ಅಂಜಲಿ ದೇವಿ

**ಅಂಜಲಿ ದೇವಿ** (24 ಆಗಸ್ಟ್ 1927-13 ಜನವರಿ 2014) ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು *ಲಾವಾ ಕುಸಾ* ದೇವಿ ಸೀತೆಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಚೆಂಚು ಲಕ್ಷ್ಮಿ, *ಸುವರ್ಣ ಸುಂದರಿ* ಮತ್ತು *ಅನಾರ್ಕಲಿ* ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅಂಜಲಿ ದೇವಿಯು ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೆದ್ದಾಪುರಂನಲ್ಲಿ ಅಂಜಮ್ಮನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಅಂಜನಿ ಕುಮಾರಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಿ.ಪುಲ್ಲಯ್ಯ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಂಜಲಿ ದೇವಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
### ನಟಿಯಾಗಿ 
ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾಲಿಡುವ ಮೊದಲು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು.  1936 ರಲ್ಲಿ "ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ" ದಲ್ಲಿ ಲೋಹಿತಸ್ವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು.  ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ 1940 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್. ವಿ. ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಕಷ್ಠಜೀವಿ.  ಆದರೆ ಮೂರು ರೀಲ್‌ಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.  ನಂತರ, ಆಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ *ಗೊಲ್ಲಭಾಮಾ* (1947) ಮೋಹಿನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆಕೆಯ ನಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನೋಟದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಆಕೆ 1947ರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಸ್ಟಾರ್ ಆದರು. ಆಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ 350ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.  ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.

ಅವರು 1963 ರಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಮೊದಲ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಚಿತ್ರವಾದ *ಲಾವಾ ಕುಸಾ* ನಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಲವ ಕುಶದಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು *ಸುವರ್ಣ ಸುಂದರಿ* ಮತ್ತು *ಅನಾರ್ಕಲಿ* ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯವೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. *ಬೃಂದಾವನಂ* (1992), ಅನ್ನಾ ವದಿನ (1993) ಮತ್ತು *ಪೊಲೀಸ್ ಅಲ್ಲುಡು* (1994) ಆಕೆಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಬಲಯ್ಯನ ಪೊಲೀಸ್ ಅಲ್ಲುಡು ಮತ್ತು ಅನ್ನಾ ವದಿನದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಕೆ ಹೆಣ್ಣು, ದೇವತೆ, ನರ್ತಕಿ, ರಾಕ್ಷಸ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತಾಯಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.

### ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ 
1955ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ *ಅನಾರ್ಕಲಿ* ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.  ಇದರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಸ್ವತಃ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.  ಇದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರ ರಾವ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸಲೀಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ವಿ. ಮಧುಸೂದನ್ ರಾವ್ ಅವರ ಭಕ್ತ ತುಕಾರಾಮ ಮತ್ತು *ಚಂಡಿಪ್ರಿಯಾ* ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಬಾಲಿವುಡ್ ಮತ್ತು ಟಾಲಿವುಡ್ ನಟಿ ಜಯಪ್ರದಾ ಅವರು ಶೋಭನ್ ಬಾಬು ಮತ್ತು ಚಿರಂಜೀವಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಂತರದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಅವರು 27 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಬಾಬಾಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಬಾಬಾ ಅವರು ಶ್ರೀ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಬಾಬ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅವತಾರದ ಕುರಿತಾದ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಶಿರ್ಡಿ ಸಾಯಿ ಪಾರ್ಥಿಯ ಸಾಯಿ ದಿವ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಟಿಸಿದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಅವರು 1948 ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪಿ. ಆದಿನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.  ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಿದ್ದಾರೆ.  ಅಂಜಲಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅನೇಕ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಸೈಲಾ ರಾವ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ನಟಿ. 

## ಸಾವು 
2014ರ ಜನವರಿ 13ರಂದು ತಮ್ಮ 86ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಚೆನ್ನೈನ ವಿಜಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆಕೆಯ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ರಾಮಚಂದ್ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ತೆಲುಗು-*ಅನಾರ್ಕಲಿ* (1955) 
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ತೆಲುಗು-*ಚೆಂಚು ಲಕ್ಷ್ಮಿ* (1958) 
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ತೆಲುಗು-*ಲಾವಾ ಕುಸಾ* (1963) 
* ಗುಂಟೂರಿನ ನಾಗಾರ್ಜುನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್.
* ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ನೀಡಿದ ಜೀವಮಾನದ ಸೇವೆಗಾಗಿ 1994ರಲ್ಲಿ ರಘುಪತಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 2006ರಲ್ಲಿ ರಾಮಿನೇನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* 2008ರಲ್ಲಿ ಎ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-2000ರಲ್ಲಿ ಅರಿಜ್ಞಾರ್ ಅಣ್ಣಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಡಾ. ಬಿ. ಸರೋಜಾ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2010, *ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾ ಭವನ*, ಬೆಂಗಳೂರು.

## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
### ನಟಿ 
### ನಿರ್ಮಾಪಕ 
* *ಪರದೇಶಿ*
* *ಸುವರ್ಣ ಸುಂದರಿ*
* *ಸ್ವರ್ಣಮಂಜರಿ*
* *ಚಂಡಿ ಪ್ರಿಯಾ*
* *ಸತಿ ಸಕ್ಕುಬಾಯಿ*
* *ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ದಿವ್ಯ ಕಥಾ* (ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ) 
* ಅನಾರ್ಕಲಿ

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ
* ಭಾನುಮತಿ
* ರಘುಪತಿ ವೆಙ್ಕಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:೧೯೨೭ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್