ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಇಟಗಿ

**ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯವು** ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಕನೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಇಟಗಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕುಕನೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 7 ಕಿ. ಮೀ. (೪ ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕಿ. ಮೀ. (೧೨ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. 

## ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ 
left|thumb|200x200px| ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಟಗಿ (ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಗಿ) ಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ
left|thumb|200x200px| ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಟಗಿಯಲ್ಲಿನ (ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಗಿ) ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ. ಕ್ರಿ. ಶ ೧೧೧೨ರ *ನಾಗರ* ಮೇಲ್ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ *ದ್ರಾವಿಡ* ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಉದಾಹರಣೆ.
ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ (ಮೂಲಮಾದರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ). ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಆದರೆ ಅದರ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ೬ ಅವರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ *ದಂಡನಾಯಕ* ಮಹಾದೇವ ಅವರು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೧೧೨ ಯಲ್ಲಿ ಇಟಗಿಯಲ್ಲಿನ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಟಗಿಯು ಗದಗದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨೨ ಮೈಲಿ (೩೫ ಕಿ. ಮೀ)  ಮತ್ತು ಹಂಪಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೪೦ ಮೈಲಿ (೬೪ ಕಿ. ಮೀ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾದ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಗೋಡೆಗಳು, ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಅಭಿರುಚಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ಕಲೆಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ. ಶ ೧೧೧೨ ದಿನಾಂಕದ ಶಾಸನವು ಇದನ್ನು "ದೇವಾಲಯಗಳ ನಡುವೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ" ( *ದೇವಾಲಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ* ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.    ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಹೆನ್ರಿ ಕೂಸೆನ್ಸ್ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು"ಹಳೇಬೀಡು ನಂತರ ಕನ್ನಡ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ" ಎಂದು ಕರೆದರು.  ಈ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದ್ರಾವಿಡ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ) ದೇವಾಲಯಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೂಪಾಂತರಗಳು, *ಕರ್ನಾಟ ದ್ರಾವಿಡ* ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ.  ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ.  ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ *ಲಿಂಗವನ್ನು* (ಶಿವನ ಚಿಹ್ನೆ) ಹೊಂದಿರುವ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವು 

ಮುಚ್ಚಿದ *ಮಂಟಪವು* ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪೂರ್ವ ದ್ವಾರವು ತೆರೆದ *ಮಂಟಪಕ್ಕೆ* ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರವು ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಗಿಲು ಫಲಕಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೆತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಖಮಂಟಪಗಳ ಚಾವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಅಲಂಕಾರವು ದೇಗುಲದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. 

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

Kirthimukha at Mahadeva Temple in Itagi.jpg|*ವಿಮಾನದ* ಮೇಲ್ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ *ಕೀರ್ತಿಮುಖ*
Ornate pillared mantapa leading to the shrine in the Mahadeva temple at Itagi.jpg|ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಡಚಲು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಂಬಗಳ *ಮಂಟಪ* (ಸಭಾಂಗಣ).
Vesara shrine and superstructure in the Mahadeva Temple at Itagi in the Koppal district.JPG|ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದ *ವಿಮಾನವು* ಅಲಂಕಾರದೊಂದಿಗೆ
Mahadeva_temple_Itagi_5.jpg|ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಟಗಿಯಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಗಿ) ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ
Ornate_porch_entrance_with_decorative_door_jamb,_lintel_and_domical_ceiling_in_Mahadeva_temple_at_Itagi.jpg|ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತ ಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಳಾಕಾರದ ಚಾವಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಖಮಂಟಪ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ
Old Kannada inscription (1112 CE) of King Vikramaditya VI in the Mahadeva temple at Itagi.jpg|*ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ* ಶಾಸನ (ಕ್ರಿ.ಶ ೧೧೧೨) ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು *ದೇವಾಲಯಗಳ ನಡುವೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ* ಎಂದು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ
Door panel decoration at Mahadeva Temple in Itagi.jpg|ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರದ ನಿಲುವಿನ ಅಲಂಕಾರ
A minor shrine on the mantapa inner wall in the Mahadeva Temple at Itagi in the Koppal district.JPG|ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪದೊಳಗೆ ಚಿಕ್ಕ ದೇಗುಲ
Decorative lintel and door jamb with domical ceiling in the lateral entrance to the Mahadeva Temple at Itagi in the Koppal district.JPG| ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗೋಳಾಕಾರದ ಚಾವಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ದಾರವಂದಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲ ನಿಲುವುಗಳು
Decorative door jamb and lintel over the entrance to the sanctum in the Mahadeva Temple at Itagi in the Koppal district.JPG|ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬಾಗಿಲ ನಿಲುವುಗಳು ಮತ್ತು ದಾರವಂದಪಟ್ಟಿ
Lintel relief over entrance to sanctum in the Mahadeva Temple at Itagi in the Koppal district.JPG|ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಪ್ರವೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾರವಂದಪಟ್ಟಿಯ ಉಬ್ಬುಕೆತ್ತನೆ
Hall pillar pedestal relief in the Mahadeva Temple at Itagi in the Koppal district.JPG|ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಭಾಂಗಣದ ಕಂಬದ ಪೀಠದ ಉಬ್ಬುಕೆತ್ತನೆ
Profile of Vesara tower and shrine in the Mahadeva Temple at Itagi in the Koppal district 1.JPG|ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವೇಸರ ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ದೇಗುಲದ ವಿವರ
Profile of wall relief in the Mahadeva Temple at Itagi in the Koppal district.JPG|ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಡೆಯ ಉಬ್ಬರದ ವಿವರ

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಹಂಪಿ
* ಆನೆಗೊಂದಿ
* ಕುಕನೂರು
* ಕನಕಗಿರಿ
* ಕೊಪ್ಪಳ
* ಕರ್ನಾಟಕ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* 
* 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು