ಮಂಗಳೂರಿನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರ ಉಡುಪು

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ

**ಮಂಗಳೂರಿನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರ ಉಡುಪು** ಎಂದರೆ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಂಗಳೂರು ಡಯಾಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರಿನ  ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಜನಾಂಗೀಯ ಉಡುಗೆ .

## ವೇಷಭೂಷಣಗಳು 
[right|thumb|200x200px|ಮಂಗಳೂರಿನ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮದುವೆ [ಸೀರೆ ( *ಸಾಡೊ* )]]
ಮಂಗಳೂರಿನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪುರುಷರು ಗುಂಡಿಗಳ ಹೊಂದಿರುವ *ಕುಟವ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಕೋಟುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು (ಬಂಧ್‌ಗಲಗಳಂತೆಯೇ ಸೊಂಟದ ಉದ್ದದ ಕೋಟು), ಜತೆಯಲ್ಲಿ *ಪುಡ್ವೆಮ್* ( ಧೋತಿ ), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೪ ಗಜ ಉದ್ದದ ಹೊಲಿಯದ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡನ್ನು ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಿ, ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಗಂಟು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೇಟಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಕೊಡವರ ಪೇಟಗಳಂತೆ ( *ಮುಂಡಾಗಳು* ಅಥವಾ *ಉರ್ಮಲ್* ) ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿರುತಿತ್ತು.  *ಮುಂಡಾಗಳು* ಅಥವಾ *ಉರ್ಮಲ್* ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ  ಜರಿ ( *ಟೋಡಾಪ್* ) ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡಾಗಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಎಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೇಟದಂತೆ ತಲೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು.   20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪನ್ನು ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೃದ್ಧ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 

ಮದುವೆಗೆ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು *ಕಿರ್ಗಿ* ( ಅರ್ಧ ಸೀರೆಯಂತೆಯೇ ) ಮತ್ತು *ಬಾಜು* ( ಕುರ್ತಿ ) ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. *ಕಿರ್ಗಿ* ಎಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿಗಳಿಗಿಂತ ಉದ್ದವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಮೂರು ಅಡಿ ಅಗಲವಿರುವ ಬಟ್ಟೆ. ಇದನ್ನು ಸೊಂಟದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ದೇಹದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉದ್ದನೆಯ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ *ಬಾಜು* ಎಂಬ ರವಿಕೆಯನ್ನು ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಉಡುಪು ಅವಳ ಕನ್ಯತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು *ರೋಸ್* ಸಮಾರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.   *ಕಿರ್ಗಿಯನ್ನು* ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸೀರೆಯ ಸೆರಗನ್ನು ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹಾಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.  *ವರ್ಲ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪೂರ್ಣ ಸೀರೆಯನ್ನು ಸೆರಗಿನೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸುವುದು ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕಾಗಿತ್ತು.  ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 

ಮಂಗಳೂರಿನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ವಧುವಿನ ಮದುವೆ ಸೀರೆಯನ್ನು ( ಡ್ರೇಪ್ ) *ಸಡೋ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಬನಾರಸಿ ಸೀರೆಯಾಗಿದ್ದು, ನುಣ್ಣಗೆ ನೇಯ್ದ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, *ಜರಿ* ( ಬ್ರೊಕೇಡ್ ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚಿನ್ನದ ಕಸೂತಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಹಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಧು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಅಡಿ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಅಗಲವಾದ ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮದುವೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ, *ಸಡೋವನ್ನು* ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಭವ್ಯ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಡೋವನ್ನು ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಚರಾಸ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಡೋದ ಬೆಲೆಯನ್ನು *ವರಾಹಗಳಲ್ಲಿ* ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. *ಕಟಾರಿ*, *ಶಿಲಾರಿ*, *ಗುಲಾಬಿ* ಮುಂತಾದ ವಿಶೇಷ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಸೀರೆಗಳು ಅವುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. *ಸಡೋ* ಮತ್ತು *ಧರ್ಮ ಸಡೋ* ಎರಡೂ ದುಬಾರಿ ಸೀರೆಗಳಾಗಿದ್ದವು, *ಸಡೋ* ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, *ಧರ್ಮ ಸಡೋ* ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.  ಕೆಲವು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ವಧುಗಳು ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹದ ಆಶೀರ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಳಿ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶೈಲಿಯ ಉಡುಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. &#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;

ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವರನ ಉಡುಪು ಬಟ್ಟೆ ಸುತ್ತು ( *ಧೋತಿ* ), ಭುಜಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಶಾಲು ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಕರವಸ್ತ್ರ ( *ಲೀಸ್* ) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ವರನ ಉಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಸುಧಾರಣೆ ಯಾಯಿತು. ನಂತರ, ಅವನ ಉಡುಗೆ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಧೋತಿ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಜರಿ ( *ಟೋಡಾಪ್* ) ಯೊಂದಿಗೆ ,  ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕೋಟ್ ,(ಕೂಟವು) ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಟವಲ್ ( *ಉರ್ಮಲ್* ) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.   ವರನು ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ *ಚಕ್ರಸರ* (ಕತ್ತಿನ ಸರಪಳಿ) ಧರಿಸಿದ್ದನು. ಅವನು ಒಂದು ಜೋಡಿ ಚಪ್ಪಲಿ ಅಥವಾ ಬೂಟ್ಸ್ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಸಾಕ್ಸ್ ಧರಿಸಿದ್ದನು.  ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ದಂಪತಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಹೊರಗಿನ ವಲಸೆಗಾರರು, ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಬಿಳಿ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ವರನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ತುಂಡು ಕಪ್ಪು ಟೈ ಸೂಟ್ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ವಧು ಚರ್ಚ್ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಬಿಳಿ ಮದುವೆಯ ಗೌನ್ ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ  ಆದರೂ, ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಕೊಂಕಣಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ರೂಢಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಕೊಂಕಣಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವಧುಗಳು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ *ಸಡೋ* ಧರಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ *ಪುಡ್ವೆಮ್* (ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಧೋತಿ ) ಮತ್ತು *ಕುಟವ್* (ಶಾರ್ಟ್ ಕೋಟ್) ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರರು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಬದಲು  ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ- ಮೊಘಲ್ ಕಾಲದ ಶೆರ್ವಾನಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ 

ಈಗಿನ ಪೌರ್ವಾತ್ಯ  ಉಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ *ಪುಡ್ವೆಮ್* (ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ರೇಷ್ಮೆ ಧೋತಿ ) ಮತ್ತು ವರನಿಗೆ ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ ಬಂಡ್ಗಲಾ ಸೇರಿವೆ. ವಧು ಪೂರ್ಣ-ಉದ್ದದ ರವಿಕೆ ಅಥವಾ ಕುಪ್ಪಸ ( ಚೋಲಿ ಅಥವಾ ಕುರ್ತಿ ಮೇಲ್ಭಾಗ ) ಹೊಂದಿರುವ *ಸಾಡೋ* (ಕೆಂಪು ಸೀರೆ ) ಧರಿಸಿ,  ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೊಂಕಣಿ ( *ಪೈಕ್* ) ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು *ಪಿರ್ದುಕ್* ಅನ್ನು , (ತಾಳಿ  ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪೆಂಡೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಆಭರಣ)  ಕಟ್ಟುವುದು. ಇದನ್ನು ಚರ್ಚ್ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ. &#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;

ಪಂಜಾಬಿ ಸಲ್ವಾರ್ ಕಮೀಜ್ ಸೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೇರಳೀಯ ಶರ್ಟ್- ಮುಂಡು ಸೆಟ್‌ಗಳು, ಸಮಕಾಲೀನ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಉಡುಗೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
**ಎ** ಹಿಂದೂಗಳು ಇದನ್ನು *ಮಂಗಳಸೂತ್ರ*(ಶುಭ ಹಾರ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿವಾಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.  

**ಬಿ** ಇದನ್ನು ಬಹುಶಃ ಕೇರಳದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ 
*ತಾಳಿ ಯು* ವಿವಾಹಿತ ಸ್ಥಿತಿ ಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವರನು ಅದನ್ನು ವಧುವಿನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕು.  

**ಸಿ** ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವೃದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಪ್ಪು ಗಾಜಿನ ಬಳೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಕ್ಕಲ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಇಂದಿಗೂ ಎರಡೂ ತೋಳುಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಗಾಜಿನ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಇತರೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ