open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜಾರ್ಜ್ ಪೀಬಾಡಿ ಗೂಚ್

**ಜಾರ್ಜ್ ಪೀಬಾಡಿ ಗೂಚ್** (21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1873 – 31 ಆಗಸ್ಟ್ 1968) ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ. ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ 1873ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21ರಂದು ಈತನ ಜನನ. ಈಟನ್, ಲಂಡನಿನ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ. ಅನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಗಳಲ್ಲೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ಈತ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಕಾಮನ್ಸ್‌ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದ; 1906-1910ರಲ್ಲಿ ಬಾತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತು 1913ರಲ್ಲಿ ರೀಡಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ. 1911 ರಿಂದ ಕಾಂಟೆಂಪೊರರಿ ರಿವ್ಯೂ ಎಂಬ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. 1922-25ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಘದ ಮತ್ತು 1933-36ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದ. ಗೂಚ್ ತನ್ನ ಕಾಲದ ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರಯುತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಅರ್ಹತೆಯಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೀತ. ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫಾರಿನ್ ಪಾಲಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಆನ್ ದಿ ಆರಿಜಿನ್ಸ್‌ ಆಫ್ ವಾರ್ 1893-1914. ಇವುಗಳಿಗೆ ಅವನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 1922-23 ಮತ್ತು 1926-38ರಲ್ಲಿ ಸಹ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. ಈತ ಜರ್ಮನಿ, ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುರೋಪ್ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಜರ್ಮನಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ರೆವೊಲ್ಯೂಷನ್, ಫ್ರಾಂಕೊ-ಜರ್ಮನ್ ರಿಲೇಷನ್ಸ್‌ 1871-1914, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್ ಐಡಿಯಾಸ್ ಇನ್ ದಿ ಸೆವೆನ್ಟೀನ್ತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ, ಕೋಟ್ರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ಸ್‌, ಮೇರಿಯ ತೆರಿಸ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ದಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಎಂಪೈರ್ - ಇವು ಈತನ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು.

ಇವನಿಗೆ 1939ರಲ್ಲಿ ‘ಕಂಪ್ಯಾನ್ಯನ್ ಆಫ್ ಆನರ್’ ಮತ್ತು 1963ರಲ್ಲಿ ‘ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮೆರಿಟ್’ ಎಂಬ ಪದವಿಗಳು ಲಭಿಸಿತು. 1963 ಆಗಸ್ಟ್‌ 31ರಂದು ಲಂಡನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನವಾದ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಯೋಹಾನ್ ಗೂಟೆನ್ಬರ್ಗ್

**ಯೋಹಾನ್ ಗೂಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್**(c. 1398 – ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 1468) ಜರ್ಮನ್ ಉಪಜ್ಞೆಕಾರ. ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣತಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದವನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಮುದ್ರಣ. ಬಿಡಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಎರಕ ಹೊಯ್ದು ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಯುಕ್ತ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ಮುದ್ರಣಫಲಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೇ ಗೂಟೆನ್‍ಬರ್ಗ್ ತಂತ್ರ. ಇದರ ಅನುಸಾರ ಮುದ್ರಿತವಾದ ಗೂಟೆನ್‍ಬರ್ಗ್ ಬೈಬಲ್ಲುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಮುದ್ರಣ ಕಲೆಯ ಪರಮೋಚ್ಛ ಸ್ಥಿತಿಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಣತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗೂಟೆನ್ಬರ್ಗ್ನಿಂದ ಮುದ್ರಣತಂತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆ ಕಲೆ ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಕಾಸವಾಯಿತು. ಪುಟವೊಂದರ 42 ಸಾಲುಗಳ ಎರಡು ಕಾಲಮುಗಳಿರುವ 1282 ಪುಟಗಳ ಗೂಟೆನ್‍ಬರ್ಗ್ ಬೈಬಲ್ಲಿನ 300 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಈತ ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದ. ಕೈಬರೆಹದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಶ್ರೀಮಂತರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಲಿಗಳ ಸೊತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರಗಳು ವಿರಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಮುದ್ರಣ ತಂತ್ರ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದದ್ದರಿಂದ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಖಚಿತ ಬಹು ಪ್ರತೀಕರಣಗಳು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಜ್ಞಾನಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಗೂಟೆನ್‍ಬರ್ಗ್‌ನ ಹಿರಿಮೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ ಇರುವುದು ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ. ಒಂದು ಶತಮಾನದ ತರುವಾಯ (ಎಂದರೆ 16-17 ನೆಯ ಶತಮಾನ) ಉದಯಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕಾಂದೋಲನದ ನಾಂದಿಯನ್ನು ಗೂಟೆನ್‍ಬರ್ಗ್‌ನ ಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
## ಬಾಲ್ಯ
ಯೋಹಾನ್ ಗೊಟೆನ್‍ಬರ್ಗ್‌ನ ಬಾಲ್ಯ, ವಿದ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಮೈನ್ಜ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸು. 1395ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಮೈನ್ಜ್ ನಗರದ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾದ ಈ ಕುಟುಂಬ ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ಸ್ಟ್ರಾರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿತ್ತು. ಯೋಹಾನನ ಬಾಲ್ಯ ಸಂದದ್ದು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ. ಅಕ್ಕಸಾಲಿಯಾಗಿ ಇವನು ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ. ಇದೇ ಮುಂದೆ ಅವನಿಗೆ ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕೊರೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಬೇಕಾದ ಮೂಲಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ವಿಪರ್ಯಯವಾಗಿ ಸಮಗಾತ್ರದ ಲೋಹಮೊಳೆಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯುವುದು, ಪಾಠಾನುಸಾರ ಈ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮುದ್ರಣಫಲಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸು ವುದು. ಇದರೆ ಮೇಲೆ ಯುಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಾಯಿಯನ್ನು ಸವರಿ ಸೂಕ್ತ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಈ ಫಲಕವನ್ನು ಒತ್ತುವುದರ ಮೂಲಕ ಮುದ್ರಿತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು-ಇವು ಗೂಟೆನ್ ಬರ್ಗ್ ಕನಸು ಕಂಡು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನನಸಾಗಿಸಿದ ಸಾಹಸಗಳು.
, Washington, D.C.]]

ಹೀಗೆ ಗೂಟೆನ್ಬರ್ಗ್ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಉಪಜ್ಞೆಕಾರನಾಗಿದ್ದರೂ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಅವನು ಸೋಲನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಮುದ್ರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಅವನು ಸಾಲಮಾಡಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ಆದರೆ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ಆದಾಗಲೂ ಈತನಿಗೆ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಸಿದ್ಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲವಿನ್ನೂ ಪಕ್ವವಾಗಿರದಿದ್ದುದೇ ಇದರ ಕಾರಣ. ಹೀಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಈತ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ 1455ರಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಈಡಾದ. ಸಾಲಗಾರನಾಗಿಯೇ ಇವನು ಸು. 1468ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 3 ರಂದು ಮೈನ್ಜ್‍ನಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* English homepage of the Gutenberg-Museum Mainz, Germany.
* The Digital Gutenberg Project : the Gutenberg Bible in 1,300 digital images, every page of the University of Texas at Austin copy.
* Treasures in Full&nbsp;– Gutenberg Bible  View the British Library's Digital Versions Online
* 

ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು
ಕಾಡು ಪಾಪ

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮುಗ್ಧ, ನಿರಪಾಯಕಾರಿ, ಭಯ ಹಾಗೂ ನಾಚಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವದ ಕಾಡಿನ ಮಗು ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಣಿ ಕಾಡುಪಾಪ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಲೆಂಡರ್ ಲೋರಿಸ್ ಅಥವಾ ಸ್ಲೋ ಲೋರಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 

## ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಮೂಲತಃ ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ ಕಾಡು ಪಾಪ ಅಪೂರ್ವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದುಂಡು ತಲೆ, ಗಿಡ್ಡಮೂತಿ. ಉದ್ದನೆಯ ಮೂಗು, ದೊಡ್ಡಕಿವಿ, ಹೊಳೆಯುವ ದುಂಡನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಹಿಂಗಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಗಾಲು ಚಿಕ್ಕವು ಹಾಗೂ ಬಾಲವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹತ್ತಿರದ ಬಂಧುಗಳಾದ ಮಂಗ, ವಾನರ ಮತ್ತು, ಮನುಷ್ಯನ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಡು ಪಾಪನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂದು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಮರದ ಮೇಲೆಯೇ ತನ್ನ ಬಹುತೇಕ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ  ತುಂಬಾ ಆಲಸಿ. ಮಂಗನ ಚುರುಕುತನವಾಗಲಿ, ಒಂದು ಮರದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಮರಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಲೀ ಕಾಡುಪಾಪಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಉದ್ದನೆಯ ತೋಳಿನಿಂದ ಒಂದು ಮರದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಮರಕ್ಕೆ ಸಾಗಬಲ್ಲದು. ನಿಶಾಚರಿ ಜೀವಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

## ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ
ಕಾಡುಪಾಪದ ಸಂತತಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಜಾವಾ, ಮಲಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದರ ಮೂಲ ನೆಲೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಡುಪಾಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದೇ ವಿಶೇಷ. ನೀಲಗಿರಿ, ಆಲದ ಮರ, ಅರಳಿಮರ, ಉಣಸೇ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಮಳೆ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಅರೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು, ಕಾಯಿ, ಕೀಟಗಳು, ಜೀರುಂಡೆ, ಮಿಡತೆ, ಹಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಹೀಗೆ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.

## ಆಕಾರ ಚಿಕ್ಕದು ಬಳಗವೂ ಚಿಕ್ಕದು
ಕಾಡುಪಾಪ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೨೪ ರಿಂದ ೩೮ ಸೆಂ.ಮೀ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ತೂಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೆ.ಜಿ ಗಿಂತಲೂ ಹಗುರ. ಕಾಡು ಪಾಪ ಸುಮಾರು ೧೫ ವರ್ಷ ಬದುಕ ಬಲ್ಲದು. ಮುಂಗೈನಿಂದ ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತನ್ನದೇ ಆದ ಚಿಕ್ಕ ಬಳಗ ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗು ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ತಾಯಿಯನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾಡು ಪಾಪ ಚೆಂಡಿನಂತೆ ತನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಕೀಟದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸ್ವ ಮೂತ್ರ ಸ್ನಾನ
ಕಾಡುಪಾಪ ಸ್ವ ಮೂತ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಮುಖಗಳಿಗೆ ಉಜ್ಜಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ  ಕೀಟಗಳ ಕಡಿತದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದುಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿ
ತಮಗೆ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ತಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊಣಕೈನಲ್ಲಿರುವ ವಿಷದ ಮಚ್ಚೆಯನ್ನು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವೈರಿಗೆ ಕಚ್ಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ! ಕಾಡುಪಾಪ ಔಷಧಿಯ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಹಣದಾಸೆಗಾಗಿ ಇವುಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮುದ್ದು ಮುಖದ ಕಾಡುಪಾಪ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ.

## ನೋಡಿ
*ಕೋತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ತನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಸ್ತನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಗುಲ್ವಾಡಿ ವೆಂಕಟರಾವ್

**ಗುಲ್ವಾಡಿ ವೆಂಕಟರಾವ್**(1844-1907). ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ.
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಇಂದಿನ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರದ ಗುಲ್ವಾಡಿ ಈತನ ಹುಟ್ಟೂರು. ಮನೆತನ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರದು. ಬಿ.ಎ. ಪದವೀಧರನಾಗಿ ಗುಲ್ವಾಡಿ ಪೋಲಿಸ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸೇರಿದ. ಈತನದು ಆ ವೃತ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕ ಭೀಮಕಾಯ, ಗಂಭೀರ ಮುಖಮುದ್ರೆ. ಪೋಲಿಸ್ ಕೆಲಸದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾದ ಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ. ಈತನ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ಇಂದಿರಾಬಾಯಿ ಅಥವಾ ಸದ್ಧರ್ಮ ವಿಜಯ (1898), ಭಾಗೀರಥಿ(1900), ಸೀಮಂತಿನೀ(1907) -ಇವು ಇತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಲಾಡುಪ್ರಿಯಾಚಾರ್ಯ ಎಂಬುದು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಬರೆಹ. ಈತ ಮಿತ್ರೋದಯವೆಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿಯೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

## ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ
ಗುಲ್ವಾಡಿ ಬಾಳಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಸನಾತನ ಆವರಣದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದು, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ನಾಗರಿಕತೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಲೇಖಕನದು ಮಧ್ಯಮಾರ್ಗ. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಗುರುಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ಅಚಲನಿಷ್ಠೆಯಿತ್ತೆಂಬುದೇನೋ ನಿಜ. ಆ ಮನೋಭಾವದಿಂದಲೇ ಈತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲವೆಡೆ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಕೊಂಡದ್ದಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯೇ ಜೀವನದ ಉಸಿರಾಗಿದ್ದ ಈತನಿಗೆ ಹಲವು ಗುರುಪೀಠಗಳ ಡಂಭಾಚಾರ ಸರಿಬರಲಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪುರಸ್ಕರ್ತನಾಗಿ ಈತ ಹಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದ. ಸ್ತ್ರೀಯರ ಏಳ್ಗೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ಸಹಜವಾದ ಕಳಕಳಿ ಇತ್ತು.
## ಸಾಹಿತ್ಯ
ಹಳತು ಹೊಸತರ ಸಂಘರ್ಷ ಇಂದಿರಾಬಾಯಿ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಪೋಲಿಸ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಿನ ಲೋಕಾನುಭವ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂದಿರೆಯ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಸ್ವಾರ್ಥಪರರು. ತಮಗೆ ಆಗದವರನ್ನು ವಿಷಹಾಕಿ ಕೊಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಹೇಸರು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಸನಿಯೊಡನೆ ಮಗಳ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಇಂದಿರೆ ಬಾಲವಿಧವೆಯಾಗಿ ಅಮೃತರಾಯನೆಂಬುವನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಆತನ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯೂ ಭಾಸ್ಕರನೆಂಬ ಅನಾಥ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನೂ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ಭಾಸ್ಕರನೊಡನೆ ಇಂದಿರೆಯ ಮರುಮದುವೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ನಿಜವಾದ ಸದ್ಧರ್ಮದ ವಿಜಯವಾಯಿತೆಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳು ವಾಸ್ತವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದುವಾಗಿದ್ದು ಯಾವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೂ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ಕಥನವೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಗುಣವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೌಚ್ ಮನ್ ಎಂಬಾತ ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಕನ್ನಡದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಗೆ ಅನುವಾದ ಪ್ರಥಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
.

ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ಜೇವರ್ಗಿ (ತಾಲ್ಲೂಕು)

**ಜೇವರ್ಗಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ,ಕಲಬುರಗಿ  ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 43 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಆಂದೋಲಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥಳವಾದ ಜೇವರಗಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಸದಿಗಳಿವೆ. ಇದು ಜೈನರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ. ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಭೀಮಾನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಗುಲ್ಬರ್ಗ-ಬಿಜಾಪುರ ಮಾರ್ಗ ಜೇವರಗಿ ಪಟ್ಟಣದ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ವಾರದವರೆಗೆ ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚು. ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 600 ಮಿಮೀ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನದು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಶುಷ್ಕ ವಾಯುಗುಣ.

ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ವಾಡಿ ಹಾಗೂ ಶಾಹಬಾದ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯದು ಫಲವತ್ತಾದ ಕಪ್ಪುಭೂಮಿ. ಜನರ ಪ್ರಧಾನ ಕಸಬು ಕೃಷಿ. ಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಗೋದಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಹತ್ತಿ, ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು-ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ ಇದೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಭಾವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. 1972ರಲ್ಲಿ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅಭಾವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.

## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೯೩ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇದೆ, ೪.೨೫ ಕಿಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಭೀಮ ಹೊಳೆಯು ಈ ತಾಲೋಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವುದು. ೨೦೧೦ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೪೬ಡಿಗ್ರಿ ಬಿಸಲು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಜೇವರಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1,932.6 ಚ.ಕಿ.ಮೀ.   ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಉಪವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. 1 ಜೇವರಗಿ, 2 ಇಜೇರಿ, 3 ನೆಲೋಗಿ 4 ಯಡ್ರಾಮಿ ಮತ್ತು 5 ಆಂದೋಲಾ, ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು 162.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ
೨೦೧೧ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವರ್ಗಿ 25686 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 12976 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 12710 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. 
## ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
***ಕಡಕೋಳ ಮಡಿವಾಲೇಶ್ವರ ಮಠ**
**ಕಡಕೋಳ ಮಡಿವಾಲೇಶ್ವರ ಮಠ** ಯಡ್ರಾಮಿಯಿಂದ ೬ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಚಿಣಗೇರಿ ಹೊಳೆಯ ಎಡದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಮಾಗಿದೆ. ಶರಣಬಸವೇಶ್ವರರ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ಕಡಕೋಳ ಮಡಿವಾಳಪ್ಪನವರ ಮಠದಿಂದಾಗಿ ಈ ಊರು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬಿದನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮಡಿವಾಳಪ್ಪ  ಶರಣ ಬಸವೇಶ್ವರರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅರಳಗುಂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಇದ್ದು ನಂತರ ಕಡಕೋಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿ ಅಲ್ಲೆ ಐಕ್ಯರಾದರು. ಇವರ ಸಮಾಧಿಯು ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಮಡಿವಾಳಪ್ಪ ಮಠವೆಂದು ರೂಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರ ಮಠ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಮಡಿವಾಳಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯನ ಗದ್ದುಗೆಯು ಇರುವ ಭೀಮಾಶಂಕರನ ಗುಡಿ ಇದೆ. ವಚನಕಾರರಾಗಿದ್ದ ಮಡಿವಾಳಪ್ಪನವರು “ಕೈವಲ್ಯ ವಾಕ್ಯಾಮೃತ” ಎಂಬ ವಚನ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು ಹಲವಾರು ತತ್ವ ಪದಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದ ef> 
***ಮಳ್ಳಿ**

ಜೀವರ್ಗಿಯಿಂದ ೫೦ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಳ್ಳಿಯು ನೆರೆಯ ಕುಳಗೇರಿ ಗ್ರಾಮದ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ “ಮಣಳಿ” ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.ಈ ಗ್ರಾಮ ಚೌಡೇಶ್ವರಿಯ ಜಾತ್ರೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅವಶೇಷಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೦-೧೧ನೇ ಶತಮಾನದವು ಎಂದು ಗುತುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆಯ ಮೊದಲ ದಿನ, ಚೌಡೇಶ್ವರಿಯ ಎರಡು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ರಾತ್ರಿ ಊರಲ್ಲಿ ಮೆರೆಸುತ್ತಾರೆ.  ಎರಡನೆಯ ದಿನ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯರ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬಡಿಗೆಯಾಟ ಆಡುವರು. ಊರಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತ, ಚೌಡಮ್ಮ, ಮರಗಮ್ಮನ ಗುಡಿಗಳಿದ್ದು. ಗಾಂಧೀಜಿಗೆಂದೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗಾಂಧೀಗುಡಿ ಇರುವುದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 
*ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು,ಜೀವರ್ಗಿ 
*ಸರ್ಕಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ,ಜೀವರ್ಗಿ. 

## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೆರೆ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ರಸ್ತೆ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ೭) ಹಾಗು ಹೊರ ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆ ಕೂಡುವಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಕೆರೆ, ೧೫೩೭ರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. 2000 ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಹರಡುವಿಕೆ 75 ಹೆ ಕಂಡುಬಂತು, 143 ಹೆ ತುಂಬಲು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಸರೋವರ ವಿಜ್ಞಾನ
ಸರೋವರದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶವು 3750ha ಕಂಡುಬಂತು. ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಶವಂತಪುರ, ಮತ್ತಿಕೆರೆ, ರಾಜಮಹಲ್ ವಿಲಾಸ್ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಭರತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಮಷೀನ್ ಟೂಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ವಸಾಹತುಗಳು. 1974 ರಲ್ಲಿ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 77,95 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಇತ್ತು ಮತ್ತು 1998 ರಲ್ಲಿ ಇದು 57,75 ಹ ಇತ್ತು.
## ಹರಿದು ಬರುವುದು
ಮತ್ತಿಕೆರೆ,ಯಶವಂತಪುರ,ಬಿ ಇ ಎಲ್,ರಾಜ್ ಮಹಲ್ ವಿಲಾಸ ದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬಿದ್ದರೆ ಈ ಕೆರೆಗೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
 
## ಜೀವಿಗಳು
ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನೀರಿನ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇವೆ, ಕೆರೆಯ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳು, ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಜೀವನ ಮಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. 
## ಪ್ರವಾಸ ಕೇಂದ್ರ
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ, ದೋಣಿ ವಿಹಾರ ವಿದೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟ ಆಡಲು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೆರೆಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೨೧೮

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೨೧೮(ಹೊಸ ಹೊಸ ಸಂಖೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೬೧):ಕರ್ನಾಟಕದ ದಲ್ಲಿ ಇರುವ  ರಸ್ತೆಒಟ್ಟು ೪೭೬ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದ್ದು ಬೀದರ್, ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ, ವಿಜಯಪುರ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ನಗರಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವುದು.

ವರ್ಗ:ಸಂಪರ್ಕ
ಬಿ.ಕಾಮ್

**ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಚುಲರ್** ( B.Com ಅಥವಾ B.Comm) ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಪದವಿ  ಆಗಿದೆ.ಈ ಪದವಿಯನ್ನು  ವಾಣಿಜ್ಯ ಪದವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಪದವಿಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಪದವಿಯನ್ನು  ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನುಮುಂದೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.  ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಪೂರ್ಣ ಸಮಯ, ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಾ೦ಗ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಪದವಿ ಆಗಿದೆ.
## ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ವಿಷಯಗಳು
ಕಾಮರ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು  ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ,  ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು, ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಈ ಪದವಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಿವೆಯೆ೦ದರೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ವ್ಯಾಸಾ೦ಗ ಮಾಡುವಾಗ  ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ವಿಷಯಗಳಾದ, ಅಕೌಂಟಿಂಗ್ / ಹಣಕಾಸು, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು, ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ,  ಈ ಎಲ್ಲಾ  ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಿ ಕಾಂ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪದವಿಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಭಾರತ, ಮಾಲ್ಟಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಕೆನಡಾ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಕ್ರಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಕೆನಡಾ, ಘಾನಾ, ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಬಹುತೇಕ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮಾಲ್ಟಾ ದಲ್ಲಿ B.Com (ಆನರ್ಸ್)ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವರ್ಷದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅರ್ಹತೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ B.Com (ಆನರ್ಸ್)ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅರ್ಹತಾವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ B.Com ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅದ್ಯಾಯನ ಹಾಗು B.Com (ಆನರ್ಸ್) ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹೊಂದಿದೆ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್ (ಆನರ್ಸ್) ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಬಾಸ್ಕಿನ್ ರಾಬಿನ್ಸ್

**ಬಾಸ್ಕಿನ್ ರಾಬಿನ್ಸ್** ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಕೋಣೆಗಳು ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಸರಪಳಿ. ಇದು 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಹೊಂದಿದೆ. 5800 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 2800 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಬರ್ಟ್ ಬಾಸ್ಕಿನ್ ಮತ್ತು Irv ರಾಬಿನ್ಸ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಕಾನೂನು, ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಐಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಉದ್ಯಮಗಳ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ 1953 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಯಾರು. ವಿಲೀನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಐಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಸಾಹಸಗಳು ಮತ್ತು ಬರ್ಟ್ ತಂದೆಯ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಅಂಗಡಿ ಎಂಬ ಬೇಸಿಗೆ ಸನ್ ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ. ಬೇಸಿಗೆ ಸನ್ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಸಮಯದಲ್ಲಿ 21 ಇದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ತಾಜಾ ಸುವಾಸನೆ.

ಒಂದು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಬಾಸ್ಕಿನ್ ರಾಬಿನ್ಸ್ ಆಗಲು ಎರಡು ಸಾಹಸಗಳು, ಶ್ಲಾಘನೆಗೆ ನಂತರ, 31 ರುಚಿಗಳೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿತು. "ಬಾಸ್ಕಿನ್ ರಾಬಿನ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತದೆ ಅವರು ಹುಡುಕಲು ಬಯಸುವ ವಿವಿಧ ಸುವಾಸನೆ ರುಚಿ ಗುಲಾಬಿ ಚಮಚ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ರುಚಿಯನ್ನು ರೀತಿಯ ಜನರು ಅವಕಾಶ ಮುಂದಿಟ್ಟಿವೆ ನವೀನತೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬಾಸ್ಕಿನ್ ರಾಬಿನ್ಸ್ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಕೇಕ್, ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Baskin-Robbins official website 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತಿನಿಸು
ಹಿಂದೂ ಕಾಲೋನಿ ದಾದರ್, ಮುಂಬಯಿ

ದಾದರ್ ನಲ್ಲಿರುವ 'ಹಿಂದೂ ಕಾಲೋನಿ', ಮುಂಬಯಿನ ಅತಿ ಹಳೆಯ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರೆಲ್ ರೈಲ್ವೆನಿಲ್ದಾಣದ ದಾದರ್, ಮತ್ತು ಮಾಟುಂಗಾ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗಳಿವೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ತ್ರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಡಾ.ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರ ಮನೆ, 'ರಾಜಗೃಹ' ಇದೇ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ಲಿದೆ. 'ಮುಂಬಯಿಯ ಎಟಿಸ್ ಸ್ಕಾಡ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ', 'ಹೇಮಂತ್ ಕರ್ಕರೆ', ಈ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತ್ಯವ್ಯಹೂಡಿದ್ದರು. ೨೦೦೮ ರ ಆತಂಕಿಗಳ ಮುಂಬಯಿ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಕರ್ಕರೆಯವರ ಪತ್ನಿ ಹಿಂದೂ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ಲೇ ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
### ಬಾಲಚಂದ್ರರೋಡ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ
ಹಿಂದೂ ಕಾಲೋನಿ, ಮಾಟುಂಗದ 'ಆಸ್ತಿಕ ಸಮಾಜ' ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ, ದಾದರ್ ನ 'ನಾಯರ್ ಸಮಾಜ' ಕಟ್ಟಡದ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ದಾದರ್ (ಪೂ) ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಮಾಟುಂಗಾ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ವರೆಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆ, ಹಿಂದೂ ಕಾಲೋನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. 
### ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
# ರಾಜಾ ಶಿವಾಜಿ ವಿದ್ಯಾಲಯ,
# ರಾಜಗೃಹ,
# ರುಯಾಕಾಲೇಜ್,
# ಪೊದ್ದಾರ್ ಕಾಲೇಜ್,
# ನಾಯರ್ ಸಮಾಜ್,
# ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣ್ ದೇವಸ್ಥಾನ,
# ದಾದರ್ ಜಮಖಾನ,
# ಮಾಟುಂಗಾ ಜಮಖಾನ,
# ನಪ್ಪೂ ಹಾಲ್,
# ಸ್ವಾಮಿ ದಯಾನಂದ ವಿದ್ಯಾಲಯ,
# ಆಂಧ್ರ ಸಮಾಜ್,
# ನಪ್ಪೂ ಉದ್ಯಾನ್, ಮುಂತಾದವುಗಳು
# ಪಾರ್ಸಿ ಡೈರಿ,
# ಪೋಲಿಸ್ ಕಾಲೋನಿ,

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ಉಣ್ಣಕ್ಕಿ ಜಾತ್ರೆ

*ಉಣ್ಣಕ್ಕಿ ಜಾತ್ರೆ*' ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ, ಬಣಕಲ್ ಹೋಬಳಿ ಬಾನಹಳ್ಳಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಈ ಉಣ್ಣಕ್ಕಿ ಜಾತ್ರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಪವಿತ್ರವಾದ ಹುತ್ತವಿದೆ.ಹಿಂದೆ ಗೋವು ಪಾಲಕರು ಅಂದರೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತರು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹುತ್ತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಇಂದು ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿದೆ ಎಷ್ಟೇ ಮಳೆ ಬಂದರೂ ಸಹ ಇದರ ಒಂದಿಂಚೂ ಮಣ್ಣು ಸಹ ಏನೂ ಆಗದೆ ಇರುವುದಂತೂ ಸತ್ಯ.ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಹುತ್ತಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಚಾವಣೆಯೇ ಇಲ್ಲ.ಇದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ.ಎಂದಿನಂತೆ ವರ್ಷ-ವರ್ಷ ಬರುವ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಭಾನುವಾರ ಅಥವಾ ಗುರುವಾರ ಈ ದಿನಗಳು ಉಣ್ಣಕ್ಕಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿನಗಳು. ಪೂರ್ವಜರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.ರಾತ್ರಿ 8 ರಿಂದ 9ರ ಒಳಗೆ ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಈ ವೇಳೆಗೆ ಉಣ್ಣಕ್ಕಿ ಹುತ್ತವು ಅಲುಗಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೆರೆದಿರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಆಶಿರ್ವಾದಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ ಭಕ್ತಾಧಿಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ.ನಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ, ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಜನರು ಈ ಜಾತ್ರೆ ನೋಡಲು ಆಗಮಿಸುವರು.ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿ ಆದನಂತರ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವು ಪಾಲಕರು ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಹೋರಿಯನ್ನು ತಂದು ಮೂರು ಸುತ್ತು ಓಡಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆ ಹೋರಿಯ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಾಧಿಗಳು ಪುರಿಯನ್ನು ಎರಚುತ್ತಾರೆ.ಎರಚಿದ ಪುರಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇಂದಿಗೂ ಜನರು ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಹಿಂದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಜಂಗಮರೇ ಅರ್ಚಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.ಬನ್ನಿ ನಮ್ಮೂರ ಉಣ್ಣಕ್ಕಿ ಜಾತ್ರೆ ನೋಡಲು.

ವರ್ಗ:ಜಾತ್ರೆ
ಗೂಳಿ ನೊಣ

**ಗೂಳಿ ನೊಣ**ಡಿಪ್ಟರ ಗಣದ ಈಸ್ಟ್ರಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕೀಟ (ಆಕ್ಸ್‌ಬಾಟ್ ಫ್ಲೈ). ಹೈಪೋಡರ್ಮ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಜೇನು ನೊಣವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ದಪ್ಪವಾದ ಹಾಗೂ ರೋಮಮಯವಾದ ದೇಹ, ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರಾಹಕಾಂಗ (ಆಂಟಿನೀ), ಕ್ಷೀಣಿಸಿರುವ ವದನಾಂಗಗಳು, ನೀಳವಾದ ಅಂಡ ನಿಕ್ಷೇಪಕ - ಇವು ಪ್ರೌಢ ನೊಣದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಪ್ರೌಢ ಗೂಳಿ ನೊಣಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಡಿಂಭಗಳು (ಇವಕ್ಕೆ ಗ್ರಬ್ ಎಂದು ಹೆಸರು) ಮಾತ್ರ ದನಕರುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಗೂಳಿನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾದವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೋವಿಸ್ ಪ್ರಭೇದ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಲೈನಿಯೇಟಂ ಪ್ರಭೇದ. ಕೊನೆಯದು ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
## ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಪ್ರೌಢ ನೊಣಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮೇ-ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಹೆಣ್ಣುನೊಣ ದನಕರುಗಳ ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಮತ್ತು ಗೊರಸುಗಳ ಬಳಿಯಿರುವ ಕೂದಲಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಕೂದಲಿನ ಮೇಲೂ 1-10 ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಆಕಾರ ಚುಟ್ಟದಂತೆ. ಒಂದೊಂದೂ ತನ್ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ಉಪಾಂಗಗಳ ಸಹಾಯ ದಿಂದ ಕೂದಲಿಗೆ ಅಂಟಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲದಿನ ಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರ ಬಂದ ಡಿಂಭಗಳು ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ಚರ್ಮ ವನ್ನು ಕೊರೆದು ದೇಹವನ್ನು ಹೊಕ್ಕು, ಹಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಓಡಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ಗಂಟಲಿನ ಒಳಗೋಡೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಚಳಿಗಾಲದವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಬೆನ್ನಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿ ಸುತ್ತವೆ (ಇವುಗಳ ಕ್ರಿಯಾಚಟುವಟಿಕೆ ಗಳಿಂದಾಗಿ ಇವು ಇರುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಊದಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ). ಪೋಷಕಜೀವಿಯ ಲಸಿಕೆ (ಸೀರಂ) ಮತ್ತು ಕೀವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಉರುಳೆಯಾಕಾರ ವನ್ನು ತಳೆಯುವ ಇವು ಸು. 25ಮೀಮೀ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಗೆ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ನೆಲಕ್ಕುದು ರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಅನತಿಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯ ಅವಧಿ 5-6 ವಾರಗಳು ಮಾತ್ರ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು ಎರಡು ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರೌಢ ನೊಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
## ಹಾವಳಿ
ಗೂಳಿ ನೊಣಗಳ ಡಿಂಭಗಳು ದನಗಳ ಚರ್ಮವನ್ನು ಕೊರೆಯುವುದರಿಂದ ರೋಗಪೀಡಿತ ದನಗಳ ಚರ್ಮ ಅಪ್ರಯೋಜಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ದನಗಳ ಮಾಂಸವೂ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಗೂಳಿ ನೊಣಗಳು ದನಗಳ ಪಿಡುಗು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇವನ್ನು ನಾಶ ಪಡಿಸಲು ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೀ ಇವುಗಳ ಡಿಂಭಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೊಲ್ಲುವುದೊಂದೇ ಮಾರ್ಗ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* common cattle grub on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ನರಮಂಡಲ

thumb|ಮಾನವ ನರಮಂಡಲ
**ನರಮಂಡಲ**ವು ಐಚ್ಛಿಕ ಮತ್ತು ಅನೈಚ್ಛಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಶರೀರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಶರೀರದ ಭಾಗ. ನರ ಅಂಗಾಂಶವು ಮೊದಲು ಹುಳುಗಳಂತಹ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೫೦ ರಿಂದ ೬೦೦ ಮಿಲಿಯ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಕೇಂದ್ರ ನರಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ನರಮಂಡಲ.
*ನೋಡು:ಮಾನವನ ನರವ್ಯೂಹ

ವರ್ಗ:ನರಮಂಡಲ
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ವರ್ಗ:ನರಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ನರವಿಜ್ಞಾನ
ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಂತೆ ರೇಣುಕಾದೇವಿಯ ಮೋಹದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಡಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತನ್ನ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಅರಿತ ಜಮದಗ್ನಿ ಮಹರ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ‍್ನು ಕರೆದು ಆಕೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಮಾತೃಹತ್ಯೆ ಪಾಪ ಎಂದು ಅರಿತ ಸುತರು ತಂದೆ ನುಡಿದದ್ದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಜಮದಗ್ನಿಯು ತನ್ನ ಕೊಪದ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸುಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಮಗನಾದ ಪರಶುರಾಮನನ್ನು ಕರೆದು ಆಕೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪರಶುರಾಮ ಪಾಲಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾಯಿ ರೇಣುಕಾದೇವಿಯ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ತನ್ನ ಪರಶುವಿನಿಂದ ಛೇದಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಯ ಕೋಪವನ್ನು ತಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಮಗನು ಪೂರೈಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತಸಗೊಂಡ  ಮೂರು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಬೇಕಾಗಿ ಕೋರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸುಟ್ಟುಹೋದ ತನ್ನ ಸಹೊದರರನ್ನು ಬದುಕಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಜಮದಗ್ನಿಗೆ ಆತನ ಕೋಪವನ್ನು ತೊರೆಯುವಂತೆ ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಇದೆಲ್ಲದಕ್ಕು ಜಮದಗ್ನಿ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾನೆ.ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಮರುಪಡೆದ ನಂತರ ಪರಶುರಾಮನು ಕೊಡಲಿಗೆ ಅಂಟಿದ್ದ ರಕ್ತದ ಕಲೆ ಅಳಿಸಲು ಅದನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ನದಿಯ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದರು ಕಲೆ ಹೊಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥರಾಜಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಂದರೆ ಇಂದಿನ ಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಾದ ತುಂಗಾನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕೈನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಡಲಿ ಜಾರಿ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಗ ಬಂಡೆ ಒಡೆದುನೀರು ಚಿಮ್ಮಿ ಆ ನೀರು ಕೊಡಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೊಡಲಿ ತೊಳೆದ ಸ್ಥಳವು ಪವಿತ್ರವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪರಶುರಾಮಕುಂಡವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಪರಶುರಾಮಕುಂಡದ ಹತ್ತಿರ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ರಾಮಮಂಟಪ ಇದೆ. ಆ ಮಂಟಪದ ಒಳಗಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪರಶುರಾಮನೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.
ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ತೊಳೆದ ದಿನ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಾದ ಕಾರಣ ಎಳ್ಳಮಾವಾಸ್ಯೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಳೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಭಿಷೇಕ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ ರಥೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿನ ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಉಗುರು

thumb
**ಉಗುರು** ಮಾನವರು, ಬಹುತೇಕ ಮಾನವೇತರ ಪ್ರೈಮೇಟ್‍ಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಇತರ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾದಾಂಗುಲಿಗಳ ಅಂತ್ಯದ ಫ಼ೇಲ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮೂಳೆಗಳ ಡಾರ್ಸಮ್ ಹಿಂಬದಿಯ  ಅಂಶವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಕೊಂಬಿನಂಥ ಕವಚ. ಉಗುರುಗಳು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಂಜಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಉಗುರುಗಳು ಕೆರಟಿನ್ ಎಂದು  ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗಟ್ಟಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋಟೀನ್‍ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ವರ್ಗ:ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಬೆರಳ ತುದಿಗಳನ್ನ  ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲು ಇರುವ ಭಾಗವೇ ಉಗುರು. ಬೆರಳಿನ ತುದಿ ತುಂಬಾನೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲು ಉಗುರು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನರಗಳ ತುದಿ ಇರೋದು ಅಲ್ಲಿಯೇ. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡುವ  ಭಾಗ ಬೆರಳ ತುದಿ. ಉಗುರು ಮತ್ತು ಕೂದಲು ಒಂದೇ ತರದ ಪ್ರೊಟಿನ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆರಾಟಿನ್ ಪ್ರೊಟಿನ್ ನಿಂದ ಉಗುರು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೆರಾಟಿನ್ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉಗುರಿನ ಪದರದ ಕೆಳಗೆ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಜೀವಕೋಶ ಹಳೇಯದನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಉಗುರು ರಚನೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉಗುರಿನ ಕೆಳಗೆ ಕಾಣುವ ನಸುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉಗುರು ಎಂದು ನಾವು ಕರೆಯುವುದು ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ.
## ಉಗುರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ 
ಕೈಬೆರಳಿನ ಉಗುರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ೨.೫ ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಉಗುರನ್ನು ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲಿನ ಉಗುರುಗಳಿಗಿಂತ ಕೈಬೆರಳುಗಳ ಉಗುರು ಜಾಸ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕೈ ಬೆರಳಿನ ಉಗುರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ೨.೫ ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಬೆಳೆದರೆ ಕಾಲ್ಬೆರಳಿನ ಉಗುರು ೨ ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಉಗುರು    ಉಂಗುರ ಬೆರಳು ಅಥವಾ ಮಧ್ಯ ಬೆರಳಿನದ್ದು. ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಉಗುರು.
ಯಾವ ಕೈ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಮಾಡುತ್ತೆವೆಯೋ ಆ ಕೈ ಉಗುರು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಉಗುರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಕಮ್ಮಿ ಆಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಉಗುರು ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಉಗುರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೇಲೆ ವಾತಾವರಣವೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಉಗುರು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ತಪ್ಪಿದಾಗ ಉಗುರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಗಿಂತ ಹಗಲು ವೇಳೆ  ಉಗುರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೈಬೆರಳಿನ ಉಗುರಿಗಿಂತ ಕಾಲಿನ ಉಗುರು ತುಂಬಾ  ಗಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಉಗುರಿನಲ್ಲಿ ಕೆರಾಟಿನ್ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಉಗುರಿನ  ಸಾಮಥ್ಯ  ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಉಗುರಿನ ಆರೋಗ್ಯ
ಉಗುರಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಚುಕ್ಕಿಗಳಿದ್ದರೆ ಜಿಂಕ್ ಕೊರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉಗುರಿನ ಕೆಳಗಿರುವ ರಕ್ತನಾಳ ಉಗುರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಗುರಿನ ಬಣ್ಣ ಕೂಡ ಅದರಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಉಗುರಿನ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.  ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ ಉಗುರುಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಉಗುರಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಗೆರೆಗಳಿದ್ದರೆ ಲಿವರ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಗೆಜೆಲ್

**ಗೆಜೆಲ್**ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕ, ಅರೇಬಿಯ, ಇಸ್ರೇಲ್, ಸಿರಿಯ, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯ, ಭಾರತದ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಾಣಬರುವ ಒಂದು ಚೆಲುವಾದ ಜಿಂಕೆ. ಆರ್ಟಿಯೊಡಕ್ಟಿಲ ಗಣದ ಬೋವಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಗೆಜಲ್ ಎಂಬುದು ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಗೆಜಲ್‍ನ ವಾಸ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ. ಬಿರುಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯುವ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ಇದರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನೆಲೆಗಳು.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗೆಜೆಲುಗಳು ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಚಿಗರಿಗಳು. ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಉದ್ದ 1-1.2 ಮೀ. ಭುಜದ ಬಳಿಯ ಎತ್ತರ 51-89 ಸೆಂಮೀ. ತೂಕ 14-75 ಕಿಗ್ರಾಂವರೆಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವಕ್ಕೆ 12-14 ಸೆಂಮೀ ಉದ್ದದ ಬಾಲವಿದೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಗಾಢ ಕಂದಿನಿಂದ ಬೂದಿ, ಬಿಳಿಯವರೆಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗ ತಿಳಿಬಣ್ಣದ್ದು. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗಗಳ ಬಣ್ಣಗಳು ಮಿಳಿತವಾಗುವಲ್ಲಿ ಗಾಢವರ್ಣದ ಒಂದು ಪಟ್ಟೆಯಿರುವುದುಂಟು. ಬಾಲದ ಬುಡ ಮತ್ತು ತೊಡೆಗಳ ಹಿಂಭಾಗಗಳು ಬೆಳ್ಳಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಒಂದೊಂದು ಜೊತೆ ಕೊಂಬುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸಬ್ಗಟುರೋಸ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ಕೊಂಬುಗಳು ಗಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತವೆ. ಕೊಂಬುಗಳ ಆಕಾರ ಲೈರ್ ವಾದ್ಯದಂತೆ: ಸರಾಸರಿ ಉದ್ದ 25-35 ಸೆಂಮೀ. ಕೆಲವು ಸಲ ಕೊಂಬುಗಳು ತಲೆಯ ಆಚೀಚೆ ಹರಡಿರುವುದು ಇಲ್ಲವೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿರುವುದು ಉಂಟು. ಕೊಂಬುಗಳು ಹೇಗೇ ಇರಲಿ, ಇವುಗಳ ತುದಿ ಮಾತ್ರ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ.
## ವಾಸ
ಗೆಜೆಲುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ 5-10 ಪ್ರಾಣಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ನೂರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಗಿಡಮರಗಳ ಎಳೆಚಿಗುರು, ಹುಲ್ಲಿನ ಎಸಳುಗಳು ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ. ಗೆಜೆಲುಗಳು ತಮ್ಮ ಓಟದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಬಹುಶ: ಬೇಟೆಯ ಚಿರತೆ, ಗ್ರೇ ಹೌಂಡ್ ನಾಯಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದ ಗಿಡುಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಗೆಜೆಲುಗಳೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಬಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕದ ಥಾಮ್ಸನ್ಸ್‌ ಗೆಜೆಲ್ ಎಂಬುದು ಗಂಟೆಗೆ 65 ಕಿಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಬಲ್ಲದು. ಇವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾಲ ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್ಗಳ ಅವಧಿ. ಹುಟ್ಟಿದ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲೆ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಲ ಬಂದು ಅವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನ ನಡೆಸತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಗೆಜೆಲುಗಳ ಆಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು 10-12 ವರ್ಷಗಳು.

ಅರೇಬಿಯ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಜೆಲುಗಳನ್ನು ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿ ಮತ್ತು ಗಿಡುಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಮಾಂಸ ಮಾತ್ರ ಬಲುರುಚಿ.
## ಛಾಯಾಂಕಣ

File:Grants Gazelle Gazella granti in Tanzania 2645 Nevit.jpg|Grant's gazelle (male)
File:Gazella dama mhorr 2.jpg|Mhorr gazelle
File:Cuvier's Gazelle.jpg|Cuvier's gazelle (female)
File:Gazella thomsonii - Disney's Animal Kingdom Lodge, Orlando, Florida, USA - 20100916.jpg|Thomson's gazelle (male)
File:Gazella spekei (Speke's Gazelle).jpg|Speke's gazelle (female)
File:Group of Gazella subgutturosa.JPG|Goitered gazelle (females and young)
File:Chinkara.jpg|Chinkara (female)
File:Gazella-dorcas.jpg|Dorcas gazelle (female)
File:Gazella rufifrons AB.jpg|Red-fronted gazelle
File:Gazella gazella.jpg|Mountain gazelle (male)
File:GazellaSoemmerringiWolf.jpg|Soemmerring's gazelle (females)
File:Slender-horned gazelle (Cincinnati Zoo).jpg|Slender-horned gazelle (male)

ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಗೆಡ್ಡೆ

**ಗೆಡ್ಡೆ**ಕಾಂಡದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಟು: ನೆಲದೊಳಗೇ ಹುದುಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಇದರ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಪ್ಪವಾಗಿಯೂ ರಸಭರಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂತಾನಾ ಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲೂ ಇದು ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗೆಡ್ಡೆಯ ಬಾಹ್ಯ ರೂಪ ಕಾಂಡದ ರಚನೆಗಿಂತ ಎಷ್ಟು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಕಾಂಡ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಇದರ ಒಳರಚನೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗೆಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಾದವು ಪ್ರಕಂದ (ರೈಜೋಮ್), ಟ್ಯೂಬರ್, ಬಲ್ಬ್‌ ಮತ್ತು ಕಂದುಗಳು (ಕಾರ್ಮ್).

## ಪ್ರಕಂದ
ನೆಲದ ಒಳಗಡೆ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆ ಯುವ ಗೆಡ್ಡೆಯಿದು. ಇದರ ಮೇಲೆ ಗೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗೆಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ಗೆಣ್ಣುಗಳ ಸುತ್ತ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಹುರುಪೆ ರೂಪದ ಎಲೆಗಳಿವೆ. ಎಲೆಗಳ ಕಂಕುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಂಕುಳು ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಬೆಳೆದು ಹೊಸ ಕಾಂಡವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆ: ಅರಿಸಿನ, ಶುಂಠಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
## ಟ್ಯೂಬರ್
ಇದು ಕೂಡ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ನೆಲದ ಒಳಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ಗೆಡ್ಡೆ. ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಗಿಡ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಗಿಡದ ತಳಭಾಗದ ಕಾಂಡದ ಕೆಲವು ಕವಲುಗಳು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಬ್ಬಿರುತ್ತವೆ. ಇವೇ ಮುಂದೆ ಟ್ಯೂಬರುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಗೆಡ್ಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಂಕುಳು ಮೊಗ್ಗುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣುಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಗೆಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ವರ್ತುಲಾಕಾರವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸಹಜ ಕಾಂಡದ ಮೇಲಿನ ಎಲೆಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಪಾಶರ್ವ್‌ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ನೆಡುವಾಗ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣಿರುವ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ನೆಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚೂರುಗಳಿಂದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂಡಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಪುರ್ತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನೇ ನೆಟ್ಟಾಗ ತುದಿಮೊಗ್ಗಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾಂಡ ಹೊರಡುತ್ತದೆ.

ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯ ಒಳರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಡ್ಯುಲ, ಪ್ರೋಕೇಂಬಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಎಳೆಯ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಡದ ಒಳರಚನೆಯಿದ್ದರೂ ಇದು ಬಲಿಯುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಎಂಡೋಡರ್ಮಿಸ್ ಪದರ ಕಾಣಿಸದಾಗುತ್ತದೆ. ಗೆಡ್ಡೆಯ ಎಪಿಡರ್ಮಿಸಿನ ಆಯುಷ್ಯವೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಗೆಡ್ಡೆ ದೊಡ್ಡದಾದಂತೆಲ್ಲ ಎಪಿಡರ್ಮಿಸಿನ ಕೋಶಗಳು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫೆಲೊಜನ್ ಎಂಬ ಪದರವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಫೆಲೊಜನ್ ಪದರದಿಂದ 10-15 ಕೋಶಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪದಾದ ಪೆರಿಡರ್ಮ್ ಅಂಗಾಂಶ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಫೆಲೊಜನ್ ಪದರ ಗೆಡ್ಡೆಯ ಆಯುಷ್ಯ ಪುರ್ತಿ ಬದುಕಿದ್ದು, ಗೆಡ್ಡೆ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಹೊರಗಡೆ ಹರಿದು ಹೋಗುವ ಕೋಶಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸ ಪೆರಿಡರ್ಮ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡಿ ಗೆಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.
## ಬಲ್ಬ್‌
ರಸಭರಿತ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಕುಳ್ಳುಕಾಂಡ. ಇದು ಕಾಂಡದ ಮೇಲಿರುವ ಎಲೆಗಳಂತೆ ರಸಭರಿತ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಂಕುಳು ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಗೆಡ್ಡೆ ಏಕದಳ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಈರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಲಿಲಿ, ಟ್ಯೂಲಿಪ್ ಮುಂತಾದವು.

ಈರುಳ್ಳಿ ಗೆಡ್ಡೆಯ ಒಳರಚನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಕಾಂಡ ಬಲು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಸುತ್ತ ಎಲೆಗಳು ವರ್ತುಲಾಕಾರವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಾಂಡದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆಗಂತುಕ ಬೇರುಗಳು ಇವೆ. ಗೆಡ್ಡೆ ಬಲಿತಂತೆಲ್ಲ ಹೊರಗಿನ ಎಲೆಗಳು ಒಣಗಿ ಒಳಗಿನ ರಸಭರಿತ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
## ಕಂದು
ಇದು ಪ್ರಕಂದವನ್ನು ಹೋಲುವ ಗೆಡ್ಡೆ. ಪ್ರಕಂದ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆದರೆ ಇದು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಪದರದಲ್ಲಿ ನಾಳಕೂರ್ಚ ಗಳು ಹರಡಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸ ಬಹುದು. ಆಗಂತುಕ ಬೇರುಗಳು ಕಂದಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹೊರಗಡೆ ಪೊರೆಯಂತಿರುವ ಎಲೆಗಳಿವೆ. ಎಲೆಗಳು ಕಂದಿನ ಮೇಲೆ ವರ್ತುಲಾಕಾರವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬಲ್ಬಿಗೂ ಕಂದಿಗೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಕಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಡದ ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು, ಎಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗೆಣ್ಣುಗಳ ಉದ್ದ ಹೆಚ್ಚು, ಆರ್ಕಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಗೆಡ್ಡೆಗಳೂ ಆಹಾರವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದರಿಂದ ಇವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಉದಾ: ಆಲೂಗಡ್ಡೆ. ಕಾಯಜ ಪ್ರಜನನದ (ವೆಜೆಟೇಟಿವ್ ರಿಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್) ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿಯೂ ಇವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Cook's Thesaurus has a good inventory of tuber varieties.

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು
ಎಚ್. ಎಸ್. ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್

**ಡಾ. ಎಚ್. ಎಸ್. ರಾಘವೇಂದ್ರರಾವ್**, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೆಸರಾಂತ ವಿಮರ್ಶಕರು, ಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕರು. 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿ'ನಲ್ಲಿ ೩೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದು, 'ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದು, ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದು-ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು  ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ
# ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
# ನಿಲುವು
# ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ
# ಹಾಡೆ ಹಾದಿಯ ತೋರಿತು
# ತರು ತಳೆದ ಪುಷ್ಟ
# ನಮಸ್ಕಾರ
# ಸಂಗಡ
# ಕಣ್ಣ ಹನಿಗಳೆ ಕಾಣಿಕೆ
# ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳು
# ನೀರಿಗೆ ಮೂಡಿದ ಆಕಾರ                
# ನಿಜವು ತೋರದಲ್ಲ
## ಅನುವಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು
# ಬಾಲ ಮೇಧಾವಿ (ಜರ್ಮನಿ ಕಥೆಗಳು)
# ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವನ(ಜೆ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಕೃತಿ)
# ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಸಂಗತಿ (ಜಿಡ್ಡು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ)
# ಪ್ರೀತಿಸುವುದೆಂದರೆ(ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಲವಿಂಗ್- ಎರಿಕ್ ಫ್ರಾಂ) 
# ಇರುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು - ಗೋಪೀನಾಥ ಮೊಹಾಂತಿ,ಒರಿಯಾ ಕಥೆಗಳು
# ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವತಾವಾದ( ಸ್ವೇತಾ ಸ್ಲೋವಾಕ್ ರೋರಿಕ್- ಕೃತಿ).                      
# ಮಂಜಿನ ಶಿವಾಲಯಕ್ಕೆ (ಲೈನರ್ ಮರಿಯಾ ರಿಲ್ಕನ ಕೆಲವು ಕವಿತೆಗಳು)
# ಕಪ್ಪು ಕವಿತೆ (ಆಫ್ರಿಕನ್ ‌ಕವಿತೆಗಳು)
# ಮಂಜು ಮಣ್ಣು ಮೌನ (ಟೆಡ್ ಕೂಸರ್ ಕವಿತೆಗಳು)
# ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನ ಬೆಳಕು ( ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು)                            
# ಪ್ಲೇಗ್ (ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಮೂನ ಕಾದಂಬರಿ)

## ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ
* ಜನ ಗಣ ಮನ.

## ಸಂಪಾದನೆ
# ಶತಮಾನದ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ.       
# ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂವಾದ                    
# ಭೃಂಗಮಾರ್ಗ        ‌                
# ಅವಗಾಹ                          
# ಪ್ರಾಚೀನ ‌ಕಾವ್ಯಮಾರ್ಗ                 
# ಇಂದಿನ ಕವಿತೆ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
# 'ಜನ ಗಣ ಮನ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ'ಕ್ಕೆ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ' 
# 'ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ' ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ
# ಎಲ್. ಬಸವರಾಜು ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
# ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
# ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
# ವರ್ಧಮಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
# ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
# ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
# ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
# ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾ ಭಾರತಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ: ಕಪ್ಪು ಕವಿತೆ 
# ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ವಿಮರ್ಶಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ 
# ಎಲ್ ಎಸ್ ಶೇ‌ಷಗಿರಿ ರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
# ಶಾ. ಬಾಲೂರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನ ಬೆಳಕು (ಅನುವಾದ)
# ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾ ಭಾರತಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಅನುವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ 
# ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಕಲ್ಚರ್, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ: ಸೀನಿಯರ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
# 'ಆಯಾಮ'
# 'The Void and the Womb: One Man's Quest for Self-Realization'-Dr.H.S.Raghavendra rao 
# 'ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ,' ೪, ಜನವರಿ, ೨೦೧೫. ಪು.೩, ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ,'ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ,' 
# 'ನೇಸರು,ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲರ ಸಂಸ್ಮರಣಾ ಸಂಚಿಕೆ', ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನೆ, ಪುಟ-೧೦-೧೫-ಡಾ.ಎಚ್.ಎಸ್.ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್, 
# 'Canara news', 'Tears are the real words of women': Dr. Ashadevi, 05 Jan 2015, Reported By : Rons Bantwal

ವರ್ಗ : ವಿಮರ್ಶಕ

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೊಮಾಕ್

**ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೊಮಾಕ್**(30 ಒಕ್ಟೋಬರ್ 1895 – 24 ಎಪ್ರಿಲ್ 1964)ಜರ್ಮನಿಯ ಜೀವರಸಾಯನ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಿಜ್ಞಾನಿ.
## ಬಾಲ್ಯ
ಈಗ ಪೋಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಂಡೆನ್ ಬರ್ಗಿನ ಲ್ಯಾಗೋನಲ್ಲಿ 1895ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30ರಂದು ಜನಿಸಿದ. 
ಡೊಮಾಕ್ನ ವಿದ್ಯಾರಂಭದ ವೇಳೆ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈತನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಸಮರಾನಂತರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಆಮೇಲೆ 1921ರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ.
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
1924ರಲ್ಲಿ ಇವನು ಗ್ರೀ‌‍ಫ್ಸ್ ‌‌ಪಾಲ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮುನ್ಸ್‌ಟರ್ನ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹುದ್ದೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೇ 1928ರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದ (ಜನರಲ್ ಪ್ಯಾಥಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾ ವಿಜ್ಞಾನದ (ಪ್ಯಾಥಲಾಜಿಕಲ್ ಅನಾಟಮಿ) ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. ಉಪ್ಪೆರ್ಟಾಲ್-ಎಲ್ಬರ್ಫೆಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೇಯರ್ ಕಂಪನಿಯ ಬಣ್ಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿರಲು ಆಹ್ವಾನ ಬಂದಾಗ (1927) ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಇಲ್ಲಿ ಡೊಮಾಕನು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಾದ ಫ್ರಿಟ್ಚ್‌ ಮಿಶ್ಚ್‌ ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫ್ ಕ್ಲಾರರ್ ಎಂಬವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಣ್ಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಕ್ರಮ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಹಲವಾರು ನೂತನ ಆಜೋಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದ. ಇವುಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಪ್ರೋಂಟೋಸಿಲ್ ರೆಡ್ ಎನ್ನುವ ಬಣ್ಣವೊಂದು (ಸಲ್ಫೊನೊಮೈಡ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು) ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೋಂಕುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಆತ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಆಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಸ್ವತಃ ಡೊಮಾಕನ ಮಗಳು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕಾಕಸ್ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಡೊಮಾಕ್ ಈ ಹೊಸ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಗುಣಮುಖ ಮಾಡಿದ. ಔಷಧಿಯ ಈ ವಿನೂತನ ಗುಣವನ್ನು ಅವನು 1932ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ರಸಚಿಕಿತ್ಸಕ (ಕೆಮೊತೆರಪ್ಯಾಟಿಕ್) ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಯುಗ ಆರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಸಲ್ಫೊನಮೈಡ್ ಔಷಧಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದಾದ ಪ್ರೋಂಟೋಸಿಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ವಿರುದ್ಧ (ಆ್ಯಂಟಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್) ಗುಣಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ವೈದ್ಯ ಹಾಗೂ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ಲಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ಹಿಟ್ಲರ್ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದ ಜರ್ಮನಿಯ ಈ ಪೌರನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹಿಟ್ಲರನ ಮರಣಾನಂತರ, 1947ರಲ್ಲಿ, ಡೊಮಾಖ್ ಸ್ವೀಡನ್ನಿಗೆ ತೆರಳಿ ನೊಬಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ಪಡೆದ. ಆದರೆ, ಬಹುಮಾನದ ಹಣ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಡೊಮಾಕ್ ತೀವ್ರಸೋಂಕುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿವಾರಣೆಯ ಮೇಲೂ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ. 1947ರಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅವನು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಏಡಿಗಂತಿ ರೋಗದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನೂ ಆಗಿದ್ದ.
## ನಿಧನ
ಈತ 1964ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 24ರಂದು ವುರ್ಟಿಂಗ್ಘ-ಬ್ಯಾಡೆನ್ನಿನ ಬರ್ಬರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಕ್ರಿಮೊನಾ ದ ಗೆರಾರ್ಡ್

, in Gerard of Cremona's "Recueil des traités de médecine" 1250-1260. Gerard de Cremona translated numerous works by Arab scholars.]]

"ಕ್ರಿಮೊನಾ" ದ**ಗೆರಾರ್ಡ್** ಸು. 1114-87. ಇಟಲಿಯ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಅರಬ್ಬೀ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನಿಗೆ ತಂದ ಅನುವಾದಕ. ಟಾಲೆಮಿಯ ಅಲ್ಮಾಜೆಸ್ಟ್‌ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಓದಲೋಸ್ಕರ ಅರಬ್ಬೀ ನುಡಿ ಕಲಿಯಲೆಂದು ಟೋಲಿಡೋಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದ. ಸುಮಾರು 92 ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಈತ ಅನುವಾದಿಸಿರುವನೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ. ಇವನು ಕೇವಲ ಅನುವಾದಕ ತಂಡದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಎನ್ನುವ ಶಂಕೆ ಸಹ ಉಂಟು. ಈ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿ 21 ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದವು. ಇವನು 1175ರಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದ ಅಲ್ಮಾಜೆಸ್ಟ್‌ನ ಅನುವಾದ 1515ರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗಿ ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದ ಅನುವಾದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಟಾಲೆಮಿಯದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, ಯೂಕ್ಲಿಡ್, ಗೇಲೆನರ ಅರಬ್ಬೀ ಅನುವಾದಗಳನ್ನೂ ಈತ ಲ್ಯಾಟಿನಿಗೆ ತಂದ. ಇವನು ಅನುವಾದಿಸಿದ ಮೂಲ ಅರಬ್ಬೀ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಆವಿಸೆನ್ನನ ವೈದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು, ಗಣಿತ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ಜ್ಯೋತಿಷಶಾಸ್ತ್ರ,  ರಸತಂತ್ರದ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಇದ್ದುವು.
's *Recueil des traités de médecine* translated by Gerard of Cremona, second half of the 13th century.]]
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಅನುವಾದಕರು
ಸ್ನೂಹಿ

thumb|ಸ್ನುಹಿ ಗಿಡ
**ಸ್ನೂ**ಹಿ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಿಕೆಯು ಕಳ್ಳಿಗಿಡದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿದೆ.ಮಿಲ್ಕ್ ಬುಶ್,ಮಿಲ್ಕ್ ಹೆಜ್,ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲ ಹೆಸರಿನ,ಯೂಪೋರಿಯಾ ನೆರ್ರಿಫೋಲಿಯಾ ಎಂಬ ವೈಜ್ಯಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ಈ ಗಿಡವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಲಿಯ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುವ ಮುಳ್ಳಿನ ಗಿಡವಾಗಿದೆ.೫-೨೦ ಅಡಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಗಿಡವು ೫-೧೦ ಇಂಚು ಉದ್ದದ ಮಾಂಸಲ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇದರ ಕಾಂಡಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅಧಿಕ ಮುಳ್ಳುಗಳಿವೆ.ಇದು ಉಷ್ಣ,ಗುರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇದರ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯೋಣ:
* ಸ್ನೂಹಿ ಗಿಡದ ೧-೨ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ,ಬಳಿಕ ಅರೆದು ಅದರ ರಸ ತೆಗೆಯಬೇಕು.ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪು ಬೆರೆಸಿ ದಿನಕ್ಕೆ ೨-೩ ಬಾರಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಕೆಮ್ಮು ಕಫ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
* ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಬ್ಬಸ,ಕೆಮ್ಮು ಕಫದಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಈ ಗಿಡದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಜಜ್ಜಿ ತೆಗೆದ ರಸಕ್ಕೆ ಬೆಲ್ಲ ಬೆರೆಸಿ ನೀಡಿದರೆ ಹಿತಕಾರಿ.
* ಕಿವಿನೋವು ಇರುವಾಗ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲು ೨ ಹನಿಯಷ್ಟು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದರೆ ಕಿವಿನೋವು,ತುರಿಕೆ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
* ಕಾಂಡದ ತುದಿಯ ಎಲೆಭಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಿಸಿಮಾಡಿ,ಜಜ್ಜಿ ರಸ ತೆಗೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲ್ಲ ಬೆರೆಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೇವಿಸಲು ನೀಡಿದರೆ ಕೆಮ್ಮು,ಕಫ ದಮ್ಮು ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
* ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕೆಮ್ಮು,ದಮ್ಮು ಹಾಗು ಶ್ವಾಸಾಂಗವ್ಯೂಹದ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಈ ಗಿಡದ ಭಾಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ನಂತರ ತೊಳೆದು ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದು ಹೆಚ್ಚಿ,ಬೇಯಿಸಿ ಮೆಣಸಿನ ಕಾಳಿನ ಹುಡಿ,ಉಪ್ಪು ಬೆರೆಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಹಿತಕರ ಔಷಧೀಯ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ.
* ಕಿವಿನೋವು ಇರುವಾಗ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲನ್ನು,ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ೨ ಹನಿ ಹಾಕಿದರೆ ಶಮನಕಾರಿ.
* ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಇದಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಸುಟ್ಟು ಕರಕು ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಹಲ್ಲುನೋವಿರುವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರೆ ನೋವು ಊತ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
* ಕಪ್ಪು ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲನ್ನು, ನಿತ್ಯ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ ಬೆರೆಸಿ ಲೇಪಿಸಿ,ತಿಕ್ಕಿದರೆ ಕಪ್ಪು ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
* ಸ್ನೂಹಿ ಗಿಡದ ಬೇರನ್ನು ತೊಳೆದು,ಅರೆದು,ಇಂಗಿನ ರಸ ಬೆರೆಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಹುಳಗಳ ಬಾಧೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
* ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲನ್ನು ಅರಸಿನ ಹುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯ ಮೊಳಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಪಿಸಿದರೆ ಶಮನಕಾರಿ.
* ಮಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು,ಊತವಿರುವಾಗ,ಸ್ನೂಹಿ ಗಿಡದ ಹಾಲು ಹಾಗು ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ ಮಾಲೀಶು ಮಾಡಿದರೆ ಶಮನಕಾರಿ.
* ಜಾಜಿಯ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲನ್ನು ಅರೆದು ಗಾಯ,ವ್ರಣಗಳಿಗೆ ಲೇಪಿಸಿದರೆ ಶೀಘ್ರ ಗುಣಕಾರಿ.
* ತುರಿಕೆ,ಗುಳ್ಳೆ,ಕಜ್ಜಿ ಮೊದಲಾದ ಚರ್ಮದ ತೊಂದರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಸ್ನೂಹಿಕಾಂಡದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸಿ,ಸೋಸಿ ಬಳಿಕ ಲೇಪಿಸಿದರೆ ತುರಿಕೆ,ಕಜ್ಜಿ,ಗುಳ್ಳೆ,ಪೂಯಯುಕ್ತ ವೃಣಗಳೂ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
* ಸ್ನೂಹಿ ಗಿಡದ ಎಳೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ತೊಳೆದು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಬೇಯಿಸಿ,ಒಣದ್ರಾಕ್ಷೆ,ಒಣ ಅಂಜೂರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ರಕ್ತವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
* ಅಜೀರ್ಣ,ಅಪಚನ,ಅಗ್ನಿಮಾಂದ್ಯ ಮುಂತಾದ ಜೀರ್ಣಾಂಗ  ವ್ಯೂಹದ ತೊಂದರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಎಳೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತೊಳೆದು ಬೇಯಿಸಿ ಜೇನು ಹಾಗೂ ಹಸಿಶೂಂಠಿ ರಸದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಲು ನೀಡಿದರೆ ಪಚನಕ್ರೀಯೆ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ,ಅಜೀರ್ಣ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ,ಹಸಿವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
* ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಎಳೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು  ಬಳಿಕ ಸಣ್ಣತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಪಪ್ಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿ ಉಪ್ಪು ಬೆರೆಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಲಿವರ್ ಟಾನಿಕ್. ಯಕೃತ್ ತೊಂದರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಸೇವಿಸುದರಿಂದ ಅರಸಿನ ಕಾಮಾಲೆ,ಯಕೃತ್ ಮೊದಲಾದ ತೊಂದರೆಗಳು ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
* ಚರ್ಮ ರೋಗದಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲನ್ನು ೩-೪ ಹುಂಡುಗಳಷ್ಟು ಇರಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಹಿತಕಾರಿ.ಅರಸಿನ ಹುಡಿ,ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ,ತುಳಸೀರಸ ಹಾಗೂ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲು ಬೆರೆಸಿ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಪಿಸಿದರೆ ಶಮನಕಾರಿ. 
ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಚರಕಾರ್ಯರು,ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.೨-೩ ವರ್ಷ ಬೆಳೆದಿರುವ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅದರ ಹಾಲನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.ಶರದೃತುವಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡದ ಹಾಲು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. 
ಹೀಗೆ ಬೇಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ನೂಹಿಗಿಡವು ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ
ತರಿಮಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ

ನೂರು, ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಲೆಕಾಡು ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಊರ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಸಾಗಿದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಕಾಡಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ತಾಯಿಯ ವಿಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ ಊರಿನ ಪ್ರಮುಖರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಮಲೆಕಾಡಿನ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತರುವೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ಅಮ್ಮಮನವ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ತರಿಮಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುಡಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ 3ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ಅಮ್ಮನವರ ಬನವಿದ್ದು, 101 ದೈವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಅಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾಲಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ-ಕುರಿಯನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡಲಾಗುವುದು. 600 ರಿಂದ 800 ಜನ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಕೂಡ[ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವರು.

ಅದೇ ರೀತಿ ತರುವೆ  ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಅನ್ನದಾನ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಬೇಡಿದರೆ ಕಷ್ಟಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಸಾಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯರು

## ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ
ಸಾಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯರು ಜನಿಸಿದ್ದು ೧೮೮೮ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦ರಂದು. ರಾಮದುರ್ಗ ಅವರ ಹುಟ್ಟೂರು ತಂದೆ ಸುಬ್ರಾಯ ಸಾಲಿಯವರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅನಾಥರಾಗಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಬಿಜಾಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದು ವಾರಾನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.

## ಉದ್ಯೋಗ
ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕರಿ ಹಿಡಿದರು. ನಂತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಧುಮುಕಿ ನೌಕರಿ ಬಿಟ್ಟರು. ಕೆಲಕಾಲ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ತೊರವಿ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಪುನಃ ನೌಕರಿ ಬಿಟ್ಟು ಪುಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಿ.ಎ. ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸು ಮಾಡಿ ದರು. ನಂತರ ವಿಜಾಪುರದ ಶೀಕೃಷ್ಣ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೌಕರಿ ಮಾಡಿದರು. ಅಸಹಕಾರ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತೆ ನೌಕರಿ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.

## ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಇತರ ಕೊಡುಗೆಗಳು
೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಸಾಲಿಯವರು. ಅವರು ಕೆಲಕಾಲ ಆಲೂರರ **ಜಯಕರ್ನಾಟಕ**ದಲ್ಲಿ ಉಪ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತ ಕವಿ ಎಂದು ಸಾಲಿಯವರನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀರಾಮಚರಿತವು ಎಂಬ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ೧೯೩೪ರಿಂದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಬಂಗಾಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಗುಜರಾತಿ, ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
 
### ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು
#ಬುಧ್ಧನ ಜಾತಕಗಳು
#ಸಿಪಾಯಪ್ಪ
#ಜಯಗುರುದೇವ
#ಯದುಪತಿ
#ತಿಲಾಂಜಲಿ
#ಅಭಸಾರ
#ಚಿಗುರೆಲೆ
#ಸುಕನ್ಯ 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದರು.

## ನಿಧನ
ಸಾಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರು  ನಿಧನ ಹೊದಿದ್ದು ೧೯೭೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ರಂದು.

ವರ್ಗ : ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ
ಗೆಂಡೆ ಮೀನು

**ಗೆಂಡೆ ಮೀನು**ಸೈಪ್ರಿನಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣದ ಸೈಪ್ರಿನಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಹೆಸರು. ಕಾರ್ಪ್ ಎಂಬುದು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳು ಸಿಹಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವಂಥವು.

## ಪ್ರಭೇದಗಳು
*ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ದೊರಕುವ ಕೆಲವು ಪಂಟಿಯಸ್ ಅಥವಾ ಬಾರ್ಬಸ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಗಂಗಾನದಿ ಮೂಲದ ದೊಡ್ಡ ಗೆಂಡೆಗಳಾದ ಕಾಟ್ಲಾ, ರೋಹು, ಮೃಗಾಲ ಮೀನುಗಳು, ಅಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೆಂಡೆ (ಸೈಪ್ರಿನಸ್ ಕಾರ್ಪಿಯೊ), ಬೆಳ್ಳಿಗೆಂಡೆ (ಹೈಪಾಫ್ತಾಲ್ಮಿ ಕ್ತಿಸ್ ಮಾಲಿಟ್ರಿಕ್ಸ್‌) ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು ಗೆಂಡೆ (ಟೀನೊಫಾರೊಂಗೊಡಾನ್ ಇಡೆಲ) ಮೀನುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣಾ, ಗೋದಾವರಿ, ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತಿತರ ನದಿ, ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಲೇಬಿಯೋ ಫಿಂಬ್ರಿಯೇಟಸ್, ಲೇಬಿಯೋ ಕೊಂಟಿಯಸ್, ಸಿರ್ಹೈನಸ್ ಸಿರ್ಹೋಸಾ ಮುಂತಾದ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯುವ ಹೆಸರು ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳು. 
*ಆದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಗೆಂಡೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಗೆಂಡೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದವು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಮೈನರ್ ಕಾರ್ಪ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಬೂದು. ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಮೀಸೆಗಳಿವೆ (ಬಾರ್ಬಲ್ಸ್‌), ಇನ್ನು ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಗುಂಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಿವಿರು ಸೀಳುಗಳು ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪಾಶರ್ವ್‌ರೇಖೆ ಪುರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಆಹಾರ
ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಫ್ಲವಕಗಳು, ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧೀ ವಸ್ತುಗಳೇ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. ಇವಕ್ಕೆ ದವಡೆ ಹಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಹುಲ್ಲು ಗೆಂಡೆ ಮೀನಿಗೆ ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಅದು ಮೃದು ಜಲಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಕೆರೆ ಕುಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಸಸ್ಯಗಳ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಇದು ಸೂಕ್ತ ಮೀನು. ಬಹುತೇಕ ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳು ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದಂಥವು.

## ಕೃಷಿ
*ಒಳನಾಡು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದು. ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ 2003 ರಲ್ಲಿ ಸೈಪ್ರಿನಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 17.85 ದಶಲಕ್ಷಟನ್ ಮೀನುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳು (ಕಾಟ್ಲಾ, ರೋಹು, ಮೃಗಾಲ) ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಗೆಂಡೆ ಮೀನು (ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೆಂಡೆ, ಬೆಳ್ಳಿ ಗೆಂಡೆ, ಹುಲ್ಲುಗೆಂಡೆ) ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಈ ಮೀನುಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಂದರೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 1-2 ಕೆಜಿ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಮೀನುಕೃಷಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ ತಳಿಗಳಾಗಿವೆ.
*ವಿದೇಶಿ ಗೆಂಡೆಗಳು ಮೂಲತಃ ಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದ ಸಿಹಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತಹವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇವನ್ನು ಸಾಕಾಣೆಗಾಗಿ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಯ ಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಗೆಂಡೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶೀತ ವಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬದುಕಬಲ್ಲದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಮೀನಿನ ಅನೇಕ ತಳಿಗಳಿವೆ. 
*ಉದಾ: ಮಿರರ್ ಕಾರ್ಪ್ (ಕನ್ನಡಿ ಮೀನು), ಸ್ಕೇಲ್ ಕಾರ್ಪ್, ಲೆದರ್ ಕಾರ್ಪ್. ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಗೆಂಡೆಗಳು ಮೇ-ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೆಂಡೆ ವರ್ಷವೆಲ್ಲ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತದಾದರೂ ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಧಿಕ.

## ಗೆಂಡೆ ಮೀನಿನ ಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಆರ್.ಎನ್.ಪದ್ಮನಾಭ

**ಆರ್.ಎನ್.ಪದ್ಮನಾಭ** ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗ, ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು ಮೈಸೂರು. ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಾದ ಇವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಒಯಾಸಿಸಿ, ಧ್ವನಿ, ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ, ರ‍್ಯಾನ್ಸ್ಯಾಕ್  ಸ್ಪಂದನ, ನೆಳಲು-ಬೆಳಕು, ಗೋಡೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
## ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಆರ್.ಎನ್.ಪದ್ಮನಾಭ ಅವರು ೦೧.೦೧.೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಹಾಸನಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಕಲಗೋಡು ತಾಲ್ಲೋಕಿನ "ರುದ್ರಪಟ್ಟಣ"ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ- ಎಂ.ಆರ್.ನಾಗಪ್ಪ, ತಾಯಿ-ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ. ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ರುದ್ರಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಬಸವಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಾಯಿತು.
# ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. -ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು
# ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ - ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ
# ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ ಇನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅಪ್ರಿಸಿಯೇಷನ್ - ಪುಣೆ
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
# ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವರದಿಗಾರರಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
# ೧೯೭೩ ನವೆಂಬರ್ ೧೪ ರಿಂದ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ, ಪ್ರವಾಚಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
# ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಿ.ಎ.ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
# ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದರು. 
## ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ
ಇವರು ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಲವೆಡೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
# ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ -ಮೈಸೂರು
# ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್. ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು -ಮೈಸೂರು
# ಸಂತ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜು -ಮೈಸೂರು
# ಮಹಾಜನ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು -ಮೈಸೂರು
# ಜ್ಷಾನಬುತ್ತಿ ವೃತ್ತಿ ತರಭೇತಿ ಕೇಂದ್ರ -ಮೈಸೂರು
# ಸಂದೇಶ ಪತ್ರಕೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ -ಮಂಗಳೂರು
# ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ -ಬೆಂಗಳೂರು
# ಕುವೆಂಪುನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ -ಬೆಂಗಳೂರು
# ಎನ್.ಎಂ.ಕೆ.ಆರ್.ವಿ ಕಾಲೇಜು -ಬೆಂಗಳೂರು
# ಮಣಿಪಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ - ಉಡುಪಿ
# ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರ -ತುಮಕೂರು
# ಪಾಂಡುಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ 
## ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ
# ನೆಳಲು-ಬೆಳಕು ನಾಟಕ ಸಂಘ -ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು
# ಯು.ಜಿಸಿ ಅನುದಾನ ಸಿನಿಮಾ ಆಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ -ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು
# ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಿನಿಮಾ ಆಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ
# ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಇನ್ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮೀಡಿಯಾದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು - ಇ.ಎ.ಆರ್.ಸಿ- ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ ಮೈಸೂರು
## ಪ್ರಚಾರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ
# ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
# ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
# ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
# ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಸಮಖ್ಯ
## ಕಾರ್ಯಗಾರಗಳ ಆಯೋಜನೆ
# ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಾರಾಂಗ ಎಕ್ಸಟೇನ್ಶನ್ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
# ನಟನೆ, ನಿರ್ದೇಶನ, ಬೆಳಕು, ಸಂಯೋಜನೆ, ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬರವಣಿಗೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ಬರವಣಿಗೆ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಲೆ, ಮೂಕಾಭಿನಯ, ಭಾಷಣಕಲೆ, ವಸ್ತ್ರಾಲಂಕಾರ, ಸಿನಿಮಾರಸಗ್ರಹಣ, ಮೇಕ್ ಅಪ್, ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಮುಂತಾದುವು.
## ಪೂರಕ ಮಾಹಿತಿ
ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚಿಕೆ ಅನಂತಯಾತ್ರಿಯಿಂದ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ : ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ
ವರ್ಗ : ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು
ನಾಲಿಗೆ

thumb

ನಾಲಿಗೆ ಬಾಯಿಯ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಅಂಗ.**ನಾಲಿಗೆ**ಯು ಅಗಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವ, ಬಹುತೇಕ ಕಶೇರುಕಗಳ ಬಾಯಿಯ ಕೆಳ ಎಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮಾಂಸಲ ಜಲಗ್ರಾಹಕ. ಅದು ರುಚಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಬಹುಭಾಗ ರುಚಿ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲ್ಮೈಯು ಅನೇಕ ಜಿಹ್ವಾ ತೊಟ್ಟುಗಳಿಂದಲೂ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನು ನುಂಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.ಮಾನವನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓರಲ್ ಭಾಗವೆಂದು ಮತ್ತು  ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದನಿಯ ಭಾಗವೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
thumb|ಉಪ್ಪಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ಥಳ
thumb|ಕಹಿ ಅಂಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ಥಳ
thumb|ಹುಳಿ ಅಂಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ಥಳ
thumb|ಸಿಹಿ ಅಂಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ಥಳ
thumb
## ನಾಲಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ
*ಮೈಗೆ ಹುಷಾರಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ವೈದ್ಯರು ನಾಲಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಎಂದು ಹೇಳುವರು.  ರೋಗಿಯ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದರಿಂದ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸಿ, ಏನು ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಕಾಯಿಲೆ ಯಾವ  ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬಹುದು.
 
### ನಾಲಿಗೆ ಬಣ್ಣ
*ಆರೋಗ್ಯವಂತ ನಾಲಿಗೆ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಗಂಟುಗಳನ್ನು (ಪಾಪಿಲ್ಲೆ) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನಾಲಿಗೆಗೆ ನೋವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ರೋಗದ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

### ಬಿಳಿ ನಾಲಿಗೆ
*ನಾಲಿಗೆ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ, ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ಯೀಸ್ಟ್ ಸೋಂಕು ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರ ನಾಲಿಗೆ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ್ಯಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ ಸೇವನೆಯಿಂದಲೂ ನಾಲಿಗೆ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದುಂಟು.
### ಕೆಂಪು ನಾಲಿಗೆ
*ತಿಳಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನಾಲಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕ. 
*ನಾಲಿಗೆ ಅತಿ ಕೆಂಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ  ಫೋಲಿಕ್ ಆ್ಯಸಿಡ್‌, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ–12 ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ತೀವ್ರ ಜ್ವರದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ನಾಲಿಗೆ ಕೆಂಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
### ತಿಳಿ ಕಪ್ಪು ನಾಲಿಗೆ
*ಸಿಗರೇಟು ಸೇದುವವರು, ಬಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದಿರುವವರ ನಾಲಿಗೆ ತಿಳಿ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
### ಬಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆಯ ಪಾತ್ರ
*ಬಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆಯದ್ದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ.  ಹಲ್ಲು, ವಸಡು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜತೆಗೆ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ನಾಲಿಗೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಹುಟ್ಟಿ, ಅವು ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಇಡೀ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
### ನಾಲಿಗೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆ
*ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯಅಗ್ರಲೇಪನವಿದ್ದರೆ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ‘ಟಂಗ್ ಕ್ಲೀನರ್’ ಬಳಸಬೇಕು. ಇದು ತೆಳುವಾದ ಮೃದುವಾದ ದಾರದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲ್ಪದರವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಟಂಗ್ ಕ್ಲೀನರ್ ಅನ್ನು ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ತೊಳೆಯಬೇಕು. 
*ಮುಂಜಾನೆ ಹಲ್ಲುಜ್ಜಿದ ಬಳಿಕ ನಾಲಿಗೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕಡೆಗೂ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕು. ಅಂತೆಯೇ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಮಲಗುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ. 
### ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ
*ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ದೇಹದೊಳಗೆ ಸೇರಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಂಕು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
* ಕೆಲವರಿಗೆ ಬಾಯಿ ಹುಣ್ಣುಗಳಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಔಷಧಿ ಪಡೆದರೆ ಒಂದೆರೆಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹುಣ್ಣು ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿ. ವಿಟಮಿನ್‌ ಕೊರತೆ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಹುಣ್ಣಾಗುತ್ತದೆ.
* ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಾರಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನೋವು ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣು ಇದ್ದರೆ ಅದು ಬಾಯಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು.
* ಬಾಯಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿರುವವರಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚು.
* ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ವಸಡಿನಲ್ಲಿ ಸೋಂಕುಳ್ಳ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅವಧಿಪೂರ್ವ ಶಿಶು ಜನನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

## ನೋಡಿ
*ಮಾನವನ ಪಚನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
*ಬಾಯಿಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್
## ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕ
*ತೊಡೆ ಮಾಂಸದಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಿಗೆ ಹೊಸ ನಾಲಿಗೆ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ