open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಕನ್ವಾಲ್ವುಲಸ್

ಕಲ್ವಾಲ್ವುಲೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬಳ್ಳಿಯಂಥ ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಅಥವಾ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯಜಾತಿ. 
## ಪ್ರಬೇಧಗಳು
ಸುಂದರವಾದ ಹೂಬಿಡುವ ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿವೆ. ಇವು ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವನ್ನು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಸರೆಯನ್ನು ಹಬ್ಬಿ ಬೆಳೆಯುವುದೂ ಸರಳವಾದ ಅಥವಾ ಹಾಲೆಗಳುಳ್ಳ ಬಾಣದ ಮೊನೆಯಂಥ ಅಥವಾ ಹೃದಯದಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳೂ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎಲೆಗಳ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದೇ ಹೂವಿರುವುದೂ ಹೂದಳ ಗಂಟೆಯಾಕಾರದ್ದೊ ಆಲಿಕೆಯಾಕಾರದ್ದೊ ಆಗಿರುವುದೂ ಈ ಗಿಡದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹೂಗಳು ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಊದಾ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಕೇಂದ್ರಭಾಗ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು.

ಕ.ಮೇಜಸ್ ಮತ್ತು ಕ.ಮೈನರ್ ಅಥವಾ ಕ. ಟ್ರೈಕಲರ್. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರದ ತಂತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಬಳ್ಳಿ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಯಥೇಚ್ಚವಾಗಿ ಹೂಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಮುಂಜಾನೆ ಅರಳಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಗ್ಲೋರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಕ.ಮೈನರ್ ಎಂಬುದು ಚಿಕ್ಕದಾದ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಳ್ಳಿ. ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲೊ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲೊ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬುಹುದು. ಎರಡೂ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಬೀಜದ ಮುಖಾಂತರ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಾದರೂ ಬಿತ್ತಬಹುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು
ಉಷ್ಣಪರಿವರ್ತನೆ

ಯಾವುದೇ ಪದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಉಷ್ಣ ಒದಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ (ಪೈರಾಲಿಸಿಸ್). ಉಷ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಬೇರೊಂದು ಪದಾರ್ಥವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಉಷ್ಣಪರಿವರ್ತನೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನೊಂದಿಗೆ ಕಾಯಿಸಿದರೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ದಹನ (ಕಂಬಸ್ಚನ್) ಎಂದೂ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ನಿನೊಂದಿಗೆ ಕಾಯಿಸಿದರೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಹೈಡ್ರೋಜನೀಕರಣ (ಹೈಡ್ರಾಜಿನೇಷನ್) ಎಂದೂ ಹೆಸರು. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಒದಗಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದೆ ಕೇವಲ ದ್ರಾವಕವಾಗಿ (ಸಾಲ್ವೆಂಟ್) ಅಥವಾ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು (ಕೆಟಲಿಸ್ಟ್) ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿದರೆ ಆಗಲೂ ಆ ಕ್ರಿಯೆ ಉಷ್ಣಪರಿವರ್ತನೆಯೇ. ಈ ಬಗೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳೇನಿದ್ದರೂ ಮೂಲಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿನ ಅಣುಪರಮಾಣುಗಳ ಪುನರ್ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದವು.
## ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವ ರೀತಿ
ಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿ ಉಷ್ಣದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಯಾವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರೂ ಆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉಷ್ಣಪರಿವರ್ತನೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಇಂಗಾಲೀಯ ಪದಾರ್ಥಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವ ಪದಾರ್ಥ ಒಂದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ಅಥವಾ ಅನೇಕ ಧಾತು ಅಥವಾ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿ ಒಡೆದರೆ ಆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಷ್ಣವಿಭಜನೆ (ಥರ್ಮಲ್ ಡೀಕಾಂಪೋಸಿಷನ್) ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಉಷ್ಣಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಮರ, ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ (ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಂ) ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗಾನಿಲ. ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವುಳ್ಳ ಉಷ್ಣಪರಿವರ್ತನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಒತ್ತಡ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಉಷ್ಣ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ ಘನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು ದ್ರವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ಅನಿಲಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಇರಬಹುದು. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ (800ಲಿ-1000ಲಿ ಸೆ.) ಕಾಯಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ (500ಲಿ-800ಲಿ ಸೆ.) ಕಾಯಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಅದರಿಂದ ಬರುವ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕೋಕ್, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ ಅನಿಲ ((ಕೋಲ್‍ಗ್ಯಾಸ್) ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಡಾಮರು (ಕೋಲ್‍ಟಾರ್). ಡಾಮರಿನಿಂದ ಬೆಂಜೀನ್, ಟಾಲ್ವೀನ್, ನ್ಯಾಫ್ತಲೀನ್, ಕ್ರೆಸಾಲುಗಳು ಮುಂತಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ., ವರ್ಣದ್ರವಗಳು, ಔಷಧ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕುಗಳು ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ಪದಾರ್ಥಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉಪಯೋಗ ಇದೆ. ಮರವನ್ನು ಉಷ್ಣಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳಪಡಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇದ್ದಲಿನ ತಯಾರಿಕೆ, ಮೆಥೆನಾಲ್, ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೋನುಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮುಖ್ಯ ಉಪೋತ್ಪನ್ನಗಳು.

## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಷ್ಣ ವಿಜ್ಞಾನ
ಅಪ್ಪಂ

ಅಪ್ಪಮ್  ಒಂದು  ಹುದುಗಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್ನ ಒಂದು ವಿಧ. ಇದು ಕೇರಳದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಆಹಾರ. ಇದು ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಾಹಾರ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.. 

ಇದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ  ನಸ್ರನಿಸ್ (ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಅಥವಾ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಒಂದು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಚ್ಚಿನ್, ಮುಂಬಯಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ - - ಗಿಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್, ಪ್ರಕಾರ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾರತೀಯ ಯಹೂದಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಮೂರೂ ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಧಾನ್ಯ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಮ್ ಕೂಡ ಒಂದು.

## ಇತಿಹಾಸ
ವೀರ್ ಸಾಂಘ್ವಿ, ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತ, ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ ಆಹಾರ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಕೆ ಟಿ ಆಚಾರ್ಯ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಅಪ್ಪಮ್, ಇವುಗಳನ್ನು ತಮಿಳು ಪೆರುಮ್ಪನುರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕೆ ಟಿ ಆಚಾರ್ಯ ಅವರು ಅಪ್ಪಮ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು  (ಇಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ), ಪೆರುಮ್ಪನುರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಮಾಹಿತಿ ದೊರಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೇರಳದ ಇದೆ, 'ಇಡಿಯಪ್ಪಂ' ಪಾಯ ಮೇಕೆ ಕಲು ಸೂಪ್ ಅನ್ನು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಬಳಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಚ್ಚಪ್ಪಂ: ಇದು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರಿದ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಕುಕೀಗಳು. ಇದು ಕೆ ಟಿ ಆಚಾರ್ಯ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಹಾರ.

ಖುಜಲಪ್ಪಮ್: ಇದು ಒಂದು ಟ್ಯೂಬ್ ರೀತಿಯ ಸುರುಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಇದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕರಿದ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.

ನೆಯಪ್ಪಂ: ಕೇರಳ ಈ ಭಕ್ಷ್ಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು K. T. ಆಚಾರ್ಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೇರಳದ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಸಹಿ ಆಹಾರ ಇದಾಗಿದ್ದು. ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು, ಬೆಲ್ಲ, ಶೋಧಿಸಿದ ಬೆಣ್ಣೆ ಕಾಯಿಸಿದ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ
ಆಹಾರವಿಜ್ಞಾನ

ಆಹಾರಗಳ ಸ್ವರೂಪ, ಸಂಯೋಜನೆ, ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ನಾನಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಬಹುದಾದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರ. 
## ನಡೆಯುವ ಕೆಲಸಗಲು
ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಕೆಡಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ವಿಚಾರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಕಿಣ್ವಗಳ ವಿಚಾರದ ಕಿಣ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವಿಚಾರದ ಆಹಾರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದುವುಗಳಲ್ಲದೆ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಉಪಯೋಗದ ಬಗೆಯ ಆಹಾರ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಕೇವಲ ಅನುಭವದಿಂದ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಕಾಪಾಡಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ ಮರೆಯಾಗಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏರ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಡುವುದು, ಶೈತ್ಯಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಸುವುದು, ಉಪ್ಪು ಹುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಊರಿಡುವುದು ಮುಂತಾದ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅನೇಕ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಆಹಾರ ಅಣುಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕೆಡದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುವುದೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಬಣ್ಣ ರುಚಿಗಳೂ ರಚನೆಯೂ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದದಂತೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದೂ ಆಹಾರವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಕೆಲಸ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಿಯ ಆಹಾರ ಸಂಶೊಧನಾಲಯ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯವನನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
## ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ ಇಂದು
ಇಂದು ಅನೇಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ
2016 ನೇ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

2016ನೇ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ೬೧ ಗಣ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ೧ ಲಕ್ಷ ನಗದು, ೨೦ ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿದೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ 
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕೋಲಾರ

**ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು** ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೋಡಲೆ ಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಶಿವನ ಅವತಾರವಾದ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೋಲಾರ ನಗರದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ  ಕೂಡಿದ ಕಂಬಗಳಿಂದಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಚೈನಾ, ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಥಾಯ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಚೀನಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿನ ವಿದೇಶಗಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.

## ಗ್ಯಾಲರಿ

File:Sign board at Someshvara temple in Kolar.JPG|Archaeological Survey of India sign board, describing details of the Someshwara temple
File:Entrance to mantapa (hall) in Someshvara Temple at Kolar.JPG|Open main mantapa (hall) leading to the sanctum in Someshwara temple at Kolar
File:Someshvara Temple (frontal profile) at Kolar.JPG|A profile of the front of the Someshwara temple at Kolar
File:Main mantapa (hall) in Someshvara Temple at Kolar.JPG|A view of the open mantapa in Someshwara temple at Kolar
File:Open Mantapa (hall) in Someshvara temple at Kolar.JPG|A view of the open mantapa in the Someshwara temple at Kolar
File:Kalyana Mantapa (hall) in Someshvara temple at Kolar.JPG|An ornate Kalyana mantapa at the rear of the complex in the Someshwara temple at Kolar
File:Yali Pillars in mantapa (hall) in Someshvara Temple at Kolar.JPG|Yali pillars of the open mantapa in Someshwara temple at Kolar
File:Someshwara Temple Kalyana Mandapa Ornamental Pillar, Kolar.JPG|Decorative pillars of *Kalyana mantapa* with exquisite relief

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು

* 
*
*
ಒಂಭತ್ತು ಗುಡ್ಡ

thumb|ಒಂಭತ್ತು ಗುಡ್ಡ
ಚಾರಣ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿನ ಒಂಭತ್ತುಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಹೆಸರೆ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಳಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಗುಡ್ಡಗಳು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 971 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿವೆಯಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತ ಕಬ್ಬಿನಾಲೆ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಶಿರಡಿ ಶ್ರೀಸಲ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಾಲೂರು ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇವೆ.ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹಾದಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಗುಡ್ಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರಾದ ಮುರ್ಕಾಲ ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಯಾವುದು? ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ಉತ್ತಮ.  ಈ ಸ್ಥಳವು ಕಬ್ಬಿನಾಲೆ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಒಳಗೆ 20 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಡಿಯ ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಬಳಿ ಇದೆ. ಒಂಭತ್ತು ಗುಡ್ಡದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಜೀಪಿನಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.  ಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಜೀಪಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತೆ ಚಿರತೆ, ಕೂಗುವ ಜಿಂಕೆ, ಕರಡಿ, ಹುಲಿ, ಕಾಡಾನೆ ಮತ್ತು ಗೌರ್ ಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಹಾದಿಯು ಕಬ್ಬಿನ ಹೊಳೆಯ ಗುಂಟ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಾಡಬಹುದು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಅರಣ್ಯಗಳು
ದೇವಾಲಯ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್

**ದೇವಾಲಯ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್** ( – '**,  **') ರಲ್ಲಿ ಜೆರುಸಲೆಮ್ ನ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರ ಒಂದು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ರೀಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಬ್ಬಿ ಯಿಸ್ರೇಲ್ ಏರಿಯಲ್ 1987 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಎರಡು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಜೆರುಸಲೆಮ್ ದೇವಾಲಯಗಳು (ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ದೇವಾಲಯವನ್ನು). ರಬ್ಬಿ ಏರಿಯಲ್ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಯಹೂದಿಗಳು ಕರೆ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ಎರಡನೇ ದೇವಾಲಯ ಪುನರ್ ಯೋಜಿಸಿದೆ.

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

File:The Golden Menorah on the way to the Western Wall in the Jewish Quarter, Jerusalem.jpg|ಸಪ್ತ ದೀಪಸ್ತಂಭ ದೇವಾಲಯದ ಮಾದರಿ ದೇವಾಲಯ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮುಂದಿನ
File:רחבת המנורה - 1.jpg|ಸಪ್ತ ದೀಪಸ್ತಂಭ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ಗೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ದೇವಾಲಯ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮುಂದಿನ

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* The Temple Institute
* 

ವರ್ಗ:ಇಸ್ರೇಲ್
ಕೀಟಭಕ್ಷಕ ಕೀಟಗಳು

ಇತರ ಜಾತಿಯ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುವ ಕೀಟಗಳು. ಇವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯುಳ್ಳವು. ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲಾವಧಿ ಬೇಕಾಗುವ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಇವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಎಲ್ಲ ಕೀಟ ಗಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೀಟಭಕ್ಷಕ ಕೀಟಗಳುಂಟು. ಕೆಲವು ಇತರ ಜೀವಂತ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಕೊಳೆತ ಸಸ್ಯಗಳೇ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ. ಕೀಟಭಕ್ಷಕ ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡವು ಮುಖ್ಯವಾದವು: ಓಡೊನೇಟ ಗಣದ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳು, ನ್ಯೂರಾಪ್ಟಿರ ಗಣದ ಸಸ್ಯ ಹೇನು ಸಿಂಹಗಳು, ಕೋಲಿಯಾಪ್ಟಿರ ಗಣದ ನೆಲದುಂಬಿಗಳು, ಡಿಪ್ಟಿರ ಗಣದ ಹೂನೊಣಗಳು, ಮ್ಯಾಂಟಾಯ್ಡಿಯ ಗಣದ ಒಂಟೆಹುಳು ಅಥವ ಮಳ್ಳಿ, ಹೈಮೆನಾಪ್ಟಿರ ಗಣದ ಕಣಜಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಿಲಿಡೀ ಗಣದ ದರೋಡೆ ನೊಣಗಳು.

## ಕೀಟಭಕ್ಷಕ ಕೀಟಗಳು
ಕೀಟಭಕ್ಷಕ ಕೀಟಗಳು ಮನುಷ್ಯ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಅವನಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳು ಹಾರುವಾಗಲೆ ತಮಗಿಂತ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಇತರ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ನೊಣಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಇವುಗಳ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಉಣಿಸು. ಒಂದು ಕೊಡತಿಕೀಟ ಎರಡು ಘಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ನೊಣಗಳನ್ನೂ, ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತವೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜಿದೆ. ನೆಲದುಂಬಿಗಳು (ಗ್ರೌಂಡ್ ಬೀಟಲ್ಸ್) ರೈತನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತರೆಂದು ಹೆಸರುಗಳಿಸಿವೆ. ವಯಸ್ಕ ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಮರಿಗಳು ಮಾನವನಿಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಡುಕು ಮಾಡುವ ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿರುವ ದುಂಬಿಗಳು ಮೊದಲಾದುದನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಿಹುಳು ಕಂಬಳಿಹುಳುವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮರಿಹುಳುಗಳ ದೇಹ ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ ತೆಳುವಾಗಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಬಾಲ ಚೂಪಾಗಿದ್ದು ಅದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ತೆಳುವಾದ ಮತ್ತು ಚೂಪಾದ ಮುಳ್ಳಿನಂಥ ರಚನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಹಗಲು ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಸಂದಿ. ತೊಗಟೆ, ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ.

## ಒಡತಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳು
ಒಡತಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳು (ಲೇಡಿ ಬರ್ಡ್ ಬೀಟಲ್ಸ್) ಪ್ರೌಢಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಮರಿಗಳು ವಿನಾಶಕಾರಿಗಳಾದ ಹುರುಪೆ ಕೀಟಗಳು, ಸಸ್ಯಹೇನುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೃದುದೇಹದ ಕೀಟಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಉಪಯುಕ್ತವಾದವು. ಮರಿಹುಳುಗಳ ದೇಹ ಕಪ್ಪಗಿದ್ದು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸಸ್ಯಗಳ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ತೆವಳುತ್ತವೆ. ಮರಿಹುಳುಗಳು ಆಹಾರ ಸಿಕ್ಕುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೋಶಾವಸ್ಧೆಯನ್ನು ಕಳೆಯುವುವು.

## ಹೂ ನೊಣಗಳು (ಹಾವರ್ ಅಥವಾ ಫ್ಲವರ್ ಫ್ಲೈಸ್)
ಇವುಗಳ ಮರಿಗಳು ಅತಿಮುಖ್ಯ ಕೀಟಭಕ್ಷಕಗಳು. ಈ ಮರಿಹುಳುಗಳು ಸಸ್ಯಹೇನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೀರಿ ಹೊರಚರ್ಮವನ್ನು ಬಿಸುಡುತ್ತವೆ. ಬಟಾಣಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶ ಪಡಿಸುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಸ್ಯಹೇನುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಮಿನಿಟಿಗೆ ಒಂದರಂತೆ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ವಯಸ್ಕ ಕೀಟಗಳು ಕೀಟಭಕ್ಷಕಗಳಲ್ಲ.

## ಒಂಟೆಹುಳು
ನೊಣ, ಮಿಡತೆ, ಚಿಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾತಿಯ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯವಾಸಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬೇಧಗಳಿವೆ.

##  ಕಣಜ
ಕಣಜಗಳೂ ಕೀಟಾಹಾರಿಗಳೇ. ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಕಂಬಳಿ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಅತಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಕೊಂದ ನೂರಾರು ಸಣ್ಣ ಕಂಬಳಿ ಹುಳುಗಳನ್ನು ತಾವು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ತಮ್ಮ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ದರೋಡೆ ನೊಣಗಳೆಲ್ಲವೂ (ರಾಬರ್ ಫ್ಲೈಸ್) ಕೀಟಭಕ್ಷಕಗಳು. ಇವು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಎರೆ ಕೀಟಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಕೊಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಇವಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ ಮರಿಗಳು ಗೊಬ್ಬರದ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಳೆತು ನಾರುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವಿಸಿದ್ದು ಇತರ ಜಾತಿಯ ಕೀಟಗಳ ಮರಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ದುಂಬಿಗಳ ಮರಿಗಳು ಇವುಗಳ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಧಾರವಾಡ

**ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಧಾರವಾಡ** (ಐಐಟಿ ಧಾರವಾಡ)  ಪ್ರಧಾನ ಸ್ವಾಯತ್ತ  ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ.ಇದು ಜುಲೈ 2016 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಧಾರವಾಡ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಬೇಲೂರು ಗ್ರಾಮದ **ನೀರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್** (WALMI) 
ನ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾಂಪಸ್
ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. 

## ವಿಭಾಗಗಳು
ಐಐಟಿ ಧಾರವಾಡ 4 ವರ್ಷಗಳ (8 ಸೆಮಿಸ್ಟರ್) ಬಿ ಟೆಕ್ ಪದವಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಇದು 3 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು.ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗವು 40 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳು  ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
;ವಿಭಾಗಗಳು
*ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
*ವಿದ್ಯುತ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
*ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ 
ಆಪ್ತಸಲಹಾ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ,ಐಐಟಿ-ಧಾರವಾಡದ ಮೆಂಟೊರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐಐಟಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಸೆಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು ಧಾರವಾಡ ಐಐಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ, ವಿಶೇಷ ಕರ್ತವ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
1990 ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಐಐಟಿ ಕೋರಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ದಿವಂಗತ ಕೇಂದ್ರ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಆರ್. ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪನೆಯನ್ನು  ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. 1998 ರಲ್ಲಿ,ಕೇಂದ್ರ, ಮಾಜಿ ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಯು ಆರ್ ರಾವ್ ಅದ್ದಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿತು.ಆ ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ದಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. 2015-16 ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐಐಟಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಲಹೆ ನೀಡಿತು. (ಧಾರವಾಡ, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರು). ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವಾಲಯವು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ  ಸಮಿತಿ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ನಂತರ, ಧಾರವಾಡ ನಗರದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. 
## ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಹಾಸ್ಟೆಲ್ 150 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಬ್ಲಾಕ್  200 ಮೀಟರ್  ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಮನರಂಜನಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು  ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಊಟದ ಹಾಲ್ ಹೊಂದಿದೆ.
## ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರ ಭೇಟಿ ಸೇವೆ ಹೊಂದಿದೆ.ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ
ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಅಡ್ಡತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆ

ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಗುಣ, ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೃತಕ ವೀರ್ಯಪೂರಣ ಅಥವಾ ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದ ಮೂಲಕ ಫಲೀಕರಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಂಕರ/ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ವಿಧಾನ. ಸಿಂಧಿ ಹಸುವಿನ ಮೇಲೆ ಜರ್ಸಿ ಹೋರಿಯನ್ನೋ ಇಲ್ಲವೇ ಇದರ ಅದಲುಬದಲನ್ನೋ ಫಲೀಕರಿಸುವುದು, ಒಂದೇ ತಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡತಳಿಯಬ್ಬಿಸುವ ಉದಾಹರಣೆ. ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಂಡು ಕತ್ತೆಯನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಅಡ್ಡತಳಿ ಎಬ್ಬಿಸಿದಂತೆ ಆಗುವುದು. ಗಂಡು ಕತ್ತೆ ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಮೇಲೆ ಹೇಸರಕತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣುಕತ್ತೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಂಡು ಕುದುರೆ ಕೂಡಿದರೆ ಹುಟ್ಟುವೂದೂ ಹೇಸರ ಕತ್ತೆಯೇ (ಹಿನ್ನಿ). ಗಂಡು ಕಾಡುಕೋಣ ಸಾಕಿದ ಹಸುವನ್ನು ಕೂಡಿದರೆ ಕೋಣಸು (ಕ್ಯಾಟೆಲ್ಲೊ) ಹುಟ್ಟುವುದು. ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟೆಕುದುರೆಯೂ (ಜೀóಬ್ರ) ಕುದುರೆಯೂ ಸೇರಿದರೆ ಪಟ್ಟೆಕುದುರೆತರ (ಜಿûೀಬ್ರಾಯಿಡ್) ಆಗುತ್ತದೆ.  ದನಗಳ, ಚಮರೀ ಮೃಗಗಳ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟುವ ಪ್ರಾಣಿ ದನಚಮರೀ (ಪಿಯೆನ್‍ನಿಯೂ). ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ತಳಿಗಳ ನಡುವಣ ಅಡ್ಡತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. 

## ಅಡ್ಡತಳಿಯೆಬ್ಬಿಸುವ ವಿಧಾನ
ಅಡ್ಡತಳಿಯೆಬ್ಬಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಮೂರು ; 1 ಶುದ್ಧ ತಳಿಯ ಹೆಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ತಳಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಶುದ್ಧ ತಳಿಯ ಗಂಡನ್ನು ಕೂಡಿಸುವುದು ; 2 ಅಡ್ಡತಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಎರಡು ಶುದ್ಧ ತಳಿಯ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಡ್ಡ ತಳಿಯೆಬ್ಬಿಸುವುದು ; 3 ಎರಡಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುದ್ಧತಳಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಅಡ್ದ ತಳಿಯ ಪೀಳಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಸುವ, ಸರದಿಯ ಅಡ್ಡತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆ.ಅಡ್ಡತಳಿಯೆಬ್ಬಿಸುವುದು, ಪಶುಪಾಲಕರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದರಿಂದ ಒಂದೇ ಮಂದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಜರುಗಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸ ತಳಿಗಳನ್ನು (ಜೀನ್ಸ್) ಬಳಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಹೊಸ ತಳಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಂಕರದ (ಹೈಬ್ರಿಡ್) ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇಂತಹ ಅಡ್ಡತಳಿಯೆಬ್ಬಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕ. 

## ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡ ತಳಿ ವಿಧಾನ
ಹೈನಿನ ದನ, ಮಾಂಸದ ದನ, ಕುರಿಗಳು, ಹಂದಿ, ಕೋಳಿ, ಬಾತುಗಳೇ ಮೊದಲಾದ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡ ತಳಿ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅನೇಕ ಸಂಕರ/ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹೈನಿನ ದನಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡತಳಿಯವು ಬೇಗನೆ ಬೆದೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಹಾಲು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು. ಅವುಗಳ ಶುದ್ಧತಳಿಯವು ಮೂಲ ಸಂತಾನದವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕ್ರಮ ತಪ್ಪದೆ ಈಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸದ ದನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಡ್ಡತಳಿಯವು ಅವುಗಳದೇ ಶುದ್ಧತಳಿಗಿಂತಲೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾಂಸವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕರುಗಳು, ಹಾಲು ಬಿಡಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುವಲ್ಲದೆ, ಬೇಗನೆ ಮೈಗೂಡುತ್ತವೆ. ಮುಂಡದ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚು. ಹದವಾಗುವ ಅಟ್ಟೆ ಭರ್ಜರಿ. ಹಾಗೇ ಕುರಿಗಳಲ್ಲೂ ಶುದ್ಧತಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಡ್ಡತಳಿಯವೇ ತೂಕವಾದ ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತವೆ.  ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಾಗಬಹುದು. ಕೋಳಿ, ಬಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಡ್ಡತಳಿಯವೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಂದು ಬೇಗನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ತೂಕದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಡುವುವಲ್ಲದೆ, ಮರಣಪ್ರಮಾಣವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ಅಡ್ಡತಳಿ ಹಂದಿಗಳು ಒಂದೊಂದು ಸೂಲಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಸಾಯುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಹಾಲು ಬಿಡಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮರಿಗಳು ಬದುಕುಳಿದಿರುತ್ತವೆ. ಕತ್ತೆ, ಕುದುರೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೇಸರಕತ್ತೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿ ಚುರುಕಿನವಾಗಿ, ಬಹುಕಾಲ ಬದುಕಿರುತ್ತವೆ. 

## ಶುದ್ಧತಳಿ
ಶುದ್ಧತಳಿಗಳಿಗೂ ಅಡ್ಡತಳಿಗಳೇ ಮೂಲತಳಿ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ತಳಿಗಳು ಬೆಳೆದುಬಂದಿವೆ. ಆಮೇಲೆ ಬೇಕಾದುವುಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಒಳತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಹೀಗೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಸಿದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ತಳಿಗಳನ್ನೂ ಮೂಲತಳಿಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಚ್ಚತಳಿಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದೆ.

ಜಾತಿಗಳು	ಹೊಸತಳಿ		ಮೂಲತಳಿಯಾಗಿರುವ ಅಶುದ್ಧÀತಳಿ
ದನಗಳು		ಸಾಂತಗಟ್ರ್ರೂಡಿಸ್ 	ಷಾರ್ಟ್‍ಹಾರನ್, ನೆಲ್ಲೂರು ಕಂಕ್ರೇಜ್
ಕುರಿಗಳು		ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ಡೌನ್ 	ಕಾಟ್ಸ್‍ವುಲ್ಡ್, ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಷೈರ್ ಡೌನ್, ಸೌತ್‍ಡೌನ್
		ಕಾರಿಡೇಲ್		ಲಿಂಕನ್, ಮೆರಿನೊ, ಕೊಲಂಬಿಯ ಲಿಂಕನ್, 
ರ್ಯಾಂಬೂಲಿಟ್
ಹಂದಿಗಳು	ಮಿನ್ನಿಸೋಟ  1.		ಲ್ಯಾಂಡ್‍ರೇಸ್, ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಷೈರ್ 
		ಬೆಲ್ಟ್ಸ್‍ವಿಲ್  1.		ಡೇನಿಷ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‍ರೇಸ್, ಪ್ಲಾಂಡ್‍ಚೈನ 
		ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ 1.		ಲ್ಯಾಂಡ್‍ರೇಸ್, ಬರ್ರ್ಕಷೈರ್ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ಚೀನಾಬ್

ಚೀನಾಬ್ -
ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ಒಂದು ಉಪನದಿ, ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳ ಉಭಯ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ಪಂಚನದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. 

## ಹರಿವು
ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಬಾರಲಾಚಾ ಕಣಿವೆ ಹದಿಯ (16,047') ಆಗ್ನೇಯ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಗಮಿಸುವ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಗಾ ನದಿಗಳು ಟಂಟಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ಅಥವಾ ಚಿನಾಬ್ ನದಿಯಾಗಿ ಪರಣಮಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ನದಿ ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ಪೀರ್ ಪಂಜಾಲ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ನಡುವಣ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100 ಮೈ ದೂರ ವಾಯುವ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು, ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಿಷ್‍ವಾರ್ ಬಳಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಪೀರ್ ಪಂಜಾಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕೊರಕಲೊಂದರ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ದಾಟಿ, ಆಖ್ನೂರ್ ಬಳಿ ಮೈದಾನಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾರಾ ಲಾಚಾದಿಂದ ಆಖ್ನೂರ್‍ವರೆಗಿನ 378 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ ನದಿ 15,500' ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.

	ಜಮ್ಮು ನಗರದ ಬದಿಯ ಜವಿ ಜಂಕ್ಷನ್‍ನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿಮ್ಮು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಝೇಲಂ ನದಿಯೂ ಸಿಂಧುವಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ರಾವೀ ನದಿಯೂ ಇದನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಆನಂತರ ಇವು ತ್ರಿಮಾಬ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಿಯಾಸ್ ನದಿಯನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಕೊಂಡ ಸಟ್ಲಜ್ ನದಿ ಮಾಡ್ವಾಲಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಚಿನಾಬನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಇದು ಪಂಜನದ ಎನಿಸಿಕೊಂಡು ಸಿಂಧೂ ನದಿಯನ್ನು ಸಂಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಪಂಜನದ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಚಿನಾಬ್ ನದಿಯ ಬಿಟ್ಟು ಉದ್ದ 599 ಮೈಲು. 
## ಇತರ ಮಾಹಿತಿ
ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿಂದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರವಾಹ ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. ನವೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಮಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ನೀರು ಆವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದಡಗಳು ಮರಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದರಿಂದ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬ ದೂರ ಅದರ ತೇವ ಹಬ್ಬುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ. ಇದು ತಂದು ಎಸೆಯುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮರಳು ಹೆಚ್ಚು. ಪಂಜಾಬಿನ ಇತರ ನದಿಗಳ ಮಣ್ಣಿನಷ್ಟು ಇದು ಫಲವತ್ತಲ್ಲ. ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 28,980.78 ಘನ ಮೀ. ನೀರು ಹರಿಯುವುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿದೆ. ಪಂಜಾಬಿನ ಇತರ ನದಿಗಳಂತೆ ಈ ನದಿಯೂ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಪಾತ್ರ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ.

	ಮೊಗಲರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ನದೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಯೋಜಿತ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಟು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಚಿನಾಬ್ ಕೆಳದಂಡೆ ಕಾಲುವೆ (1882) ಮತ್ತು ಚಿನಾಬ್ ಮೇಲು ದಂಡೆ ಕಾಲುವೆ (1912-15)-ಇವೂ ಇತರ ಕಾಲುವೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಬೇಸಾಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಗಜ್ರನ್‍ವಾಲ, ಝಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾಂಟ್ಗೋಮರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿ 1892ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಗೊಂಡ ಚಿನಾಬ್ ನದೀ ವಸತಿ ಚಿನಾಬ್ ಮತ್ತು ರಾವಿ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ರೇಚನಾ ದೋಆಬ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಸತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 25 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಚಿನಾಬ್ ನದೀ ನೀರಾವರಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ನದಿಯಿಂದಾಗಿ ಬಾರ್ ಮರಳುಗಾಡು ಸಸ್ಯಾಚ್ಛಾದಿತವಾಗಿದೆ. 1912ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಚಿನಾಬ್ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ 5 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ನೆಲ ನೀರಾವರಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿನಾಬ್ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣ ಲಯಾಲ್‍ಪುರ. ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹತ್ತ್ವದ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ.

## ಚಿತ್ರ ಸಂಪುಟ

File:Chandra River.jpg|ಚಂದ್ರಾ ನದಿ.
File:Bhaga River near Jispa.jpg|ಭಾಗಾ ನದಿ.
File:Chenab River1.jpg|ಗುಜ್ರತ್ ಬಳಿಯ ಚೀನಾಬ್ ನದಿಯ ನೋಟ 
|A View of Marala Headworks on Chenab near Sialkot.
File:Chandrabhaga river through Pangi valley.jpg|ಹಿಮಾಚಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದಿ.

				

ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಮಿಲಾಗ್ರೀಸ್ ಚರ್ಚು (ಮಂಗಳೂರು)

ಈತಿಹಾಸಿಕ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಚರ್ಚು  "ಮಿಲಾಗ್ರೀಸ್ ಚರ್ಚು"  (, ) ಮಂಗಳೂರುನಗರದ ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ ಯಲ್ಲಿದ್ದು. ಚರ್ಚು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ೧೬೮೦ ರಲ್ಲಿ ಬಿಷಪ್ ಥೋಮಸ್ ದೆ ಕಾಸ್ರ್ಟೊ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು, ಗೋವಾದ ದಿವಾರ್ ಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಮಶಾನವಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. It is one of the oldest churches in Dakshina Kannada.

## ಮೊದಲ ಮಿಲಾಗ್ರೀಸ್ ಚರ್ಚ್(೧೬೮೦−೧೭೮೪)
 ),ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನು ಕಟ್ಟಿದ್ದನು .]]

೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಜನಸ್ಂಖ್ಯೆಯು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಚರ್ಚ್ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ  ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ, ಅವನು ೨೭ ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ ಹಾಕಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾಗ್ರೀಸ್ ಚರ್ಚ್ ಸಹ ಸೇರಿದೆ.

## ಪ್ರಸ್ತತ ವಿನ್ಯಾಸ
ಟಿಪ್ಪು ೪ ಮೇ ೧೭೯೯ರನಾಲ್ಕನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದಾಗ, ಮಂಗಳೂರು ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು ಬಂಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಕೆಡವಿ ಹಾಕಿದ ಚರ್ಚ್ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಬೇಕರ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬೆಲ್ಲೊ ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು, ಅವರು ಇದನ್ನು ರು. ೪೦೦ ವಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದು, ವಂ. ಮೆಂಡಿಸ್ ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಮಾಜಿ ಮುನ್ಶಿ ಆಗಿದ್ದ ಸಾಲ್ವೊದೊರ್ ಪಿಂಟೊ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಸುಮಾರು ರು.೬೦೦ಗಳನ್ನು ಸರಕಾರದಿಂದ ಪಡೆದು ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಿದರು. ೧೮೧೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲ ಕಲ್ಲನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಇಟ್ಟರು. ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚ್ ಮುಂಭಾಗವು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು, ಹಾಗಾಗಿ ಅಂದಿನ ಧರ್ಮಗುರುಗಳಾದ ವಂ.ಫ್ರಾಂಕ್ ಪಿರೇರಾ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು, ವಂ Fr. ದಿಯಾಮಂತಿ ಯೆ.ಸ. ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಮುಖಮಂಟಪವನ್ನು ತದನಂತರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
*.
*.
*
*.
*.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* Official website 

ವರ್ಗ:Churches in Mangalore Diocese
ವರ್ಗ:1680 establishments in Asia
ಜಯತೀರ್ಥರು

ಶ್ರೀ ಜಯತೀರ್ಥರು- ದ್ವೈತವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲೀ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ವೇದಾಂತಿಗಳು. ಇವರು ಟೀಕಾಚಾರ್ಯರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೈದಾರಾಬಾದು ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೈತಮತ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರಣರಾದವರು ಜಯತೀರ್ಥರು. ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೇಡಂ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಗಿಣೀನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಮಳಖೇಡ (ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದ ಮಾನ್ಯಖೇಟ) ಇವರ ಕಾರ್ಯಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.

## ವಿದ್ವತ್ತು
ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಬರೆದ ಮಹಾಭಾಷ್ಯವನ್ನು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವರು ಬರೆದ ತತ್ತ್ವಪ್ರಕಾಶಿಕಾದಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೇ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಮದ್ವವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಹಾದ್ವಾರವಿದ್ದಂತಿದೆ ಇವರ  ವಾದಾವಳಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಮನ್ ನ್ಯಾಯಸುಧಾ ಇವರ  ಬೃಹದ್ ಗ್ರಂಥ. ಮಾಧ್ವದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಪರಮ ಸಮರ್ಥನಾತ್ಮಕವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಗ್ರಂಥವಿದು. ತಾನು ಶಬ್ದಾಬ್ಧಿಯ ಗಾಡತೆಯನ್ನೂ ನಿಗಮಚರ್ಚಾ ಚಾತುರ್ಯವನ್ನೂ ನ್ಯಾಯ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದವನಲ್ಲವೆಂದು ಜಯತೀರ್ಥರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವರಾದರೂ ಇವರ   ಗ್ರಂಥ ಇವೆಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಇವರಿಗಿದ್ದ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ಸಾಮಥ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆಂದೇ ಸುಧಾ ವಾ ಪಠಾನೀಯಾ, ವಸುಧಾ ವಾ ಪಾಲನೀಯಾ- ಸುಧಾ ಓದಬೇಕು. ಪ್ರಪಂಚವನ್ನಾಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಆಗಿನ ಆದರ್ಶವಾಗಿತ್ತು. ವೇದಾಂತ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಅಂಥ ಮನ್ನಣೆಯಿದೆ. ಇದರಂತೆಯೇ ಅನೇಕ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಗೂ ಇವರ   ಟೀಕೆಗಳೇ ಆಧಿಕೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

## ಬದುಕು
ಜಯತೀರ್ಥರ ಕಾಲ 14ನೆಯ ಶತಮಾನ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಂಗಳವೇಡೆ ಗ್ರಾಮದ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಇವರು  ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ   ಬಾಲ್ಯನಾಮ ಧೋಂಡೂ ಪಂತ ಎಂದು. ತಂದೆ ರಘುನಾಥರಾಯ. ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದನಾಗಿ ಜಯತೀರ್ಥರು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ಉಂಡು ತಿಂದು, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ, ಓಡಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತ ದೊಡ್ಡವರಾದರು.

ಒಮ್ಮೆ, ಮದುವೆಯಾದ ಹೊಸದರಲ್ಲಿಯೇ, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಹೊರಟ ಕುಮಾರ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಭೀಮಾ ನದಿಯನ್ನು ತಲಪುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವಾಗಿ ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾಯಿತಂತೆ. ಭೀಮಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಈಜುಬಿಟ್ಟು ಕುದುರೆ ಮುಳುಗುವಷ್ಟು ಬಂದ ನದೀ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಬಾಯಿ ಹಚ್ಚಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದರಂತೆ. ಎದುರಿನ ದಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ವೃದ್ಧ ತಾಪಸ ಯತಿ ಅಕ್ಷೋಭ್ಯತೀರ್ಥರು  ಈ ತರುಣರನ್ನು ಕೂಗಿ ಕರೆದು ಕಿಂ ಪಶುಃ ಪೂರ್ವದೇಹೇ-ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ಪಶುವೇನಾದರೂ ಆಗಿದ್ದೆಯಾ-ಎಂದು ಕೇಳಿದರಂತೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರ ಜಾಗ್ರತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ; ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ತಾವು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಗ್ರಂಥಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಎತ್ತೆಂಬ ಭಾವ ಸ್ಫುರಿಸಿ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಜ್ಞಾನಸಂಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಥನೆಗಳ ಭಾರವಿದೆಯೆಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಉದಯವಾಯಿತು. ಯುವಕ ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರು  ಆಚೆಯ ದಡತಲಪಿ ಅಕ್ಷೋಬ್ಯತೀರ್ಥರ ಅಡಿಗೆರಗಿದರು. ಈ ತೇಜಸ್ವೀ ಯುವಕನ ಭವಿಷ್ಯ ಅಕ್ಷೋಭ್ಯತೀರ್ಥರ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ಸ್ವಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಯತಿಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ತರುಣ ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಕ್ಷೋಭ್ಯ ತೀರ್ಥರಿಂದ ಸಂನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ  ಜಯತೀರ್ಥಯತಿಗಳಾದರು; ಅಕ್ಷೋಭ್ಯತೀರ್ಥರಲ್ಲಿಯೇ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದರು.

ಅಕ್ಷೋಭ್ಯತೀರ್ಥರು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ಮಹಾತಪಸ್ವಿಗಳು, ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಅವರ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರದ ಜಯತೀರ್ಥರು ಅವರಿಗಿಂತ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಅದ್ವೈತ ಯತಿಗಳಾದ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರ ಸಮಕಾಲೀನರು. ಇಬ್ಬರೂ 
ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೂ ಅಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ.

## ಮಳಖೇಡ ಮತ್ತು ಜಯತೀರ್ಥರು
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಮಾನ್ಯಖೇಟ, ಮಳಖೇಡವಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದುದು ಜಯತೀರ್ಥರಿಂದ.   ಅವರು ಕುಳಿತು ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗುಹೆಯೊಂದು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾದಗಿರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯರಗೊಳವೆಂಬ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರದ ಮರಡಿಯ ಮೇಲೆ ಇದೆ.  

ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಜಯಂತಿ(ಪತ್ರಿಕೆ)

ಜಯಂತಿ -ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ. 
## ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ
ಮರಾಠಿಯ ಕಿರ್ಲೋಸ್ಕರದಂಥ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂದು ವಿ.ವೈ.ಜಠಾರ, ಶಂಕರರಾವ್ ಜಠಾರ, ಸಿ.ಡಿ.ದೇಶಪಾಂಡೆ, ಮಾಧವರಾವ್ ಪಾಟೀಲ ಇವರು 1938ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ (ಆನಂದ ಕಂದ) ಸಂಪಾದಕರು. ಜೊತೆಗೆ ಮೊದಲ ಮೂರು ವರ್ಷ ಮಾಧವರಾವ್ ಪಾಟೀಲರೂ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮರೇ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಹೊಣೆಯನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1941ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಣಯವಾದಾಗ ಬೆಟಗೇರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು 1961ರ ಜುಲೈವರೆಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಆ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಿ.ಎಸ್. ಕುಲಕರ್ಣಿ ಇದನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅನಂತರ ಎರಡು ವರ್ಷ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. 1963ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಯವರು ಇದನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಮಚಂದ್ರ ಕೊಟ್ಟಲಗಿಯವರು ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. 1964ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. 
## ಗಾತ್ರ, ಬೆಲೆ, ಪ್ರಸಾರ
ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಡಿಮೈ ಚತುಷ್ಟಮದ ಆಕಾರದ 64 ಪುಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪುಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ 80ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 48ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಬೆಲೆ ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ಆಣೆ (25 ಪೈಸೆ). 1939ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 5 ಆಣೆಗಳಿಗೂ 1942ರಲ್ಲಿ 6 ಆಣೆಗಳಿಗೂ ಕೊನೆಗೆ 8 ಆಣೆಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕ ಚಂದಾ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ರೂ. 3,4,5 ಮತ್ತು 6. ಪ್ರಸಾರ 3,000ದ ವರೆಗೆ ಏರಿತ್ತು. ಕೊನೆ ಕೊನೆಗೆ ಸುಮಾರು 1,000ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು.
## ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ
ಕನ್ನಡದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊಸ ಲೇಖಕರನೇಕರಿಗೆ ಜಯಂತಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿತು. ಅನೇಕ ಲೇಖಕರು ಇದರ ಮೂಲಕ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು. 23 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಖಂಡವಾಗಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮರು `ವಿಹಾರಿ' ನಾಮಾಂಕಿತದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಬರಹ ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಸೃಜನ ಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ಸಣ್ಣ ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಿರ್ಜಿ ಅಣ್ಣಾರಾಯರು, ಭಾರತೀಸುತ ಮೊದಲಾದವರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರು. ವಿಮರ್ಶೆಯ ಶಿಕ್ಷಣರಂಗ ವಿಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಓದುಗರಿಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಳ-ಹೊರನಾಡುಗಳ ಕನ್ನಡಿಗರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಿತು. ಲಲಿತಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜಯಂತಿ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದರ್ಜೆಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯೆನಿಸಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.       				 				
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಗೌತಮಿ

thumb|ಗೌತಮಿ
**ಗೌತಮಿ ತಡಿಮಲ್ಲ** ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ನಟಿ. ಇವರು ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದೂ, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲೂ ನಟನೆ, ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದೂ, ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದಾರೆ'*.

## ಚಿತ್ರರಂಗ ವೃತ್ತಿ 
ಗೌತಮಿಯವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಿಡದವೊಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ  ಗೀತಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ತಮ್ಮ ೧೭ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತೆಲುಗಿನ *ದಯಮಾಯುಡು* ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.  ರಜನಿಕಾಂತ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭು ನಟನೆಯ *ಗುರುಶಿಷ್ಯನ್ *ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮಿಳಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಗೌರತಮಿಯವರು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸಂದೀಪ್ ಭಾಟಿಯರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದೆ ವರ್ಷ ವಿಚ್ಛೇದನ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರ ೨೦೦೫ರಿಂದ ಕಮಲಹಾಸನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಲಿವಿಂಗ್ ಟುಗೆದರ್ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಬ್ಬರು *ಅಪೂರ್ವ ಸಗೋದರ್ಗಳ್  ಚಿತ್ರದ  ವೇಳೆ  ಭೇಟಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ ೧, ೨೦೧೬ರಂದು, ಗೌತಮಿಯವರು ಕಮಲಹಾಸನ್ ಜೊತೆಗಿನ  ಸಂಬಂಧ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. * ಗೌತಮಿಯವರು ತಮ್ಮ ೩೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಮುಖರಾಗುತ್ತಾರೆ. 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ೧೯೯೦ – *ನಮ್ಮ ಊರು ಪೂವತ* ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನ
* ೧೯೯೧– *ನೀ ಪಾತಿ ನಾ ಪಾತಿ* ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
* ೧೯೯೧ –*ನೀ ಪಾತಿ ನಾ ಪಾತಿ *ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸಿನೇಮ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಮಿಳಿನ ವಿಶೇಷ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ  
* 2009 –*ದಶಾವತಾರಂ'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಜಯ್  ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಟ್ಟಿ 
## ಕಿರುತೆರೆ 
* ಇಂದಿರಾ(ಸನ್ ಟಿವಿ) - ಇಂದಿರಾ
* ಅಭಿರಾಮಿ(ಕಲೈಗ್ನಾರ್ ಟಿವಿ) - ಅಭಿರಾಮಿ/ಸರಣ್ಯ/ನಂದಾ
* ಅಣ್ಬುದನ್ (ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ್)
* ಉಗ್ರಂ ಉಜ್ವಲಂ (ಮಳವಿಲ್ ಮನೋರಮ) - ತೀರ್ಪುಗಾರ್ತಿ
* ಡಾನ್ಸ್ ಜೋಡಿ ಡಾನ್ಸ್- ಜೀ ತಮಿಳು ತೀರ್ಪುಗಾರ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ದಯಾಮಯ ಮಾತೆ ಚರ್ಚು ಊಳ್ಳಾಲ

**ದಯಾಮಯ ಮಾತೆ ಚರ್ಚು, ಊಳ್ಳಾಲ** () ಇದು ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದ್ದು,  ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು೧೫೬೮ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನ  ಉಲ್ಲಾಳಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಇಟಲಿಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಾದ ಪಿಯೆಟ್ರೊ ಡೆಲ್ಲಾ ವಲ್ಲೆ ಎಂಬವರು  ೧೬೨೩ರ ತಮ್ಮ ಮಂಗಳುರು ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ಧಾರೆ.

ಒಂದೆಡೆ ಸಮೃದ್ಧ ಹಸಿರು ಭೂಸಿರಿ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ವಿಶಾಳವಾದ ಸಾಗರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಉಳ್ಳಾಲ-ಪನೀರ್ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೧೫&nbsp;ಕಿಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಕಛೇರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೇಂ‍ದ್ರವು ಬಂಟ್ವಾಳ, ಮಂಗಳುರು ಹಾಗೂ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಮೂರು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ೧೦ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ದೈನಂದಿನ ಕೂಲಿಗಳು, ಬಡವ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರೈತರಾಗಿದ್ದರು. ಉಳ್ಳಾಲ-ಪನೀರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸತುತ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜನ್ಮತಾಳಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ೨೧೪೭ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಉಳ್ಳಾಲ-ಪನೀರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಪೋಸ್ತಲರಾದ ಭಾಗ್ಯವಂತ ಜೋಸೆಫ್ ವಾಜ್ ಅವರು ೩೧೮ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ಧರು.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಚರ್ಚುಗಳು
ಜಪಮಾಲೆ ಮಾತೆ ಚರ್ಚ್ ಮಂಗಳೂರು

**ಜಪಮಾಲೆ ಮಾತೆ ಚರ್ಚ್ ಮಂಗಳೂರು** (), ಅಥವಾ **ರೊಸಾರಿಯೊ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್** ಇದು ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಇದರ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಆಗಿದ್ದು ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಮಂಗಳೂರು ‍ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯಇಲ್ಲಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಜಪಮಾಲೆಯ ಮಾತೆಗೆಸರ್ಮಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಇದು ಮೊದಲ ಚರ್ಚ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕಾವಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಜಾತಿಯ ಜನರಾಮಂಗಳುರು ಕ್ರೈಸ್ತರು ಇವರಿಗೆ ಈ ಚರ್ಚನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೇಯ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್ - ಫಾದರ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಜೆ ಪಿಂಟೋ (೦೨-೦೮-೨೦೨೦ -  )

## ಇತಿಹಾಸ
ಮಂಗಳುರಿನ ಜಪಮಾಲೆಯ ಚರ್ಚ್ ಮೂಲತಃ ಹಳೆಯ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿತ್ತು.

ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮೈಸೂರು ಇದರ ರಾಜ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನು ೧೭೮೪ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಡವಿ ಹಾಕಿದ್ದ. ಆದರೆ ೧೮೧೩ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಆಧಾರಗಳು 
*.
*
*
ಕಂಬ

[thumb|right|[ರಣಕ್‍ಪುರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಅಮೃತಶಿಲೆ ಕಂಬಗಳು]]
ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಚನಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ **ಕಂಬ** ಸಂಕೋಚನದ ಮೂಲಕ ಅದರ ಮೇಲಿನ ರಚನೆಯ ಭಾರವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಇತರ ರಾಚನಿಕ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸರಿಸುವ ಒಂದು ರಾಚನಿಕ ಘಟಕ. ಅಂದರೆ, ಕಂಬವು ಒಂದು ಸಂಕೋಚನ ಸದಸ್ಯ. ಕಂಬವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲ್ಲು, ಕಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಲೋಹದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದುಂಡನೆಯ, ಆಯತಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಇತರ ದುಂಡಗಿರದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಂಬಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಛಾವಣಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸುವ ತೊಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಬವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಕಂಬವು ರಾಚನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಿರದೇ ಒಂದು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಘಟಕವಾಗಿರಬಹುದು; ಅನೇಕ ಕಂಬಗಳು ಒಂದು ಗೋಡೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ನಿಕಟಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‍ನ ಎಲ್ಲ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಕಂಬಗಳ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದವು.

ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಘಟಕಗಳು
ರುಜು

[220px|right|[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್‍ರ ರುಜು]]
**ರುಜು** ಒಬ್ಬರ ಹೆಸರು, ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಮೇಲೆ ಗುರುತು ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಇತರ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಕೈಬರಹದ (ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ಶೈಲೀಕೃತ) ಚಿತ್ರಣ. ರುಜುವಿನ ಬರಹಗಾರನು ರುಜುದಾರ. ರುಜುವನ್ನು ಒಂದು ಆಟೋಗ್ರಾಫ್ ಎಂದು ತಪ್ಪುತಿಳಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಆಟೋಗ್ರಾಫ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕಲಾತ್ಮಕ ರುಜು.

ರುಜುವಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯ ಒಂದು ದಸ್ತಾವೇಜಿನ ಮೂಲದ ಪುರಾವೆ ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಆ ದಸ್ತಾವೇಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಹೇಳುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅನೇಕ ಗ್ರಾಹಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರುಜುವಿನ ಪಾತ್ರ ಕೇವಲ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಪಕ್ಷಗಳ ಗುರುತಿನ ಸಾಕ್ಷಿ ಒದಗಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯುಳ್ಳ ಸಮ್ಮತಿಯ ಸಾಕ್ಷಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಕೂಡ. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾನೂನು ಬಲ ನೀಡಲು ರುಜುಗಳನ್ನು ದಸ್ತಾವೇಜು ಪ್ರಮಾಣಾಧಿಕಾರಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನು ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಮೇಲೆ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಜನ ರುಜುವಿನ ಬದಲಾಗಿ ಹೆಬ್ಬಟ್ಟಿನ ಗುರುತು ಇಡುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ದೃಢೀಕರಣ ವಿಧಾನಗಳು
ಜೇಮ್ಸ್ ವೆಬ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕ

## ನಾಸಾದ ದೊಡ್ಡ ದೂರದರ್ಶಕ
*ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ  ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕದ (ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್‌) ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ನಾಸಾ’ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ದೂರದರ್ಶಕವು ಅತಿ  ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ‘ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್‌’ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಚಿಪ್ಪಿನಂತೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಾ ಕವಚ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶೋಧನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಬಲ್‌ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾದ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ನಾಸಾ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. 26 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ನಾಸಾದ ಹಬಲ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕಿಂತ ‘ಜೇಮ್ಸ್‌ ವೆಬ್‌’ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಅನುವಾಗಲಿದೆ.(ಚಿತ್ರ:https://jwst.stsci.edu/)

*ಟೆನಿಸ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಗಾತ್ರದಷ್ಟಿರುವ ಈ ರಕ್ಷಾ ಕವಚವು ಐದು ಅತಿ ತೆಳ್ಳನೆಯ (ತಲೆಕೂದಲಿನಷ್ಟು) ಪದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ‘ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್‌ ಸೆನ್ಸರ್‌’ಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಅತಿಯಾದ ಶಾಖದಿಂದ ಇದು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.  ದೂರದರ್ಶಕದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ –298 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ 298 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ ನಡುವೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಈ ಐದು ಪದರಗಳ ಕವಚಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
*ಪ್ರತಿ ಪದರವನ್ನು ‘ಕಪ್ಟಾನ್‌’  ಎಂಬ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ಉಡಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಜೇಮ್ಸ್‌ ವೆಬ್‌’ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನಾಸಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
*26 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ನಾಸಾದ ಹಬಲ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕಿಂತ ‘ಜೇಮ್ಸ್‌ ವೆಬ್‌’ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಅನುವಾಗಲಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ 
## ಜೇಮ್ಸ್‌ ವೆಬ್‌ ಕೆಲಸ
ಈ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕೆ "ಜೇಮ್ಸ್‌ವೆಬ್" ಎಂದು  ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಉಗಮದ ನಂತರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ತಾರಾಗುಚ್ಛಗಳ (ಗೆಲಾಕ್ಸಿ) ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಈ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.  ಜತೆಗೆ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
* ಹಬಲ್‌ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
* 26 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಹಬಲ್‌ ದೂರದರ್ಶಕದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ
* ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೆರವು
* ಇನ್‌ಫ್ರಾರೆಡ್‌ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಐದು ಪದರಗಳ ಟೆನಿಸ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಗಾತ್ರದ ರಕ್ಷಾ ಕವಚ

## ಫೋಟೊಗಳು 

File:James Webb Space Telescope 2009 top.jpg|ಮೇಲ್ಭಾಗದ 3/4 ನೋಟ
File:James Webb Space Telescope 2009 bottom.jpg|ಕೆಳಭಾಗ (ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಗೆ)
File:James Webb Telescope DC.jpg|400px|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಸಿಯಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ

## ವಿವರಗಳು
560px|center|thumb|ವಿವರಗಳು

## ವಾಸ್ತವ ಗಾತ್ರದ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮಾದರಿ
## ನೋಡಿ
*ಹಬಲ್ ದೂರದರ್ಶಕ
*ಶೆಂಝೌ–11 (ಚೀನಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
*ಲೇ: ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ, ನಭೋಮಂಟಪಕ್ಕೆ ತಾರಾತೋರಣ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ೧೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೨
*ಜೇಮ್ಸ್ ವೆಬ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್, ನಾಸಾ ಜಾಲತಾಣ

ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆ
ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶಕಗಳು
ಚೈತ್ಯ

ಚೈತ್ಯ- ಬೌದ್ಧರ ಪೂಜಾಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೈತ್ಯದೊಳಗೆ ಸ್ತೂಪವೋ ಬೋಧಿವೃಕ್ಷವೋ ಧರ್ಮಚಕ್ರವೋ ಬುದ್ಧನ ಪಾದಗಳೋ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಬರಲು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಪಥವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮಂದಿರವೇ ಚೈತ್ಯ (ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಚೇತಿಯ). 

ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಶೈಲಿ ತೋಡದ ಗುಡಿಸಲುಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ; ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಕೃತಿಯೆನ್ನುವ ಲೋಮಶ ಋಷಿಗುಹೆ (ಗಯಾ ಬಳಿ ಬರಾಬರ್ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ) ಚೈತ್ಯ ಶೈಲಿಗೆ ಬುನಾದಿಯೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಚೈತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಮೂರ್ತಿಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಚೈತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಸ್ಥಾನಕ ಅಥವಾ ಆಸೀನ (ಭೂಮಿಸ್ಪರ್ಶ ಅಥವಾ ಬೋಧಿ ಪ್ರವಚನ) ಅಥವಾ ಶಯನ (ಪರಿನಿರ್ವಾಣ) ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಡೆದು ಇಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಬಂತು. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಜಂತ ಗುಹಾಚೈತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಸೊಗಸಾದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಮೂರ್ತಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲೋ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೋ ಅರ್ಧವರ್ತುಲಾಕಾರದ ತೋರಣನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದೂ ಈ ಚೈತ್ಯ ವಾಸ್ತುವಿನ ಲಕ್ಷಣವೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ನಕ್ಷೆಯೊಳಗೆ ಗಂಧರ್ವಮುಖಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. ಎರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಾರ್ಲಿ ಚೈತ್ಯ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಹೇರಿಯ ಚೈತ್ಯವೂ ಅದೇ ಕಾಲದ್ದು. ಬೇಡ್ಯಾ, ನಡಸೂರ್, ಮಾನ್ಮೋದ ಇವೂ ಕಾರ್ಲಿ, ಕಣ್ಹೇರಿಗಳಂತೆ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಚೈತ್ಯಗಳು. ಔರಂಗಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಭಾಜಗಳಲ್ಲೂ ಚೈತ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ
ನೆರ್ಸ

ನೆರ್ಸ ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮವು ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ನೆರ್ಸ ಗ್ರಾಮವು ನಿಮಗೆ ನಿಜವಾದ ರಜೆಯ ಮೋಜು ಆನಂದಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಣ್ಣಗ್ರಾಮವು ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ಈ ಗ್ರಾಮ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

 
## ನೆರ್ಸದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾದುದು ಏನು?
ನೆರ್ಸಾ ಗ್ರಾಮವು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೊಬಗಿನ ಖನಿಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಗಳು ಚಾರಣಕ್ಕೆ, ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ತಿರುಗಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ನೆರ್ಸ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ನೀವು ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟಾಗ ನೀವು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಭೀಮ್ ಘಡ್, ಕೊಂಗ್ಲ, ಅಬ್ನಲಿ ಮತ್ತು ಜಂಗೋನ್ ನಂತಹ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ತಾಣಗಳಿಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಬೇರಾವ ಸಾರಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.  ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಚಿಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯದ ಸೊಬಗು ಸವಿಯಲು ಬಯಸುವ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಡುಗಳು ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಚಾರಣ ಮಾಡಲು ತಯಾರಾಗಿರಬೇಕು ಅಷ್ಟೆ.

ನೆರ್ಸದ ಮರೆಯಲಾಗದ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆವಡಿ ಒಂದು. ತಲೆವಡಿಯು ಬಾವಲಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ 40 ಬಗೆಯ ಬಾವಲಿಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೊಂಡ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಬರಪೆಡಿ ಗುಹೆಯು 200ಕ್ಕು ಅಧಿಕ ಬಾವಲಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.

ಖಾನಾಪುರವು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 500 ಕಿ,ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ನೀವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ನೆರ್ಸಗೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡುವ ಸುವಿಹಾರಿ ಬಸ್ಸುಗಳ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಗಾಳಿಬೋರ್

ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ  110 ಕಿಮೀ ಹಾಗೂ ಸಂಗಮದಿಂದ ಕೇವಲ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿಬೋರ್, ತನ್ನ ಚಿತ್ರಸದೃಶ ದೃಷ್ಯಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯ ರಮಣೀಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಇದು ಅರ್ಕಾವತಿ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಮೃಗ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಎಲೆಯುದುರುವ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಒಂದು ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿಬೋರ್ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ  ಶಿಬಿರವಾಗಿದ್ದು, ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಮರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶಿಬಿರದ ಹಿಂದಿರುವ ಗಾಳಿಬೋರ್ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟದ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಗಾಳಿಬೋರ್ ಶಿಬಿರವು ಸಸ್ಯರಾಶಿಯಿಂದಲೂ ಕಾವೇರಿಯ ಪ್ರಶಾಂತ ನೋಟದಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದೆ.

## ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಗಾಳಿಬೋರ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವದೇಕೆ?
ಇದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚಿತ್ರಸದೃಶ ರಜಾ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಗಾಳ ಹಾಕಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಮೀನುಗಾರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವರು. ಗಾಳಿಬೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಮೀನುಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮೀನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮತ್ತೆ ಬಿಡುವ ಫಿಶಿಂಗ್ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ವೇಳೆ ಕ್ಯಾಮರಾ ಚಿತ್ರೀಕ್ರಣವನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಗಾಳಹಾಕಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವವರು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಹಾಗೂ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಶೇರ್ ಜಾತಿಯ ಮೀನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಮಶೇರ್ ಗಳಲ್ಲದೇ ಕಾರ್ಪ್, ಮಾರ್ಜಾಲಮೀನು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಮೀನುಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಗಾಳಿಬೋರ್ ನಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಾಗೆ, ಸ್ಪಾಟ್ ಕೊಕ್ಕಿನ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ಪೈಡ್ ಮಿಂಚುಳ್ಳಿಗಳು, ಕಂದು ಹಳದಿಯ ಹದ್ದುಗಳು, ಪೈಡ್ ಜುಟ್ಟುಳ್ಳ ಕೋಗಿಲೆಗಳು, ಕಪ್ಪು ಉದರದ ನದಿ ಟೆರ್ನ್, ಆಸ್ಪ್ರೇಸ್, ಬೂದು ತಲೆಯ ಮೀನುಹಿಡಿಯುವ ಹದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನು ಬುಝರ್ಡ್ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುಮಾರು  220  ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಗಳು ವಾಸವಾಗಿರುವವು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಸಸ್ತನಿಗಳೆಂದರೆ, ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆ, ಆನೆ, ಚಿರತೆಗಳು, ಕಾಡು ಗಂಡು, ನರೆಗೂದಲಿನ ದೈತ್ಯ ಅಳಿಲುಗಳು, ಮಲಬಾರ್ ದೈತ್ಯ ಅಳಿಲುಗಳು, ನರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಬಾರ್ ಗಳು. ಇವೇ ಅಲ್ಲದೇ ಹಾವುಗಳಾದ ಹೆಬ್ಬಾವು, ಕೋಬ್ರಾಸ್, ರಸೆಲ್ ವೈಪರ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಕ್ರೈಟ್ಗಳು ಹಾಗೂ  ಜವುಗು ಮೊಸಳೆಗಳು, ಆಮೆಗಳು, ಗೋಸುಂಬೆಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಲೇಯ್ತ್ ನ ಮೃದು ಚಿಪ್ಪಿನ ಆಮೆಗಳು ಗಾಳಿಬೋರ್ ನಲ್ಲಿ  ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
## ನೀವು ಯಾವಾಗ ಗಾಳಿಬೋರ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು
ಗಾಳಿಬೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ದೋಣಿ ಸವಾರಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಚಾರಣ ಅಯ್ಕೆಯೂ ಇದ್ದು ಕಾಡುಗಳ ಒಳಗೆ ಹೋದಂತೆಲ್ಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಲ್ದಾರಿಗಳು ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಮಾರ್ಗ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರು ಜೂನ್ ಹಾಗೂ ಆಗಸ್ಟ ತಿಂಗಳ ನಡುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಗಾಳಿಬೋರ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಭೂ ಹಾಗೂ ಜಲ  ಆಧಾರಿತ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ, ಮಾರ್ಚ್, ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದ ವರೆಗೆ ಗಾಳದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮನೆಗಳು ಗಾಳಿಬೋರ್ ಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರಸ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕನಕಪುರ-ಸಂಗಮ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.
ಯೋಲಿನ್ ಆಮ್

thumb|ಕಣಿವೆ
**ಯೋಲಿನ್ ಆಮ್** (, *ರಣಹದ್ದುಗಳ ಕಣಿವೆ*) ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಮಂಗೋಲಿಯಾದ ಗುರ್ವನ್ ಸೈಖನ್ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿನ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಕಣಿವೆಯಾಗಿದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಲ್ ಎಂದರೆ ಮರ್ಜಿಯರ್(ರಣಹದ್ದು), ಈ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ರಣಹದ್ದುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಕಣಿವೆಗೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಣಹದ್ದುಗಳ ಕಣಿವೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಕಣಿವೆಯು ಗೋಬಿ ಗುರ್ವನ್ ಸೈಖನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಒಳಗಡೆ ಇದೆ.

ಇದು ಗುರ್ವನ್ ಸೈಖನ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಜ಼ೂನ್ ಸೀಖನೀ ನುರೂ(ಪೂರ್ವದ ಚೆಲುವು) ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಪ್ರಾಂತವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ ಯೋಲಿನ್ ಆಮ್ ಆಳವಾದ ನೀರ್ಗಲ್ಲಿನ ಮೈದಾಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಕೊನೆಗೆ ನೀರ್ಗಲ್ಲಿನ ಮೈದಾನ ಹಲವು ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಪದರವಾಗಿ ಕೆಲ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಳ ದೂರಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಇದು ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ಮೈದಾನಗಳು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. 

ಎಫ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಟೀಮ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಇ ಆರನೇ ಟ್ರಿಪಲ್ ಕ್ರೌನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯ ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್ ಜಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.ರಾಕ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಇ ಯ ಜೀವಂತ ದಂಕತೆ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಇ ಯಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿ ಕುಸ್ತಿಪಟುವೆಂದು ಹೆಸರುಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಇಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್  ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
೧.https://en.wikipedia.org/wiki/Yolyn_Am

೨.http://danny.oz.au/travel/mongolia/yolyn-am.html

೩.https://www.lonelyplanet.com/mongolia/gurvan-saikhan-national-park/attractions/yolyn-am/a/poi-sig/1406074/357065
ನಾಸಾದ ಲಘು ಉಪಗ್ರಹಗಳು

## ಆರು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು
*ಚಂಡಮಾರುತ, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಭೂ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಅಳೆಯುವ ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ಆರು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ ನಾಸಾ ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಿದೆ.
*ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳು  ಬ್ರೆಡ್ಡಿನ ತುಂಡಿನ ಗಾತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಯಂತ್ರದಷ್ಟು ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ‘ನಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ನಾಸಾ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು  ನಾಸಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಹಾಯಕ ಆಡಳಿತಗಾರ  ಥಾಮಸ್‌ ಜುರ್ಬುಚೆನ್‌ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ‘ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು  ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಯನಕಾರರಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ’ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಲೋಕಿಸಲು ವಿನೂತನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲು ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೆರವಾಗಿದೆ. ಆರು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಪೈಕಿ ಐದು ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. ಇವುಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೋರಲಿವೆ ಎಂದು ನಾಸಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಪಗ್ರಹಗಳು
*ಆರ್‌ಎವಿಎಎನ್‌– ರೇಡಿಯೊಮೀಟರ್‌ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಯೂಸಿಂಗ್‌ ವರ್ಟಿಕಲಿ ಅಲೈನ್ಡ್‌ ನ್ಯಾನೊ ಟ್ಯೂಬ್‌ (ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ‘ಕ್ಯೂಬ್‌ಸ್ಯಾಟ್‌’ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಉಪಗ್ರಹವು ಈ ತಿಂಗಳು ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಭೂಮಿಯತ್ತ ಬರುವ ಸೌರಶಕ್ತಿಯು ಭೂ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (ಎನರ್ಜಿ ಬಜೆಟ್‌ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿರುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಉಪಗ್ರಹ ನಡೆಸಲಿದೆ.2017ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 2 ಕ್ಯೂಬ್‌ಸ್ಯಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಸಾ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುವ ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮೋಡಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲಿವೆ. ಮೋಡಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ಇವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
]]
*ಗ್ರೀನ್‌ಬೆಲ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಾಸಾದ ಗೊಡ್ಡಾರ್ಡ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌ ಫ್ಲೈಟ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ನ **ಡಾಂಗ್‌** ವು ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿರುವ **‘ಐಸ್‌ಕ್ಯೂಬ್‌’** ಹೆಸರಿನ ಉಪಗ್ರಹ ಮೋಡದಲ್ಲಿನ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಾಂಕ ಹೊಂದಿರುವ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್‌ ರೇಡಿಯೊಮೀಟರ್‌ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಾಂಡೆರ್ಲಿ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಉಪಗ್ರಹ **‘ಹಾರ್ಪ್‌’** (ಎಚ್‌ಎಆರ್‌ಪಿ–ಹೈಪರ್‌–ಆ್ಯಂಗುಲರ್‌ ರೇನ್‌ಬೊ ಪೋಲಾರಿಮೀಟರ್‌) ಉಪಗ್ರಹವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಸ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಿದೆ. **‘ಮಿರಾಟ’** (ಎಂಐಆರ್‌ಎಟಿಎ–ಮೈಕ್ರೊವೇವ್‌ ರೇಡಿಯೊಮೀಟರ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಆಕ್ಸಲರೇಷನ್‌ ಮಿಷನ್‌) ಎಂಬ ಉಪಗ್ರಹವು 2017ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಶೂ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಿರುವ ಈ ಉಪಗ್ರಹವು, ದೊಡ್ಡ ಹವಾಮಾನ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

*ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳು ಭೂ ಉಷ್ಣತೆ, ತೇವಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ  ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲು ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

## ನೋಡಿ
*ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ
*ನಾಸಾ
## ನಾಸಾ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆ
ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಫೆವಾ ಸರೋವರ

thumb|ಸರೋವರ
ಫೆವಾ ಸರೋವರವು Phewa Lake ನೇಪಾಳದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪೊಖಾರಾ ಕಣಿವೆಯ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.ಇದು ಹರಿಯುವ ನಿರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇದರ ನೀರಿನ ಮೀಸಲನ್ನು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಸರೋವರವನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಂಡಕಿ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಬೆಗ್ನಾಸ್ ಸರೋವರದ ನಂತರ ಇದು ನೇಪಾಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ.ಫೆವಾ ಸರೋವರವು ೭೪೨ಮೀ(೨೪೩೪ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೫.೨೩ ಕಿಮಿ (೨.೦ ಚದರ ಮೈಲಿ) ನಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ೮.೬ ಮೀ (೨೮ ಅಡಿ) ಸರಾಸರಿ ಆಳ ಮತ್ತು ೨೪ ಮೀ (೭೯ ಅಡಿ) ಗರಿಷ್ಠ ಆಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಸರೋವರದ ಗರಿಷ್ಠ ನೀರಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸರಿಸುಮಾರು ೪೩.000.000 ಘನ ಮೀಟರ್ ಆಗಿದೆ.

ಸರೋವರದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ತಾಲ್ ದೇವಾಲಯವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.

## ಸರೋವರದ ಹಾಳಿತ ಬಳಕೆ
ಫೆವಾ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯನ್ನು ಲೇಕ್ ಸೈಡ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲು ಹೋಟೆಲ್ ಗಳು,ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫೆವಾ ಸರೋವರದಿಂದ ಕೋಡಿ ಹೋಗುವ ನೀರಿನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸರೋವರದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ
೧.ತಾಲ್ ದೇವಾಲಯ - ಇದು ಸರೋವರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ, ಪೊಖಾರಾದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶನಿವಾರದಂದು ಸನ ಇಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

೨.ಬೈದಾಮ್ - ಇದು ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವ ದಂಡೆಯಾಗಿದೆ ಇದನ್ನು ಲೇಕ್ ಸೈಡ್ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ಗಳು, ವಸತಿಗೃಹಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಪುಸ್ತಕದ ಮಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳು ಇವೆ.ಇದು ಪೊಖಾರಾ ಪ್ರವಾಸದ ಆರಂಭದ ಹಂತವಾಗಿದೆ

## ಚಿತ್ರಗಳು
thumb|ದೋಣಿಗಳು
thumb|ಸರೋವರ
thumb|ತಾಲ್ ದೇವಾಲಯ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:ಸರೋವರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಗಗನ ಮಹಲ್, ಬಿಜಾಪುರ

ಬಿಜಾಪುರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿನ ಅರಮನೆ ಗಗನ ಮಹಲ್ ನೋಡಲೇಬೇಕು. ಬಿಜಾಪುರ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರಮನೆ. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಒಂದನೇ ಆದಿಲ ಶಾಹನು ಕ್ರಿ.ಶ.1561 ರಲ್ಲಿ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆಂದು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಒಂದನೇ ಆದಿಲ ಶಾಹನು ತನ್ನ ಆರಾಮದ ಇರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಇದೇ ಗಗನ ಮಹಲ್ ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ 21 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಬೃಹತ್ತಾದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಅರಮನೆಯ ಆವರಣವು ಆದಿಲ ಶಾಹನ ಆಸ್ತಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅರಮನೆಯ ಮೊದಲನೇ ಮಹಡಿಯು ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆಂದು ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಿದ್ದನೆಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಕಮಾನುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಮಾನು ಅತೀ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾದ ಅಗಲವಾದ ಕಮಾನು ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಈ ಕಮಾನ್ ಹೆಚ್ಚುಕಮ್ಮಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಂತಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನವನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಗಗನ ಮಹಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅರಮನೆ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನಿಂದಲೂ ಕೂಡ ವೀಕ್ಷಕರು ನೋಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಈ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅರಮನೆ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಆ ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಲಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಂದನೆ

**ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಂದನೆ**ಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ, ನ್ಯಾಯ, ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸುವ ವರ್ತನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವಿಧೇಯವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಅಗೌರವ ತೋರಿಸುವ ಅಪರಾಧ. ಅದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರದ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಕಡೆಗಣಿಕೆ ಅಥವಾ ಅಗೌರವದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅನೇಕವೇಳೆ ಇದು ಅಕ್ರಮ ವರ್ತನೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿಶಾಲಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಂದನೆಯ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಿವೆ: ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅಗೌರವ ತೋರಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗುವುದು. ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಳಂತಹ ನಿಂದನೆ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಂದನೆ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ್ದಿವೆ: ನಾಗರಿಕ ನಿಂದನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಿಂದನೆ.

ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ವಿಧಾನಗಳು
ನೀರ್ ದೋಸೆ

270px|right|thumb|ಕಾವಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿರುವ ನೀರುದೋಸೆ
270px|right

**ನೀರ್ ದೋಸೆ** ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದ ದೋಸೆ. ಭಾರತೀಯ ತಿನಿಸಾದ ಇದು ಒಂದು ಹಗುರ ಪ್ರಕಾರದ ದೋಸೆ. ನೀರ್ ದೋಸೆ ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ತುಳುನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಭಕ್ಷ್ಯ, ಇದು ಉಡುಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು *ಬರಿ ಅಕ್ಕಿ ದೋಸೆ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ೪ ರಿಂದ ೫ ಗಂಟೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನಂತರ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ರುಬ್ಬಿ ನೀರಿನಂಥ ಹಿಟ್ಟು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಕಾರದ ದೋಸೆಗಳಿಗೆ ಹಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ಗಂಟೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ದಿನ ಹುದುಗುವುದು ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನೀರ್ ದೋಸೆ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಹುದುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಟ್ಟು ಸುರಿಯುವ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಲು ಹೆಚ್ಚು ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಲೇಪಿಸಿದ ಒಂದು ಬಿಸಿ ಕಾವಲಿಯ ಮೇಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನ ತೆಳು ಪದರವನ್ನು ಸುರಿದು ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಸೌಟಿನಿಂದ ಬುಡದಿಂದ ಹರಡಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕದೆ ಒಂದೇ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಕಾವಲಿಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಆಕಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮಡಚಬಹುದು ಅಥವಾ ಹಾಗೆಯೇ ಬಡಿಸಬಹುದು.

ನೀರ್ ದೋಸೆಯನ್ನು ಚಟ್ನಿ, ಸಾಗು, ಸಾಂಬಾರ್, ಕಾಯಿ ತುರಿ ಬೆಲ್ಲದ ಮಿಶ್ರಣ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು