ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ

**ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ** (ಪಂಜಾಬಿ: ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ; ೧೯೪೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೨ – ೧೯೮೪ ಜೂನ್ ೬) ಒಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಆದರೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಸಿಖ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ 'ಖಲಿಸ್ತಾನ್' ರಾಜ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಿಖ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖಂಡನಾಗಿ ಈತನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆಯನ್ನು ಸಿಖ್ ನಂಬಿಕೆಯ ಹುತಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್‌ ಬ್ರಾರ್ ೧೯೪೭ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೨ರಂದು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಫರೀದ್‌ಕೋಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೋಡಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ದಮ್ ದಮಿ ತಕ್ಸಲ್‌ನ ೧೪ನೇ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಸಂತಾ ಕರ್ತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದನು. ದಮ್ ದಮಿ ತಕ್ಸಲ್ ಸಿಖ್ಖರ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕರ್ತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ದಮ್ ದಮಿ ತಕ್ಸಲ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ 'ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

## ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ
ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ ಸಿಖ್ಖರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವರು ಸಿಖ್ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಅಮೃತ್‌ಧಾರಿ ಆಗುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಗುರುಗಳ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆತನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ಆದರೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆಯ ಭಾಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿಖ್ಖರ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
## ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ. ಜೊತೆಗೆ ಆತ ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕೋರಿದ್ದ ಆನಂದಪುರ ಸಾಹಿಬ್ ನಿರ್ಣಯದ ಬೆಂಬಲಿಗನಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಕ್ರಮೇಣ ಆತನ ನಾಯಕತ್ವ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳತ್ತ ತಿರುಗತೊಡಗಿತು. ಸಿಖ್-ನಿರಂಕಾರಿ ಸಂಘರ್ಷದ ನಂತರ, ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾದನು. ಆತ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲಿಗರೊಂದಿಗೆ ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿರುವ ಸುವರ್ಣ ಮಂದಿರ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಮಂದಿರ ಸಂಕೀರ್ಣದೊಳಗೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗತೊಡಗಿದ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಚಳುವಳಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯತೊಡಗಿತು. ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. 

## ಮರಣ
ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹದಗೆಟ್ಟಾಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸುವರ್ಣ ಮಂದಿರದಿಂದ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಇದೇ ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾರ್. ಜೂನ್ ೩, ೧೯೮೪ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಜೂನ್ ೮ರಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ ಅವರು ೧೯೮೪ರ ಜೂನ್ ೬ರಂದು ಸುವರ್ಣ ಮಂದಿರದೊಳಗೆ ನಡೆದ ತೀವ್ರ ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ. ಆತನ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ತಡವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು.

## ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದ
ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

**ಹುತಾತ್ಮ ಮತ್ತು ವೀರ:** ಅನೇಕ ಸಿಖ್ಖರು ಅವರನ್ನು ಸಿಖ್ಖರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಿಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

**ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ:** ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಟೀಕಾಕಾರರು ಅವರನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಎಂದು ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆತ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ ಅವರ ಸಾವು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಿತು, ಇದು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸಿಖ್ ವಿರೋಧಿ ಗಲಭೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು