open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜತ್ತ

**ಜತ್ತ** ನಗರವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂಗ್ಲಿ  ಜಿಲ್ಲೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಾಜನ್ ಆಯೋಗ ದ ಪ್ರಕಾರ ಜತ್ತಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬಹುತೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಡುಮಕನಾಳ

**ಡುಮಕನಾಳ** ಗ್ರಾಮವು  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಡಚಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಡುಮಕನಾಳ ಗ್ರಾಮವು  ವಿಜಯಪುರ -  ಸೋಲಾಪೂರ ರಾಷ್ತ್ರೀಯ  ಹೆದ್ದಾರಿ - 13 ರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ  ಕೇಂದ್ರ ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 55 ಕಿ. ಮಿ. ಇದೆ.

## ಚರಿತ್ರೆ
ಡುಮಕನಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಬ್ರಿಟಿಶರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಜತ್ತ ಸರಕಾರದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು.

## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

## ಹವಾಮಾನ
* ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು  ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು  ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ ೪೨.೭ ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ೯.೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
* ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ೩೫°C-೪೨°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್
* ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು
* ಮಳೆಗಾಲ -  ೧೮°C-೨೮°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್.
* ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ ೩೦೦ - ೬೦೦ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
* ಗಾಳಿ -ಗಾಳಿ ವೇಗ  ೧೮.೨ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), ೧೯.೬ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ  ೧೭.೫ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಸುಮಾರು ೧,೫೦೦ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೮೦೦ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೭೦೦ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

## ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು  ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಧರ್ಮಗಳು
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

## ಭಾಷೆಗಳು
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ದೇವಾಲಯಗಳು
* ಶ್ರೀ ಅಂಬಾಭವಾನಿ ದೇವಾಲಯ
* ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ
* ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ
* ಶ್ರೀ ಬೀರದೇವರ ದೇವಾಲಯ

## ಮಸೀದಿಗಳು
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

## ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ ೯೦ ಭಾಗ ಭೂಮಿ ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

## ಬೆಳೆಗಳು
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು

ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

## ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.

## ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

## ರಾಜಕೀಯ
ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ನಾಗಠಾಣ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ವಿಜಯಪುರ

ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಭೀಮ ನದಿ

**ಭೀಮಾ** ನದಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ.

## ಉಗಮ--ಸಂಗಮ
ಭೀಮಾ ನದಿಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪುಣೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ  **ಭೀಮಾಶಂಕರ** ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದೆ. 
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ **ಕಡ್ಲೂರು** ಊರ ಹತ್ತಿರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ  ಈ ನದಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ೮೬೧ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು.

## ಉಪನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಮರಜಾ, ಮುಲ್ಲಾಮಾರಿ, ಗಂಡೋರಿ ಹಳ್ಳ, ಕಾಗಿನಾ ಹಾಗು ಬೆಣ್ಣೆತೊರಾ ಇವು ಭೀಮಾನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳು. 

## ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ಭೀಮಾ ನದಿಗೆ ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ **ನೆಲೊಗಿ "ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಭೀಮಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಿಗೆ ಈಗಾಗಲೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.

## ಮಹತ್ವದ ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಭೀಮಾನದಿಯ ಉಗಮದಲ್ಲಿರುವ **ಭೀಮಾಶಂಕರ**ವು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ. **ದ್ವಾದಶಲಿಂಗ**ಗಳಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಲಿಂಗ ಭೀಮಾಶಂಕರದಲ್ಲಿದೆ. 

**ಅಷ್ಟವಿನಾಯಕ**ರಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ವಿನಾಯಕ ದೇವಾಲಯವು **ಸಿದ್ಧಟೇಕ**ದಲ್ಲಿದೆ.

ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಂಢರಪುರ ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನವು  ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧೂಳಖೇಡ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಲಿಂಗ ದೇವಸ್ಥಾನ ಧೂಳಖೇಡ ದಲ್ಲಿದೆ.

ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ದೈವಪೀಠ ವಾದ ` ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಮಹಾರಾಜ ´ ರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿರುವ ಲಚ್ಯಾಣ [ ಇಂಡಿ ತಾಲೂಕದಲ್ಲಿದೆ ]

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದತ್ತಪೀಠವಾದ ಗಾಣಗಾಪುರವು ಭೀಮಾದ ಉಪನದಿಯಾದ **ಅಮರಜಾ**ದ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಕ್ತಿಪೀಠವಾದ, **ಚಂದ್ರಲಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ**ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿರುವ  **ಸನ್ನತಿ** ಗ್ರಾಮವು ಭೀಮಾನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ಇದೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರದ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.

ಕಾಗಿನಾ ಉಪನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ **ಹೊನಗುಂಟಾ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಲಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ಬಿದರಿ

**ಬಿದರಿ** ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ.ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ  ಕೇಂದ್ರ ಬಾಗಲಕೋಟಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಕಿ. ಮಿ. ಇದ್ದು  ಸಾವಳಗಿ ಹೋಬಳಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಉಪ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ ಮತ್ತು ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಇದೆ.

## ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ  ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ  ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

## ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ಯುವಕ ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಕನಕ ಸೇನೆ ಇದೆ.

## ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  ೬೫ ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಶ್ರೀ  ಹನುಮಾನ ಉತ್ಸವ,  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು

* ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ  
*  
* ಶ್ರೀ ಕುಮಾರೇಶ್ವರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ

ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಹವಿನಾಳ

**ಹಾವಿನಾಳ** ಗ್ರಾಮವು  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

## **ದೇವಾಲಯಗಳು**
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## **ಮಸೀದಿಗಳು**
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

## **ನೀರಾವರಿ**
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## **ಹಬ್ಬಗಳು**
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## **ಶಿಕ್ಷಣ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  **ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ** ಇದೆ.

ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಗಂಗಾಧರ್ (ಚಿತ್ರ ನಟ)

**ಗಂಗಾಧರ್**   ಕನ್ನಡದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಯಕರು. ಸುಮಾರು ೮೦ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.*ಶರಪಂಜರ* ಇವರ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರ. 

## ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಚಿತ್ರಗಳು
೧೯೭೦ "ಸೀತಾ,"

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ಅಶೋಕ್

**ಅಶೋಕ್** (ಜನನ 12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1951) ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಗೋಕಾಕ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ರೈತ ಸಂಘದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಅಶೋಕ್, ವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರಸಿಂಹಯ್ಯ ಮತ್ತು  ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟಮ್ಮನವರ ಮಗನಾಗಿ ಆನೇಕಲ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಅವರ ತಂದೆ ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಕನಸು ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆಯಾಗುವದಾಗಿತ್ತು,ಡಿಗ್ರಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಮದ್ರಾಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು.
## ವೃತ್ತಿ
ಅವರ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರದ ಕಣ್ಣು. ಅವರ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಸನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ, ವಿಜಯವಾಣಿ, ಅರ್ಚನಾ, ರಂಗನಾಯಕಿ, ಚೆಲ್ಲಿದ ರಕ್ತ, ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ, ರಾಜಾ ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಯೋಗಿ ಬಸವಣ್ಣ  ಆಗಿವೆ. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು, ಕೆಲಸಗಾರರ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

## ಚಿತ್ರಗಳು
*1975   ಹೆನ್ನು  ಸಂಸಾರದ ಕಣ್ಣು
*1977   ಸನಾದಿ  ಅಪ್ಪಣ್ಣ  ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರ
*1977   ಬಯಲು ದಾರಿ
*1977   ಭಾಗ್ಯವಂತರು
*1977   ಪಾವನ ಗಂಗಾ
*1981   ರಂಗನಾಯಕಿ
*1983   ಕ್ರಾಂತಿಯೋಗಿ ಬಸವಣ್ಣ 
*1985   ಮುಗಿಲ ಮಲ್ಲಿಗೆ
*1995   ತುಂಬಿದ ಮನೆ 
*1998   ಜನುಮದ  ಜೋಡಿ
*2005   ನಮ್ಮಣ್ಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
*2014   ಗಜಕೇಸರಿ 
*2014   ಕೆಂಪೇ ಗೌಡ
*2015   ರಣ ವಿಕ್ರಮ
*2015   ಐರಾವತ
*2016   ಪರಪಂಚ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ರಾಮ್‍ಕುಮಾರ್

**ರಾಮ್‍ಕುಮಾರ್** ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಇವರು ಪೀರಾಲರ ೧೯೯೦ರ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರ ಆವೇಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬುರ ಯುದ್ಧ ಚಿತ್ರ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದ *ಪಾಂಡವರು* (೨೦೦೬) ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕೂಡ ಆದರು.

ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ಪುಟಗಳು - ಚಲನಚಿತ್ರ
ಧ್ಯಾನ್

thumb|ಧ್ಯಾನ್
**ಧ್ಯಾನ್** ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಿರುವ **ಸಮೀರ್ ದತ್ತಾನಿ** ಬಾಲಿವುಡ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ. ಧ್ಯಾನ್ ರಾಜ್‍ಶ್ರೀ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಮಧುರ್ ಭಂಡಾರ್‍ಕರ್‍ರ *ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್* ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮ್ ಭಟ್‍ರ *ಲೈಫ಼್ ಮೆ ಕಭಿ ಕಭಿ*ಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳು ಅವರ ಮೊದಲ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉಫ಼್ ಕ್ಯಾ ಜಾದೂ ಮೊಹಬ್ಬತ್ ಹೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ಪುಟಗಳು - ಚಲನಚಿತ್ರ
ಕೆ.ಗೋವಿಂದರಾಜು

## ಪರಿಚಯ
**ಕೆ.ಗೋವಿಂದರಾಜು** ಕನ್ನಡದ ಕವಿ, ಬರಹಗಾರ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೯೫೬ ಮೈಸೂರಿನ ಅಶೋಕಪುರಂನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಕೆ.ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಈರಮ್ಮ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸದ ನಡುವೆಯೇ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕವಿತೆ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ಪ್ರಸ್ತುತ 'ಅಶೋಕಪುರಂ ಗೋವಿಂದರಾಜು' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## **ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ**
ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ಶಾರದ ವಿಲಾಸ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ. ಬಿ.ಎ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ. ಎಲ್.ಎಲ್. ಬಿ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಶಾರದ ವಿಲಾಸ ಕಾಲೇಜಿನ ಲಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಎಲ್.ಎಲ್.ಎಂ  ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ. ಭಾಷಾಂತರ ಡಿಪ್ಲೊಮೊ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯ ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ.

## ಕೃತಿಗಳು
### ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು
# ಮುಂದಾರಿ
# ಹೂ ಮುಡಿದ ಖಡ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಉರಿವ ಅಕ್ಷರ ಮಾಲೆ
# ಅನಾಥನ ಭೇಟಿ ಅನಾದಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ
# ಎದೆ ತುಂಬ ಗಾಯಗಳ ನೀಲಿ ಗುರುತು
# ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಆಯಸ್ಸು ವ್ಯಾಸನ ಮನಸ್ಸು

### ಆತ್ಮಕಥೆ
# ಮನವಿಲ್ಲದವರ ಮಧ್ಯೆ.
# ತಲ್ಲಣಿಸದಿರು ಕಂಡ್ಯ ತಾಳು ಮನವೇ 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
***ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಆಯಸ್ಸು ವ್ಯಾಸನ ಮನಸ್ಸು**-ಈ ಕೃತಿಗೆ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರಭಟ್ಟ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಲಭಿಸಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಪೂರಕ ಮಾಹಿತಿ
*ಮುಂದಾರಿ* ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ದೇವಯ್ಯ ಹರವೆ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಮುನ್ನುಡಿಯಿಂದ.
*ಮನವಿಲ್ಲದವರ ಮಧ್ಯೆ-ಕೆ.ಗೋವಿಂದರಾಜು

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಚರಣ್ ರಾಜ್

**ಚರಣ್ ರಾಜ್** ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.. ಇವರು ಮೂಲತಃ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರ ನಟರಾದರೂ,ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಳಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಚರಣ್ ರಾಜ್ ಜೆಂಟಲ್ಮ್ಯಾನ್, ಪ್ರತಿಘಟನ, ಇಂದ್ರುಡು  ಚಂದ್ರುಡು ಮತ್ತು ಕಾರ್ತವ್ಯಮ್ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅವರು ರಜನೀಕಾಂತ್ ಅಭಿನಯದ  ಫೂಲ್ ಬನೆ ಅಂಗಾರೇ,ವೀರ,ಧರ್ಮ ಡೋರಾಯ್ ಮತ್ತು ಬಾಷಾ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ   ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರುಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಇವರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಟಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು.
## ಕನ್ನಡ ಚಲನ ಚಿತ್ರಗಳು 
*ತಾಯಿಯ ಹೊಣೆ 1985
*ರಾಜಣ್ಣನ ಮಗ  - 2019 
*ಪ್ರೀತಿಯ ರಾಯಭಾರಿ  - 2018  
*ರಣವಿಕ್ರಮ  - 2015   
*ರಥಾವರ  - 2015   
*ರಾಜಾ ಹುಲಿ  - 2013 
*ತಿರುಪತಿ  - 2006  
*ಸೂರಪ್ಪ  - 2000  
:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ
*ಗೋಧಿ ಬಣ್ಣ ಸಾಧಾರಣ ಮೈಕಟ್ಟು  - 2016 ( ಕನ್ನಡ )

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ಪುಟಗಳು - ಚಲನಚಿತ್ರ
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಪಕರು
ಗಣಕಯಂತ್ರ ಪಿತಾಮಹ

**ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬಾಬೇಜ್‍**ರವರನ್ನು **ಗಣಕಯಂತ್ರ ಪಿತಾಮಹ** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬಾಬೇಜ್‍ರವರು ೧೮೨೨ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅಂತರ ಯಂತ್ರವು (Difference_Engine) ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಆಧುನಿಕ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳ ಶೋಧನೆಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ

ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾರತದ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೆ ಅನುಛ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಲಭಿಸುವುದು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೇ ೨೨ ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಮಲೆಯಾಳಂ ಲೇಖಕ ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಜೇತರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ, ೧೧ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ನಗದು ಹಾಗು ವಾಗ್ದೇವಿಯ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುವುದು.

## **ಜ್ಞಾನಪೀಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ**
ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವರು ಜ್ಞಾನ ಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್. ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೈನ್ ಕುಟುಂಬ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕರು. ಈಗಲೂ ಅದರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೮೨ ರಿಂದ, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಎಂಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕನ್ನಡವನ್ನು ೧ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿ ಇದುವರೆಗು ೮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
*ನೋಡಿ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## **ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ**
## ಈ ಪುಟಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡಿಗರು
*ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಸಂಸ್ಥೆ 

ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಮಾರ್ಶ್ಮೆಲೊ

**ಮಾರ್ಶ್‍ಮೆಲೊ** ಆಧುನಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಗು/ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳದ ಸಿರಪ್, ನೀರು, ಮತ್ತು ಜೆಲಟಿನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಒಂದು ಸ್ಪಂಜಿನಂಥ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಕಡೆದ, ಚಿಕ್ಕ ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಅಚ್ಚು ಮಾಡಲಾದ, ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳದ ಪಿಷ್ಟದಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಲಾದ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣ. ಕೆಲವು ಮಾರ್ಶ್‍ಮೆಲೊ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿಶ್ರಣವು ಮಾರ್ಶ್‍ಮೆಲೊ ಸಸ್ಯ *ಆಲ್ಥೇಯಾ ಒಫ಼ಿಸಿನಾಲಿಸ್*‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಔಷಧೀಯ ಮಿಶ್ರಣದ ಆಧುನಿಕ ಸ್ವರೂಪ.
ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಮಾಡಲು ಮಾರ್ಷ್ಮ್ಯಾಲೋ ಬಳಕೆ ಮತ್ತೆ ಸಸ್ಯದಿಂದ ಸ್ಯಾಪ್ ತೆಗೆಯುವ ಹಾಗೂ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನು ಮಿಶ್ರಣ ಕರೆ ಅಲ್ಲಿ ಪಾಕವಿಧಾನ ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್. ಮತ್ತೊಂದು ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವ ಪಾಕವಿಧಾನ ಮಾರ್ಷ್ಮ್ಯಾಲೋ ಸಸ್ಯದ ತಿರುಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. 
ಒಣಗಿದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಸುಲಿದರೆ, ಮೃದು ಮತ್ತು ಸ್ಪಂಜಿನಂಥ ತಿರುಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಂಡ ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಒಂದು ಮೃದು ಜಿಗಿಯುವ ಸಿಹಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಶ್ರೀ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ

## ಇತಿಹಾಸ 
ಶ್ರೀ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೋಮನಾಥಪುರ ಪಟ್ಟಣ ದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡದ ಮೇರು ದೊರೆಗಳಾದ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಬೀಡಾಗಿದೆ.೧೨೬೮ರಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ದೊರೆ ಮೂರನೇ ನರಸಿಂಹ ಅವರಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ರಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು.
## ಐತಿಹ್ಯ
13ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥಪುರ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಚತುರ್ವೇದಿಮಂಗಲ ವಿದ್ಯಾನಿಧಿಪ್ರಸನ್ನ ಸೋಮನಾಥಪುರ ಎಂಬುದು ಇದರ ಪೂರ್ವ ಹೆಸರು. ಇಲ್ಲಿರುವ 7 ಶಾಸನಗಳು ಈ ಅಪೂರ್ವ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಕಲೆಗೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಆಗರವಾಗಿದ್ದ ಈ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹೊಯ್ಸಳರ ದೊರೆ ಮುಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಹನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಸೋಮನಾಥ 1258ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಟ್ಟು ಸೋಮನಾಥಪುರವೆಂದು ಕರೆದ. ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಹರಿಯುವ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸ.
## ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಜಗತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ದೇಗುಲ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಜಗತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಇಡೀ ದೇವಾಲಯವನ್ನೇ ಆನೆಗಳು ಹೊತ್ತಿವೆಯೇನೋ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುವಂತೆ ಸುಂದರ ಗಜಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಶಿಖರಪ್ರಾಯ: ಸೋಮನಾಥಪುರದ ದೇವಾಲಯದ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಶಿಖರಪ್ರಾಯವಾಗಿರುವುದು ಮೂರು ಶಿಖರಗಳೇ. ಹೀಗಾಗೇ ಇದನ್ನು ತ್ರಿಕುಟಾಚಲವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹದಿನಾರು ಕೋಣೆಗಳ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಶಿಖರಗಳು ದೇವಾಲಯ ರಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನೂರ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮುಖಮಂಟಪ, ನವರಂಗ, ಗರ್ಭಗೃಹ, ಸುಖನಾಸಿಗಳು ಇಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಮಧ್ಯದ ಭುನವೇಶ್ವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರು, ಅದರ ಮೇಲೆ 32 ತೊಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಮಾನು, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೂಗಾಡುವ ರೀತಿಯ ಕಮಲದ ಮೊಗ್ಗು ಮನಮೋಹಕ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನ ದಕ್ಷಿಣ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವಿಗ್ರಹ ಇದೆ. ಮಧ್ಯದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಗ್ರಹವೂ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹ ಇತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ದುರಸ್ತಿ
ಇಂದು ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಭಗ್ನಗೊಂಡ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪಕಲಾವೈಭವ ಕಂಡು ಅದರ ಮಾಹಿತಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಅರಸರು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. 1924ರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದ್ದ ಗೋಡೆಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ, ದೇವಾಲಯ ಶಿಥಿಲವಾಗದಂತೆ ಭದ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1953ರಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗದ ಅಪರಿಮಿತ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ವರ್ಗ:ಶಿಲ್ಪಕಲೆ
ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೯

**ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೯** - ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಿನ ಇಪ್ಪತ್ತ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ೬೧ನೇ ದಿನ. ಈ ದಿನದ ನಂತರ ೩೦೬ ದಿನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ದಿನವಿರುವ ವರ್ಷವನ್ನು ಅಧಿಕ ವರ್ಷ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ನಾಕು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ಫೆಬ್ರುವರಿಯ ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ಫೆಬ್ರುವರಿ
ಎಮಿಲ್ ಬೆರ್ರಿಂಗ್

## ಜೀವನ
**ಎಮಿಲ್ ಬೆರ್ರಿಂಗ್ **ಜರ್ಮನಿಯ ಖ್ಯಾತ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇವರು ೧೮೫೩ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಡವರಾಗಿದ್ದರೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇವರು ಬರ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೈಧ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸತೊಡಗಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಅವರ ಗಮನ ಪ್ರಯೋಗಗಳತ್ತ ಹರಿಯಿತು.
## ಸಂಶೋಧನೆ
ಸೋಂಕು ನಿರೋಧಕಗಳ ಮೂಲಕ ಶರೀರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಅನೇಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಇವರು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಇವರು ಮಾಡಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೇ ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ರಸಾಯನ ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯವಾದವು. ಮುಂದೆ ಇವರು ರಕ್ತರಸಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಾಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಇವರು ಗಂಟಲಮಾರಿ, ಧನುರ್ವಾಯು ರೋಗಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. 
ಇವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ, ಬರ್ಲಿನ್, ಮ್ಯೂನಿಚ್ ಹಾಗು ಲೀಪ್ಜಿಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಗಂಟಲುಮಾರಿ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ  ಇವರನ್ನ "ಬೇರ್ರಿಂಗ್ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಕ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೇರ್ರಿಂಗ್ ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೊದಲ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಇವರು ೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಶರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿ
ವರ್ಗ:ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿ

**ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿ ** (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦, ೧೯೧೮ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧, ೧೯೮೮)  ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರು.

## ಜೀವನ
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದ ಮಹಾನ್‌ ಗಾಯಕರಾದ ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿಯವರು  ೧೯೧೮ರ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦ರ ದಿನದಂದು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾನ್ವಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಚನ್ನಬಸವಪ್ಪನವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅವ್ವಮ್ಮನವರು. ಅವರದ್ದು ಕಲಾವಿದರ ಮನೆತನ. 

ನಿಜಗುಣೆಪ್ಪನವರಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷ ಸಂಗೀತ ಪಾಠ ಕಲಿತ ಸಿದ್ಧರಾಮರು ಮುಂದೆ  ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳ ಶಿಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ತಬಲ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಕಲಿಕೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ಸಂಚಾರಿ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯ ಗದಿಗೆಪ್ಪನವರೊಡನೆ ಬಿಜಾಪುರ, ಧಾರವಾಡ, ದಾವಣಗೆರೆ ಸುತ್ತಿ  ಸಂಗೀತದ ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಪಡೆದರು.

## ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ
ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿಯವರು ಗೊಬ್ಬೂರು ಶರಣಯ್ಯನವರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಕ, ನಟರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು.  ಅಲ್ಲಿನ ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ನಾಟಕದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಖ್ಯಾತಿ ದೊರೆತಿತು. ಏಣಗಿ ಬಾಳಪ್ಪನವರ ಕಲಾವೈಭವ ನಾಟ್ಯ ಸಂಘದ ವಧು-ವರ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಹಾ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು. 

## ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ
ಸಿದ್ದರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿಯವರು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನಸೂರರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ  ಅನೇಕ  ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.  ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ  ಗುರು ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಗಾಯನಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಂಡವು. ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ   ವಚನ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ದೊರೆತಿತು.  ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಗಳೆ, ಭಾವಗೀತೆ, ಸುಪ್ರಭಾತ, ದಾಸರ ಪದಗಳೂ ಇವರ ಸಿರಿಕಂಠದಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದವು. ಎಚ್‌.ಎಂ.ವಿ. ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಇವರ ಅನೇಕ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳು ಮೂಡಿಬಂದವು. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನಸೂರರೊಂದಿಗೆ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಸುಪ್ರಭಾತವೇ ಅಲ್ಲದೆ “ನುಡಿಯು ಕನ್ನಡ, ನಡೆಯು ಕನ್ನಡ, ಅಳಿಸಂಕುಳವೇ ಮಾಮರವೇ, ಬಾ ಬಸವರಾಜ” ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಹಾ ಅವರು ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ವೀರಶೈವ ಸಭಾದಿಂದ ಸಂಗೀತ ಸುಧಾಕರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿಯ ಗಮಕ ಕಲಾನಿಧಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾತಿಲಕ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿಯವರಿಗೆ ಸಂದವು.   ರಾಯಚೂರಿನ ಕಲಾಮಂದಿರಕ್ಕೆ ‘ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿ ಕಲಾಮಂದಿರ’ ವೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ವಿದಾಯ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೆ
ಈ ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕರು ೧೯೮೮ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.  ಅವರ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಮರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ರಾಯಚೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವಿಜ್ರಂಭಣೆಯಿಂದ ನೆರವೇರುತ್ತಿವೆ.  ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿಯವರು ಸಂಗೀತ ಲೋಕದ ಮಹಾನ್ ತಾರೆಯಾಗಿ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ: ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಕೇಶೀ-ಮರಕುಟಗ

**ಕೇಶೀ-ಮರಕುಟಗದ** (Hairy Woodpecker), ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: **ಪಿಕೊಯ್ಡೆಸ್ ವಿಲ್ಲೋಸಸ್** (*Picoides villosus*). ಇದು, 250&nbsp;mm (9.75’’ ) ಉದ್ದದ,  380&nbsp;mm (15 ‘’) ರೆಕ್ಕೆ ಅಳತೆಯ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮರಕುಟಗ woodpecker. 2003ರ ಅಂದಾಜು ಗಣನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 9 ಮಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು - ಹಾಗಾಗಿ ಇವುಗಳ ಸಂತತಿ ಅಲಕ್ಷಣೀಯ least concern (ಪುಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ  
## ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ದೇಶಗಳಾದ ಅಮೇರಿಕ(ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ತಾನ), ಬಹಾಮಾಸ್, ಕೆನಡ, ಕೋಸ್ಟರಿಕ, ಎಲ್-ಸಾಲ್ವಡೋರ್, ಗ್ವಾತಮಾಲ, ಹೊಂಡೂರಸ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ನಿಕರಗೋವ, ಪನಾಮ, ಪೂರ್ಟೋರಿಕೊ ಗಳಲ್ಲಿನ ಪರ್ಣಪಾಟಿ ಕಾಡುಗಳು (deciduous forests) ಕೇಶೀ-ಮರಕುಟಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ.

ಕೇಶೀ-ಮರಕುಟಗದ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಾಲದ ಅಳತೆ 18–26&nbsp;cm, ಹರಡಿದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಅಳತೆ 33–43&nbsp;cm ಮತ್ತು ತೂಕ 40-95g . ತೋರಿಕೆಗೆ  ಕೇಶೀ-ಮರಕುಟಗಗಳು  ತಮಗಿಂತಲೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಡೌನಿ-ಮರಕುಟಗ (Downy Woodpecker) ಗಳಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಡೌನಿ-ಮರಕುಟಗಳ ಕೊಕ್ಕು ಮೊಟಕು (ಅವುಗಳ ತಲೆಗೆ ಹೊಲಿಸಿದಂತೆ), ಇವುಗಳ ಬಿಳಿ ಬಾಲದ ಕಪ್ಪು ತುದಿ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ(ಕರೆ)ಯಲ್ಲಿ  ಕೇಶಿ ಮತ್ತು ಡೌನಿಗಳಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ತೋರಿಕೆಗೆ ಇವೆರಡೂ ಹೋಲುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ನೆಂಟಸ್ತಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದಂತೆ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ (genera) ಭಿನ್ನತೆ ಇದೆ.
ಕೇಶಿ ಮತ್ತು ಡೌನಿ ಮರಕುಟಗಗಳ ಬಾಹ್ಯ ತೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳ ಜೀವ ವಿಕಾಸದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ   ಅಂತರವಿರುವುದು ಒಮ್ಮುಖ-ಜೀವವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಉನ್ನತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಒಮ್ಮುಖ-ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣ(ವಿವರಣೆ) ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ಗಾತ್ರದ ಅಂತರದಿಂದಾಗಿ ಪರಿಸರ ಪೈಪೋಟಿ(ಸ್ಪರ್ದೆ) ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ.

ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಇವು ಸ್ಥಾನವಾಸಿಗಳು ( ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ) ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕೇಶೀ-ಮರಕುಟಗಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಪರ್ವತದ ಮೇಲಿನ ವಾಸಿಗಳು, ತಪ್ಪಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಬರಬಹುದು. 
ಕೀಟಗಳೇ ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವಾದರೂ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕಿರಿ-ಕಾಯಿಗಳು, ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರದ ಒಳ-ರಸಾತ್ಮಕಗಳನ್ನೂ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಗೂಡು ಕಟ್ಟಲು ಮರಗಳನ್ನು ಕುಟುಕುವ ಇವು ಕೀಟಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರದ ಕಿಟಕಿ ಹಾಗು ಮರದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕುಟುಕುವುದು ಕಾಣಲಾಗಿದೆ. 

## ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯ 
* ಡೌನಿ ಮರಕುಟಗ (Downy woodpecker) - ಘಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಶಿ-ಮರಕುಟುಗಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ, ತೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ತೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಜೀವವಿಕಾಸದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಂತರವಿದೆ.

## ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ  

File:FemaleHairywoodpecker.jpg|Adult female, Ottawa, Ontario
File:Hairy woodpecker.jpg|Stowe, Vermont
File:Hairy Woodpecker RWD.jpg|Male, Palmer, Alaska
File:Young Hairy Woodpecker.jpg|At a peanut feeder
File:Picoides villosus CT.ogv|Feeding on suet

## ಮೂಲಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*Hairy Woodpecker - *Picoides villosus*  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
*Hairy Woodpecker Species Account - Cornell Lab of Ornithology
*Hairy Woodpecker , Bird sound

ವರ್ಗ:Picoides
ವರ್ಗ:Woodpeckers
Woodpecker, Hairy
Woodpecker, Hairy
Woodpecker, Hairy
ಇಂಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ

**ಇಂಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ** ವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಪೆರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಬೆಳೆದು ಬಾಳಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ. ಇಂಕ ಎಂಬುದು ಕ್ವೆಚ್ಛಾಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ಧ ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಸರಾದರೂ ಇಂಕ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ರಾಜನನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶ

**ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶ** ಭಾರತದ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಉತ್ತರಭಾರತದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಕೇಕೆಯ,ಮತ್ತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಅರಸುಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಸೇರಿದೆ. ಮನುವಿನ ಮಗ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿದ. ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಬರುತ್ತದೆ.ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಈ ವಂಶದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್

**ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್**ಭಾರತವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದೇಶದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರದವರು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಇಲಾಖೆ.ಇದನ್ನು ಚುಟುಕಾಗಿ ಐಸಿಎಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ (ಐ ಎ ಎಸ್) ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು
ಹೀರೆ

***ಹೀರೆ***ಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಅದರ ಬಲಿಯದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಲ್ಯುಫಾ ಅಕ್ಯುಟಾಂಗುಲ* ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದ ಈ ಬಳ್ಳಿಯು ಕುಕರ್‌ಬಿಟೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಣ್ಣು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಏಣುಗೆರೆಗಳಿರುವ ಸೌತೆಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಜ಼ುಕೀನಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

## ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 
ಇದನ್ನು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಿಬ್ಬರ್‌ಗಾರ್ಡ್/ರಿಡ್ಜಗಾರ್ಡ, ವೆಜಿಟೇಬಲ್‌ಸ್ಪಾಂಜ್, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಿ ಟೊರೈ, ಜಿಂಗಾ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೀರೆಕಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ವಿವರ 
ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಳ್ಳಿ. ಏಷ್ಯದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಬಲಿತ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಸ್ಪಂಜುಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀರೆಕಾಯಿ ತರಕಾರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ತಂತುಮಯ ಪದಾರ್ಥವು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಸುವ ಅರಿವೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನದ ಸ್ಪಂಜಿನ ಬದಲಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
## ಹಿರೇಕಾಯಿಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು 
### ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ 
* ಹೀರೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ' ಎ ' ಅಂಶ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದು, ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿ ಇದೆಯೆಂದು ಸ್ವತಃ ಕಣ್ಣಿನ ತಜ್ಞರೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೀರೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೀಟಾ - ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್ ಎಂಬ ವಿಟಮಿನ್ ' ಎ ' ಅಂಶದ ರೂಪ ಸರಿ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣಿನ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೀರೆಕಾಯಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸರಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
* ಹೀರೆಕಾಯಿ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂಟಿ - ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಬೀಟಾ - ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್ ಅಂಶ ಕಣ್ಣಿನ ನರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುವ ರಕ್ತ ನಾಳಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಫ್ರೀ ರಾಡಿಕಲ್ ಗಳ ಹಾನಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

### ಅನೇಮಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ರಾಮಬಾಣ 
* ಹೀರೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಸಾಂಬಾರ್ ಅಥವಾ ಸಾಗು ತಯಾರು ಮಾಡುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ನೀವು ಇಡೀ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸುತ್ತದೆ.
* ಅದು ಅಲ್ಲದೆ ಹೀರೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ' ಬಿ6 ' ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೇಹದ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ನೋವು ಮತ್ತು ಆಯಾಸವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

## ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ 

ಚಿತ್ರ:Glands_in_probract_that_attract_ants.jpg|alt=Extrafloral nectar glands in Luffa acutangula and Oecophylla smaragdina ants|ಹೀರೆ ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಬಾಹ್ಯ ಮಕರಂದ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಇರುವೆಗಳು
ಚಿತ್ರ:Luffa_acutangula_Chinese_okra_female_flower_2.jpg|ಹೀರೆ ಬಳ್ಳಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಹೂವು.
ಚಿತ್ರ:Luffa_acutangula_Chinese_okra_male_flower.jpg|ಹೀರೆ ಬಳ್ಳಿಯ ಗಂಡು ಹೂವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜೋಸೆಫ್ ಜಾನ್ ಥಾಮ್ಸನ್

**ಜೋಸೆಫ್ ಜಾನ್ ಥಾಮ್ಸನ್**(೧೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮೫೬ – ೩೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೦)ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.  ಇವರನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ೧೮೫೬ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರಿಗೆ ೧೯೦೬ರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಇವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತು  ಉಪ ಪರಮಾಣು ಕಣಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು.ಇವರ ಏಳು ಜನ ಶಿಷ್ಯದಿಂದಿರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಗ ಜಾರ್ಜ್ ಪಿ.ಥಾಮ್ಸನ್ ರಿಗೆ ಕೂಡಾ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* The Discovery of the Electron 
* The Nobel Prize in Physics 1906
* Annotated bibliography for Joseph J. Thomson from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 
* Essay on Thomson life and religious views 
* The Cathode Ray Tube site
* Nobel Prize acceptance lecture (1906)
* Thomson's discovery of the isotopes of Neon
* Photos of some of Thomson's remaining apparatus at the Cavendish Laboratory Museum 
* 

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆ, ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ, ಬಿಜಾಪುರ

**ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆ**ಯು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು **ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ**ದವರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಹುಣಸೇಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ

**ಹುಣಸೇ** ಮರ ಫಾಬೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮರ. ೨೦ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ  ಇದನ್ನು ಟಮರಿಂಡ್ (Tamarind) ಅಂತಾರೆ. ಇದರ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ  ಹೆಸರು  ಟಮರಿಂಡಸ್ ಇಂಡಿಕಾ(tamarindus Indica).
## ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೆಸರು
*ಮರಾಠಿ:ಚಿಂಚ್(chinch)
*ಮಲಯಾಳಂ:ಪುಲಿ(Puli)
*ತಮಿಳು::ಪುಲಿ(Puli)
*ತೆಲುಗು:ಚಿಂತ(chinta)
*ಬೆಂಗಾಲಿ:ಅಮ್ಲಿ(Amli)
*ಗುಜರಾತಿ:ಅಮ್ಲಿ(amli)
*ಹಿಂದಿ:ಇಮ್ಲಿ(imli),ಚಿಂಚಿಪಾಲ(chinchpala)ತಿಂತಿದಿಕ(tintidika)
*ಆಂಗ್ಲ:ಟಮರಿಂಡ್(Tamarind)
ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹುಣಸೇಯನ್ನು ಟಮರ್-ಹಿಂಡಿ(tamar-indi) ಅಂತಾರೆ. ಅದೇ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ **ಟಮರಿಂಡ್**(tamarind)ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

### ಮರ
ಹುಣಸೇ ಮರದ ಮೂಲ ಆಫ್ರಿಕಖಂಡದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಉಷ್ಣಮಂಡಲ ಅರಣ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮರ. ೨೦ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ರೆಂಬೆ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸತತ ಹರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒತ್ತು ಕಣರಚನೆ ದಾರುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ.

## ಹುಣಸೇ ಬೀಜ
ಹುಣಸೇ ಬೀಜ ಕಾಫಿಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಜದ ಮೇಲೆ ತೆಳುವಾದ ಸಿಪ್ಪೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಿಪ್ಪೆಯ ಒಳಗೆ ದಟ್ಟ ಕಾಫಿ ಬಣ್ಣದ ಎರಡು ಬೀಜಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪರಿಮಾಣ ೧.೫ X ೦.೮ ಸೆಂ.ಮೀ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹುಣಸೇ ಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ  ೪-೫ ಬೀಜಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಹುಣಸೇ ಹಣ್ಣನ್ನು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಹುಳಿಯ ರುಚಿ/ಸವಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹುಣಸೆ ಬೀಜವನ್ನು ಪುಡಿಯನ್ನಾಗಿ (powder)ಮಾಡಿ  ವಸ್ತ್ರ ಪರಿಶ್ರಮೆ/ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು/ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೈಜಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂಗೇ ಜಿಗುರು/ಬಂಕೆ(gum), ಅಡೆಹೆಸ್ಸಿವ್ಸು(adhesive)ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
### ಹುಣಸೇ ಬೀಜದಲ್ಲಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಹುಣಸೇ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ  ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿರುತ್ತವೆ.

### ಎಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪತ್ತಿ
ಹುಣಸೇ ಬೀಜಗಳನ್ನು ವೊದಲು ರೋಸ್ಟರುನಲ್ಲಿ(roaster)ರೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವರು. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೊರಗಡೆ/ಬೀಜದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಸಿಪ್ಪೆ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬೀಟರು (beater) ಎನ್ನುವ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಬೀಜದ ಮೇಲಿರುವ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದ ಬೀಜವನ್ನು ಸೀಡ್ ಬ್ರೇಕರು(seed breaker)ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಕುಕ್ಕರ್(Cooker)ಎನ್ನುವ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀಮ್(steam)ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಿಸಿಮಾಡಿ, ೮೦-೮೫೦C ವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಿ ಫ್ಲೆಕಿಂಗ್ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ  ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ್ಲೇಕಿಂಗ್ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಫ್ಲೇಕ್ಸು ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಫ್ಲೇಕ್ಸುನಲ್ಲಿ ೧೩-೧೪% ತೇವ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣೋಗ್ರತೆ ೮೦೦C ತನಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ  ಫ್ಲೇಕ್ಸುಗಳನ್ನು ಕೂಲರುಗೆ  ಕಳುಹಿಸಿ, ತಣ್ಣಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಫ್ಲೇಕ್ಸುಯನ್ನು ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ ಎಕ್ಸುಟ್ರಾಕ್ಷನು ಪ್ಲಾಂಟ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಕೊಟ್ಟು, ಬೀಜದಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಕ್ಸೆನ್(hexane)ಯೆನ್ನುವ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
### ಎಣ್ಣೆ
ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ ಎಕ್ಸುಟ್ರಾಕ್ಷನು ವಿಧಾನದಿಂದ ತೆಗೆದ ಎಣ್ಣೆ ಕಪ್ಪುಕಂದು(dark brown)ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ರಿಫೈನರಿ ಮಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿಮಾಡಿದಾಗ ಮಂಜಿಲ್/ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹುಣಸೇ  ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆಯ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳುಶೇಂಗಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

**ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಪಟ್ಟಿ**

**ಎಣ್ಣೆಯ ಭೌತಿಕ, ರಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳು**

### ಎಣ್ಣೆಯ ಉಪಯೋಗಗಳು
*ರಿಫೈನರಿ ಮಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ  ಶುದ್ಧಿಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
*ಸಾಬೂನ್ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
*ವನಸ್ಪತಿತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿನಿಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
*ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
*ವಾರ್ನಿಷು(varnish)ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
*ದೀಪದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

### ಉಲ್ಲೇಖನ
ವರ್ಗ: ಎಣ್ಣೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ

**ಶ್ರೀ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ** 
**ಶ್ರೀ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ಮತ್ತು  ಅಮರೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ** 
## ಸ್ಥಳ : 
*ಇಂದೂರಿನಿಂದ ೭೭ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ; ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಗೆ ೧೩೩ ಕಿ.ಮೀ. ಓಂಕಾರೇಶ್ವರವಿದೆ. ಓಂಕಾರೇಶ್ವರದಿಂದ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಸಿಗುವುದು.
**ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆ** 
ದೇವದಾನವರಿಗೆ ಯುದ್ಧವಾದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ದಾನವರಿಗೆ ಸೋತು ದಿಕ್ಕುಕಾಣದೆ ಶಿವನಿಗೆ ಮೊರೆ ಹೋದಾಗ  ಶಿವನು ಓಂಕಾರೇಶ್ವರನಾಗಿ ಬಂದು ದಾನವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೆ ನೆಲೆಸಿದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.

## ಇತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು 
*ಓಂಕಾರೇಶ್ವರನ ದೇವಾಲಯ ನೋಡಿದ ನಂತರ ಅಮಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಯವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾನದಿಯ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಶಿವಲಿಂಗ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸಣ್ಣ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನದ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುವುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.  ನಂತರ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ ದೇವಸ್ಥಾನ ನೋಡಲೇಬೇಕಾದ್ದು. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಳೀ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಋಣಮುಕ್ತೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿದೇವರಿಗೆ ಕಡಲೆಬೇಳೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲಾಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುವುದೆಂದು ಹೇಳುವರು. ಹೊಸದಾದ  ಗಜಾನನ ಮಹಾರಾಜ್ ದೇವಾಲಯವೂ ನೋಡುವಂತಹುದು.

## ರಾತ್ರಿಯ ದೀಪೋತ್ಸವ : 
ಓಂಕಾರೇಶ್ವರನಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ದೀಪಾರತಿ ನಡೆಯುವ ದೀಪಾರತಿ ನೋಡಲು ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದು. ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಟ್ಟಲಿನಂತೆ ಮಡಚಿ, ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಬತ್ತಿ ಇಟ್ಟು ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ದೀಪಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಒಂದು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ದೃಶ್ಯ. ಅನುಕೂಲ ವಿದ್ದವರು ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ನೋಡಬಹುದು..
## ಆಧಾರ : 
*ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು ಕೈ ಹೊತ್ತಿಗೆ- ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನ ಗ್ರಂಥ_ ಬರೆದವರು ಶ್ರೀಮತಿ ಚೂಡಾಮಣಿ ರಾಮಚಂದ್ರ  ಸಾಗರ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
*https://en.wikipedia.org/wiki/Omkareshwar
## ನೋಡಿ: 
*೧.ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ -ಕಾಶಿ
*೨.ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ | ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು
*೩ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ
## ಬಹ್ಯಾಕೊಂಡಿಗಳು
*http://omkareshwar.org/omkareshwar-jyotirlinga/
*http://travel.india.com/destinations/omkareshwar 
*Mamleshwar jyotirlinga in omkareshwar -official site 
## ಉಲ್ಲೆಖಣ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು
ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ

thumb
**ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ**ಯು ಒಣಗಿಸಿದ ದ್ರಾಕ್ಷಿ. ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹಸಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಡುಗೆ, ಬೇಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿವೆ ಸುಲ್ತಾನ, ಕರಂಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ.

ವರ್ಗ:ಒಣಹಣ್ಣುಗಳು
ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ

*ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಲಿಂಗವು ಹಿಂದಿನ ಬಿಹಾರರಾಜ್ಯದ/ಈಗಿನ ಝಾರ್ಖಂಡ್/ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸಂಥಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೌರಾ ಪಾಟ್ಣಾ  ರೈಲುಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬಂದರೆ ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಹತ್ತಿರ ವಿರುವ ಜೈಸೀಡೀಹ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಸ್ಟೇಶನ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ  ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಸ್ಸು, ರೈಲು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವಾಹನಗಳ ಸೌಕರ್ಯವಿದೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ೮ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರ ಹೋಗಬೇಕು.

**ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ** 
*ಭಸ್ಮಧಾರಿ ಪರಶಿವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರುದ್ರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಾಗಿ ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಲಿಂಗ ಚಿತಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.  ಈ  ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಲಿಂಗ ವನ್ನು ರಾವಣ ಕೈಲಾಸದಿಂದ ತಂದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ *(ಅರೆಯೂರುಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ನೋಡಿ) ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣದಂತೆ ಈ ಕಥೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗಿರುವ ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಲಿಂಗ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. ಪಾಣೀಪೀಠದ ಮದ್ಯೆ ಕಪ್ಪದಾದ ಚಿಕ್ಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೇ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಹಾಲು ನೀರು ಹೂ, ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಂದು ಭಕ್ತರೇ ಸ್ವತಃ ಅಭಿಷೇಕಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಸಂತೋಷ ಪಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿರುವ  ಪುರೋಹಿತರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿಸ ಬಹುದು.

## ಆವರಣ: 
*ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಶ್ರೀ ಗೌರೀ ಮಾತಾ ಮಂದಿರ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಒಂದೇಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀದುರ್ಗಾ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎರಡು ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ದುರ್ಗಾ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿವೆ.  ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಲಿಂಗ ದರ್ಶನದಿಂದ ಸಂಸಾರಿಕ ಕಷ್ಟ-ಕೋಟೆಲೆಗಳೆಲ್ಲಾ ತಪ್ಪಿ, ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುವುದೆಂದು ಭಕ್ತರ ನಂಬುಗೆ. ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ,ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ, ಹಾಗೂ ಅಮವಾಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ  ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಹೆಚ್ಚನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಜರಾಹೋ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗಬಹುದು.  ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಇನ್ನೊಂದು  ಮಹಾಕಾಳೇಶ್ವರ  ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.

## ಆಧಾರ 
*ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು ಕೈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ಬರೆದವರು ಶ್ರೀಮತಿ ಚೂಡಾಮಣಿ ರಾಮಚಂದ್ರ  ಸಾಗರ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ
* ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ -ಕಾಶಿ ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ 
* ಶ್ರೀ ಮಹಾಕಾಳೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಉಜ್ಜಯನಿ 
* ಶ್ರೀ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ
* ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು

## ಅಂತರಕೊಂಡಿಗಳು
*https://en.wikipedia.org/wiki/Vaidyanath_Jyotirlinga

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
*https://www.google.co.in/search?q=Vaidyanath+Jyotirlinga&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=-J1BUqS1HoSNrQfpn4DABQ&ved=0CD0QsAQ&biw=1366&bih=677&dpr=1

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಬಾಗಲಕೋಟ ನಗರ

ಬಾಗಲಕೋಟೆ : ನವನವೀನ ನಗರ
ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಊರು ಮುಳುಗಡೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಇಡೀ ಏಶಿಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿಯೇ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ನಗರವೊಂದು ತಲ್ಲಣಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಈಗ ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ದಾಖಲೆಯೆ ಸರಿ. ಘಟಪ್ರಭಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ನಗರವು ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಹಿನ್ನೀರಿನಿಂದ ಕೃಷ್ಣೆವು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಹಿರಿ ಹೊಳೆಯ ಬಾಗಿನ ಅರ್ಪಿಸಿದಂತಾಗಿದೆ.ಬಾಗಲಕೋಟೆಯು  ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಊರು.ಲಂಕಾಧಿಪತಿ ರಾವಣಾಸುರನು ಭಜಂತ್ರಿ ವಾದ್ಯಗಾರರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಊರು.ಅಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಭಜಂತ್ರಿಯವರು ಶಹನಾಯಿ ವಾದನಕ್ಕೆ ಸವಣೂರು ನವಾಬನಿಂದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಶಹನಾಯಿಯನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. 1664 ರಲ್ಲಿ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ದಕ್ಷಿಣದ ಬೀಂಜಿ ಕೋಟೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ.ವಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲಶಾಹಿ ಅರಸರು ಈ ಊರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಬಳೆ ತೊಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಳೆಗಾರನಿಗೆ ಉಂಬಳಿಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ,ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಊರಿಗೆ ಬಾಂಗಡಿ ಕೋಟೆ ಎಂದೂ ಮುಂದೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯೆಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.
ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕøತಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ವಧರ್ಮಿಯರು ಕೂಡಿ ಬಾಳಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಸಂದೇಶ ಸಾರಿದ ಕೀರ್ತಿ ಈ ನಗರಕ್ಕಿದೆ.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ’ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಬಾಗಲಕೋಟೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು.1921 ಮೇ 28 ರಂದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಬಾಗಲಕೋಟೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರೂ.ಗಳ ನಿಧಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.1931 ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ಜವಾಹರಲಾಲ ನೆಹರೂ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ ಸೇವಾದಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೇವಾದಳ ಕಟ್ಟಡ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರತಿರೂಪ ನವನಗರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭ ಬಾಯಿ ಪಟೇಲರು ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಲ್ಲಭ ಬಾಯಿ ಚೌಕ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ,ಇದೂ ಎರಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣವಾಗಲಿದೆ.ಇವತ್ತು ಹಳೆ ಬಾಗಲಕೋಟ-ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ-ನವನಗರವನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಬೃಹತ್ತ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು  ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.ಮರಾಠ ದೊರೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದ ಶಿರೂರು ಅಗಸಿಯು ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಲಿದ್ದು,ಅದನ್ನು ಸಂಗಮ ಕ್ರಾಸ್ ಬಳಿ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಮುಳುಗಡೆ ಊರಿನ ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಮರು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಊರ ಜಾತ್ರೆ,ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನ,ಉರುಸು,ಓಕಳಿ,ಹೋಳಿ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ನಗರದ ಯುವ ಜನಾಂಗ ಹಿರಿಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ
ಕೆಂಗೇರಿ ಮೋರಿ

ಕೆಂಗೇರಿ ಎಂಬುದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಮೋರಿಯೂ ಕೆಂಗೇರಿ ಕೆರೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಮೈದಾ

**ಮೈದಾ** ಹಿಟ್ಟಿನ ಮೂಲ ವಸ್ತು ಗೋಧಿ.
ಗೋಧಿಯನ್ನು ಗಿರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡಿಮಾಡಿಸಿದಾಗ,ಇದರ ಬಣ್ಣವು ನಸುಹಳದಿಯಾಗಿ ಇರುವುದು. ಮೈದಾಹಿಟ್ಟನ್ನು ಧಾನ್ಯದ ಭ್ರೂಣಹಾರದಿಂದ (ಪಿಷ್ಟಭರಿತ ಬಿಳಿ ಭಾಗ) ತಯಾರಿಸಲಾದರೆ, ಗೋದಿಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ನಾರುಯುಕ್ತ ತವುಡನ್ನು ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು,  ಈ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ನಯಗೊಳಿಸಿ, ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಹಾಗು ಬೆನ್ಜೈಲ್ ಬೆನ್ಜೋಯಿಕ್ ಪೆರೋಕ್ಸೈಡ್ ಎನ್ನುವ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಿಳುಚಿಸಿದಾಗ(ಬ್ಲೀಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ) ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಮೈದಾ ಹುಡಿಯು ಸಿದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. 
ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮೈದಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಖಾದ್ಯಗಳ ಅತಿಸೇವನೆಯಿಂದ ಮಧುಮೇಹ, ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಮೂತ್ರಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಮುಂತಾದ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ತಲೆದೋರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.

ಮೂಲತಃ ಹಳದಿಯಾಗಿರುವ ಮೈದಾ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಇದು ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೇಕ್ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಹೋಲುವ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ, ಪೇಸ್ಟ್ರೀಗಳು ಹಾಗು ಬ್ರೆಡ್‍ನಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಬೇಕರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಿವಿಧ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ *ಪರಾಠಾ* ಮತ್ತು *ನಾನ್*‍ ನಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ರೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಹಿಟ್ಟು
ಬಾಯಿ

thumb|ಬಾಯಿ ತೆರೆದಿರುವ ನೆಗಳೆ
ಪ್ರಾಣಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, **ಬಾಯಿ**ಯು ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಅನ್ನನಾಳದ ಮೊದಲ ಭಾಗ. ಕಶೇರುಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಘಗಳು, ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ ಹಾಗು ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗುದವಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಚನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಜೀವಿವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವ ತುದಿಯು ಮೊದಲು ರಚನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋಟಸ್ಟೋಮ್ ಮತ್ತು ಡೂಟರಸ್ಟೋಮ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಶರಭ

**ಶರಭ** ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಅರ್ಧ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಹಕ್ಕಿಯ ದೇಹ ಹೊಂದಿರುವ, ಎಂಟು ಕಾಲುಗಳಿರುವ  ಪ್ರಾಣಿ. ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಆನೆಗಿಂತ ಭೀಕರ ಮತ್ತು ಸಿಂಹವನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲಂತಹ ಪ್ರಾಣಿ. ಶರಭ ಒಂದೆ ಜಿಗಿತದಲ್ಲಿ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಹಾರಬಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿ. ಪುರಾಣದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶರಭವನ್ನು ಎಂಟು ಕಾಲುಗಳ ಜಿಂಕೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಿವನ ಅವತಾರವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು
ಅಮೆರಿಕನ್

# ಅಮೇರಿಕನ್
# ಅಮೇರಿಕನ್ ಇಂಟರನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ರುಪ್
# ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ
# ಅಮೇರಿಕನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ
# ಅಮೇರಿಕನ್ ವೈರ್ ಗೇಜ್
# ಅಮೇರಿಕಾ
# ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ
# ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
# ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನ
# ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
# ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ
# ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಾಲರ್
# ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಹಾಸರೋವರಗಳು
# ಅಮೇರಿಕಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ.
# ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಾನು

ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ
೨೦೧೩ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್

೨೦೧೩ರ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಅನ್ನು ಐ ಪಿ ಎಲ್ ೬ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ೬ನೇ ಆವೃತ್ತಿ ಇದು. ಈ ಅವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೯ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.  ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೩ ರಿಂದ ಮೇ ೨೬ ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು.  ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨ರಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಸಾಲ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಕ್ರಿಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.  ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೆಪ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯು ಐಪಿಎಲ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಪೋಷಕರಾದರು.  ಈ ಆವೃತ್ತಿಯು ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ತಂಡದ ಆಟಗಾರರು ನಡೆಸಿದ ಕಳ್ಳಾಟ ಬಯಲಿಗೆ ಬಂದು ಕುಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಿತು.  ಫ಼ಿನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡ ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ೨೩ ರನ್ ಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ನರಾದರು.

ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಜಗನ್ನಾಥನ್ ಸಾರಂಗಪಾಣಿ

ಭಾರತ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಜಗನ್ನಾಥನ್ ಸಾರಂಗಪಾಣಿ ಅವರು ರೋಬೋಟ್ ಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರೋಬೋಟ್ ಗಳ ಕುರಿತ ಮಾನವನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮಿತಿಗೆ ಇಳಿಸುವ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ರೋಬೋಟ್ ಗಳು ಸ್ವತಃ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಲಿತು ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.

**ಮಿಸ್ಸೌರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ**ದಲ್ಲಿ ಜಗನ್ನಾಥನ್ ಅವರು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ರೋಬೋಟ್ ಗಳು ತಮಗೆ ನೀಡಿದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಂಭವನೀಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತಾಗಲಿದೆ.

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ತೊಗರಿ ಕಾಳು

thumb|ತೊಗರಿ ಬೇಳೆ

**ತೊಗರಿ ಕಾಳು** (*ಕ್ಯಾಜೇನಸ್ ಕ್ಯಾಜ್ಯಾನ್*) ಫ಼್ಯಾಬೇಸಿಯಿ ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸದಸ್ಯ. ತೊಗರಿ ಕಾಳಿನ ಬೇಸಾಯ ಕನಿಷ್ಠ ೩,೫೦೦ ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲದ ಕೇಂದ್ರ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಕಾಡು ಸಂಬಂಧಿಗಳು (*ಮಾನ್ಸಿ*) ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ವರ್ಗ:ದ್ವಿದಳಧಾನ್ಯಗಳು
ತಂಬಾಕು ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ

**ತಂಬಾಕು** ಗಿಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದರ ಎಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ತಂಬಾಕು ಎಲೆಪುಡಿಯಿಂದ ಸಿಗರೇಟ್, ಬೀಡಿ, ಸುಟ್ಟೆ, ಗುಟ್ಕಾ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಂಬಾಕು ಗಿಡವನ್ನು **ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸೊಲನೇಸಿಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯ ಗಿಡ. ಇದರ ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಸರು*ನಿಕೊಟಿನ ಟಬಕಂ. ಲಿನ್ನೇ*(nicotina Tabacum.Linn)*. ಸಿಗರೇಟ್, ಬೀಡಿ, ಗುಟ್ಕಾಗಳನ್ನು *ವರ್ಜಿನೀಯಾ ಟೊಬಾಕೋ*ಎನ್ನುವ ಜಾತಿ ಎಲೆ/ಪತ್ರಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಂಬಾಕು ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾತಿ ಗಿಡದ ಹೆಸರು *ನಿಕೋಟಿನ ರಸ್ಟಿಕ. ಲಿನ್ನೆ''( Nicotina rustica.linn). ತಂಬಾಕು ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಇರುತ್ತದೆ.ತಂಬಾಕು ಎಲೆಗಳಿಂದ ನಿಕೊಟಿನ್ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಗುಣ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ,.

## ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಹೆಸರು
*ಅಸ್ಸಾಂ=ಧೂಪತ್(dhuptt)
*ಬೆಂಗಾಲಿ=ತಮಕ್(tamak)
*ಒರಿಯಾ=ಉಮನ್ ಪತ್ರ(uman patra)
*ತಮಿಳು=ಪುಗಯಿಲೈ(pugatilai)
*ಮಲಯಾಳಮ್=ಪುಗಯಿಲ(pugayila)
*ತೆಲುಗು=ಪೊಗಾಕು(pogaku)
*ಗುಜರಾತಿ=ತಮಕು(tamaku)
*ಮರಾಠಿ,ಹಿಂದಿ,ಪಂಜಾಬಿ=ತಂಬಾಕು(tambaku)
### ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು
#ಅಸ್ಸಾಂ
#ಗುಜರಾತ್
#ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ
#ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
#ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ
#ಬಿಹಾರ
#ರಾಜಸ್ಥಾನ
#ಕರ್ನಾಟಕ
#ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
### ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳು
ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ  ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ (೨೦೦೮-೨೦೦೯ ವರ್ಷಕ್ಕೆ). ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚೈನಾ ದೇಶವಿದೆ. ಉಳಿದಿರುವ  ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಬಲ್ಗೆರಿಯಾ, ಗ್ರೀಸ್, ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ, ಕೊರಿಯಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಥಾಯ್ ಲಾಂಡ್,ಟರ್ಕಿ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಭಾರತ ದೇಶಗಳು ಇವೆ.

### ತಂಬಾಕು ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ
ಬೀಜದಿಂದ ತೆಗೆದ ಎಣ್ಣೆ  ಕಪ್ಪು, ಕಂದು(dark brown)ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಗಳ ಮೇಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆಗೆ ತಂಬಾಕು ತರಹ ವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಶುದ್ಧಿ (refining) ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಆ ವಾಸನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ರಿಫೈಂಡ್ ಮಾಡಿದ ಎಣ್ಣೆ  ವಾಸನೆ ರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂಬಾಕು ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ ಗುಣ ಗಣಗಳು,ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ವಿವರಗಳು ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

**ಎಣ್ಣೆಯ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು**

**ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಪಟ್ಟಿ**

### ಎಣ್ಣೆಯ ಉಪಯುಕ್ತಗಳು
*ರಿಪೈಂಡು ಮಾಡಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು  ತಿನ್ನುವ ಎಣ್ಣೆ (edible oil/ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
*ಸಾಬೂನ್(soap), ಮೇಣಬತ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
*ಜೈವಿಕ ಡಿಸೇಲ್(bio diesel)ಲನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸ ಬಹುದು .
### ಬಾಹ್ಯಾ ಕೊಂಡಿಗಳು
#http://www.asianjournalofchemistry.co.in/User/ViewFreeArticle.aspx?ArticleID=18_1_4 
#https://www.google.co.in/search?q=tobacco+seed+oil&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=zic4UvK_GImJrgfK-IGIBA&sqi=2&ved=0CFAQsAQ&biw=1366&bih=677&dpr=1

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಎಣ್ಣೆಗಳು
ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ ಯಾದವ್

**ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್**ರವರು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ  ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇ ಖಾತೆಯ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
*The Rise, Rule and Fall of Lalu in Bihar 
*The rise and fall of Lalu Yadav
*Interview with Laloo  on Asia Times from September 2004
*[Ruling ally loses key India poll, BBC(https://kn.wikipedia.org/wiki/BBC) article, 22 Nov 2005]
*Riding the 'earning horse' Interview with Laloo Prasad 
*INSEAD Knowledge May 2008
*[His Official Bio-data Page on ಲೋಕಸಭೆ(https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B2%E0%B3%8B%E0%B2%95%E0%B2%B8%E0%B2%AD%E0%B3%86) Website]
ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಅರಮನೆ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೋಟೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ೧೭೮೧ರಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಹೈದರಾಲಿ ಖಾನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರ ಹಾಗೂ ಗಾರೆಗಚ್ಚಿನ ಈ ಅರಮನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ತದನಂತರ ೧೭೯೧ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು ಕೋಟೆಯೊಳಗಣ ಆವರಣದ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಾಲಯದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದೆ.

ನೋಡಲು ಒಂದು ಅಂತಸ್ತಿನ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮಂಟಪದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ನೈಜಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡಂತಸ್ತಿನ ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಇಂಡೋ ಇಸ್ಮಾಮಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆಯತಾಕಾರದ ಕಲ್ಲಿನ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತವಾದ ಮರದ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು,  ಬಹುಭಾರವಾದ ತೊಲೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ತಂಭಗಳ ನಡುವೆ ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಮಾಮಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ಅರ್ಧವರ್ತುಲಗಳ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಬೋದಿಗೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇಡೀ ಸ್ತಂಭಗಳ ಈ ಮೊಗಸಾಲೆಯನ್ನು ಕಂದು ಹಾಗೂ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಲೇಪನದಿಂದ ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಅರಮನೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಛತ್ತು ಪತ್ರಲತೆ ಹಾಗೂ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನೋಡಲು ಮನೋಹರವಾಗಿವೆ. ಮೇಲಂತಸ್ತಿನ ಕೋಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಾಚಿದ ಕಟಾಂಜನ ಮಂಟಪಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾವಟಿಕೆಗಳಿವೆ. ಈ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಅಂತ:ಪುರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಕಟ್ಟಡದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಆಯತಾಕಾರದ ಹಜಾರವಿದ್ದು, ಅದರ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಳ ಅಂತಸ್ತಿಗೆ ಗೋಪುರವಾಗುವಂತೆ ಮುಂಚಾಚಿದ ಕಟಾಂಜನ ಮಂಟಪವಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಸುಲ್ತಾನನು ದೈನಂದಿನ ದರ್ಬಾರ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಣೆಯಿದ್ದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಿದೆ. 

ಅರಮನೆಯ ಗೋಡೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಿರುವ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಸಂತೋಷದ ಆವಾಸ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಗದ ವೈರಿ', ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್

ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್ರವರು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಗರ್ತಿಗೆರೆ ರಾಘಣ್ಣ

**ಗರ್ತಿಗೆರೆ ರಾಘಣ್ಣ** ಒಬ್ಬ ಖ್ಯಾತ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು  ಗಾಯಕ. ಇವರ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು ಹೊಸನಗರ ನಾಗಪ್ಪ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್. ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ನಾವುಂದದ ಸಮೀಪದ ಬಡಕೆರೆ ಗ್ರಾಮ. ಇವರ ತಂದೆ ನಾಗಪ್ಪಯ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮೂಕಾಂಬಿಕಮ್ಮ.  ಜನಿಸಿದ್ದು ನವೆಂಬರ್  ೨, ೧೯೩೬ರಂದು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭಜನೆ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿತು.  ನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ನಂತರ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಹರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ರಾಘಣ್ಣನವರು ತುಂಬ ಪರಿಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾವಗೀತೆಗಳಿಗೆ ರಾಗಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಿಗ್ಗಜ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ, ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್, ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಮೊದಲಾದವರು ರಾಘಣ್ಣನವರ ರಾಗಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಸನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
# ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೧
# ಜಿ.ವಿ. ಅತ್ರಿಯವರಿಂದ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೧೯೯೩
# ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಭಾರ್ಗವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೩
# ಕಲಾಚೇತನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗದಗ

ವರ್ಗ:ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ,ಬೆಂಗಳೂರು

ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ  ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಘವಾಗಿದೆ. ೧೯೭೨ನೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸಂಘ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೨೨೭ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.ನವೆಂಬರ್ ೧೯ ೨೦೧೨ ರಂದು ಡಾ.ವೀರಪ್ಪಮೊಯಿಲಿಯವರ ೩ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಕಥೆ,ಕಾದಂಬರಿ,ಪ್ರಭಂಧ,ವಿಮರ್ಶೆ,ಅನುವಾದ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಂಘಗಳು
ಬೆಳಗುತ್ತಿ ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ

thumb|right|250px|ಬೆಳಗುತ್ತಿ ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
thumb|right|250px|ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥ

**ಬೆಳಗುತ್ತಿ**,  ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳಗುತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು ೨ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ನಡುವಣ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಕೃತಿ ರಮಣೀಯವಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ತಾಣ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಕುಂಡ- "ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥವು" ಎಲ್ಲ ಋತುಮಾನಗಳಲ್ಲೂ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.  ಈ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದ ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಇದರ ನೀರನ್ನು ಕೊಡದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಬೇರೆಡೆ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥ ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಳಸಿಕೊಂಡಷ್ಟೂ ಅದು ಭರ್ತಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿ ತುಳುಕದಂತಿರುವುದೇ ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ ವಾಗಿದೆ.  
ಈ ತೀರ್ಥಕುಂಡಕ್ಕೆ ಶೋಭೆಯೆನಿಸುವಂತಹ  ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಆ ಮಂಟಪದ ಮೇಲೆ ಮೊಸಳೆ, ಮೊಸಳೆಯ ಮೇಲೇ ಗಂಗೆ ನೀರಿನ ಕಲಶ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಝರಿಯಂತೆ ಹರಿದು ತುಂಬುವ ಈ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರೆ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ  ಗಂಗಾನದಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ಪುಣ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ
ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.  ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ತೀರ್ಥ ರಾಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ  ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ನೆರವೇರಿದಾಗ ಹರಕೆ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನೊಪ್ಪಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟದೊಂದು ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಗುಡಿಯೂ ಇದೆ.
### ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
#https://kannada.yahoo.com/%E0%B2%87%E0%B2%B2-%E0%B2%B2-%E0%B2%A6-%E0%B2%A4-%E0%B2%B0-%E0%B2%A5%E0%B2%B0-%E0%B2%AE-%E0%B2%B6-134719414.html
#http://www.udayavani.com/news/322462L15-%E0%B2%87%E0%B2%B2-%E0%B2%B2--%E0%B2%A6--%E0%B2%A4-%E0%B2%B0-%E0%B2%A5%E0%B2%B0-%E0%B2%AE-%E0%B2%B6-%E0%B2%B5%E0%B2%B0---%E0%B2%B9%E0%B2%B0-%E0%B2%B5-%E0%B2%A4--%E0%B2%B0--%E0%B2%A4-%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B2%B2---%E0%B2%8E%E0%B2%B2-%E0%B2%B9%E0%B2%B8-%E0%B2%B0--%E0%B2%AC%E0%B2%B3-%E0%B2%B3-%E0%B2%AF%E0%B2%B2---.html(ಉದಯವಾಣಿ,ಜುಲೈ೦೨,೨೦೧೩)

ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಅಘಲಯ

**ಅಘಲಯ** ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮ. ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ ಮಂಡ್ಯದಿಂದ ೬೦ ಕಿ. ಮೀ. ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಕೆ. ಆರ್. ಪೇಟೆಯಿಂದ ೨೦ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ನಗರವಾಗಿದ್ದು ೧೦ ಕಿ. ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. 

ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಹೊಯ್ಸಳರ ಶೈಲಿಯ ತ್ರಿಕೂಟಾಚಲ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಮೂರನೇ ನರಸಿಂಹನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ‘ಅಘಲಯ’ (ಅಘ-ಪಾಪ, ಲಯ-ನಾಶ) ಸ್ಥಳಗಥೆಯೊಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಎ.ಶೇಷಯ್ಯಂಗಾರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ‘ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ’ ಎಂಬ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಕೃ‍ಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕು
ನಿರುಪಮ ರಾವ್

**ನಿರುಪಮ ಮೆನನ್ ರಾವ್**  ೧೯೭೩ ಬ್ಯಾಚಿನ ಐ.ಎಫ್.ಎಸ್ (ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯ-ಇಂಡಿಯನ್ ಫಾರಿನ್ ಸರ್ವಿಸ್) ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಹಾಗೂ ಯು.ಎಸ್.ಎ.ಗೆ ಹೋಗಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರಿ.ಇದರ ಮುನ್ನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಇವರು ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಜುಲೈ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ *ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ* ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆ. ಪೆರು, ಚೀನಾ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಅವರು ಕೇರಳದ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ೧೯೫೦ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಪಿ.ವಿ.ಎನ್ ಮೆನನ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಮೀಂಪತ್ ನಾರಾಯಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು.ತನ್ನ ತಂದೆಯ ವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ನಿರುಪಮ ರಾವ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು, ಪುಣೆ, ಲಕ್ನೋ, ಮತ್ತು ಕೂನೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು ೧೯೭೦ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಂತರ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮರಾಠವಾಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ನಿರುಪಮ ರಾವ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ನಡೆಸಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದರು.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಮಸೂರಿಯ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ೧೯೭೬ರಿಂದ ೧೯೭೭ರವರೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ವಿಯೆನ್ನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷಾ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ೧೯೭೮ ರಿಂದ ೧೯೮೧ರವರೆಗೆ ನವದೆಹಲಿಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ನಿರುಪಮ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಭಾರತೀಯ ಹೈಕಮಿಷನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ದೆಹಲಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ೧೯೮೪ ರಿಂದ ೧೯೯೨ರವರೆಗೆ ಸತತ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು. 
೧೯೮೮ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೀಜಿಂಗ್‌ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ನಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

### ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ
ನಿರುಪಮ ರಾವ್ ಅವರು ೨೦೦೯ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ರಂದು ಶಿವಶಂಕರ್ ಮೆನನ್ ನಂತರ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳಾ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಯಭಾರಿಗಳು
ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಾಲಯ

**ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಾಲಯ**, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆ.‌ಆರ್. ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಬಳಿ ಇದ್ದು, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಅರಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. , ಬೆಂಗಳೂರು]]

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು