open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ನಾಲತವಾಡದ ಶರಣ ವೀರೇಶ್ವರರು

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬುಡ ಸಮೇತ ಕಿತ್ತೂಗೆಯಬೇಕು. ಸರ್ವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವತೆ, ಸಹಕಾರ, ಜಾತಿ ಭೇದ ಭಾವಗಳನ್ನು ತೊಲಗಿಸಿ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಕಾಯಕದೊಂದಿಗೆ ಅವಿರತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ ನಾಲತವಾಡದ ಶರಣ ವೀರೇಶ್ವರರು ದೇಹ ತೊರೆಯುವವರೆಗೂ ಸಂಕಷ್ಟದ ಬದುಕನ್ನೇ ನಡೆಸಿದವರು.

## ಬಾಲ್ಯ
ಕಂಠಿಮಠದ ದೊಡ್ಡಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ರುದ್ರಾಂಬೆ ತಾಯಿಯವರ ಉದರಲ್ಲಿ 1848ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೊಣ್ಣೂರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪಟ್ಟಣದ ಹಿರೇಮಠದ ರಾಮಗಿರಿ ನಾಥರನ್ನು ವೀರೇಶ್ವರರು ಗುರುವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಮನೆ ಸಂಸ್ಕಾರದಂತೆ ಗುರುಸೇವೆ ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಜಂಗಮ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂದಿನ ಮುಲ್ಕಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸಾದರು. ನಂತರ ಪಕ್ಕದ ಸಿದ್ದಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಗಾಂವಠಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತ ಬಿದರಕುಂದಿಯ ಗುರುದೇವಿ ತಾಯಿಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ನಂತರ ವೃತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟ ಶರಣರು, ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮೂಲಕ ದಿನಕ್ಕೆ 5 ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಮಾಡುವ ಕಾಯಕ ಶುರು ಮಾಡಿ, ಬೇಕು ಬೇಡ ಎಂಬಂತೆ ಜಂಗಮಗೆ ಬದುಕು ನಡೆಸಿದರು. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ನೊಂದ ಶರಣರು, ಸಂಸಾರದ ಸುಗಮಕ್ಕೆ ನೇಗಿಲು ಹಿಡಿದರು.

## ಪವಾಡ
ಸಂಸಾರದ ನಡೆಸುತ್ತಲೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್‌ ರೋಗ ಹರಡಿದ್ದ ವೇಳೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗೆ ಕೋಣ ಬಲಿಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನರಿತ ಶರಣ ವೀರೇಶ್ವರರು, ಕೋಣ ಬಲಿ ತಡೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅದು ಫಲ ನೀಡದ ಕಾರಣ ಮನನೊಂದು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ತೊರೆದು ಸೊಲ್ಲಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಜನರಿಂದ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕಿಡಾದರು. ಅಪಮಾನ ನಿಂದನೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಇವರು ಅಲ್ಲಿಯ ವಾರದ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಎಂಬುವರಿಗೆ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಪವಾಡ ಮಾಡಿದರು.

## ಲಿಂಗೈಕ್ಯ
ನಂತರ ಕೊಡೆಕಲ್‌ ಗ್ರಾಮದ ಶಿವಯೋಗಿಗಳ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ ಪತ್ನಿ ಸಂಗ ತೊರೆದು ಪರಮಾರ್ಥ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸಮಾಜದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಾಗಿ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಶರಣರು 1920ರಲ್ಲಿ ದೇಹ ತೊರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಹಾನಗಲ್ಲ ಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಸೆ ಹೊಂದಿದರು. ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಹಾನಗಲ್‌ ಶ್ರೀಗಳು ಎಂದೂ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡದ ಅವರು ವೀರೇಶ್ವರರನ್ನು ಕಾಣಲು ರೈಲ್ವೆ ಮೂಲಕ ಬಂದು ವೀರೇಶ್ವರರನ್ನು ಕಂಡರು. ನಂತರ 72 ವರ್ಷಗಳ ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ವೀರೇಶ್ವರ ಶರಣರು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಹೊರ ರಾಜ್ಯ ಮಹಾರಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೂ ಸಹ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಮಹಾಮನೆ
ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಶರಣ ದಂಪತಿಗಳ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಿರಿಯರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ವೀರೇಶ್ವರರ ಮಹಾಮನೆಯನ್ನು ಅದ್ಭುತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶರಣರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರವು ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ 120ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶರಣರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ದಾರ್ಶನಿಕ ಶರಣ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಮಹಾಮನೆ ನೋಡಲು ಜಿಲ್ಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೊರ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಿರವುದಕ್ಕೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶರಣರ 40 ಪವಾಡಗಳೇ ಕಾರಣ.

ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಅಂದಿನ ಲಿಲಾವತಿ ಪಟ್ಟಣ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ಗ್ರಾಮವು ವೀರೇಶ್ವರರ ಸುಮಾರು 40 ಪವಾಡಗಳಿಂದ ನಲವತ್ತವಾಡ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಕಗಳು
ಭಾರತದ ಬಂದರುಗಳು

**ಬಂದರು** ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೋರ್ಟ್ನೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಇಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಇದು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತವು 7516.6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹಡಗು ಸಾಗಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಮಾರು 95 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯದಿಂದ 68 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 13 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು (12 ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮತ್ತು ಒಂದು ಖಾಸಗಿ) ಮತ್ತು 187 ಅಧಿಸೂಚಿತ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. 2010 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ ಅನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅದರ ಸ್ಥಾನಮಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟು 200 ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಲ್ಲದ ಬಂದರುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿವೆ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (53); ಗುಜರಾತ್ (40); ಕೇರಳ (20); ತಮಿಳುನಾಡು (15); ಕರ್ನಾಟಕ(10) ಮತ್ತು ಇತರರು (63).
## ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದ ಬಂದರುಗಳು
### ಕಾಂಡ್ಲಾ
ಇದು ಗುಜಾರಾತಿನ ಕಛ್ ಖಾರಿಯ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ದೀನ್ ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬಂದರು ಎನ್ನುವರು.ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಂದರು.
### ಮುಂಬಯಿ
ಇದು ವಿಶಾಲ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವುಳ್ಳ, ಹಡಗು ತಂಗುವ ಬಂದರು. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದನ್ನು "ಭಾರತದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
### ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಬಂದರು
ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು "ನವಾಶೇವ ಬಂದರು" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.ಇದು ಮುಂಬಯಿ ನಗರದಿಂದ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಂಬಯಿ ಬಂದರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಈ ಬಂದರು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ.
### ಮರ್ಮಗೋವ
ಇದು ಗೋವಾದ ಜುವಾರಿ ನದಿಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಕಬ್ಬಿಣ ರಪ್ತು ಮಾಡುವ ಬಂದರು
### ನವಮಂಗಳೂರು
ಇದನ್ನು "ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
### ಕೊಚ್ಚಿ
ಇದು ಕೇರಳ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು 'ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ರಾಣಿ'ಎಂದು ಕರೆಯಳಗಿದೆ.
## ಪೂರ್ವ ತೀರದ ಬಂದರುಗಳು
### ತುತುಕುಡಿ
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.
### ಚೆನ್ನೈ
ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಬಂದರು. ಇದೊಂದು ಕೃತಕ ರೇವುವುಳ್ಳದ್ದು.
### ಎನ್ನೋರ್
ಚೆನ್ನೈ ಬಂದರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೆನ್ನೈ ಬಂದರಿನಿಂದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾಮರಾಜ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
### ಪಾರಾದೀಪ್
ಒಡಿಸ್ಸಾದ ಮಹಾನದಿ ಮುಖ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರು.
### ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ
ಇದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರು. 
ಭಾರತದ ಆಳವಾದ ಬಂದರು
### ಹಾಲ್ಡಿಯ
ಇದು ಹೂಗ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ಡಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಕೊಲ್ಕತ್ತ ಬಂದರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದ ಕೆಲ ಬಂದರುಗಳು ಈ ಬಂದರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕ೦ಡು ಬರುತ್ತದೆ.
### ಕೊಲ್ಕತ್ತ 
ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ಎಡ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಭಾರತದ ನದಿದಂಡೆಯ ಬಂದರಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಬಂದರು. ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ದೊಡ್ಡ ಬಂದರು
### ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ 
ಇದು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

## ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು
ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಡೇಟಾವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ *(ಮೂಲ: ಭಾರತೀಯ ಬಂದರುಗಳ ಸಂಘ)*

File:Port of Chennai, India - panoramio.jpg|ಚೆನ್ನೈ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ತಮಿಳುನಾಡು
File:Paradip_Port.jpg|ಪಾರದೀಪ ಬಂದರು, ಒಡಿಶಾ
Image:Jawaharlal Nehru Trust Port.jpg|ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಬಂದರು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
File:VizagPort.jpg|ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಂದರು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ
File:A_view_of_Tuticorin_Port.jpg|ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ತಮಿಳುನಾಡು
Image:Mangalore_Port_(4531088758).jpg|ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು, ಕರ್ನಾಟಕ
File:Container terminal.JPG|ಕೊಚ್ಚಿ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಕೇರಳ
File:Adani Mundra Port Kutch Gujarat.jpg|ಮುಂದ್ರಾ ಬಂದರು, ಗುಜರಾತ್
File:Haldia port@.png|ಹಲ್ಡಿಯಾ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ರಾಧಾ ಯಾದವ್

thumb|ರಾಧಾ ಯಾದವ್
'*ರಾಧಾ ಪ್ರಕಾಶ್ ಯಾದವ್*, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ  ಕ್ರಿಕೆಟ್  ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಎಡಗೈ ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್. ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ, ಬರೋಡ ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ರಾಧಾ ಯಾದವ್ ರವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧, ೨೦೦೦ರಂದು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಓಂ ಪ್ರಕಾ‍ಶ್ ಓರ್ವ ತರಕಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ. ಇವರ ತಂದೆಗೆ ಹಲವಾರು ತೊಂದರೆಗಳಿದ್ದರು, ಮಗಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ ಆಟಕ್ಕೆ ಯಾವುದೆ ತರಹದ ತೊಂದರೆಗಳು ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಏಳನೇ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ೧೨ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮುಂಬೈನ ಬೊರವಿಲಿಯ ಶಿವಸೇನೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಫುಲ್ ನಾಯ್ಕ ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕಷ್ಟವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಇವರ ಕೋಚ್ ಪ್ರಫುಲ್ ಇವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನ ಕರ್ಚ್ಚನ್ನು ಭರಿಸಿದರು. ನಂತರ ರಾಧಾರನ್ನು ಆನಂದಿಬಾಯಿ ದಾಮೋದರ್ ಕಾಲೆ ವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಇವರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟವನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
### ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ, ಬರೋಡ ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

### ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೩, ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಸರಣಿಯ ೦೧ನೇ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಮಾನ್ಸಿ ಜೋಶಿ ರವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿವರೆಗು ಕೇವಲ ಟಿ-೨೦ ಮಾತ್ರ ಆಡಿರುವ ಇವರು, ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕೇಟ್‍ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಪಂದ್ಯಗಳು 
*ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೧೭** ಪಂದ್ಯಗಳು
### ವಿಕೇಟ್‍ಗಳು 
*ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ: **೨೧**

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಲಂಟಾನ

thumb

**ಲಂಟಾನ** ಒಂದು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ.

ಲಂಟಾನ ಗಿಡವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಶ್ರಯವಿದ್ದರೆ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದು ತನ್ನ ತವರಾದ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೦ ವಿಭಿನ್ನ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ಡಚ್ ಅನ್ವೇಷಕರು ಇದನ್ನು ಯೂರೋಪ್‍ಗೆ ತಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೃಷಿಮಾಡಿದಾಗ, ಇದು ಅಮೇರಿಕಾ ಖಂಡಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಉಳಿದೆಡೆ ಹರಡಿತು. ಬೇಗನೇ ಇದು ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಓಷಿಯಾನಿಯಾದೊಳಗೆ ಹರಡಿತು, ಮತ್ತು ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಳೆಸಸ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು.

ಲಂಟಾನ ಗಿಡವು ಹಲವುವೇಳೆ ಇತರ ಹೆಚ್ಚು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಪ್ರಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಬೆಳೆದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿದರೆ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಇದು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಇದು ದಟ್ಟ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಕೃಷಿಭೂಮಿಯ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸುಲ್ತಾನ್

**ಸುಲ್ತಾನ** ಒಬ್ಬ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಅರಸನ ಬಿರುದು. ಈ ಪದವು ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಾನ. ಮೂಲತಃ, ಇದು "ಶಕ್ತಿ", "ಅಧಿಕಾರ", "ಆಳ್ವಿಕೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಒಂದು ಅರಬ್ಬಿ ಅಮೂರ್ತ ನಾಮಪದವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು (ಅಂದರೆ ಯಾವ ಉನ್ನತ ಅರಸನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು) ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡ, ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಲೀಫ಼ಗಿರಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಕೆಲವು ದೊರೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಸೂಚಕ ನಾಮವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಖಲೀಫನ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ಸುಲ್ತಾನನ ವಂಶ ಮತ್ತು ಅವನು ಆಳುವ ನಾಡನ್ನು **ಸಲ್ತನತ್** ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ಸುಲ್ತಾನನು ಆಳುವ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು **ಸುಲ್ತಾನತ್ತು**, **ಸಲ್ತನತ್ತು**, ಮತ್ತು **ಸುಲ್ತಾನತೆ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪದವು ಅರಸ ಪದದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಒಬ್ಬ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಆಡಳಿತಗಾರನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. "ಸುಲ್ತಾನ್" ಪದದ ಬಳಕೆಯು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅರಸ/ರಾಜ ಪದವು ಹೆಚ್ಚು ಜಾತ್ಯತೀತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ದೇಶಗಳು ಎರಡೂ ಕಡೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾನಗಳು
ದೇವಿಕಾ ವೈದ್ಯಾ

**ದೇವಿಕಾ ವೈದ್ಯಾ**, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ  ಕ್ರಿಕೆಟ್  ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಎಡಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‍ಉಮನ ಹಾಗೂ ಎಡಗೈ ಲೆಗ್ ಬ್ರೆಕ್ ಗೂಗ್ಲಿ ಬೌಲರ್. ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ದೇವಿಕಾ ವೈದ್ಯಾ ರವರು ಅಗಸ್ಟ್ ೨೩, ೧೯೯೭ರಂದು ಪುಣೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
### ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ೨೦೧೦ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತವರಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕ್ರಿಕೆಟ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತಿದ್ದಾರೆ. ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಲ್‍ರೌಂಡರ್ ಆಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

### ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ನವಂಬರ ೩೦, ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಏಕೈಕ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ದೇವಿಕಾ ವೈದ್ಯಾ ರವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನವಂಬರ ೧೬, ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಡದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಮೂರನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ದೇವಿಕಾ ವೈದ್ಯಾ ರವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.

## ಪಂದ್ಯಗಳು 
*ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೦೧** ಪಂದ್ಯ
*ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೦೯** ಪಂದ್ಯಗಳು

### ವಿಕೇಟ್‍ಗಳು 
*ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ: **೦೬** 

### ಅರ್ಧ ಶತಕ 
*ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ: **೦೧** 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವೈಕುಂಠ

thumb|ವೈಕುಂಠ ದರ್ಶನ

**ವೈಕುಂಠ**ವು (**ವಿಷ್ಣುಲೋಕ**) ಎಲ್ಲರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ, ವೈದಿಕ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಹಾಗೂ ಅದರ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿರುವ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ನಿವಾಸ. ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಇವನು ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಜೊತೆಗೆ ಇವನ ಸಂಗಾತಿಯಾದ ದೇವತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಇವನ ಇತರ ವಿಸ್ತರಣಗಳು, ಉದಾ. ಇವನ ಸೋದರನಾದ ಬಲರಾಮ, ಜೊತೆಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕುಟುಂಬದ ಬಹುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಆದರೆ ಇವನಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುವ ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಸೋದರಿ, ಪ್ರೇಯಸಿ, ಸಂಗಾತಿ, ಹೆಂಡತಿ, ಆಕರ್ಷಣೆ, ಋಷಿ, ಬರಹಗಾರ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ೧೦,೦೦೮ ಅರಮನೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವನು ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಭಿನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೆಲಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದೆಡೆ ಆಸೆ ಈಡೇರಿಸುವ ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಆರಿಸುತ್ತ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪ್ರೀತಿಯ ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಮೀರಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಗೋಪಿಯರೊಡನೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸಿತಾರ್ ನುಡಿಸುವವರಾಗಿ, ಉನ್ನತ ಮಾನವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಎಂಟು ಜೀವನಗಳನ್ನು ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಸಿತಾರ್ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ವರ್ಗದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಸಂಜೀವಿನಿ (ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ)

thumb|ಹನುಮಂತನು ಸಂಜೀವಿನಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ತರಲು ಇಡೀ ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾನೆ

ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, **ಸಂಜೀವಿನಿ**ಯು ಗಂಭೀರ ನರಮಂಡಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಒಂದು ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮೂಲಿಕೆ. ಈ ಮೂಲಿಕೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಔಷಧಿಗಳು ಮರಣವು ಬಹುತೇಕ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾವಣನ ಮಗನಾದ ಇಂದ್ರಜಿತನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಸೆದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿನ ದ್ರೋಣಗಿರಿ (ಮಹೋದಯ) ಪರ್ವತದಿಂದ ಈ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ತರಲು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ರೋಣಗಿರಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಹನುಮಂತನು ಆ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದೇ ಆ ಇಡೀ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ರಣರಂಗಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪೌರಾಣಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೇರು ಪರ್ವತ

**ಮೇರು ಪರ್ವತ**ವು (**ಸುಮೇರು**, **ಮಹಾಮೇರು**) ಹಿಂದೂ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ವಿಶ್ವವಿಜ್ಞಾನದ ಪವಿತ್ರ ಐದು ಶಿಖರಗಳ ಪರ್ವತ. ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭೌತಿಕ, ತತ್ವ ಮೀಮಾಂಸೆ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಮೇರು ಪರ್ವತವು ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂರ್ಯಸಿದ್ಧಾಂತವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಯಾಮಲ ತಂತ್ರದ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಒಂಭತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಪಠ್ಯವಾದ ನರಪತಿಜಯಚರ್ಯವು, "ಸುಮೇರು ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿಜ್ಞಾನದ ಹಲವಾರು ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯವಾಗಿ, ಮೇರು ಪರ್ವತವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಂದರಾಚಲ ಪರ್ವತದಿಂದ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸುಪಸರ್ವ ಪರ್ವತದಿಂದ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕುಮುದ ಪರ್ವತದಿಂದ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸಪರ್ವತದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ
ಅಡಾ ಯೋನತ್

**ಅಡಾ ಯೋನತ್** ರವರು ಇಸ್ರೇಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲೋಗ್ರಾಫರ್. ಇವರು ರೈಬೋಸೋಮ್ ನ ರಚನೆ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಪ್ರವರ್ತಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೆ.ಇವರು ಹೆಲೆನ್ ಮತ್ತು ಮಿಲ್ಟನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಬಯೋಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸೆಂಬ್ಲಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಮನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ,ಅವರು ರೈಬೋಸೋಬ್ ನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ವೆಂಕಟ್ರಾಮನ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಮತ್ತು ಥಾಮಸ್ ಎ.ಸ್ಟಿಟ್ಜ್ರೊಂದಿಗೆ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
## ಜನನ 
ಅಡಾ ಯೋನತ್ ರವರು ೨೨ ನೇ ಜೂನ್ ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ, ಜೆರುಸಲೇಮ್ ನ ಜ್ಯೂಲಾ ಕ್ವಾಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಯೋನತ್ ರವರು ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ(೧೯೬೯) ಮತ್ತು ಎಮ್ ಐಟಿ(೧೯೭೦) ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟೋರಲ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಸ್ಫಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರ,೧೯೭೯ ರಿಂದ ೧೯೮೪ ರವರೆಗೆ ಅವರು ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಲಿಕ್ಯೂಲರ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ನ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌ ಪ್ಲಾಂಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹೈಂಜ್-ಗುಂಟರ್ ವಿಟ್ಮನ್ ರೊಂದಿಗೆ ಗುಂಪಿನ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೭೭-೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಶಿಕಾಗೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.
## ಉದ್ಯೋಗ 
* ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.
* ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.
* ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.
* ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ.
* ಸ್ಫಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.

## ಸದಸ್ಯತ್ವ 
* ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನ ಸದಸ್ಯೆ.
* ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನ ಸದಸ್ಯೆ.
* ಇಸ್ರೇಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯುಮಾನಿಟೀಸ್.
* ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಬ== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ==ೇಶನ್
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಪೌಲ್ ಕರ್ರೆರ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ.
* ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಹೋರ್ವಿಟ್ಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವೂಲ್ಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ರೋಡ್ಸ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಇಎಮ್ಇಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪೌಲ್ ಎಲ್ ರಿಚ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್ಸ್ಟೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಎಕ್ಸ್ನರ್ ಮೆಡಲ್.
* ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್ ನ ಡೆಲಾ ಸಲ್ಲೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯಿಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
* ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಬೆದೆ ಚಕ್ರ

**ಬೆದೆ ಚಕ್ರ**ವು ಬಹುತೇಕ ಸಸ್ತನಿ ಥೀರಿಯನ್ ಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಶಾರೀರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು. ಬೆದೆ ಚಕ್ರಗಳು ಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಲೈಂಗಿಕ ವಿಕಸನದ ನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಬಿಡುವಿನ ಹಂತಗಳು ಅಥವಾ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಬೆದೆ ಚಕ್ರಗಳು ಮರಣದ ತನಕ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ರಕ್ತಮಯ ಯೋನಿ ಸ್ರಾವ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಮುಟ್ಟು ಎಂದು ತಪ್ಪುತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

**ಬೆದೆ** (**ಕಾಮೋದ್ರೇಕ**) ಪದವು ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಯು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಹಣಾಕಾಂಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಹಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋನ್ಯಾಡ್‍ ಪ್ರಚೋದಕ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಅಂಡಾಶಯ ಕೋಶಕಗಳು ವಿಕಸನಗೊಂಡು ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಸ್ರಾವಗಳು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ. ಆಗ ಹೆಣ್ಣು ಲೆಂಗಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಹಣಾಕಾಂಕ್ಷಿ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋಚರವಾದ ಶಾರೀರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯು ಪ್ರಕಟವಾಗಬಹುದು. ಬೆದೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೈಮೇಟ್‍ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ತನಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಫೇಣಿ

thumb

**ಫೇಣಿ** ಚೂರುಚೂರು ಮಾಡಲಾದ, ಹಲ್ಲೆಹಲ್ಲೆಯಾಗಿರುವ, ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕರಿಯಲಾಗುವ ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ. ಇದನ್ನು ಬಡಿಸುವಾಗ ಕರಗಿದ ಸಕ್ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಸಕ್ಕರೆ ಮಿಠಾಯಿಯಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ನಯವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಪಿಸ್ತಾ ಹಾಗೂ ಬಾದಾಮಿಯನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಲಕ್ಕಿ ಪುಡಿಯಿಂದ ಸುವಾಸಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗುಲಾಬಿ ಜಲ ಅಥವಾ ಕೇದಗೆಯಂತಹ ಹೂವಿನ ಸಾರದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಕೇಸರಿಯ ಪರಿಮಳ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

## ತಯಾರಿಕೆ
ಸಕ್ಕರೆ/ಹಿಟ್ಟಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕರಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಎಳೆಗಳಾಗಿ ನೇಯಲು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಉಪಕರಣವಿಲ್ಲದೇ, ಫೇಣಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಯಾಸಕರವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಪರ್ಯಾಯ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳು ಬೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾದ ಚೂರುಚೂರಾದ ಫಿಲೊ ಪೇಸ್ಟ್ರಿಯಿಂದ, ಅಥವಾ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಸಿದ್ಧ, ಕರಿದ ಗೋಧಿ ಶಾವಿಗೆಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಪೇಸ್ಟ್ರಿಯನ್ನು ಅದರ ತೂಕದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು (೨ ಭಾಗ ಸಕ್ಕರೆಗೆ ೧ ಭಾಗ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ) ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಪೇಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನವು ಒಣಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಹಣತೆ

thumb

**ಹಣತೆ**ಯು (**ಪ್ರಣತಿ**) ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಎಣ್ಣೆ ದೀಪ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಹತ್ತಿಯ ಬತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಣತೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ದೀಪಾವಳಿ ಅಥವಾ ಕುಶ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಂತಹ ಹಿಂದೂ, ಸಿಖ್, ಜೈನ ಹಾಗೂ ಪಾರಸಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಳಕೆ
ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಲು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಿತ್ತಾಳೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಹಣತೆಗಳು ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ನೆಲೆವಸ್ತುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದು ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಸೀಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಮನೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪೂಜಾವಸ್ತುಗಳು
ಪದ್ಮಾಸನ

thumb|ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನನಿರತನಾದ ಶಿವ

**ಪದ್ಮಾಸನ**ವು ಕುಳಿತು ಮಾಡುವ, ಅಡ್ಡಕಾಲಿನ ಒಂದು ಆಸನ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪಾದವನ್ನು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಧ್ಯಾನಾಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಆಸನವಾಗಿದ್ದು, ಯೋಗ, ಹಿಂದೂ, ಜೈನ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧ ಚಿಂತನಶೀಲ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಆಸನವು ಕಮಲ/ಪದ್ಮವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಬಂಧಿತ ಧ್ಯಾನಾಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಧ್ಯಾನನಿರತ ತಪಸ್ವಿ ದೇವತೆಯಾದ ಶಿವ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ, ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ತೀರ್ಥಂಕರರನ್ನು ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಸನಗಳು
ದೇವದಾರು

thumb

**ದೇವದಾರು** ಪೈನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕಾಡುಮರ. ಸಿಡ್ರಸ್ ದೇವದಾರ್ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ದೇವದಾರು ಎಂದರೆ ಸಂಸ್ಕøತದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮರ ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಸಮಂಜಸವಾದ ಹೆಸರು. ಏಕೆಂದರೆ ದೇವದಾರು ಭಾರತದ ಭವ್ಯವಾದ ಮರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1800-3300 ಮೀಟರು ಎತ್ತರವಿರುವ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಾಯುಗುಣವಿರುವ ಕಾಶ್ಮೀರ, ಗಡವಾಲ್ ಮುಂತಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಮಾಲಯದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತರ ಶಂಕುದಾರಿ ಮರಗಳ ಮತ್ತು ಅಗಲವಾದ ಎಲೆಗಳುಳ್ಳ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು ಬೆಳೆಯುವುದೂ ಉಂಟು. ಎಲ್ಲ ಶಂಕುಧಾರಿ ಮರಗಳಂತೆ ಇದು ಸಹ ಹೂ ಬಿಡದೆ ಶಂಕುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ.  ಕಡುಹಸಿರು ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಎಲೆಗಳು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಕೊಂಬೆ-ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವಂತೆ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸೂಜಿಯಂತೆ ಮೊನಚಾಗಿಯೂ ಗಡುಸಾಗಿಯೂ ಇವೆಯಲ್ಲದೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ತ್ರೀಕೋಣಕಾರದವಾಗಿವೆ. ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯುಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆಯಾದರೆ ಗಿಡ್ಡ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳೆಲ್ಲ ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಪೈನ್ ಮರಗಳಿಗೆ ಅಪವಾದವೆಂಬಂತೆ ಈ ಮರದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಶಂಕುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುವು. ಬೀಜದಾರಿ ಶಂಕುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವು : ಇವುಗಳ ಆಕಾರ ಅಂಡದಂತೆ. ಪ್ರತಿ ಶಂಕುವಿನಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಫಲಕಗಳುಂಟು. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ತೆಳುರೆಕ್ಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೀಜಗಳಿವೆ. ಶಂಕು ಮಾಗಿದಾಗ ಈ ಫಲಕಗಳೊಡನೆ ಬೀಜವೂ ಉದುರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಶಂಕುವಿನ ದಿಂಡು ಮಾತ್ರ ಬಹುಕಾಲದವರೆಗೆ ಮರದ ಮೇಲೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. 

ದೇವದಾರು ಮರ ದೀರ್ಘಾಯು. 700 ರಿಂದ 800 ವರ್ಷಗಳು ಬದುಕಿರುವ ಮರಗಳ ದಾಖಲೆಗಳುಂಟು. ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅನೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವತ್ಸರಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವ ದೇವದಾರು ಮರಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ದೇವದಾರು ಮರದ ಚೌಬೀನೆ ತೇಗದ ಮರದಷ್ಟೇ ಗಟ್ಟಿಯಾದುದೂ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವಂಥದೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಮರಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತೈಲ ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದಲು ಮತ್ತು ಬೂಷ್ಟಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಕೈಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬಹುದು.

ದೇವದಾರು ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬರುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ತೇಲಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಲುವೃಕ್ಷದಂತೆಯೇ ಈ ಮರದ ಮುಖ್ಯ ಉಪಯೋಗ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಲೀಪರ್‍ಗಳಿಗಾಗಿ.  ಸಂಸ್ಕರಿಸದೇ ಇರುವ ಇದರ ಸ್ಲೀಪರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 15 ವರ್ಷ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ದೇವದಾರು ಮರದಿಂದ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಬೇಕಾದ ತೊಲೆ, ಕಂಬ, ಹಲಗೆ, ಬಾಗಿಲು, ಕಿಟಕಿ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು, ಮರದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸೇತುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು, ಕುರ್ಚಿ ಮೇಜುಗಳು, ಸಾಮಾನು ತುಂಬಿ ಕಳುಹಿಸುವ ಪಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಮುಂತಾದುವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವದಾರು ಮರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿದೆ.  ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ, ತೊಗಟೆ, ಗೋಂದು, ದೇವದಾರು ಎಣ್ಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಔಷಧಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು.

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲೂಯಿಸ್ ಎರ್ಡ್ರಿಚ್

ಲೂಯಿಸ್ ಎರ್ಡ್ರಿಚ್ ರವರು ಅಮೆರಿಕಾದ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಬರಹಗಾರ್ತಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ನವೋದಯದ ಗಮರ್ನಾಹ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರೆ. ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬಿರ್ಚ್ಬರ್ಕ್ ಬುಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಯ ಮಾಲೀಕರೂ ಸಹ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. 
=ಜನನ=
ಎರ್ಡ್ರಿಚ್ ರವರು ೭ ಜೂನ್ ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಮಿನ್ನೇಸೋಟದ ಲಿಟಲ್ ಫಾಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 
=ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ=
ಅವರು ೧೯೭೨ರಿಂದ ೧೯೭೬ರವರೆಗೆ ಡಾರ್ಟ್ಮೌತ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿದರು. ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಲ್ಲಿ ಎ.ಬಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ತನ್ನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಎರ್ಡ್ರಿಚ್ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮೈಕೆಲ್ ಡೋರಿಸ್ ರವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಎರ್ಡ್ರಿಚ್ ಬಾಲ್ಟಮೋರ್ ನ ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಎಂ.ಎ. ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಎರ್ಡ್ರಿಚ್ ರವರು ಬರೆದ ಕೆಲವು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
=ಕಾದಂಬರಿಗಳು=
*ಲವ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ (೧೯೮೪)
*ದಿ ಬೀಟ್ ಕ್ವೀನ್ (೧೯೮೬)
*ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ (೧೯೮೮)
*ದಿ ಕ್ರೌನ್ ಆಫ್ ಕೊಲಂಬಸ್ [ಮೈಕೆಲ್ ಡೋರಿಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ] (೧೯೯೧)
*ದಿ ಬಿಂಗೊ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ (೧೯೯೪)
*ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಬರ್ನಿಂಗ್ ಲವ್ (೧೯೯೭)
*ದಿ ಆಂಟೆಲೋಪ್ ವೈಫ್ (೧೯೯೮)
*ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಆನ್ ದಿ ಮಿರಾಕಲ್ಸ್ ಅಟ್ ಲಿಟಲ್ ನೋ ಹಾರ್ಸ್ (೨೦೦೧)
*ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಬುತ್ಚೆರ್ಸ್ ಸಿಂಗಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ (೨೦೦೩)
*ಫೋರ್ ಸೋಲ್ಸ್ (೨೦೦೪)
*ದಿ ಪೇಟೆಂಡ್ ಡ್ರಮ್ (೨೦೦೫)
*ದಿ ಪ್ಲೇಗ್ ಆಫ್ ಡೋವ್ಸ್ (ಹಾರ್ಪರ್, ೨೦೦೮)
*ಷಾಡೋ ಟ್ಯಾಗ್ (ಹಾರ್ಪರ್, ೨೦೧೦)
*ದಿ ರೌಂಡ್ ಹೌಸ್ (೨೦೧೨)
*ಲಾರೋಸ್ (೨೦೧೬)
*ಫ್ಯೂಚರ್ ಹೋಮ್ ಆಫ್ ದಿ ಲಿವಿಂಗ್ ಗಾಡ್ (೨೦೧೭)
=ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ=
*ಗ್ರಾಂಡ್ ಮದರ್ಸ್ ಪಿಜನ್ (೧೯೯೬)
*ದಿ ಬಿರ್ಚ್ಬರ್ಕ್ ಹೌಸ್ (೧೯೯೯)
*ದಿ ರೇಂಜ್ ಎಟರ್ನಲ್ (೨೦೦೨)
*ದಿ ಗೇಮ್ ಆಫ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್ (೨೦೦೫)
*ದಿ ಪೊರ್ಕ್ಯುಪಿನ್ ಇಯರ್ (೨೦೦೮)
*ಚಿಕಡೆ (೨೦೧೨)
*ಮಾಕೂನ್ಸ್ (೨೦೧೬)
=ಕವನ=
*ಜಾಕ್ಲೈಟ್ (೧೯೮೪)
*ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈರ್ (೧೯೮೯)
*ಒರಿಜಿನಲ್ ಫೈರ್: ಸೆಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಅಂಡ್ ನ್ಯೂ ಪೊಯೆಮ್ಸ್ (೨೦೦೩)
=ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=
*೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕಾರ್ಟ್ ಪ್ರೈಜ್
*೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಅವಾರ್ಡ್
*೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಓ.ಹೆನ್ರಿ ಅವಾರ್ಡ್
*೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಅವಾರ್ಡ್ 
*೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ ಓ'ಡೆಲ್ ಅವಾರ್ಡ್
*೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಟ್ಮೌತ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಕೆನ್ಯನ್ ರಿವ್ಯೂ ಅವಾರ್ಡ್
*೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ದಿ ಪ್ಲೇಗ್ ಆಫ್ ಡೋವ್ಸ್ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಅನೀಸ್ಫೀಲ್ಡ್-ವೋಲ್ಫ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್
*೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ರೌಂಡ್ ಹೌಸ್ ಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಫಿಕ್ಷನ್
*೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ರಫ್ ರೈಡರ್ ಅವಾರ್ಡ್
*೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಡೇಟನ್ ಲಿಟರರಿ ಪೀಸ್ ಪ್ರೈಜ್
*೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಪಿಇಎನ್/ಸೌಲ್ ಬೆಲ್ಲೊ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಅಚಿವ್ ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಫಿಕ್ಷನ್
*೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರೈಜ್ ಫಾರ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಫಿಕ್ಷನ್
*೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಲಾರೋಸ್ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಅವಾರ್ಡ್
=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಮದ

thumb|ಮದ ಬಂದಿರುವ ಆನೆ

**ಮದ** (**ಮಸ್ತಿ**) ಎಂದರೆ ಗಂಡು ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಆವರ್ತಕ ಸ್ಥಿತಿ. ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ವಿಪರೀತ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವರ್ತನೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ. ಆದರೆ, ಹಾರ್ಮೋನು ಏರಿಕೆಯು ಮದದ ಏಕೈಕ ಕಾರಣವೇ, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಹಾಯಕ ಅಂಶವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಮದ ಸ್ಥಿತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತನಿಖೆಯು ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಮದದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೌಮ್ಯ ಆನೆಗಳು ಕೂಡ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ಆನೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗುತ್ತವೆ.

ಹಲವುವೇಳೆ, ಮದ ಬಂದಿರುವ ಆನೆಗಳು ಟೆಂಪೋರಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗಟ್ಟಿ ಡಾಂಬರು ರೀತಿಯ ಸ್ರಾವವನ್ನು (**ಮದಜಲ**, **ಮದೋದಕ**, **ದಾನ**) ತಲೆಯ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿನ ಗಂಡಸ್ಥಳದ ನಾಳಗಳಿಂದ ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ರಾವವು ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು, ಲಿಪಿಡ್‍ಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಹಜವಾಗಿ ಆನೆಯ ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಆನೆಯ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವರ್ತನೆಗೆ ಇದು ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಗಂಡಸ್ಥಳದ ನಾಳಗಳು ಊದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಆನೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಿ ತೀವ್ರ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆನೆಗಳು ಈ ನೋವನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಲು ತಮ್ಮ ದಂತಗಳನ್ನು ನೆಲದೊಳಗೆ ಬಗೆಯುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆನೆಗಳು
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ೧೯೬೬–೧೯೭೦

**ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ನೀಡಲಾಗುವ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಣ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ದು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ೧ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯ ಗೌರವಧನ, ೨೫ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಶಾಲು, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅರ್ಹ ಪುರಸ್ಕೃತರಿಗೆ ಸರಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕ್ರಮವೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ರ ಸಂಜೆ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಚಿವರು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ
### 1966
### 1967
### 1968
### 1969
### 1970
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ದಿವಾನ್

**ದಿವಾನ್** ಶಬ್ದವು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇವನು ಸಚಿವೋತ್ತಮ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಬೊಕ್ಕಸದ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿ. ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. ಮೊಗಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಬುಲ್ ಫಜ಼ಲ್ ತನ್ನ ಐನೆ ಅಕ್ಬರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ದಿವಾನ್ ಅಥವಾ ವಜೀರ್ ಎಂಬುವನು ಬೊಕ್ಕಸದ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ದಿವಾನ್ ಮತ್ತು ಸುಬೇದಾರ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿದ್ದರು. ದಿವಾನ ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಆರಂಭವಾದ ಅನಂತರ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ದಿವಾನರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 1799-1811ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಯ್ಯ ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದರು. 1881ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ದಿವಾನ್ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿದವರು ಇವರು (ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಗಳನ್ನು ಆವರಣಗಳೊಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ); ರಂಗಾಚಾರ್ಲು (1881-1882), ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಆಯ್ಯರ್ (1882-1901), ಪಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ (1901-1906), ವಿ. ಪಿ. ಮಾಧವರಾವ್ (1906-1909), ಟಿ. ಆನಂದರಾವ್ (1909-1912), ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ (1912-1918), ಕಾಂತರಾಜ ಅರಸು (1918-1922), ಆಲ್ಬಿಯನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ (1922-1926), ಮಿರ್ಜಾ ಮಹಮ್ಮದ್ ಇಸ್ಮೇಲ್ (1926-1941), ಎನ್. ಮಾಧವರಾವ್ (1941-1945), ಆರ್ಕಾಟ್ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಮದಲಿಯಾರ್ (1945-1946).

ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಿರೋನಾಮೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ
ಚತುರೋಪಾಯಗಳು

**ಚತುರೋಪಾಯಗಳು** ಎಂದರೆ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಾಜ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ನಾಲ್ಕು ಉಪಾಯಗಳು, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 1 ಸಾಮ, 2 ದಾನ, 3 ಭೇದ ಮತ್ತು 4. ದಂಡ. ಭಾರತೀಯ ರಾಜನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವಾಗ ಇವುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಪ್ರಾಯಿಕವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಮನುಧರ್ಮಶಾಸ್ತ, ಯಾಜ್ಞ್ಯವಲ್ಕ್ಯ ಸ್ಮøತಿ, ಕಾಮಂದಕೀಯ ನೀತಿಸಾರ ಮುಂತಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮಹಾಭಾರತದ ಶಾಂತಿಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಜಧರ್ಮವರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಪುರಾಣ, ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣ ಮುಂತಾದ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲೂ ಈ ವಿಷಯ ವಿವೇಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಮಿಕ್ಕ ರಾಜರನ್ನು ತನ್ನ ಹಿತಾನುಸಾರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಭೂಪತಿಯಾದವ ಮೊದಲು ಸಾಮವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿನೋಡಬೇಕು. ಸಾಮವೆಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತಿನ ಸಂಧಾನ, ಉಪಕಾರಸ್ಮರಣೆ, ಮೃದುಮಧುರಭಾಷಣ, ಸತ್ಕಾರ, ನಿನ್ನವನೇ ನಾನೆಂದು ಹಿತೈಷಿಯಂತೆ ಹೇಳುವಿಕೆ-ಇವೆಲ್ಲ ಸಾಮದ ಚಾತುರ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು, ಸಾಧುಗಳೊಡನೆ ತಥ್ಯವಾದ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿದರೆ ಅಸಾಧುಗಳೊಡನೆ ಆತಥ್ಯ ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳಾದ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೂ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಸಾಧುಗಳು ಸಾಮಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗದಿರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು.

ಆಗ ಎರಡನೆಯ ಉಪಾಯವಾದ ದಾನವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಸಾಧುಗಳಿರಲಿ, ಅಸಾಧುಗಳಿರಲಿ, ದಾನಕ್ಕೆ ಒಲಿಯುವುದು ಸಹಜವೇ. ಹಿಂದೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಧನದ ಮರುಪಾವತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿದಾನ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅವನ ಮನವೊಲಿಸಲು ಕೊಡುವ ಧನಕನಕಾದಿಗಳು, ಯಾವುದೋ ನಿಬಂಧನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡುವ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತು-ಇವೆಲ್ಲ ದಾನೋಪಾಯದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಸಾಮ, ದಾನಗಳೆರಡರಿಂದಲೂ ಸಾಧಿಸಲಾಗದುದಕ್ಕೆ ಭೇದವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಭೇದವೆಂದರೆ ಒಡಕನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದು, ಸ್ನೇಹವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು. ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ರೀತಿಯಿಂದ ಕಲಹ ಉಂಟುಮಾಡುವುದು, ಶತ್ರುವಿನ ಅನುಚರರಿಗೂ ಪ್ರಭುವಿಗೂ ತಂತಮ್ಮಲ್ಲಿಯೆ ಮೈಮನಸ್ಸು ಬೆಳೆಸುವುದು-ಇವೇ ಮುಂತಾದವು ಭೇದೋಪಾಯದ ಪರಿಗಳು. ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ ರಾಕ್ಷಸರಿಬ್ಬರೂ ಭೇದೋಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಮೂರಕ್ಕೂ ಸಗ್ಗದ ವೈರಿಯನ್ನು ದಾರಿಗೆ ತರಲು ನಾಲ್ಕನೆಯದಾದ ದಂಡೋಪಾಯವೇ ಗತಿ. ದಂಡ ಎಂದರೆ ದಂಡನೆ ಎಂದರ್ಥ, ಅರ್ಥಹರಣ, ಪರಿಪರಿಯ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುವುದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುವುದು, ಕೊಲೆ-ಇವೆಲ್ಲ ದಂಡದ ಪ್ರಕಾರಗಳು, ದುಷ್ಟರನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲು ದಂಡವೇ ಅಗತ್ಯ. ದಂಡಯೋಗ್ಯನಿಗೆ ಸಾಮದಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ತಿಗಣೆ

thumb

**ತಿಗಣೆ**ಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಮನುಷ್ಯರ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೀಟ. ಇದರ ಕಡಿತವು ದದ್ದುಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಲರ್ಜಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ತಿಗಣೆ ಕಡಿತವು ಅಗೋಚರ ಬೊಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಬೊಕ್ಕೆಗಳವರೆಗೆ ಚರ್ಮದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ನಿಮಿಷಗಳು ಅಥವಾ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ತುರಿಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವರಿಗೆ ಸುಸ್ತು ಎನಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಜ್ವರ ಇರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಶರೀರದ ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾಧಿತವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಲಾಗಿ ಮೂರು ಕಡಿತಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ತಿಗಣೆ ಕಡಿತಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು
ದವನ

thumb|ಒಣಗಿಸಿದ ದವನ

**ದವನ** ಆಸ್ಟರೇಸೀ (ಕಂಪಾಸಿûಟೀ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ. ಆರ್ಟಿಮಿಸಿಯ ಫ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ದವನಕ್ಕೆ ಸೊಗಸಾದ ಪರಿಮಳ ಉಂಟು. ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ದವನ 1/2' - 1' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಹೂ ಗಿಡಗಳ ಬೆಲೆಯಂತೆಯೇ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಕಾಂಡ ಒರಟು. ಮೇಲೆಲ್ಲ ನುಣುಪಾದ ತುಪ್ಪಳ ಉಂಟು. ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಕಿರುಎಲೆಗಳು ಛಿದ್ರಛಿದ್ರವಾಗಿವೆ. ಸಸ್ಯ ಅನೇಕ ಕವಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಒಂದೊಂದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಗೊಂಚಲು ಮೂಡುವುವು. ಹೂಗೊಂಚಲು ಚಂಡುಮಂಜರಿ ಬಗೆಯದು. ಇದು ಗುಂಡಗೆ ಸುಮಾರು 1/3" ಅಗಲ ಇದೆ. ಅನೇಕ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಪ್ಯಾನಿಕಲ್ ಮಾದರಿಯ ರೆಂಬೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಗಿಡಗಳಂತೆ ದವನದ ಹೂ ಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲೂ ರೇಫ್ಲಾರೆಟ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕ್ ಫ್ಲಾರೆಟ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಕಿರಿಹೂಗಳು ಉಂಟು. ರೇಫ್ಲಾರೆಟ್ಟುಗಳು ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೆ ಬಂಜೆ ಹೂಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಡಿಸ್ಕ್ ಫ್ಲಾರೆಟ್ಟುಗಳು ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು. ಫಲಗಳು ಎಕೀನ್ ಮಾದರಿಯವು.

ದವನದ ರೆಂಬೆ ಮತ್ತು ಹೂಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಲ್ಲದೆ ಇತರ ಹೂಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ತುರಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಅಲಂಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಇದರ ಸುಗಂಧ ತೈಲದ ಸೇಕಡ ಇಳುವರಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ (0.20% ರಿಂದ 0.58%). ತೈಲಕ್ಕೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸುವರು. ಭಾರತದಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳೂ ಉಂಟು. ಇದರ ಕಷಾಯವನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆ ಬೇನೆಯ (ಅಜೀರ್ಣವ್ಯಾಧಿ) ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ, ಜ್ವರ ಇಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಗೂ ಜಂತುನಾಶಕ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾಗಟೆ

**ಜಾಗಟೆ**ಯು ವಾದ್ಯೋಪಕರಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪಂಚಮಹಾವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೇಗಟೆ, ಜೇಗಂಟೆ ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಕರೆವುದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಜಯಘಂಟೆ ಎಂಬುದರ ತದ್ಭವ ರೂಪವೇ ಜಾಗಟೆ ಇರಬಹುದು.

ಜಾಗಟೆಯನ್ನು ಕಂಚಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಜೂಕಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದಲೂ ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಇದು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ತಟ್ಟೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ತಟ್ಟೆ ಅಂಚಿಲ್ಲದ ದೋಸೆಯ ಕಾವಲಿಯಂತೆ ಗುಂಡಾಗಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ಎತ್ತರ ಅಂಚಿನ ಬೋಗುಣಿಯಂತಿರಬಹುದು. ದಪ್ಪ ಹುರಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ದಪ್ಪನೆಯ ಮರದ ದಾಂಡೊಂದರಿಂದ ಬಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಢಣಾರ್ ಢಣಾರ್ ಎಂಬ ನಾದ ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಜಗನ್ನಾಥದ ಜಾಗಟೆ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ದು. ಇದು ತೆಳ್ಳಗೆ ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ನಾದ ಹೊಮ್ಮಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅನುರಣನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇವರ ಪೂಜಾಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಘಂಟೆ, ತುತೂರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗಟೆಯನ್ನೂ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾಗವತರು ತಾಳವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಲೌಕಿಕ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಜಾಗಟೆಗೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ತೋರಿಸಲು ಗಂಟೆಗೆ ಬದಲು ಜಾಗಟೆಯನ್ನೂ ಬಳಸುವುದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾದ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜವಿ

thumb|ಕುದುರೆಯ ಬಾಲ

**ಜವಿ** (**ಜಮಿ**) ಎಂದರೆ ಕುದುರೆಗಳ ಅಯಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಲಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಉದ್ದನೆಯ, ಒರಟು ಕೂದಲು. ಇದನ್ನು ಸಜ್ಜು, ಕುಂಚಗಳು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ ಕಮಾನುಗಳು, ಕೂದಲಬಟ್ಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸವೆತ ತಡೆಯಬಲ್ಲ ಬಟ್ಟೆ, ಜವಿ ಗಾರೆ (ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೋಡೆ ಲೇಪನದ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಈಗ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜವಿಯು ಬಹಳ ಬಿರುಸು ಅಥವಾ ಬಹಳ ನವಿರು ಹಾಗೂ ಮೆತುವಾಗಿರಬಹುದು; ಅಯಾಲಿನ ಕೂದಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಲದ ಕೂದಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೃದು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಿಡ್ಡವಿರುತ್ತದೆ. ಜವಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವು ಕುದುರೆಯ ತಳಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ವಾಯುಗುಣದಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಕೂಡ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು.

ಜವಿಯು ಒಂದು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಎಳೆಯಾಗಿದ್ದು ನೀರನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಎಳೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಹಾಕಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಫ಼ೆಲ್ಟಿನ ರೂಪಕೆ ತರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕುದುರೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು

**ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು**

*ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕಾದಂಬರಿ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಈ ಪುಟ ನೋಡಿ - ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು (ಪುಸ್ತಕ)
*೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪಿ. ಶೇಷಾದ್ರಿಯವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ ಈ ಪುಟ ನೋಡಿ - ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಪವಿತ್ರ ಭಟ್

**ಪವಿತ್ರ  ಭಟ್**,  ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಭರತನಾಟ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಯುವ ನರ್ತಕ. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸುತ್ತಿ, ಭರನಾಟ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬಯಿನ ಉಪನಗರ ಡೊಂಬಿವಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು  ಭರತನಾಟ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ 'PAVI' ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭರತನಾಟ್ಯದ ಗುರು, 'ದೀಪಕ್ ಮುಜುಂದಾರ್' ರವರ ಶಿಷ್ಯರು.'ಪವಿತ್ರ ಭಟ್, ಸೋಲೋ ನೃತ್ಯ ವಲ್ಲದೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಸಿದ್ಧಿಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
## ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ
'ಭರತ ನಾಟ್ಯ'ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು 'ಕಲಾಂಜಲಿ ಕುಮಾರಿ ವಸಂತ', 'ಆಚಾರ್ಯ ಚೂಡಾಮಣಿ', ಹಾಗೂ 'ಅನಿತ ಗುಹ' ರವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
#### ೨೦೦೩ ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭ
೨೦೦೩ ರಿಂದ ಸತತವಾಗಿ 'ಸೋಲೋ' (ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ) ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಬಾರಿ ಅವರ ನೃತ್ಯ ಗುರುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳು ಹೀಗಿವೆ :
# ಪುರಂದರ ಕೃಷ್ಣ,
# ಗುರುಶಿಷ್ಯ, 
# ಅಭಂಗವಾಣಿ 
# ನಾಟ್ಯವೇದ ಮೊದಲಾದವು.
## ನೃತ್ಯಸಂಯೋಜನೆ
# ಕೃಷ್ಣ ಲೀಲಾ ತರಂಗಿಣಿ, 
# ರಾಧೆ ರಾಧೇ ಗೋವಿಂದ,
# ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಂ,
# ಶ್ರೀ ರಂಗ,
#### ಭರತ ನಾಟ್ಯ ತರಪೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳ ಆಯೋಜನೆ
# ಎನ್ಸಿಪಿಎ,ಮುಂಬಯಿ,
# ಸೂರತ್,
# ಮುಂಬಯಿ, 
# ಆಲಿರಾಜಪುರ್,(ಎಂ.ಪಿ)
# ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, 
# ಇಂಡೋನೇಶಿಯ.
#### ನೃತ್ಯಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು (ಸೋಲೋ)
**ಪವಿತ್ರ ಭಟ್** ಆಯೋಜಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಹೀಗಿದೆ : ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
# ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಮಿನೆನ್ಯೂಸ್ 'ಷಣ್ಮುಖ ಸಂಗೀತ ಶಿರೋಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', ಮುಂಬಯಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಷಣ್ಮುಖಾನಂದ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸಂಗೀತ ಸಭಾ ವತಿಯಿಂದ.
# ಯುವ ಕಲಾಭಾರತಿ ಭಾರತ್ ಕಲಾಕಾರ್ ಚೆನ್ನೈ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಮುಂಬಯಿ ದೂರದರ್ಶನದ 'ಎ ಗ್ರೇಡ್ ಕಲಾವಿದ'ನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.,
# ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭರತನಾಟ್ಯ ನರ್ತಕನೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ,ಎ. ಟಿ.ಗೋವಿಂದ ರಾಜನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಂಗಾರದ ಪದಕ,
# ಸಿಂಗರ್ ಮಣಿ ಸುರಸಿಂಗಾರ್ ಸಂಸದ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# Lion's International young ambassador award for 21st Century,
# Acharya Vishvanath dev Award, in search of Talent in Vedic Heritage, New york,
# 'Naland Nrutya nipoona', Nalanda Dance Research Institute in collaboration of the Mumbai festival,

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Bhat's elevating performanceReview, - Vijay Shanker, Mumbai
* Purush The Global dancing male, 20,Dec,2013, Q & A with Pavitra bhat,
* meetkalakar.com
* 'thi raseela', Onlinefor Performing Arts, Pavitra bhat's Bharata natyam  Performance profile 
* Tribute to Gurus with recitals The Telegraph,Online edition, 13-03-2014
* Bharatnaytam dancer Pavitra Bhat to perform in Mumbai,July, 16th, 2017 
* Pavitra Bhat's elevating performance - Vijay Shanker, Mumbai 
* clear lines and angles. Hindu sept, 23, 2016
* P.A.V.I
* S. Rajam's music appreciation notes.

ವರ್ಗ:ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ಹೊಲೆಯ

**ಹೊಲೆಯರು ಇಡಿ** ಭಾರತವನ್ನು ಆಳಿದ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶಸ್ಥರು ಪಂಚ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಚಾರ ಗೈಯುವ ಮಹನೀಯರು ಮತ್ತು ಶಿವಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಡೆಯರು. ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಆದಿ ದ್ರಾವಿಡ ಸಮುದಾಯದವರು. ಈ ಜನಾಂಗದ ಮೂಲ ಪುರುಷ ಛಲದಂಕಮಲ್ಲ ನೆಂದು ಡಾ. ಜಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸಯ್ಯ ತಣಿಗೆ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆ ಈ ಸಮುದಾಯವು 18 ಪಣದ ಕುಲಸ್ಥರು ಬಲಗೈ ನವರು ಎಂದು ಸಾಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊಲೆಯ ಸಮುದಾಯವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವರು, ಪ್ರಾಚೀನ ದಖ್ಖನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಭೂಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಇವರು ಪತನ ಹೊಂದಿದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಯೋಧ ವರ್ಗಗಳಾಗಿದ್ದರು, ಹಾಗಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಜಾತಿಭ್ರಷ್ಟರೆಂದು ಮಾಡಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. *ಹೊಲ* ಪದವು ಕೃಷಿಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು *ಹೊಲೆಯ* ಪದವು ಹೊಲ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಹೊಲೆಯರು ಕೆನರಾ, ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು.ಇವರು ಹಿಂದೆ ಆದಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಆದಿ ಕರ್ನಾಟರು 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯಗಳು
ಸ್ವಾಮಿ ಎನ್.ಎಸ್.ಮರಿ ಜೋಸೆಫ್

thumb
ಸ್ವಾಮಿ ಡಾ. ಎನ್.ಎಸ್. ಮರಿಜೋಸೆಫ್(ನಾಗೇನಹಳ್ಳಿ ಶಾಂತಪ್ಪ ಮರಿಜೋಸೆಫ್)ರವರು. ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಾಜಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾಜಕರಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಭೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೇಳೈಸಿತ್ತು. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮಾತಿನಲ್ಲೂ ಅವರು ತೂಕದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದರೂ ಯೋಚಿಸದೆ ಕೈಹಾಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದೇನಾಗುತ್ತೋ ನೋಡಿಯೇ ಬಿಡೋಣ ಎಂಬ ಹುಂಬತನ ಅವರಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಧಕಬಾಧಕಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿಯೇ  ಅವರು ಮುಂದಡಿಯಿಡುತ್ತಿದ್ದುದು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದು. ನೋಡಲು ಒರಟರಂತೆ ಕಂಡರೂ ಹೃದಯವೈಶಾಲ್ಯತೆಗೇನೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅವರೇ ಸಾಟಿ. ಮೇಲಾಗಿ ಅಚ್ಚ ಕನ್ನಡಿಗರೆಂಬ ಸ್ವಮುದ್ರೆ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು. ಆರಾಧನಾ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಎತ್ತಿದ ಕೈ; ಹಾಗೆಯೇ ಹಾಡುವುದರಲ್ಲೂ ಸಹ. ಅನೇಕ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿರುವ ಪೂಜ್ಯರು ಕೆಲವು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಂಠದಾನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತಾವೇ ಸ್ವರಚಿಸಿ ಹಾಡಿರುವ 'ಕಂಡಿತಿ ಮ್ಹಾಚಿನ್ಹೆ ಗಗನದೊಳು...' ಗೀತೆಯಂತೂ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಮನಗಳಲ್ಲೂ ವಿರಾಜಿಸಿರುವುದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಲ್ಲ.

ಪೂಜ್ಯರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೯೪೨, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬ರಂದು. ಹುಟ್ಟೂರು ಮೈಸೂರು. ತಂದೆ ನಾಗೇನಹಳ್ಳಿ  ಶಾಂತಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಚೌರಮ್ಮ. ಜ್ಞಾನಸ್ನಾನ ದೀಕ್ಷೆ ದೊರೆತದ್ದು ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಧಾನಾಲಯದಲ್ಲೇ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಗಳು ದೊರೆತದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ. ಹತ್ತನೆಯ ತರಗತಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಅವರು ನಡೆದದ್ದು ಮೈಸೂರಿನ ಸಂತ ಮರಿಯಮ್ಮನವರ ಗುರುವಿದ್ಯಾಯಲಕ್ಕೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಪೇತ್ರರ ಗುರುವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಗಳಿಸಿದ್ದು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ದೈವಶಾಸ್ತ್ರ ಪದವಿಗಳನ್ನು. ೧೯೬೬, ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೨೮ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪೂಜ್ಯ ಜೇಮ್ಸ್ನಾಕ್ಸ್ರವರಿಂದ ಉಪಯಾಜಕದೀಕ್ಷೆ. ಮರುವರ್ಷವೇ ಮೈಸೂರಿನ ಅಂದಿನ ಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷ ಅತಿ ಪೂಜ್ಯ ಮಥಿಯಾಸ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ರವರಿಂದ ಯಾಜಕದೀಕ್ಷೆಯ ಪಟ್ಟ.

ದೀಕ್ಷೆಯ ಬಳಿಕ ಮೊದಲು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಧಾನಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಉಪಯಾಜಕರಾಗಿ. ಬಳಿಕ ಮೈಸೂರು ದಕ್ಷಿಣದ ಸಂತ ತೆರೆಸಮ್ಮನವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ.  ೧೯೭೦ ಹಾಗೂ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಟಳ್ಳಿಯ  ಲೂರ್ದುಮಾತೆಯ ಹಾಗೂ ಪಿ.ಜಿ.ಪಾಳ್ಯದ ಸಂತ ಜೋಸೆಫರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಧರ್ಮಗುರುಗಳಾಗಿ ತಲಾ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಸೇವೆ.  ಬಳಿಕ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ರೋಮ್ಗೆ ಹಾರಿದ ಪೂಜ್ಯರು ಮರಳಿದ ಬಳಿಕ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ 'ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ ಪೀಠ'ದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಆ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿಯೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ೧೯೯೫ ಹಾಗೂ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ, ಅಲ್ಲದೆ, 'ಮೈಸೂರು ಧರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ'ಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೂ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ. ಮುಂದೆ ಪ್ರಧಾನಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನಗುರುಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಇವರು ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಬೋಗಾದಿಯ ಸಂತ ಪೇತ್ರರ ದೇವಾಲಯದ ಧರ್ಮಗುರುಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇ ಅಂತಿಮ. ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಅನಾರೋಗ್ಯಪೀಡಿತರಾದ 'ಮರಿಜೋ'ರವರು ಬಳಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ 'ಪ್ರಶಾಂತ ನಿಲಯ'ವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ತೀವ್ರ ಅಸ್ವಸ್ಥೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಇವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಜಾನ್ಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ 'ಬೋನ್ಮ್ಯಾರೋ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್' ಇರುವುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಬಹು ಅಂಗಾಂಗಗಳ ವೈಫಲ್ಯವೂ ಅವರನ್ನು ಕಾಡಿತ್ತು. ಇವೆಲ್ಲದರ ಫಲವಾಗಿ ಅವರು ದಿ.೦೫-೦೨-೨೦೧೯ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೩.೧೫ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು.

ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಗುರುಗಳು
ಚಂಡಾಲ

**ಚಂಡಾಲ** ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಶವಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕೆಳವರ್ಗವಾಗಿದೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದ
 ಕನ್ನಡದ ದಲಿತ ಕವಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿರುವ ಚಾಂಡಾಳ - ಚಂಡಾಳರ ಕೂಗು ಕೃತಿಯನ್ನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವರ್ಣವು ವೇದಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಬದ್ಧ ಸಮಾಜ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ವೈದಿಕ ಸಂಗ್ರಹವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಜಾತಿ ಸಮಾಜದ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಯಿತು. ಜಾತಿಯ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ವಸ್ತುತಃ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗದೆಯೇ ಉಳಿದಿವೆ. ವರ್ಣವು ಸಮಾಜವನ್ನು ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳಾಚೆಗೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊರಗೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಐದನೇ ಗುಂಪಿದೆ, ಮತ್ತು ಚಂಡಾಲ ಇದರ ಘಟಕ ಭಾಗವಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪುಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಗಾಳ

thumb|ಗಾಳದ ರಚನೆ
**ಗಾಳ**ವು ಮೀನಿನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ, ಹೆಚ್ಚು ಅಪರೂಪವಾಗಿ, ಮೀನಿನ ದೇಹವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಸಾಧನ. ಸಿಹಿನೀರು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಮೀನುಗಾರರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಗಾಳಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, *ಫ಼ೋರ್ಬ್ಸ್* ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಗಾಳವನ್ನು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಅಗ್ರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿತು. ಗಾಳಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಡಿದ ಮೀನು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುವ ಯಾವುದೋ ರೂಪದ ಹಗ್ಗ ಅಥವಾ ಕುಚ್ಚಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಗಾಳಗಳ ಅಗಾಧ ವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ. ಗಾಳದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಗಾತ್ರಗಳು, ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
* 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಧನ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ತೂಕಡಿಕೆ

**ತೂಕಡಿಕೆ**ಯು (**ಜೋಂಪು, ಜೊಂಪು, ಮಂಪರು**) ನಿದ್ರೆಯ ಪ್ರಬಲ ಬಯಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿ, ಅಥವಾ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಗಳವರೆಗೆ ಮಲಗುವುದು. ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮಲಗುವ ಮೊದಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು, ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯ ಗತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಂಪರಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು, ಅಥವಾ ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಜಡತೆ, ದುರ್ಬಲತೆ, ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಚುರುಕುತನದ ಅಭಾವವಿರಬಹುದು.

ಜೋಂಪನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಬದಲು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಜೋಂಪಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಗಲಿನ ತೂಕಡಿಕೆ, ಪಾಳಿ ಕೆಲಸ ನಿದ್ರಾ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಇತ್ಯಾದಿ; ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾದಾಗ ಜೋಂಪಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಕೇತಗಳಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಪುಣ್ಯ

ಒಳ್ಳೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು **ಪುಣ್ಯ**ವೆಂದೂ ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮವನ್ನು ಪಾಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ ಈ ಎರಡೂ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಒಳಿತು ಕೆಡುಕುಗಳನ್ನು ಮತ ಧರ್ಮಗಳು ನಿರ್ಣಯಿಸಿವೆ. ಪುಣ್ಯ ಕರ್ಮ ಸಾಧು ಕರ್ಮ ; ಪಾಪಕರ್ಮ ಅಸಾಧುಕರ್ಮ. ಇವುಗಳ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮಗಳು - ಸುಕೃತ, ದುಷ್ಕೃತ, ಅರ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ - ಪರೋಪಕಾರಃ ಪುಣ್ಯಾಯ ಪಾಪಾಯ ಪರಪೀಂಡನಂ ಎಂದು. ಪರೋಪಕಾರ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪುಣ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗೆ ಇದೇ ಮೂಲ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಪರೋಪಕಾರ ರೂಪ ಸುಕೃತ ಮಾಡಿದರೆ ಪುಣ್ಯ ಕರ್ಮದ ಫಲ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ಒಳ್ಳೆಯ ಕರ್ಮದ ಫಲ. ಒಳ್ಳೆಯ ಕರ್ಮದ ಫಲ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಸುಖಮಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಾಗೂ ಪುನರ್ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿರುವ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಎಂಥ ಕರ್ಮವೇ ಆಗಲಿ ತನಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಫಲವನ್ನು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟೇ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ. ಅದು ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಫಲ ಕೊಡದಿರಬಹುದು ; ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಂತೂ ಕೊಟ್ಟೇ ತೀರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯದ ಫಲವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮರಣಾನಂತರ ನಮಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆಂಬುದೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಸ್ವರ್ಗವಾಸವೂ ಅಲ್ಲಿನ ಸುಖಾನುಭವವೂ ನಾವು ಮಾಡಿರುವ ಪುಣ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾದ ಕಾಲ ಪರಿಮಿತಿಯುಳ್ಳದ್ದು. ಕ್ಷೀಣೇ ಪುಣ್ಯೇ ಮತ್ರ್ಯಲೋಕಂ ವಿಶಂತಿ ಎಂಬ ಶ್ರುತಿವಾಕ್ಯ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಧರ್ಮ, ಪುಣ್ಯ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸು, ಸುಕೃತ, ವೃಷ - ಈ ಐದೂ (ಪುಣ್ಯ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ) ಪರ್ಯಾಯವಾಚಿಗಳೆಂದು ಅಮರಕೋಶದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಧರ್ಮವೂ ಪುಣ್ಯವೇ ಎಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಪುಣ್ಯಶಬ್ದ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರ್ಥವುಳ್ಳದ್ದು. ಧರ್ಮ ಪುಣ್ಯದ ಒಂದು ರೂಪ. ಧರ್ಮರೂಪ ಪುಣ್ಯಂ ಚ ಗಂಗಾಸ್ವಾನಾದಿಜನ್ಯಂ-ಮುಂತಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಧರ್ಮ ಶಬ್ದಕ್ಕೂ ನಿಖರವಾದ ಅರ್ಥ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸಾ ಪರಮೋಧರ್ಮಃ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ವಿಹಿತ ಕರ್ಮದಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗುವುದು ಧರ್ಮ ಎಂಬುದು ತರ್ಕ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಧರ್ಮಲಕ್ಷಣ. ಕಣಾದರು ಯತೋಭ್ಯುದಯ ನಿಃಶ್ರೇಯಸ ಸಿದ್ಧಿಃ ಸ ಧರ್ಮಃ ಎಂದು ಸೂತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಜ್ಯೆ, ಅಧ್ಯಯನ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಸತ್ಯ, ಧೃತಿ, ಕ್ಷಮಾ, ಅಲೋಭ ಎಂದು ಎಂಟು ಬಗೆಯಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕೋಶ ನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರ ವಿವೇಚನೆ ಆರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹಸಿವು, ನೀರಡಿಕೆ, ಸುಖ, ದುಃಖ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯವಾಗಿ ಸಿಲುಕಿ ಸಂಶಯ, ಭ್ರಾಂತಿ, ಅಜ್ಞಾನ, ಮತ್ರ್ಯತ್ವ, ವಿನಾಶಗಳ ಕಡೆ ಪ್ರವರ್ತಿಸುವುದು ಪಾಪ ; ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಅವಾಂಛನೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಆ ಕಡೆ ಪ್ರವರ್ತಿಸದೆ ಜ್ಞಾನ, ಆನಂದ, ಅಮೃತತ್ತ್ವಗಳ ಕಡೆ ಹೋಗುವುದು ಪುಣ್ಯ. ಪರೋಪಕಾರ ಕರ್ತೃತ್ವಂ ಅಹಿಂಸಾಲೋಭವರ್ಜನಂ 1 ವಿಷ್ಣುಪೂಜಾ ಚ ತಲ್ಲೀಲಶ್ರವಣಂ ಪುಣ್ಯಮುಚ್ಯತೇ - ಎಂಬ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಪುಣ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಸಾರಸೂಚಿ. ಪುಣ್ಯಪಾಪಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಗೋಚರಗಳಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಅದೃಷ್ಟ ದುರದೃಷ್ಟ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮತಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಾಗೂ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದವರು ಕೂಡ ಲೌಕಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಪರಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಪುಣ್ಯಗಳನ್ನು ನಂಬಿರುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಛತ್ರ

**ಛತ್ರ**ವು (**ಸತ್ರ**) ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಒಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡುವವರಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಒಂದು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳ, ತಂಗುದಾಣ, ಧರ್ಮಶಾಲೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪದವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಫಲಕ ಶಾಸನದಂತಹ ಶಾಸನಲಿಪಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಛತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ೧ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದೆ.

ಛತ್ರವು ಕೂಡುವ ಸ್ಥಳ, ಕೋಣೆಗಳು, ನೀರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧನಸಹಾಯದಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸೇವೆಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಅತ್ಯಲ್ಪ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಭೇಟಿಕಾರರು ಇಷ್ಟವಿದ್ದರೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಬಯಸಿದಷ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಇವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ತೇಜೋಮಂಡಲ

thumb|ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತಲಿನ ತೇಜೋಮಂಡಲ
**ತೇಜೋಮಂಡಲ**ವು (**ಪರಿಧಿ**) ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಿಮ ಸ್ಫಟಿಕಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವರ್ಗದ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ತೇಜೋಮಂಡಲಗಳು ಬಣ್ಣದ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಉಂಗುರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿನ ವೃತ್ತ ಖಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲೆಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಅನೇಕ ತೇಜೋಮಂಡಲಗಳು ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರನ ಹತ್ತಿರ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಇತರ ತೇಜೋಮಂಡಲಗಳು ಬೇರೆಡೆ ಅಥವಾ ಆಕಾಶದ ವಿರುದ್ಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಚಿತ ತೇಜೋಮಂಡಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತೇಜೋಮಂಡಲ, ಪ್ರಕಾಶ ಸ್ತಂಭಗಳು, ಮತ್ತು ಮಿಥ್ಯಾ ಸೂರ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಅನೇಕ ತೇಜೋಮಂಡಲಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಕೆಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಬೇರೆಯವು (ಅತ್ಯಂತ) ಅಪರೂಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Halo explanations and image galleries at Atmospheric Optics

ವರ್ಗ:ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು
ಜಿ.ಡಿ. ಭಕ್ಷಿ

ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ **ಗಗನ್ ದೀಪ್ ಬಖ್ಶೀ** (**ಜಿ.ಡಿ. ಬಖ್ಶೀ**) (ಜಬಲ್ಪುರದಲ್ಲಿ 1950 ರಲ್ಲಿ ಜನನ) ಒರ್ವ ನಿವೃತ್ತ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿ.  ಅವರು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರೈಫಲ್ಸ್ನಿಂದ ಬಂದವರು.  ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆದ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ  ವಿಶೇಷ ಸೇವೆ ಪದಕ ವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.  ನಂತರ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರೋಧಿಯಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಸೇನಾ ಪದಕವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.  ಅವರು ತರುವಾಯ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜೌರಿ - ಪೂಂಚ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಮಿಯೋ ಫೋರ್ಸ್ಗೆ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು  ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.  ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಜನರಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಎರಡು ಭಾರಿ   ಅವರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಆಯ್ದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
*
*
*
*
*
*
*Bakshi, G. D. (2016). Bose: The Indian Samurai - Netaji and the Ina a Military Assessment.  ISBN&nbsp;9789383649921.
*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಪ್ರಶ್ನೆ

thumb|ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನ ಚಿಹ್ನೆಯ ಚಿತ್ರ
**ಪ್ರಶ್ನೆ**ಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಕೇಳಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹೇಳಿಕೆ ರೂಪದ ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಶಬ್ದಾರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಅನ್ವೇಷಣಶೀಲ ಶಬ್ದಾರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಶಬ್ದಾರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಗೆಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ವಿನಂತಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ವ್ಯಾಕರಣಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಲಂಕಾರಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕವಾಗಿರುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ನೈಜ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ವ್ಯಾಕರಣಾತ್ಮಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಆಜ್ಞಾರ್ಥ ವಾಕ್ಯವಾದ "ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಹೇಳು" ಎಂಬುದರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಚನ 
* C. L. Hamblin, "Questions", in: Paul Edwards (ed.), Encyclopedia of Philosophy.

ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:ಸಂವಹನ
ತೂಗು ಜಗಲಿ

**ತೂಗು ಜಗಲಿ**ಯು (**ತೂಗು ವೇದಿಕೆ, ತೂಕಮಾಡುವ ಜಗಲಿ**) ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲು ಅಥವಾ ತೂಕಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾದ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟು. ಹಾಗಾಗಿ, ಧಾನ್ಯದ ಅಥವಾ ಖನಿಜದ ಚೀಲಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೂಗು ಯಂತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ತೂಗು ಜಗಲಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ರಸ್ತೆಸುಂಕದ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪದವನ್ನು ಹಡಗಿನ ಲಂಗರನ್ನು ಮೇಲೆ ಎತ್ತಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಧನ ಎಂಬ ಅರ್ಥಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆಗ ಇದನ್ನು **ಗಲ್ಲು ಜಗಲಿ**, **ಗಲ್ಲು ವೇದಿಕೆ**, ಅಥವಾ **ಗಲ್ಲು** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೂಕದ ಜಗಲಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕಗಳು, ಮರದ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ ತೊಲೆಗಳು ಇರುವ ಶಾಶ್ವತವಾದ ದೊಡ್ಡ ಮುಕ್ಕಾಲಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು, ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ರಸ್ತೆಸುಂಕದ ದ್ವಾರದ ಪಕ್ಕದ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡದ ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಚಾಚು ತೊಲೆಗಳಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೂಕದ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಕೊಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವು.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* BBC Article about British manufacturer.

ವರ್ಗ:ಮರಣದಂಡನೆಯ ಉಪಕರಣಗಳು
ಪ್ರಭಾಮಂಡಲ

right|thumb|365x365px|ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹದ ತಲೆಯ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಪ್ರಭಾಮಂಡಲ
**ಪ್ರಭಾಮಂಡಲ**ವು (**ಪ್ರಭಾವಳಿ**) ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ ಮುಕುಟ, ಬೆಳಕಿನ ವೃತ್ತ ಅಥವಾ ಬಿಂಬ. ಪವಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಧರ್ಮಗಳ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರಸರು ಅಥವಾ ವೀರರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್, ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್, ಇತರ ಧರ್ಮಗಳ ಪೈಕಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪೂಜ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಸುತ್ತ, ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರೀರದ ಸುತ್ತ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಾಂತಿ, ಅಥವಾ ಏಷ್ಯನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭಾಮಂಡಲದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಭಾಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಯಾವುದೇ ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ ತೋರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಾಗ ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣ, ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿ ಅಥವಾ ಜ್ವಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಾಗ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* Aster, Shawn Zelig, *The Unbeatable Light: Melammu and Its Biblical Parallels*, Alter Orient und Altes Testament vol. 384 (Münster), 2012,  
* Crill, Rosemary, and Jariwala, Kapil.  *The Indian Portrait, 1560–1860*, National Portrait Gallery, London, 2010,  
* Didron, Adolphe Napoléon, *Christian Iconography: Or, The History of Christian Art in the Middle Ages*, Translated by Ellen J. Millington, H. G. Bohn, (Original from Harvard University, Digitized for Google Books) – Volume I, Part I (pp.&nbsp;25–165) is concerned with the halo in its different forms, though the book is not up to date.
* Dodwell, C. R., *The Pictorial arts of the West, 800–1200*, 1993, Yale UP,  
* Rhie, Marylin and Thurman, Robert (eds.): *Wisdom And Compassion: The Sacred Art of Tibet*, 1991,  
* Schiller, Gertrud, *Iconography of Christian Art, Vol. I*, 1971 (English trans from German), Lund Humphries, London,  

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* The Halos in Taoist, Buddhist, Christian, Hindu, Islam, Greek and Roman images

ವರ್ಗ:ಮೂರ್ತಿಚಿತ್ರಣ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations