ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್

thumbnail
       
ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇಂತಹ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಎಂದು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೆಲವು ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸಿದ ಒಂದು ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಮೊದಲ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು (ಎಸ್ಎಂಎಸ್) , ಸಂಚಿಕೆ(ಎಸ್ಎಂಎಸ್) ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಎಂಬ ಸೇವಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಆಫ್ ಬೆಂಬಲ(೧೯೯೯)ರಿಂದ  ಮೊಬೈಲ್ ವೆಬ್  ಅದನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ನ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ, ಮೊದಲು ಯುರೋಪ್ ಬ್ಯಾಂಕು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (೨೦೧೦) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಸ್ಎಂಎಸ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ವೆಬ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ರವರೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಐಫೋನ್ ಮತ್ತು Google ನ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ( ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ) ಆಧರಿಸಿ ಫೋನ್ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಆಪಲ್ ನ ಆರಂಭಿಕ ಯಶಸ್ಸಿ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ಗಳು , ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಆ (ಎಚ್ಟಿಎಮ್ಎಲ್೫), (ಸಿಎಸ್ಎಸ್೩) ಮತ್ತು ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ವೆಬ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕತೆ ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರಕವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ವೆಬ್ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ.(ಎಮ್ಎಪಿಎ) ರಿಸರ್ಚ್ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ( ೨೦೧೨ ಮೇ ) ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮೂರನೇ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಭೇಟಿ ಮೇಲೆ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹೊಂದಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಸ್ತುಗಳ ಅನೇಕ ಇಂತಹ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಒಂದು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸ್ಟೋರ್, ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ ಮರುನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಆಯ್ಕೆ ಬಳಕೆದಾರನಿಗಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೆನು ಒದಗಿಸುವ ಮೊಬೈಲ್ ಪತ್ತೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
* ಈ ಮಾದರಿಯ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪ್ರಕಾರ ಮೂರು  ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ :

   ೧) ಮೊಬೈಲ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ
   ೨)ಮೊಬೈಲ್ ದಲ್ಲಾಳಿ
   ೩)ಮೊಬೈಲ್ ಹಣಕಾಸು ಮಾಹಿತಿ ಸೇವಾ

ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವ್ಯವಹಾರ ಆಧಾರಿತ . ಒಂದು ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅ ವ್ಯವಹಾರ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿ ಆದಾಗ್ಯೂ ಅಗತ್ಯ - ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಮತೋಲನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ರವಾನೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು . ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ದಲ್ಲಾಳಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳು ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳು , ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಘಟಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ .ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಬಳಸಬಹುದು.

### ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು 
ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು
#### ಖಾತೆ ಮಾಹಿತಿ 
  ೧) ಮಿನಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾತೆಯನ್ನು ಇತಿಹಾಸದ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವುದು.
  ೨) ಖಾತೆ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಥವಾ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಕಳಿಸುವುದು.
  ೩) ಪದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  ೪) ಸಾಲ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ.
  ೫) ಕಾರ್ಡ್ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾದಡಿಸುತ್ತದೆ.
  ೬) ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ನಿಧಿಗಳು / ಇಕ್ವಿಟಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳು.
  ೭) ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿ ನಿರ್ವಹಣೆ.

##### ವ್ಯವಹಾರ 
  ೧) ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಬಂಧ ಖಾತೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಧಿಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿಸುವುದು.
  ೨) ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷದ ನಿಧಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂರನೆಯವರು ಪಾವತಿ ಮಾಡಿಸುವುದು.
  ೩) ರಿಮೋಟ್ ಠೇವಣಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.

##### ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ಸ್ 
  ೧) ಬಂಡವಾಳ ಪಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇವೆಗಳು.
  ೨) ರಿಯಲ್ ಬಾರಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
  ೩) ಭದ್ರತಾ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ.

##### ಬೆಂಬಲ 
  ೧) ಅಡಮಾನ ಅನುಮೋದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋರಿಕೆಗೆ , ಸ್ಥಿತಿ , ಮತ್ತು ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ.
  ೨) ( ಚೆಕ್) ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡ್ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
  ೩) ದೂರು ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಡೇಟಾ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇಮೇಲ್ , ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  ೪)  ಎಟಿಎಂ ಸ್ಥಳ

##### ವಿಷಯ ಸೇವೆಗಳು 
  ೧) ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ , ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
  ೨) ನಿಷ್ಠೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
  ೩) ಸ್ಥಳ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಮೇರಿಕಾದ ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ ( ೨೦೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ) ಒಂದು ವರದಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮಾಲೀಕರು ೨೧ ರಷ್ಟು ಕಳೆದ ೧೨ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡರು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.ಫಾರೆಸ್ಟರ್ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಆಧರಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಿರಿಯ , ಹೆಚ್ಚು " ಟಿಇಸಿಎಚ್- ಅರಿ " ಗ್ರಾಹಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗುತ್ತವೆ.ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ , ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರ ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಅತ್ಯಂತ ಖಾತೆಯ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲ ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಸಕ್ತಿತೋರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

##### ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ 
ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ' ಉದ್ಯಮ ರಿಸರ್ಚ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿವ್ಯೂ ' ಆಧರಿಸಿ ಕೆಳಗಿನ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು.ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಆಧಾರಿತ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ , ಗ್ರಾಹಕರ ಕಲ್ಪಿಸಲಿದೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೊದಲು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಾಹಕ ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಿದೆ.ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ , ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಡ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬ್ರಾಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಗುರಿ ಹೊಸ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಹೊಸ ಆದಾಯ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ , ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಸಾಧಿಸುವ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಎರಡು ದಿಕ್ಕಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಾಹಕ ಅನುಭವ ಸಾಧಿಸಲು ಆಳವಾದ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿಶ್ವದ ಪರಿವೀಕ್ಷಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ , ರಚನೆಯ ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲು ಕಲ್ಪಿಸಲಿದೆ.ಚಿಲ್ಲರೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇಂತಹ ಸ್ಥಳ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು ಮೊಬೈಲ್ ಅನನ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು , ಲಾಭ ಯತ್ನಿಸಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಾನೆಲ್ಗಳ ನಡುವೆ , ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ (೨೦೧೩) ಸ್ಪಷ್ಟ ಐಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.

##### ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ದೇಶ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಗಳು 
  * ಸಂವಹನ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ : - ಏಜೆಂಟ್ , ಸಲಹೆಗಾರರ ​​ವೀಡಿಯೊ ಸಂವಹನ.
  * ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ಸ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು : - ಸಮಗ್ರ " ಮೊಬೈಲ್ ವಾಲೆಟ್ ".
  * ಗ್ರಾಹಕ ಶಿಕ್ಷಣ: - ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ಡೆಮೊಗಳು " ಟೆಸ್ಟ್ ಡ್ರೈವ್ ".
  * ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ : - ಜನ್ ವೈ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ - ಜನರಲ್ ಝಡ್ ಬಾಡಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ಧಾಳಿ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
  * ವಿಷಯ ಹಣಗಳಿಕೆಯ : - ಇಂತಹ ಸಂಗೀತ , ಇ ಪುಸ್ತಕ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮೈಕ್ರೋ ಮಟ್ಟದ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳು.
  * ಲಂಬ ಸ್ಥಾನಿಕ : - ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾನೀಕರಣ ಅರ್ಪಣೆಗಳು.
  * ಅಡ್ಡ ಸ್ಥಾನ : - ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾನೀಕರಣ ಅರ್ಪಣೆಗಳು.
  * ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ವೈಯಕ್ತೀಕರಣ : - ಪ್ರಸ್ತುತ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ವೆನಿಲ್ಲಾ ಆಧಾರಿತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತ ವರ್ಧನೆಗಳನ್ನು ವಿರುದ್ಧ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ {ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅನೇಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ ಫಾರ್ ವೈಯಕ್ತೀಕರಣ ಅನುಭವ .
  * ಬ್ರಾಂಡ್ ಬಿಲ್ಡ್ : - ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಬ್ರಾಂಡ್ " ಮೊಬೈಲ್ ವಸತಿ " ಹೆಚ್ಚಿಸುತಾದೆ.

##### ಒಂದು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರಿಹಾರ ಸವಾಲುಗಳು 
ಒಂದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು :

**ಹ್ಯಾಂಡ್ಸೆಟ್ ಚಾಲನಸಾಧ್ಯತೆ**
ವಿವಿಧ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಸಾಧನಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಸಾಧನದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು . ಈ ಸಾಧನಗಳು ಕೆಲವು  ಜಾವಾ ಮಿ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಿಮ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಟೂಲ್ಕಿಟ್ , ಒಂದು ವ್ಯಾಫ್ ಬ್ರೌಸರ್ನ್ನು , ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಎಸ್ಎಂಎಸ್  ಬೆಂಬಲಿಸುತಾದೆ.ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾದ ಸಂವಹನದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಯು.ಸ್.ಸ್.ಡಿ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಏನೇ ಆದರೂ, ಕಡಿಮೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾವಾ ಆಧಾರಿತ ಫೋನ್ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು " ಆರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ " ನಂತಹ ಪೋರ್ಟಲ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಯಾವುದೇ ಫೋನ್ .ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಯಕೆ , ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಂಎಸ್ ಮೂಲಭೂತ ಒದಗಿಸಲು ಆದರೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹೋಲುತ್ತವೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸುಲಭ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು ಉತ್ತಮ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಲು ( ಜಾವಾ ಆಧಾರಿತ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ) ಅಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ​​ತಮ್ಮ , ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಕಷ್ಟ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯೆ ಆಗುವ ಒಂದು ಸವಾಲು ಎಂದು ಒಂದು ಪುರಾಣ ಇದೆ .ಕೆಲವೇ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವವರು ಹೊಂದಿದ್ದು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಶದೊಳಗಿನ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಸೇವೆ ಚಕ್ರದ ತುಂಬಾ ಆರಂಭಿಕ ಹೊಂದಿದೆ. 

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂಪರ್ಕಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಡುವೆ ಹಣ ಚಳುವಳಿಗಳು ಹೈಸ್ಓಹ್-೮೫೮೩  ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪಾಲಿಸುವರು. ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬೆಳೆದಂತೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವವರ ನಡುವಿನ ಹಣ ಚಳುವಳಿಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

ಜನವರಿ (೨೦೦೯) ರಂದು ಸೆಲ್ ತ್ರಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ವೆರಿಸೈನ್ ಇಂಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಮೊಬೈಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಮ್ ಮ್ ಎ ) ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉಪ ಸಮಿತಿ , ಇಂತಹ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಂದೇಶ ಸೇವೆಗಳು ಎಂದು ಮೊಬೈಲ್ ಚಾನೆಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಅನುಕೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಅದು ಚರ್ಚಿಸಿತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ( ಎಸ್ಎಂಎಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅವಲೋಕನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ), ಮೊಬೈಲ್ ವೆಬ್ , ಮೊಬೈಲ್ ಗ್ರಾಹಕ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ   ಎಸ್ಎಂಎಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ವೆಬ್ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯೂರ್ ಎಸ್ಎಂಎಸ್.

**ಭದ್ರತೆ** 
ಇಂಟರ್ನೆಟ್- ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು , ಹಾಗೂ ಮೊಬೈಲ್ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ, ಸೈಬರ್ಅಪರಾಧ ದರಗಳು ವರ್ಷ ಆನ್ ವರ್ಷದ ಉಲ್ಬಣಿಸಿ . ಮಾಲೀಕರು ದೂರದ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ , ಶೌಚಾಲಯ ಬಳಸಿ , ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅಥವಾ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲ ಡೆಟಾಸ್ಟ್ಮ್ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ಬಳಕೆಯ ಹಿಡಿದು ಇರಬಹುದು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರಿಣಾಮ ಇದು ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಪ್ರಕಾರಗಳು. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ, ಚಲಾವಣೆಯ ದರಗಳು ಮಿಲಿಸೆಕೆಂಡ್ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು .ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಭದ್ರತಾ ಕೆಲವು ದೂರದ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಾಗಣೆ ರಿಂದ ಚಾಲಯಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ , ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾರರು , ನಿಸ್ತಂತು ಜಾಲ ಸೇವಾದಾರರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಐಟಿ ವಿಭಾಗಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸವಲಾಗಿದೆ.

ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿಸ್ತಂತು ಜಾಲಬಂಧದ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನೀಡಲು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ :
 ೧) ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಸಾಧನದ ಭೌತಿಕ ಭಾಗವಾಗಿ . ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಆಧಾರಿತ ಭದ್ರತಾ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ , ಸಾಧನ ಭದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
 ೨) ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ದಪ್ಪ - ಕ್ಲೈಂಟ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಭದ್ರತಾ . ಸಾಧನ ಕದಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಕರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಐಡಿ / ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾಡಬೇಕು .
 ೩) ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವವರು ಸಾಧನದ ದೃಢೀಕರಣ . ಈ ಅನಧಿಕೃತ ಸಾಧನಗಳು ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಂಪರ್ಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲುತಾದೆ.
 ೪) ಬಳಕೆದಾರ ಐಡಿ / ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಗ್ರಾಹಕರ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ .
 ೫) ಗ್ರಾಹಕರು ನಂತರ / ಆಫ್ ಲೈನ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಸಾಧನ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ದಶಮಾಂಶ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ .
  
 ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಕರಣದಲಿ  ವ್ನ್ ಟೈಮ್ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್  ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುವುದರ, ವ್ನ್ ಟೈಮ್ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್   ಗಳನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರು ಅವರು ಆನ್ಲೈನ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಬಳಸಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಯಸುವ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಕೋರಲಾಗಿದೆ. ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ಗುಪ್ತಪದವನ್ನು ಎಸ್ಎಂಎಸ್ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರ ಫೋನ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸೇವಾ ಮಟ್ಟದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ( ಎಸ್ಎಲ್ ಎಗಳನ್ನು ) ನೀಡಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆ ; ಇದು ವಿತರಣೆ, ಥ್ರೋಪುಟ್ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಸ್ಎಲ್ ಎ ಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಭರವಸೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ವೇಗವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕ ವಿತರಣಾ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ , ಹಾಗೂ ಮಾಪನಗಳು ನೀಡಲು ಅಗತ್ಯ .

**ಆರೋಹ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ**
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಿಐಒ ಮತ್ತು ಸಿಟಿಒ ಮತ್ತೊಂದು ಸವಾಲು  ಸ್ಕೆಲ್ ಅಪ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕ ನೆಲೆಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ , ಗ್ರಾಹಕರು ವಿಶ್ವದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ನಿಜವಾಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್  ಮಾಡಬವುದು) ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಿಜವಾದ  ೨೪x೭ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಕುಳಿತು ಮಾಡಬಹುದು.ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್  ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು, ಪರಿಹಾರ ತಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ .ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ಅನುವು ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮೊಬೈಲ್ ವ್ಯವಹಾರ ವೇದಿಕೆ ಎಂದೂ ಪದ್ಧತಿಗಳಿವೆ.ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ವ್ಯವಹಾರ ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಕಾಶನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು , ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬಳಕೆಯ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ .

**ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ವಿತರಣೆ**
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಗ್ರಾಹಕರು ಮಧ್ಯೆ ಸಂಪರ್ಕದ ಕರಣ ಸ್ವರೂಪದ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಭೇಟಿ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಒಂದು ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಹುದು,ಇದು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸ್ವತಃ ನವೀಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ನವೀಕರಣಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ತೇಪೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು.ಆದರೆ, ಇತರ ಅವಲಂಬಿತ ಘಟಕಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು / ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸೇಶನ್ ಈ ವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ.

**ವೈಯಕ್ತೀಕರಣ**
ವೈಯಕ್ತೀಕರಣ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ :
 ೧) ಆದ್ಯತೆಯ ಭಾಷೆ ಬೇಕು.
 ೨) ದಿನ / ಕಾಲ ಸ್ವರೂಪ.
 ೩) ಹಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ.
 ೪) ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ವ್ಯವಹಾರ.
 ೫) ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಫಲಾನುಭವಿ ಪಟ್ಟಿ.
 ೬) ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು.

**ವಿಶ್ವದ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗಳು**
ಎಸ್ಎಂಎಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ವೇಳೆ ಇಂತಹ ಕೀನ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನ ಎಂದು. ಕೀನ್ಯಾ ೨೦೧೧ ರ ಎಂ-ಪೀಸಾ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೩೮% ಹೊಂದಿದೆ.ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೂರದ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಈ ಅಂಶವು ಅವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಅಣ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ , ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು , ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೂರಾರು ಮೈಲುಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬಹುದು.

https://www.infodev.org/infodev-files/.../InfodevDocuments_169.pdf
https://www.scribd.com/doc/.../project-report-on-mobile-banking

ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್
ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ