open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಆಪ್ಟೆರಿಕ್ಸ್

**ಆಪ್ಟೆರಿಕ್ಸ್**  ಕೀವೀ ಎಂಬ ಹಾರಲಾಗದ ಪಕ್ಷಿಯ ವಂಶನಾಮ.ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡಿನ ಮೂಲನಿವಾಸಿ.ನ್ಯೂಜೀಲ್ಯಾಂಡಿನ ರಾಷ್ಟೀಯ ಲಾಂಛನ.ನ್ಯೂಜೀಲ್ಯಾಂಡಿಗರನ್ನು ಕಿವೀಸ್ ಎಂದೇ ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
ಆಪ್ಟೆರಿಕ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರಾಲಿಸ್ ಎಂಬುದು ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ.ಇದರ ಕೂಗು ಕೀವೀ ಎಂದು ಧ್ವನಿಸುವುದರಿಂದ ಅದೇ ಹೆಸರು ಪಕ್ಷಿ ರೂಢವಾಗಿದೆ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದರ ರೆಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮೊಟಕು; ಪುಕ್ಕದ ಗರಿಗಳು ಬಿಡಿಬಿಡಿ. ಪೃಷ್ಠಭಾಗ ಬಹಳ ನಶಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಮೊಟಕಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. 
ಕೀವೀ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಹೋಲುವುದು. ಇದರ ಕೊಕ್ಕು ಅತಿ ಉದ್ದವಾಗಿ ಬಾಗಿದೆ. ಕೊಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಾಸಿಕ ರಂಧ್ರಗಳು ಇವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಶಕ್ತಿ ಅತಿ ಚುರುಕು; ಆದರೆ ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಂದ. ಕಾಲುಗಳು ಬಹಳ ದಪ್ಪ; ಪ್ರತಿ ಕಾಲಿನಲ್ಲೂ ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳುಗಳು, ಪ್ರತಿ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮೊನಚಾದ ಒಂದು ಉಗುರು. ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದೆ. ರೇಗಿಸಿದಾಗ ಇವು ಮೈಮೇಲೆ ಬೀಳಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
## ವಾಸ
ವಾಸ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ. ಇದು ನಿಶಾಚರಿ. 
## ಆಹಾರ
ಈ ಹಕ್ಕಿ ತನ್ನ ಉದ್ದವಾದ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಇರುವೆ, ಗೆದ್ದಲುಹುಳು ಮತ್ತು ಎರೆಹುಳುಗಳನ್ನು ಗೂಡುಗಳಿಂದ ಎಳೆದು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಬೆಳದಿಂಗಳ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಗರಿಗಳು ಥಳಥಳ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯವರು ತಾವು ತಯಾರಿಸುವ ಬೂಟ್‍ಪಾಲಿಷ್‍ಗೆ ಕೀವೀ ಪಾಲಿಷ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರಿತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಿಗೆ ಶಿಶ್ನವಿದೆ; ಕೀವೀ ಪಕ್ಷಿಯ ತತ್ತಿ ಬಹು ದೊಡ್ಡದು. ತಂದೆ ತಾಯಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿ, ಮರಿಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಆನಂದದಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಂಗಡ ನಲಿಯುತ್ತವೆ.
## ಪ್ರಬೇಧಗಳು
ಈ ಪಕ್ಷಿಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಂಶಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ. ಅವೆಲ್ಲ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೀವೀ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಆಪ್ಟೆರಿಕ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೀಲಿಕ್ಸ್ ಎಂಬುದೇ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿ.
## ಉಪಯೋಗ
ಮಾಂಸಕ್ಕೆಂದು ಇವನ್ನು ಜನರು ಕೊಲ್ಲುವರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .

ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್
ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್ ಕರೆಲ್

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್ ಕರೆಲ್‌ರವರು ೧೮೭೩ಯ ಜೂನ್ ೨೮ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ರ‍್ಹೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕರೆಲ್‌ರವರು ೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ೧೯೩೯ರವರೆವಿಗೂ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (ಈಗ ಅದು ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಹೊಲೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು (೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಈಗ ’ನಾಳೀಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ’ (vascular surgery) ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆ ವಿಧಾನದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ೧೯೧೨ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಕರೆಲ್‌ರವರು ಅಮೇರಿಕದ ವಾಯುಯಾನತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲಿಂಡ್‌ಬರ್ಗ್‌ರವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ದೇಹದ ಅವಯವಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ದ್ರವಗಳನ್ನು ಹರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾದ ’ಯಾಂತ್ರಿಕ ಹೃದಯ’ವನ್ನು (mechanical heart) ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಊತಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವಯವಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಡಲು ಇಂತಹ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಕರೆಲ್‌ರವರು ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ಕರೆಲ್‌ರವರು ೧೯೪೪ರ ನವೆಂಬರ್ ೫ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಪಸ್ತಂಬ

**ಆಪಸ್ತಂಬ** ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಕಾರ ಭೃಗುವಂಶಜನಾದ ಮಹರ್ಷಿ. ಕಶ್ಯಪಮಹರ್ಷಿ ದಿತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿಸಿದ ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿಗೆ ಈತ ಆಚಾರ್ಯನಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ (ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣ) ಈತನ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷಸೂತ್ರಾ ಎಂದೂ ಪುತ್ರನ ಹೆಸರು ಕರ್ಕೆಯೆಂದೂ (ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣ) ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.
## ಕಾಲ
ಆಪಸ್ತಂಬ ದಕ್ಷಿಣದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದವನೆಂದೂ ಶರಾವತೀ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಆಂಧ್ರರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನೆಂದೂ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲ ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 900 ರಿಂದ 300 ಎಂದು ಕಾಣೆಯವರು ಸಾಧಾರವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನೂ ಭವಿಷ್ಯ ಪುರಾಣವನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಶಾಖೆ ಇಲ್ಲವೆ ಚರಣವನ್ನು ತನ್ನ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ವೈದಿಕಕರ್ಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸರ್ವಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಈತನದು. ಕುಮಾರಿಲಭಟ್ಟರು ಹೇಳಿರುವಂತೆ,

ವೇದಾದೃತೇsಪಿ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಕಲ್ಪೈಃ ಕರ್ಮಾಣಿ ಯಾಜ್ಞಿಕಾಃ
ನತು ಕಲ್ಪೈರ್ವಿನಾ ಕೇಚಿನ್ಮನ್ತ್ರ ಬಾಹ್ಮಣಮಾತ್ರಕಾತ್||

ವೇದವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಯಾಜ್ಞಿಕರು ಕರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ಆದರೆ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹೋದರೆ ಮನ್ತ್ರಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳಿದ್ದರೂ ಕರ್ಮಾಚರಣೆ ಅವಶ್ಯ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಲ್ಪವೆಂಬ ವೇದಾಂಗದ ಮಹತ್ತ್ವ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಅಧ್ವರ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಯಜುರ್ವೇದಕ್ಕೆ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರವನ್ನು ಸಮಗ್ರ ರೀತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಆಪಸ್ತಂಬನದು. ಪ್ರಾಯಃ ಭಾರದ್ವಾಜನೆಂಬ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಕಾರನಿಗಿಂತ ಈಚಿನವರಾದರೂ ಹಿರಣ್ಯಕೇಶಿಯೆಂಬ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಕಾರನಿಗೆ ಆಪಸ್ತಂಬನೇ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ. ಆಪಸ್ತಂಬ, ಶ್ರೌತಸೂತ್ರ, ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರ, ಧರ್ಮಸೂತ್ರ, ಶುಲ್ಬಸೂತ್ರ, ಮಂತ್ರಪಾಠ-ಹೀಗೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಕಲ್ಪದ ಸರ್ವಾಂಗಗಳನ್ನೂ ಕುರಿತು ಪ್ರಮಾಣವೆಸಗುವಂತೆ ಸೂತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈಗ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿವೆ. ಕುಮಾರಿಲಭಟ್ಟ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ ಮುಂತಾದವರು ಆಪಸ್ತಂಬನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹರದತ್ತ ಧರ್ಮಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಉಜ್ವಲಾ ಎಂಬ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.
## ಮಹತ್ವ
ವೇದಸಂಹಿತೆ ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳನ್ನು ಶ್ರುತಿಯೆನ್ನುವಂತೆ ವೇದಾಂಗ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಆಪಸ್ತಂಬಾದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮøತಿಕಾರರೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವಿಧಿಗಳ ಸಂಗಡವೇ ರೋಚಕವಾದ ಕಥೆ ಮುಂತಾದುವೂ ಬಂದು ಅರ್ಥವಾದವೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಥವಾದಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ವಿನಿಯುಕ್ತ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿಕೊಡುವ ಪರಿಷ್ಕರಣ ಶ್ರೌತಸೂತ್ರಗಳದು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು, ಇಷ್ಟಿಗಳು, ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಗಳು-ಇವುಗಳ ವಿಧಿವಿವರಣೆ ಶ್ರೌತಸೂತ್ರಗಳ ವಿಷಯ. ಪುರೋಹಿತರ ಕೈಪಿಡಿಗಳೆಂದು ಇವನ್ನು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಯಜ್ಞಯಾಗಾದಿಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನರಿಯಲು ಇವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯ.
ಮನುಷ್ಯನ ಜನ್ಮಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರದವರೆಗೆ ಸಕಲ ಗೃಹ್ಯಕರ್ಮಗಳೂ ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರಗಳ ವಿಷಯ. ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಇವು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಂದಿವೆ. ಗರ್ಭಾದಾನ, ಪುಂಸವನ, ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನ, ಜಾತಕರ್ಮ, ನಾಮಕರಣ, ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ, ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ, ಚೌಲ, ಉಪನಯನ, ಸಮಾವರ್ತನ, ವಿವಾಹ, ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿಗಳು, ದೇವಯಜ್ಞ, ಪಿತೃಯಜ್ಞ, ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ-ಇತ್ಯಾದಿ ಕರ್ಮಾಂಗಗಳ ಪ್ರಯೋಗವಿಧಿ ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳ ಕೂಲಂಕಷ ವಿವೇಚನೆ ಧರ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ವಿಷಯ. ಹಾಗೆಯೇ ಶುಲ್ಬಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವೇದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ. ಅಗ್ನಿಕುಂಡದ ರಚನೆ, ಅಳತೆಯ ವಿಧಾನ, ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಉಪಯುಕ್ತ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಡುವುದೂ ಉಂಟು, ಪ್ರತೀಕವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಆಪಸ್ತಂಬಶಾಖೆಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ನರ್ಮದಾನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಟೆಂದು ಚರಣವ್ಯೂಹಭಾಷ್ಯ ಹೇಳಿದೆ. ಈಗಲೂ ಆಂಧ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಖೆಯ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಉತ್ತರಭಾರತ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಸಾರವಿಲ್ಲ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಆಪೆನ್ ಹೈಮ್

**ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ ಆಪೆನ್ ಹೈಮ್**(22 ಒಕ್ಟೋಬರ್ 1866 – 3 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946) ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. 
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ತಂದೆಯೊಡನೆ ಚರ್ಮವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು ಬಿಡುವಾದಾಗ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ 1887ರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಯಿತು. ಷೆಫಿಲ್ಡ್‍ನ ವೀಕ್ಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಆರು ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದ. 1891ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಸಿ ಹಾಪ್‍ಕಿನ್ಸ್ ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ.
## ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಹಸ್ಯ ಪತ್ರಗಳು, ಮೋಸದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸಾಹಸಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು-ಇವರ ಗುಪ್ತಸಂಚುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನೂರಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. *ದಿ ಮಿಸ್ಟೀರಿಯಸ್ ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಬಿನ್* (1898), *ಎ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಿನ್ನರ್ಸ್* (1903), *ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಇಂರ್ಪನೇಷನ್* (1920), *ದಿ ಕಿಂಗ್‍ಡಂ ಆಫ್ ದಿ ಬ್ಲೈಂಡ್* (1917)-ಇವು ಆತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. *ದಿ ಪೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಮೊರಿ* (1941) ಆತನ ಆತ್ಮಕಥೆ. ಆತ್ಮವಿಷಯ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಗ್ರಂಥ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* ebooks by E Phillips Oppenheim at Project Gutenberg Australia
* ebooks by E Phillips Oppenheim at Fadedpage Canada
* 1927 *Time* cover featuring Oppenheim 
* Daniel Paul Morrison's site which contains extensive lists of writings by Oppenheim.
* The Free Library

ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು
ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್-ಥೆರೇಸ್ ಪೆಟಿಟ್

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್-ಥೆರೇಸ್ ಪೆಟಿಟ್ರವರು 1791ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಹಾಟೆ-ಸೋನ್ನ ವೆಸೋಲ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪೆಟಿಟ್ರವರು ಮೂಲತಃ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾವಮೈದುನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಡೊಮೆನಿಕ್ ಅರಗೋರವರ (1786-1853) ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅನಿಲಗಳ ವಕ್ರೀಭವನಾಂಕದ (refractive index) ಮೇಲೆ ಉಷ್ಣ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಆದರೆ 1815ರಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣದ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯೀಕರಣ ತತ್ವಗಳ (law of cooling) ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪೆಟಿಟ್ರವರು ಮತ್ತು ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿ ಡ್ಯೂಲಾಂಗ್ರವರು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡರು. ಹಾಗಾಗಿ ಪೆಟಿಟ್ರವರು ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಅನಿಲದ ಉಷ್ಣಮಾಪಕದ (gas thermometer) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದ ಆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, 1818ರಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮುಂದೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ವಿಭಿನ್ನವಾದ ನಪದಾರ್ಥಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಗಳನ್ನು (specific heat) ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 1819ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕಡ್ಯೂಲಾಂಗ್-ಪೆಟಿಟ್ ನಿಯಮಕಿವನ್ನು (Dulong-Petit law) ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನಸ್ಥಿತಿಯ ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ತೂಕಗಳ ಗುಣಲಬ್ಧ ನಿಯತಾಂಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ (constant) ಅಂದರೆ 5.97ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಆ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆ ನಿಯಮವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣದ ಧಾರಕತೆ (specific heat capacity) ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಮಾಣು ರಾಶಿಗಳ (relative atomic mass) ಗುಣಲಬ್ಧ ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ ನಿಯತಾಂಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅನಿಲ ನಿಯತಾಂಕದ (universal gas constant or R) ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ 25.07kJ/mol/Kಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೆಟಿಟ್ರವರು 1820ರ ಜೂನ್ 21ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
* R Fox, Biography in Dictionary of Scientific Biography (New York 1970-1990).
* J B Biot, Aléxis Thérèse Petit, Annales de chimie et de physique 16 (1821), 327-335.
* R Fox, The background to the discovery of Dulong and Petit's law, British J. His. Sci. 4 (1968–69), 1-22.
* J Jamin, Etudes sur la chaleur statique : Dulong et Petit, Revue des deux mondes 11 (1855), 375-412.
* J W van Spronsen, The history and prehistory of the law of Dulong and Petit as applied to the determination of atomic weights, Chymia 12 (1967), 157-169.

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಲಿಜರ್ ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ

thumb|ಈಲಿಜರ್ ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ
**ಎಲಿಯಜರ್ ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ** (೭ ಜಾನುವರೀ ೧೮೫೮ – ೧೬ ದಿಸ೦ಬರ ೧೯೨೨) ಊಬಾ ಹಿಬ್ರುವಿನ ಯೆಹೂದ್ಯ ಲಿತಿವಾಕ್ ನಿಘಂಟು ರಚನೆಯು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ನೀರ್ದೆಶಕ. ಈವರು ಹಿಬ್ರುವಿನ ಬಾಶೆಯ ಊಳಿಸಿಕೆಯ ಹೀ೦ದೆ ಈರುವ ಮೂಕ್ಯ ಕಾರಣ.
## ಬಾಯೊಗ್ರಾಫಿ 
thumb|ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆನಿತಿ ಹೆಮದಾ, ೧೯೧೨
ಈಲಿಜರ್ ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ, ಲುಜುಕಿ ಯಲಿ ಹುಟಿದರು. ಈವರು ಛೆದರ್ನ್ಲಿ ಹಿಬ್ರು ಮತ್ತು ಬಾಯಿಬ್ಲ ೩ ವರುಶಾ ಇರುವಾಗ ಕಲಿತಿದರು. ೧೨ ವಷ್ರದಲಿ ತೊರಾಹ, ಮಿಶ್ನಾ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಮುಡ್ ವನ್ನು ಊದಿದರು. ಈವರ ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮನೆವರು ಯಿಷಿವಾಗೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಅಲಿ ಅವರು ಹಿಬ್ರುವ್ನು ಅರ್ತಾ ಮಾಡಿ ಕೊ೦ಡರು. ಆಮಿಲೆ ಅವರು ಫ್ರೆ೦ಚ್, ಜರಮ್ನಿ ಮತ್ತು ರಶಿಯ್ನ್  ಕಲಿತರು. ಈವರು ದನ್ ಭರ್ಗ್ ಲಿ ಊದಲು ಹೊದರು. "ಹಾಷಾಹಾರ" ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಊದಿ ಈವರು ಜಿಯೊನಿಸ್ಮ ಗುರಿ ತಿಳಿದರು. ಈದರಿ೦ದ ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಹಿಭ್ರು ಭಾಷೆವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತೊಕೊ೦ಡು ಬರಬೆಕು, ಆವಾಗ ಯಲಾ ದೆಷದಿ೦ದ್ ಜಿಯುಸ್ ವೊಟಾಗುತಾರೆ. 
ಈವರು ಪದವಿ ತೊಕೊ೦ಡು ಸುಬೊನ್ನೆ ಶಾಲೆಗೆ ಪೆರೀಸಿನಲಿ ಊದಲು ಹೊದರು. ಈವರು 
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ರಾಜಕಿಯ ಊದಿದರು. 
ಅವರು ಅಲಿ ಜರುಸಲೆಮನಿ೦ವದ ಊಬಾ ಜವ್ಯು ವನ್ನು ಬೆಟೆನೀಡಿದರು. ಆವರು ಅಲಿ  ಜವ್ಯು ಜೊತೆ ಹಿರಬ್ರುನಲಿ ಮತನಾಡಿದರು. ಈದು ಅವರನ್ನು ಹಿಬ್ರುವನ್ನು ಊಳಿಸಿಕೆಗಾಹಗಿ ಹೊರಾಟಾ ಮಾಡು ಭೆಕ್ಕು ಅನುವಿಸಿತ್ತು. ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಪೆರೀಸಿನಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಕಳೆದರು.
ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಏರುಡುಸಲು ಮದುವೆ ಮಾಡಿದರು. ಈವರಾ ಮೊದಲಾ ಹೆ೦ತಿ, ದೆವೊರಾ ೧೮೯೧ ನಲ್ಲಿ ಸತೊದರು. ದೆವೊರಾ ಅ೦ತಿ೦ಮ ಇಚ್ಚೆ ಈಲಿಜರ್ ಅವರಾ ತ೦ಗಿ ಜೊತೆ ಮದುವೆ ಮಾಡುಕೊಬೆಕ್ಕು. ದೆವೊರಾ ಸಾವಿನ್ನ೦ತರ ಈವರ ೩ ಮಕ್ಕಳು ಸಾವೊಪಿದರು. ಆರು ತಿ೦ಗಳ ನ೦ನ್ನತರಾ ಎಲಿಜರ್ ಪೊಲಾ ಜೊತೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿದರು. ಮದುವೆ ನ೦ನ್ನತರಾ ಪೊಲಾ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಮದ ಮಾಡಿಕೊ೦ಡರು. ಹೇಮದ ಮುಕ್ಯಾ ಪತ್ರಿಕೆ ವಾದರು. 
ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾವರಾ ಹುಡುಗಾ ಬೆನ್-ಜಿಊನ್ ಬೆನ್-ಯೆಹುದಾ ವನ್ನು ಹಿಬ್ರುವಿನ್ನಲಿ ಊದಿಸಿದರು. ಈವರು ಅವರಾ ಹುಡುಗವನ್ನು ಬೆರೆ ಯಾವುದೆ  ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುಲಿಲಾ. ಅವರು ಊಮೆ ಅವರಾ ಹೆ೦ತಿಯನ್ನು ತನ್ನಾ ಮಗುವಿಗೆ  ರಶಿಯದಾ ಹಾಡುವನ್ನು ಕಲಿಸುವಾಗಾ ಬಯಿದರು. ಅವರಾ ಮಗಾ ಬೆನ್-ಜಿಊನ್ ಹಿಬ್ರುವಿನ್ನ ಮೊದಲಾ ಮಾತನಾಡರು.
## Journalistic career 
left|thumb|ಈಲಿಜರ್ ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಅವರಾ ಡಿಕ್ಷನರಿವನು ಬರೆಯುವಾ ಚಿತ್ರ
ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ "ಹಾಜ್ವಿ", "ಹಾಶ್ಕಫಾ" ಮತ್ತು "ಹಾವೊರ" ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುಕ್ಯ ನೀರ್ದೆಶಕ. ಹಳೆಯ ಜೆರುಸಲೆ೦ಮನಿ೦ನದ ಜನರು ಹಿಬ್ರುವನ್ನು ಊಪಯೊಗಿಸಲು ನೀಲಿಸಲು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಈವರು  
 "ಹಾಜ್ವಿ" ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು  ಮುಚಿದರು.
## ನಿಘಂಟು ರಚನೆಯು 
ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಹಿಬ್ರು ಬಾಷೆ ಕಮಿಟಿಯಾ(ವಾದ ಹಾಲಾಶ೦ನ) ಮುಕ್ಯ ಸದಸ್ಯ, ಮತೆ ಹಿಬ್ರು ಭಾಷೆ ವೆದಿಕೆ, ಇನ್ನು ಊಳಿದಿದೆ. ಈವರು ಹಿಬ್ರು ಭಾಷೆಯ ಮೊದಲಾ ಡಿಕ್ಷನರಿವನು ಬರೆದರು, ಇದರಿ೦ದ ಅವರು ಹಿಬ್ರು ಭಾಷೆಯ ಊಳಿಸಗಾರ ನಾದರು. ಈ ಡಿಕ್ಷನರಿಯಿ೦ದ ೨೦೦೦ ಪದಬಗಳು ಇನ್ನು ಊಪಯೊಗಿಸಿಲಾ. "ಟೊಮೆಟೊ" ಪದವನ್ನು "ಬದುರಾ" ಅ೦ತ ಇವರು ಹೆಳಿದರು ಆದರೆ ಜನಾ  ಅದ್ದನಾ "ಅಗವ್ಯ್ನಿ" ಅ೦ತಾ ಪ್ರಯೊಗಿಸಿದರು.
ಹಳೆಯ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಅರೆಬಿಕ್ ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಮತು ಸದಸ್ಯರ ಮುಕ್ಯ ಮೂಲ. ಜೊಶುವ ಬ್ಲಾವುವ ಹೆಳಿಕೆ "ಹಿಬ್ರು ಭಾಷೆಯ ತಪುಗಳನ್ನು ಕಮಿಟಿ: ಅರೆಮಿಕ್, ಕಾನಾನಿತಿ, ಮತ್ತು ಈಜಿಪಟ್ ನಿ೦ನದ ತು೦ಬ ವ್ಯಾಕರ್ಣ ವನ್ನು ಊಪಯೊಗಿಸಿದರು." ಅರೆಬಿಕ್ ಮೂಲಾ ನಮದು, ಅರೆಬಿಕ್ ಮೊದಲು ಹಿಬ್ರುವಿನ್ನ ಭಾಗ. ನಾವು ಇಗ ಈದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹುದುಕಿದವು, ಅ೦ತಾ ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಹೆಳಿದರು. 
## ಸಾವು 
[thumb|ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಮನೆ [ಜೆರುಸಲೆಂ]]
ದಿಸೆ೦ಬರ ೧೯೨೨, ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ೬೪ ವರ್ಷದಲಿ ಟ್ಯುಬರ್ಕುಲೊಸಿಸ್ ನಿ೦ನದ ಸಾವು ಊಪಿದರು. ಈವರು ಸಮಾಧಿ ಮೊ೦ಟ್ ಊಲಿವ್ಸ್, ಜೆರುಸಲೆ೦ಮನಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಈವರಾ ಸಮಾಧಿ ೩೦,೦೦೦ ಜನಾ ಹಾಜರಿದ್ದರು.
ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ತಮ್ಮಾ ಕುಟು೦ಬಕೆ ಜೆರುಸಲೆ೦ಮ ಪಕಾ ತಾಲಿಪೊತ್ ನಲಿ.
ಮನೆ ಕಟಿದರು. ಮನೆ ಮುಗಿಯ ೩ ತಿ೦ಗಳ ಮೊದುಲು ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಸಾವು ಊಪಿದರು. ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ೧೦ ವರುಷ್ ನ೦ನ್ನತರಾ, ಅವರಾ ಮನೆ ಯನ್ನು ಮಿಯುಸಿಯ೦ಮ್ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಮನ್ನೆವನ್ನು ಜರಮನಿಯ ಗು೦ಪು (ಎಆರ್ಸಿಪಿ) ಹಿಬ್ರು ಕಲಿಸಲು ಊಪಯೊಗಿಸತಾರೆ. 
ಸಿಸೀಲ್ ರೊತಿನ್ನ ಪುಸತಕಾ "ಹಿಬ್ರು ಭಾಷೆ ಯಾವಾಗಾದರೆ ಸತಿತಾ"  ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸತಕದ್ಲಿ ಸಿಸೀಲ್ ರೊತಿನ್ನ "ಬೆನ್ ಯೆಹುದಾ ಮೊದಲು ಜಿಯು ಹಿಬ್ರು ಮಾತನಾಡುತಿದರು, ಅವರಾದಮೆಲೆನ್ನು ಮಾತ್ನಾಡುತರೆ". 
## Notes
ಆಕ್ಸಿಟೆಟ್ರಸೈಕ್ಲೀನ್

**ಆಕ್ಸಿಟೆಟ್ರಸೈಕ್ಲೀನ್** ಅಗಲರೋಹಿತ ಜೀವಿವಿರೋಧಕಗಳ (ಬ್ರಾಡ್ - ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಂ ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ಸ್) ಗುಂಪಿನ ಮದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. 
## ತಯಾರಿಕೆ
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು (1950) ಫಿಂಡ್ಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗಡಿಗರು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಮದ್ದು ತಯಾರಕರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೆಸರು ಟೆರೆಮೈಸಿಸ್. ಮೊದಲಿಗೆ ಇದನ್ನು ಮಣ್ಣಲ್ಲಿರುವ ಕಿರಣಣಬೆ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೊಮೈಸಿಸ್ ರೈಮೋಸಸನ್ನು ತಳಿಯೆಬ್ಬಿಸಿ ಬಂದ ರಸದಿಂದ ಹರಳುಗಳಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ್ದರೂ ಈಗ ಇದು ಕೃತಕವಾಗೂ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದೆ.
## ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದರ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರೈಡು, ಹೈಡ್ರೇಟು ಲವಣಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಂ ಬಣ್ಣವೇರದ, ಗ್ರಾಂ ಬಣ್ಣವೇರುವ (ಗ್ರಾಂ-ನೆಗೆಟಿವ್, ಗ್ರಾಂ-ಪಾಸಿಟಿವ್) ಏಕಾಣುಜೀವಿಗಳು, ರಿಕೆಟ್ಸ್ ರೋಗಾಣುಗಳು (ರಿಕೆಟ್ಸಿಯಾಸ್), ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಕಣಗಳು, ಕೆಲವು ಮುಂಜೀವಿ ಪರಪಿಂಡಿಗಳೂ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲವೇ ಗುಣಿತವಾಗುವುದನ್ನು ಅಣಗಿಸುತ್ತವೆ. ಚಲ್ಕಣದ (ಅಮೀಬಿಕ್) ರಕ್ತಭೇದಿ, ವಿಷಮಶೀತ ಜ್ವರಗಳಲ್ಲೂ ಕೊಡುವುದುಂಟು. ಕ್ಷಯ, ಕುಷ್ಠ, ಬೂಷ್ಟಿನ (ಅಣಬೆ) ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರದು. ಬಾಯಿ ಮೂಲಕ ಕೊಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ; ರಕ್ತನಾಳಾಂತರವಾಗೂ, ಒಂದೆಡೆ ಹಚ್ಚುವ ದ್ರಾವಣವಾಗೂ ಕೊಡಬಹುದು.
## ಪಾರ್ಶ್ವ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಯಾವಾಗಲೂ ಕರುಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇ ಇರುವ ಏಕಾಣುಜೀವಿಗಳನ್ನು ಇದು ಹಾಳುಮಾಡಿ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬಹುದು. ಮಜ್ಜಿಗೆ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಇದು ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಔಷಧ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಆಗಸ್ಟಿನ್ ಜೀನ್ ಫ್ರೆಸ್ನೆಲ್

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಗಸ್ಟಿನ್ ಜೀನ್ ಫ್ರೆಸ್ನೆಲ್‌ರವರು ೧೭೮೮ರ ಮೇ ೧೦ರಂದು ನಾರ್ಮಂಡಿಯ ಬ್ರೋಗ್ಲೀಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬೆಳಕನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ವಕ್ರೀಭವನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಬಹುದು, ಆಗ ಒಂದು ಕಿರಣದ ತರಂಗಗಳು ಒಂದು ಸಮತಲದಲ್ಲಿ (plane) ಆಂಧೋಲನಕ್ಕೆ (oscillations) ಒಳಗಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಿರಣದ ತರಂಗಗಳು ಮೊದಲನೆಯ ಕಿರಣದ ತರಂಗಗಳಿಗೆ ಲಂಬವಾದ ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಆಂಧೋಲನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಫ್ರೆಸ್ನೆಲ್‌ರವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಬೆಳಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಫ್ರೆಸ್ನೆಲ್‌ರವರು ೧೮೨೭ರ ಜುಲೈ ೧೪ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಗಸ್ಟ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕುಂಡ್

ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಗಸ್ಟ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕುಂಡ್‌ರವರು ೧೮೩೯ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೮ರಂದು ಮೀಕ್ಲೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಶ್ವೇರಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಘನಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಸಂಚರಿಸುವ ವೇಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾದ ಸರಳ ಉಪಕರಣ ‘ಕುಂಡ್ ನಳಿಗೆ’ಯನ್ನು (Kundt’s tube) ಕುಂಡ್‌ರವರು ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಅವರು ಮಿಂಚಿನ ರೋಹಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಹರಳುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ವಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಕುಂಡ್‌ರವರು ೧೮೯೪ರ ಮೇ ೨೧ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
thumb
thumb
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಗಸ್ಟ್ ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ ವಾನ್ ಹೋಫ್‌ಮನ್

ಜರ್ಮನಿಯ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಗಸ್ಟ್ ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ ವಾನ್ ಹೋಫ್‌ಮನ್‌ರವರು ೧೮೧೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೮ರಂದು ಗೀಸೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಡಾಂಬರಿನಲ್ಲಿ (coal tar) ಅನಿಲೀನ್‌ನ (aniline) ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆ ಹೋಫ್‌ಮನ್‌ರವರ ಮೊದಲ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿತ್ತು. ೧೮೫೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೋಫ್‌ಮನ್‌ರವರು ‘ಅಮೀನ್’ಗಳ (amines) ಗುಣಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ನಂತರ ‘ಆಲ್ಕೈಲ್ ಅಮೀನ್’ಗಳನ್ನು (alkyl amines) ಕೂಡ ತಯಾರಿಸಿದರು. ಡೈಅಮೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೈಲ್ ಹಾಲೈಡ್‌ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಅಮೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೋಫ್‌ಮನ್‌ರವರು ತಯಾರಿಸಿದರು. ‘ಫಾರ್ಮಲ್ಡಿಹೈಡ್’ನ (formaldehyde or methanol) ಆಂತರಿಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರಲ್ಲಿ ಹೋಫ್‌ಮನ್‌ರವರು ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾಫ್‌ಮನ್‌ರವರು ೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ‘ಫುಷೈನ್’ ಅಥವಾ ಮೆಜೆಂಟಾ ರಂಗನ್ನು (fuchsine or magenta dye) ತಯಾರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇತರ ಅನೇಕ ರಂಗುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಹೋಫ್‌ಮನ್‌ರವರು ೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪೇಟೆಂಟ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಹೋಫ್‌ಮನ್‌ರವರು ೧೮೯೨ರ ಮೇ ೨ರಂದು ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಂಡರ್ಸ್ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್

ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಂಡರ್ಸ್ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ರವರು ೧೭೦೧ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೭ರಂದು ಉಪ್ಸಾಲಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೭೩೦ಯಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಸಿಯರವರು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿ ಎಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಧ್ರುವಪ್ರಭೆಯ (aurora) ಕೌತುಕವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ರವರು ಉತ್ತರ ಧ್ರುವಪ್ರಭೆಗೂ (aurora borealis) ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ, ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ರವರು ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ರವರು ೧೭೪೧ರಲ್ಲಿ ಉಪ್ಸಾಲಾ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಕಾಂತಿಯಾನವನ್ನೂ (magnetude – a measure of brightness of stars) ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಮಾನವನ ಬರಿಗಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಕಾಂತಿಮಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ರವರು ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ ಉಷ್ಣತಾಮಾನವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿಯೂ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ರವರು ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಉಷ್ಣತಾ ಮಾಪನೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ (ಅಂದರೆ ೧೦೦ ಸಮಭಾಗಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿನ) ಮಾನಕವನ್ನು ೧೭೪೨ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕುದಿಬಿಂದುವನ್ನು (boiling point of water) ’೦ಡಿಗ್ರಿ’ ಎಂದೂ, ಬರ್ಫಬಿಂದುವನ್ನು (freezing point of ice) ’೧೦೦ಡಿಗ್ರಿ’ ಎಂದೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ೧೦೦ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ ೧೭೪೫ರಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ರವರ ನಿಧನದ ಒಂದು ವರುಷದ ನಂತರ, ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನಾಯಸ್‌ರವರು (೧೭೦೭-೧೭೭೮) ಆ ಉಷ್ಣಮಾನಕವನ್ನು (temperature scale) (ಬರ್ಫಬಿಂದುವನ್ನು 0 ಡಿಗ್ರಿಗಳೆಂತಲೂ, ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದುವನ್ನು ೧೦೦ ಡಿಗ್ರಿಗಳೆಂತಲೂ) ಅದಲು ಬದಲಾಗಿಸಿದರು. ಈಗಲೂ ಆ ಮಾನಕವನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅನೇಕ ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಉಷ್ಣಮಾಪಕ ಎಂಬುದಾಗಿಯೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯೪೮ರಿಂದಾಚೆಗೆ ಇದನ್ನು ’ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್’ ಬದಲು ’ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ರವರು ೧೭೪೪ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೫ರಂದು ಉಪ್ಸಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಅಟ್ಟೊ ಫಿಷರ್

ಜರ್ಮನಿಯ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಅಟ್ಟೊ ಫಿಷರ್ರವರು ೧೯೧೮ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೦ರಂದು ಮ್ಯುನಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಫಿಷರ್ರವರು ನೇಚರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ‘ಫೆರ್ರೋಸೀನ್’ (ferrocene) ಎಂಬ ನಿಗೂಢವಾದ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಯ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ಓದಿದರು. ನಂತರದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಫೆರ್ರೋಸೀನ್ ಒಂದು (ಕಾರ್ಬನ್ ಅಡಕವಾಗಿರುವ) ಜೈವಿಕ-ಲೋಹದ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತುವಾಗಿದೆ (organometallic compounds). ಫೆರ್ರೋಸೀನ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಣುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಏಕ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪರಮಾಣುವಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಎರಡು ಪಂಚಭುಜಾಕೃತಿಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಉಂಗುರಗಳ ಪರಮಾಣುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಎರಡು ಕಾರ್ಬನ್ ಉಂಗುರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪರಮಾಣು ‘ಸ್ಯಾಂಡ್ ವಿಚ್’ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಂತಹ ಇತರ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ರಚನೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಫಿಷರ್ರವರ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಜಿಯೋಫ್ರೀ ವಿಲ್ಕಿನ್‌ಸನ್‌ರವರೂ (೧೯೨೧-೧೯೯೬) ಸಹ ಫಿಷರ್ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ೧೯೭೩ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇಬ್ಬರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಫಿಷರ್ರವರು ೨೦೦೭ರ ಜುಲೈ ೨೩ರಂದು ಮ್ಯೂನಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಂಟೋಯ್ನ್ ಹೆನ್ರಿ ಬೆಕೆರಲ್

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಂಟೋಯ್ನ್ ಹೆನ್ರಿ ಬೆಕೆರಲ್‌ರವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೧೮೫೨ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿದೀಪ್ತ ಹರಳುಗಳು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುವ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಕೆರಲ್‌ರವರು ೧೮೯೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಯುರೇನಿಯಮ್ ಲವಣಗಳ ವಿಕಿರಣಪಟುತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಅಂದರೆ ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಪಿಯರೆ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ ದಂಪತಿಗಳು ಸಹ ಇತರ ವಿಕಿರಣಪಟುತ್ವವುಳ್ಳ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸುವಾಗ, ಪೊಲೋನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ರೇಡಿಂiiಮ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಬೆಕೆರಲ್‌ರವರು ರೇಡಿಯಮ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಪ್ರವಾಹವಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಧಾತು ಇನ್ನೊಂದು ಧಾತುವಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಲು ವಿಕಿರಣಪಟುತ್ವ ಕಾರಣಭೂತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಬೆಕೆರಲ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ೧೯೦೩ರ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೂವರಿಗೂ ಅಂದರೆ ಬೆಕೆರಲ್ ಜೊತೆಗೆ ಪಿಯರೆ ಕ್ಯೂರಿ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಬೆಕೆರಲ್‌ರವರು ೧೯೦೮ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೫ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಆಗಸ್ಟಿನ್-ಲೂಯಿ ಕೌಚಿ

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದ ಆಗಸ್ಟಿನ್-ಲೂಯಿ ಕೌಚಿರವರು ೧೭೮೯ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೧ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಕೌಚಿಯವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ (mathematical astronomy) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಕೌಚಿಯವರು ದೀರ್ಘವೃತ್ತ ಫಲನಗಳ (elliptic functions) ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಫಲನಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ (general theory of functions) ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸರಣಿಯ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಯ (convergence of infinite series) ಆಧುನಿಕತೆಗೆ ತಳಹದಿ ಹಾಕಿದರು. ರೇಖೀಯ ಅವಕಲ ಸಮೀಕರಣದ ಅನುಕಲನದ (integration of linear differential equations) ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೌಚಿಯವರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಶೇಷಗಳ ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು (calculus of residues) ಅವರು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಕೌಚಿಯವರು ೧೮೫೭ರ ಮೇ ೨೩ರಂದು ಸಿಯೋಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ
ಆರ್ಥರ್ ಹಾರ್ಡೆನ್

ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಥರ್ ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ೧೮೬೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ರಂದು ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಕಿಣ್ವನದ (sugar fermentation) ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಝೈಮೇಸ್ (zymase) ಎಂಬ ಕಿಣ್ವದ (enzyme) ಪಾತ್ರವಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಅನೇಕ ಕಿಣ್ವಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುವ ಝೈಮೇಸ್‌ನನ್ನು ಎಜುರ್ಡ್ ಬುಕ್ನರ್ರವರು (೧೮೬೦-೧೯೧೭) ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಹಾರ್ಡೆನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರು ಝೈಮೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವಗಳ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಮೊದಲನೆಯದು ಉಷ್ಣ-ಸಂವೇದಕ (heat-sensitive) ವಸ್ತುವಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಷ್ಣ-ಸ್ಥಿರ (heat-stable) ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ (Harden called it ‘co-ferment’and now known as co-enzyme) ಎಂಬುದಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಥಾಮಸ್ ಗ್ರಹಾಮ್‌ರವರು (೧೮೦೫-೧೮೬೯) ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದ ಅಪೋಹನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಾನದಿಂದ ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ಆ ಎರಡೂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಅದರಿಂದ ಉಷ್ಣ-ಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುವಾದ ಕೊ-ಎನ್ಝೈಮ್ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಕಲಿಲ ವಸ್ತುವಲ್ಲ (non-colloidal) ಎಂಬುದು ದೃಢವಾಯಿತು.
ಕಿಣ್ವನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಿಣ್ವ (enzyme), ಸಹ-ಎನ್ಝೈಮ್ (co-enzyme), ಅಧಃಸ್ತರ (substrate) ಎಂಬ ಮೂರು ಘಟಕಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನಗತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸಹ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರಿಗೆ ೧೯೨೯ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು [ಜರ್ಮನಿಯ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾನ್ಸ್ ವಾನ್ ಯೂಲರ್-ಚೆಪ್ಲಿನ್‌ರವರ (೧೮೭೩-೧೯೬೪) ಜೊತೆ] ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ೧೯೪೦ರ ಜೂನ್ ೧೭ರಂದು ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಷೈರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ಆರ್ಥರ್ ಹೋಲ್ಲಿ ಕಾಂಪ್ಟನ್

ಅಮೇರಿಕದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಆರ್ಥರ್ ಹೋಲ್ಲಿ ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರು ೧೮೯೨ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ರಂದು ಓಹಿಯೋನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಅಲೆಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣಗಳ ಫೋಟಾನ್‌ಗಳಂತೆ ಕಣಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಸಂಘಟ್ಟನೆಯಿಂದ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ತರಂಗದೂರಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ‘ಕಾಂಪ್ಟನ್ ಪರಿಣಾಮ’ ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಿ.ಟಿ.ಆರ್. ವಿಲ್ಸನ್‌ರವರ (೧೮೬೯-೧೯೫೯) ಮೇಘ ಕೋಷ್ಠದ (cloud chamber) ಸಹಾಯದಿಂದ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘಟ್ಟನೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಕಾಂಪ್ಟನ್ ಪರಿಣಾಮ ದೃಢೀಕೃತವಾಯಿತು. ಕಾಂಪ್ಟನ್ ಪರಿಣಾಮದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರಿಗೆ ೧೯೨೭ರ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಿ.ಟಿ.ಆರ್. ವಿಲ್ಷನ್‌ರವರ ಜೊತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ (cosmic rays) (ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ) ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಕೆಲವು ಘಟಕಗಳು ಆವೇಶಯುಕ್ತ ಕಣಗಳನ್ನು (charged particles) ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ವಿದಳನಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ (fission) ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಮ್‌ನನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಎನ್ರಿಕೋ ಫರ್ಮಿಯವರ (೧೯೦೧-೧೯೫೪) ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಬೈಜಿಕ ಸರಪಳಿ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (nuclear chain reaction) ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಅವರ ಆ ಯಶಸ್ಸು ಕೊನೆಗೆ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾವಸಾನಗೊಂಡಿತು. ಕಾಂಪ್ಟನ್ ರವರು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಬಕ್ಲೀಯಲ್ಲಿ ೧೯೬೨ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೫ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆರ್ಥರ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಕೆನ್ನೆಲ್ಲೆ

ಬ್ರಿಟನ್ ಸಂಜಾತ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಆರ್ಥರ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಕೆನ್ನೆಲ್ಲೆಯವರು (ಭಾರತವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) ೧೮೬೧ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ರಂದು ಮುಂಬೈನ ಕೊಲಾಬಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕೆನ್ನೆಲ್ಲೆಯವರು ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ ಪ್ರಜೆಯಾದರು. ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲ್ಪದರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶದ ಕಣಗಳ ಪದರವೊಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವು ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ವಾಪಸ್ಸು ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೆನ್ನೆಲ್ಲೆಯವರು ಮತ್ತು ಆಲಿವರ್ ಹೆವಿಸೈಡ್‌ರವರು (೧೮೫೦-೧೯೨೫) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಪದರವನ್ನು ‘ಕೆನ್ನೆಲ್ಲೆ-ಹೆವಿಸೈಡ್ ಪದರ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ೧೦೦ಕಿ,ಮೀ.ಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಪದರದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಆಪಲ್‌ಟನ್‌ರವರು (೧೮೯೨-೧೯೬೫) ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಪದರವನ್ನು ‘ಅಯಾನುಗೋಳ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕೆನ್ನೆಲ್ಲೆಯವರು ೧೯೩೯ರ ಜೂನ್ ೧೮ರಂದು ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಬಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆದಮ್ ಜಿ. ರೀಸ್

ಅಮೇರಿಕದ ಖಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರುವ (astrophysicist) ಆದಮ್ ಜಿ. ರೀಸ್‌ರವರು ೧೯೬೯ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿರುವ ರೀಸ್‌ರವರು ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್‌ನ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಸೈನ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸೂಪರ್‌ನೋವದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೀಸ್‌ರವರು ಉಚ್ಚ-ಝೆಡ್ ತಂಡದ (High-Z supernovae search) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬ್ರಿಯಾನ್ ಪಿ. ಸ್ಮಿತ್‌ರವರ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಅನಂತವಿಶ್ವದ ವೇಗವೃದ್ಧಿ ವ್ಯಾಕೋಚನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ (accelerating expansion of the universe) ನೇರವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಆ ಸಂಶೋಧನೆ ೧೯೯೮ರ ’ವರುಷದ ಸಂಶೋಧನೆ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ’ಸೈನ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.
ನಂತರ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ರೀಸ್‌ರವರು ಹಬಲ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ೨೫ ಸೂಪರ್‌ನೋವಾಗಳ ಆಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಆ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಅನಂತವಿಶ್ವ ವೇಗವಾಗಿ ವ್ಯಾಕೋಚನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ೨೦೧೧ರ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ಬ್ರಿಯಾನ್ ಪಿ. ಸ್ಮಿತ್ ರವರ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅವರು ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ವೆರ್ನೆರ್

ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ವಿಟ್ಝರ್ಲೆಂಡಿನ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ವೆರ್ನೆರ್ರವರು 1866ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಅಲ್ಸೇಸ್ನ ಮುಲ್ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವೆರ್ನೆರ್ರವರು 1890ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗುರು ಆರ್ಥರ್ ಹಂಟ್ಸ್ಝ್ರವರ (1857-1935) ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಆಕ್ಸೈಮ್ಸ್ಕಿಗಳ (oximes) ರಚನೆ ಮತ್ತು ನರಾಸಾಯನಿಕ (stereochemical) ಗುಣಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಆಕ್ಸೈಮ್ಸ್ಗಳೆಂದರೆ NOH ಗುಂಪಿನ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿವೆ (organic compounds). ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಕಾರ್ಬನ್-ಕಾರ್ಬನ್ ದ್ವಿ-ಬಂಧಗಳಂತೆಯೇ (double bond) ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಸಮಾಂಗತೆಯನ್ನು (geometrical isomerism) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಸಹಯೋಜಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿನ (coordination compounds) ಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. [ಸಹಯೋಜಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೆಂದರೆ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪರಮಾಣುವೊಂದಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಇತರ ಪರಮಾಣುಗಳು ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವಂಥ ಅಥವಾ ಸಹಯೋಜಕವಾಗಿರುವಂಥ (ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಲಿಗ್ಯಾಂಡ್ಕಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.] ಎಲೀನ್ ಡೈಯಾಮಿನ್ (Ethylene diamine) ಸಹಯೋಜಕ ಬಂಧಗಳ (coordinate bonds) ಜೋಡಿಯ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ವೆರ್ನೆರ್ರವರ ಸಹಯೋಜಕ ಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ 1913ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ವೆರ್ನೆರ್ರವರು 1919ರ ನವೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಝೂರಿಚ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆರ್ಮಾಂಡ್ ಹಿಪ್ಪೊಲೈಟ್ ಲೂಯಿ ಫಿಝೊ

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಮಾಂಡ್ ಹಿಪ್ಪೊಲೈಟ್ ಲೂಯಿ ಫಿಝೋರವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೧೮೧೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೩ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಲಿಯಾನ್ ಫೋಕಲ್ಟ್ (೧೮೧೯-೧೮೬೮) ಜೊತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ೧೮೪೫ರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ವಿವರವಾದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದರು. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಶಾಖದ ಕಿರಣಗಳು ವ್ಯತೀಕರಣಕ್ಕೆ (interference) ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ೧೮೪೭ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಶಾಖದ ಕಿರಣಗಳು ಅಲೆಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ ರುಜುವಾತಾಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಚಲಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಆಕರದ (ಉದಾ: ತಾರೆಗಳು) ಗೋಚರ ಆವೃತ್ತಿ (observed frequency) ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಆ ಬೆಳಕಿನ ಆಕರದ ರೋಹಿತರೇಖೆಗಳ ಪಲ್ಲಟದಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಫಿಝೋರವರು ೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ (೧೮೪೯ರಲ್ಲಿ) ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಫಿಝೋರವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಸಹ ಫಿಝೋರವರು ೧೮೫೦ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಫಿಝೋರವರು ವೆಂಟೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೮೯೬ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಲ್-ಬಿರುನಿ

ಅರಬ್ ದೇಶದ ಅಲ್-ಬಿರುನಿಯವರು (ಕ್ರಿ.ಶ.೯೭೩-ಕ್ರಿ.ಶ.೧೦೫೦) ಈಗಿನ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ಥಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಕಷ್ಟು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್-ಬಿರುನಿಯವರು ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ೧೧೩ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಕಳೆದುಹೋಗಿವೆ. ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ, ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂಗೋಳ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ, ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ (mechanics), ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ, ಔಷಧಪ್ರಭಾವ ವಿಜ್ಞಾನ (pharmacology), ಪವನವಿಜ್ಞಾನ (meteorology), ಮತಧರ್ಮ (religion), ತತ್ವವಿಜ್ಞಾನ (philosophy), ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕವಿದ್ಯೆಗಳ (magic) ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು.
ಅಲ್-ಬಿರುನಿಯವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಲೋಹಗಳ, ದ್ರವಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಶಿಲೆಗಳ (gems) ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಅವರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ನಕ್ಷತ್ರಸ್ಥಾನ ಸೂಚಕದ (astrolabe) ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ, ಸುಮಾರು ೭೦೦ತರಹದ ಔಷಧಗಳ ವಿವರಗಳು ಆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಭಾರತದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಭಾಷೆಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿ ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
## ಭಾರತ ಬಗೆಗಿನ ಬರವಣಿಗೆ
ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರಬ್ಬೀ ಪಂಡಿತ. ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬಿರೊನ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುದರಿಂದ ಬೆರೊನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಘಜ್ನಿ ಮಹಮದ್ ಕೀವ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಸೆರೆಯಾದವರಲ್ಲಿ ಇವನೂ ಒಬ್ಬ. ಸೆರೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ತನ್ನ ಮೇಧಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಷಿಯಾಗಿದ್ದಿರ ಬಹುದೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಊಹೆ. ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಘಜ್ನಿ ಮಹಮ್ಮದನ ಮಗನೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೂ ಆದ ಮಸೂದನ ಪ್ರಶಂಸೆಯಿದೆ. ಭಾರತದ ನಾನಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ. ಅನೇಕ ಜನರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ಅಭ್ಯಸಿಸಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿ ಇಂಡಿಯ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ರಚಿಸಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಪಿಲಮಹರ್ಷಿಯ ಸಾಂಖ್ಯ, ಪತಂಜಲಿ ಯೋಗಸೂತ್ರ, ವ್ಯಾಸರ ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ವಿಷ್ಣು, ವಾಯು, ಮತ್ಸ್ಯ ಮುಂತಾದ ಪುರಾಣಗಳು, ಪುಲಿಷ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಧರ್ಮಸಿದ್ಧಾಂತ ಮೊದಲಾದ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣ-ಮಹಾಭಾರತಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮತ, ತತ್ತ್ವ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ನ್ಯಾಯ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡೆನುಡಿಗಳ ಸಜೀವ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ಹೊರನಾಡಿನಿಂದ ಬಂದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಮತ, ತತ್ತ್ವ, ವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಈತ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಸ್ತುತ್ಯವಾದುದು. ಚೀನದ ಯಾತ್ರಿಕರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇಂಥ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಈತನೇ ಮೊದಲಿಗ. ಹೇರಳ ಹಣಸುರಿದು, ದೊರೆಯಬಹುದಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ. ತನ್ನ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರಚಿಸಲು ಪಂಡಿತರನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡು, ಅವರ ನೆರವಿನಿಂದ ಅವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ. ಹಿಂದೂಗಳ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಈತ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನಾದರೂ ಅವರ ಅತಿ ಚಾತುರ್ಯ, ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವ, ಬಳಸುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ. ಹಿಂದೂಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಥೆ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ-ಎಂಬುದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಬೆಳೆ, ಪ್ರಾಣಿ, ಜನರ ಆಚಾರ, ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೂಡ ಈತ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಧರ್ಮ, ಆಶ್ರಮಧರ್ಮ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವಿವಾಹಪದ್ಧತಿಗಳ ಚಿತ್ರಣವೂ ಇದೆ. ಹಿಂದೂಗಳ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಆಳವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ವೇದಗಳೂ ಸ್ಮೃತಿಗಳೂ ಪುರಾಣಗಳೂ ಆದಿಯಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಗ್ರಂಥಗಳ ತಿರುಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ. ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ದೇವ ದೇವತೆಗಳ ಕಲ್ಪನೆ, ಮೂರ್ತಿಪುಜೆ, ಸ್ವರ್ಗ ನರಕಗಳ ಭಾವನೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಬರೆದ. ವಿದ್ವಾಂಸರ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅವಿದ್ಯಾವಂತರ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದುವೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ತನಗೆ ಸರಿಕಾಣದ ಹಲವು ಕಂದಾಚಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ. ಇವನ ಟೀಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ. ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ಈತನ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳ ಭಿನ್ನತೆಯಿದೆ. ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ದೋಷ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಇವನ ಕಾಣಿಗೆ ಮಹತ್ತರವಾದುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಆಲಿವರ್ ಜೋಸೆಫ್ ಲಾಡ್ಜ್

ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಲಿವರ್ ಜೋಸೆಫ್ ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ೧೮೫೧ರ ಜೂನ್ ೧೨ರಂದು ಸ್ಟೆಫರ್ಡ್‌ಷೈರಿನ ಪೆಂಕ್‌ಹಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಡೇನಿಯಲ್‌ರವರು (೧೭೯೦-೧೮೪೫) ೧೮೩೬ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದ ‘ಡೇನಿಯಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ’ದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ಚಾಲಕ ಬಲದ (electromotive force) ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದೆಂದು ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ನಂತರ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಷಕದಿಂದ (transmitter) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ‘ಕೊಹೆರರ್’ (coherer) ಉಪಕರಣವನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆದರೆ ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜಗದೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸರು (೧೮೫೮-೧೯೩೭) ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ‘ಕೊಹೆರರ್’ನಂತಹ ಸಾಧನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಂii ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗದಿದ್ದದು ವಿಪರ್ಯಾಸದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬ್ರಾನ್ಲಿಯವರು (೧೮೪೪-೧೯೪೦) ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ‘ಕೊಹೆರರ್’ ಉಪಕರಣ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿತು!
ಈಥರ್ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳ ಚಲನೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ಈಥರ್ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ರುಜುವಾತು ಮಾಡಿದರು. ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ೧೯೪೦ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೨ರಂದು ಸಾಲಿಸ್‌ಬರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಂಡ್ರೇ ಮೇರಿ ಆಂಪೇರ್

**ಆಂಪೇರ್** - ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ

ಅವರು ೧೭೭೫ರ ಜನವರಿ ೨೨ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಲೆಯನ್ಸ್ ಹತ್ತಿರದ ಪೋಲ್‌ಮಿಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬನ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಡೊಮೆನಿಕ್ ಅರಾಗೋ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಡೆನ್‌ಮಾರ್ಕಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಓರ್‌ಸ್ಟೆಡ್‌ರವರುಗಳ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ಸಿದ್ದಾಂತ ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳು ಆಂಪೇರರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತರಂಗಗಳನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಂಪೇರ್ ೧೮೨೦ರಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತವನ್ನು ಕುರಿತಾದ ವಿವರವಾದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತದ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಸ್ಥಾಯೀ ವಿದ್ಯುತ್‌ಬಲ ಕ್ಷೇತ್ರದ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಟಾಟಿಕ್ಸ್) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ವಿದ್ಯುತ್‌ಬಲ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಜ್ಞಾನದ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡೈನಮಿಕ್ಸ್) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಂಪೇರ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಎರಡು ತಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ದಿಕ್ಕು ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಆ ತಂತಿಗಳು ವಿಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ತಂತಿಗಳು ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಯನ್ನು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಅಯಸ್ಕಾಂತ ದಂಡದಂತೆ (ಬಾರ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್) ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಂಪೇರ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.

ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಸನಿಹವಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಸೂಜಿ ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುವ ತತ್ವವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಬಲವನ್ನು ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಉಪಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಂಪೇರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ‘ಗ್ಯಾಲ್ವನೋಮೀಟರ್’ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ವೇಗ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲನೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಚಾಲಕಬಲಗಳ (ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಫೋರ‍್ಸ್) ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಆಂಪೇರ್ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಲಾರ್ಡ್ ಕೆಲ್ವಿನ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ೧೮೮೩ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾನಕ್ಕೆ ಆಂಪೇರ್ (ಆಂಪಿಯರ್ ಅಥವಾ ಆಂಪ್) ಎಂದು ಬಳಸಿದರು. ಆ ಬಳಕೆ ಈಗಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

೧೮೦೨ರಲ್ಲಿ ಆಂಪೇರ್ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ (ಪ್ರಾಬಬಲಿಟಿ ಥಿಯರಿ) ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆ ಪ್ರಬಂಧದ ಹೆಸರು ‘ಆಟಗಳ ಗಣಿತಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಗಣನೆ’. ಆಂಪೇರ್‌ರವರು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಡೆಗಿದ್ದಿತು. ಅವರು ಕ್ಲೋರೀನ್ ಮತ್ತು ಐಯೋಡೀನ್‌ಗಳ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಮುಂದೆ ಮೆಂಡಲೀಫ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ರಚಿಸಿದ ಆವರ್ತಕೋಷ್ಠಕಕ್ಕೆ (ಪಿರಿಯಾಡಿಕ್ ಟೇಬಲ್) ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು. ೧೮೧೪ರಲ್ಲಿ ಅವಗೆಡ್ರೋ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಯ್ಲ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಆಂಪೇರ್ ತಳಹದಿ ಹಾಕಿದರು. ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಬೋಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಆಂಪೇರ್ ೧೮೩೬ರ ಜೂನ್ ೧೦ರಂದು ಮಾರ್ಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಜ್ವರಪೀಡಿತರಾಗಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಇರ್ವಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್ಮುಯಿರ್

ಅಮೇರಿಕದ ಭೌತರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇರ್ವಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ೧೮೮೧ರ ಜನವರಿ ೩೧ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಬ್ರೂಕ್‌ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (ಬಿಸಿಯಾದ) ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ತಂತುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಅನಿಲಗಳ ಉಷ್ಣ ವಹನ (conduction) ಮತ್ತು ಸಂವಹನದ (convection) ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ನಿರ್ವಾತ ವಿದ್ಯುತ್ ಬುರುಡೆಯ ಒಳಗಿನ ಗಾಜಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪುಮಸಿಯಂತಹ ಕಲೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಬಾಷ್ಪೀಕರಣವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಮುಂದೆ ಗಾಜಿನ ಬುರುಡೆಯೊಳಗೆ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪುಮಸಿಯಾಗುವುದು ತಪ್ಪಿತಾದರೂ, ಉಷ್ಣದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆ ನಷ್ಟವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ತಂತುಗಳನ್ನು ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ (coiled coil) ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.
ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಆಕಾರದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ಆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಭವಾಂತರಗಳ ೩/೨ರ ಘಾತಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಚೈಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ‘ಚೈಲ್ಡ್-ಲಾಂಗ್ ಮುಯಿರ್ ಅವಕಾಶ-ಆವೇಶ ಪರಿಣಾಮ’ (Child-Langmuir space-charge effect) ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. (ಅಂದರೆ I=GV3/2 ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. I ಅಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ, V ಅಂದರೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮತ್ತು G ಎಂದರೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ಗಳ ಭೌತಿಕರೂಪದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ನಿಯತಾಂಕ.)
೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ‘ಅಟಾಮಿಕ್ ವೆಲ್ಡಿಂಗ್ ಟಾರ್ಚ್’ನನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿ, ಅದರ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದರು. ಆ ಟಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಿಡಿಯ ಉಷ್ಣತೆ ಸುಮಾರು ೬೦೦೦ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ.ಯಷ್ಟಿತ್ತು. ಅವರು ಘನ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವರ್ ಐಯೋಡೈಡ್ ಕಣಗಳನ್ನು ವಿಮಾನದಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚದುರಿಸಿ ಮೋಡಗಳ ರಚನೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅದರಿಂದ ಮಳೆ ಬರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಅವರು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರ ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ವಾಹಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯ (thermionic emission) ಬಗೆಗಿನ ಉಪಯುಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ೧೯೩೨ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ೧೯೫೭ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೬ರಂದು ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಫಾಲ್‌ಮೌತ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಲ್ ಅಸ್ಮಾಉಲ್ ಹುಸ್ನಾ

"ಸುಂದರವಾದ ನಾಮಗಳು ಅಲ್ಲಾಹನದ್ದಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ" [ಕುರಾನ್: 7: 180]. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅಲ್ಲಾಹು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಅಲ್ಲಾಹ್, ಅವನಲ್ಲದೆ ಆರಾಧಿಸಲರ್ಹರಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ಸಾಮಗಳಿವೆ" [ಕುರಾನ್: 20: 8]. "ಹೇಳು, ಅಲ್ಲಾಹನು ಕರೆಯಿರಿ ಅಥವಾ ಅರಹ್ಮಾನ್ ನನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ. ನೀವು ಯಾರನ್ನು ಕರೆದರೂ ಅವನಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ನಾಮಗಳಿವೆ" [ಕುರಾನ್: 17: 110].
ಅವನು ಅಲ್ಲಾಹನು. ಅವನಲ್ಲದೆ ಆರಾಧಿಸಲರ್ಹರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಅರಹ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಅರಹೀಮ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಅಲ್ಲಾಹನು. ಅವನಲ್ಲದೆ ಆರಾಧಿಸಲರ್ಹರಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಅಲ್ ಮಲಿಕ್, ಅಲ್ ಕುದ್ದೂಸ್, ಅಸ್ಸಲಾಮ್, ಅಲ್ ಮುಹ್ಮಿನ್, ಅಲ್ ಮುಹೈಮಿನ್, ಅಲ್ ಅಝೀಝ್, ಅಲ್ ಜಬ್ಬಾರ್, ಅಲ್ ಮತಕಬ್ಬಿರ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ನೀವು ಸಹಭಾಗಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಾಹನು ಪರಮ ಪಾವನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಅಲ್ಲಾಹ್, ಅಲ್ ಖಾಲಿಕ್, ಅಲ್ ಬಾರಿಹ್, ಅಲ್ ಮುಸವ್ವಿರ್. ಅವನಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ನಾಮಗಳಿವೆ. ಆಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭುಮಿಯಲ್ಲಿರುವವರು ಅವನ ಪರಿಪಾವನತೆಯನ್ನುಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಅಲ್ ಅಝೀಝ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ ಹಕೀಮ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ".
[ಕುರಾನ್: 59: 22-24]

ವರ್ಗ:ಅಲ್ಲಾಹ
ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿ

ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಮೇರಿಕದ ಜೀವರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು 1893ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರಂದು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 1928ರಲ್ಲಿ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ರವರ (1861-1947) ಕೈಕೆಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರು ಅಡ್ರೀನಲ್ ಗ್ರಂಗಳಿಂದ (ಅಂದರೆ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿಗಂಟಿರುವ ಎರಡೂ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಲಾವಿಯಂತಿರುವ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಂಗಳಿಂದ) ಒಂದು ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದಕ್ಕೆ ಕಹೆಕ್ಸ್ಯುರೇನಿಕ್ ಆಮ್ಲಕಿ (hexuronic acid) ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ವಾರಸ್ಯವೆಂದರೆ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ಸಿ-ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುದ ಕೋಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಲೆಹಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೂ ಸಹ ಅದೇ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. 1930ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಬೆಳೆಯಾದ ಮತ್ತು ಹೆಕ್ಸ್ಯುರೇನಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪಪ್ರಿಕಾದಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಹರಳುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಹೆಕ್ಸ್ಯುರೇನಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಕಆಂಟಿಸ್ಕೋರ್ಬ್ಯೂಟಿಕ್ ಆಮ್ಲಕಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಆ ಆಮ್ಲಕ್ಕೆ ಕಅಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲಕಿ (ascorbic acid) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದೆ ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ವಾಲ್ಟರ್ ಹಾವರ್ತ್ (1883-1950) ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಕರೆರ್ (1889-1971) ಅವರುಗಳು ಅಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಥವಾ ಸಿ-ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು (vitamin C) ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಹಾವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಕರೆರ್ರವರುಗಳಿಗೆ 1937ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ, ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರಿಗೆ ಅದೇ ವರುಷದ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಯಿತು.
1940ರಲ್ಲಿ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ಮೈಯೋಸಿನ್ನಿಂದ (myosin) ಎರಡು ವಿಧದ ಸ್ನಾಯು-ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು (muscle protein) ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೂ ಆ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಟಕ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. 1940ರಲ್ಲಿಯೇ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ಜಂಬೀರ ಫಲಗಳ (citrus fruits) ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಆ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯಿಂದ ಪಿ-ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು (vitamin P) ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿಕಿರಣ ರಪಿಯಿಂದ (radiation therapy) ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಲೋಮನಾಳಗಳು (capillaries) ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಪಿ-ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ರೋಗಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
1960ರಲ್ಲಿ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ನಮ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಸೊಂಕು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿರಕ್ಷೆ (ಶ್ವೇತರಕ್ತಕಣಗಳ) ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ (immunological system) ನೆರವಾಗುವ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ತೈಮಸ್ನ ಗ್ರಂಯ (Thymus gland) ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಆ ಅಧ್ಯಯನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ದೇಹದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುವೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಅನೇಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ತೈಮಸ್ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು 1986ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಇಸಾಮ್ಬಾರ್ಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಬ್ರುನೆಲ್

ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದ (civil engineer) ಇಸಾಮ್‌ಬಾರ್ಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ೧೮೦೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೯ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರಾದ ಮಾರ್ಕ್ ಇಸಾಮ್‌ಬಾರ್ಡ್ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರ (೧೭೬೯-೧೮೪೯) ಬೃಹತ್ ಕೆಲಸವಾದ ’ಥೇಮ್ಸ್ ಸುರಂಗ’ದ (Thames tunnel) ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಗಾಯಗಳಾಗಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರಲು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತು. ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ಸೇತುವೆಗಳು, ಉಗಿ-ಹಡಗುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಏವನ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ’ಕ್ಲಿಫ್ಟನ್ ಸಸ್ಪೆಂಶನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್’ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟ್ರನ್ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಿದರು. ೧೮೩೫ರಲ್ಲಿ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನಿಂದ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ (ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಮೂಲಕ) ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದರಂತೆ ’ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟ್ರನ್ ಸ್ಟೀಮ್‌ಷಿಪ್ ಕಂಪೆನಿ’ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದ ಅಂದರೆ ೨೩೬-ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದ ಉಗಿ-ಹಡಗನ್ನು (steam ship) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೧೮೩೮ರಿಂದ ೧೮೪೬ರವರೆಗೆ ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿಗೆ (ಆ ಅಂತರ-ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಉಗಿ-ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ) ಪ್ರಯಾಣದ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯಿತು. ಮುಂದೆ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ’ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್’ ಮತ್ತು ’ಗ್ರೇಟ್ ಈಸ್ಟ್ರನ್’ ಉಗಿ-ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೧೮೫೪ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ’ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಸಮರ’ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಗಾಯಾಳುಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನೂ ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ೧೮೫೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೫ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಜುರ್ಡ್ ಬುಕ್ನರ್

ಜರ್ಮನಿಯ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಜುರ್ಡ್ ಬುಕ್ನರ್ರವರು ೧೮೬೦ರ ಮೇ ೨೦ರಂದು ಮ್ಯುನಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೮೮೭ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬುಕ್ನರ್ರವರು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನ ಜೊತೆ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಕಿಣ್ವನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ (fermentation) ಒಳಪಡಿಸಿದರು. ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಕಿಣ್ವನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಸಕ್ಕರೆ, ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬುಕ್ನರ್ರವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಬರಿಸಿತು. ಆ ಕಿಣ್ವವನ್ನು (ಎನ್‌ಝೈಮ್‌ನನ್ನು) ಅವರು ‘ಝೈಮೇಸ್’ (zymase) ಎಂದು ಕರೆದರು. ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಝೈಮೇಸ್ ಅನೇಕ ಕಿಣ್ವಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ೧೮೮೫ ಮತ್ತು ೧೯೦೫ರ ನಡುವೆ ಪೈರಾಝೋಲ್ (pyrazole) ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನೈಟ್ರೋಜನೀಕೃತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ (nitrogenous compounds) ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೪೮ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬುಕ್ನರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಸೈಕ್ಲೋಹೆಪ್ಟೇನ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನೂ ಅವರು ನಡೆಸಿದರು. ಬುಕ್ನರ್ರವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ೧೯೦೭ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದ ಬುಕ್ನರ್ರವರು ೧೯೧೭ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಂದು ರುಮೇನಿಯಾದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ರೆನೇಡ್ ಧಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಏಟಿಯನ್ ಲೂಯಿ ಮ್ಯಾಲಸ್

**ಏಟಿಯನ್ ಲೂಯಿ ಮ್ಯಾಲಸ್‌** ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್.

## ಜೀವನ 
ಇವರು ೧೭೭೫ರ ಜೂನ್ ೨೩ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವನು ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾದ್ದರಿಂದ (1793) ಮೆಜೈರ್ಸಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ತಾಂತ್ರಿಕಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಈತ ಖಾಸಗಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಎಕೋಲೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿದ. ಆಮೇಲೆ ಸೈನ್ಯದ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳ ದಳದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಸೇರಿ 1797ರ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಬರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಜಿನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಬರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಜಿನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ (1798) 1801ರ ತನಕ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಬಳಿಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ್ಯಂಟ್‌ವರ್ಪ್, ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆ್ಯಂಟ್‌ವರ್ಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‍ಬರ್ಗಿನಲ್ಲಿ 1804ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿದ್ದ. ಉದ್ಯೋಗದ ವಿರಾಮವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. 1810 ರಲ್ಲಿ ಈತ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಚುನಾಯಿತನಾದ.

## ಕೊಡುಗೆಗಳು 
ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಬೆಳಕಿನ ಸ್ವಭಾವಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಧ್ರುವೀಕರಣ ವಿಧ್ಯಮಾನವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ. ಹರಳಿನ ಮೂಲಕ ತೂರಿದ ಬೆಳಕು ಹೇಗೆ ದ್ವಿ-ವಕ್ರೀಭವನಕ್ಕೆ (double refraction) ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಬೆಳಕು ಕೂಡ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಬೆಳಕು ಒಂದು ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವೀಕರಣಕ್ಕೆ (polarization) ಒಳಗಾದರೆ, ಅದೇ (ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ) ಮೇಲ್ಮೈ ಮೂಲಕ ತೂರಿ ವಕ್ರೀಭವನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಅದೇ ಬೆಳಕು, ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಬೆಳಕಿನ ಸಮತಲಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾದ ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಬೆಳಕಿನ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಧೂಲದ (polarized beam) ತೀವ್ರತೆಗೂ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಕೋನಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 
ಇದನ್ನು *ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಬೆಳಕಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣ* ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1809). ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಡೇವಿಡ್ ಬ್ರ್ಯೂಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಫಟಿಕಗಳ ದ್ಯುತಿವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮ್ಯಾಲಸನ ಪ್ರಬಂಧಗಳಾದ *ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಿಜ್ಞಾನ* ಮತ್ತು *ಸ್ಫಟಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ದ್ವಿವಕ್ರೀಭವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ* ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 1810 ಮತ್ತು 1811 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು.

## ನಿಧನ 
ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಕೇವಲ ೩೬ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಂದರೆ ೧೮೧೨ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೩ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* English translation of his paper "Optique"

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಎಮರ್ಸನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್

ಅಮೇರಿಕದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ **ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಎಮರ್‌ಸನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌**ರವರು ೧೮೫೭ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬ರಂದು ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀಯ ನಾಶ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಶನಿಗ್ರಹದ ಉಂಗುರಗಳ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿರುವ ಕಪ್ಪು ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆಗ ಆ ಸಂಶೋಧನೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿದರೂ, ನಂತರ ವ್ಯೋಮನೌಕೆ ವಾಯೇಜರ್-೧ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ತಾರೆಗಳ ಸ್ಪೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಅನಿಲ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಅವರು ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದೇ ವರುಷ ಅವರು ಗುರುಗ್ರಹದ ಐದನೆಯ ಚಂದ್ರವಾದ ’ಅಮಾಲ್‌ಥಿಯಾ’ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಗೆಲಿಲೈ (೧೫೬೪-೧೬೪೨) ೧೬೦೯ರಲ್ಲಿ ಗುರುಗ್ರಹದ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಚಂದ್ರರನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಗುರುಗ್ರಹದ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ರವರು ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. ಅವರು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರ ಪಥದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ವುಲ್ಫ್‌ರವರ (೧೮೬೩-೧೯೩೨) ಜೊತೆಗೂಡಿ ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಕಪ್ಪು ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಧೂಳಿನ ಮೋಡಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ’ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷತ್ರ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾದ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಮ್ಮ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಆಲ್ಫಾ ಸೆಂಟಾರಿ ನಕ್ಷತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಂತರದ ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ರವರು ೧೯೨೩ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೬ರಂದು ವಿಸ್ಕೋಸಿನ್‌ನ ವಿಲಿಯಂಸ್ ಬೇಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಿಕೆರಿಂಗ್

ಅಮೇರಿಕದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ೧೮೪೬ರ ಜುಲೈ ೧೯ರಂದು ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಬಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ಕಾರ್ಲ್ ವೋಗೆಲ್‌ರವರ (೧೮೪೧-೧೯೦೭) ಜೊತೆ ಮೊದಲ ರೋಹಿತ-ಯುಗಳ ತಾರೆಗಳನ್ನು (spectroscopic binary stars) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅನ್ನೀ ಜಂಪ್ ಕ್ಯಾನನ್‌ರವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಅವರುಗಳು ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಲೆವಿಟ್‌ರವರು (೧೮೬೮-೧೯೨೧) ಸಿಫೀಡ್ ಚಂಚಲ ತಾರೆಗಳಿಗೂ (Cepheids-variable stars) ಆವರ್ತ-ಕಾಂತಿಮಾನಗಳಿಗೂ (period-luminosity) ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರುಗಳ (೧೮೫೮-೧೯೩೮) ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ (ಜಂಟಿಯಾಗಿ) ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಕುಳಿಗೆ (crater) ’ಪಿಕೆರಿಂಗ್’ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ, ಮಂಗಳಗ್ರಹದ ಒಂದು ಕುಳಿಗೆ ’ಪಿಕೆರಿಂಗ್’ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ, ಒಂದು ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹಕ್ಕೆ (asteroid) ’೭೮೪ ಪಿಕೆರಿಂಗಿಯಾ’ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ೧೯೧೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಣ್ಣೆ ಮರ

**ಎಣ್ಣೆಮರ** ಲೆಗ್ಯುಮಿನೋಸಿ ಕುಟುಂಬದ (ಫ್ಯಾಮಿಲಿ) ಒಂದು ಮರ.ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಬೇಧವಾಗಿದೆ.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ
ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ ಹಾರ್ಡ್‍ವಿಕಿಯ ಪಿನ್ನೇಟ.ಕಿಂಗಿಯೋಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪಿನ್ನಾಟಂ ಎಂಬುದು ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮ. ವ್ಯಾಪಾರನಾಮ ಪಿನ್ನೆ. 
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿ ಮರ. ಎತ್ತರ 300 ಮೀಟರಷ್ಟು ಆಗಬಹುದು ; ಸುತ್ತಳತೆ 4 ಮೀಟರ್ ಹೊಳಪು ಎಲೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಕೊಡಗಿನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಚೌಬೀನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಸಲು ಬಿಳುಪಿನ ಬಿಳಿಮರ ಹೆಚ್ಚು. ಕಬ್ಬಿನ ಮರ ಕಂದುಗೆಂಪು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತೈಲರಾಳ ಇದೆ. ಬಿಳಿಮರ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ರಕ್ಷಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಮರದ ಬಾಳಿಕೆ ಏರುತ್ತದೆ; ಕೆಚ್ಚು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹದಗೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದು.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಮರ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಡಸು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿ ಮರಗೆಲಸ ಸುಲಭ. ತೊಲೆ, ತೇರು, ಹೆಂಚು ಹಲಗೆ, ನೆಲಹಲಗೆ ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು. ಕಡೆತದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಆರಿಸಿದ ಚೌಬೀನೆ ಬೀರು ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂದದ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* CAMP Workshops on Medicinal Plants, India 1998.  Kingiodendron pinnatum .   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 19 July 2007.
* http://mysoreuniversity.academia.edu/komalkumarj/Papers/1405511/Biochemical_activity_of_endangered_medicinal_plant_Kingiodendron_pinnatum

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಐಲ್ಹಾರ್ಡ್ ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್

ಜರ್ಮನಿಯ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಐಲ್ಹಾರ್ಡ್ ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು 1794ರ ಜನವರಿ 17ರಂದು (ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿರುವ) ಜೆವೆರ್ನ ನ್ಯೂಯೆಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಲಿಂಕ್ಸ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು 1818ರಲ್ಲಿ ಹರಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಆರ್ಸನೇಟ್ ಎರಡೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ತರಹವಿದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಬೆರ್ಝೆಲಿಯಸ್ರವರು (1779-1848) ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 27 ಧಾತುಗಳ ಪರಮಾಣು ತೂಕಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು ಫಾಸ್ಫೇಟ್ಗಳು, ಆರ್ಸನೇಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ, 1822ರಲ್ಲಿ ಕಸಮರೂಪತೆಕಿ (isomorphism) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.

ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು 1827ರಲ್ಲಿ ಸೆಲೆನಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಸೆಲೆನಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು (selenic acid) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 1834ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಝೀನ್ನನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. 1836ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನೈಟ್ರೋಬೆಂಝೀನ್ನನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ನಂತರ ಅವರು ಅಝೋಬೆಂಝೀನ್, ಬೆನ್ಝೋಫಿನೋನ್ (benzophenone) ಮತ್ತು ಬೆಂಝೀನ್ ಸಲ್ಫೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರ ಕೊನೆಯ ಮಗ ಕೂಡ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದ. ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮರದ ಮೆತು ಪದಾರ್ಥದಿಂದ (wood pulp) ಸೆಲುಲೋಸ್ (cellulose) ತಯಾರಿಸುವ ಕಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಕಿಯನ್ನು (Mitscherlich process) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು 1863ರ ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು ಬರ್ಲಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ