ಸೀತಾ ರಾಮಚಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ

thumb

**ಶ್ರೀ ಸೀತಾ ರಾಮಚಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ**ವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಅವತಾರನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಭದ್ರಾಚಲಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಗೋದಾವರಿಯ *ದಿವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ* ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಎಂದೂ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ಕೇಂದ್ರ ವಿಗ್ರಹವು ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳ ವೈಕುಂಠ ರಾಮನನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ಭದ್ರನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ರಾಮನ ಪತ್ನಿ ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಕೇಂದ್ರ ವಿಗ್ರಹದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭದ್ರಾಚಲಂ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭದ್ರಾಚಲ ರಾಮದಾಸು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಕ್ತಿ ಸಂತ ಕಂಚೆರ್ಲಾ ಗೋಪಣ್ಣ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಇತರ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವನು ಇದನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿಸಿದನು. ಗೋಪನ ಗೋಲ್ಕೊಂಡದ ಕೊನೆಯ ಸುಲ್ತಾನ ಅಬುಲ್ ಹಸನ್ ಕುತುಬ್ ಷಾ (ತಾನಾ ಶಾ) ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಚಲಂನ ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸೀತಾ ರಾಮಚಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸುಲ್ತಾನರ ಖಜಾನೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಆರೋದ ಮೇಲೆ ಗೋಪನನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅವನು 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ರಚಿಸಿದ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಪನನ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಸುಲ್ತಾನನು ಬೇಡಿದ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ತಾನೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಗೋಪನನು ನಂತರ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು.

ಗೋಪಣ್ಣನ ನಂತರ ತುಮು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದಾಸು ಮತ್ತು ವರದ ರಾಮದಾಸು ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಭದ್ರಾಚಲಂ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಚರಾತ್ರ ಆಗಮ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಂಗಂನಲ್ಲಿರುವ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪೂಜಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ರಾಜಗೋಪುರವು ಉತ್ತರದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ವೈಕುಂಠ ದ್ವಾರಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಹಲವಾರು ಉಪ-ದೇಗುಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಗೋಪಣ್ಣನು ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಭಜನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಭದ್ರಾಚಲಮ್ಮನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡನು. ವಾರ್ಷಿಕ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವವು ಭದ್ರಾಚಲಂನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂದರೆ *ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮ ತಿರುಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವಂ*, ಅಥವಾ ರಾಮ ನವಮಿಯ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ವಿವಾಹ. ಭದ್ರಾಚಲಂನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳೆಂದರೆ ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ, ವಸಂತೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ವಿಜಯದಶಮಿ.

## ದೇವಾಲಯ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Painting_of_Lord_Rama_on_a_temple_at_Bhadrachalam_in_Khammam_District.jpg/220px-Painting_of_Lord_Rama_on_a_temple_at_Bhadrachalam_in_Khammam_District.jpg|alt=painting of Hindu deity Rama in the centre with his brother Lakshmana to his left and his wife Sita to his right|left|thumb| ಭದ್ರಾಚಲಮ್‍ನ ಯೋಗಾನಂದ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇವತೆಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರ
ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಭದ್ರನ ಶಿರವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ *ಪಂಚರಾತ್ರ ಆಗಮ* ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಶ್ರೀರಂಗದ ಐದು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಭದ್ರಾಚಲಂಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡನು. ಅವರ ನೆರವಿನಿಂದ ಶ್ರೀರಂಗಂ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.

ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ *ಅಭಿಷೇಕ*ವನ್ನು ಭದ್ರನ ದೇವಾಲಯದ ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಕಲ್ಯಾಣಂ* (ಮದುವೆ) ಮತ್ತು *ತಿರುವೀಧಿ ಉತ್ಸವ*ವನ್ನು (ಮೆರವಣಿಗೆ ಉತ್ಸವ) ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರಂಗನಾಯಕುಲ ಗುಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರಾದ ರಂಗನಾಥನಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಪರಮಪುರುಷ ಸಂಹಿತಾ* ಎಂಬ *ಆಗಮ* ಗ್ರಂಥವು ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತರ ದ್ವಾರದಿಂದ ಸಾಗುವ ಗರುಡನ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಾಲಂಕಾರ ಹಾಗೂ ಪಟಾಕಿಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೋಣಿಯು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಐದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 26 ಜನರು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನದಂದು, ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಗರುಡವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ವೈಕುಂಠ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

### ವಸಂತೋತ್ಸವಂ 
ವಾರ್ಷಿಕ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವದ ತಯಾರಿಯ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವಸಂತೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಹೋಳಿಯ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು *ಮುತ್ಯಾಲ ತಾಳಂಬ್ರಲು* (ಮುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ *ತಾಳಂಬ್ರಲು* ; ಇದು ದಕ್ಷಿಣ-ಭಾರತೀಯ ವಿವಾಹ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅರಿಶಿನದ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ). ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಿ ಧಾನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಹೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಉಗುರುಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿರಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿರುವ ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು *ಗೋಟಿ ತಾಳಂಬ್ರಲು* (ಉಗುರುಗಳಿಂದ ನಯಗೊಳಿಸಲಾದ ತಾಳಮರಾಲು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂಬತ್ತು ಖಂಡಗಳ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ರಾಮನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕರು *ಮಹಾ ಕುಂಭಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ* (ದೇವಾಲಯದ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ) ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ನೀರನ್ನು *ವಸಂತ ತೀರ್ಥಂ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಹೋಳಿ ಆಚರಿಸುವ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಡೋಲೋತ್ಸವವನ್ನು* (ಜೋಕಾಲಿಯ ಆಚರಣೆ) ವಸಂತೋತ್ಸವವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲು ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಚಿನ್ನದ ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಲಾಲಿಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ರಾಮ ನವಮಿಯು ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಗರುಡನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮೇಣದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಐದು ಬಣ್ಣಗಳಿವೆ. ಧ್ವಜವನ್ನು *ಗರುಡನ್ಯಾಸಂ* ಮತ್ತು *ಗರುಡ ಧ್ಯಾನಂ* ಮುಂತಾದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ವಿಗ್ರಹದ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಇರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ವೇದಿಗೆ (ಅಗ್ನಿಪೀಠ) ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಕ್ಕಿಯ ರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹದಿನಾರು ಕಲಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ (ವಿಮೋಚನೆ) ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು *ಗರುಡಾಧಿವಾಸಂ* (ಗರುಡನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/12BCM11.jpg/220px-12BCM11.jpg|alt=A priest holds up a three-disc gold mangala sutra to the audience while others look at the idols.|left|thumb| 2011 ರಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಚಲಂನಲ್ಲಿ *ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮ ತಿರುಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವ* ಆಚರಣೆ. ಒಬ್ಬ ಪುರೋಹಿತರು ಗೋಪಣ್ಣ ಒದಗಿಸಿದ ಮೂರು ಚಕ್ರಗಳಿರುವ ಮಂಗಳ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
*ಗರುಡಧಿವಸಂನ* ನಂತರ, ಪುರೋಹಿತರು *ದ್ವಜಾರೋಹಣವನ್ನು* ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಅಗ್ನಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವವು ಮದುವೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಮುನ್ನ *ಎದುರುಕೋಲು* (ಮದುಮಗನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. *ತಿರುಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ* *ಗೋಟಿ ತಾಳಂಬ್ರಗಳ* ಜೊತೆಗೆ ಈ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭ ಮುಗಿದ ನಂತರ *ಮಹಾಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ* (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಸಮಾರಂಭ) ಮತ್ತು *ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ* ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪಂಚರಾತ್ರ ಆಗಮ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾಯರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾಯರ್‌ನ ನಿಜರೂಪ ದರ್ಶನಂ (ನಿಜವಾದ ರೂಪ ದರ್ಶನ) ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತಾಯರ್‌ಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಅರ್ಚನೆ (ಸಾವಿರ ಗುಣಗಳ ಪಠಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ರಾಮನ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಂತೆ ಉಡುಪು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಜ (ಆನೆ) ಹಾಗೂ ಅಶ್ವ (ಕುದುರೆ) ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಹನುಮಾನ್ ದೀಕ್ಷೆಯ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ರಾಮನ ಮುಂದೆ *ಇರುಮುಡಿ*ಯನ್ನು (ಪವಿತ್ರ ಕಟ್ಟು) ಬಿಚ್ಚಿ ದಾಸಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಬರಿ ಸ್ಮೃತಿ ಯಾತ್ರೆಗಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಸದಸ್ಯರು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಡೋಲು ಬಡಿತಗಳಿಗೆ ಹಾಡಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಧಮ್ಮಕ್ಕ ಸೇವಾ ಯಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂದರೆ ಗೋವಿಂದರಾಜ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯರ ವಿವಾಹ. ಭದ್ರಾಚಲಂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ 29 ಮಂಡಲಗಳ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಾಧಕರು ಧಮ್ಮಕ್ಕನ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಪುಷ್ಪ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದೇವರಿಗೆ ತಾಳಂಬರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ಗೋಪಣ್ಣ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹ ದಾಸು ಅವರ ಜಯಂತಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು (ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ) ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/River_Godavari_at_Bhadrachalam_during_Pushkaram_in_2015.JPG/220px-River_Godavari_at_Bhadrachalam_during_Pushkaram_in_2015.JPG|alt=Large groups of people standing on the banks of a river in the afternoon|right|thumb| 2015 ರಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಚಲಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಪುಷ್ಕರಂ
ರಾಮನ ವೈಕುಂಠ ರಾಮ ರೂಪದ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪವು ಅದ್ವಿತೀಯವಾಗಿದ್ದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. *ಬ್ರಹ್ಮ ಪುರಾಣವು* ದೇವಾಲಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಕುಂಠ ರಾಮನು ಭದ್ರಾಚಲಂನಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.

ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂತ ಕಬೀರನಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಅರ್ಚಕರು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ದೇವಾಲಯದ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾಯವಾದವು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಮದಾಸನು ಸಂತರನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಬಿಡುವಂತೆ ಅರ್ಚಕರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.

ಗೋಪಣ್ಣನು ಮೂಡಿಸಿದ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅರಿವು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೆಲುಗು ಮಾತನಾಡುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮಂದಿರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರಾಮನ ಮದುವೆಯ ದಿನದಂದು ಮುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಈ ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಇತರ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 
* 
* 
* 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Official e-booking website of the temple 
* Official informative website of the temple 

ವರ್ಗ:ತೆಲಂಗಾಣ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು