open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಭಾಷಿಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ

**ಭಾಷಿಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ** ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದರೂಪಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಬ್ದರೂಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವಿಧಾನ (ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ ರಿಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್). ತೌಲನಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಎರಡೂ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅನ್ವಿತವಾಗುತ್ತದೆ.  ತುಲನೆಗೆ ಆಧಾರ ಆ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜ್ಞಾತಿ ಶಬ್ದಗಳು, ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಪುನಾರಚನೆ (ಎಕ್ಸ್‍ಟರ್ನಲ್ ರಿ ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದರೆ ಒಂದು ಭಾಷೆ ಒದಗಿಸುವ ಅಧಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲರೂಪಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಅಂತರಿಕ ಪುನಾರಚನೆ(ಇಂಟರ್ನಲ್‍ ರೀಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್)ಯಾಗುತ್ತದೆ. 

## ತುಲನಾತ್ಮಕ ಪದ್ಧತಿ 
ತುಲನಾತ್ಮಕ ಪದ್ಧತಿಯೆಂದರೆ ಮೂಲಭಾಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸೋದರಭಾಷೆಗಳ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.  ಅನುವಂಶಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯ ಸಂಬಂಧ ತಿಳಿದ ತರುವಾಯ. ಅಲ್ಲಿ ಬರುವ ಭಾಷೆಗಳು ಸೋದರ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲರೂಪ ತಿಳಿಯಲು ಆ ಭಾಷೆಗಳ ಆಕೃತಿ, ಆಕೃತಿಯ ಉಪ ಆಕೃತಿಗಳ ತುಲನೆ ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

## ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ರೂಪ 
ಭಾಷಿಕ ಆಂಶಗಳನ್ನು ತುಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ರೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಕಾರಣಗಳಿವೆ.

### ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧ 
ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳ ಸಂಬಂಧ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜೂóನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ nas (ಆರ್ದ) ಎಂಬ ಶಬ್ದವಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ nass (ಅದ್ರ್ರ) ಶಬ್ದವಿದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಧ್ವನಿ ಸಮುದಾಯವಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಆಕಸ್ಮಿಕ. 
### ಸ್ವೀಕರಣ 
ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ typhoon ಎಂಬ ಪದವಿದೆ. ಚೀನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಪದವಿದೆ ಎಂದರೆ ಅವೆರಡೂ ಭಾಷೆಗಳು ಒಂದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಏಕೆಂದರೆ typhoon ಪದ ಚೀನಿಯದು. ಅದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಆ ಪದದ ಉಲ್ಲೇಖ ಇರದೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 
### ಬಳುವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಬಂದ ಭಾಷಾರೂಪಗಳು 
ಎರಡು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲದಿಂದ ನೇರ ಬಳುವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಷೆಗೆ ಬಂದ ಭಾಷಾ ರೂಪಗಳು, ಸಂಬಂಧಿತ ಭಾಷೆಗಳು ಒಂದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಉಗಮಿಸಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ಭಾಷಾರೂಪಗಳಿಗೆ "ಜ್ಞಾತಿಶಬ್ದ"ಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಜ್ಞಾತಿಶಬ್ದಗಳೇ ತೌಲನಿಕ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಆಧಾರ.

## ಭಾಷೆಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವಾಗ, ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಮೂಲರೂಪವನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕೆಲ ಘಟನೆಗಳು ಅದರ ರಚನೆಯಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಆಧಾರದಿಂದ ಆ ಭಾಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ರೂಪವನ್ನು ಪುನಾರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಭಾಷಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಆ ರಚನೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡರೂ ಹಳೆಯ ರಚನೆಯ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದಿಂದಲೇ ಆ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ರಚನೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಪುನಾರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. 

## ಭಾಷಾ ಬದಲಾವಣೆ 
ಭಾಷೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಧ್ವನಿ ಬದಲಾವಣೆ. ಧ್ವನಿಬದಲಾವಣೆ ಉಪಧ್ವನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಧ್ವನಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿಮಾ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಯಾದ ಅನೇಕ ಆಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡು ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇಂಥ ಬದಲಾವಣೆಯ ಆಧಾರದಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನ ರೂಪಗಳ ಪುನಾರಚನಾಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

## ಲಿಖಿತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಲಿಖಿತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ದೊರೆತರೆ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಆ ಭಾಷೆಯ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಈ ಲಿಖಿತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ದೊರೆಯದಿದ್ದರೂ ಭಾಷಿಕ ಪುನರ್ನಿಮಾಣ ಪದ್ದತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾಷೆಯ ಇತಿಹಾಸ ರಚಿಸಲು ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದೆ ಪೊಟಾವಾಟೋಮಿ. ಅಲ್ಗೋಂಕಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಮ್‍ಫೀಲ್ಡ್ ಪುನಾರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. 	

## ಉಲ್ಲೇಖ 
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ದೊಂಬರು

**ದೊಂಬರು** ಕರ್ನಾಟಕದ **ಪ್ರಮುಖ** ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ.ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಟಿಗರೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು **ದೊಂಬರಾಟ**, **ಕೊಲ್ಲಟಿಗರ ಆಟ** ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಮೂಲ 
ದೊಂಬರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪಾ, ನೆಲ್ಲೂರು, ಚಿತ್ತೂರು ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೊಂಬರ ಸಮುದಾಯವು ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ
ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಐತಿಹ್ಯಗಳಿವೆ. ಅವರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಕುಮಾರರಾಮನ ಮಲತಾಯಿ ರತ್ನಾಜಿಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪಂಪ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಚನಕಾರರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೇ ದೊಂಬರನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಿಹಾಳಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಶಾಸನವು ದೊಂಬರಿಗೆ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯನ್ನೇ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೊಂಬರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಿಲ್ಪಗಳು ದೊರಕಿವೆ. 
## ಆರಾಧನೆ
ದೊಂಬರು ಯೆಲ್ಲಮ್ಮ, ದ್ಯಾಮವ್ವ, ಮಾರಮ್ಮ, ದುರ್ಗಮ್ಮ, ಹನುಮಂತ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ/ಪಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಯೆಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
ದೊಂಬರು ತಮ್ಮ ದೊಂಬರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೋಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯಾಗಲೀ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಜಿವನ ನಡೆಸಲು ಕಲಿತಿರುವ ಮನರಂಜನೆಯ ಕಲೆ. ದೊಂಬರು ತಮ್ಮ ವಸ್ತುಗಳ ಸಮೇತ ಊರೂರು ತಿರುಗುವುದು  ತಮ್ಮ ಹೊರೆಯನ್ನು ಎತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಕತ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಅವರು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಗುಡಿಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಡೇರಾಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ದೊಂಬರಾಟ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಗಣಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ರಂಗಸ್ಥಳದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬೊಂಬನ್ನು ಹೂಳಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
*ಬಿದಿರುಗಳವನ್ನು ಹತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ದಿಢೀರನೆ ಅದರಿಂದ ಜಾರಿಕೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುವುದು.
*ಆ ಬೊಂಬನ್ನು ಹಿಡಿದಿಕೊಂಡೇ ಬಗೆಬಗೆಯ ಲಾಗಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು.
*ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೂದಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಎಳೆಯುವುದು.
*ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಂಗಾತ್ತಾಗಿ ಮಲಗಿಕೊಂಡು, ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು.
*ಹಗ್ಗದ ಮೇಲಿನ ನಡಿಗೆ.
*ನೀರುತುಂಬಿದ ಕೊಡವನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದಲೇ ಎತ್ತುವುದು.
*ಮರಗಾಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವುದು.
*ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಹೂಪುಗಳಲ್ಲಿ (Hoop) ಒಳಗೆ ಮೈಮಣಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಹೊರಬರುವುದು. ಇತ್ಯಾದಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಮುದಾಯ
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಫ್ರೀಡಂ ಆನರ್

**ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಫ್ರೀಡಂ ಆನರ್** ( ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೇ ಸಾಬಿದೀನನಾ ಸಮ್ಮಾನನಾ) ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನೀಡುವ  ಉನ್ನತ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿದೇಶಿಗರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2011 ರ ಜುಲೈ 25 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಮಾಜಿ  ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ   ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ  ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ  ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರದ  ಪಾತ್ರವನ್ನು,ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸೊಸೆ  ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ  ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಿಲ್ಲೂರ್ ರಹಮಾನ್ ಅವರು ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದರು

ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಮೂರು ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ ತೂಕವಿರುವ ಒಂದು ಕ್ರೆಸ್ಟ್ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, 400 ವರ್ಷ  ಹಳೆಯ ಟೆರಾಕೋಟಾದ 'ಕದಮ್ ಮರದ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ

“Ms. Indira Gandhi stood by the side of the people of Bangladesh from the beginning of the Liberation War despite various adversities. She provided shelter to about one crore Bangladeshi refugees. She provided courage in the Liberation War by facing different diplomatic hurdles. She played a great role in freeing Bangabandhu from Pakistani jail. Her contribution to Bangladesh's Liberation War will be remembered forever.”

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಪಟ್ಟಾಭಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ

thumb|ಪಟ್ಟಾಭಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ
ಭೋಗರಾಜು ಪಟ್ಟಾಭಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ (೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೮೦ - ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೫೯)  ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕಾರಣಿ.

ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಂಡುಗೊಲನು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪಟ್ಟಾಭಿಯವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಇಂದ ಎಂ. ಬಿ. ಸಿ. ಎಂ. ಪದವಿ ಪಡೆದು ಮಚಿಲಿಪಟ್ಣಂ ಅಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಾಕಶ್ಟು ಆದಾಯ ತರುತ್ತಿದ್ದ ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದರು. ೧೯೧೨-೧೯೧೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುವಾಗ ದಿ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಧಾರಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ  ಬಹಳಷ್ಟು ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.

೧೯೧೬ ರ ಲಕ್ನೋ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರಾದರೂ ತಿಲಕ್ ರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.  ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಇವರು, ೧೯೩೭- ೧೯೪೦ ರ ಅವಧಿಗೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

೧೯೩೯ ರ ತ್ರಿಪುರಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ನೇತಾಜಿಯವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಾಭಿಯವರ ಆಂಧ್ರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯವು ಸೋಲಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

೧೯೪೨ ರ ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಇತರ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಜೈಲುಪಾಲಾದರು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ ಇವರು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ತ್ರದ ಅಹ್ಮದ್ ನಗರದ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಲದೂಡಿದರು. ಸೆರೆವಾಸದ ದೈನಂದಿನ ಆಗು ಹೋಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು ಆ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಫೆದರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದವರು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್. ಇವರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪುಸ್ತಕ- ಗಾಂಧಿ ಆಂಡ್ ಗಾಂಧಿಸಮ್.

೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಜವಾಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಗೆದ್ದರು. ಜೆ. ವಿ. ಪಿ. ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಭಾಷಾಧಾರಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಪೊಟ್ಟಿ ಶ್ರೀರಾಮುಲು ಅವರ ನಿಧನದಿಂದ ವಿಂಗಡಣೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೧೯೫೨ - ೧೯೫೭ ರ ಅವಧಿಗೆ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು . ೨೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ ಮಚಿಲಿಪಟ್ಣಂ ಅಲ್ಲಿ  ಆಂಧ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈಗ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿದೆ. ಆಂಧ್ರ ಇನ್ಶ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿ, ಕೃಷ್ನಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಜನ್ಮ ಭೂಮಿ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಪಟ್ಟಾಭಿಯವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
* ಬಿ. ಪಟ್ಟಾಭಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 
* ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂದೇಶ್ - ಪಟ್ಟಾಭಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಕನ್ನಡ

**ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಕನ್ನಡ** ಕನ್ನಡವು ಕನ್ನಡದ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೊಂದು.  ಗುಲ್ಬರ್ಗ, ಬೀದರ್, ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಈ ಉಪಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಮರಾಠಿ, ಉರ್ದು, ಸಂಸ್ಕೃತಗಳ ಪ್ರಭಾವ ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ಆಗಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಆಳಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತಾದ ಕಾರಣ ಉರ್ದು ಈ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.

## ಧ್ವನಿಮಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 
ಈ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಉಳಿದ ಕನ್ನಡದ ಉಪ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ ಆ ಧ್ವನಿಮಾ ಆ್ಯ ಮತ್ತು ಆ ಎಂಬ ಎರಡು ಧ್ವನಿಮಾ ಆಗಿ ರೂಪ ತಾಳಿದೆ. **ಚ** ಮತ್ತು **ಜ** ಎಂಬ ಈಷತ್ ಸ್ಪರ್ಶ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಮಾಗಳು ಈ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ **ಚ** **ಜ** ಎಂಬ ತಾಲವ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಮಾಗಳೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಎಷ್ಟೋ ವೇಳೆ ಉರ್ದುವಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಮಾಕ್ಕೆ ಬದಲು ಜ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಉದಾ: ಬೀಜ > ಬೀಜ, ಶಿಷ್ಟ ಕನ್ನಡದ ವ ಕಾರಾಂತ ಶಬ್ದಗಳು ವ್ಯಂಜನಾಂತವಾಗಿವೆ.

## ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಪದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ 
ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಪದಕೋಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಊರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಗುರುತು ಸಿಗದಷ್ಟು ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿವೆ. ಗುಲ್ಬರ್ಗದ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕಲಬುರ್ಗಿ ಎಂದಿದ್ದಿತಾದರೂ ಈಗಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಸುಳಿವೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಆಗಿರದೆ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಲಾತ್ಕಾರದ ಹೇರಿಕೆಯಿಂದಲೂ ಆಗಿರುವುದುಂಟು.

## ಬಿಜಾಪುರ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಕನ್ನಡದ ಸಾಮ್ಯತೆ 
ಬಿಜಾಪುರ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೆ ಸೇರಿಸುವುದುಂಟು. ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಿಜಾಪುರ ಕನ್ನಡ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಭಾಷಾರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಕಾರಾಂತ ಸಂಬಂಧಸೂಚಕ ಸರ್ವನಾಮಗಳು ಯಕಾರಾದಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ಅಪ್ಪ > ಯಪ್ಪ, ಅವ್ವ > ಯವ್ವ. ಈ ಭಾಷಾ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರನ್ನು ಕುರಿತು ಸಂಬೋಧಿಸುವಾಗ 'ರಿ' ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾವಂತರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಹಾಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಮಹಾಪ್ರಾಣವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅನ್ಯಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವಿದ್ಯಾವಂತರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೆಳವರ್ಗದವರಲ್ಲಿ **ಹ**ಕಾರ ಲೋಪವಾಗುತ್ತದೆ. **ಉ**ಕಾರಾಂತ ಪದಗಳ ವಿದ್ಯಾವಂತರ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ **ಅ**ಕಾರಾಂತವಾಗುವುದುಂಟು (ಆಕಳು > ಆಕಳ).

## ಅನ್ಯಭಾಷಾ ಪ್ರಯೋಗ 
ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕಗಳು ಉರ್ದು ಇಲ್ಲವೇ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಎರವಲು ತಂದವಾಗಿವೆ. ತೀಸ್, ಅಡೀಚ್, ದೀಡು, ಶಂಭರ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ತಿನ್ನದೆ, ಮಾಡದೆ ಎಂಬ ನಿಷೇಧಾರ್ಥಕ ರೂಪಗಳು ತಿನ್ಲಾರದೆ, ಮಾಡ್ಲಾರದೆ ಎಂಬ ರೂಪತಾಳಿ ಲಾರದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ರಾಯಚೂರು ಕನ್ನಡ ಕೂಡ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಕನ್ನಡವನ್ನೇ ಹೋಲುವುದಾದರೂ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ಅವ, ಇವ, ಮಾವ, ಕಿವುಡ, ಕಿವಿ, ಸೋವಿ ಮುಂತಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವಕಾರ ಅನುನಾಸಿಕವಾಗಿ ಉಚ್ಚಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ಚುಟು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ

**ಚುಟು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ** 1 ನೇ ಶತಮಾನ BCE ಯಿಂದ  3 ನೆಯ ಶತಮಾನ CE ವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ  ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಭಾರತದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ ಬನವಾಸಿ ಇದರ  ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.ಚತುಸ್ ಶಾತವಾನರ ದ್ವೇಷಪೂರಿತ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು.ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಚುಟು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪುರಾತನ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ  
ಶತಾವಾಹನ ರಾಜಮನೆತನದ ಶಾಕ ಸತ್ಯಾಕರ್ಣಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದ ನಂತರ, ಕೊಂಕಣ (ಗೋವಾ ಸೇರಿದಂತೆ) ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (ಕನರೆಸ್) ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು, ವನವಾಸಿಯಿಂದ (ಬನವಾಸಿ) ಚೂಟಸ್ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಜೆಫ್ ಎಫ್ ಫ್ಲೀಟ್ ಪಶ್ಚಿಮದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಗಸ್ (ಚುಟಸ್) ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ

ಗೋವಾದ ನಾಗಾ ಆರಾಧನೆಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಸ್ವರೂಪವು ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪುರಾವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾದಾಮಿಯ 6 ನೇ -8 ನೇ ಶತಮಾನದ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಅವರ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿರುವ   ಚುಟು ಶಾತಕರ್ಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕದಂಬರಿಗೆ ಕೆಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

 c. 125-345. Lead Karshapana 14.30g. 27&nbsp;mm.

**Obv.**: Arched hill/stupa with river motif below.**Rev.**: Tree within railed lattice, triratana to right.]]

## ಪ್ರಮುಖ  ರಾಜರು 
*ಚುತುಕುಳಾನಂದ (30 ಬಿ.ಸಿ.ಇ -70 ಸಿಇ)
*ಮುಲಾನಂದ (78-175 CE)
*ಶಿವಲಾನಂದ (175-280 CE)

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
Chutus of Banavasi

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು
ಧೂಳು

thumb|ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿ

**ಧೂಳು** ಎಂದರೆ ಘನ ದ್ರವ್ಯದ ಬಹು ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ಹಾರಿದ ಧೂಳು (ಒಂದು ಗಾಳಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ), ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳು, ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುವ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮನೆಗಳು, ಕಚೇರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾನವ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿನ ಧೂಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಸ್ಯ ಪರಾಗ, ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಕೂದಲುಗಳು, ಬಟ್ಟೆ ನಾರುಗಳು, ಕಾಗದ ನಾರುಗಳು, ಹೊರ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಖನಿಜಗಳು, ಮಾನವ ಚರ್ಮದ ಜೀವಕೋಶಗಳು, ಸುಟ್ಟ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಕಣಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದಾದ ಅನೇಕ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಮನೆ ಧೂಳಿನ ತೊಣಚಿಗಳು ಮಾನವರು ಇರುವಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಧೂಳಿನ ತೊಣಚಿಗಳ ಅಲರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ದಮ್ಮು ರೋಗವಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಧೂಳಿನ ತೊಣಚಿಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರಾಕ್ನಿಡ್‍ಗಳಾಗಿವೆ. ಮೃತ ಮಾನವ ಚರ್ಮ ಕೋಶಗಳು ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇವು ಜೀವಂತ ಜನರ ಮೇಲೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಇತರ ಅಲರ್ಜಿಕಗಳು ಮನೆ ಧೂಳಿನ ಪ್ರಧಾನ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅವು ಬಹಳ ಭಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬಹಳ ಕಾಲ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನೇತಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಕದಡಲಾಗುವವರೆಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಡೆದಾಡುವುದರಿಂದ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು ಧೂಳಿನ ತೊಣಚಿಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷದಿಂದ ಎರಡು ಗಂಟೆ ನಡುವೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಧೂಳಿನ ತೊಣಚಿಗಳು ಕತ್ತಲೆಮಯವಾದ, ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರ ವಾಯುಗುಣವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಮೊಟ್ಟೆಹಾಕುವ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ಗಾದಿಗಳು, ಗವಸು ಹಾಕಿದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಮತ್ತು ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಮಲವು ಆರ್ದ್ರವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉಸಿರು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಆಗಬಹುದು, ಮತ್ತು ಈ ಕಿಣ್ವಗಳು ಮಾನವ ಶರೀರದೊಳಗಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲವು. ಮಾನವರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಹೊದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಂತಹ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸುವವರೆಗೆ ಮನೆ ಧೂಳಿನ ತೊಣಚಿಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದ ಧೂಳು ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಶೇಕಡ ೩೩ರಷ್ಟನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ರಸ್ತೆ ಧೂಳು ವಾಹನ ಹಬೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಬೆಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು, ಟಾಯರ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್ ಸವೆತದಿಂದಾದ ಕಣಗಳು, ಸುಸಜ್ಜಿತ ರಸ್ತೆಗಳು ಅಥವಾ ರಸ್ತೆಗುಂಡಿಗಳಿಂದ ಬಂದ ಧೂಳು, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬಂದ ಧೂಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾಯು ಕಣಗಳು
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ **ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ** ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. 
ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಶಾಲು, ಹಾರ, ಫಲತಾಂಬೂಲ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ ಹಾಗೂ ರೂ.1,00,000-00 ಗಳ ನಗದು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ .

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಅರ್ಥಾಂತರ

## ಅರ್ಥಾಂತರ
ಒಂದು ಪದದ ಅರ್ಥವು ಹಿಗ್ಗದೆ,ಕುಗ್ಗದೆ, ಹೀನಾರ್ಥ ಪಡೆಯದೆ, ಉತ್ತಮವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯದೆ, ಆ ಪದವು ಬೇರೆಯದೆ ಆದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಾಂತರ ಎಂದು ಹೇಳುವರು.
*ವಾಚ್ಯರ್ಥದ ಜೋತೆಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
#ಸ್ವಭಾವ
#ಗುಣ
#ಕ್ರಿಯೆ

## ಉಪಯುಕ್ತತೆ
ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳು ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವು ಹೊಂದಿದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾ ಬಂದುದನ್ನು ಲಕ್ಷಿಸುವೆವು. ಇದೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂಥದ್ದಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಧ್ವನಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಂತಹ ಆಂತರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಅನ್ಯಭಾಷೆಗಳ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ; ಹೊಸ- ಹೊಸ ಶಬ್ದಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಕನ್ನಡದ ನಿಘಂಟಿಗೆ ಆಗುವ ಮೂಲಕ ಘಟಿಸುವುದು.ತನ್ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತು ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡು ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮೈಕಲ್ ಡರ್ಟೌಜೋಸ್

**ಮೈಕೆಲ್ ಲಿಯೊನಿಡಾಸ್ ಡರ್ಟೌಜೊಸ್** (ನವೆಂಬರ್ 5, 1936 - ಆಗಸ್ಟ್ 27, 2001)  ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು,ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ  ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. 1974 ರಿಂದ 2001 ರವರೆಗೆ M.I.T (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (ಎಲ್ಸಿಎಸ್) ನ  ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಡೆರ್ಟೌಜೊಸ್ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಸಿಎಸ್ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನವೀನಗೊಂಡಿತು ಆರ್ಎಸ್ಎ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ, ಸ್ಪ್ರೆಡ್ಶೀಟ್,ನುಬಸ್, X ವಿಂಡೋ ಸಿಸ್ಟಮ್,ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್. ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಮ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಮತ್ತು MIT ಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಡರ್ಟೌಜೋಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಗ್ನೂ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ನ ದೃಢ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು.

1968 ರಲ್ಲಿ   ಮಾರ್ವಿನ್ C. ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ಹ್ಯೂಬರ್ ಗ್ರಹಾಂರೊಂದಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಕ್, Inc,  ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಅದು ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಟಲಿಜೆಂಟ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳ ತಯಾರಿಸಿತು.

ಅಥೆನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ನ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದ ಡರ್ಟೌಜೋಸ್ ಅವರು ಫುಲ್ಬ್ರೈಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಓದಿದರು . 
ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪಡೆದರು. M.I.T. ನಿಂದ 1964 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು M.I.T. ಸೇರಿದರು.
ನವೆಂಬರ್ 5 2018 ಅವರ 82ನೆ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಗೂಗಲ್, ಡೂಡಲ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ 
* K. Warwick "Scrubbing the future clean", Review of 'What will be' by Michael Dertouzos, New Scientist, p.&nbsp;44, 9 August 1997.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Oral history interview with Michael L. Dertouzos. Charles Babbage Institute University of Minnesota.  Dertouzos discusses his research in computer science at the Massachusetts Institute of Technology and Project MAC's change under his direction to the Laboratory for Computer Science. The bulk of the interview concerns MIT's relationship with the Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA) and its Information Processing Techniques Office (IPTO). Topics include: time-sharing, distributive systems, networking, multiprocessing, the ARPANET, and Robert Kahn's directorship of IPTO.
* Biography on KurzweilAI.net
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
*Dertouzos, *The Unfinished Revolution: Human-Centered Computers and What They Can Do For Us*, 2001, .
*Dertouzos, *What Will Be: How the New World of Information Will Change Our Lives*, 1997, .
*"Communications, Computers and Networks", in *Scientific American Special Issue on Communications, Computers, and Networks*, September, 1991
*(co-author), *Made in America: Regaining the Productive Edge*, 1989, .

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸಂಶೋಧಕರು
ದಡ

thumb

ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ **ದಡ** ಶಬ್ದವು ಒಂದು ಜಲಸಮೂಹದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ನೆಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಿನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ರಚನೆಗಳನ್ನು ದಡಗಳೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರೋವರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ (ಒಳನಾಡಿನ ನೀರಿನ ಅಧ್ಯಯನ), ಹೊಳೆಯ ದಡ ಅಥವಾ ನದಿಯ ದಡ ಎಂದರೆ ಒಂದು ನದಿ, ಹಳ್ಳ, ಅಥವಾ ಹೊಳೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಭಾಗ. ದಡವು ಜಲಮಾರ್ಗದ ತಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಈ ತಟಗಳ ನಡುವೆ ಹರಿವು ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನದಿ ಸಂಬಂಧಿ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಹೊಳೆಯ ದಡಗಳು ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿವೆ. ಇದು ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಹಾಗೂ ಭೂರೂಪಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಪದಗಳಾದ ಎಡ ದಡ ಮತ್ತು ಬಲ ದಡ ಪದಗಳು ನದಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ವೀಕ್ಷಕನಿಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಬಲ ದಡವು ವೀಕ್ಷಕನ ಬಲಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೊಳಗಳು, ಜೌಗುಗಳು, ನದೀಮುಖಗಳು, ಜಲಾಶಯಗಳು ಅಥವಾ ಸರೋವರಗಳ ತೀರರೇಖೆಯು ಕೂಡ ಸರೋವರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಡಗಳು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ದಡಗಳು ಅಥವಾ ತೀರರೇಖೆಗಳ ಇಳುಕಲು ಲಂಬ ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದ ಆಳವಲ್ಲದ ಇಳಿಜಾರಿನವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಸಿಹಿನೀರು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ದಡಗಳು ನದಿತೀರದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ನೆಲೆಗಳಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿವೆ. ನದೀತೀರದ ವಲಯಗಳು ಒಳನಾಡು ಮತ್ತು ಕೆಳನಾಡು ನದಿ ಮತ್ತು ಹೊಳೆ ತಳಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ತಗ್ಗು ನೆಲ, ಜೌಗು, ಕೆಸರು ಭೂಮಿ, ಅಥವಾ ನದೀಮುಖದ ಸುತ್ತಲಿನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಡವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲವಿಜ್ಞಾನ
ಚುಕ್ಕಾಣಿ

ದೋಣಿ ನಡೆಸುವಾಗ ಅದನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದಕ್ಕೂ ಅದರ ಚಲನದಿಶೆ ಮತ್ತು ಗತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಬಳಸುವ ಸಾಧನ (ರಡರ್). ವ್ಯಾಪಕಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಹಡುಗುಗಳಲ್ಲಿ ದಿಙÉ್ನಯಂತ್ರಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಅಳವಡಿಕೆ. ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಅಗಲ, ಚಪ್ಪಟೆ ಮತ್ತು ನುಣುಪಾಗಿ ಇರುವ ಮರದ ಅಥವಾ ಉಕ್ಕಿನ ಅಲಗುಗಳ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟು. ಹಡಗಿನ ಹಿಂಬದಿಯ ಮಧ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಹೊರಮೈಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಬೆನ್ನುಕಂಬಕ್ಕೆ, ಚುಕ್ಕಾಣಿ ತಿರುಗಣಿ ಕೀಲಿನಿಂದ ಭದ್ರವಾಗಿ ನೆಟ್ಟಗೆ ಬಿಗಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಿರುಗಣಿ ಕೀಲಿನ ಮೆಲೆ ಪಕ್ಕದಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೈಲಟ್ ಹೌಸ್ ಎಂಬ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚುಕ್ಕಾಣಿಚಕ್ರವನ್ನು (ಸ್ಟಿಯರಿಂಗ್ ವ್ಹೀಲ್) ದಪ್ಪವಾದ ಕೇಬಲುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆ ತುಂಬಿದ ನಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಚುಕ್ಕಾಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಆ ಚಕ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯನ್ನು ಬೇಕಾದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತಿರುಗಿಸಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿeóÉಬೆತ್ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗಿನ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯ ತೂಕ 140 ಟನ್ನುಗಳು. ಅಂಥ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಉಗಿಯಂತ್ರ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಯಂತ್ರದಿಂದ ತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಡಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ತಳಭಾಗದ ಹಲಗೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಇರುವಾಗ ಅದನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುವ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಅದರ ಎರಡು ಪಾಶ್ರ್ವಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಸಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಚಕ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪಾಶ್ರ್ವಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಎದುರು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕಾಣಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದ ಪಾಶ್ರ್ವದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ನೀರಿನ ಅಸಮ ಒತ್ತಡದ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ನೀರು ತಿರುಗಣಿ ಗೂಟವನ್ನು ಗುರುತ್ವ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚುಕ್ಕಾಣಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದ ಪಾಶ್ರ್ವದಿಂದ ದಬ್ಬುತ್ತದೆ. ಆಗ ಹಡಗಿನ ಹಿಂಭಾಗ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಡಗಿನ ಮುಂಭಾಗ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ತಿರುಗಿದ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಡಗು ಮೊದಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾದಿಯಿಂದ ತಿರುಗಿ ಬೇರೆ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಚುಕ್ಕಾಣಿಗಾರ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎಡ ಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದಾಗ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ನೀರಿನ ರಭಸ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯ ಎಡಬದಿಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತದೆ; ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಬಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಹಡಗಿನ ಮುಂಭಾಗ ಎಡಗಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಡಗಿಗೆ ಬಲಗಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದರ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಬಲಪಾಶ್ರ್ವಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಹಡಗು ಬಲಗಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಕೆಲವು ಸಲ ನೀರಿನ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಲ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲೂ ನೀರನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಎರಡನೆಯ ವರ್ಗದ ಸನ್ನೆಕೋಲಿನಂತೆ (ಲೀವರ್) ವರ್ತಿಸಿ, ಹಡಗು ಇತ್ತ ಕಡೆ, ಅತ್ತಕಡೆ, ಬೇಕಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಡಗು ಹಿಮ್ಮೊಗವಾಗಿ ಹೋಗಲೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಟು. ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ವಿಶೇಷ ಬಗೆಯ ಚುಕ್ಕಾಣಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಆಕಾರಗಳ ಅಲಗುಗಳಿವೆ. ಕಿಟ್‍ಚಿನ್ ಚುಕ್ಕಾಣಿಗೆ ಅರ್ಧ ವರ್ತುಳಾಕೃತಿಯ ಎರಡು ಅಲಗುಗಳಿವೆ. ಅವನ್ನು ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ನೀರೊತ್ತಡದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ವಾಯುಯಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೂ ಚುಕ್ಕಾಣಿಗಳಿವೆ. ವಿಮಾನದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗಡೆಗೆ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಾಲಕ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಚುಕ್ಕಾಣಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಏರ್ಪಾಡು ಉಂಟು. ಅತ್ಯಂತ ವೇಗಯುತವಾದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವರಹಿತ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಲಿ ಚುಕ್ಕಾಣಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲನೌಕೆಯ ಘಟಕಗಳು
ಕೆನರಾ

**ಕೆನರಾ**, **ಕನರಾ** **ಕರಾವಳಿ**,  ಮತ್ತು **ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ**  ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ,ಮೂರು ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ  ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ,ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (ಉತ್ತರ ಕೆನರಾ) ಸೇರಿ ಈ ಪ್ರದೆಶವನ್ನು **ಕರಾವಳಿ** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆನರಾ ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದವು ಸುಮಾರು 300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (190 ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು ಅಗಲವು 30 ರಿಂದ 110 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (19 ರಿಂದ 68 ಮೈಲಿ) ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಹಿನ್ನಲೆ
ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಸೆವೆರಿನೊ ಡಾ ಸಿಲ್ವಾ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪುರಾತನ ಹೆಸರು ಪರಶುರಾಮನ ಸೃಷ್ಟಿ. ಸ್ಟೀಫನ್ ಫುಚ್ಸ್ ಕೆನರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ಮತ್ತು  ಹೇಳುತ್ತಾರೆ,16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಡಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜನರು.ಬೆಡ್ನೋರ್ ರಾಜವಂಶವು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕನ್ನಡದ ರಾಜವಂಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅಂದರೆ,ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ.'ಡಿ' ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ 'ಆರ್' ಎಂದು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅವರ ಹೆಸರು ಕೆನರಾ (ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.ಈ ಹೆಸರನ್ನು 1799 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು,ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ

## ಸಂಸ್ಕೃತಿ
### ನೃತ್ಯ
ಯಕ್ಷಗಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ನಾಟಕವಾಗಿದೆ.ಈ ನಾಟಕ ಕಲೆ ನಟನೆ, ನೃತ್ಯ, ಸಂಭಾಷಣೆ, ಸಂಗೀತ, ಹಾಡುಗಳು, ಕಥೆ ಮತ್ತು ಅನನ್ಯವಾದ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು ಉತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ 'ತಾಲಾಸ್' ಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಇಂಡಿಯನ್ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಕಲಾವಿದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಅಂಶಗಳ ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಯಕ್ಷಗಾನರು ರಾತ್ರಿಯ ತಡವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಬಾಗವಥಾ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ತುಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಾತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಕ್ಷ-ಗಾನಾ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಹಾಡನ್ನು (ಗಾನಾ). ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ವಿಲಕ್ಷಣ ಬುಡಕಟ್ಟು ಯಕ್ಷರು.
ಭೂತ ಕೋಲ ಮತ್ತು ನಾಗರಾಧನೆ ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು.ಕರಾವಳಿ (ಕನರಾ ಅಥವಾ ಕೆನರಾ) ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಲ್ಲಿನ ತ್ವರಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ.

## ಭೂಗೋಳ
ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಾರವಾರ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮತ್ತು ಕೆನರಾ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಯು ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೇರಳದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅನೇಕ ನದಿಗಳು ನೇತ್ರಾವತಿ, ಶರಾವತಿ, ಅಘನಾಶಿನಿ, ಗುರೂಪುರಾ (ಫಾಲ್ಗುಣಿ ಅಥವಾ ಕುಲುರು), ಪವನ್ಜೆ (ನಂದಿನಿ), ಪಂಚಗಂಗವಳಿ, ಸ್ವರ್ಣ ಮುಂತಾದ ಅರೇಬಿಯನ್ (ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ) ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. 
## ಕ್ರೀಡೆ
ಕರಾವಳಿ  ಪ್ರದೇಶದ ತುಳು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ  ಎಂಬ  ಕ್ರೀಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Yakshagana
* Karavali festival 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಗಂಗಾಧರ ಶಾಸನ

ಗಂಗಾಧರ ಶಾಸನ  ಅಥವಾ ಜಿನವಲ್ಲಭ ಶಾಸನ, ಕುರಿಕ್ಯಾಲ ಶಾಸನ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಶಾಸನ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಕರಿಂನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಂಗಾಧರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದ ಬೊಮ್ಮಲಗುಡ್ಡ  ಎಂಬಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸನ ಇದೆ. ಬೊಮ್ಮಲಗುಡ್ಡದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕುರಿಕ್ಯಾಲ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಗಂಗಾಧರ ಶಾಸನ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.ಇದನ್ನು ಜಿನವಲ್ಲಭ ಶಾಸನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನ ಶಾಸನ.
## ಶಾಸನದ ಮಹತ್ವ
*ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕವಿಯಾದ ಪಂಪನ ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
*ಪಂಪನಿಗೂ ಬನವಾಸಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಹ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
*ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. 
## ಶಾಸನದ ಕಾಲ
*ಪಂಪನೂ ಗತಿಸಿದ ಕಾಲವೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
*ಶಾಸನದ ಕಾಲವನ್ನು ೯೫೦ - ೬೦ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
## ಶಾಸನದ ವಿಷಯ
*ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಜಿನವಲ್ಲಭನೇ ಬರೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವನ ಅಣ್ಣನಾದ ಕವಿತಾಗುಣಾರ್ಣವ ಪಂಪನಿಗೆ ಅಶ್ರಯದಾತ **ಅರಿಕೇಸರಿ**ಯ ಧರ್ಮಪುರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ದತ್ತಿಕೊಟ್ಟದ್ದು ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.ಪಂಪನು ಬರೆದ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ದತ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಿನವಲ್ಲಭ ಬರೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಚನ್ನವೃಷಭಾದ್ರಿಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ತೀರ್ಥಂಕರನಾದ ಆದಿನಾಥನ ಬಿಂಬಗಳು, ಚಕ್ರೇಶ್ವರ ವಿಗ್ರಹ,ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇತರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು. ಸಿದ್ಧ ಶಿಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಭುವನ ತಿಲಕ ಹೆಸರಿನ ಬಸದಿ ಇದೆ.ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಾದ ಕವಿತಾಗುಣಾರ್ಣವ ವಿಲಾಸ ಎಂಬ ಉದ್ಯಾನವನ ಇತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಶಾಸನವು ನಮಃ ಸಿದ್ದಭ್ಯ ಎಂಬ ಉವಾಚದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜಿನವಲ್ಲಭನ ಗುಣಾಪೇಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

## ಶಾಸನದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳು
### ಚರಿತ್ರೆಯ ಅಂಶ
*ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಅಭಿರಾಮದೇವರಾಯ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪಂಪ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರುವ '**ರತ್ನಾಕರಜ್ಞಾನ ತಮೋನಿರದನಭಿರಾಮದೇವರಾಯಂ**'ಪಂಪನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಬೀಮಪಯ್ಯ ಎಂಬುದು ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
*ಪಂಪನ ತಾಯಿ ಅಬ್ಬಣಬ್ಬೆ- ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾಲು '**ಬೆಳ್ವೊಲಲದ ಅಣ್ಣಗೆರೆಯ ಜೋಯಿದ ಸಿಂಘದ ಮರ್ಮಳ್ ಅಬ್ಬಣಬ್ಬೆ**'.
*ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಮಾಂಡಳಿಕ ಅಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.
*ಪಂಪನ ಹಿರಿಯರು ವೆಂಗಿಪಳುವಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾಲು '**ಬಾಪಡ್ಲಾಡ್**'. ಈಗಿನ ಆಂಧ್ರದ ಗುಂಟೂರು ಜಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಊರು.
*ಪಂಪನ ಗುರುಗಳು '**ಜಿನನಂದಿ ಭಟ್ಟಾರಕರು**.

### ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶ
*ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಮಂಗಳ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಶಾಸನದ ಸಾಲುಗಳು.
*ಪಂಪನ ಪೂರ್ವಜರು ಕೆಮ್ಮೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆಗಿದ್ದರು. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾಲು'**ಕೆಮ್ಮೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಜಮದಗ್ನಿ ಪಂಚಾಶ್ತವ ಶ್ರೀ ಪಂಚನೇತ್ರಂ**'
*ಜೈನಧರ್ಮದ ತೀರ್ಥಂಕರನಾದ ವೃಷಭನಾಥನ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಮರಣೆ ಇದೆ.

### ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಂಶ
*೩ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ್ಯಗಳು
*೬ ಕನ್ನಡ ಪದ್ಯಗಳು
*೩ ತೆಲುಗು ಕಂದ ಪದ್ಯಗಳು, ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

### ಭಾಷಿಕ ಅಂಶ
*ಇಲ್ಲಿ ಜಿನವಲ್ಲಭನ ತ್ರಿಭಾಷಾ ಸಾಮರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಸುತ್ತಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.
*ಇಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಅಪಭ್ರಂಶ, ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ
#ಇಆರ್‌ಸಿಯನ್ನು ನೋಡಿ
#ಭಾರತದ ಶಾಸನಗಳು
# ವಿಕಿದೃಶ್ಯ ನೋಡಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಶಾಸನಗಳು
ನೀಲಕಂಠನಹಳ್ಳಿ

**ನೀಲಕಂಠನಹಳ್ಳಿ** ಇದು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದ್ದೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಮದ್ದೂರು ಕಸಬಾ(1) ಹೋಬಳಿ ಹಾಗೂ ಆಲೂರು ಅಂಚೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.ಇದು ಮದ್ದೂರಿನಿಂದ ೭(7) ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಮಂಡ್ಯದಿಂದ ೨೬(26) ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೭೧(71) ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೮೪(84) ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೩೫೦.
ಪಿನ್ ಕೋಡ್-೫೭೧೪೩೩(571433).

## ಪ್ರಮುಖ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾಯಮ್ಮ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬೊಮ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕ್ಯಾತಮ್ಮ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾರಮ್ಮ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ರಾಕಾಸಮ್ಮ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಬ್ಬಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ.

### ಹಬ್ಬಗಳು
ಇಲ್ಲಿನ ಊರಬ್ಬ ಬಸವನ ಹಬ್ಬ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಸವೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಕೆಂಡೋತ್ಸವ ಹಾಗೂ ವೀರಭದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಕೆಂಡೋತ್ಸವ ಕಾಣಬಹುದು.
ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಯುಗಾದಿ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ, ರಾಮನವಮಿ, ದೀಪಾವಳಿ, ಬಸವನ ಹಬ್ಬ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು

## ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಬಾಣೋಜಿ ಪಂಥ್ ಏತನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿಂಷಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಡ್ಯಾಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ನೀರನ್ನು ಕೆ. ಹೊನ್ನಲಗೆರೆಯ 
ಕೆರೆಗೆ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಮೀನುಗಳು ನೀರಾವರಿಯಾಗಿದ್ದು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಒಣ ಭೂಮಿಗಳಾಗಿವೆ.

## ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ, ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ.
## ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳು
೧)ಮದ್ದೂರು ಕಡೆಯಿಂದ ವೈದ್ಯನಾಥಪುರ-ಆಲೂರು ಮಾರ್ಗ

೨) ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಪುರ-ಹಲಗೂರು ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಕೆ.ಹೊನ್ನಲಗೆರೆ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು.

## ಪಕ್ಕದ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಮಂಡ್ಯ (೨೬(26) ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ (೨೩(23) ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

ರಾಮನಗರ (೩೪ (34) ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

ಮದ್ದೂರು (೭(7) ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

ನಿಡಘಟ್ಟ (೧೨(12) ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

ಹಲಗೂರು (30 ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

ಬೆಂಗಳೂರು (85 ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

ಮೈಸೂರು (71 ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

ಭಾರತಿನಗರ(ಕೆ.ಎಮ್ ದೊಡ್ಡಿ) (17ಕಿಲೋಮೀಟರ್)

## ಕೃಷಿ 
ಕಬ್ಬು,ಭತ್ತ,ರಾಗಿ, ಟೊಮೋಟೊ,ಮಾವು,ತೆಂಗು,ಅಡಿಕೆ,ಬಾಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಒಣಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಭೂಮಿ ಎರಡನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಒಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಹಾಗೂ ಬೋರ್ ವೆಲ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ
ತಳುಕು ಶಾಮರಾವ್ ವೆಂಕಟಯ್ಯ

**ತಳುಕು ಶಾಮರಾವ್ ವೆಂಕಟಯ್ಯ** (ತ.ಶಾ.ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ) (17 ನವೆಂಬರ್ 1941 - 14 ಜೂನ್ 2012) ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು.ವೆಂಕಣ್ಣಯ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ತೆಲುಗು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು.
## ವೃತ್ತಿ 
ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಶೃಂಗೇರಿಯ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು,ಅವರು ಶೃಂಗೇರಿ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಮಾತಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು ಭಾಷಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲ್ ಡುರಾಂಟ್ರ ಗ್ರೇಸ್ ವಾಲ್ಯೂಮ್ 9 ರ ಇತಿಹಾಸವು ಸೇರಿದೆ.

## ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ವೆಂಕಣ್ಣಯ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಸೂರುಗೆ ತೆರಳಿದ.ಅವರು 1963 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಮೈಸೂರು ಉಪ-ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1964 ರಿಂದ 1965 ರವರೆಗೆ ದೆಹ್ಯಾ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಜುಲೈ 8, 1965 ರಂದು ಶ್ರೀರಂಗದಲ್ಲಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠದಲ್ಲಿರುವ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದರು.ಅವರು 30 ನವೆಂಬರ್ 1999 ರಂದು ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

## ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ
*ಶ್ರೀ ಶಂಕರರ ಭಜಗೊವಿಂದಂ ವಿಶೇಷ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ
*ಭಾರತಿಯಾರೆ ಇಕ್ಚ್ರಾರಾ: ಶ್ರೀ ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯ ಪಾಯಿಂಟುಗಳು ವಿಚಾರಮಾಡು
*ಉಪದೇಶ ಶಕ್ತಮ್ - ಕವಿ ಗುಮಾನಿ
*ಧರ್ಮ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸುಭಾಶಿತಗಲನ ಆರು ಸಣ್ಣ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳು
*ಗುರುವಾಂಶ ಕವ್ಯಾ - ಶ್ರೀ ಕಾಶಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
*ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಯ್ಯ ಸಾರಸರ್ವಸ್ವ - ಮಹಾಮಾನದ - ಕವ್ಯಾ ಕಾಂತಾ ಗಣಪತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರಿಂದ
*ಸೋಮದೇವ ಅವರ ಕಥಾಸರಿತ್ಸಾಗರ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ 12-18 ಅಧ್ಯಾಯ ಭಾಷಾಂತರ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಚಿಕ್ಕುಪಾಧ್ಯಾಯ

**ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಧ್ಯಾಯ** ಅವರ ಜನ್ಮ ಹೆಸರು  **ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ**  ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೆರಕಣಾಂಬಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ರಂಗಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಚಿಯಾರಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ  (ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 1640)ರಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ದೇವರಾಜನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ವೈದಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಕವಿಗಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರು ಶ್ರೀ ಅಲ್ಲಾಳನಾಥ (ಕೂರ್ಣಿ ವರದರಾಜವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅರುಲಾಲ ನಾಥ ದ ಕನ್ನಡ ರೂಪ - ಹೊಯ್ಸಳ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ) ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ದೇವತೆ ಕಾಂಚಿ ವರದರಾಜ.ನಂತರ ಅವರು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.ಅವನು ಶಟಮರ್ಷಣ (ಪುರುಕುತ್ಸಾ,  ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು-ವೃದ್ಧ) ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಶ್ರೀವಾಷ್ಣವ ಸಮುದಾಯದ ವಂಶಾವಳಿ ಸೇರಿದವರು.ನಾಥಮುನಿ, ಅಲವಂದರ್ (ಯಮುನಾಚಾರ್ಯ), ಪೆರಿಯಾ ತಿರುಮಲೈ ನಂಬಿ ಮತ್ತು ಭಾಗವಧ ರಾಮನಜು ಅವರ ತಾಯಿ ಎಲ್ಲರೂ ಶತರ್ಮೇಶನ ವಂಶಾವಳಿಯವರಾಗಿದ್ದರು.ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಧ್ಯಾಯ ಶ್ರೀ ಕದಂಬಿ ಸಿಂಗರಾಚಾರ್ಯನ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜನ  ಕರಣಿಕಾಗ್ರೇಸರನಾಗಿ, ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ,ಗ್ರಂಥ ರಚನೆಗಳಿಂದ  ಪ್ರಸಿದ್ಥನಾಗಿದ್ದರು.ರಾಜನಿಗೆ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ  ಚಿಕ್ಕುಪಾಧ್ಯಾಯನೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.ಕವಿಯು ಗದ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ‘ ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ’ವನ್ನು ಚಂಪೂವಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು  ಗದ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.

## ಅನುವಾದ
*ರುಕ್ಮಾಂಗದಚರಿತ್ರೆ’ (2286 ಪದ್ಯಗಳೂ) ಏಕಾದಶಿವ್ರತ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ರುಕ್ಮಾಂಗದನ ಕಥೆ
*ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣ’ (6255ಪದ್ಯಗಳು) ಸಂಸ್ಕøತಪುರಾಣದ  ಅನುವಾದವನ್ನೂ 
*ದಿವ್ಯಸೂರಿ ಚರಿತೆ’ (828 ಪದ್ಯಗಳು) ಹನ್ನೆರಡು ಜನ ಆಳ್ವಾರರ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ 
*ಸ್ವಾತಿಕಬ್ರಹ್ಮ ವಿದ್ಯಾವಿಲಾಸ (9 ಆಶ್ವಾಸ) ಗುರು ಶಿಷ್ಯ ಪ್ರಶೋತ್ತರ  ರೂಪವಾದ  ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತವೇದಾಂತ
*ಅರ್ಥಪಂಚಕ’ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಗ್ರಂಥದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನೂ ಚಂಪೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.

## ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು 
*ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ (1691),
*ಕಮಲಾಚಲ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ (1681)
*ಹಸ್ತಿಗಿರಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ (1679)
*ರುಕ್ಮಾಂಗದಾ ಚರೈಟ್ (1681)
*ಸತವಿಬ್ರಹ್ಮ-ವಿದ್ಯಾ-ವಿಲಸಾ ವಿಷ್ಷಾದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, 
*ಯದುಗಿರಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ-- ಕದಂಬಿ ಶ್ರೀರಂಗಗಾರ್ಯರ ಪ್ರಶಂಸೆ 
* ದಿವ್ಯ ಸೂರಿ ಚರಿತ್ರೆ,
*

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Medieval Indian Literature: An Anthology: Volume 1,  K. Ayyappapanicker, Sahitya Akademi - Literary Collections - 1997
* History of Kannada Literature: Readership Lectures - Ramanujapuram Narasimhacharya, Published 1988
* Encyclopaedia of Indian literature - Vol. 1, Sahitya Akademi, Published 1987
* http://www.ramanuja.org/new/tp96/andal_in_andhra_and_k.txt  (Srivaishnava bhakthi group)
* https://web.archive.org/web/20061130032824/http://www.memo.fr/article.asp?ID=THE_ART_046 (in French)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
* History of Mysore, 1399-1799 AD, C. Hayavadana Rao, Corresponding Member, INDIAN HISTORICAL RECORDS COMMISSION, 1943, New Delhi.
* Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of Its History, Art and Architecture - K.V. Raman, 1975, New Delhi.
* Pranesh, Meera Rajaram (2003), Musical Composers during Wodeyar Dynasty (1638-1947 AD), Vee Emm Publications, Bangalore EBK 94056.
* Mysore Gazeteers Volume II
* Bhagavadgeetha teeku, 2011, Academy of Sanskrit Research, Melukote.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಬರಹಗಾರರು
ಪೆಟ್ರಾ

ಪೆಟ್ರಾ ದಕ್ಷಿಣ ಜೋರ್ಡಾನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ನಗರವಾಗಿದೆ.ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಬಲ್ ಅಲ್-ಮದ್ಬಾದ ಇಳಿಜಾರಿನ ಮೇಲೆ ಪೆಟ್ರಾ ಇದೆ. ಇದು ಡೆಡ್  ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಅಕ್ಬಾ ಗಲ್ಫ್ಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುವ ಅರಬಾ ಕಣಿವೆಯ ಪೂರ್ವದ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. 
ಪೆಟ್ರಾ ಅರೆಬಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಪೆಟ್ರಾವು ನಾಬಾಟಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ಅರೆಟಾಸ್‌ IV ನ (9 ಕ್ರಿ.ಪೂ - 40 ಕ್ರಿ.ಶ.) ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರವೀಣರಾದ, ನಾಬಾಟಿಯನರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುರಂಗ/ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ಮತ್ತು ನೀರು ಕೋಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಗರಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಿದ್ದರು. ಗ್ರೀಕ್-ರೋಮನ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು 4,000 ವೀಕ್ಷರರಿಗೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಪೆಟ್ರಾದ ಎಲ್-ಡೆಯರ್ ಮೊನಸ್ಟೆರಿ ಮೇಲೆ ಮುಖಭಾಗದ 42 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಹೆಲ್ಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ದೇವಾಲಯ ಹೊಂದಿದ ಪ್ಯಾಲೇಸ್. 

ವ್ಯಾಪಾರದ ವ್ಯವಹಾರವು ನಬಾಟೀಯನ್ಸ್ ಗಣನೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರಾ ಅವರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಯಿತು.ಪೆಟ್ರಾ ಕುರಿತಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವು ನಗರದ ಆಂಟಿಗೋನಸ್ I ನಿಂದ 312 BC ಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ನಬಾಟಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳಂತೆಯೇ, ಬಂಜರು ಮರುಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಪರ್ವತ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಮಳೆನೀರು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣರಾಗಿದ್ದರು.1 ನೇ ಶತಮಾನ AD ಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರಾ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಖಜ್ನೆಹ್ ರಚನೆಯು ನಬಾಟಿಯನ್ ರಾಜ ಅರೆಟಾಸ್ IV ರ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿತ್ತು - ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಂದಾಜು 20,000 ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಏರಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ಚುಕ್ಕಾಣಿಗ

thumb

**ಚುಕ್ಕಾಣಿಗ**ನು ಒಂದು ಹಡಗು, ಹಾಯಿದೋಣಿ, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ, ಇತರ ಬಗೆಯ ಕಡಲ ನೌಕೆ, ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಸಣ್ಣ ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಲ್ಲದ ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ನೌಕಾಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕಾಣಿಗನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪಹರೆಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಿರುತ್ತಾನೆ. ಇವನು ಹಡಗಿನ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚರಣೆಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕಾಣಿಗನಿಗೆ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ, ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮರ್ಥ ನಾವಿಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಡುಗಗಳ ಆಗಮನಗಳು, ನಿರ್ಗಮನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಿಖರವಾದ ನಡೆಸುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲವಾಗಿ ಹಡಗನ್ನು ಚಲಿಸುವಾಗ. ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾವಿಕನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತೆರೆದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಡಗನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮೀಸಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಮೇಲಾಗಿ, ಸೇನಾ ಹಡಗುಗಳು ಚುಕ್ಕಾಣಿಯಲ್ಲಿ ನಾವಿಕ ಅಥವಾ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ಒಬ್ಬ ವೃತ್ತಿಪರ ಚುಕ್ಕಾಣಿಗನು ಸ್ಥಿರ ಗತಿ/ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಹಡಗಿನ ವೇದಿಕೆ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಡಗಿನ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ನಡೆಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಚರಣಾ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಥಿರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗನ್ನು ನಡೆಸಲು ಚುಕ್ಕಾಣಿಗನು ದೃಶ್ಯ ಆಕರಸೂಚನೆಗಳು, ಕಾಂತೀಯ ಮತ್ತು ಭ್ರಾಮಕ ದಿಕ್ಸೂಚಿ, ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಕೋಣ ಸೂಚಕದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿ ಅಥವಾ ನೌಕಾಪಡೆ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಮೇಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಚುಕ್ಕಾಣಿಗನಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚರಣೆ ಮತ್ತು ಹಡಗು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಚುಕ್ಕಾಣಿಗ ಮತ್ತು ಹಡಗಿನ ವೇದಿಕೆ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಿಖರ ಸಂವಹನವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ, ಕಡಲೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಕ ನಡೆಸುವಿಕೆ ಆದೇಶಗಳ ಸಮೂಹ, ಚುಕ್ಕಾಣಿಗನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಕಾನಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಅಂಗೀಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಚುಕ್ಕಾಣಿಗನು ಯಾವುದೇ ಮೌಖಿಕ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ನಾವಿಕರ ತರಬೇತಿ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾವಲುಗಾರಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಚುಕ್ಕಾಣಿಗನು ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಟೊಪೈಲಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಆಧಿಕ್ಯ ಮತ್ತು ಹಡಗಿನ ವೇದಿಕೆ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ಗಣಕೀಕರಣವು ತೆರೆದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕಾಣಿಗರು ಕಾವಲು ಕಾಯುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಕಡಲ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಭಾಷೆ
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯೋಗ
ಕಲ್ಯಾಣಿ ಕಲಚುರಿಗಳು

**ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಕಲಚುರಿಗಳು** ಇಂದಿನ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಳಿದ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜವಂಶದವರು. 1156 ಮತ್ತು 1181 ಸಿಇ (25 ವರ್ಷಗಳು) ನಡುವೆ ಈ ರಾಜವಂಶವು ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಏರಿತು.

ರಾಜವಂಶದ ಆಡಳಿತಗಾರರು ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (ತ್ರಿಪುರಿಯ ಕಲಾಚುರಿಸ್ ನೋಡಿ) ಕಲಿಂಜರ್ ಮತ್ತು ದಹಾಲಾರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜವಂಶದ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಬಿಜ್ಜಳ, ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ತೈಲ  III ನಿಂದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಬಿಜ್ಜಳನ    ಪುತ್ರರಾದ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಗಮರಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ 1181 CE ಯ ನಂತರ, ಚಾಲುಕ್ಯರು ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಲಿಂಗಾಯತ  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಪಂಗಡ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 25 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರೂಪ-ಕವಿತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಚನಗಳೂ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು ವಚನಗಳ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ವಚನಕರರು (ಕವಿಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಪಂಡಿತ ಅವರ ಚೆನ್ನಬಸವಪುರಾಣಾ,ಧರಣಿ ಪಂಡಿತ ಅವರ ಬಿಜ್ಜಳರಾಯಚರೀತೆ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಸಾಗರ ವರ್ಣಿ  ಅವರ ಬಿಜ್ಜಲರಾಯಪುರಾಣವನ್ನೂ ಸಹ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

## ಮೂಲ 
ಕಲ್ಯಾಣಿ ಕಲಚೂರಿಗಳು   12 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದರು  ಬಿರುಸಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. "ಕಲಚೂರಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಹು ಹಿಂದಿನ ರಾಜವಂಶಗಳಿಂದ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಧ್ಯ  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿವೆ.
ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು (ಡಾ. ಪಿ.ಬಿ. ದೇಸಾಯಿ) ಕಲ್ಯಾಣಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕಲಾಚುರಿಗಳು  ಕೇಂದ್ರ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಮನೆತನದ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂದು  ನಂಬುತ್ತಾರೆ.6 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಉದಯದ ಮೊದಲು, ಮಹಾಶಿಮತಿಯ ಕಲಾಚುರಿಯರು  ಗುಜರಾತ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವ್ಯಾಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು ಇದರಲ್ಲಿ,ಮಾಲ್ವಾ,ಕೊಂಕಣ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.ಚಾಲುಕ್ಯ ದೊರೆ  ಮಂಗಲೇಶ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೋತ ನಂತರ, ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರು. ತರುವಾಯ, ತ್ರಿಪುರಿಯ ಕಲಾಚುರಿಯಾರು  ಮತ್ತು ಅವರ ಶಾಖೆಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
* Dr. Suryanath U. Kamath (2001). A Concise History of Karnataka from pre-historic times to the present, Jupiter books, MCC, Bangalore (Reprinted 2002)
ಏಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾಪಗಳು

ಏಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದವರು ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಲೂಯಿಸ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸನ್. ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಇವರು ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನ್ಸ್ಟರ್ ಅ್ಯಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦, ೧೯೨೬ ರಂದು ನೀಡಿದ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಹೇಳಿದರು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯೇನೆಂದರೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ಏಳು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರೆಂಬುದು. ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೨೫ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದರಷ್ಟೆ

ತಾವು ಹತ್ಯೆ ಆಗುವ ಮೊದಲು ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗ ಅರುಣ್ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಏಳು ಪಾಪಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ :

೧. ದುಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದೆ ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತು

೨. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯಿಲ್ಲದ ಭೋಗ

೩. ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನ

೪. ನೀತಿಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರ

೫. ಮಾನವೀಯತೆಯಿಲ್ಲದ ವಿಜ್ಞಾನ

೬. ತ್ಯಾಗವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮ

೭. ನೀತಿಯಿಲ್ಲದ ರಾಜಕೀಯ

## ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ 
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮುನ್ನ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರಿಂದ ಪತ್ರ ಮುಖೇನ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 'ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಓದುಗರು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೃದಯಾಂತರಾಳದಿಂದ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮನಗಂಡು, ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಎಸೆಯದೇ ಇರಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟ ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು.' ಎಂದು ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಏಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾಪಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದೆ.

*  ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್. ಜೆ. ಗೋಮ್ಸ್ ರವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ - "ಗಾಂಧೀಯವರು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿರುವ ಏಳು ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾವು ತಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಅವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತವೆಯೆಂದು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕಂಡುಕೊಂಡೆನು. ಈ ಏಳು ಪಾಪಗಳು ಗಾಂಧಿಯವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿತ್ತೋ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ಈ ಪಾಪಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ."
* Mobilizing hope: Faith-inspired activism for a post-civil rights generation ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆ್ಯಡಮ್ ಟೇಯ್ಲರ್ ಎರಡು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ -"ಇತ್ತೀಚನ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಹಿಂಜರಿತವು ಗಾಂಧಿಯವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದ ಏಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. 'ದುಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದೆ ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತು' ಮತ್ತು 'ನೀತಿಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರ' ಗಳ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಂಧಿ ಎಂದೋ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು."
* The Cambridge companion to Gandhi ಯಲ್ಲಿ 141ನೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಈ ಏಳು ಪಾಪಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇದ್ದು ಉಲ್ಲೇಖವೇನೆಂದರೆ "ಇವು ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಯವರ ಬರಹಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆಯೆಂದರೆ ಗಾಂಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಒಂದು ಚೌಕಟಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ, ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು."
* Fifty key thinkers of development ಅಲ್ಲಿ, "ಈ ಪಾಪಗಳ ಹೊರತಾದ ಆದರ್ಶಗಳು ಇಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತ." ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
# Seven Social Sins#cite note-yi1925 10 22-3
#SEVEN DEADLY SINS As per Mahatma Gandhi

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ
ಬುಕ್ಕ ರಾಯ I

## ಹಿನ್ನೆಲೆ 
thumb|ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕ
ಹಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಬುಕ್ಕನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಗಳಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಉಲ್ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ತಾರೀಕುಗಳು ಸಹ ಕೆಲವು ಕಡೆ ತಪ್ಪಿವೆ.  ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಫಾದ್ರಿ ಹೆನ್ರಿ ಹೇರಾಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಕ್ಕ-ಬುಕ್ಕ ಸಹೋದರರು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕೇಶವನಂತಹ ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವರುಗಳ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾಕರ, ಫರಿಷ್ತಾ  ಈ ಅರಸರನ್ನು  ಕರ್ನಾಟಕದವರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಪರ್ಷಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಫರಿಷ್ತಾ  ಈ ಅರಸರನ್ನು  ಕರ್ನಾಟಕದವರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. 

ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹೇಳುವಂತೆ, ಹಕ್ಕ-ಬುಕ್ಕರು ವಾರಂಗಲ್-ನ ಕಾಕತೀಯ ರಾಜನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರು. ವಾರಂಗಲ್ ರಾಜನನ್ನು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘ್ಹಲಕ್ ಸೋಲಿಸಿ ಹಕ್ಕ-ಬುಕ್ಕರು ಸೆರೆಯಾಳುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದೆಹಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.   

## ರಾಜ್ಯಭಾರ 
ಬುಕ್ಕ ರಾಯನ 21 ವರ್ಷ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ (37 ಇತಿಹಾಸಕಾರ ನನಿಜ್ ಪ್ರಕಾರ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬಹಳಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಬುಕ್ಕ ರಾಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ.

1360ರ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅರ್ಕೊಟ್ ನ (ಇಂದಿನ ವೆಲ್ಲೂರ್, ತಮಿಳುನಾಡು) ಶಂಭುವರಾಯರ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಂಡವೀಡು ರೆಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಪೆನುಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಬುಕ್ಕ 1371 ರಲ್ಲಿ, ಮಧುರೈನ ಸುಲ್ತಾನರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ರಾಮೇಶ್ವರಂ ವರೆಗೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಬುಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಪುತ್ರ ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಭುತ್ವಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ಬುಕ್ಕನ ಪತ್ನಿ ಗಂಗಾಂಬಿಕಾ ಬರೆದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ **ಮಧುರಾ ವಿಜಯಂ** (ಅಥವಾ ವೀರಕಂಪಾರ ಚರಣ್ರಾಮ್) ನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. 1374 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ತುಂಗಭದ್ರ-ಕೃಷ್ಣ ತಪ್ಪಲಿನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಬಹಮನಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದರು. ಒಡಿಶಾ (ಓರಿಯಾ) ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. 

ಅವನ ಮಗ ಕುಮಾರ ಕಂಪಾನಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಗಂಗಾಂಬಿಕಾ ಬರೆದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ ಮಧುರಾ ವಿಜಯಂ (ವೀರಕಂಪಾರ ಚರಣ್ರಾಮ್ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. 1374 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ತುಂಗಭದ್ರ-ಕೃಷ್ಣ ದೋಬ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಹಮನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮೇಲುಗೈ ಪಡೆದರು. ಒಡಿಶಾ (ಓರಿಯಾ) ಮತ್ತು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಸಿಲೋನ್ ನ  ಜಾಫ್ನಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ್ನ ಝಮೊರಿನ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಕಪ್ಪ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು:
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯ

**ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯ** (1404-1405 CE) ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದ ಓರ್ವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ.

1404ರಲ್ಲಿ,  ೨ನೇ ಹರಿಹರನ ಮರಣಾನಂತರ  ಸಿಂಹಾಸನವು ಆತನ ಮಕ್ಕಳಾದ ದೇವ ರಾಯ I, ಬುಕ್ಕ ರಾಯ II ಮತ್ತು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯರ ನಡುವೆ ವಿವಾದವುಂಟಾಯಿತು. ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯ, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಂದಲೇ ಹತ್ಯೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನ, ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ರಾಜ್ಯಭಾರ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 

ತದನಂತರ, ೨ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬುಕ್ಕ ರಾಯ II  ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ತರುವಾತ,  ದೇವರಾಯ I  ಸಹ ರಾಜ್ಯಭಾರ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.

ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯನ ಆಡಳಿತ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಾದ್ದರಿಂದ, ಮಹತ್ವದ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆಗಳು ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಸಿ ನುನಿಜ್ ಪ್ರಕಾರ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗೋವ, ಚೌಲ್ ಮತ್ತು ಧಾಭ್ಹೊಳ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರಾಜರುಗಳಿಗೆ ಸೋತ. ಅಲ್ಲದೇ, ಬಹು ಕಠುಕನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು "ಮದಿರೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಜೊತೆ ಮೈಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದ" ಎಂದೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* https://web.archive.org/web/20051219170139/http://www.aponline.gov.in/quick%20links/HIST-CULT/history_medieval.html
* http://www.ourkarnataka.com/states/history/historyofkarnataka40.htm
ಎಲಿಸಾ ಲಿಯೋನಿಡಾ ಜಾಮ್ಫೈರ್ಸ್ಕು

**ಎಲಿಸಾ ಲಿಯೋನಿಡಾ ಜಾಮ್‌ಫೈರ್‌ಸ್ಕು**(ನವೆಂಬರ್ 10, 1887 - ನವೆಂಬರ್ 25, 1973) ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಜಾಮ್‌ಫೈರ್‌ಸ್ಕು ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 10, 1887 ರಂದು ರೊಮೇನಿಯಾದ ಗ್ಯಾಲಿಟಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ, ಅಟಾನೇಸ್ ಲಿಯೊನಿಡಾ, ವೃತ್ತಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಅವರ ತಾಯಿ ಮಾಟಿಲ್ಡಾ ಗಿಲ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೂಲದ ಎಂಜಿನಿಯರ್ನ ಮಗಳು. ಅವಳ ಸೋದರ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಲಿಯೊನಿಡಾ.

ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದಿಂದಾಗಿ, ಬ್ರಿಡ್ಜ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರೋಡ್ಸ್ ಇನ್ ಬುಕಾರೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ  ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. 1909 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಾರ್ಲ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ರಾಯಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.ಅವರು 1912 ರಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಜಾಮ್‌ಫೈರ್‌ಸ್ಕು ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಐರಿಶ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಲಿಸ್ ಪೆರ್ರಿ 1906 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮ್‌ಫೈರ್‌ಸ್ಕುರಿಗಿಂತ  ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

## ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೂಲಗಳು 
* http://adevarul.ro/news/societate/femeile-aur-romaniei-afla-povestile-impresionante-personalitatilor-putea-aparea-bancnota-nationala--foto-1_50ae856b7c42d5a6639d85bc/index.html
* http://www.viata-libera.ro/eveniment/34227-viata-libera-galati-galateni-care-au-uimit-lumea-eliza-leonida-zamfirescu
* http://www.revistafelicia.ro/articol_1000719/de_la_cititori_pentru_cititori.html 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ತಂತ್ರಜ್ಞರು
ವಿಲಿಯಂ ರೀವ್ (ಮಿಷನರಿ)

**ವಿಲಿಯಮ್ ರೀವ್** (1794-1850) ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ   ಲಂಡನ್ ಮಿಷನರಿಯಾಗಿದ್ದರು  .19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲೊಬ್ಬ.

ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಸು. 1827ರಲ್ಲಿ ಈತ ಮದರಾಸಿನ ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಾಪಂಡಿತನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ. ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ಒರಿಯ, ಬಂಗಾಲಿ, ಸಂಸ್ಕøತ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈತ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಈತ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವಾದ ಕೆಲಸವಂದರೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು. 1817ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಘಂಟಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಈತ 1832ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನು ಮೋಸೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಕಾಂಡವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. 1830ರಿಂದ 1839ರ ವರೆಗೆ ಬೈಬಲ್ ಭಾಷಾಂತರದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ ಈತ 1839ರಲ್ಲಿ 1,200 ಪುಟಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ ಕನ್ನಡ ಬೈಬಲನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಆರಂಭಿಕ ನಿಘಂಟಿನ ಲೇಖಕ, ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ (ಜಾನ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೈಬಲ್).. ರೀವ್ 1836 ರಿಂದ 1843 ರವರೆಗೆ ಓಸ್ವೆಸ್ಟ್ರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಗೇಷನಲ್ ಚರ್ಚ್ನ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ನಂತರ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ   ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು.ಅವರು 1850 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
.

ವರ್ಗ:ಬೈಬಲ್ ಅನುವಾದಕರು
ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಜನರು
ಹರಿಹರ ರಾಯ II

೨ನೆಯ ಹರಿಹರ (1377-1404 CE)  ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ, ಸಂಗಮ ರಾಜವಂಶದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಜೈನ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಮಧುರ ಈತನ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿ.  ವೇದಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸ  ಈತನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. **ವೈದಿಕ ಮಾರ್ಗ ಸ್ಥಾಪನಾಚರ್ಯ** ಮತ್ತು  **ವೇದಮಾರ್ಗ ಪ್ರವರ್ತಕ** ೨ನೆಯ ಹರಿಹರನ ಬಿರುದುಗಳು.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
೧ನೆಯ ಬುಕ್ಕ ರಾಯನ ಮರಣಾನಂತರ, 1377ರಲ್ಲಿ  ೨ನೆಯ ಹರಿಹರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ  ಬಂದು, 1404ರಲ್ಲಿ ಸಾಯುವ ತನಕ ವಿಜಯನಗರದ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದನು. ವೀರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯ ಈತನ ಉತ್ತರಾಧಕಾರಿ. 

ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು  ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ಕೊಂಡವೀಡುವಿನ ರೆಡ್ಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ನೆಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಕಳಿಂಗದ ನಡುವಿನ ಆಂಧ್ರ ದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು.  ಕೊಂಡವೀಡುವಿನ ರೆಡ್ಡಿಗಳಿಂದ, ಅಡ್ಡಂಕಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಶೈಲಮ್ ಗಳನ್ನಲ್ಲದೇ, ಕೃಷ್ಣ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಸಹ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಈ ಘಟನೆ,  ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿನ, ರಚ್ಚಕೊಂಡದ ವೇಲಮರೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. 1378ರಲ್ಲಿನ ಮುಝಾಹಿದ್ ಬಹಮನಿಯ ಸಾವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಿದನಲ್ಲದೇ, ಗೋವ, ಚೌಲ್ ಮತ್ತು ದಾಭೊಳ್ ಗಳಲ್ಲಿನ ಬಂದರುಗಳನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಹರಿಹರ II ಆಳ್ವಿಕೆ ರಾಜಧಾನಿ, ವಿಜಯನಗರ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಹಂಪಿ.  ಹಂಪಿಯ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ ಅರಮನೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. 

ಜೈನ ಶಿಕ್ಷಕ ಸಿಂಹಾನಂದದ ಶಿಷ್ಯ, ಇರುಗುಪ್ಪ ಈತನ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಇರುಗುಪ್ಪ  ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ,  ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರನಿಗೆ ಒಂದು ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಕುಮ್ತು-ಜೀನಾನಾಥ ಶಿಲ್ಪ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಕೊಂಡವೀಡುವಿನ ರೆಡ್ಡಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ, ಆತ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ, ದಳವಾಯಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಯದುರಾಯನನ್ನು ನೇಮಿಸಿ,  ಭವಿಷ್ಯದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಾನೆ.

## ಮೂಲಗಳು 
* 
* ಡಾ Suryanath U. Kamat, ಕನ್ಸೈಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ, ಎಂಸಿಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2001 (ಮರುಮುದ್ರಣ 2002)

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಆನ್ಲೈನ್

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
೧. http://hampi.in/a-forgotten-empire-chapter-2

೨. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಉತ್ತಮಾರ್ಥ

## ಉತ್ತಮಾರ್ಥ 
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಚ ಅರ್ಥವಿದ್ದು ಕ್ರಮೇಣ ಅದು ಉತ್ತಮ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಉತ್ತಮಾರ್ಥ..ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ, ನಿತ್ಯ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳು ಹೊಸ- ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು  ಉತ್ತಮ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಬಂದುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವೆವು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು.
## ಉದಾಹರಣೆ
# ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ '**Knight**' ಎಂದರೆ '**Sarvent**' ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿತ್ತು. ಈಗ ಅದು '**ಸರದಾರ**' ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಪಡೆದಿದೆ.
# ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ '**Madam**' ಎಂಬುದು '**ತಲೆಹಿಡುಕ**' ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಅದು '**ಸ್ತ್ರೀ ಗೌರವ ಸೂಚಕ**' ಪದವಾಗಿದೆ.
# '**ಬಂದಿ**' ಎಂದರೆ '**ಕಳ್ಳ**', '**ಖೈದಿ**' ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು ಆದರೆ ಈಗ '**ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ**' ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಪಡೆದಿದೆ.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ