open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ

*ಬ್ರಾಹ್ಮಿ (ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿ (ವಾಟರ್‌ಹಿಸಾಪ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಿ) ಥೈಮ್-ಎಲೆಗಳ ಗ್ರ್ಯಾಟಿಯೋಲಾ, ವಾಟರ್ ಹೈಸೊಪ್, ಅನುಗ್ರಹದ ಮೂಲಿಕೆ, ಇಂಡಿಯನ್ ಪೆನ್ನಿವರ್ಟ್  ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಗದ್ದೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆವಳುವ ಮೂಲಿಕೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಯುರೋಪ್ , ಆಫ್ರಿಕಾ, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ.  ಬಿ. ಮೊನ್ನಿಯೇರಿ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (ಎಫ್‌ಡಿಎ) ಮೂಲಿಕೆ ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಸಾಬೀತಾಗದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನಿಯೇರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರ ಪೂರಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತು. 
## ವಿವರಣೆ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗೋಳಿಸೊಪ್ಪು ಎಂದು ಕರಯುವರು.]]
*ಭಾರತದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ/ಬಕೋಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿ
*ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಪರಿಮಳವಿಲ್ಲದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳು ರಸವತ್ತಾದ, ಉದ್ದವಾದ ಮತ್ತು 4–6 ಮಿಮೀ (0.16–0.24 ಇಂಚು) ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಓಬ್ಲಾನ್ಸೊಲೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಸಣ್ಣ, ಆಕ್ಟಿನೊಮಾರ್ಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ, ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಇದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಸಸ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

## ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ
*ಬಕೊಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಚೀನಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ತೈವಾನ್ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಾದ್ಯಂತ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಫ್ಲೋರಿಡಾ, ಹವಾಯಿ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೊಳ ಅಥವಾ ಬಾಗ್ ಉದ್ಯಾನದಿಂದ ತೇವದಿಂದ ಕುದಿದ ಯಾ ಒದ್ದೆಯಾದ ಮಣ್ನಿನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು.  ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕಲ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
*ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನಿಯೇರಿಯನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ medicine ಷಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಬಾಕೋಪಾ ಮಿನ್ನಿಯೇರಿ ಅರಿವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.
## ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಬಕೊಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳು ವಾಕರಿಕೆ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಕರುಳಿನ ಚಲನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಜಠರಗರುಳಿನ ಅಸಮಾಧಾನ ತೋರಬಹುದು.

## ಅಕ್ರಮ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಹಕ್ಕುಗಳು
*ಹೊಟ್ಟೆ ಕಾಯಿಲೆ, ಆಲ್‍ಝಮರ್ ಕಾಯಿಲೆ, ಹೈಪೊಗ್ಲಿಸಿಮಿಯಾ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಅಥವಾ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಆರೋಗ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಿದ ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನಿಯೇರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರ ಪೂರಕ ತಯಾರಕರಿಗೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಫ್ಡಿಎ ಹೇಳಿದೆ.
## ಫೈಟೊಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ
ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ಗಳು ಬ್ಯಾಕೋಸೈಡ್ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡ್ಯಾಮರೇನ್-ಮಾದರಿಯ ಟ್ರೈಟರ್ಪೆನಾಯ್ಡ್ ಸಪೋನಿನ್ಗಳು, ಜುಜುಬೊಜೆನಿನ್ ಅಥವಾ ಹುಸಿ-ಜುಜುಬೊಜೆನಿನ್ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಗ್ಲೈಕೋನ್ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ.  ಬ್ಯಾಕೋಸೈಡ್ಗಳು 12 ತಿಳಿದಿರುವ ಸಾದೃಶ್ಯಗಳ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.  ಬ್ಯಾಕೊಪಾಸೈಡ್ಸ್ I-XII ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇತರ ಸಪೋನಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿಕೋಟಿನ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಪಸ್ಟೈನ್ ಅನ್ನು ಡಿ-ಮನ್ನಿಟಾಲ್, ಎಪಿಜೆನಿನ್, ಹರ್ಸಾಪೋನಿನ್, ಮೊನ್ನಿಯರಸೈಡ್ಸ್ I-III, ಕುಕುರ್ಬಿಟಾಸಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಟಿನೊಸೈಡ್ ಬಿ. 

## ನೋಡಿ
*ಒಂದೆಲಗ

## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ

## ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ದೃಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ. 
### ಪೀಠಿಕೆ : 
* ಮಹಾಭಾರತದ ಶಾಂತಿ ಪರ್ವದ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ  ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಭೀಷ್ಮನು ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಸಂಯೋಜಿತ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೂಲ ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ತತ್ವಕ್ಕೆ  ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಂಖ್ಯವನ್ನೂ ಯೋಗ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ಸಂಮಿಲನಗೊಳಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ. ಕಪಿಲನ  ಮೂಲ ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನದಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು.  ಮಹಾಭಾರತದ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೂ ಅದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಹತ್ತು ಅಥವಾ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ನಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ  ಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ  ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣುವುದು.ಮೋಕ್ಷ ಧರ್ಮ ಪರ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯ ೩೦೨, ಶ್ಲೋಕ ೧೮ರಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಭೀಷ್ಮನ ಉಪದೇಶ.

## ವಿದ್ಯಾ ವರ್ಗ-ತತ್ವಗಳು 
* **ಪರಮೇಶ್ವರ + ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ	** -    ನಿರಾಕಾರ, ಅವ್ಯಕ್ತ,     ಸಗುಣ + ನಿರ್ಗುಣ	(ತತ್ವ ರೂಪದಲ್ಲಿ  ಇರುವುವು)	ಅವಿನಾಶಿ. ಮೂಲ ತತ್ವಗಳು.
* ಅದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿ

## ಅವಿದ್ಯಾ ವರ್ಗ 
* 	**ಮಹತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸಮಷ್ಠಿ ಬುದ್ಧಿ	ಹಿರಣ್ಯ ಗರ್ಭ, ಅಜ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮ**   - ಅವಿದ್ಯಾ ತತ್ವಗಳು, ಕ್ಷರ -ನಾಶವಾಗುವ ತತ್ವಗಳು; ಇವುಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಚರಾಚರ ಸೃಷ್ಟಿ. 
(ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ (ವ್ಯಷ್ಠಿ ) ಬುದ್ಧಿ)	
* **	ಪ್ರಜಾಪತಿ** - **ವಿರಾಟ್ ಪುರಷ**  (ಸಮಷ್ಠಿಯ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು	ಮಹತ್ ತತ್ವದ  ವಿಕಾರದಿಂದ,  ಅಹಂಕಾರದ ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆ

## ದೈವಿಕ ಸರ್ಗ 
* **ಪಂಚ ಮಹಾ ಭೂತಗಳು + ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರೆ ಗಳು	**ಇವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೃಷ್ಠಿಯಾದವು.	
* ಆಕಾಶದಿಂದ ಶಬ್ದ, ಶಬ್ದದಿಂದ ಆಕಾಶ, ಹೀಗೆ :	 ಆಕಾಶ  ಶಬ್ದ	 ;   ವಾಯುಸ್ಪರ್ಶ;  	 ತೇಜಸ್ಸು ರೂಪ; 	 ಅಪ್ ರಸ : ಪ್ರಥವೀಗಂಧ ; 	ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೃಷ್ಠಿ  (ತೇಜಸ್ಸು=ಅಗ್ನಿ ; ಅಪ್=ನೀರು,;  ಪೃಥ್ವೀ=ಭೂಮಿ)	
 ಮುಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಂತ ->

## ವೈಕೃತ ಸರ್ಗಗಳು 
* **ಸಮಷ್ಟಿ ಅಹಂಕಾರ**  ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳು :	
* ಶ್ರೋತೃ (ಕಿವಿ)
* ತ್ವ ಕ್ (ಚರ್ಮ)	
* ಚಕ್ಷು (ಕಣ್ಣು)	
* ಜಿಹ್ವಾ (ನಾಲಿಗೆ)	
* ಘ್ರಾಣ (ಮೂಗು)	
* ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು
ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳು 
**ಸತ್ವ 	; ರಜ	; ತಮ**

## ಭೌತಿಕ ವರ್ಗ 
* ಮುಂದುವರೆದ ವ್ಯಷ್ಠಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ
* ವಾಕ್ (ಬಾಯಿ)	
* ಪಾಣಿ (ಕೈ)	
* ಪಾದ (ಕಾಲು)	
* ಪಾಯು (ಗುದ)	
* ಉಪಸ್ಥ (ಜನನೇಂದ್ರಿಯ)	
* ೫. ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು	
* ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತುಯೋಗ ದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಅನಾದಿ ಮತ್ತು ಅನಂತ; ಎಂದರೆ ಆದಿ ಇಲ್ಲದ್ದು, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದು	

### ಸಾಂಖ್ಯದ ವಿವರ 
----
* ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳು  ೫;
* ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು                 ೫;
* ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು         ೫;
* ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು        ೫;  
* ಮಹತ್ತು + ಅಹಂಕಾರ + ಬುದ್ಧಿ+ ಮನಸ್ಸು   -೪;
* ಒಟ್ಟು ತತ್ವಗಳು        ೨೪; 
* ಅವ್ಯಕ್ತ-ಅಕ್ಷರ-ಪರಮೇಶ್ವರ (ಮಹಾವಿಷ್ಣು)  ೧ ತತ್ವ  ಸೇರಿದರೆ  ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ( ೨೫ ತತ್ವಗಳು)	
* ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ +ಮಹತ್ತು = ಪ್ರಕೃತಿ;  ಮಹತ್ತು ಮತ್ತು  ನಂತರದ ಇತರ ತತ್ವಗಳು ಕ್ಷರ (ನಾಶವಗುವ ತತ್ವಗಳು) ಪರಮೇಶ್ವರ ತತ್ವ - ಅಕ್ಷರ -ನಾಶವಗದ್ದು.  (ಇದರಲ್ಲಿ, ಪಂಚ ಪ್ರಾಣಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದೆ, ಏಕೆ ? )	
* ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಪಂಚ ಪ್ರಾಣಗಳು :-	ವ್ಯಾನ; 	ಪ್ರಾಣ; 	ಸಮಾನ; 	ಉದಾನ;	ಅಪಾನ; 	
* ಭೌತಿಕವರ್ಗದ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ೨೫ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಇತರರು ಸೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.									

## ನೋಡಿ 
*ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ
*ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ   
*ಪುರಾಣ  
*ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಸೆಮೆಟಿಕ್ ಪುರಾಣ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕುರಾನ್;
ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವೇದ- ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ ಋಗ್ವೇದ ಯಜುರ್ವೇದ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಯೋಗ ದರ್ಶನ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವೇದಾಂತ ಅದ್ವೈತ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ;
ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ;ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ ಕಥೆ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ
ವರ್ಗ:ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ
.
ಶಿವಕೋಟಿ ಆಚಾರ್ಯ

ಈತನ ಕಾಲ ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರೆ. ಈತನ ಸ್ಥಳ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೋಗಳಿ ನಾಡಿನವನು. ಈತನ ಬಗ್ಗೆ ಇವನು ಜೈನ ಮತಾವಲಂಬಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈತನು ರಚಿಸಿದ "ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ"ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೃತಿ. ಹರಿಶೇಣನ ಬೃಹತ್ಕಥಾಕೋಶ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಯ ೧೯ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಈ ಕೃತಿ. 
"ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ" ಎಂದರೆ ವೃದ್ಧರ ಆರಾಧನೆ ಎಂದರ್ಥ.

ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ರಾಜ ಹಕ್ಕಿ

**ರಾಜ ಹಕ್ಕಿ**'ಇದು ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಹಾಗೂ ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್ ಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಸಣ್ಣ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿ, ಕಡು ಕಂದು ಬಣ್ಣ. ಹುಬ್ಬು,ಎದೆ,ಹೊಟ್ಟೆ  ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಸಣಿಗೆ ಬಾಲದ ಅಂಚು ಬಿಳಿಯದ್ದಾರಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.ಬಟ್ಟಲಿನಾಕಾರದ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಕುರುಚಲು ಕಾಡು,ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ.
### ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
ಇದು ರಿಪಿಡ್ಯುರಿಡೇ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,***ರಿಫಿಡ್ಯುರಾ ಅರಿಯೋಲಾ*** ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
### ಛಾಯಾಂಕಣ

Image:White-browed Fantail (Rhipidura aureola) on Vilaiti Keekar (Prosopis juliflora) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 146.jpg‎| at Sindhrot in Vadodara District of Gujarat, India.
Image:White-browed Fantail (Rhipidura aureola) at Sindhrot near Vadodara, Gujrata Pix 223.jpg|  ವಡೋದರ, ಗುಜರಾತ್, ಭಾರತ.
Image:White-browed Fantail (Rhipidura aureola) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 225.jpg|  ವಡೋದರ, ಗುಜರಾತ್, ಭಾರತ.
Image:White-browed Fantail (Rhipidura aureola) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 141.jpg|  ವಡೋದರ, ಗುಜರಾತ್, ಭಾರತ.

### ಆಧಾರ
೧. ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಪಂಚ: ಹರೀಶ್ ಆರ್.ಭಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮೋದ್ ಸುಬ್ಬರಾವ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಎ.ಎಸ್. ಪುತ್ತಿಗೆ

ಎ.ಎಸ್. ಪುತ್ತಿಗೆಯವರು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ  ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ವಾರ್ತಾ ಭಾರತಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರು. ಇವರ ಹೆಸರು ಅಬ್ದುಲ್ ಸಮದ್ ಪುತ್ತಿಗೆ. 

ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು
೨೦೦೯ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್

ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನ ಒಂದನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಚಂಡ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.  ಆದರೆ ಭಾರತ ಲೋಕಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆಯ ದಿನಾಂಕಗಳು, ಐ ಪಿ ಎಲ್ ದಿನಾಂಕಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಬಂದವು.  ಇದರಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಶುರುವಾದವು.  ಪೋಲಿಸರು ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಸಿದ್ದರಿರಲಿಲ್ಲ.  ಇದು ಆಟಗಾರರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿ ಬಂದವು.  ಇದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಬಿಸಿಸಿಐ ಇಡೀ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನೇ ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ನಡೆಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.  ಅದರಂತೆ ಐಪಿಎಲ್ ನ ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು, ೧೮ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ೨೪ನೇ ಮೇ ವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಒಂದನೇ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ, ಮೊದಲು ರೌಂಡ್ ರಾಬಿನ್ ನಂತರ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ಹಾಗು ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿಸಲಾಯಿತು.  ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥ್ಹಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್ ತಂಡ ಈ ಬಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ತಂಡವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೭ನೇ ಸ್ಥ್ಹಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರು ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ಮಣಿಸಿತು.

ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಕುಮುದೇಂದು

**ಕುಮುದೇಂದು ಮುನಿ**  ಒಬ್ಬ ಜೈನ ಮುನಿ ಮತ್ತು ಸಿರಿಭೂವಲಯ ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸನ್ಯಾಸಿ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅವರು ವಾಸಿಸಿದ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ನಿಲುವು ತಳೆದಿದ್ದಾರೆ, ಕರ್ಣಮಂಗಲ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಸುಮಾರು  ಕ್ರಿ.ಶ.೮೦೦  ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಡಾ ವೆಂಕಟಾಚಲಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು, ಮುನಿಯ ಸ್ಥಳ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಹಾಗೂ ತಾಲೂಕಿನ  ನಂದಿಬೆಟ್ಟ ಬಳಿಯ ಯಳವಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.  ಸಿರಿಭೂವಲಯ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೫೦-೧೬೦೦ ಸುಮಾರು ಅವಧಿಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೃತಿ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈತ ಅಂಕ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದರೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ವಿಶೇಷವೇನೆಂದರೆ 64 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕೃತಿ ಓದಬೇಕೆಂದರೆ ಅಂಕಿಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.  ಮೂಲ ಕಾವ್ಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ  ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸಾಲು ಓದಿದರೆ ತಮಿಳ್, ಎರಡನೇ ಸಾಲು ಓದಿದರೆ ತೆಲುಗು, ಮೂರನೇ ಸಾಲು ಓದಿದರೆ ಮರಾಠಿ, ಹೀಗೆ 4, 5,6,7ನೇ ಸಾಲುಗಳು ಉದ್ದುದ್ದ, ಅಡ್ಡಡ್ಡ ಓದಿದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 500 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದಾದ ಕೃತಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಆಗಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಕಠ್ಮಂಡು

ಕಠ್ಮಂಡು ಹಿಮಾಲಯದ ದೇಶ ನೇಪಾಲದ ರಾಜಧಾನಿ.
### ಭೌಗೋಳಿಕ
ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೪೬೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೋಗುಣಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಶಿವಪುರಿ,ಚಂದ್ರಗಿರಿ,ಫುಲ್‍ಚೋಕಿ ಮತ್ತು ನಾಗಾರ್ಜುನ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.೨೦೦೯ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ೯,೭೫,೪೫೩ ಜನಸಂಖ್ಹ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ ೧೯,೨೫೦ರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಇದೆ.

Kathmandu-Durbar Square-66-Zugangskontrolle-2007-gje.jpg
Kathmandu-Basantapur Chowk-40-Palast-Erdbebenschaden-Festwagen-2015-gje.jpg
Kathmandu-Durbar Square-54-Dachgebaelk-2013-gje.jpg
Kathmandu-Haku Bahal-14-Tempel und Toepfe-2013-gje.jpg
Kathmandu-Menschen-32-Altstadt Sued-alte Frau-2007-gje.jpg
Kathmandu-Laden-64-Lebensmittelgrosshandel-2013-gje.jpg
Kathmandu-Markt-10-zwischen Infra Chowk und Janbahal-2015-gje.jpg
Kathmandu-Garden of Dreams-06-Amphitheater-2013-gje.jpg

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಜಧಾನಿಗಳು
ಹೊಮೋಫಿಲಿ

**ಹೊಮೋಫಿಲಿ**(i.e., Homophily - "love of the same")ಯು, ತನ್ನಂತೆಯೇ ಇರುವ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲಬಂಧ(social network)ಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮೋಫಿಲಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಕ್ಫರ್ಸನ್, ಸ್ಮಿತ್-ಲೊವಿನ್ ಮತ್ತು ಕುಕ್, ತಮ್ಮ ದೀರ್ಘವಾದ  review paperನಲ್ಲಿ (೨೦೦೧), ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು  ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹೋಮೋಫಿಲಿಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಲಿಂಗ, ವಯಸ್ಸು, ಹುದ್ದೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧರೀತಿಯ ದರ್ಜೆಗಳಾಧಾರಿತ ಹೋಮೊಫಿಲಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತವೆ.

ಲೆಜ಼ಾರ್ಸ್‍ ಫೆಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮೆರ್ಟೋನ್ (೧೯೫೪)ರು ಮೂಲತಃ ಹೋಮೋಫಿಲಿಯಲ್ಲಿ ದರ್ಜೆಯಾಧಾರಿತ ಹೋಮೋಫಿಲಿ(status homophily) ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಹೋಮೋಫಿಲಿ(value homophily) ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ದರ್ಜೆಯಾಧಾರಿತ ಹೋಮೋಫಿಲಿ(status homophily)ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ದರ್ಜೆಯ ಜನರು ಗುಂಪುಗೂಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು, ಆಕಸ್ಮಿಕ ಜನರು ಗುಂಪುಗೂಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಹಾಗೆಯೇ, ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಹೋಮೋಫಿಲಿ(value homophily)ಯಲ್ಲಿ, ಸಮಾನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಜನರು ಗುಂಪುಗೂಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಹೋಮೋಫಿಲಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಸಲುವಾಗಿ, ಸಂಶೋಧನಾಕಾರರು ಹೋಮೋಫಿಲಿಯನ್ನು baseline homophily ಮತ್ತು inbreeding homophily ಎಂದು ಎರಡು ತೀವ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ.  baseline homophilyಯು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದಷ್ಟು (expected amount of homophily) ಹೋಮೋಫಿಲಿಯ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ. ಅದೇ, inbreeding homophilyಯು baseline homophilyಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೋಮೋಫಿಲಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾದ ಹೋಮೋಫಿಲಿಕ್ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಅವರ ಮಧ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಆಸಕ್ತಿಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ಅರ್ಹತೆ ಮುಂತದವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಈ ಜನರ ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಸಂಪರ್ಕವರ್ಧಿಸಲು  ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮೋಫಿಲಿಯಿಂದ ಒಂದುಗೂಡಿದ ಜನರು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಹೋಮೋಗ್ಯಾಮಿ(Homogamy) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ
* Homophily
* Birds of a Feather: Homophily in Social Networks
* ThoughtCast.org: Ethan Zuckerman Waxes Lyrical on Homophily
* Brooke Gladstone, Clive Thompson and Ethan Zuckerman from 'On The Media' 

## ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
* McPherson, M., Smith-Lovin, L., & Cook, J.M. (2001). Birds of a Feather: Homophily in Social Networks. *Annual Review of Sociology*. 27:415–44.
* P. F. Lazarsfeld, R. K. Merton (1954). Friendship as a Social Process: A Substantive and Methodological Analysis. In *Freedom and Control in Modern Society*, Morroe Berger, Theodore Abel, and Charles H. Page, eds. New York: Van Nostrand, 18–66.

ವರ್ಗ:Interpersonal relationships
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಮಹಲಿಂಗರಂಗ

**ಮಹಲಿಂಗರಂಗ** : - ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೭೫ ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅಚ್ಚ ಕನ್ನಡ ಕವಿ. ಕನ್ನಡದ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡದ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳಿದ ಕವಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ (ರಂಗನಾಥ) ಮಹಾಲಿಂಗರಂಗ ಒಂದು ಗಣ್ಯವಾದ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು  ಸರಳವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವ ಅವನ ಅನುಭವಾಮೃತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ.

## ಜನನ
ಸ್ಥಳ :- ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ  ಸೇರಿದ ಉಚ್ಚಿಂಗಿ ದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಗುರು ಸಹಜಾನಂದ. ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಣಚಗಲ್ ಬಳಿಯ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದಿದರು. .

## ಅನುಭವಾಮೃತ
ಅನುಭಾವಮೃತ ಕೃತಿಯನ್ನು ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದನು.ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೮೦೪ ಪಂದ್ಯಗಳು ೧೧ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
                 
:ಸುಲಿದ ಬಾಳೆಯ ಹಣ್ಣಿನಂದದಿ.                                                                                               
:ಕಳೆದ ಸಿಗುರಿನ ಕಬ್ಬಿನಂದದಿ.
:ಅಳಿದ ಉಷ್ಣದ ಹಾಲಿನಂದದಿ ಸುಲಭವಾಗಿರ್ಪ. 
:ಲಲಿತವಹ ಕನ್ನಡದ ನುಡಿಯಲಿ.  
:ತಿಳಿದು ತನ್ನೊಳು ತನ್ನ ಮೋಕ್ಷವ.                                                                         
:ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಲದೇ? ಸಂಸ್ಕೃತದಲಿನ್ನೇನು?            
                                                                           
ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಸಾರಿದ ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಮಹಲಿಂಗರಂಗ.

**ಮಣ್ಣ ಬೆನಕಗೆ ಮಜ್ಜನದೊಳೇ ತನ್ನ ಮರಣವದೆಂಬ ಗಾದೆಯಲಿನ್ನು ಮಾಯೆಗೆ ತನ್ನ ಮೂಲವನರಿಯೆ ಲಯವಹುದು** ಈ ಬಗೆಯ‌ ಹೇರಳವಾದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ತಿಳಿ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥ ಕವಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ 'ಕೈವಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ'ದ ಮುಖ್ಯಸ್ರೋತವಾಗಿತ್ತು. ಪರಮಾರ್ಥಸಾಧನೆಯ ಮಾರ್ಗದ ಶೋಧವೇ 'ಕೈವಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ'ದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. 'ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗ'ಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ 'ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗ'ಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಈ 'ಕೈವಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ'.

ವೀರಶೈವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಡನೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿ ಅರ್ಥೈಸಲೆತ್ನಿಸಿದ ನಿಜಗುಣ ಶಿವಯೋಗಿಗಳು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ 'ಕೈವಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ'ಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಅನಂತರದ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಮಹಲಿಂಗರಂಗನದು. ನಿಜಜೀವನದ ಅನುಪಮ ಉಪಮೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಷಟ್ಪದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಲಿಂಗರಂಗ ಕವಿಯು ತನ್ನ 'ಅನುಭವಾಮೃತ' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆದಿಶಂಕರರ ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವ ಬಗೆ ಅನನ್ಯವಾದುದಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೊಂದೆಂದು ಹೇಳ ಬಹುದಾಗಿದೆ  
                    
                         ಮರ್ಕಟಕೇಕೆ ಮಾಣಿಕ್ಯ?, ನಾಯಿಗೇತಕೆ ನವರಸಸಾನ್ನ?, ರಾಣಿಯೇಕೆ ನಂಪುಂಸಕಗೆ?,ನರಿಗೇಕೆ ಸುದ್ದಿಲೋಕ? - ಇಂತಹ ದೃಷ್ಟಾಂತ, ಉಪಮಾ,ರೂಪಕದ ಮಾತುಗಳು ಇವನ ಶೈಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೃದ್ಯ ವಾದಿಸಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಕನ್ನಡ ಗ್ರಂಥ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್

**ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್** - ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಳತೆಯ  ಮಾಪಕಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮಾನಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೭೪೨ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡಿಂನ್ ದೇಶದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಂಡರ್ಸ್ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಇದನ್ನು ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ . ಇದಕ್ಕೆ  ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಂಡರ್ಸ್ ಸೆಲ್ಷಿಯಸ್ ನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ೧೯೪೮ ರವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡು  ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಸೆಂಟಂ' ಎಂದರೆ ನೂರು,  'ಗ್ರೇಡಸ್' ಎಂದರೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು.  ಇಂಗ್ಲೀಶಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು °C   ಎಂಬ ಸಂಕೇತದಿಂದಲೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ  °ಸೆ. ಎಂದೂ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.      
1744 ರಿಂದ 1954, ರವರೆಗೆ   ೦ °C   ಅನ್ನು ನೀರು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ ಘನೀಭೂತವಾಗುವ ಬಿಂದು ಎಂದೂ , ೧೦೦ °C   ಅನ್ನು ನೀರಿನ ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು ಎಂದೂ  ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ಕಲಿಸಲಾಗುವುದಾದರೂ, ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ ಆದರ್ಶ ಶೂನ್ಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಅಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯು ಈಗ ಕೆಲ್ವಿನ್ ಮಾಪಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಅಳತೆಯ ಏಕಮಾನಗಳು
೨೦೧೦ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್

ಐ ಪಿ ಎಲ್ ನ ಪ್ರಂಚಂಡ ಯಶಸ್ಸು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.  ಇದು ೩ನೇ ಆವೃತ್ತಿ.  ಈ ಬಾರಿ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಅನೇಕ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಯಿತು.  ಒಟ್ಟು ೬೬ ಹೊಸ ಆಟಗಾರರು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.  ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಶೇನ್ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ನ ಕೈರನ್ ಪೋಲಾರ್ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು, ಎಂದರೆ ೭,೫೦,೦೦೦ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಹರಾಜಾದರು.

ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ತೆಲಂಗಾಣ ಕುರಿತ ನಿರಶನ ಹಾಗು ಗಲಾಟೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಂದ್ಯ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.  ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್ ತಂಡ ನವಿ ಮುಂಬಯಿ, ನಾಗಪುರ ಹಾಗು ಕಟಕ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತವರಿನ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿತು.

ಈ ಬಾರಿ ಸಹ ಹಿಂದಿನ ಬಾರಿಯಂತೆ ಮೊದಲು ರೌಂಡ್ ರಾಬಿನ್ ನಂತರ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ಹಾಗು ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿಸಲಾಯಿತು.  ಮೊದಲ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಡವನ್ನು ಸೊಲಿಸಿತು.  ಎರಡನೇ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಚೆನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ತಂಡ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು.

ರೋಚಕವಾದ ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಚೆನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ತಂಡ ಮುಂಬಯಿ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ೨೨ ರನ್ ಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ವಿಜೇತರಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿದರು.  ಈ ಮೂಲಕ ಚೆನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ತಂಡ ತನ್ನ ಮೊದಲನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಫೈನಲ್ ನ ೧ ರನ್ ಸೋಲಿನ ಕಹಿ ನೆನಪನ್ನು ಮರೆತರು.

ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಫಾಹ್ರೆನ್ಹೈಟ್

ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್  ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಾಪನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದ್ದು 1724ರಲ್ಲಿ   ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೇನಿಯಲ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್ (1686-1736),  ಇದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅವನ   ಹೆಸರನ್ನೇ ಈ  ತಾಪಮಾನ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.  ಈ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ  ನೀರು  ಘನೀಕರಿಸುವ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು  32 ಡಿಗ್ರಿ ಎಂದೂ, ನೀರಿನ ಕುದಿಯವ ಬಿಂದುವನ್ನು 212 ಡಿಗ್ರಿ ಎಂದೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. 
ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾಗಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್  ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು  20 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವಿನ ನಂತರದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು.   ಆದರೂ ಕೆನಡಾ ದೇಶವು ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್  ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೆಲ್ಷಿಯಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಪೂರಕ ಪ್ರಮಾಣ ಎಂದು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ  ಉಳಿದಿದೆ.

ಇಂಗ್ಲೀಶಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು °F ಎಂಬ ಸಂಕೇತದಿಂದಲೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ °ಫ್ಯಾ. ಎಂದೂ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಕಡುಗಂದುಬೆನ್ನಿನ ಕಳಿಂಗ

***ಕೀಚುಗ***'  (Bay-backed Shrike} ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕಂದು ಬಿಳಿ ಪಕ್ಷಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಮುಖ್ಯ ವಾಸಸ್ಥಳ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದು ಪಿಕಳಾರ ಹಕ್ಕಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು. ಕಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ. ಹಣೆ ಕಪ್ಪು.ನೆತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಬಾಗ ಬೂದು ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತದೆ.ಕಡು ಕಂದು ರೆಕ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿ. ಬಿಳಿಯಂಚಿನ ಕಪ್ಪು ಬಾಲ. ಹೊಟ್ಟೆ ಯ ಭಾಗ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತದೆ.ಚಿಕ್ಕ ಕೊಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಕಾಲುಗಳು ಕಪ್ಪಗಿರುತ್ತದೆ.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
ಇದು *ಲ್ಯಾನಿಡೇ* ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. *ಲ್ಯಾನಿಯಸ್ ವಿಟ್ಟಾಟಸ್* ಎಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು.

## ವಾಸ ಸ್ಥಳ
ಕುರುಚಲು ಕಾಡು ಹಾಗೂ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.ಇರುವೆ ಹಾಗೂ ಹುಳು ಹುಪ್ಪಟೆ ಆಹಾರ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ

File:Bay-backed Shrike (Lanius vittatus) in Hyderabad W IMG 7081.jpg|in ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ. 
File:Bay-backed Shrike (Lanius vittatus) in Anantgiri, AP W IMG 8872.jpg| at ಅನಂತಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ರಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲ್ಲೆ  ಆಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತ.
File:Bay-backed Shrike (Lanius vittatus) at Sultanpur I Picture 047.jpg| at ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ ರಾಷ್ಟೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಗುರ್ಗಾಂವ್  ಹರ್ಯಾಣ, ಭಾರತ.   
File:Bay backed Shrike- Hodal I4 IMG 8862.jpg| at ಹೋಡಲl  ಹರ್ಯಾಣ, ಭಾರತ.      
File:Bay backed Shrike- Hodal I IMG 8858.jpg| at  ಹೋಡಲl  ಹರ್ಯಾಣ, ಭಾರತ.        

## ಆಧಾರ
೧. ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಪಂಚ: ಹರೀಶ್ ಆರ್.ಭಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮೋದ್ ಸುಬ್ಬರಾವ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ದಂತ ಸಿಂಹಾಸನ

**ದಂತ ಸಿಂಹಾಸನ**ವು ಆನೆಯ ದಂತದಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸಿಂಹಾಸನ. ಜಗತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ದಂತ ಸಿಂಹಾಸನವು ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದಲ್ಲಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ದಂತ ಸಿಂಹಾಸನವು ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದ ೩೪ನೇ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಾರತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೩೩ನೇ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಘವೇಶ್ವರ ಭಾರತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಅಕ್ಕರೆಯ ಆನೆಯ ದಂತದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಿಂಹಾಸನವು ಆ ಆನೆಯ ಗುಣಗಳಾಗಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಮಮತೆಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಸಿಂಹಾಸನವು ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸೊಬಗಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮವಾಗಿದ್ದು ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಸಿಂಹಾಸನವು ಸೊರಬದ ಗುಡಿಗಾರ ಮೂಡುಗೋಡು ಹಿರಣ್ಯಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇತರ ೯ ಜನ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ೧೮ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಹಿಡಿಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಶ್ರುತಿ

**ಶ್ರುತಿ** ಪದವು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು

* ಕನ್ನಡ ನಟಿ ಶ್ರುತಿ
* ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಮಂಡಲ ಶ್ರುತಿ
ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಶ್ವರ ಭಾರತೀ

ಶ್ರೀಮಜ್ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ **ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಶ್ವರ ಭಾರತೀ** ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳವರು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದ  ಗೋಕರ್ಣ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಈಗಿನ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳು. ಇವರು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಭಾರತೀ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳವರಿಂದ ೧೯೯೪ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ,(೧೫-೪-೧೯೯೪) ಸಂನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದರು. ದಿ. ೧೭-೪-೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವಾಗಿ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಶ್ವರ ಭಾರತೀ ಎಂಬ ಅಭಿಧಾನ ಪಡೆದರು. ೧೯೯೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪೀಠಾರೋಹಣ ಮಾಡಿದರು.

## ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ 
ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು *ಹರೀಶ ಶರ್ಮಾ* ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಚದರವಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಶ್ರೀಮತಿ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಶೀನಿವಾಸ ಭಟ್ಟರ ಪ್ರಥಮ ಸುಪುತ್ರರು. ಇವರು  ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯವರೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಗೋಕರ್ಣ ಮತ್ತು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದು ತಮ್ಮ ೧೮ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಂದ ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೈದಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.

## ಸನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪೀಠಾರೋಹಣ 
ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ದಿನಾಂಕ ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೮ ರಂದು ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯರಾದ ನಂತರ ರಾಘವೇಶ್ವರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ೧೯೯೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್‍ನಲ್ಲಿ ( ದಿನಾಂಕ ೨೮ ಬುಧವಾರ) ತಮ್ಮ ೨೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಅಭಿಷಿಕ್ತರಾದರು. ಇವರು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರಮಠ ಪರಂಪರೆಯ ೩೬ನೆಯ ಯತಿಗಳು.

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು 
ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕಡೆ ಮೊದಲು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಿರಿನಗರದ ಬಳಿಯಿರುವ ರಾಮಾಶ್ರಮ, ಸಿರ್ಸಿ ಅಂಬಾಗಿರಿಯ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಕಲಿಕಾ ಮಠ, ಚೋಕಡಿ-ಬೆಳ್ಳಾರೆ-ಸುಳ್ಯದ ಶ್ರೀ ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಠಗಳು ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ಕಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂಬ್ಳೆ ತಾಲೂಕಿನ ಮುಜಂಗಾವು ಎಂಬಲ್ಲಿ ***ಭಾರತೀ ನೇತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ*** ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂತರು
ವರ್ಗ:ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹವ್ಯಕ
ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ದೇವಾಲಯ, ಚೌಪಾತಿ, ಮುಂಬಯಿ

thumb|left|250px|ಮುಂಬಯಿನ,ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮಂದಿರದ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಾರ
thumb|right|250px|ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮಂದಿರ್
thumb|right|250px|ರಾಧಾ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮೂರ್ತಿ
thumb|left|200px|ಭಕ್ತಿ ವೇದಾಂತ ಪ್ರಭುಪಾದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಪ್ರತಿಮೆ
**ರಾಧಾ ಗೋಪೀನಾಥ್ ಮಂದಿರ** ರಾಧಾನಾಥ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಾಧಾಗೋಪೀನಾಥ್ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು, ಸನ್ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ಕಾನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಾ ಪ್ರಭುಪಾದರ ನಿಕಟವಾದರು. ಅವರ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾದ ಶ್ರೀಲಾರವರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದರು. ಸನ್ ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುಪಾದರು ಅವರಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ, ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಸಹಾಯಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು. ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ರಾಧಾನಾಥ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದು ವಾಸ್ತವ್ಯಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ರಾಧಾಗೋಪೀನಾಥ್ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸನ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಾಂತ ಭವ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಭಕ್ತವೃಂದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾ, ಶ್ರೀಲಾ ಪ್ರಭುಪಾದರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಧೃಢ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಹರೆ ರಾಮ ಹರೆ ಕೃಷ್ಣ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ವಾಮಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ದೇವಾಲಯ, ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ದೇವಾಲಯ. ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಪಂಥದ ಪ್ರಥಮ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಉಪನಗರ ಜುಹುವಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು.
## ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಭವ್ಯ ಮಂದಿರ
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಭಾಗದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಜುಹು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ. 'ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಸನ್ನಿಧಿ', ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲಿದ್ದು ಹತ್ತಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ. ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ, ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಲು ಅಶಕ್ತರಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಒಂದು ಲಿಫ್ಟ್ ಸಹಿತ ಉಪಲಬ್ಧವಿದೆ.
## ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಪ್ರವಚನಗಳು
* 'Lecture on Simplicity of Love Conquers Krishna by Radhanath Swami on 09 Apr 15 at ISKCON Chowpatty ನೋಡಿ ಆಲಿಸಿ'

## ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಲು
ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನ ಬಾಬುಲ್‍ನಾಥ್ ಮಂದಿರ್, ಚೌಪಾತಿ, ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾಭವನ್, ಮಣಿಭವನ್, ಮೊದಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳು, ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆಸು-ಪಾಸುಗಳಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಮಾಹಿತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ದಿ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ದಿ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್** ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರ. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಚಿತ್ರ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ೫ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಇದು ಬರೆದಿರುವದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶನದ, ಮತ್ತು ಸಹ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಮೈಕೆಲ್ ಹಜನವಿಸಿಯಸ್ ಮಾಡಿದರು.ಥಾಮಸ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಮನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಕಥೆ 1927 ರಿಂದ 1932 ರವರೆಗೆ, ಹಾಲಿವುಡ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಾಯಿತು.  ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಕ ಯುವ ನಟಿ ಹಳೆಯ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಿನೆಮಾ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮಾ
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪

"ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪" (ರಾಹೆ ೪) ವು ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ದಕ್ಷೀಣ ಮುಖವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ. **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪**, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾದ ಮುಂಬಯಿ, ಪುಣೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಚೆನ್ನೈ ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಹೆ ೪,  ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪ ವು, ಗೋಲ್ಡನ್ ಕ್ವಾಡ್ರಿಲಾಟರಲ್ ನ ಸುಮಾರು ೯೦% ಮುಂಬಯಿ- ಚೆನ್ನೈ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮಹತ್ವಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯು ರಾಹೆ ೪ನ್ನು, ಎರಡರಿಂದ, ಚತುಷ್ಪದವನ್ನಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪುಣೆ- ಬೆಂಗಳೂರು (ಪಿಬಿ) ರಸ್ತೆಯೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾದ ಸಾತಾರ, ಕರಾಡ, ಕೊಲ್ಲಾಪುರ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಧಾರವಾಡ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ದಾವಣಗೆರೆ ಮತ್ತು ತುಮಕೂರು ಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಹೆ ೪, ಪುಣೆಯನ್ನು  ದೇಹು ರೋಡ್‍ನಿಂದ ಕತ್ರಜವರೆಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹಾದು ಹೊಗುತ್ತದೆ. ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಕತ್ರಜ ಘಾಟನ್ನು ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೋಗಿ, ಸುಮಾರು ೧ ಘಂಟೆಯ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಹೆ ೪, ಸಾಂಗ್ಲಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ನಿಂದ ಹೊರ ಹಾಯುತ್ತದೆ. ಸಾಂಗ್ಲಿ -ಮಿರಜ್ ಅವಳಿ ನಗರಗಳಿಗೆ  ಅಂತರದಲ್ಲಿ ೨ ಹೊರ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣ ಹಾಗೂ ನಗರಗಳು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ :
*ಮುಂಬಯಿ
*ಠಾಣೆ
*ಪನ್ವೆಲ್
*ಪುಣೆ
*ಸಾತಾರಾ
*ಕರಾಡ
*ಸಾಂಗ್ಲಿ -ಮಿರಜ್ (ಹೊರಗಿನಿಂದ)
*ಕೊಲ್ಲಾಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ :
*ನಿಪ್ಪಾಣಿ
*ಸಂಕೇಶ್ವರ
*ಗೋಕಾಕ - (ಹೊರಗಿಂದ - ಹತ್ತರಗಿಯಿಂದ ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ)
*ಬೆಳಗಾವಿ
*ಧಾರವಾಡ
*ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ
*ಹಾವೇರಿ
*ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು
*ಹರಿಹರ
*ದಾವಣಗೆರೆ
*ಚಿತ್ರದುರ್ಗ
*ಸಿರಾ
*ತುಮಕೂರು
*ಬೆಂಗಳೂರು
*ಕೋಲಾರ
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ
*ಪಾಲಮನೆರ್
*ಚಿತ್ತೂರು
ತಮಿಳುನಾಡು
*ರಾಣಿಪೇಟ್
*ವಳಜಾಪೇಟ್
*ಕಾಂಚಿಪೂರಮ್
*ಚೆನ್ನೈ

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

Image:Pune bypass Soham Pablo.jpg| ಪುಣೆ ಹೊರರಸ್ತೆ
Image:NH4-KR-Puram-Hanging-Bridge.jpg|  ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಪುರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ತೂಗು ಸೇತುವೆ 
Image:NH4-Thiruvalam.jpg| ರಾಹೆ ೪  ತಿರುವಲಮ್,  ತಮಿಳುನಾಡು. 

ವರ್ಗ:ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ವೆಲ್ಲೂರ್ ರಾಮಭದ್ರನ್

**ವೆಲ್ಲೂರ್ ರಾಮಭದ್ರನ್**(ಆಗಸ್ಟ್ 4, 1929 - ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 2012) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಒಬ್ಬ ಹೆಸರಾಂತ ಮೃದಂಗವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.
## ಜನನ, ಬಾಲ್ಯ 
ವೆಲ್ಲೂರ್ ರಾಮಭದ್ರನ್, ೧೯೨೯ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ, ಕೊಣ್ಣಕ್ಕೂಲ್ ಗೋಪಾಲಾಚಾರಿಯವರು ಮೊದಲ ಗುರುಗಳು. ಅವರಿಂದ ಮೃದಂಗಕಲಿತರು. ಅದನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಸನ್ ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿದ್ದ ಮದುರೈ ಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್ ರವರಿಗೆ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ 'ಮೃದಂಗ ಸಂಗತಿ' ಕೊಡುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿತು. ಸುಮಾರು ೭೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಪಮ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದರು. ಅನೇಕ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಕಾರರಿಗೆ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯದ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 
**ಮುಖ್ಯರಾದವರು :**
* ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು, 
* ಮಹಾರಾಜಪುರಂ ವಿಶ್ವನಾಥ ಅಯ್ಯರ್
* ಅರಿಯಾಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜಂ
* ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಮ್
* 'ಕೊಳಲು ವಾದಕ, ಮಹಾಲಿಂಗಮ್  
* ಮಹಾರಾಜಪುರಂ ಸಂತಾನಂ
* ಟಿ. ಕೆ. ಗೋವಿಂದ ರಾವ್
* ಟಿ.ಎನ್.ಶೇಷಗೋಪಾಲನ್
* ಎನ್. ರಮಣಿ
* ಬಿ.ರಾಜಂ ಅಯ್ಯರ್
* ಪಿ.ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಾಥ್ ಕೊಟ್ಟರು. 
## ನಿಧನ
'ವೆಲ್ಲೂರ್ ರಾಮಭದ್ರನ್', ತಮ್ಮ ೮೨ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಸನ್, ೨೦೧೨, ೨೭, ರ, ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಸೋಮವಾರದಂದು, ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
೨೦೧೧ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್

=ವಿವರಣೆ=
ಐಪಿಎಲ್ ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಸಧ್ಯ ಇದ್ದ ೮ ತಂಡಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ತಂಡಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.  ಅದರಂತೆ ಹೊಸ ಎರಡು ತಂಡಗಳಿಗೆ ಹರಾಜು ಹಾಕಲಾಯಿತು.  ಅದರಂತೆ ಪುಣೆ ವಾರಿಯರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹಾಗು ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್ ಕೇರಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.  ಇದರಿಂದ ಐಪಿಎಲ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೮ ರಿಂದ ೧೦ ಕ್ಕೆ ಏರಿತು.  ಆದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಪಂದ್ಯಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.  ಹೊಸ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ತಂಡವು ೫ ತಂಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತವರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಾಗು ಪ್ರತಿಯೋಗಿ ತಂಡದ ತವರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಹೀಗೆ ೧೦ ಪಂದ್ಯಗಳು, ನಂತರ ಉಳಿದ ೪ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ೨ ತಂಡಗಳ ವಿರುಧ್ಧ ತವರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗು ೨ ತಂಡಗಳ ವಿರುಧ್ಧ ಆ ತಂಡಗಳ ತವರಿನಲ್ಲಿ, ಹೀಗೆ ೪ ಪಂದ್ಯ ಆಡಬೇಕಾಯಿತು.  ಒಟ್ಟು ಪ್ರತಿ ತಂಡ ೧೪ ಪಂದ್ಯ ಆಡಿದವು. 

=ವಿವಾದಗಳು=
ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳೀಯ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಓಳಗಾಯಿತು. ೨೦೧೦ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ ಹಾಗು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಇಲವೆನ್ ಪಂಜಾಬ್ ತಂಡಗಳನ್ನು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲಾಯಿತು.  ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದ ಉಲ್ಲಂಗಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಈ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.  ತದ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಂತೆ, ಈ ತಂಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಕೊಚ್ಚಿ ತಂಡದ ಸೇರ್ಪಡೆ ಕುರಿತು ವಿವಾದ ಅರಂಭವಾಯಿತು.  ತಂಡದ ಮಾಲೀಕರ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾದ ಶಶಿ ತರೂರ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.  ನಂತರ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಬಿಸಿಸಿಐ ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಹಾಗೆ ಪ್ರೇರೆಪಿಸಿತು.  ಇದೇ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಲ್ ನ ಮೂಖ್ಯಸ್ಥ್ಸ್ತ ಲಲಿತ್ ಮೋದಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲಾಯಿತು.  ಕೊಚ್ಚಿ ತಂಡ ಪಂದ್ಯವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದೆ ಅನುಮಾನವಾಗಿತ್ತು.  ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.  

=ಪಂದ್ಯಗಳು=

ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಕರ್ನಾಟಕ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ತಿರುವನಂತಪುರಂ, ಕೇರಳ

**ಕರ್ನಾಟಕ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಕೇರಳ**, ಸುಮಾರು ೪ ದಶಕಗಳಿಂದ ತನ್ನ ನಿರಂತರ ಕನ್ನಡಮ್ಮನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ' ಸನ್,೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತ್ತು. 'ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ೪೧ ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕಾತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭ' ಸನ್, ೨೦೧೨ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ, ೨೬ ನೆಯ ತಾರೀಖು, 'ತಿರುವನಂತಪುರಂ ನಗರದ ಹಸನ್ ಮರಿಕ್ಕರ್ ಸಭಾಂಗಣ' ದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು.
## ಮುಖ್ಯ ಅತಿಧಿ
ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳ ಪಂಡಿತರಾದ ಡಾ.ರಾಮ, ಸಮಾರಂಭದ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು, 'ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ  ನಿರ್ದೇಶಕ' ರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ.ರಾಮರ ಹಸ್ತದಿಂದ ಸಂಘದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ 'ಕೈಪಿಡಿ ಬಿಡುಗಡೆ' ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜೇತರಾದವರಿಗೆ ಪಾರಿತೋಷಕಗಳನ್ನು ವಿತರಣೆಮಾಡಲಾಯಿತು.
## ಸನ್ಮಾನ
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೊದಲು, ಸ್ವಾಗತ ಭಾಷಣವನ್ನು 'ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ.ಟಿ.ಎನ್.ಪ್ರಕಾಶ್' ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸಂಘದ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ಲಾಘನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಡಾ.ರಾಮ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ಈ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ, ಶ್ರೀ ರಘುರಾಮ್ ವೋಟ್ಟಿ ಯರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ. ಎನ್. ನಯನ್ ಕುಮಾರ್ 'ಸಂಘದ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಯ-ವ್ಯಯಗಳ ವರದಿ'ಯನ್ನು ಸಭೆಯಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಶ್ರೀ ಮೋಹನ್ ವಂದನಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ಹೊರನಾಡು ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಆರ್.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಸಾದ್

ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ರಟ್ಟೆಹಳ್ಳಿ ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್. ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಆರ್.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹೆಸರಾದರು.. ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಚಿತ್ರದ ಸೂತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಆರ್. ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್ ಅವರ ಪುತ್ರ. ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತಿ ಆರ್.ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿ ಪಡೆದವರು. ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಮುಗಿಸಿ, ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಬೆಳೆಸಿದವರು.ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಕಲಿತ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ಮದರಾಸಿನ ಎವಿಎಂ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಯಾಮರಾಮನ್ ಆಗಿದ್ದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಾಂತ ಕ್ಯಾಮರಾಮನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. 
"ಪ್ರೇಮದ ಪುತ್ರಿ’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾದ ಕೆಪಿ, ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ, ಮರೆಯದ ಹಾಡು, ಅವಳ ಅಂತರಂಗ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು. ನಗುವ ಹೂ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಸಂದಿದೆ. ೮೫ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ, ಮೂರು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ನಿರ್ದೇಶನ, ತಮಿಳು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟನೆ, ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಚೆನ್ನೈನ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕೂಟದ ಭೀಷ್ಮನೆಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ.ಕನ್ನಡದ ಬಗೆಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ. ಹೊರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಕಟ್ಟಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಅಪರೂಪದ ಸಾಧಕ. ೮೧ ರಲ್ಲೂ ೧೮ ರ ಹುಡುಗರನ್ನು ನಾಚಿಸುವಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು, ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹೊತ್ತು ನಡೆದರೆ, ಆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿಯೆಂಬ ಮಾತೊಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೊದಲಚಿತ್ರ ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡದಲ್ಲಿ ಆರ್.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ಅವರೊಡಗೂಡಿದ್ದು, ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಯುವ ನಿರ್ದೇಶಕನ ಜೊತೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾಸಂಗಮವೇ ಸರಿ.ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ ಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಯಿತು.  
ನಗುವ ಹೂವು (೧೯೭೧) ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷಾ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೮೦-೮೧ ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ `ಮರೆಯದ ಹಾಡು` ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಾ.ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಮೈಸೂರು ವಿವಿ ಇವರ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪಠ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆರ್ವೊ ವರ್ಣ ನೆಗೆಟಿವ್ ಫಿಲಂ ಬಳಸಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲಿಗ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು.ತಮಿಳು `ಮೈಕೆಲ್ ಮದನ ಕಾಮರಾಜನ್` ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. "ನಮನ"
ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೮೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಅಪೋಲೊ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಛಾಯಗ್ರಾಹಕರು
ಗೋಡೆಲ್ರ ಅಪೂರ್ಣತೆಯ ಪ್ರಮೇಯ

ಗೋಡೆಲ್ಲರ ಅಪೂರ್ಣತೆಯ ಪ್ರಮೇಯಗಳು (Gödel's incompleteness theorems) ಎರಡು ಉಪಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* .	
* .
* ''Paraconsistent Logic § Arithmetic and Gödel's Theorem'' entry in the Stanford Encyclopedia of Philosophy.
* MacTutor biographies:
** Kurt Gödel. 
** Gerhard Gentzen.
** What is Mathematics:Gödel's Theorem and Around by *Karlis Podnieks*. An online free book.
* World's shortest explanation of Gödel's theorem using a printing machine as an example.
* October 2011 RadioLab episode about/including Gödel's Incompleteness theorem

ವರ್ಗ:ಗಣಿತ
ಅಷ್ಟಾಂಗಿಕ ಮಾರ್ಗ

'**ಅಷ್ಟಾಂಗಿಕ ಮಾರ್ಗ**' ಎಂದರೆ ಬೌದ್ದ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತ.ಇದು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಧರ್ಮಚಕ್ರದ ಎಂಟು ಅರೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅಷ್ಟಾಂಗ ಮಾರ್ಗಗಳಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಯೊಚನೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಕಾಯಕಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬೌದ್ದಧರ್ಮದ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳ ಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅಷ್ಟಾಂಗ ಮಾರ್ಗ - ಒಳ್ಳೆಯ ನಂಬಿಕೆ, ಪ್ರಯತ್ನ

### ವಿಭಾಗಗಳು
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಷ್ಟಾಂಗಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ:

-
:೪. **ದುಃಖ ನಿರೋಧ ಗಾಮಿನಿ ಪ್ರತಿಪತ್** : ದುಃಖವನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಲು ಮಾರ್ಗವಿದೆ-ಎಂಬ ಸತ್ಯ. > 
:ಸುಖ ಲೋಲುಪತೆ,- ಅತಿ ದೇಹ ದಂಡನೆ, ಈ ಎರಡರ ಬದಲು ಮಧ್ಯಮಾರ್ಗ ಉತ್ತಮವಾದುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಮೆಟ್ಟಿಲು. 
:**ಆರ್ಯ ಅಷ್ಟಾಂಗಿಕ ಮಾರ್ಗ**
:ಅವು : ಸವ್ಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ (ನಾಲ್ಕು ಆರ್ಯ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವುದು); ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಕಲ್ಪ (ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ) : ಸಮ್ಯಕ್ ವಚನ (ಸತ್ಯ ವಚನ) : ಸಮ್ಯಕ್ ಕರ್ಮಾಂತ (ಅಹಿಂಸೆ - ಸತ್ಕರ್ಮ) ; ಸಮ್ಯಕ್ ಆಜೀವ (ನ್ಯಾಯ ಜೀವನ) ; ಸಮ್ಯಕ್ ವ್ಯಾಯಾಮ (ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನ) ; ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ಮ ತಿ (ಸತ್ ಚಿಂತನೆ) ; ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ ಸಮಾಧಿ (ರಾಗ ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದ ಚಿತ್ತೈಕಾಗ್ರತೆ) ಇವು **ಆರ್ಯ ಅಷ್ಟಾಂಗಿಕ ಮಾರ್ಗ**. ಇದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷ. **ದಮ್ಮಪದ**ದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಾರ್ಗ ಹೇಳಿದೆ. ಅವು : **ಪಾಪಾಕರಣ** ; **ಪುಣ್ಯ ಸಂಚಯ** ; **ಚಿತ್ತ ಪರಿಶುದ್ಧಿ**. ಇವನು (ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ) ಭವ ರೋಗಕ್ಕೆ ವ್ಶೆದ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮದಂತೆ ಪರಿಹಾರ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನಿಗೆ -**ಮಹಾಭಿಷಕ್** ಎಂದರೆ **ವ್ಶೆದ್ಯರಾಜ**ನೆಂದಿದೆ (ವ್ಶೆದ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮ- ರೋಗ, ರೋಗಮೂಲ, ನಿರೋಧ, ಬೈಷಜ ಎಂದರೆ ಔಷಧಿ)
## ನೋಡಿ 
:ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ
ಕೆಂಪು ಚಿಟವ

**ಕೆಂಪು ಚಿಟವ**  ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಪಕ್ಷಿ. ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶ,ದಕ್ಶಿಣದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಕೆಲವೆಡೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ ನೆಲಪಕ್ಷಿ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದು ಗೌಜುಗಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಬೂದು -ಕಂದು ಪಕ್ಷಿ. ನೆತ್ತಿ ಕಡು ಕಂದು.ಬಿಳಿ ಹುಬ್ಬು.ಕಣ್ಣಿನ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿ ಬಿಟ್ಟ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿ. ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಭಾಗ,ಬೆನ್ನು,ರೆಕ್ಕೆ,ಬಾಲ ಕಡು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಗದ್ದ,ಕತ್ತಿನ ಮುಂಭಾಗ ಹಾಗೂ ಎದೆ ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು. ಕೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು ಬೂದು ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತದೆ.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
ಇದು **ಗ್ಲ್ಲಾರಿಯೋಲಿಡೇ** ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ***ಕರ್ಸೋರಿಯಸ್ ಕೋರೊಮ್ಯಾಂಡಲಿಕಸ್*** 'ಎಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಇದನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಚರಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ಆವಾಸ
ಇದು ಒಂದು ನೆಲ ಪಕ್ಷಿ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೌನಿ.
## ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ -ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ. ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕಿ ಗಳಿರುವ ೨-೩ ಮೊಟ್ಟೆ ಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ನೆಲವನ್ನು ಕೆದರಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕೀಟಗಳು ಆಹಾರ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Photos and videos 

## ಆಧಾರ
೧. ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಪಂಚ: ಹರೀಶ್ ಆರ್.ಭಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮೋದ್ ಸುಬ್ಬರಾವ್

ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಸಂಪರ್ಕ

**ಸಂಪರ್ಕ** ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಿಳಿದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು. ಸಂಪರ್ಕ ಪ್ರಕಿಯೆಯು ಪೂರ್ಣವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ  ವಿಚಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬುದಾಗಿದೆ.
ಸಂವಹನ = ಕಳುಹಿಸುವಿಕೆ = ಸ್ವೀಕರಿಸುವಿಕೆ = ಒಪ್ಪಿ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ.

## ಸಂಪರ್ಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
# ಏಕಮುಖೀಯ ಸಂಪರ್ಕ  
# ದ್ವಿಮುಖೀಯ ಸಂಪರ್ಕ

## ಸಂಪರ್ಕದ ಉಪಕ್ರಮ
# ಕೆಳಮುಖಿ :- ಜ್ಞಾಪನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ, ಪ್ರಕಟಣಾಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸೂಚನಾ ಫಲಕಗಳು, ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳು, ಉದ್ಯೋಗಿಯ ಕೈಪಿಡಿ, ಸಹಪತ್ರವೇತನ.
# ಮೇಲ್ಮುಖಿ :- ಕುಂದು ಕೊರತೆಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಸೂಚನಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಡತೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾತುಕತೆಗಳು, ತೆರೆದ ದ್ವಾರ ನೀತಿ.

## ಸಂಪರ್ಕಜಾಲಗಳು
# ಸರಪಳಿ
# ಚಕ್ರ
# ವೃತ್ತ

## ಸಂಪರ್ಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ತಡೆಗಳು
# ಸಾಂಘಿಕ ತಡೆಗಳು
# ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಯ ತಡೆಗಳು
# ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ ತಡೆಗಳು
# ದೋಷಪೂರಿತ ಅಭಿವ್ಯ ಕ್ತಿ
# ಸಂಪರ್ಕ ಅಂತರ

## ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯ ಕತೆಗಳು
* ಸಂಪರ್ಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು
* ಭಾಷೆಯ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ವನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು
* ಸಂಪರ್ಕದ ಪರಿಧಿ ಗಮನದಲ್ಲಿರಬೇಕು
* ಸೂಕ್ತ ಮಾಧ್ಯ ಮಬನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು
* ಸೂಕ್ತ ಪರಿಸರ
* ಗಮನವಿಟ್ಟು  ಕೇಳಬೇಕು
* ಅನಗತ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನ್ನು ದೂರವಿರಿಸಬೇಕು
* ಸಂಪರ್ಕವು ದ್ವಿಮುಖ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ
* ವರ್ತನೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ವೈರುಧ್ಯಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದು
* ಸಂಪರ್ಕ ತರಬೇತಿ
* ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖ

ವರ್ಗ:ಸಂಪರ್ಕ
ಅಬ್ಬಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು

ಎ.ಎಲ್.ಅಬ್ಬಾಯಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಬ್ಬ ವಿಶಿಷ್ಠ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದಂಥಹವರು. ಒಬ್ಬ ಗಾರೆ ಕೆಲಸಗಾರನಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು,ಅನ್ನ ನೀಡಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯ ಉಪಕರಣವಾದ ಗಾರೆ ಕರಣೆಯನ್ನ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಲಾಂಛನವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮಧು ಆರ್ಟ್ ಫಿಲಂಸ್ ಲಾಂಛನದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸದಭಿರುಚಿಯ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚಿಕ್ಕಕಲ್ಲಸಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬಯ್ಯನಾಯ್ದ್ಡು ಸ್ಟುದಿಯೊ ನಿರ್ಮಿಸಿದನ್ಥಹ ಧೀಮಂಥ ಇವರು. ಮೂಲ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದವರಾದರೂ ಅನ್ನ ಕೊಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕದ, ಕನ್ನಡದ ಮೇಲಿನ ಇವರ ಪ್ರೇಮ ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತಿತ್ತು. ಇವರು ಬೆಳೆದು ಬಂದಂತಹ ಬಡತನ, ಅವರ ಬವಣೆ, ಕಾರ್ಮಿಕನಾಗಿ ಕಂಡುಂಡ ನೋವು ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳ ಜೀವಾಳವಾಗಿ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಚುಂಬಕದಂತೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಎ.ಎಲ್.ಅಬ್ಬಾಯಿ ನಾಯ್ಡು "ಮಧು ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫಿಲಂ" ಸಂಸ್ಥೆ ಯನ್ನು ಸ್ತಾಪಿಸಿದ ನಾಯ್ಡುರವರು "ಹೂವು ಮುಳ್ಳು" ಎಂಬ ಡಕಾಯಿತರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದರು.ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದ ಇವರು ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಟ್ರೆಂಡ್ ಎನಿಸಿದ್ದ ಡಕಾಯಿತರು ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡು ದೇಶಭಕ್ತರಾಗುವ "ಮಾತೃ ಭೂಮಿ" ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ ರಾಜ್ರವರು ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಸಲೀಂ-ಜಾವೇದ್ ಜೋಡಿ ರಚಿಸಿದ ಕತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅದ್ದೂರಿ ಎನಿಸಿದ "ರಾಜಾ ನನ್ನ ರಾಜ " ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.ಅನಂತರ "ಚೆಲ್ಲಿದ ರಕ್ತ "ದಲ್ಲಿ ಡಕಾಯಿತರ ನಾಯಕಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸಿದ ನಾಯ್ಡುರವರು "ಸೀತಾರಾಮು"ನಿರ್ಮಿಸಿ ಶಂಕರನಾಗ್ ಅವರಿಗೆ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕ್ ನೀಡಿದರು.ಯಾವಾಗ "ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ' ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡ ನಂತರ ಅಬ್ಬಾಯಿ ಅವರ  ಬತ್ತಳಿಕೆಯಿಂದ "ತಾಯಿ"ತಾಳಿ"ಕರಳು"ಕುಂಕುಮ"ತೊಟ್ಟಿಲು" ಮುಂತಾದ ಗೋಳಿನ ಚಿತ್ರ ಪರಂಪರೆಯೊಂದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನಿಗೆ ರಂಜನೆಯಲ್ಲದೆ,ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ದ್ಯೇಯ ಅವರದಾಗಿತ್ತು.ನೊಂದವರ,ಕಾರ್ಮಿಕರ,ಅಸಹಾಯಕರ ನೋವಿನ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ರಂಜನೆಯನ್ನು ಉಣಬಡಿಸಿದ ಅಬ್ಬಾಯಿ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಯಶಸ್ಸು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬೆರಗಿನ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು."ನಮನ"

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು
ಸಿಂಧು ಭೈರವಿ

'**ಸಿಂಧು ಭೈರವಿ**' ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗ. ಭೈರವಿ ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಬೆಳಗಿನ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ನಾಟಕಪ್ರಿಯ ರಾಗದ ಜನ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ತೋಡಿ

**ತೋಡಿ** ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ  ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಥಾಟ್. ಈ ಥಾಟ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ರಾಗ ಕೂಡಾ ಇದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಥಾಟನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಗಗಳು  ಬಿಲಾಸ್‍ಖಾನಿ ತೋಡಿ  ಬಹಾದೂರಿ ತೋಡಿ  ಮತ್ತು  ಗುಜರಿ ತೋಡಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಮನಾದ ರಾಗವೆಂದರೆ ಶುಭ ಪಂತುರಾವಳಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲೂ ತೋಡಿ ಹೆಸರಿನ ರಾಗ ವಿದ್ದರೂ ಅದು ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿಯ ಭೈರವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮನಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
### ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* SRA on Samay and Ragas
* SRA on Ragas and Thaats 
* Rajan Parrikar on Ragas

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಗೌರಿ (ರಾಗ)

**ಗೌರಿ**  ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ರಾಗ.ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಪವಿತ್ರ ಭಾಗವಾದ ಶ್ರೀ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್ (SGGS.) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಪ್ರತಿ ರಾಗವೂ ಒಂದು ಸಿದ್ದ ಚೌಕಟ್ಟು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತೀ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ವರಗಳು,ಸ್ವರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ,ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ ಇವುಗಳು ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. 
ಗುರು ಗ್ರಂಥ್ ಸಾಹಿಬ್ ದಲ್ಲಿ ೩೧ ರಾಗಗಳ ರಚನೆಗಳಿವೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ರಾಗವು ೨೪ನೆಯದು..

ಗೌರಿ ರಾಗವು ಶ್ರೀ ರಾಗ ದ ಒಂದು ರಾಗಿಣಿ (ಉಪಭಾಗ)ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದು ರಾಗಮಾಲ ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಶರತ್ಕಾಲದ ಸಂಜೆ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯು ಚಿಂತನಶೀಲ ಆಗಿದೆ. ಗೌರಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಇವೆ. ಗೌರಿ ರಾಗವನ್ನು ಗುರು ನಾನಕ್, ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್, ಗುರು ರಾಮ್ ದಾಸ್, ಗುರು ಅರ್ಜನ್ ಮತ್ತು ಗುರು ತೇಜ್ ಬಹಾದುರ್ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಗೌರಿನ ರಾಗದ ಹಲವು ರೂಪಾಂತರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.ಗೌರಿ ಚೇತಿ,, ಗೌರಿ ಬೈರ್ಗನ್ an, ಗೌರಿ ದೀಪಕಿ, ಗೌರಿ ಪೂರ್ವಿ ದೀಪಕಿ,, ಗೌರಿ-ಮಾಜ್, ಗೌರಿ ಮಾಳವ, ಗೌರಿ ಮಾಲಾ, ಗೌರಿ ಸೋರತ್, ಗೌರಿ ದಖ್ಖನಿ  ಮುಂತಾದವುಗಳು.

* ಆರೋಹ್ : ಸ ಗ ಮ ಧಾ ನಿ ಸ
* ಅವರೊಹ್ :ಸ,ನಿ ಧ ಮ,ಪ,ಧ,ಪ, ಮ, ಗ,ಗ, ಸ, ನಿ, ಸ 
* ವಾದಿ : ರಿ  
* ಸಂವಾದಿ : ಪ

## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ 
* ಗುರು ಗ್ರಂಥ್ ಸಾಹಿಬ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಗಗಳು
* ಕೀರ್ತನ

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
* ಗುರ್ಮತ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 
* ರಾಜ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಎಸಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ಸಿಖನೆತ್: ಶಾಬಾದ್ ಫಾರ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ 

ವರ್ಗ:ಸಿಖ್ ಕಿರ್ತನ್
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಎಮ್ ಎನ್ ಜೋಶಿ'

ಯೆಂದು ಗೆಳೆಯರ ಮಧ್ಯೆ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ, ಡಾ. ಮಹಾದೇವ ನಾರಾಯಣ ಜೋಶಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು.
## ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಜಮಖಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀಯುತರು ತಮ್ಮ  ಪದವಿಯವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಜಮಖಂಡಿಯಲ್ಲೇ ಪೂರೈಸಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೇ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಎಮ್. ಎ. ಪದವಿ ಪೂರೈಸಿದರು.  ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗದ ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೆ‍ಲೋ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಡಾ. ಬಿ ಆರ್ ಮೋಡಕ್ ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ದ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಆರ್ಟ್ಸ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಇನ್ ಸೋಮೇಶ್ವರಾಸ್ ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸ" ಎಂಬ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ರಚಿಸಿ ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
## ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ
ಅದೇ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವಾಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಮ ನಾ ಜೋಶಿಯವರು ಇಂದು ವಿಭಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡೆರಡು ವರ್ಷಗಳಂತೆ ಮೂರು ಸಲ ವಿಭಾಗ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ವಿಭಾಗದ ಘನತೆ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೪-೨೦೧೦ರ ವರೆಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗದ ಡಿಎಸ್ಎ/ಎಸ್ಎಪಿ ದ್ವಿತೀಯ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಹಂತಗಳ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಕೋಆರ್ಡಿನೇಟರ್ ಆಗಿ ಅದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು  ಮಾನ್ಯ ಎಂ. ಎನ್. ಜೋಶಿಯವರದು. ಅನೇಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣ, ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಚಿರಪಚಿತರೂ ಜನಪ್ರಿಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರಲ್ಲದೇ ಸ್ವತಃ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಭಾಗದಿಂದಲೂ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಜೋಶಿಯವರದು ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ಇವರು ಒಳ್ಳೇಯ ವಾಗ್ಮಿಗಳು; ಚತುರ ಸಂಘಟಕರು; ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕರು. ಸ್ವತಃ ಉತ್ತಮ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಇವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗ್ರತಗೊಳಿಸಿ, ಒಟ್ಟು ೧೪ ಪಿ. ಎಚ್ ಡಿ ಮತ್ತು ೩ ಎಂ. ಫಿಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಉತ್ತಮ ಸಂಸೋಧಕರಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಶೋಧಕರು
ಒಟ್ಟು ೩೬ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ರಚಿಸಿರುವ ಶ್ರೀಯುತರ ಪ್ರಧಾನಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ೬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣಗಳ ಸಂಶೋಧನಾಲೇಖನಸಂಪುಟಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇವರ ಈ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮಾಜಮುಖೀ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಇವರನ್ನು ಅರಸಿ ಬಂದಿವೆ.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
* ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಸರಸ್ವತಿ ವಿಕಾಸ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ನೀಡಿದ "ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪುರಸ್ಕಾರ",
* ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಔದುಂಬರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ "ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಶಾರದ" ಪುರಸ್ಕಾರ,
* ಪೂರ್ವಪ್ರಧಾನಿ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡ ಜ್ಯಾತ್ಯಾತೀತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಮಾಡಿದ "ಜಾತ್ಯಾತೀತ ಸಾಹಿತ್ಯರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
* ಹುಲಕೋಟಿಯ ವೇಮನ ವಿಚಾರವೇದಿಕೆಯವರು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ "ವೇಮನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ" ಮುಂತಾದವುಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು.
ಪೀಲೂ

**ಪಿಲೂ** ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಗ. ಇದು ಕಾಫಿ ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೆ ಪ್ರಹರದ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಖಯಾಲ್ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
### ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Pandit Budhaditya Mukherjee Mishra Pilu
* Harsh Wardhan plays Raga Pilu on Bansuri
* Film Songs in Rag Pilu 

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಅಪ್ಪೆ ಹುಳಿ

**ಅಪ್ಪೆ ಹುಳಿ** ಅಥವಾ **ನೀರ್ಗೊಜ್ಜು** (**ನೀರು ಗೊಜ್ಜು**) ಅಥವಾ **ಸಾಂಬ್ರಾಣಿ** ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವ್ಯಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸಾರಿನಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಕುಡಿಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು **ಅಪ್ಪೆಕಾಯಿ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಾವಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಪ್ಪೆಹುಳಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಅಪ್ಪೆಕಾಯಿ ಅಲ್ಲದೆ, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಬಿಂಬಳಕಾಯಿ, ಕಂಚಿಕಾಯಿಯಿಂದ ಕೂಡ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
## ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 
# ಅಪ್ಪೆಕಾಯಿ (ಮಾವಿನಕಾಯಿ) / ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು / ಬಿಂಬಳ ಕಾಯಿ / ಕಂಚೀ ಕಾಯಿ
# ನೀರು
# ಉಪ್ಪು
# ಸಕ್ಕರೆ
# (ಕೊಬ್ಬರಿ) ಎಣ್ಣೆ
# ಸಾಸಿವೆ
# ಇಂಗು
# ಒಣಮೆಣಸು
# ಹಸಿಮೆಣಸು
## ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
# ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೇಯಿಸಿ. ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಾದರೆ ರಸ ಹಿಂಡಬೇಕು. 
# ಆರಿದ ನಂತರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಿವುಚಿ.
# ತಕ್ಕಷ್ಟು ನೀರು, ಉಪ್ಪು, ಚಿಟಿಕೆ ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಕಿ. 
# ಸಾಸಿವೆ, ಒಣಮೆಣಸಿನ ಚೂರು, ಇಂಗು ಹಾಕಿ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊಡಿ.
ಅಥವಾ
# ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಸಿಪ್ಪೆ ಸಹಿತ ಕತ್ತರಿಸಿ ೧ ಹಸಿ ಮೆಣಸು ಹಾಕಿ ಮಿಕ್ಸಿಗೆ ಹಾಕಿ.
# ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸೋಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ 
# ಒಗ್ಗರಣೆಗೆ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ, ಸಾಸಿವೆ, ಇಂಗು, ಒಣಮೆಣಸು ಹಾಕಿ
# ಒಗ್ಗರಿಸಿದ ನಂತರ ಒಣ ಮೆಣಸನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನುರಿಯಿರಿ.

ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಹವ್ಯಕರ ಅಡುಗೆಗಳು
ಹಮೀರ್

**ಹಮೀರ್** ಇದು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ದ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್ ನಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಮೀರ್ ರಾಗದಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಕ್ತಿರಸ,ವೀರ ಹಾಗೂ ಶೃಂಗಾರ ರಸ ಪ್ರಧಾನ ರಾಗ.ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಥಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲು ಪ್ರಶಸ್ತ.
## ರಾಗ ಉಗಮ
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದವ ಮೇವಾರ್ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಹಮೀರ್.ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಶ್ರರಾಗಗಳಿವೆ. ಹಮೀರ್ ಬಹಾರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀರ್ ಕಲ್ಯಾಣಿ.
## ರಾಗಾಧಾರಿತ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು
ಈ ರಾಗದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
* ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಕೊಹಿನೂರ್ ಚಿತ್ರದ ಮಧುಬನ್‍ಮೆ ರಾಧಿಕಾ ನಾಚೇರೇ
* ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಭಾರತ್ ಮಿಲಾಪ್ ಚಿತ್ರದ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ಕೃಪಾಳು ಭಜಮನ್
### ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*https://www.youtube.com/watch?v=ofiEJz0L1ks|ಉಸ್ತಾದ್ ರಶೀದ್‍ಖಾನ್ ರವರ ತರಾನ
*https://www.youtube.com/watch?v=8NzSyyOX0yo|ಹಮೀರ್ ರಾಗದಲ್ಲಿ ನೌಷಾದ್ರಾಗ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿಹಾಡಿರುವ ಗೀತೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್

'*ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್* (Kashmiri/Hindi: अनुपम खेर (Devanagari); ಜನನ ೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೫೫) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟರಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೪೫೦ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ೧೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರೂ, ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು, ಭಾರತೀಯ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಬೋರ್ಡ್‍ ನ ಚೇರಮನ್ ಆಗಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿಯೂ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್ ರವರು, ಶಿಮ್ಲಾದ ಡಿ.ಎ.ವಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ್ ಪ್ರದೇಶ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸುಮಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಸಿದ್ದರು. 
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಗ್ಮಾನ ನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್, ೨೮ ವರ್ಷದ ಅನುಪಮ್ ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸಾರಾಂಶ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾದ 'ಸೇ ನಾ ಸಮ್‍ಥಿಂಗ್ ಟು ಅನುಪಮ್ ಅಂಕಲ್', 'ಸವಾಲ್ ದಸ್ ಕ್ರೊರ ಕಾ' ಹಾಗೂ ಇತ್ತಿಚಿನ ಲೀಡ್ ಇಂಡಿಯಾದ ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಉತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ ನಟರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಸುಮಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖಳನಟರಾಗಿಯೂ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಉದಾ. ಡಾ.ಡಾಂಗ್ ರಾಗಿ ಕರ್ಮಾ (೧೯೮೬)ದಲ್ಲಿರುವ ಖಳನಟ.
## ವ್ಯಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಕಿರಣ್ ಖೇರ್ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿರುವ ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್, ನಟ ಸಿಕಂದರ ಖೇರ್ ಇವರಿಗೆ ಮಲಮಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
### ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ೧೯೮೪ : ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ : ಸಾರಾಂಶ
* ೧೯೮೮ : ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪೋಷಕ ನಟ : "ವಿಜಯ್"
* ೧೯೮೯: ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಹಾಸ್ಯ ನಟ : ರಾಮ್ ಲಖನ್
* ೧೯೯೦ : ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ವಿಮರ್ಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ : "ಡ್ಯಾಡಿ"
* ೧೯೯೧ : ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ ನಟ : ಲಮ್ಹೇ
* ೧೯೯೨ : ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ ನಟ : ಖೇಲ್
* ೧೯೯೩ : ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ ನಟ : ಡರ್
* ೧೯೯೪ : ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ ನಟ : ದಿಲ್‍ವಾಲೆ ದುಲ್ಹನಿಯಾ ಲೇ ಜಾಯೆಂಗೆ
;ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು
* ೧೯೮೬ : ಪೋಷಕ ನಟ : "ಜನಮ್'
* ೧೯೯೧ : ಪೋಷಕ ನಟ : "ದಿಲ್"
* ೧೯೯೨ : ಪೋಷಕ ನಟ : ಸೌದಾಗರ್
* ೧೯೯೪ : ಪೋಷಕ ನಟ : ಹಮ್ ಆಪಕೆ ಹೈ ಕೌನ್
* ೧೯೯೭ : ಪೋಷಕ ನಟ : ಛಾಹತ್
### ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
* ೧೯೯೦ : "ಡ್ಯಾಡಿ" 
* ೨೦೦೬ : "ಮೈ ಗಾಂಧಿ ಕೊ ನಹಿ ಮಾರಾ"
### ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
* ೧೯೯೪ : ೧೯೪೨- ಅ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ
* ೧೯೯೯ : ಹಸಿನಾ ಮಾನ್ ಜಾಯೆಗಿ
### ಬಾಲಿವುಡ್ ಮೂವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೧೯೯೯ : ಪೋಷಕ ನಟ : ಸಲಾಖೇ
* ೨೦೦೭ : ಪೋಷಕ ನಟ : ಖೋಸಲಾ ಕಾ ಘೋಸಲಾ
* ೨೦೧೦-೧೧ರಲ್ಲಿ ಕಾಳಿದಾಸ ಸಮ್ಮಾನ್ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Anupam Kher Foundation 
*Anupam Kher's Actor Prepares

ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್
ಗಂಗೊಳ್ಳಿ

**ಗಂಗೊಳ್ಳಿ** ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಸಂದರ ಹಾಗೂ ಬಂದರು ತಾಣ.ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಗಂಗೊಳ್ಳಿ ಪೊರ್ಚಗೀಸರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರ. ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಾದ ವರಾಹಿ-ಕೃಷ್ಣಾ-ಕುಬ್ಜ-ಸೌಪರ್ಣಿಕ-ಚಕ್ರ ನದಿಗಳು ಸಂಗಮವಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರೋದು ಗಂಗೊಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಗಂಗೊಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೫ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮವಾಗೋ ಕಾರಣ ಪಂಚಗಂಗಾವಳಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತರುವಾಯ ಗಂಗೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣವಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಪೂರಿಯ ಧನಾಶ್ರೀ

'**ಪೂರಿಯ ಧನಾಶ್ರೀ**'  ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ರಾಗ.ಇದು ಪೂರ್ವಿ ಥಾಟ್‍ಗೆ ಸೇರಿದೆ."ಪೂರ್ವಿ ಧನಾಶ್ರೀ" ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಮಾನ ರಾಗ ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ.ಮಂಗಳಾಚರಣೆ,ಶುಭ ಸಂದೇಶ,ಭಕ್ತಿ,ಶಾಂತಿ ಮುಂತಾದ ರಸಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ. ಇದು ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

## ರಾಗಾಧಾರಿತ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು
ಈ ರಾಗವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕೆಲವು ಗೀತೆಗಳು
*ರಂಗೀಲ ಚಿತ್ರದ ಹಾಯ್ ರಾಮ ಯೆ ಕ್ಯಾ ಹುವಾ

### ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Film Songs in Rag Puriya Dhanashree 
* More details about raga PooriaDhanashri
*ಧನಾಶ್ರೀ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವರವರ ಗಾಯನ

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಸಂವೇದಕ

thumb|ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಉಷ್ಣಯುಗ್ಮ ಸಂವೇದಕ
**ಸಂವೇದಕ**ವು (ಅಥವಾ **ಪತ್ತೇಕಾರಿ**) ಒಂದು ಭೌತಿಕ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳೆದು ಒಬ್ಬ ವೀಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ಒಂದು (ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ) ಸಾಧನದಿಂದ ಓದಲ್ಪಡಬಲ್ಲ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಪರಿವರ್ತಕ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಪಾದರಸ ಉಷ್ಣಮಾಪಕವು ಅಳೆಯಲಾದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಮಾಪನಾಂಕಿತ ಗಾಜು ಕೊಳವೆಯ ಮೇಲೆ ಓದಲ್ಪಡಬಲ್ಲ ಒಂದು ದ್ರವದ ಹರಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉಷ್ಣಯುಗ್ಮವು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಮಾಪಕದಿಂದ ಓದಲ್ಪಡಬಲ್ಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ

ಉತ್ಪಲಮಾಲಾವೃತ್ತದ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ೨೦ ಅಕ್ಷರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ "ಭರನಭಭರಲಗ" ಗಣವಿನ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ.(ಲ-ಲಘು, ಗು-ಗುರು)
ಸೂತ್ರ ಪದ್ಯ ಹೀಗಿದೆ
"ಉತ್ಪಲಮಾಲೆಯಪ್ಪುದುಭರಂನಭಭಂರಲಗಂ ನೆಗಳ್ದಿರಲ್"
ಈ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾರ ಹಾಕಿದರೂ ಸಹ ಉತ್ಪಲಮಾಲಾ ವೃತ್ತದ ಲಕ್ಷಣ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ

ಕನ್ನಡದ ಆದಿ ಕವಿ ಪಂಪನ ಕೃತಿಯಿಂದಾದಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಛಂದಸ್ಸು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ_ವಿಜಯ ದಲ್ಲಿನ:-
ಶ್ರೀಯನರಾತಿ ಸಾಧನಪಯೋನಿಧಿಯೊಳ್ ಪಡೆದುಂ ಧರಿತ್ರಿಯಂ
ಜೀಯನೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ವಿರೋಧಿ ನರೇಂದ್ರರನೊತ್ತಿಕೊಂಡುಮಾ
ತ್ಮೀಯ ಸುಪುಷ್ಪಪಟ್ಟಮನೊಡಂಬಡೆ ತಾಳ್ಡಿಯುಮಿಂತುದಾತ್ತ ನಾ
ರಾಯಣನಾದ ದೇವನೆಮಗೀಗರಿಕೇಸರಿ ಸೌಖ್ಯ ಕೋಟಿಯಂ||
(ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯ ೧-೧)

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತ

ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ೧೯ ಅಕ್ಷರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ "ಮಸಜಸತತಗು" ಗಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. (ಗು-ಗುರು)
ಇದರ ಸೂತ್ರ ಪದ್ಯ ಹೀಗಿದೆ.
"ಕಣ್ಗೊಪ್ಪಲ್ ಮಸಜಂಸತಂತಗಮುಮಾ ಶಾರ್ದೂಲ ವಿಕ್ರೀಡಿತಂ"
ಇದರ ಪ್ರಸ್ತಾರ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೀಗಿದೆ
_ _ _ | U U _ |U _ U| U  U _ |_ _ U|  _ _ U| _
ಕಣ್ಗೊಪ್ಪಲ್| ಮಸಜಂ| ಸತಂತ |ಗಮುಮಾ| ಶಾರ್ದೂಲ| ವಿಕ್ರೀಡಿ|ತಂ
ಸಂಸ್ಕೃತ ವಾಙ್ಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹುಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಛಂದಸ್ಸು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ  ಶಾರ್ದೂಲ ವಿಕ್ರೀಡಿತದ ಪದ್ಯಗಳು ವಿಫುಲವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಉದಾಹರಣೆ:-
ಮಾಯಾಕಾರ ಜಲೇಶ ಪೋಲಿಕೆಯುಮುಂಟೇಂ ನಿನ್ನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕಂ
ಕಾಯೈ ಸದ್ಗುಣವಾರ್ಧಿ! ಲೋಪರಹಿತ! ಪ್ರಾಪಂಚಿಕಾಂಬೋಧಿಯಂ|
ಪಾಯಲ್ ದಾರಿಯ ಸೈನ್ಯವಿಷ್ಟು ಪಿಡಿಯಲ್ ನೀನಿತ್ತು ಮೇಣೆನ್ನುತುಂ
ಜಾಯಾಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಸಾರ್ದರಾಮನುಲಿದಂ ಭೂಲೋಕಮಾನ್ಯಂಗೆ ತಾಂ||

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ಮತ್ತೇಭವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತ

ಮತ್ತೇಭ ವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸಾಲಿನಲ್ಲೂ  ೨೦ ಅಕ್ಷರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ "ಸಭರನಮಯ ಲಗು" ಗಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. (ಲ-ಲಘು,ಗು-ಗುರು)
## ಸೂತ್ರ ಪದ್ಯ 
ಇದರ ಸೂತ್ರ ಪದ್ಯ ಹೀಗಿದೆ.

**ಸಭರಂನಂ ಮಯಲಾಗಮುಂ ಬಗೆಗೊಳಲ್ ಮತ್ತೇಭವಿಕ್ರೀಡಿತಂ**

ಇದರ ಪ್ರಸ್ತಾರ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೀಗಿದೆ; 
## ಮತ್ತೇಭವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತ ಅಕ್ಷರ ವಿನ್ಯಾಸ 
## ಮತ್ತೇಭವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತದ ಬಗೆಗೆ ಚರ್ಚೆ 
ಸಂಸ್ಕೃತ ವಾಙ್ಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ  ಮತ್ತೇಭ ವಿಕ್ರೀಡಿತದ ಪದ್ಯಗಳು ವಿಫುಲವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಇದು ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ಪದ್ಯದ ಮೊದಲ ಗುರುವನ್ನು ಲಘುಗಳೆರಡರಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಬರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ 
ಜಗದೊಳ್ ಸನ್ನಿದಮಾದ ನಾಳ್ನುಡಿಗಳಿಂ ಛಂದಕ್ಕೆ ಬರ್ಪಂತು ನೆ-
ಟ್ಟಗೆ ಮಾತಾಡುವ ಬಲ್ಮೆ ಚಿತ್ತದೊಳೊರಲ್ದಿರ್ದರ್ಥಮಂ ಕೂಡೆ ನಾ-
ಲಗೆಯಿಂ ರಂಜಿಸುವೊಂದು ಬಿನ್ನಣಮದಿನ್ನಾಂಗೆ ಪುಣ್ಯೈಕಭಾ-
ಗಿಗೆ ಸೈಪಿಂ ದೊರೆಕೊಳ್ವುಮಾತನೆ ವಲಂ ಶೃಂಗಾರರತ್ನಾಕರಂ||
ಎಸಕಂಬೆತ್ತ ಮತಿಪ್ರಕಾಶ ಮದನಿನ್ನೇನೆಂದಪೆಂ ಚೇಟಿ ನಾಲ್-
ದೆಸೆಯೊಳ್ ನಾಲ್ವರ ಕಂಟದೊಳ್ ಬರೆಯೆ ಕಬ್ಬಂ ಬೇಳ್ವನೊಲ್ದತ್ತಲಾ-
ಡಿಸುವಂ ನೆತ್ತಮನಿತ್ತಲೋಲಿದೊಡೆ ತಪ್ಪಂ ಪೇಳ್ದುದಂ ತಿರ್ದಿಯಾ-
ಲಿಸುವಂ ಗೀತಮನೆನ್ನುವಂ ನಗಿಸುವಂ ಶೃಂಗಾರರತ್ನಾಕರಂ||
(ಕವಿಕಾಮನ ಶೃಂಗಾರರತ್ನಾಕರ ೧-೬,೭)

## ಉಲ್ಲೇಖ 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:S8hvgufh