ಹಾಲಭಾವಿಯವರು ೧೯೨೪ರಿಂದ ೧೯೨೬ರವರೆಗೆ R.D.A.V.ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರೆಂದು,ವೇತನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ನಿಪ್ಪಾಣಿಯ ಮುನಸಿಪಲ್ ಹಾಯ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರೆಂದು ಕೆಲ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ,ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ School of Art ಎನ್ನುವ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದು ಈ ವರೆಗೂ ಕಲಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.

## ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರಗಳು
೧.ಬೆಳಗಾವಿಯ ಕಾಯದೆ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜಾ ವಂಟಮುರಿಯವರ ಆಳೆತ್ತರದ ತೈಲಚಿತ್ರ
	
೨.ರಾಣಿಬೆನ್ನೂರ ನಗರಪಾಲಿಕೆಗೆ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ತೈಲಚಿತ್ರ

೩.ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀ ಬಿ.ಡಿ.ಜತ್ತಿಯವರ ತೈಲಚಿತ್ರ

೪.ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚನ್ನಬಸಪ್ಪನವರ ತೈಲಚಿತ್ರ

೫.ರೊದ್ದ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾಯರ ತೈಲಚಿತ್ರ

೬.ಡಿ. ಸಿ. ಪಾವಟೆಯವರ ತೈಲಚಿತ್ರ

## ಪುರಸ್ಕಾರ
ಶ್ರೀ ಹಾಲಭಾವಿಯವರ ಕಲಾಸೇವೆಯ ಮನ್ನಣೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು, ಪದಕಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಲಭಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಅವರು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು:

೧. Member of Art and Craft Education & Examination, Mysore State

೨. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರು

೩. Federation of Art Institutions, Bombay, ಸದಸ್ಯರು

೪. ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಸರ್ಪಗಂಧ

right|thumb
thumb|ಸರ್ಪಗಂಧ
**ಸರ್ಪಗಂಧ** (Serpent wood) ಒಂದು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ, ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಇದು ಚೀನಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಔಷದೀಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಪಬೇರು ಪರ್ಯಾಯನಾಮ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತೇವ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಹಾಗೂ ಮಿಶ್ರಪರ್ಣಪಾತಿ ಅರಣ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದು. ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿ, ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಸಿಕ್ಕಿಮ್, ಬಿಹಾರ, ಅಸ್ಸಾಮ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಆಫ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಉಷ್ಣಹವೆ ಇದರ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಅಪೊಸಿನಾಸಿಯೆ (Apocynaceae) ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿದೆ.

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು *ರೌವೋಲ್ಫಿಯ ಸರ್ಪೆಂಟಿನ* (Rauwolfia Serpentina).

ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗರುಡಪಾತಾಳ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳಗಂಧಿ, ಹಡಕಿ, ಸರ್ಪಾಕ್ಷಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಸ್ಯ. ಉಜ್ವಲ ಹಸಿರಿನ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳು. ಕೆಂಪು ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರದ ಬಿಳಿಛಾಯೆಯ ಹೂಗಳು. ಇದರ ಬೇರು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇದು 150-180 ಸೆ.ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೃದು ತೊಗಟೆಯ ಗಿಡ. ಪೊದರು ಸಸ್ಯ. ೮ ರಿಂದ ೨೦ ಸೆ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿರುವ ಎಲೆ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಇದ್ದು ತುದಿ ನೀಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಕಾಂಡ ಬಿರುಸಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಬೇರಿನಿಂದ ಹಲವು ಉಪಬೇರುಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಟೊಂಗೆಯ ಸುತ್ತ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಅಗಲ ಎಲೆಗಳು ಚಕ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಎದುರುಬದಿರಾಗಿರುವುವು. ನೀಲಿ, ತಿಳಿಗೆಂಪು ಅಥವಾ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು ಗೊಂಚಲಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಫಾಲಿಕಲ್ ಬಗೆಯ ಕಾಯಿಗಳು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಈ ಸಸ್ಯದ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಓಫ್ಲೊಕ್ಸೈಲಿನ್ ಎಂಬ ಹರಳಿನಂಥ ವಸ್ತು, ರೆಸಿನ್, ಪಿಷ್ಟ, ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಮ್, ಫಾಸ್ಫೇಟ್, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಮುಂತಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಹಾಗೂ ಅಜ್ಮಲೀನ್, ಅಜ್ಮಲಿನಿನ್, ಅಜ್ಮಲಿಸಿನ್, ಸರ್ಪೆಂಟಿನ್, ಸರ್ಪೆಂಟಿನೀನ್ ಎಂಬ ಐದು ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರಗಳೂ ಇವೆ. ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಪಗಂಧಕ್ಕೆ ಔಷಧೀಯ ಮಹತ್ತ್ವವಿದೆ. ಇದರ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ಪಿನ್ (reserpine) ಎಂಬ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರವಿದ್ದು, ಆಯುರ್ವೇದ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಾವಿನ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೋರೋಗ, ಉನ್ಮಾದ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಔಷಧ. ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ರೋಗ ಭ್ರಾಂತಿ (Hypochondria) ಇವುಗಳ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಔಷಧ. ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಅನುವೇದನಾ ನರಮಂಡಲಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಶಾಮಕ (Sedetive) ವಾಗಿ ಕೂಡಾ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮಲಬದ್ಧತೆ, ಯಕೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಗಳು, ಕೀಲುನೋವಿನ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹುಳುಕಡ್ಡಿ, ಇಸುಬು, ಮೊಡವೆ, ಮತ್ತಿತರ ಚರ್ಮರೋಗಗಳ ಉಪಶಮನದಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ. ಬೇರಿನ ಕಷಾಯವನ್ನು ಗರ್ಭಕೋಶದ ತೊಂದರೆ ನಿವಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತು ಬರಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಹಾನಿ 
ಸರ್ಪಗಂಧದ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಹಾನಿಯೂ ಇದೆ. ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ ತರುವುದು, ಹಸಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಲೈಂಗಿಕಾಸಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದು, ಮಂಕುತನ ಕವಿಯುವುದು, ದೇಹತೂಕ ಹೆಚ್ಚುವುದು, ಜಠರ ಬಾಧೆಗಳುಂಟಾಗುವುದು ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳು. ಇದನ್ನು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವ ಬಾಣಂತಿಯರು, ಜಠರದ ಹುಣ್ಣಿರುವವರು, ನಿದ್ದೆ ಔಷಧ ಸೇವಿಸುವವರು, ಹೃದಯ ಹಾಗೂ ಪಿತ್ತಕೋಶದ ತೊಂದರೆಗಳಿರುವವರು, ಹಸಿವು ಇಲ್ಲದವರು, ತೀವ್ರ ಮನೋರೋಗವುಳ್ಳವರು ಸೇವಿಸಬಾರದು. 

## ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧.ವನಸಿರಿ:ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ.

೨.www.organoindia.org

## ಉಲ್ಲೇಖ 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
**Rauwolfia serpentina* photos

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಂಬೆ

ಜಂಬೆ(Xylia Xylocarpa)ಭಾರತ,ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್,ಕಾಂಬೋಡಿಯಾಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪನೆ ಇರುವ ಮರ.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪರ್ಣಪಾತಿಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಲೆಗುಮಿನೋಸೆ ಕುಟುಂಬದ ಮಿಮೋಸಿಯೆ ಉಪ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿದೆ.ಸಸ್ಯಶಾಸ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಕ್ಸೈಲಿಯ ಕ್ಸೈಲೋಕಾರ್ಪ ಎಂದಾಗಿದೆ.ತುಳು ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ತಿರುವೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.Iron wood ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ಮದ್ಯಮದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರ.ಅಂದಾಜು ೧೨೦ ಅಡಿಗಳ ವರೇಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಎಲೆಗಳು ದ್ವಿಲತಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರ್ಣಿಗಳು(Bi-Pinnate).ತೊಗಟೆ ನಯವಾಗಿದ್ದು,ಅಸಮಾನ ಹೊಪ್ಪಳಿಕೆಗಳಾಗಿ ಕಳಚುವುದು.ದಾರುವು ಅತಿ ಗಡಸು,ಕಂದುಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ.ಬಲಯುತವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಚೌಬೀನೆಯನ್ನು ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಇದರ ಸೌದೆ,ಇದ್ದಿಲುಕೂಡಾ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯದಾಗಿದ್ದು,ಕಬ್ಬಿಣದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಇದರ ಚಕ್ಕೆಯು ಜಂತುನಾಶಕ.

## ಅಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಗ್ನು

ಗ್ನು (GNU) ಎಂಬುದು ಸ್ವತಂತ್ರ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಪ್ರವರ್ತನೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಘಟನೆ.  ವಸ್ತುತಃ  'ಗ್ನು' ಎನ್ನುವುದು, GNU's Not Unix ಎಂಬುದರ ಆವರ್ತಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ (Recursive Acronym).  ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ, ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುನಿಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತವಾದ, ಮುಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಧನವೊಂದನ್ನು ತಯಾರುಗೊಳಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು  ಹೊತ್ತು, 1984 ನೆಯ ಇಸ್ವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಘಟನೆಗೆ ನಾಂದಿಯನ್ನು ಹಾಡಲಾಯಿತು. ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಹರಿಕಾರನೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಮನ್, ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕ. ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತವನ್ನಾಗಿಸುವ ಮಹದುದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳೂ, ತತ್ತ್ವಗಳೂ, ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಾಂಶ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ.  ಇಂದು ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಈ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪೀ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯಫಲವೇ ಗ್ನು/ಲಿನಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ 'ಲಿನಕ್ಸ್' ಎಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

## ಗ್ನು ಇತಿಹಾಸ 
ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಮನ್ ೧೯೭೧-೭೩ ನೆಯ ಇಸ್ವಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕೆಯ ಎಂ.ಐ.ಟಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮುದಾಯಗಳ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.  ಈ ಎಲ್ಲ ಸಮುದಾಯಗಳೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯದಿಂದ, ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದವು.  ತಂತ್ರಾಂಶಗಳೂ, ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಯೋಜನೆಗಳೂ ಅತ್ಯಂತ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವಿನಿಮಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.

ಆದರೆ ೧೯೮೧ ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿತ್ತು.    ಅಂದಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗಣಕ ಯಂತ್ರ ತಯಾರಕರೆಲ್ಲ, ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡತೊಡಗಿದವು. ಈ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕನೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿಡುವ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಬೇಕಾದಿದ್ದಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ವಿನಿಮಯವಂತೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕುಸಿದುಹೋಗತೊಡಗಿತು.  

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲ್ ಮನ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಡೆ, ಗಣಕ ಯಂತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರವೊಂದು ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಿತ್ತು.  ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಅದನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಸ್ಟಾಲ್ ಮನ್ ಅವರು ಯಂತ್ರದ ಮಾರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನಿಟ್ಟರು.  ಆದರೆ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಆಕರ ಸಂಕೇತವನ್ನು (Source Code) ಸ್ಟಾಲ್ ಮನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯಗೊಳಿಸಲು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.  ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇಸತ್ತ ಸ್ಟಾಲ್ ಮನ್ ಅವರು, ತಂತ್ರಾಂಶದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿದ್ದ ಮುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ಪಣ ತೊಟ್ಟರು.  ತಮ್ಮದೇ ಆದ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಾಂಶ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದೊಂದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.

1984ನೆಯ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಾಂಶವೊಂದನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಜಿಸಿಸಿ ಎಂದೇ ಇಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ಸಂಕಲಕವೊದನ್ನು (Compiler), ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸಲು ತೊಡಗಿದರು.  ತದನಂತರ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸಂಘನೆಯೊಂದರ ರೂಪ ತಾಳಿತು.  ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಕಾರ್ಯು ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಭಾಗವಾದ ಅನೇಕ ಉಪ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಸಿದ್ಧಗೊಂಡವು.  ಕಾರ್ಯು ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾದ ಕರ್ನೆಲ್ ಭಾಗವನ್ನು 1991 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಲೈನಸ್ ಟೋರ್ವಾಲ್ಡ್ಸ್ಎಂಬಾತನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದನು.  ಈ ಕರ್ನೆಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ಗ್ನುವಿನ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಯುನಿಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತವಾದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮುಕ್ತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನವೊಂದು ತಯಾರಾಯಿತು.  ಈ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಸಂಕಲನವೇ ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಲಿನಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಗ್ನು/ಲಿನಕ್ಸ್.

ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು
ಹೊನ್ನೆ

**ಹೊನ್ನೆ** (Kino Tree) ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮುಖ್ಯ ಚೌಬೀನೆ ಮರ. ಮಿಶ್ರಪರ್ಣಪಾತಿ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೭೫ ರಿಂದ ೨೦೦ ಸೆ.ಮೀ. ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳ ಮೂಲ(Native) ಮರ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಲೆಗುಮಿನೋಸೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿದೆ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು: *ಟೆರೊಕಾರ್ಪಸ್ ಮಾರ್ಸುಪಿಯಮ್* (Pterocarpus marsupium). ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಹನೆ', 'ಬಿಜಸಾಲ' ಎಂದೂ ತುಳು ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಂಗ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ವ್ಯಾಪ್ತಿ 
ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಭಾಗದ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳ, ತೇವಮಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ತಪ್ಪಲು ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂಧ್ರ, ಒರಿಸ್ಸ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಗಳು 
ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರ. ಹರಡಿದ ಕೊಂಬೆಗಳು. ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಡ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು 30ಮೀ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 3 ಮೀ ಸುತ್ತಳತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ತೊಗಟೆ ಮಂದ, ಬೂದುಬಣ್ಣ. ಸಣ್ಣ ಅಸಮರೂಪದ ಹೊಪ್ಪಳಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೊಗಟೆ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದು ಕೆತ್ತಿದಾಗ ಎಳೆಗೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಮರಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಕೆಂಪಿನ ಬಂಧಕ ಅಂಟು (ರಾಳ) (Astringent Gum) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ದಾರುವಿನಿಂದ ಉತ್ತಮ ಚೌಬೀನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ದಾರುವು ಗಡುಸಾಗಿದ್ದು, ಚೇಗು ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಒಳಭಾಗ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಕೆಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಕೊಯ್ಯುವಾಗ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಚೌಬೀನೆ ಶಕ್ತಿಯುತ ಹಾಗೂ ಗಡುಸಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ದಾರುವಿನ ಮೇಲೆ ನೀರು ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಕಲೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಯ್ತಕ್ಕೂ ಮರಗೆಲಸಗಳಿಗೂ ಸುಲಭ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಳಪು ಕೊಡಬಹುದು. ಪದರ ಹಲಗೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದರೂ ಉರುಳೆಯಂತ್ರ (ರೋಡರ್) ದಿಂದ ತೆಗೆಯಲು ಕಷ್ಟ ತೆಳುವಾದ ಬಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಕುಮಂತಿ (ಸ್ಲೈಸ್) ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಎಲೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದು, ಮೇ-ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಬಂದು, ಜೂನ್-ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸುವಾಸಿತ ಹಳದಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವುವು. ಜನವರಿ-ಮಾರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಮಾಗುವುದು. 2-5 ಸೆಂಮೀ ವ್ಯಾಸದ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಚಪ್ಪಟೆಯ ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಕಾಯಿಗಳು ಮರದಿಂದ ಜೋಲಾಡುತ್ತಿದ್ದು ದೊಡ್ಡಗಾಳಿ ಬಂದಾಗ ದೂರದವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತವೆ.

ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಿಗುರುವುದು. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪುನುರುತ್ಪತ್ತಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಸಿಗಳು ದೊಡ್ಡವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಜಾನುವಾರು, ಬೆಂಕಿ ಕಾಟದಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಬೇರು ಸಸಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬೀಜಬಿತ್ತಿ ಸಸಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಅತಿಮುಖ್ಯ ಚೌಬೀನೆ ಮರಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ, ದೋಣಿ ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾಗಿ ಮರಗೆಲಸಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಜಾತಿಯ ಮರ. ಇದರ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ರಕ್ತ ಕೆಂಪಿನ ಬಂಧಕ ಅಂಟು (Astringent Gum) ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಸಾಗುವಾನಿ, ಬೀಟೆ ಹೊರತು, ಅತಿಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚೌಬೀನೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಪೀಠೋಪಕರಣ, ಗಾಡಿಚಕ್ರ, ಗಣಿ ಆನಿಕೆ, ರೈಲ್ವೆ ಕೋಚು, ಸ್ಲೀಪರುಗಳು, ಕೊಳಗಗಳು, ವ್ಯವಸಾಯದ ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ. ತೊಗಟೆಯಿಂದ ಬಣ್ಣ ಬರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವಿಗೂ ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸಿದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Pterocarpus marsupium bark.jpg|ಹೊನ್ನೆ ಮರದ ತೊಗಟೆ
ಚಿತ್ರ:Pterocarpus marsupium 1.jpg|ಹೊನ್ನೆ ಮರ
ಚಿತ್ರ:Pterocarpus marsupium seeds - Kunming Botanical Garden - DSC03234.JPG|ಹೊನ್ನೆ ಮರದ ಬೀಜಗಳು (ಕುನ್‍ಮಿಂಗ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ)

## ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಿರಾಲುಬೋಗಿ

ಕಿರಾಲುಬೋಗಿ (Hopea Parviflora)ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದವಾದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರ.ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಡಿಪ್ಟೆರೊಕಾರ್ಪಸಿಯೆ(Dipterocarpaceae)ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿದೆ.ಹೋಪಿಯ ಪರ್ವಿಫ್ಲೋರ (Hopea parviflora) ಇದರ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮರ,ಬೋವು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಕಿರಾಲ್ ಬೋಗಿ ಅಥವಾ ಚಿರ್ಪು (/ ಉರಿಪ್ಪು) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಸುಮಾರು ೩೬ ಮೀಟರ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದು,ನೇರ ಕಾಂಡವೇ ೨೦ ಮೀ.ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಎತ್ತರವಿರುತ್ತದೆ.ಉಜ್ವಲ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಎಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಥಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು.ದಾರುವು ನಸುಹಳದಿ ಬಣ್ಣವಿದ್ದು,ಗಡುಸಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಗೆದ್ದಲು ಹಿಡಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ.ಬಹುಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಅಂಟು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಮರದ ಬೊಡ್ಡೆಯ ಸುತ್ತಳತೆ ಸುಮಾರು 18' ಇರುವುದುಂಟು. ಬರಿಯ ಬೊಡ್ಡೆಯೇ 50'-60' ಎತ್ತರ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ; ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿವೆ. ಹೂಗಳು ಚಿಕ್ಕವು; ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ; ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ನಸುಹಳದಿ. ಹೂಗಳಿಗೆ ಕೊಂಚ ಸುವಾಸನೆಯೂ ಇದೆ. ಹೂಬಿಡುವ ಕಾಲ ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳುಗಳು. ಫಲ ಒಂದೇ ಬೀಜವುಳ್ಳ ನಟ್ ಮಾದರಿಯದು. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ರೆಕ್ಕೆಗಳಿವೆ. ಗಾಳಿಯಿಂದಾಗುವ ಫಲಪ್ರಾಸಾರಕ್ಕೆ ಇವು ಸಹಾಯಕ. ಕಿರಲುಬೋಗಿಯ ಚೌಬೀನೆ ಮಾಸಲು, ಬೂದು ಮಿಶ್ರ ಕಂದುಬಣ್ಣದ್ದು; ಸಾಧಾರಣಮಟ್ಟಿಗೆ ಹದಗೊಳ್ಳತ್ತದೆ; ಗಡುಸಾಗಿದ್ದು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದು. ಆದರೆ ಕೊಯ್ತುಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟ. ಹಸಿಮರವನ್ನು ಕೊಯ್ದು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಆರಲು ಇಡಬೇಕು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ,ದೋಣಿ ಕಟ್ಟಲು,ದೇವಸ್ಥಾನ-ಮಂದಿರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ವಿಷೇಶವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದು.
ಈ ಮರಕ್ಕೆ ಗೆದ್ದಲು ಹತ್ತುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ದೋಣಿಗಳಿಗೆ, ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಲೀಪರುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವರು. ಇದರ ಮರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೆರಗು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದಾದರೂ ಹತ್ತರಿ ಹಿಡಿದು ನಯಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಮನೆಕಟ್ಟಲು ಇದನ್ನು ತೊಲೆ, ಸರ, ಕಂಬ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವರು. ಅಂಗಡಿಮುಂಗಟ್ಟುಗಳಿಗೂ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಬೀರು, ಬ್ರಷ್ಷುಗಳ ಹಿಡಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳ್ಳೆಸೌದೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
## ಅಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಬೂರಗದ ಮರ

ಈ ಮರವನ್ನು ಶಾಲ್ಮಲೀ ಎಂದು ಸಹಾ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆದರೂ, ದಕ್ಷಿಣಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಣಕವಿಯ ಕಾದಂಬರಿ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಂಧ್ಯಾಟವಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭವ್ಯವಾದ ಶಾಲ್ಮಲಿ ಮರದ ವರ್ಣನೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಸುತ್ತಲೂ ತನ್ನ ರೆಂಭೆ-ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ ಹುಲುಸಾಗಿಬೆಳೆಯುವ ಈ ಮರ ತಾಂಡವನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಸಾವಿರಕೈಗಳನ್ನುಚಾಚಿದ ನಟರಾಜನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿತಂತೆ.
## ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಮಗಳು
ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಲದ ಮರ, ಮಲಯಾಳಮ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಳ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಪೂರಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.
## ಸಸ್ಯವರ್ಣನೆ 
ತಾವರೆಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಕೆಂಪು ಪುಷ್ಪಗಳು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬೂರಗದ ಮರದ ಎಲೆ ಉದುರಲು ಆರಂಭ. ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೂರಗದ ಮರ, Bombax Ceiba, ಮತ್ತು Salmalia Malabarica ಎಂದು ಹೆಸರಿರುವ, Bombacaceae ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ, Silk Cotton Tree ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೊಳಪಿನ ೫ ದಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪತ್ರಗಳು. ಹೂಗಳು ಅರಳಿದಾಗ ದೂರದಿಂದಲೇ ಅದನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಕೊಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೈ ಅಗಲದ ಕಡುಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಆಕರ್ಷಕ ಹೂಗಳು. ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಸರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅರಳಿದ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿ ಕೆಳಗುರುಳುತ್ತವೆ. ೧೦-೧೨ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಕಾಯಿಗಳು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಬಲಿತ ಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣಾಗುವಮೊದಲೇ ಒಡೆದು ಹತ್ತಿ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನೂರಾರು ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಬೀಜಗಳು ಹತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹತ್ತಿ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ದೂರದವರೆ ಬೀಜವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬೂರುಗಕ್ಕೆ ಶಾಲ್ಮಲೀ, ತೂಲಿನೀ, ರಮ್ಯಪುಷ್ಪ, ನಿರ್ಗಂಧ ಪುಷ್ಪ, ಎನ್ನುವ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿವೆ. ತೂಲಿನೀ ಎಂದರೆ, ಹತ್ತಿಯನ್ನೀಯುವುದು ಎಂದರ್ಥ.

[thumb|right|fallen flower at ground in [ಕೊಲ್ಕತ್ತ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, India. ]]

## ಶಾಲ್ಮಲೀ ಅಥವಾ ಬೂರಗದ ಮರದ ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಬೂರುಗದ ಮರದ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳು, ಕೆಂಪು, ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ. ಮರದ ತೊಗಟೆಯಮೇಲೆ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವುಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೂ ತಳೆದ ಮರ, ಅದರಲ್ಲೂ ಕೆಂಪು ಹೂ. ಮರದ ಮುಟ್ಟಿನಿಂದ ರಥದ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ, ಬೂರುಗದಹತ್ತಿಯನ್ನು ದಿಂಬಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ತಲೆದಿಂಬಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಟದಿಂದ ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿ, ಬೆಂಕಿಪೊಟ್ಟಣ, ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಪ್ಲೈವುಡ್, ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಅಳಿಲುಗಳು, ಮಂಗಗಳು, ಬೂರುಗದ ಮರದ, ಮೊಗ್ಗು, ಹೂಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಮೊಗ್ಗು, ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಯ ದಳಗಳನ್ನು ತರಕಾರಿಯಂತೆ ಕೆಲವರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮರದ ಅಂಟನ್ನು ಔಷಧಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಮೌರ್ಯರಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬೂರುಗದಮರವನ್ನು ನೆಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.
[240 px|right| flowers in [ಕೊಲ್ಕತ್ತ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, India.]]
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ
ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು
ಜೂಲ್ಸ್ ವೆರ್ನ್ ಎಟಿವಿ

ವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೂಲ್ಸ್ ವೆರ್ನ್ ಎಟಿವಿ]]
**ಜೂಲ್ಸ್ ವೆರ್ನ್ ಎಟಿವಿ** (Jules Verne Automated Transfer Vehicle) ಮಾರ್ಚ್ ೯, ೨೦೦೮ರಂದು ಉಡಾಯಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ.ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖಕ ಜೂಲ್ಸ್ ವರ್ನ್‍ಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಾಣದ ಯುರೋಪಿನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ನೌಕೆಯು ತಾಣಕ್ಕೆ ಇಂಧನ, ನೀರು, ಗಾಳಿ ಮತ್ತಿತರ ಸರಕನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ನೌಕೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ತಾಣವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಗುವುದು. ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೩, ೨೦೦೮ರಂದು ತಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮಾನವ ನಿರ್ದೇಶನವಿಲ್ಲದೆಯೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿತು. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿದ್ದು, ನಂತರ ಕಳಚಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಇದರ ಹೆಸರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಥೆಗಾರ ಜೂಲ್ಸ್ ವೆರ್ನ್ ಅವನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.  

ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆ
ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್

**ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್** ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪನಿಷತ್ತು. ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೮ರಿಂದ ೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಶುಕ್ಲ ಯಜುರ್ವೇದದ ಕಾಣ್ವ ಶಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದುದಾಗಿದೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಮಧುಕಾಂಡ,ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕೀಯ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಖಿಲಕಾಂಡ ಎಂದು ಮೂರು ಕಾಂಡಗಳೂ ಆರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳೂ ಇವೆ. ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ವಿವೇಚನೆ,ವಿವರಣೆ ಹಾಗೂ ವಿಶದೀಕರಣಗಳಿವೆ.ಈ ಹೆಸರು ಪಾಣಿನಿಗಿಂತ ಈಚೆಗೆ ಬಂದ ಶಬ್ದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಸಂಗ್ರಹವಾದದ್ದು ಛಾಂದೋಗ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಈಚೆಗೆ. ಇದು ಶುಕ್ಲ ಯಜುರ್ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುದು. ಇದರ ಅವಾಂತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದ ಖಿಲಭಾಗಗಳೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳೂ ಒಟ್ಟು 57 ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳೂ ಇವೆ. 5ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ಪೂರ್ಣಮದಃ, ಪೂರ್ಣಮಿದಂ’ ಎಂಬುದು ಇದರ ಶಾಂತಿಮಂತ್ರ. ಇದು ಗದ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನವಾದ ವಂಶ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟು 3 ಕಾಂಡಗಳೂ ಆರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳೂ ಇವೆ. 

ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಾಶ್ವದ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ಈ ಅಶ್ವವೇ ವಿರಾಟ್ಪುರುಷನೆಂದೂ ಆತ್ಮವಸ್ತುವೇ ಸರ್ವಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದೂ ಪ್ರೇಯವೆಂದೂ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ದ್ವಿತೀಯಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ದೃಪ್ತಬಾಲಾಕಿ, ಗಾರ್ಗ್ಯ  ಮತ್ತು ಅಜಾತಶತ್ರು-ಇವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಸ್ತುವನ್ನು ಕುರಿತು ನಡೆದ ಸಂವಾದವಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರೇಯಿ ಇವರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸುಂದರ ಸಂವಾದವಿದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಉಪಮಾನಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ ಸರ್ವಕ್ಕೂ ಏಕಾಯನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಜೇಡರಹುಳುವಿನ ನಿದರ್ಶನದಿಂದ ಭಗವಂತನೇ ಸಮಸ್ತಕ್ಕೂ ಕಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸಿ ಮಹೋನ್ನತ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮಧುವಿಧ್ಯೆಯ ವಿವರಣೆಯೂ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಂಶಕ್ರಮ ನಿರೂಪಣೆಯೂ ಇವೆ. 

3ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಜನಕರಾಜನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರಿಗೆ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪರಾಭವ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗಾರ್ಗಿ ವಾಚಕ್ನವೀ ಎಂಬ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಿ ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರಿಗೆ ಜನಕರಾಜನ ಸಂಭಾವನೆ ಸಲ್ಲುವುದು-ಇವನ್ನು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. 

4ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಜನಕನಿಗೆ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಮಾಡಿದ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವ ವಿವರಣೆ ಈ ಉಪನಿಷತ್ತಿಗೇ ರತ್ನಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಮೈತ್ರೇಯಿಯ ವೃತ್ತಾಂತವೂ ಬಂದಿದೆ. 

5ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಮಿದಂ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದ ಆವೃತ್ತದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ನೀತಿ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಪರಲೋಕ ಇವುಗಳ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳಿವೆ. ದಯೆ, ದಾನ, ಧರ್ಮ ಇವುಗಳ ಪ್ರಶಂಸೆ ಇದೆ. 

6ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಆತ್ಮದ (ಪ್ರಾಣ) ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನೇ ಪುನಃ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ರೂಪಕವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲೂ ಶ್ವೇತಕೇತು ಜೈವಲಿಗಳ ದಾರ್ಶನಿಕ ಸಂವಾದ, ಜೈವಲಿಯ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ವಿದ್ಯೆಯ ಉಪದೇಶಗಳು ಇವೆ. 

## ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳು 
ಈ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳು ಇವು; ದೇವತೆಗಳಲ್ಲೂ ವರ್ಣಭೇದಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುಷನ್ ಶೂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ ಮಾತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇಂದ್ರಾದಿಗಳು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಿಂಸೆ ಮಹಾಪಾಪವೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಹಿಂಸಾ ಪರಮೋಧರ್ಮಃ ಎಂಬ ತತ್ತ್ವ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಇತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸಂಹಿತೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವಾಗಿರದೆ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳೂ ಆಚಾರ್ಯರೂ ರಚಿಸಿದವಾಗಿವೆ.

## ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ 
ಈ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ ಇಂತಿದೆ.

ಅಸತೋ ಮಾ ಸದ್ಗಮಯ

ತಮಸೋ ಮಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಮಯ

ಮೃತ್ಯೋರ್ಮಾ ಅಮೃತಂಗಮಯ

ಓಂ ಶಾಂತಿ ಶಾಂತಿ ಶಾಂತಿಃ
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Brihadaranyak Upanishad Recitation by Pt. Ganesh Vidyalankar
*Multiple translations (Johnston, Nikhilānanda, Madhavananda)
*GRETIL etext 

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು
೨೦೦೮ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ

thumb|200px|right|ಬೈಜಿಂಗಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತು
**೨೦೦೮ರ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ**ವು ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೈಜಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೮, ೨೦೦೮ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೪, ೨೦೦೮ರವರೆ ನಡೆದ ೨೯ನೇ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ. ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಚೀನಾ ಪದಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.

## ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು 
* ೦೮-೦೮-೨೦೦೮ರಂದು ಉದ್ಘಾಟನೆ.
* ಇದು ೨೯ನೇಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ.
* ಚೈನಾ ದೇಶದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹು ಜಿಂಟಾವೋರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆ.
* ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು : ೨೦೫
* ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ನಗರ: ಬೀಜಿಂಗ್, ಚೈನಾ
* ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳ್: ಬೀಜಿಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ(ಬರ್ಡ್ಸ್ ನೆಸ್ಟ್)
* ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಕೊನೆಯ ದಿನ: ಅಗಸ್ಟ್ ೨೪, ೨೦೦೮
* ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಸಮಯ: ರಾತ್ರಿ ೮ ಘಂಟೆ, ೮ ನಿಮಿಷ, ೮ ಸೆಕೆಂದು (ಚೈನಾ ಸಮಯ)
* ಒಟ್ಟು ಕ್ರೀಡೆಗಳು: ೨೮
* ೨೮ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೩೦೨ ವಿವಿಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು.
* ಭಾಗವಹಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳು: ೧೧,೦೨೮
* ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಧ್ಯೇಯ ವಾಕ್ಯ: ಒಂದೇ ಜಗತ್ತು, ಒಂದು ಕನಸು.
* ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮರಂಭ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಗಣ್ಯರು: ಅಮೇರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಬುಷ್, ರಷಿಯದ ಪ್ರಧಾನಿ ಪುಟಿನ್, ಫ್ರಾನ್ಸನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸರ್ಕೊಜಿ, ಬ್ರಾಜಿಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲುಲಾ ಡಿ ಸಿಲ್ವಾ.
* ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನೃತ್ಯಪಟುಗಳು: ೧೦,೦೦೦
* ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ರೀಡಕೂಟದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ: ೪೦ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರಗಳು
* ಚೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾಟರೀನಾ ಎಮ್ಮೊನ್ಸಗೆ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನ.
## ನೋಡಿ
# *ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2016
# *ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ (ಪದಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ)
# *2016ರ ರಿಯೊ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ ಆಟಗಳ ಪಟ್ಟಿ
# *ಫೀಫಾ
# *17ನೇ ಏಷ್ಯನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ 2014
# *ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಹಾಕಿ ತಂಡ 
# *ಭಾರತದ ಪುರುಷರ ಹಾಕಿ ತಂಡ
# *ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ
# *ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಧನೆ
# *ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ

## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೮
ವರ್ಗ:ಚೀನಾ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ವರ್ಗ:ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ
ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಸಿಲ್ವಿಯೊ ಬೆರ್ಲುಸ್ಕೋನಿ

(ಹುಟ್ಟು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯, ೧೯೩೬) ಇಟಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ. ಮುಂಚೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇದೇ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿರುವ ಇವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಇಟಲಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು