ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ

 

**ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್** ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಜಕಾರ್ತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬೆಟಾವಿ ಜಾನಪದ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬೊಂಬೆ. ಜಕಾರ್ತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗುರುತಾಗಿ, ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಅನ್ನು ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ರಂಜಿಸಲು ಅಥವಾ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕತೆಯಿಂದ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಜಾನಪದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಂಗೀತದ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯವು ಆಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ತಂಡಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
### ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅವಧಿ 
left|thumb|ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ, ಹೋಟೆಲ್ ಡೆಸ್ ಇಂಡೆಸ್‌ನ ಹೊಸ ವಿಭಾಗದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್
ಆಸ್ಟ್ರೋನೇಷಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ (ಇದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಇಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸುವ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ) ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ (ಗಾಳಿ,ಬೆಂಕಿ,ಮರ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ) ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಆತ್ಮವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬರೋಂಗ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು, *ಬರೋಂಗನ್* ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವಿಪತ್ತುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಥವಾ ಅಲೆದಾಡುವ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂರವಿಡಲು, ಈ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು, ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರತೀಕ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. thumb|ಬಟಾವಿಯಾದ "ಬರೋಂಗ್ ನೃತ್ಯ"ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಿಲಿಯಂ ಸ್ಕಾಟ್ ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್‌ನ ಕುರಿತು 1605 ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. 10 ವರ್ಷದ ರಾಜಕುಮಾರ ಅಬ್ದುಲ್ ಮಫಖೀರ್‌ನ ಸುನ್ನತ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ರಾಜಕುಮಾರ ಜಯಕರ್ತ ವಿಜಯಕ್ರಮ ನೇತೃತ್ವದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ*ಎಯೆನ್ ರಯಸ್ ರಾಕ್ಸಸಾ* ("ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಾಕ್ಷಸ ") ಸಹ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 
ಆಧುನಿಕ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ, ಬಾಲಿಯ ಬರೋಂಗ್ ಅಥವಾ ರಂಗ್ಡಾ ಆಕೃತಿಯಂತೆಯೇ, ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಆಕೃತಿಯು, ದೊಡ್ಡ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳಂತಹ, ಭಯಾನಕ ಮುಖದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಅನ್ನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತ, ದಾರಿಹೋಕರಿಂದ ಅಫೀಮು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಫೀಮು ನಿಷೇಧಿಸಿದಾಗ, ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಬದಲಿಗೆ ಸಿಗಾರ್‌ಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಟಾವಿ ಜನರು ಸಿಡುಬಿನಂತಹ ರೋಗಗಳಿಂದ, ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಟಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬರಹಗಾರ, ಇ.ಆರ್. ಸ್ಕಿಡ್‌ಮೋರ್ ಅವರು ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಯಿದೆ. ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊದಲು, ತಯಾರಕರು ಧೂಪದ್ರವ್ಯ, ಕೆಂಬಾಂಗ್ ತುಜುಹ್ ರೂಪ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ಗಂಜಿ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಬೊಂಬೆ ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಾಗಿ, ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೋಪಕಾರಿ ಮನೋಭಾವನೆಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಈ ಅರ್ಪಣೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. 

### ಆಧುನಿಕ ಪದ್ಧತಿ 
[right|thumb|[ಜಕಾರ್ತ|ಜಕಾರ್ತಾದ ವಯಾಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಬೊಂಬೆಗಳು]]
ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯುವ ದೈವರೂಪದಿಂದ, ಮನರಂಜನೆಯ ಪ್ರತಿಮಾರೂಪವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಜಕಾರ್ತಾದ ಗವರ್ನರ್ ಅಲಿ ಸಾದಿಕಿನ್ (1966-1977), ಆಧುನಿಕ ಜಕಾರ್ತಾವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಭಯಾನಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ನೇಹಪರವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಅನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಅನ್ನು ಜಕಾರ್ತಾದ ಗುರುತಾಗಿ, (ಮಾಸ್ಕಾಟ್) ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಉದ್ಘಾಟನೆ, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಅತಿಥಿಗಳ ಸ್ವಾಗತ ಅಥವಾ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಯಾವಾಗಲೂ ತಂಜಿದೋರ್ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಂಬಾಂಗ್ ಕ್ರೊಮೊಂಗ್‌ನಂತಹ ಬೆಟಾವಿ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. left|thumb|ಬಾಲಿಯ ಬರೋಂಗ್ ಲ್ಯಾಂಡಂಗ್ ಬೆಟಾವಿ ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ
## ಆಕೃತಿ 
[thumb| ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜಕಾರ್ತಾದ ಜಲನ್ ಛೆಂಪಕಾ ಪುತಿಹ್ ಟೆಂಗಾಹ್ 22A ನಲ್ಲಿ ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಬೀದಿ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಬೀದಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಕಾರ್ತಾ ಕ್ಯಾಂಪಂಗ್‍ಗಳ ( ನಗರ ಗ್ರಾಮಗಳು ) ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತ, ದಾರಿಹೋಕರಿಂದ ಹಣದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ.  ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ನೃತ್ಯವು [Gambang Kromong|ಗ್ಯಾಂಬಾಂಗ್ ಕ್ರೊಮೊಂಗ್ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಟಾವಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.]]
ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಸುಮಾರು 2.5 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಟೊಳ್ಳಾದ ಆಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ( *ಕಎನ್ ಸೆಲೆಂಪಾಂಗ್ ದಾದಾ* ) ಮತ್ತು  ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್‌ನ ತಲೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ *ಕಂಬಾಂಗ್ ಕಲಾಪಿ* (ತೆಂಗಿನ ಹೂವು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಿರೀಟವನ್ನು ಒಣಗಿದ ತೆಂಗಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ, ವರ್ಣರಂಜಿತ ಕಾಗದದಿಂದ ಸುತ್ತಿ ಮಾಡಲಾದ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಅನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗಂಡು ಬೊಂಬೆಯ ಮುಖ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಬೊಂಬೆಯನ್ನು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್‌ನ ದೇಹವು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬೊಂಬೆಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಎತ್ತಲ್ಪಡುವಷ್ಟು ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು 
ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಡೆಲ್-ಒಂಡೆಲ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವ ಜಾನಪದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಒಂದು ರೂಪವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಸುಂದನ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ಜಾವಾ) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು *ಬಡಾವಾಂಗ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮಧ್ಯ ಜಾವಾದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು *ಬರೊಂಗನ್ ಬುಂಚಿಸ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು *ಬರೊಂಗ್ ಲ್ಯಾಂಡಂಗ್* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಬರೋಂಗ್ (ಪುರಾಣ)
* ಟೊಪೆಂಗ್
* ಹಿಗಾಂಟೆಸ್
* ಮೆರವಣಿಗೆ ದೈತ್ಯ
* ಗಾರುಡಿ ಗೊಂಬೆ (ಭಾರತ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* YouTube ನಲ್ಲಿ ಜಕಾರ್ತದಲ್ಲಿ Ondel-Ondel Betawi ಬೀದಿ ಪ್ರದರ್ಶನ
* YouTube ನಲ್ಲಿ "Nyok Kite Nonton Ondel-Ondel" ನೃತ್ಯ

ವರ್ಗ:ಬೊಂಬೆಯಾಟ