ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ ಸಸ್ಯಾಹಾರ

thumb| ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
**ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ** (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ **ಲ್ಯಾಕ್ಟೋರಿಯನ್** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೂಲದಿಂದ **ಲ್ಯಾಕ್ಟ್-ಎಂದರೆ** *ಹಾಲು* ) ಇದು ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಾಲು, ಚೀಸ್, ಮೊಸರು ಮುಂತಾದ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ, ಕೆನೆ, ಮತ್ತು ಕೆಫಿರ್. 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. 
ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರದ ಆರಂಭಿಕ ವಕೀಲರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ವೈದ್ಯ ಜಾರ್ಜ್ ಚೆಯ್ನೆ. ಅವರು ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಹಾಲು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಆಧಾರಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು.  

೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಆಹಾರವು ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸಕರಾದ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಲಾಹ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡರ್ ಹಾನ್ ಅವರು ಹಸಿ ತರಕಾರಿಗಳು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಧಿ, ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಂತಹ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು.   

೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಲ್ಮರ್ ಮೆಕೊಲಮ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕತಜ್ಞ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ ಹಿಂಡೆಡೆ ಅವರು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಮೆಕೊಲಮ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ- "ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಸ್ಯಾಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಆಹಾರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ, ಮನುಷ್ಯನ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ." 

ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಡೆ ಅವರು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಸಲಹೆಗಾರರಾದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರು.  ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮದ್ಯದ ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಲು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳ ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ೧೯೧೭ ರಿಂದ ೧೯೧೮ ರವರೆಗಿನ ಆಹಾರ ನಿರ್ಬಂಧದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮರಣ ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎರಡೂ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು ೩೪% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬರೆದಿರುವ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಹಿಂದೆಡೆ ಅವರ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಣಪಟಲದ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ತರುವಾಯ, ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಜೀವನ ಸುಧಾರಕರು ( *ಲೆಬೆನ್ಸ್‌ರಿಫಾರ್ಮ್* ) ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಳುವಳಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು.

ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹೇಗ್ ಅವರ ಯೂರಿಕ್-ಆಸಿಡ್ ಮುಕ್ತ ಆಹಾರವು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಚೀಸ್, ಹಾಲು, ಬೀಜಗಳು, ಕೆಲವು ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬ್ರೆಡ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಬಹುದು.   

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ, ಗಾಂಧಿಯವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
   
"ನಾವೆಲ್ಲರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ನಾನು ಹಾಲನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾನು ಆ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಗಂಭೀರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಂತರ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಹಾಲಿಗೆ ಹೋಗದ ಹೊರತು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ದುರಂತ".

೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ, ನರಸಿಂಹ ನಾರಾಯಣ ಗೋಡ್ಬೋಲೆ ಅವರು *ಹಾಲು: ದಿ ಮೋಸ್ಟ್ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಫುಡ್* ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ಇದು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ .  

## ಧರ್ಮ 
ಜೈನ ಧರ್ಮ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಂತಹ ಪೂರ್ವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಕೆಲವು ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರದ ಹಿಂದೆ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗಳ ತಿರುಳು ಅಹಿಂಸಾ ಅಥವಾ ಅಹಿಂಸೆಯ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ.

### ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ 
ವೇದಗಳ ಪ್ರಕಾರ (ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳು), ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿವೆ.   ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಹಿಂದೂಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.  ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ತರಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.  ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜೀವಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.  ಮಾನವನ ಆಹಾರದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ನೋವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅಹಿಂಸಾ ಪ್ರಕಾರ, ದುಃಖವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ಕರ್ಮದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಗೌರವವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿವೆ. ಅಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರವು ನಮ್ಮ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಗೋಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾಂಸದ ಉತ್ಪನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಾಹಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓವೊ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. 

ಇಸ್ಕಾನ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ -ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಕ್ತರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಆದರ್ಶ ಆರ್ಥಿಕ ಆಧಾರವಾಗಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಆಹಾರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವೆಂದರೆ: ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ, ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಕಡಲೆ. 

### ಜೈನಧರ್ಮ 
ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಮಾನದಂಡವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗದೆ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಲು ಇದು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಮೂಲಂಗಿ, ಟರ್ನಿಪ್, ಅರಿಶಿನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ಮೂಲ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಇದು ಆಹಾರದಿಂದ ಹೊರಗಿಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕುವುದು ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಜೈನರು ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಕದಿಯುವ ಆಹಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಜೇನುಗೂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನುನೊಣಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನುನೊಣಗಳ ಲಾರ್ವಾಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 

### ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ 
ಸಿಖ್ ಪಂಥವಾದ ನಾಮಧಾರಿಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್‌ನ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಹ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.    ದಾಮ್ದಾಮಿ ತಕ್ಸಲ್ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.   ಮೊಟ್ಟೆ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಜೆಲಾಟಿನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 

## ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು 
ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋ-ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರದ ನಡುವಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೋವು ಅಥವಾ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತದೆ.  ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಲ್ಯಾಕ್ಟೊ-ಒವೊ ವೆಜಿಟೇರಿಯನಿಸಂ

* ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಬಟರ್ ಡಿಶೆಸ್

* ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಚೀಸ್ ಡಿಶೆಸ್

* ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ಸ್

* ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈಟ್ಸ್

* ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ವೆಜಿಟೇಬಲ್ ಡಿಶೆಸ್

* ಒವೊ ವೆಜಿಟೇರಿಯನಿಸಂ

* ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಫುಡ್ಸ್

* ವೆಜಿಟೇರಿಯನಿಸಂ

* ವೆಗ್ಗೀಬೋರ್ಡ್ಸ್, ಆ ವೆಜಿಟೇರಿಯನ್ ಫೋರಮ್

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಗುಂಪು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ