open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಚರಿತ್ ಬಾಳಪ್ಪ ಪೂಜಾರಿ (ನಟ)

**ಚರಿತ್ ಬಾಳಪ್ಪ ಪೂಜಾರಿ** ಅಲಿಯಾಸ್ **ಚರಿತ್ ತಲ್ವಾರ್**(ಜನನ:೧೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೮೫) ಇವರು ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ನಟ ಹಾಗೂ ಮಾಡೆಲ್. ಇವರು ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಿಸಿದ್ದು *ಲವ್ ಲವಿಕೆ* ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ. ಇಲ್ಲಿ ಅಭಿಯಿಸಿದ ಇವರು ಲಕ್ಕಿ ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ *ಅಮ್ಮ* ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ನವೀನ್, *ಸರ್ಪ ಸಂಬಂಧ* ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಭರಣ ಮತ್ತು ಮುದ್ದುಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ||ಧ್ರುವಂತ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ನಟನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಟನೆಗಾಗಿ ಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಮಿಸಿಂಗ್ ಲೀಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.  
## ಜನನ, ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಇವರು ೧೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೮೫ ರಂದು ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಬಾಳಪ್ಪ ಪೂಜಾರಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪ್ರೇಮ ಬಾಳಪ್ಪ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಕೆಜಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದು, ಕೊಡಗಿನ ಕೊಡ್ಲಿಪೇಟೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು, ಶನಿವಾರ ಸಂತೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪದವಿ ಮತ್ತು ಎಂ.ಬಿ.ಎ ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತ್ತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿಟ್ಟೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಬಂಟ್ವಾಳದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದು ನಂತರದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಎಂ.ಬಿ.ಎ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ನಂತರ ಚರಿತ್ ಇವರು ಮೊದಲಿಗೆ ಹೆಚ್.ಎಸ್.ಬಿ.ಸಿ ಎಂಬ ಮಲ್ಟಿನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಂಪನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಕ್ರೂ ಆಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ನತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ಇವರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕೈ ತುಂಬಾ ಸಂಬಳ ಸಿಕ್ಕರೂ ಆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇವರು ನಟನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದರು. 
### ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಚರಿತ್
ನಟನೆ ಮತ್ತು ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಿನಿಂದಲೇ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರು ಕೈ ತುಂಬಾ ಸಂಬಳವಿರುವ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ವಿನು ಬಳಂಜ ನಿರ್ದೇಶನದ *ಲವ್ ಲವಿಕೆ* ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಧಾರವಾಹಿ ಜೀ ಕನ್ನಡ ಚಾನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ*ಅಮ್ಮ* ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ *ನವೀನ್* ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ*ಸರ್ಪ ಸಂಬಂಧ* ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ *ಭರಣ* ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ತದನಂತರ ೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೨೧ರ ತನಕ ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ *ಮುದ್ದುಲಕ್ಷ್ಮಿ* ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ *ಡಾ||ಧ್ರುವಂತ್* ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ
ಚರಿತ್ ಇವರು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೩೦ ರಂದು ಮಂಜುಶ್ರೀ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

## ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಧಾರವಾಹಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಸಿ.ಎಚ್.ಎಸ್.ಬಿ.ಸಿ ನಲ್ಲಿ ಲೆರ್ನಿಂಗ್ ಆಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ಡೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅಚೀವ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್.
* ಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಮಿಸಿಂಗ್ ಲೀಡ್ ಅವಾರ್ಡ್.
* ಅಮ್ಮ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿನ ನಟನೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಯಕ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು
ಂ

ಯೋಗವಾಹ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಯ ಶುದ್ಧಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಬರುವ ಧ್ವನಿಗಳು ಯೋಗವಾಹಗಳು ಎಂದು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಕೇಶಿರಾಜ ಯೋಗವಾಹಗಳನ್ನು ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
## ಅನುಸ್ವಾರ 
*‘೦’ - ಉದಾ : ಅಂ, ಡಂ, ಕಂ, ಗಂ. ಪದಗಳಲ್ಲಿ - ಅಂಗಳ,ಗಂಡು, ಕಂದ
*ಅನುಸ್ವಾರಗಳು ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಸ್ವರದೊಡನೆ ಉಚ್ಚಾರಗೊಳ್ಳುವ ಅನುಸ್ವಾರವನ್ನು **ಸ್ವರಾಂಗ**ವೆಂದೂ, ವ್ಯಂಜನದೊಢನೆ ಉಚ್ಚಾರಗೊಳ್ಳುವ ಅನುಸ್ವಾರವನ್ನು **ವ್ಯಂಜನಾಂಗ**ವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

**ಅಂ** ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೊದಲನೇ ಯೋಗವಾಹಕವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯು ಇದರ ನಂತರ ಬರುವ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಚೂರಿತ್ತೋಡ್

ಚೂರಿತ್ತೋಡ್ ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಕು‌ತ್ತಿಕೋಲು ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಬಂದಡ್ಕ ಗ್ರಾಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕೇರಳ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೪೧ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಕೇಂದ್ರ ಬಂದಡ್ಕದಿಂದ ೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಚೂರಿತ್ತೋಡ್ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪಿನ್‌ಕೋಡ್ ೬೭೧೫೪೧ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು ೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ಮಾನಡ್ಕಂ ಎಂಬಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಮಲೆನಾಡ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಬಂದಡ್ಕ - ಕೋಳಿಚ್ಚಾಲ್‌ ಮಾರ್ಗದ ಮಧ್ಯೆ ಚೂರಿತ್ತೋಡ್‌ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದೆ.

## ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು 
* ಚೂರಿತ್ತೋಡ್‌ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಭಜನಾ ಮಂದಿರ
* ಚೂರಿತ್ತೋಡ್‌ ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರ (ಅಂಗನವಾಡಿ)
* ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಮಾನಡ್ಕಂ (ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ರಾವ್‌ಬಹದ್ದೂರ ಪುಂಡ್ಲೀಕ ನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತ

ರಾವ್‌ಬಹದ್ದೂರ ಪುಂಡ್ಲೀಕ ನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತರು ಸಿರ್ಸಿಯ ಪಂಡಿತ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕುಮಟಾದ ಗಿಬ್ಬ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಕೆ. ಡಿ. ಸಿ. ಸಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. ಸಿರ್ಸಿ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿ ೨ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

## ಜನನ-ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪಂಡಿತರು, ಕುಮಟಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿ ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಛಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿ (ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪ್ಲೀಡರ್ ಪದವಿ),  ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾದದು.

## ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು 
* ಪಂಡಿತ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಸಿರ್ಸಿ  
* ಪಂಡಿತ್ ಜನರಲ್ ವಾಚನಾಲಯ, ಸಿರ್ಸಿ (೧೯೦೫) 
* ಗಿಬ್ಬ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಸತಿ ನಿಲಯ, ಕುಮಟಾ  
* ಕೆ. ಡಿ. ಸಿ. ಸಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಕೆನರಾ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್  ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೊ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್)

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ರಾವ್ ಸಾಹೇಬ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ
* ರಾವ್ ಬಹದ್ದೂರ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ

## ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳು 
* ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು, ಸಿರ್ಸಿ ಪುರಸಭೆ, ೧೮೮೫-೧೮೯೬ (ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳು)
* ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಸಿರ್ಸಿ ಪುರಸಭೆ, ೧೮೯೮-೧೯೦೧(ಅವಧಿ - ೧: ಮೂರು ವರ್ಷಗಳು)
* ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಸಿರ್ಸಿ ಪುರಸಭೆ, ೧೯೦೭-೧೯೧೬ (ಅವಧಿ - ೨: ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳು)
* ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕೆ. ಡಿ. ಸಿ. ಸಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸಿರ್ಸಿ, ೧೯೨೦-೧೯೨೪

## ಮರಣ 
೧೯೩೫ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು.
ರಚನಾತ್ಮಕತೆ (ಶಿಕ್ಷಣದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ)

thumb| ಜೀನ್ ಪಿಯಾಗೆಟ್, ರಚನಾತ್ಮಕತೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ
**ರಚನಾತ್ಮಕವಾದವು** ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದ್ದು, ಶಾಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಕಲಿಯುವವರು ತಮ್ಮ  ಸ್ವಂತ ಅನುಭವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಲಿಯುವವರ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ತಾತ್ವಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಟಲ್ಜಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು  ನೈತಿಕತೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲವು ಜೀನ್ ಪಿಯಾಜೆ ಅವರ ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. 

ರಚನಾತ್ಮಕತೆ ಯು ಶಿಕ್ಷಣದ ಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದೆ ಇದು ಜ್ಞಾನದ  ತಾರ್ಕಿಕ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ  ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಒಂದೇ ಜ್ಞಾನಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. 

ರಚನಾತ್ಮಕವಾದ ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಮೊದಲಿನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳಿವೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ .ಇದನ್ನು ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಲಿಕೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತೆರಿಯರಿಸ್ಟ್ ಕಲಿಕೆಯ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಏನು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಏನು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗೊಳಿಸಬೇಕು. ರಚನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಸರಣ ಮಾದರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇದ್ದಾರೆ ಅದು ಆಧಾರಿತವಾದ ವಾಸ್ತವಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳ ಗೊಂಡಿದೆ.

ಜೀನ್ ಪ್ಯಾಜಿ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕತೆ ಯನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಇದು ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ , ಮಾನವರು ತಮ್ಮ  ಅನುಭವಗಳ  ಮತ್ತು ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೇಗೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿ ಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ  ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತವೆ.  ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನಾತ್ಮಕತೆ ಯ ಲೇವ್ ವೈಗೊಟ್ಸ್ಕಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು  ಸಮಾಜಿಕ  ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಿಕೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು, ವಯಸ್ಕರೊಂದಿಗೆ ನ ಸಂವಹನಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥ ಗೆಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ಸಾಧನಗಳು ಕಲಿಯುವವರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಹೇಗೆ ಆಂತರಿಕ ಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ಜೀರೋ ಬ್ರೂನರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಬೋಧನಾ ಸ್ಕ್ಯಾಫೋಲ್ಡಿಂಗ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು , ಆಂತರಿಕ ವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಿಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪಡುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ವೈಗಾಸ್ಕಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಮೈಕಲ್  ಬ್ಯಾಕ್ ಇನ್ ಜೀನ್ ಪಿಯಾಜೆ ಮತ್ತು ಲೈವ್ ವೈಗಾಸ್ಕಿ ಎಟಿಎಂ ವೆಂಗರ್ ಅವರ ಅರಿವಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಬ್ರೌನ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಿಡ ನ್ಯೂಮನ್ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬರಾ. 

ರಚನಾತ್ಮಕತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ.  ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ರಚನಾತ್ಮಕವಾದವು ಮಾನವ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿವರ್ತನ ಅಥವಾ ನಡವಳಿಕೆ-ಮಾದರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿತು. ಪಿಯಾಗೆಟ್ ಈ ಜ್ಞಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು "ಯೋಜನೆಗಳು" ಎಂದು ಕರೆದರು.     
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಕೆ. ಎಲ್. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಜೋಯ್ಸ್

**ಡಾ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಜೋಯ್ಸ್** ಅವರು ಒಬ್ಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಂಡಿತರು ಹಾಗೂ ಯೋಗ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಜ್ನಾನಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಾಗ್ಮಿ. ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಭೋದನೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮುಡಿಪಾಗಿರುವ **ಭಾರತೀಯ ಯೋಗಧಾಮ** ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟಾಂಗ ಯೋಗ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಂ, ಮೈಸೂರು' ಇಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ *ಆರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ* ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಜೀವನ
ಡಾ. ಜೋಯ್ಸ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೋಣಂದೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಲ್ಲಿ 'ವಿದ್ವಾನ್' ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಎಂ. ಎ. ಪದವಿ ಹಾಗೂ 'ಯೋಗ'ದಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಪಡೆದರು. ಅವರು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲೂ ಪದವಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ವೇದ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಮೂಲ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸತ್ಯವಾಸ್ತವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಒಳನೋಟ ಹೊಂದಿದ್ದ ಯೋಗಿ ಶ್ರೀರಂಗ ಮಹಾಗುರುಗಳ (1913-1969) ಭೋದನೆಗಳಿಂದ ಜೋಯ್ಸರು ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  

## ಕೃತಿಗಳು
* ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ (ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ - ಕನ್ನಡ)
* The Sacred Tradition Of Yoga (English)
* ಮಹಾಯೋಗಿ ಶ್ರೀರಂಗ (ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ - ಕನ್ನಡ)
* ದೈವ ಮತ್ತು ಪುರುಷಪ್ರಯತ್ನ (ಕನ್ನಡ)
* ನಮಸ್ಕಾರ (ಕನ್ನಡ)
* ಮಾನವ ದೇಹ (ಕನ್ನಡ)
* Yoga Bhumika (English)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರು
ದೀಘಾ

thumb|ದೀಘಾದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯ

**ದೀಘಾ** ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಕಡಲಬದಿಯ ವಿಹಾರಧಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೂರ್ವ ಮೇದಿನಿಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕಡಿಮೆ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಉಸುಕು ಬೀಚ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಡಲ ವಿಹಾರಧಾಮವಾಗಿದೆ.

## ದೀಘಾ ಛಾಯಾಂಕಣ 
### ಹಳೆ ದೀಘಾ 

ಚಿತ್ರ:Express train at Digha station.jpg|ದೀಘಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರೇನ್
ಚಿತ್ರ:Bus Stand, Digha, India.JPG|ದೀಘಾ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ
ಚಿತ್ರ:Digha Gate.jpg|ದೀಘಾ ಗೇಟ್
ಚಿತ್ರ:THE BEACH MIRRORS THE SKY.jpg|ದೀಘಾದಲ್ಲಿ ಬೀಚ್ ಬಲೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ

### ಹೊಸ ದೀಘಾ 

ಚಿತ್ರ:Beach Ghat - New Digha - East Midnapore 2015-05-03 9780.JPG|ಕಡಲ ಬೀ‍ಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನರ ಮಹಾಪೂರ
ಚಿತ್ರ:Inflatable Motor Boat Riding - New Digha Beach - East Midnapore 2015-05-01 8729.JPG|ಗಾಳಿ ತುಂಬಬಹುದಾದ ಮೋಟಾರು ಬೋಟ್ ಸವಾರಿ
ಚಿತ್ರ:Horse Riding - New Digha Beach - East Midnapore 2015-05-01 8820.JPG|ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ
ಚಿತ್ರ:Ansuman Ray (Digha Sea Beach West bengal India) (2).jpg|ಹೊಟ್ಟೆ ಹೊರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು

### ದೀಘಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ 

ಚಿತ್ರ:Mandarmani sand beach.....jpg|ಮಂದಾರ್‌ಮನಿ
ಚಿತ್ರ:Sankarpur Beach - East Midnapore 2015-05-02 9132.JPG|ಶಂಕರ್‌ಪುರ್
ಚಿತ್ರ:Chandaneswar Temple, Parba Medinipur.jpg|ಚಂದನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ (ಓಡಿಶಾದಲ್ಲಿದೆ), ದೀಘಾದಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರ
ಚಿತ್ರ:Jagannath Deul temple at Dihi Bahiri under Purba Medinipur district in West Bengal 03.jpg|ಜಗನ್ನಾಥ ದೇಗುಲ, ೧೮೫೪ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ದಿಹಿಬಾಹಿರಿಯಲ್ಲಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* BOOK Bakkhali Tour Package With Bakkhali Tourist Lodge
* West Bengal Tourism site on Digha 

ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ
ವರ್ಗ:ಬೀಚ್‍ಗಳು
ಅಶೋಕ್ ಗಸ್ತಿ

ಅಶೋಕ್ ಗಸ್ತಿ (1965 - ೨೦೨೦) ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ  ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯ ಒಬಿಸಿ ಸೆಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು

=ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ=
ಅಶೋಕ್ ಗಸ್ತಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದಿನಗಳಿಂದ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್ (ಎಬಿವಿಪಿ) ಮೂಲಕ ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸಂಘಟನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. 1989 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

=ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ=
ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ ಸಂಘದ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸವಿತಾ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಕ್ಷದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2020 ರಲ್ಲಿ ಈರಣ್ಣ ಕದಡಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವದಿಂದ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ತಳಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳುವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಸೆರ್ಛಿಪ್

thumb

**ಸೆರ್ಛಿಪ್** ಭಾರತದ ಮಿಝೋರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸೆರ್ಛಿಪ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಿಝೋರಂ ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಐಝ್ವಾಲ್‍ನಿಂದ ೧೧೨ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರವಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *ಸೆರ್-ಛಿಪ್*  ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ 'ಮೇಲಿರುವ ನಿಂಬೆಕುಲದ ಗಿಡ'.

## ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 
ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೆರ್ಛಿಪ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಥೆಂಜ಼ಾಲ್ ಸೆರ್ಛಿಪ್ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಂದರ ಹುಲ್ಲಿರುವ ಭೂದೃಶ್ಯವುಳ್ಳ ಕೆಲವು ಚಪ್ಪಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಥೆಂಜ಼ಾಲ್ ಹತ್ತಿರ ವಾಂತಾಂಗ್ (ಅಂದರೆ ಸ್ವರ್ಗ ಮುಟ್ಟುವ ಜಲಪಾತ) ಜಲಪಾತವೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ನಯನಮನೋಹರ ಜಲಪಾತವಿದೆ.

### ಪ್ಯಾರಾಗ್ಲೈಡಿಂಗ್ 
ಸೆರ್ಛಿಪ್ ಪಟ್ಟಣದ ಜನರಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಗ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಹೊಸ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. ೨೦೨೦ರ ವರ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‍ಶಿಪ್‍ನ್ನು ಸೆರ್ಛಿಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಿಝೋರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

### ವಾಂತಾಂಗ್ ಖಾವ್‍ಥ್ಲಾ 
ಇದು ಮಿಜ಼ೋರಮ್‍ನ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಲಪಾತವಾಗಿದ್ದು ಲೌ ನದಿಯ ಮೇಲಿದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು ೨೨೦ ಮೀ. ಎಂದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅಳೆಯಲಾಗಿದೆ.

### ಜ಼ೋಲುಟಿ ಹ್ರಿಯಾಟ್ರೆಂಗ್ನಾ 
ಇದರರ್ಥ *ಜ಼ೋಲುಟಿ ನೆನಪಿನ ಶಿಲೆ*. ‍ಮಿಜ಼ೊ ಜನರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಜ಼ೋಲುಟಿ ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆ ಘಟನೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿದೆ.

### ಛಿಂಗ್‍ಪುಯಿ ಥ್ಲಾನ್ 
ಇದರರ್ಥ *ಛಿಂಗ್‍ಪುಯಿಯ ಗೋರಿ.* ಇಲ್ಲಿ ಛಿಂಗ್‍ಪುಯಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯುವತಿಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿದೆ. ಅವಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು.

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Serchhip Information Website 
* Govt. Serchhip College
* Latest Serchhip News 
* Zothlifim Daily Newspaper Serchhip 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಿಝೋರಂ
ಲುಂಗ್ಲೇಯ್

**ಲುಂಗ್ಲೇಯ್** ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಮಿಝೋರಂ ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಲುಂಗ್ಲೇಯ್ ಪದದ ಅರ್ಥ ಅಕ್ಷರಶಃ 'ಕಲ್ಲಿನ ಸೇತುವೆ'. ಇದು ಮಿಝೊರಮ್‍ನ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾದ ಟ್ಲಾಂಗ್‍ನ ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಯಾದ ನಘಾಸಿ ಸುತ್ತಲಿನ ನದಿ ಹರಿವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸೇತುವೆಯಂಥ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ರಾಜಧಾನಿ ಐಝ್ವಾಲ್‍ನಿಂದ ೧೬೫ ಕಿ.ಮಿ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಇದು ಅದರ ನಂತರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ.

## ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 
ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಮಣೀಯ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿತವಾದ ಲುಂಗ್ಲೇಯ್ ದೂರ ದೂರಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದ ಮೋಡಿಮಾಡುವ ನೋಟದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೋಮಾಂಚನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಲುಂಗ್ಲೇಯ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳೆಂದರೆ:

* **ಜ಼ೋಬಾಕ್ ಕ್ರೀಡಾ ಅಕಾಡೆಮಿ**
* **ಕಾಮ್‍ಜ಼ಾಲ್ ಉದ್ಯಾನವನ**
* **ಖಾನ್‍ಗ್ಲುಂಗ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ**
* **ಸೈಕುತಿ ಸಭಾಂಗಣ** - ಇಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಸಂಗೀತ ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯವಾದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು ತಮ್ಮ ಕೌಶಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
* **ಥುವಾಮ್‍ಲುವಾಯಾ ಮುವಾಲ್** - ಕೃತಕ ಹುಲ್ಲುನೆಲವುಳ್ಳ ಮಿಜ಼ೊರಮ್‍ನಲ್ಲಿನ ಎರಡನೇ ಫ಼ುಟ್‍ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಸಾಹಸವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬಯಸುವ ಮಿಜ಼ೊರಮ್‍ಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಂತರ್ಗತ ಕ್ರೀಡಾ ಕೌಶಲಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು, ಲುಂಗ್ಲೇಯ್ ಯಥೇಷ್ಟ ಪಿಕ್ನಿಕ್ ತಾಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಲುಂಗ್ಲೇಯ್ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Lunglei local  News
* Sinlung  News
* moviesverse Official Website 
* vegamovies Official Website 
* isaimini Official Website 
* 9xmovies Official Website 
* downloadhub Official Website 
* extramovies Official Website 
* moviesda Official Website 
* moviezwap Official Website 
* tamilplay Official Website 
* movie4me Official Website 

ವರ್ಗ:ಮಿಝೋರಂ
ಬಾಲ್ ಮಿಠಾಯಿ

thumb

**ಬಾಲ್ ಮಿಠಾಯಿ** () ಚಾಕ್‍ಲೇಟ್‍ನಂತಹ ಒಂದು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಮಿಠಾಯಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಬೇಯಿಸಿದ ಖೋವಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆ ಗುಂಡುಗಳಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಹಿಮಾಲಯ ರಾಜ್ಯವಾದ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಅಲ್ಮೋರಾ ಮೂಲದ್ದಾಗಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಮಾವ್ಞೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಖೋವಾವನ್ನು (ಆವಿಯಾಗಿಸಿದ ಹಾಲಿನ ಕೆನೆ) ಕಬ್ಬಿನ ಸಕ್ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಾಢ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಿ ಬಾಲ್ ಮಿಠಾಯಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಚಾಕ್‍ಲೇಟ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಬಣ್ಣ ಚಾಕ್‍ಲೇಟ್‍ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಘನಾಕಾರದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸಕ್ಕರೆ ಲೇಪಿತ ಹುರಿದ ಗಸಗಸೆ ಬೀಜಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಗುಂಡುಗಳಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Bal Mithai at Shabd ::Kumaon: Kala Shilp Aur Sanskriti :: www.himvan.com

ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಲೋಕ್ತಾಕ್ ಸರೋವರ

thumb|ಲೋಕ್‍ತಾಕ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಫುಮ್ಡಿಗಳ ನೋಟ
thumb|ಲೋಕ್‍ತಾಕ್ ಸರೋವರ, ಡಿಸೆಂಬರ್  2016
**ಲೋಕ್‍ತಾಕ್ ಸರೋವರ**ವು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅದರ ಮೇಲೆ ತೇಲುವ ಫುಮ್ಡಿಗಳಿಗೆ (ವಿಘಟನೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಸರೋವರವು ಭಾರತದ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮೊಯಿರಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. *ಲೋಕ್‍ತಾಕ್*‍ನ ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಹೀಗಿದೆ, *ಲೋಕ್* = "ತೊರೆ" ಮತ್ತು *ತಾಕ್* = "ಕೊನೆ". ಎಲ್ಲ ಫುಮ್ಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು ೪೦ ಚದರ ಕಿ.ಮಿ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಆಗ್ನೇಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಫುಮ್ಡಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಕೈಬುಲ್ ಲಂಜಾವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಏಕೈಕ ತೇಲುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಸಾಂಗಾಯ್‍ನ (ರಾಜ್ಯಪ್ರಾಣಿ) ಅಥವಾ ಮಣಿಪುರ್ ಕಂದು ಕವಲ್ಗೊಂಬಿನ ಜಿಂಕೆಯ ಕೊನೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* The world's only floating national park – BBC Travel

ವರ್ಗ:ಮಣಿಪುರ
ವರ್ಗ:ಸರೋವರಗಳು
ಥೆನ್ಜ಼ಾಲ್

**ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್** ಭಾರತದ ಮಿಝೋರಂ ರಾಜ್ಯದ ಸೆರ್ಛಿಪ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸೆನ್ಸ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಿಜ಼ೊ ಕೈಮಗ್ಗ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್ ಮಿಝೊರಮ್‍ನ ರಾಜಧಾನಿ ಐಝ್ವಾಲ್‍ನಿಂದ ೯೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:

* ವಾಂತಾಂಗ್ ಜಲಪಾತ - ಇದು ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್‍ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
* ಬೆಂಗ್‍ಖುವಾಯ್ಯಾ ಥ್ಲಾನ್ - ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್‍ನ ಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಬೆಂಗ್‍ಖುವಾಯ್ಯಾ ೧೮೭೧ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಮಿಝೋರಂಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು.
* ವೈಬಿಯಾಕ್ - ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಅವರು ಮೇರಿ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ವಾಪಸು ಕರೆದೊಯ್ದರು.
* ಟುವಾಲ್ವುಂಗಿ ಥ್ಲಾನ್ - ಫೂಲ್‍ಪುಯಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋರಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸುಂದರಿ ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್‍ನ ಟುವಾಲ್ವುಂಗಿಯನ್ನು ಫೂಲ್‍ಪುಯಿಯ ಮುಖಂಡ ಜ಼ಾಲ್‍ಪಾಲಾ ಮದುವೆಯಾದನು. ಇವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಬಹಳ ಪ್ರೇಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ಗೋರಿಗಳಿವೆ.
* ಚಾಂಗ್‍ಚಿಲ್ಹಿ ಪುಕ್ - ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಾವಿನ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಗುಹೆ.
* ಟ್ಯೂರಿಹ್ಯೌ ಜಲಪಾತ - ವಾಂತಾಂಗ್ ಜಲಪಾತದ ಮೇಲ್ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಜಲಪಾತ.
* ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್ ಜಿಂಕೆ ಉದ್ಯಾನ - ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ೧೭ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಿಝೋರಂ
ಜೈ ವಿಲಾಸ್ ಮೆಹೆಲ್

thumb

**ಜೈ ವಿಲಾಸ್ ಮೆಹೆಲ್** (ಹಿಂದಿ: जय विलास महल) ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅರಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ಮಹಾರಾಜ ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ ಶ್ರೀಮಂತ್ ಜಯಾಜಿರಾವ್ ಸಿಂದಿಯಾ ಅಲಿಜಾ ಬಹಾದುರ್ ೧೮೭೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈಗ ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವು ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದ "ಜೀವಾಜಿರಾವ್ ಸಿಂದಿಯಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ"ವಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗ ಈಗಲೂ ಹಿಂದಿನ ಮರಾಠಾ ಸಿಂದಿಯಾ ರಾಜವಂಶದ ವಂಶಸ್ಥರ ನಿವಾಸವಾಗಿದೆ.

ಇದು ಐರೋಪ್ಯ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸರ್ ಮೈಕಲ್ ಫ಼ಿಲೋಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ವಾಸ್ತುಕಲಾ ಶೈಲಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯು ಟಸ್ಕನ್ ಶೈಲಿಯದ್ದು, ಎರಡನೆ ಮಹಡಿಯು ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್-ಡೋರಿಕ್ ಶೈಲಿಯದ್ದು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದ್ದು ಕೊರಿಂಥಿಯನ್ ಶೈಲಿಯದ್ದು. ಜೈ ವಿಲಾಸ್ ಅರಮನೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ದೊಡ್ಡ ದರ್ಬಾರ್ ಹಜಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ದರ್ಬಾರ್ ಹಜಾರದ ಒಳಭಾಗವು ಗಿಲೀಟು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಸಜ್ಜುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Jaivilas Palace Museum (HH Maharaja Sir Jiwajirao Scindia Museum) Official web-site
* Jai Vilas Palace and Scindia Museum – Gwalior, Kevin Standage, APRIL 18, 2019

ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಬಂದಡ್ಕ

‌
**ಬಂದಡ್ಕ** ಎಂಬುದು ಭಾರತ ದೇಶದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರತುದಿಯ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಬಂದಡ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಕೊಟೆಕ್ಕಾಲ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕುತ್ತಿಕೋಲು ‌ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಿಂದ ೩೭ ಕಿ.ಮೀ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂನಿಂದ ೫೯೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬಂದಡ್ಕದ ಅಂಚೆ ಪಿನ್‌ಕೋಡ್ ೬೭೧೫೪೧ ಮತ್ತು ಅಂಚೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಚೆಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ. 

## ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಡ್ಕವೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹಿಂದೂ, ಇಸ್ಲಾಂ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಜನಾಂಗದ ಜನರ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೧ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬಂದಡ್ಕವು ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ೭೮.೫೨ ಶೇಕಡ ಆಗಿದೆ. ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬಂದಡ್ಕವು ೭,೮೨೪ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದೇ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪುರುಷರ ಸಂಖ್ಯೆ ೩,೮೯೩ (ಶೇಕಡಾ. ೪೯.೭೫) ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ೩೯೩೧ (ಶೇಕಡಾ. ೫೦.೨೪) ಆಗಿದೆ. 

ಪಡುಪ್ಪು (2 ಕಿ.ಮೀ), ಪಾಣತ್ತೂರ್ (15‌ ಕಿ.ಮೀ), ಕುತ್ತಿಕೋಲ್ (9 ಕಿ.ಮೀ) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಳ್ಯ (20 ಕಿ.ಮೀ) ಬಂದಡ್ಕಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿದೆ. ಬಂದಡ್ಕದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕಾಸರ‌ಗೋಡು, ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಪುತ್ತೂರು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ನಿಲೇಶ್ವರ ಇದೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ವಿವಿಧ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರವಾದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಜೊತೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಳ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 1952ರಲ್ಲಿ ಇಳಂದಿಲ ಸಣ್ಣಯ್ಯ ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬಂದಡ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಹೈಯರ್‌ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಬಂದಡ್ಕ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯವು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಆರಾಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 

ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಮಲೆಯಾಳಂ ಆಗಿದೆ. ಆದರೂ ಕೇರಳದ ಸರಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತಾಲೂಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಕನ್ನಡವೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯ ಗೌರವ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಅರೆಭಾಷೆ, ತುಳು, ಹವ್ಯಕ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ವಿವಿಧ ಜನವಿಭಾಗದವರು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷಿಕರು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಬಂದಡ್ಕ ಗ್ರಾಮದ ಕಕ್ಕಚಾಲ್‌, ಬಿಲ್ಲಾರಮಜಲು, ಇಳಂದಿಲ, ಪಾಲಾರು ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿದೆ. 

ಬಂದಡ್ಕವು ಪೊಯಿನಾಚ್ಚಿ-ಆಲೆಟ್ಟಿ-ಸುಳ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಈ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಸರಗೋಡು, ಕಾಞ್ಞಂಗಾಡು, ಪಾಣತ್ತೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಸುಳ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲು ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ (ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ) ಬಸ್ಸುಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾದ ಕಾಸರಗೋಡು ಮತ್ತು ಕಾಞ್ಞಂಗಾಡು, ಮಂಗಳೂರು - ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಣ್ಣೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿದೆ. ‌

thumb|200x200px| ಬಂದಡ್ಕ ಪೇಟೆ

## ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯ
* ಕನ್ನಡ
* ಮಲೆಯಾಳಂ
* ಅರೆಭಾಷೆ
* ತುಳು
* ಮರಾಠಿ
* ಹವ್ಯಕ

## ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು
* ಸರಕಾರಿ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಬಂದಡ್ಕ
* ಸರಸ್ವತಿ ವಿದ್ಯಾನಿಕೇತನ್ ಶಾಲೆ, ಬಂದಡ್ಕ

## ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
* ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆ
* ಬಂದಡ್ಕ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
* ಬಂದಡ್ಕ ಶ್ರೀ ರಾಮನಾಥ ದೇವಳ
* ಪದಿಕಲ್ ಶ್ರೀ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವಸ್ಥಾನ

## ಸಮೀಪದ ಸ್ಥಳಗಳು
* ಕಕ್ಕಚಾಲ್
* ಚೂರಿತ್ತೋಡ್
* ಮಾಣಿಮೂಲೆ
* ಬಿಲ್ಲಾರಮಜಲು
* ಚಾಪೆಕಲ್ಲು
* ಸಾಮೆಕೊಚ್ಚಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Category:ಗ್ರಾಮ
ವರ್ಗ:Category:ಹಳ್ಳಿ
ವರ್ಗ:Category:ಮಲೆನಾಡು
ವರ್ಗ:ಅರೆಭಾಷೆ
ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಸಿಂಗೋರಿ

thumb|ಸಿಂಗೋರಿ
**ಸಿಂಗೋರಿ** (ಸಿಂಗೋಡಿ ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ **ಸಿಂಗೌರಿ** ಕುಮಾವ್ಞೂ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಖೋವಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ಮಾಲು ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಲಾಕಂದ್‌ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಖೋವಾವನ್ನು ನುಣ್ಣಗಾಗುವವರೆಗೆ ಜಜ್ಜಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಒಂದು ಬಾಣಲೆಗೆ ಅದನ್ನು ಹಾಕಿ ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಖೋವಾ ಕರಗುವವರೆಗೆ ೧೦ ನಿಮಿಷ ಕಾಲ ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತುರಿದ ಕೊಬ್ಬರಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅಂಟದಂತೆ ೧೫ ನಿಮಿಷ ಕಲಕುತ್ತಿರಬೇಕು. ನಂತರ ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಬೇಕು.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲ್ಮೋರದ ಹಳೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಸಿಂಗೋರಿಯ ಮೂಲವೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಖೋಯಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ಮಾಲು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸು ಕೇವಲ ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‍ನ ಕುಮಾವ್ಞೂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಕಾಂಗ್ಲಾ ಅರಮನೆ

thumb|ಇಂಫಾಲ್‍ನಲ್ಲಿನ ಕಾಂಗ್ಲಾ ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ.

**ಕಾಂಗ್ಲಾ ಅರಮನೆ**ಯು ಭಾರತದ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಇಂಫಾಲನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಅರಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಇದು ಇಂಫಾಲ್ ನದಿಯ ದಡದ ಎರಡೂ ಕಡೆಗೆ (ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ) ಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಇದು ಕೇವಲ ದಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈಗ ಕೇವಲ ಅವಶೇಷಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಹಳೆ ಮೀಟೇಯ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ಲಾ ಎಂದರೆ "ಶುಷ್ಕ ಭೂಮಿ". ಇದು ಮಣಿಪುರ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಮೇಯ್ಟೇಯ್ ಅರಸರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೀಠವಾಗಿತ್ತು.

ಕಾಂಗ್ಲಾ ಮಣಿಪುರದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಂಗ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಾಂಗ್ಲಾ ಕೋಟೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ರಾಜ ಖಾಗೆಂಬಾ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೯೭&ndash;೧೬೫೨) ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೩೨ರಲ್ಲಿ, ಖಾಗೆಂಬಾ ಕಾಂಗ್ಲಾ ಕೋಟೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಒಂದು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು ಎಂದು ರಾಜವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಖಾಗೆಂಬಾನ ಮಗ ಖುಂಜಾವೋಬಾ ಕೋಟೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರೀಕರಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದನು.

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* The ancient capital of Manipur : E-Pao.Net
* Rediscovering a heritage- By SUSHANTA TALUKDAR
* Kangla Fort Beautiful Photos - KanglaOnline.com

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು
ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ

**ಡಾ. ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ** ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಗೀತ ಸಂಶೋಧಕಿ,  ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಸಂಯೋಜನೆಯ 'ಕಾದಲ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್' ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿರಿಯಗಾಯಕ ಹರಿಹರನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯುಗಳ ಗೀತೆ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಿನಿ ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಹಿಟ್ ಹಾಡುಗಳು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಲಂ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ  ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮದೇಯಾದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ  ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾ ಸಂಗೀತ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ೧೦೮೦ ಪುಟಗಳ  

## ಜನನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚನೈನಲ್ಲಿ  ರಾಮ್ ಹಾಗೂ ಸುಮತಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ೫ ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ ದೋಹದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಸಿಂಗಪೂರ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥವಿಕ, ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ನಾರ್ತಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಓದಿ, ನನ್ಯಾಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಕಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮುಗಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಿಂದಲ‍ಲೇ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದ ಇವರು ಮೊದಲಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸಿನಿಮಾ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವಾಯ್ಸ್ ಕಲ್ಚರ್ಗಾಗಿ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ, ಆಲಾಪ್, ಠುಮರಿಗಳನ್ನು ಕಲೆತರು ಹಾಗೂ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ರಾಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ಲಂಡನ್ ನಿಂದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಕಲಿತರು.  

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ  
ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಸಂಯೋಜನೆಯ ತಮಿಳಿನ 'ಕಾದಲ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್' ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿರಿಯಗಾಯಕ ಹರಿಹರನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯುಗಳ ಗೀತೆ ಹಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು ನಂತರ ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಸನ್ ಪುತ್ರ ಪ್ರಭು ಅಭಿಸನಯ ‘ಕುಸ್ತಿ’ ಚಿತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ನೇರ್ಮುಗಂ, ವಿನ್, ನಂದಿ, ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ್ ಸರ್ಜಾ ಅಭಿನಯದ ಗಿರಿ, ಸಿಂಹಬಲುಡು, ಮಾಣಿಕ್ಯಂ 420 ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಮುಕವು. "ಅಜ್ಜು" ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜೇಶ್ ರಾಮನಾಥ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹಾಡಿಗೆ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ನಟ ಯಶ್ ಆಭಿನಯದ 'ರಾಕಿ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ  ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂರೊಂದಿಗೆ ಯುಗಳಗೀತೆ ಹಾಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಚಲುವಿನ ಚಿತ್ತಾರ, ಜ್ಯೂಲಿ, ನನ್ನೆದೆಯ ಹಾಡು, ಸೀನ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ರಮೇಶ್ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿ ಸುಮಾರು110 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರದ್ವಾಜ್  ಹಂಸಲೇಖ ಮನೋ ಮೂರ್ತಿ, ಗುರುಕಿರಣ್, ಡಿ.ಇಮಾನ್, ಆರ್. ಪಿ. ಪಟ್ನಾಯಕ್, ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ರಾಜೇಶ್ ರಾಮನಾಥ್, ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್, ಎಸ್.ಎ. ರಾಜಕುಮಾರ್, ವೆಂಕಟ್, ಗಣೇಶ ನಾರಾಯಣ್, ಎಂ.ಎನ್. ಕೃಪಾಕರ್, , ಸಿ. ಆರ್. ಬಾಬಿ, ಎ.ಟಿ.ರವೀಶ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾನ್ ದಾನ್ ಬಾಲಾ ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎ.ಆರ್.ರಹಮಾನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ  ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾ ಸಂಗೀತ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ೧೦೮೦ ಪುಟಗಳ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧದೊಂದಿಗೆ ‌ಪಿಎಚ್‌.ಡಿ  ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದ ಭಾರತೀಯ ಮೊದಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಯಾಗಿದ್ದಾರೆ

## ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ 
### ಹಾಡಿರುವ ಕೆಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳು 
### ಹಾಡಿರುವ ಕೆಲ ಚಲನಚಿತ್ರೇತರ ಗೀತೆಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಕಾಲ್ ಭೈರವ್ ದೇವಾಲಯ

**ಕಾಲ್ ಭೈರವ್ ದೇವಾಲಯ**ವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಉಜ್ಜೆಯನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ನಗರದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಕಾಳ ಭೈರವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಶಿಪ್ರಾ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಇದು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದಿನವೂ ನೂರಾರು ಭಕ್ತರು ಇದಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರಾಯಿ ಕೂಡ ಒಂದು.

ಇಂದಿನ ದೇವಾಲಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಹಿಂದಿನ ದೇವಾಲಯದ ಅವಶೇಷಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭದ್ರಸೇನನೆಂಬ ಒಬ್ಬ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ರಾಜನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನ್ನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು *ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ*ದ*ಅವಂತಿ ಖಂಡ*ದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ:Kal Bhairav Ujjain - entrance.jpg|ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ
ಚಿತ್ರ:Kal Bhairav Ujjain - Deepmalika.jpg|*ದೀಪಮಾಲಿಕ* ಅಥವಾ ದೀಪಗಳ ಗೋಪುರ
ಚಿತ್ರ:Kal Bhairav Ujjain - devotees feeding gray langurs.jpg|ಭಕ್ತರು ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಬೂದು ಮುಸುವಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ

ಚಿತ್ರ:Lord Kal Bhairav, Ujjain.jpg|ದೇವತೆಗೆ ಸಾರಾಯಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು
ಚಿತ್ರ:Kal Bhairav Ujjain - Puja basket.jpg|ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಪಣೆಗಳ ಬುಟ್ಟಿ,  ಹಳ್ಳಿ ಹೆಂಡ, ಧೂಪದಕಡ್ಡಿಗಳ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಚೆಂಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ
ಚಿತ್ರ:Kal Bhairav Ujjain - government liquor shop.jpg|ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾರಾಯಿ ಅಂಗಡಿ
ಚಿತ್ರ:Kal Bhairav Ujjain - liquor vendor.jpg|ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಸರ್ಕಾರದವನಲ್ಲದ ಮಾರಾಟಗಾರ, ಸಾರಾಯಿ, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ
ಚಿತ್ರ:Kal Bhairav Ujjain - vendor.jpg|ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಸರ್ಕಾರದವನಲ್ಲದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಾರಾಟಗಾರ, ಸಾರಾಯಿ, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಚೌಕಟ್ಟಿರುವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವಾಂತಾಂಗ್ ಜಲಪಾತ

thumb

**ವಾಂತಾಂಗ್ ಜಲಪಾತ**ವು (ಮೀಜ಼ೊ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ *ವಾಂತಾಂಗ್ ಖಾವ್‍ಥ್ಲಾ* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಭಾರತದ ಮಿಝೋರಂ ರಾಜ್ಯದ ಸೆರ್ಛಿಪ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್‍ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಿಜ಼ೋರಮ್‍ನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಅಡತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಐಝ್ವಾಲ್‍ನಿಂದ ೯೨ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಜಲಪಾತ 
ವಾಂತಾಂಗ್ ಖಾವ್‍ಥ್ಲಾ ಅಥವಾ ವಾಂತಾಂಗ್ ಜಲಪಾತವು ಮಿಜ಼ೊರಮ್‍ನ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಪಾನಪಾತಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ನಯನಮನೋಹರ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್ ಹತ್ತಿರ ವಾನ್ವಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಈಜುಗಾರನಾಗಿದ್ದ ವಾಂತಾಂಗಾನ ಹೆಸರು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಜಲಪಾತದ ಎತ್ತರ ೭೫೦ ಅಡಿ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸುತ್ತಲಿರುವ ತೀರ ಕಡಿದಾದ ಅರಣ್ಯವುಳ್ಳ ಪರ್ವತಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದರ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಒಂದು ಆರಾಮದಾಯಕ ನೋಟದ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಿಝೋರಂ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ತ್ಯೂರಿಹ್ಯೌ ಜಲಪಾತ

**ತ್ಯೂರಿಹ್ಯೌ ಜಲಪಾತ**ವು ಭಾರತದ ಮಿಝೋರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸೆರ್ಛಿಪ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್‍ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

## ಜಲಪಾತ 
ತ್ಯೂರಿಹ್ಯೂ ಜಲಪಾತ ಖಾವ್‍ಥ್ಲಾ ಅಥವಾ ತ್ಯೂರಿಹ್ಯೌ ಜಲಪಾತವು ಮಿಜ಼ೋರಮ್‍ನ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಪಾನಪಾತಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ನಯನಮನೋಹರವಾದ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್ ಹತ್ತಿರ ವಾನ್ವಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ನೋಡಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ ಜಲಪಾತದ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಹೆಗಳಿವೆ. ಜಲಪಾತವು ಗುಹೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಮಾನಿನಂತೆ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ..

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಿಝೋರಂ
ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು
ಇಂಫಾಲ್ ಯುದ್ಧ ಸಮಾಧಿ ಭೂಮಿ

thumb

**ಇಂಫಾಲ್ ಯುದ್ಧ ಸಮಾಧಿ ಭೂಮಿ**ಯು ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಣಿಪುರದ ರಾಜಧಾನಿ ಇಂಫಾಲದಲ್ಲಿ  ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಮಣಿಪುರವು ಮೇಲಿನ ಬರ್ಮಾದೊಂದಿಗೆ (ಈಗ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಮಾಧಿ ಭೂಮಿಯು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ೧,೬೦೦ ಕಾಮ್ನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಯುದ್ಧ ಸಮಾಧಿಗಳ ಆಯೋಗವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಲೂಯಿಸ್‌ ಮೌಂಟ್‌‌ಬ್ಯಾಟನ್‌‌‌‌ ಇಂಫಾಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಹಿಮಾದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಲಾದ ಯುದ್ಧವನ್ನು "ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಮಹಾನ್ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದನು. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಸೇನಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ನಡೆಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕೋಹಿಮಾ ಮತ್ತು ಇಂಫಾಲದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಮಹಾನ್ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಸಮಾಧಿ ಭೂಮಿಗಳು
ಆಸ್ಕರ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್

**ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್**, (೨೭ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೪೧ - ೧೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧) ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರಸ್‌ನ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿಯವರು.
 
## ಜನನ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ 
ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೭ ೧೯೧೧ರಂದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉದ್ಯಾವರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಂಗಳೂರು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಕುಟುಂಬ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ೧೨ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಕರ್‌ ಅವರ ತಂದೆ ರೂಕ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮಣಿಪಾಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಲಿಯೋನಿಸ್ಸಾ ಎಮ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌,ಮ್ಯಾಜೀಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಸಮಫ್ರದಾಯವನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಪ್ರುಭು-ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದದಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಕರ್‌ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಚರ್ಚ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿನ ಆಲ್ಟರ್‌ ಬಾಯ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಇವರು, ಯೌವ್ವನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್‌, ತಮ್ಮ ತಂದೆ ರೂಕ್‌ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಉಡುಪಿಯ ಅಂಬಲಪಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಲೊವಿನ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

## ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ 
೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಉಡುಪಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ಬಳಿಕ ೧೯೮೪,೧೯೮೯,೧೯೯೧ ಹಾಗೂ ೧೯೯೬ರವರೆಗೂ ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಉಡುಪಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂಧ ಸತತವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು.೧೯೯೮ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಅವಧಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿದಾಗ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು.ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಂದ್ರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಖಾತೆಗಳ ಸಂಪುಟ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ದರ್ಜೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾರಿಗೆ ಖಾತೆ,ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಖಾತೆ, ಯುವಜನ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಖಾತೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವಾಲಯ, ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಎರಡು ಅವಧಿಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಆಪ್ತರಾಗಿದ್ದ ಇವರು, ರಾಜೀವ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಂಸದೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರಸ್‌ ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಅವಧಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಕಾಗ್ರೆಸ್‌ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಇವರ ಸಲಹೆಗಳೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 
 
## ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ 
೧೯೮೧ ಆಗಸ್ಟ್‌ ೨೬ರಂದು ಬ್ಲಾಸಮ್‌ ಮಥಾಯಿಸ್‌ ಪ್ರಭು ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು.ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ಓಶನ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹಾಗೂ ಓಶಾನಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಗ ಓಶನ್ ಅವರ ವಿವಾಹ ‌ಫ್ರಾಜೀಲ್‌ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪುತ್ರಿ ಒಶಾನಿ ಅವರ ವಿವಾಹ ಮಾರ್ಕ್‌ ಸಾಲ್ಡಾನ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜರುಗಿದೆ.

## ಮರಣ 
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೧೩, ೨೦೨೧ರಂದು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ಮಂಗಳೂರಿನ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ: ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೪೧ ಜನನ
ವರ್ಗ:೨೦೨೧ ನಿಧನ
ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆ

ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ '**ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆ**' ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಬೃಹತ್ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಕೋಟೆಯು ಪ್ರವಾಸಿತಾಣವಲ್ಲ.
thumb|ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆಯ ನವೀಕರಣ ಹಂತ

## ಸ್ಥಳ 
ಕಾಸರಗೋಡು - ಕಾಞ್ಞಂಗಾಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಯಿನಾಚಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 30 ಕಿ.ಮೀ (12° 30′ 03.6″ N, 75° 16′ 05.88″ E) ದೂರದಲ್ಲಿ ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆಯು ಇದೆ. ಬಂದಡ್ಕ ಪೇಟೆಯು ಕೋಟೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಡ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂದಡ್ಕ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಮನಾಥ ದೇವಳ ಇದೆ. ಈ ಕೋಟೆ ಬಂದಡ್ಕ ಪೇಟೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಬಂದಡ್ಕವನ್ನು 'ಕೋಟೆಕ್ಕಾಲ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ  

## ಚರಿತ್ರೆ 
thumb|ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆ
ಈ ಕೋಟೆಯು 16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇಕ್ಕೇರಿ ರಾಜವಂಶವು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಿವಿಧ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿತ್ತು. ಮೈಸೂರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬೇಕಲ್ ಬಂದರು ಆಶ್ರಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಪ್ರತೀ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಕೋಟೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ, ಪೊವ್ವೆಲ್ ಕೋಟೆ, ಕುಂಡಂಗುಳಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಕುಂಡಂಗುಳಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇಕ್ಕೇರಿ ರಾಜವಂಶದ ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದನು. ಅವನ ಕಾಲದಿಂದ ಬಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರು ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಕ್ಕೇರಿ ರಾಜವಂಶದ ನಂತರ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಸಾಹೇಬರುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಕುಂಡಂಗುಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಮುಸ್ಲೀಮರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬೇಕಲ್ ಬಂದರಿನ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಮದುಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಟೆಯು ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 150ರಲ್ಲಿ 9.16 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟು 12 ಕೋಟೆಕೊತ್ತಲಗಳಿದ್ದವು. ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರಕೋಟೆ ಹಾಳಾಗಿದೆ. ಬಂದಡ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯ ಕಚೇರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೊದಲು 1932ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. 1956 ರವರೆಗೆ, ಕುತ್ತಿಕೋಲು ಮತ್ತು ಬೇಡಡ್ಕ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ಉತ್ತರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ನದಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಬೇಡಡುಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಳ್ಯ ನಗರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು.

## ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ 
thumb|ಕೋಟೆಯ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಬಂದಡ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ
ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಕುಂಡಂಗುಳಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

## ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆ 
ಬಂದಡ್ಕ ಗ್ರಾಮದ ಸಂಪನ್ನ ಚರಿತ್ರೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಬಂದಡ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರವನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವೈಭವದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಚಿತ್ರಗಳು 

ಚಿತ್ರ:Bandadka fort 03.jpg|ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆ
ಚಿತ್ರ:Bandadka fort 04.jpg|ಬಂದಡ್ಕ ಕೋಟೆ
ಚಿತ್ರ:Bandadka Town.jpg|ಬಂದಡ್ಕ ಪೇಟೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕೋಟೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು
ಐಎನ್ಎ ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕ

right|thumb|175x175px|**ಐಎನ್ಎ ಸ್ಮಾರಕ, ಮೊಯಿರಾಂಗ್**, ಇಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ
**ಐಎನ್ಎ ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣ**ವು ಭಾರತದ ಮೊಯಿರಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾ‌‌ಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಯ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಮುಖ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಅದರ ಮೃತ ಸೈನಿಕರಿಗಾಗಿ ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಐಎನ್ಎ ಸ್ಮಾರಕದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ. ಅದು ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್-ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನಾ ಸುರಂಗಕಾರರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಐಎನ್ಎಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಭಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್‍ರ ಒಂದು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಾಧಿ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಇಂದಿನ ದಿನದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕೆಲಸವು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡು, ಆಗ ಅದನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* https://web.archive.org/web/20150811062156/http://battleofimphal.com/sights/ina-museum
* http://archivetravel.financialexpress.com/sections/management/639-ina-war-memorial-moirang-manipur
* http://www.inamoirang.com/ 

ವರ್ಗ:ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ರಾಜವಾಡಾ

thumb

**ರಾಜವಾಡಾ** ಇಂದೋರ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹೋಳ್ಕರರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಏಳು ಮಹಡಿಗಳ ಈ ರಚನೆಯು ಛತ್ರಿಗಳ ಹತ್ತಿರ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಇದು ರಾಜರ ಭವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಕಲಾ ಕೌಶಲಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

## ರಚನೆ 
ಈ ರಚನೆಯು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮೊದಲ ಭಾಗವು ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಪಟ್ಟಣದ ಹಳೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ರಾಜವಾಡಾ ಅರಮನೆಯು ಮರಾಠಾ ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವೈಭವಯುತ ರಚನೆಯು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವೇ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದು ಬಹಳ ಎತ್ತರವಾದ ಕಮಾನು ದಾರಿ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಬಟುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಬೃಹತ್ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಮರಾಠಾ ಕಮಾನುಗಳುಳ್ಳ ಗಣೇಶನ ಕೋಣೆ, ಅನೇಕ ಬಾಲ್ಕನಿಗಳು, ಕಿಟಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಗಸಾಲೆಗಳು ಇರುವ ಪ್ರಾಂಗಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

## ಚಿತ್ರಗಳು 

ಚಿತ್ರ:Rajwada Indore Diwali.jpg|ರಾಜವಾಡಾ ಅರಮನೆ ೨೦೧೪ರ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ನೋಡಿದಾಗ
ಚಿತ್ರ:Ahilya Status Rajwada Indore 2014.jpg|ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಹಿಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ್‌ಳ ಪ್ರತಿಮೆ
ಚಿತ್ರ:HolkarPalace, Indore.jpg|ಮುಖ್ಯ ಹಜಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ತೇಜೋ-ತುಂಗಭದ್ರಾ (ಪುಸ್ತಕ)

**"ತೇಜೋ-ತುಂಗಭದ್ರಾ"** ಲೇಖಕ ವಸುಧೇಂದ್ರ  ಬರೆದಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ.  ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌, ಬಹುಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಆ ಕಾಲದ ಜನಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ೧೫-೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಕೃತಿ ಇದಾಗಿದೆ.ಈ ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಕೊಡ ಮಾಡುವ ೨೦೧೯ನೇ ಸಾಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃತಿ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ.

## ಪುಸ್ತಕದ ವಿವರಣೆ 
ತೇಜೋ-ತುಂಗಭದ್ರಾ  ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ, ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ೪೬೪ ಪುಟಗಳ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣದ ಪ್ರತಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ₹೩೮೦/- ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಪುಟ ವಿನ್ಯಾಸ ಸೌಮ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ್‍ಕರ್ ಅವರದು. ೧/೮ ಡೆಮಿ ಅಳತೆಯ ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಎನ್.ಎಸ್.‌ ಮ್ಯಾಪ್‌ಲಿಥೋ ೭೦ ಜಿ.ಎಸ್.ಎಮ್. ಕಾಗದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.().

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು  ೧೫-೧೬ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಲಿಸ್ಬನ್, ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ನಗರಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಟೈಗ್ರಿಸ್ ಅಥವಾ ತೇಜೋ ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ  ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ತೀರದ ಜನರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕಥೆ ಇದು.ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥೆ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ ಶ ೧೪೯೨ ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ೧೫೧೮ರ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ರಾಜ ಇಮಾನ್ಯುಲ್, ಸ್ಪೇನ್ ರಾಣಿ ಇಸಾಬೆಲ್ಲಾ, ವಾಸ್ಕೊ ಡ ಗಾಮ, ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋ ಡಿ ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ, ಪುರಂದರದಾಸ ಮುಂತಾದವರು ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳು ಸೇರಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾದಂಬರಿಯು ರೂಪಿಸಲ್ಟಟ್ಟಿದೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಘಟನೆಗಳಾದ ವಾಸ್ಕೊ ಡ ಗಾಮನ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಸ್ಪೇನ್ನಿಂದ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಹೊರದಬ್ಬಲ್ಪಟ್ಟು  ಪೋರ್ಚುಗಲ್ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುವುದು,  ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅವರ ಬಲವಂತದ ಮತಾಂತರ, ೧೫೦೬ ರ ಯೆಹೂದಿ ಕ್ರೈಸ್ತರ ನರಮೇಧ, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಳಿಂಗ ವಿಜಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಘಟನೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ತೇಜೋ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಸ್ಬೇನ್‌ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಾವಲಂಬಿ ಯುವಕ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಹಾಗೂ ಯಹೂದಿ ಹುಡುಗಿ ಬೆಲ್ಲಾಳ ಪ್ರೇಮ ಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಕತೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  ಪೂರ್ವದ ಭಾರತದ  ಸಾಂಬರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಬೇಡಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಿಸ್ಬೆನ್‌ ನಗರದ ಯುವಕರು ಇಂಥಹ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡುಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾವಿಕರಾಗಿ ತೆರಳಿ ಧನವಂತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೇಬ್ರಿಯಲ್‌ ಕೂಡ ಹಣ ಸಂಪಾದನೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇಂಥಹ ಒಂದು ಹಡಗಿಗೆ ನಾವಿಕನಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವನು. ಒಂದಷ್ಟು ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಮರಳಿ ಬಂದು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಪ್ರೇಯಸಿ ಬೆಲ್ಲಾಳಿಗೆ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟು ಭಾರದತ್ತ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕತೆಯು ತೇಜೋ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅತ್ತ ಭಾರತದ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ  ತುಂಗಾಭದ್ರಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ತೆಂಬಕಪುರದಲ್ಲಿ ಮಾಪಳ ನಾಯಕ, ತೆಂಬಕ್ಕ, ಹಂಪಮ್ಮ, ಕೇಶವ ಮುಂತಾದವರ ಕತೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ  ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.  ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಿತನಾಗಿ ಅಹಮದಕಣ್ಣನಾಗಿ ಬದುಕು ಸವೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.  ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ  ಸತಿ ಪದ್ದತಿ, ಲೆಂಕ ಮುಂತಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು 
೨೦೧೯ರ ಸಾಲಿನ  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅತ್ಯತ್ತುಮ ಕೃತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯೊಂದಿಗೆ,  ೨೦೨೦ರ ಸಾಲಿನ ಚಡಗ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ "ತೇಜೋ-ತುಂಗಭದ್ರಾ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ದೊರಕಿದೆ..ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ  ಏಳನೆಯ ಮುದ್ರಣ ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು

ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಉಪವರ್ಗವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರ ಪಟ್ಟಿ.

## ಪೂರ್ವ-ಟ್ರಿನಿಟಿ ಸಂಯೋಜಕರು (18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲು) 
## ಟ್ರಿನಿಟಿ-ಏಜ್ ಸಂಯೋಜಕರು (18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ) 
ಈ ಸಂಯೋಜಕರು ಟ್ರಿನಿಟಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಟ್ರಿನಿಟಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯ ದಾಖಲೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ.

## ಟ್ರಿನಿಟಿ ನಂತರದ ಸಂಯೋಜಕರು (19 ನೇ ಶತಮಾನ) 
## ಟ್ರಿನಿಟಿ ನಂತರದ ಸಂಯೋಜಕರು - 20 ನೇ ಹಾಗೂ 21ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ನಂತರ 
## ಇತರ ಸಂಯೋಜಕರು 
* ರಳ್ಳಪಲ್ಲಿ ಅನಂತಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮ (1893-1979) 
* ಎನ್.ಎಸ್.ರಾಮಚಂದ್ರನ್
* ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫ್
* ಮಧುರೈ ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್

## ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಸಂಯೋಜಕರು 
* ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ (1852-1926)
* ರಳ್ಳಪಲ್ಲಿ ಅನಂತಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮ  (1893-1979) 
*ಮೈಸೂರು ಟಿ. ಚೌಡಿಯಾ (1894-1967)
* ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ (1919-1974)
* ಟೈಗರ್ ವರದಾಚಾರ್ಯ (1876-1950)

## ಇತರ ಸಂಯೋಜಕರು-ಭಕ್ತಿ ಸಂತರು 
ಮೇಲಿನ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ವಿವಿಧ *ಭಕ್ತಿ* ಸಂತರು ಭಕ್ತಿ ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಪದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ ಆರು ಸಂಯೋಜಕರು ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು ಸಂಗೀತವನ್ನು [ಪನ್ನಿಕೈ] ಬಳಸಿದರು, ಇದು ನಂತರ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು.

* ಕರೈಕ್ಕಲ್ ಅಮ್ಮೆಯರ್ (7 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ತಿರುನಾವುಕ್ಕರಸರ್ (7 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ತಿರುಗ್ನಾನ ಸಂಬಂಥರ್ (7 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ಸುಂದರಮೂರ್ತಿ (7 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ಆಂಡಾಲ್ (9 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ಮಾಣಿಕವಾಸಗರ್ (10 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ಮಾಧ್ವಾಚಾರ್ಯ (12 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ಪದ್ಮನಾಭ ತೀರ್ಥ (12 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭು (12 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ಮುತ್ತು ತಂದವರ್ (14 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು (14 ನೇ ಶತಮಾನ)
* ವ್ಯಾಸತಿರ್ಥರು (1460–1539)
* ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರು (1480-1600)
* ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರು (1580-1660)
* ಕನಕದಾಸರು (1509-1609)
* ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು (1595-1671)
* ವಿಜಯ ದಾಸರು (1682-1755) 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* http://www.thehindu.com/arts/music/article2618959.ece#.Tr5zbWkGd-A.email
* https://web.archive.org/web/20151225101816/http://saaranimusic.org/vaggeya/vaggeyakarulu.php

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ
ಎಂ.ಎನ್.ಕೃಪಾಕರ್

**ಎಂ.ಎನ್.ಕೃಪಾಕರ್** ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿ, ಬರಹಗಾರರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರಿಗೆ ಬೇಡ ದುಡ್ವು ಇವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡದ ಚಿತ್ರ.

## ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು 
## ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳು 
ಒಲವೇ ನೀನು ೧೦೦ ಸ್ಪೀಡಿನಲ್ಲಿ - ಚಿತ್ರ ಜಯಾಹೆ

ಓ ಗೆಳಯ - ಪ್ರಯಾಂಕ ಚಿತ್ರದಿಂದ

ಗಂಗೇ ತಾಯೇ- ಪ್ರಯಾಂಕ ಚಿತ್ರದಿಂದ

ಚಂಚಂ ಸ್ವೀಟ್ - ತಿಪ್ಪಾರಳ್ಳಿಯ ತರ್ಲೆಗಳು

ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು
ಸಿ. ಎ. ಶ್ರೀಧರ

ಡಾ. ಸಿ. ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೦೬ ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಚಿಲಕುಂದ, ಹುಣಸೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರು. ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿದ್ವಾನ್ ಶ್ರೀ. ವೆಂಕಟನಾರಾಯಣ ಉಡುಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರ (ಶಿಷ್ಯರ ವಂಶ) ನೇರ ವಂಶಸ್ಥರು ಇವರ ಬಳಿ ಕಲಿತರು. ಇವರು ೧೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.

## ಜನನ 
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶ್ರೀಧರರವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹುಣಸೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಿಲಕುಂದದಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ವಿದ್ವಾನ್‌ ಸಿ. ಕೆ. ಅನಂತರಾಮಯ್ಯನವರು, ತಾಯಿ ಸಿ. ಎಸ್‌. ಸತ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ. ವೆಂಕಟನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಉಡುಪರಲ್ಲಿ ೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿ. ದೇಶಿಕಾಚಾರ್ಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ. ಗಾಯನ ಮತ್ತು ವೇಣುವಾದನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವತ್‌ ಪದವಿ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿ. ಎಸ್ಸಿ, ಬಿ. ಎಫ್. ಎ, ಎಂ. ಎ ಮತ್ತು ಲಲಿತಕಲೆ – ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಪಿಎಚ್‌. ಡಿ. ಪದವಿ. ಲಲಿತ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆ. ೧೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ವೇಣುವಾದನ ಕಚೇರಿಗಳು. ಆಕಾಶವಾಣಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ’ಎ’ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕಲಾವಿದರು. ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಿಂದ ಪ್ರಸಾರ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ. ಹಲವಾರು ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ವತ್‌ಪೂರ್ಣ, ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಮಂಡನೆ. ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ. ಸಂಗೀತ ಕಲಾವರ್ಧಿನಿ, ಕಲಾಭಾರತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾನಕಲಾ ಪರಿಷತ್‌, ದೆಹಲಿಯ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಲ್ಚರಲ್‌ ರೂರಲ್‌ ಸೆಂಟರಿನ ಯುವಜನೋತ್ಸವ, ಉಡುಪಿ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮುಂತಾದೆಡೆ ನೀಡಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು. ಲೋಹವಂಶಿ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟಕೊಳಲಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರ. ೧೭೧ ಮೇಳಕರ್ತ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ, ೧೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ. ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ಸಂಬಂಧಿ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಿತ. 

## ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಯೋಜನೆ 
ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಲೋಹಾ ವಂಶಿ '- ಒಂದು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಕೊಳಲು - ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ  

೧೭೧ ಮೆಳಕರ್ತ ಪದ್ದತಿ ಸಹ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. 

## ಪ್ರಸಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ   
ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಾ. ಸಿ. ಎ. ಶ್ರೀಧರರವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಲಲಿತಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧಕ (ಪಿ. ಹೆಚ್‍ಡಿ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
#೨೦೦೬ರ ಸುವರ್ಣಕರ್ನಾಟಕ ಹೊಯ್ಸಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
#೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಕೊಳಲುವಾದಕರು
ವರ್ಗ:೧೯೬೧ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಸೀತಾ ನದಿ

thumb|ಮಾಬುಕಳ ಸೇತುವೆ ಬಳಿಯ ಸೀತಾ ನದಿ

ಸೀತಾ ನದಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

## ಹರಿವು 
ಈ ನದಿಯು ನರಸಿಂಹ ಪರ್ವತದ ಬಳಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಗುಂಬೆ ಕಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೆಬ್ರಿ, ಬಾರ್ಕೂರ್ ಬಳಿ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಸುವರ್ಣ ನದಿಯ ಸಂಗಮವಾಗಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಕುಡ್ಲು ಜಲಪಾತ, ಬರ್ಕಾನಾ ಜಲಪಾತ, ಜೊಮ್ಲು ತೀರ್ಥ ಜಲಪಾತ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಜೂನ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ ಪ್ರಿಯರು ರಿವರ್ ರಾಫ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಝಾನ್ಸಿ ಐ. ಪಿ. ಎಸ್

**ಝಾನ್ಸಿ ಐ. ಪಿ. ಎಸ್** ಭವನಿ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್‌ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಕಮಲ್ ಬೊಹ್ರಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮುಂಬರುವ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್-ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ರಾಯ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮುಖೇಶ್ ತಿವಾರಿ, ರವಿ ಕಾಳೆ, ಶ್ರೀಜಿತ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ನಟಿಸಿದ್ದು ಪಿವಿಎಸ್ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಕಥೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

* ರಾಯ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
* ಶ್ರೀಜಿತ್
* ಮುಖೇಶ್ ತಿವಾರಿ
* ರವಿ ಕಾಲೆ

ಆಂಡ್ರಿಯಾ ನಟಿಸಿರುವ ಮಾಳಿಗೈ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಟಿ ರಾಯ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಹಾಡುಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್

**ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್** (ಜನನ 1 ಜನವರಿ 1975) ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ  ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ವುಡ್ ಮತ್ತು ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ "ಪ್ರೇಮಕವಿ" ("ಲವ್ ಕವಿ") ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

## Career 
ಕೆ.ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅವರು ತಮ್ಮ 17 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರರಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ವಿಡ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಶ್ರೀ. ಚೆನ್ನಾ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ. ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೌರಾಣಿಕ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶ್ರೀ ಅವರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಹಂಸಲೇಖ.ಕೆ.ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅವರು 3000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, (ಸುಮಾರು 900 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, 93 ಟೆಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು, 21 ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಂಗಳು, ಜನರು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ, ಭಕ್ತಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಪ್ರಚಾರ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಸಮ್ಮಿಳನ ಹಾಡುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.
## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
### ಗೀತರಚನೆಕಾರ 
### ಸಂಯೋಜಕ 
* ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಪ್ರಣಸಖಿ (1999)
* ಶ್ರೀರಸ್ತು ಶುಭಮಸ್ತು (2000)
* ದೇವರು ವರವಾನು ಕೊಟ್ರೆ (2002)
* ಪ್ರೇಮಾ (2002)
* ರೌಡಿ ಅಲಿಯಾ (2004)
* ಅಭಿನಂದನೆ (2005)
* ತನನಮ್ ತನನಮ್ (2006)
* ಮನಸುಗುಲಾ ಮಥು ಮಧುರಾ (2007)

## ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
 ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ :  ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಪ್ರಾಣಸಖಿ - 1999-2000;

ಗೀತರಚನೆಕಾರ: ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಣಯ - 2003-2004;

ಗೀತರಚನೆಕಾರ: ಗಂಗಾ ಕಾವೇರಿ - 2008-2009

2 ಬಾರಿ Filmfare award

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ: ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಪ್ರಾಣಸಖಿ- 1999-2000;

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನೆಕಾರ :  - 2006-2007

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಕೆ.ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಪರ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸಮರಿಟನ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಇಮಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ

thumb

**ಇಮಾ ಕೇಥಲ್** (ಅಮ್ಮಂದಿರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ) (**ಇಮಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ** ಅಥವಾ **ನೂಪಿ ಕೇಥಲ್** ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಇಂಫಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಕೇವಲ ಮಹಿಳೆಯರು ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ತನ್ನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಇಂಫಾಲ್ ನಗರದೊಳಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಖವೈರಾಬಂದ್ ಬಜ಼ಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦-೬,೦೦೦ ಮಹಿಳಾ ಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಆಟಿಕೆಗಳು, ಮೀನು, ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಪಡಗಗಳಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಇದು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಹಿಳಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿಗಳು