open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಕುಂಬಿಕ್

**ಕುಂಬಿಕ್** ಇದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕೊಳ, ಕುಂಟೆ, ಕೆರೆ ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. 
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಏರೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜಲಸಸ್ಯ. ಪಿಸ್ಟಿಯ ಸ್ಟ್ರಾಟಿಯೋಟಿಸ್ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ. ಅಂತರಗಂಗೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ವಾಟರ್ ಲೆಟಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಈ ಗಿಡ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದು. ಮುಖ್ಯಕಾಂಡದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಕೊಂಬೆಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕೊಂಬೆಗಳು ಒಂದು ಅಂತರಗೆಣ್ಣಿನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಆಫ್‍ಸೆಟ್‍ಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಫ್‍ಸೆಟ್‍ಗಳು ಮುಖ್ಯಕಾಂಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಹೊಸ ಗಿಡಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕುಂಬಿಕ್ ಗಿಡದ ಸಂತಾನ ವೃದ್ದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಆಫ್‍ಸೆಟ್‍ಗಳು ಮುಖ್ಯಕಾಂಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಹೊಸ ಗಿಡಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕುಂಬಿಕ್ ಗಿಡದ ಸಂತಾನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಆಫ್‍ಸೆಟ್‍ಗಳ ಅಬೀಜ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಂತಾನವೃದ್ದಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕುಂಬಿಕ್ ಗಿಡಗಳು ಕೊಳ, ನದಿಗಳ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಹರಡಿ ನೀರೇ ಕಾಣದಂತಾಗುವುದುಂಟು. ಕೆಲವೇಳೆ ದೋಣಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದುಂಟು. ಕುಂಬಿಕ್‍ನ ಎಲೆಗಳು ಅಗಲ ಮತ್ತು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಆಕಾರ ಹೃದಯದಂತೆ ಅಥವಾ ಬೆಣೆಯಂತೆ. ಎಲೆಗಳು ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ದಳಗಳಂತೆ ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕೂದಲುಗಳು ಬೆಳೆದಿರುವುದುಂಟು. ಹೂಗೊಂಚಲು ತಾಳಗುಚ್ಚ ಮಾದರಿಯದು. ಇದು ಸುಮಾರು 1"-2" ಉದ್ದ ಇದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆಯಂತಿರುವ ಕವಚ (ಸ್ಪೇದ್) ಇದೆ. ಹೂಗಳು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರಗಳಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ಹೂಗಳು ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು, ಗಂದುಹೂಗಳು ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಣ್ಣುಹೂಗಳು ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ. ಪ್ರತಿ ಗಂಡುಹೂವಿನಲ್ಲಿ 2 ಕೇಸರಗಳಿದ್ದು ಅವು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹೆಣ್ಣುಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಾರ್ಪೆಲಿನಿಂದಾದ ಅಂಡಾಶಯವಿದೆ. ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ದಿ ಆಫ್‍ಸೆಟ್ಟುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲವೆ ಬೀಜಗಳಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕುಂಬಿಕ್ ತನ್ನ ಶೀಘ್ರ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಿಂದ ಕೊಳವನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೊಂಚ ಹಾನಿಕರ ಸಸ್ಯವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಗುಣಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ. ಕ್ಷಾಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಆಹಾರವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಉಷ್ಟ್ರಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಹಂದಿಗಳಿಗೂ ಮೇವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣ, ರಂಜಕ, ಎ,ಬಿ,ಸಿ, ವಿಟಮಿನ್‍ಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಇದರ ಬೂದಿಯಿಂದ ಸಾಬೂನನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಬೂದಿಯನ್ನು ಬಿಳಿತೊನ್ನು, ಹುಣ್ಣು, ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ, ಇಸಬು ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಹರಡಿ ಕೊಳ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಇತರ ಗಿಡಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಈ ಗಿಡ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಸ್ಯ ಅನುಕ್ರಮ (ಪ್ಲಾಂಟ್ ಸಕ್ಸೆಷನ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅನುಕ್ರಮ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಈ ಗಿಡ ಬಹಳ ಸಹಾಯಕಾರಿ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Centre for Aquatic and Invasive Plants 
**Pistia stratiotes* information  from the Hawaiian Ecosystems at Risk project (HEAR) 
* Species Profile- Water Lettuce (*Pistia stratiotes*) , National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. Lists general information and resources for Water Lettuce.

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಮಲಾಯಿ

**ಮಲಾಯಿ** ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆ ಪದಾರ್ಥ. ಅದನ್ನು ಏಕರೂಪವಾಗಿಸದ ಇಡೀ ಹಾಲನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ತನಕ ಸುಮಾರು ೮೦ °ಸೆಲ್ಷಿಯಸ್ ವರೆಗೆ ಕಾಯಿಸಿ ನಂತರ ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಟ್ಟು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ರೂಪಗೊಂಡ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಪ್ರೋಟೀನ್‍ಗಳ ಒಂದು ದಟ್ಟ ಹಳದಿ ಪದರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಲಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೫ ಪ್ರತಿಶತ ಬೆಣ್ಣೆಕೊಬ್ಬಿರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಕ್ಷೀರೋತ್ಪನ್ನಗಳು
ತೊರ್ತೀಯಾ

thumb
**ತೊರ್ತೀಯಾ** ನಯವಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದ ಮೃದು, ತೆಳು ಫ಼್ಲ್ಯಾಟ್‍ಬ್ರೆಡ್. ಮೂಲತಃ ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳದ ತೊರ್ತೀಯಾದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನ ತೊರ್ತೀಯಾ ಗಡಿಪಾರಾದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಯಹೂದ್ಯರ ಹೊಸಶೋಧವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಹುದುಗು ಸೇರಿಸದ, ನೀರು ಆಧಾರಿತ ಕಣಕವನ್ನು ಲಟ್ಟಿಸಿ, ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳದ ತೊರ್ತೀಯಾಗಳಂತೆ ಬೇಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಗೋವಿಂದ ಪಂತ

**ಗೋವಿಂದ ಪಂತ** ಸು. 1710-61. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೇಷ್ವೆ ರಾಜ್ಯದ ಒಬ್ಬ ಸರ್ದಾರ. 
## ಜೀವನ
ಈತನ ಮೂಲಸ್ಥಳ ರತ್ನಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೇವರೆ. ಗೋವಿಂದ ಪಂತ ಆ ಊರಿನ ಕುಲಕರ್ಣಿ; ಜಾತಿಯಿಂದ ಕರ್ಹಾಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ಈತನ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಗೋವಿಂದ ಬಲ್ಲಾಳ ಖರೆ. ಪಂತನಿಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತುಗಳೂ ಜಾತಿಯ ಜನರಿಂದ ಕಿರುಕುಳಗಳೂ ಉಂಟಾಗಲು ಈತ ತನ್ನ ಊರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪುಣೆಗೆ ಹೋದ. ಅಲ್ಲಿ ಈತ ಪೇಷ್ವೆ ಬಾಜಿರಾಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ.
## ಸಾಹಸ ಗಾಥೆ
ಪಂತನ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಬಾಜಿರಾಯ ಅದೇ ತಾನೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಇವನನ್ನು ಕಾರಭಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ (1733). ಆಗ ಇವನಿಗೆ ಗೋವಿಂದ ಪಂತ ಬುಂದೇಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈತ ತನ್ನ ಶೌರ್ಯ ಧೈರ್ಯಗಳಿಂದ, ಧೂರ್ತತೆಯಿಂದ ರಜಪುತ ರಾಜರ ಮೇಲೆ ಮರಾಠರ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈತ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಬಲ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ದಾರನೆಂದೂ ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ. ಕುರಇ ನವಾಬನಿಂದ ಈತ ಗೆದ್ದ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಯಿತ್ತು. ಅದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ನಗರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ (1736-37).

1751ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫರೂಕಾಬಾದ್ ಸಮರದಲ್ಲಿ ರೋಹಿಲರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ದಿಲ್ಲಿಯ ಮೊಗಲ್ ಬಾದಶಹನ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮರಾಠಾ ಸರದಾರರಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ ಪಂತನೂ ಒಬ್ಬ. ಪಂತ ಬಕ್ರುಲ್ಲಾಖಾನ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಸ್ಥಾನಭ್ರಷ್ಟನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಆತನ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ತನ್ನ ಸೀಮೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಅಂತರವೇದಿ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಇಟಾವಾ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಘೋರ ಕದನ ನಡೆಸಿ 1756ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಗರ್ ಅಲಿ ಎಂಬ ಸರ್ದಾರನನ್ನು ಕೊಂದ (1756). 1760-61ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 3ನೆಯ ಪಾಣಿಪತ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈತ ಮಹಾನ್ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ. ಈತ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಅಬ್ದಾಲಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಅವನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ತಡೆಹಿಡಿದ. ಆದರೆ ಅಬ್ದಾಲಿ ಹೋಳ್ಕರನ ಬಾವುಟವೇ ಮುಂತಾದ ರಾಜ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೇಟೆಯ ನಿಮಿತ್ತ ಹೊರಟಹಾಗೆ ಮಾಡಿ ಮೋಸದಿಂದ ಪಂತನನ್ನು ಕೊಂದ. ಈತನ ಸಾವಿನಿಂದ ಅಬ್ದಾಲಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಯುದ್ಧ ಸುಗಮವಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಕಿರಿ ಗೋಣಿಮರ

**ಕಿರಿ ಗೋಣಿಮರ**ಸಾಲ್ವಡೊರೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸ್ಯಾಲ್ವಡೋರ ಪರ್ಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ವಡೋರ ಓಲಿಯಾಯ್ಡಿಸ್ ಎಂಬೆರಡು ಮರಗಳಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. 
## ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಇವೆರಡು ಮರಗಳೂ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಥಿಯೋಪಿಯ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್. ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಎರಡೂ ಸುಮಾರು 15'-30' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮರಗಳು. ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಮರದ ಎತ್ತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಲತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 6' ಎತ್ತರವಿರಬಹುದು. ಮರದ ರೆಂಬೆಗಳು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿರುವುದರಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಪೊದೆಸಸ್ಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, India. ]]
ಕಿರಿ ಗೋಣಿಮರದ ಎಲೆಗಳು ಸರಳ, ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂಥ ಸುವಾಸನೆ ಇದೆ. ಕಿರಿ ಗೋಣಿಮರದ ಸುತ್ತ ಈ ವಾಸನೆ ಹರಡಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆಗಳು ದಪ್ಪ; ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳು ಚಿಕ್ಕವು; ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ. ಫಲ ಅಷ್ಟಿಫಲ ಮಾದರಿಯದು. ಕಾಯಿಯ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ಊದಾ, ಬೂದು ಇತ್ತಾದಿ. ಸ್ಯಾಲ್ವಡೋರ ಓಲಿಯಾಯ್ಡಿಸ್ ಪ್ರಭೇದದ ಹಣ್ಣು ಸಿಹಿಯಾಗಿಯೂ ಸ್ಯಾ. ಪರ್ಸಿಕದ ಹಣ್ಣು ಉಪ್ಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಹಿರುಚಿಯುಳ್ಳದ್ದೂ ಆಗಿದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದರಗಳಿವೆ. ಹೊರಪದರ ತೆಳು ಹಾಗೂ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಒಳಪದರ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಯೂ ಇವೆ. ಬೀಜ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದು; ಇದಕ್ಕೆ ಮಧುರವಾದ ವಾಸನೆಯಿದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಎಣ್ಣೆಯಿದೆ. ಬೀಜದಲ್ಲಿನ ಎಣ್ಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ 35%-40%. ಇದರ ಬಣ್ಣ ಬೂದುಮಿಶ್ರಿತ ಹಸಿರು. ಇದನ್ನು ಕೊಬ್ಬರಿಎಣ್ಣೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಇದು ಭಾರತದ ಕೆಲವೆಡೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮುಖ್ಯ ಬಗೆಯ ಎಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ಉಪಯೋಗದಿಂದಾಗಿ ಕಿರಿ ಗೋಣಿಮರದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿವೆ. ಮರದ ರೆಂಬೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗೊಂಚಲುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಲೊಥಾಣಿ ಎಂಬ ಯಂತ್ರದ (ಹತ್ತಿ ಬೀಜವನ್ನು ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಯಂತ್ರ) ಸಹಾಯದಿಂದ ರೆಂಬೆ ಮತ್ತು ಗೊಂಚಲುಗಳಿಂದ ಹಣ್ನನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅನಂತರ ಬೀಜ ಒಡೆಯುವ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಬೇಳೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇಳೆಗಳನ್ನು ಎಕ್ಸ್‍ಪೆಲರ್ ಮತ್ತು ಗಾಣಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗುಜರಾತ್, ರಾಜಸ್ತಾನ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಯಮ ಹೆಚ್ಚು.ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ಬೆಳೆಗೆ ಕಿರಿ ಗೋಣಿಮರದ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದೆ.
## ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
ಕಿರಿ ಗೋಣಿಮರಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಔಷಧಿಯ ಗುಣಗಳೂ ಇವೆ. ತೊಗಟೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಸಣ್ಣಜ್ವರದ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಧಿವಾತ, ಆಸ್ತಮ, ಕೆಮ್ಮು, ಗಂತಿ ಮುಂತಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಎಲೆ ಹಾಗೂ ಕಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪಚನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುಣ ಇದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇವು ಲಘುವಿರೇಚಕಗಳೂ ಹೌದು.  ಹಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಮೋತ್ತೇಜಕ ಗುಣ ಇದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸಿಹಿಯಾಗಿರುವ ಹಣ್ಣನ್ನು ದನಕರುಗಳು, ಒಂಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ದನಗಳಿಗೆ ಮೇವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಇದರಿಂದ ಹಾಲಿನ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Salvadora persica  at the *Food and Agriculture Organization of the United Nations*
*Salvadora persica  at the *World Agroforestry Centre*

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಎಣ್ಣೆಗಳು
ಕಿರಾತ (ಜನಾಂಗ)

**ಕಿರಾತ** ಪ್ರಾಚೀನ ಮಂಗೋಲರ ಬುಡುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಜನಾಂಗ. 
## ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಚೀನ ಟಿಬೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಇವರು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಾತರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಿರಾತ ಪದವನ್ನು ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನಾಂಗಕ್ಕೋ ಹಿಮಾಲಯ ತಪ್ಪಲಿನ ಗುಹಾವಾಸಿಗಳಿಗೋ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೇಡರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದೇ ಹೆಸರಿದೆ.

## ಪುರಾಣಗಳಿಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದ ಶುದ್ಧ ಅನಾಗರಿಕ ಜನಾಂಗವೆಂದೂ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಹಸೀ ಮೀನುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ, ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯ ಕಾಠಿಣ್ಯವುಳ್ಳ ದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳೆಂದೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜನ ಕೌರವರ ಕಡೆ ಸೇರಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆಂದೂ ಧರ್ಮರಾಯನ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ತಂದೊಪ್ಪಿಸಿದರೆಂದು ಮಹಾಭಾರತದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇವರು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಿಂದ ರಸೌಷಧಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದು ಚಾಪೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಅವನ್ನು ಆರ್ಯರಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಅಥರ್ವಣ ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮೊನಚಾದ ಮುಡಿಗಂಟು ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಕಿರಾತ ಕನ್ಯೆಯರ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ದೇಹಸೌಷ್ಠವಕ್ಕೆ ಮರುಳಾದ ಅನೇಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.  ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯರು ಕಿರಾತ ವೇಷದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಿರಾತಾರ್ಜುನೀಯ ಪ್ರಸಂಗದ ಈ ವಸ್ತುವನ್ನೇ ಭಾರವಿ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
## ಪ್ರಸ್ತುತ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಿರಾತರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಕಾಮರೂಪ (ಅಸ್ಸಾಂ) ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತಿದ್ದು ಮುಖ್ಯ ಪಂಗಡಗಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನಾಂಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ
ಪಿ. ಗೋವಿಂದ ಪಿಳ್ಳೆ

thumb|ಪಿ. ಗೋವಿಂದ ಪಿಳ್ಳೆ
**ಪಿ. ಗೋವಿಂದ ಪಿಳ್ಳೆ** (1849-97). ಮಲಯಾಳ ಭಾಷಾಚರಿತ್ರಂ ಎನ್ನುವ ಗ್ರಂಥದ ಕರ್ತೃ.
## ಬಾಲ್ಯ
ತಿರುವನಂತಪುರದ ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ ಪ್ರದೇಶದ ಪಪ್ಪುಪಿಳ್ಳೆ ಈತನ ತಂದೆ. 1873ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದು ತಿರುವನಂತಪುರದ ಒಂದು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗೆ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಮಹಾರಾಜರಾಗಿದ್ದ ಆಯಿಲ್ಯ ತಿರುನಾಳರು ಈತನನ್ನು ತಮ್ಮ ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕರಣಿಕನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಧಾನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಪಿಳ್ಳೆ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ರಾಜರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ್ಯಕ್ಕಾರ್ ಎಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ.
## ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಆಯಿಲ್ಯ ತಿರುನಾಳ್ ಮಹಾರಾಜರು ದಿವಂಗತರಾದ (1880) ಬಳಿಕ ರಾಜ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನೇರಿದ ವಿಶಾಖ ತಿರುನಾಳ್ ಅದುವರೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಿತರಾಗಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು. ಆ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ ಪಿಳ್ಳೆಯೂ ಒಬ್ಬ. ಆ ಘಟನೆಯ ಅನಂತರ ಪಿಳ್ಳೆಯ ಆಸಕ್ತಿ ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಿಳ್ಳೆ ಆ ಯೋಜನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ 1881ರಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳ ಭಾಷಾಚರಿತ್ರಂ ಎನ್ನುವ 168 ಪುಟಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. 1889-90 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಐನೂರು ಪುಟಗಳ ಮತ್ತೆರಡು ಸಂಪುಟಗಳು ಬೆಳಕು ಕಂಡವು. ಮಾಸಿಕಗಳು, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕಗಳು, ಮುದ್ರಣಾಲಯಗಳು- ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಲಯಾಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರದಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಓಲೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಐತಿಹ್ಯಗಳು - ಮುಂತಾದವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗೃಹಗಳಿಗೆ ಅಲೆದು, ಹುಡುಕಿ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯೊಂದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಚಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಗೋವಿಂದ ಪಿಳ್ಳೆಯದು.

ಅರಮನೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಮೇಲೆ ಪಿಳ್ಳೆ ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ವಕೀಲನಾದ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಅದುವರೆಗೆ ಬೆಳಕು ಕಾಣದೆ ಇದ್ದ *ಭಾಷಾ ನೈಷಧ ಚಂಪು*, *ದಕ್ಷಯಾಗ ಕಿಳಿಪ್ಪಾಟ್ಟು* - ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ. *ರೋಮನ್ ಚರಿತ್ರೆ* ಮತ್ತು *ಎ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಟ್ರ್ಯಾವಂಕೂರ್* ಎನ್ನುವ ಎರಡು ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.

ಒಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಮಲಯಾಳಂ ನಿಘಂಟನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಪಿಳ್ಳೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಆದರೆ ಅದು ಈತನ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಸಲಿಲ್ಲ.

ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಮನೆ ಮನೆ ರಾಮಾಯಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಮನೆ ಮನೆ ರಾಮಾಯಣ ಚಿತ್ರವು ೦೭ ಜೂನ್ ೧೯೯೬ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ್‌ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆ.ಎಮ್.ವಾಸುದೇವ ರಾವ್‌ರವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು
* ಇದೇ ಕಣ್ಣ ನೋಟ - ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್, ಚಂದ್ರಿಕ ಗುರುರಾಜ್
* ಚಿಲ್ಲುವಿನ ಗನಿಯು ನೀ -  ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್, ಚಂದ್ರಿಕ ಗುರುರಾಜ್
* ಬಾ ಪ್ರೀಯಾ ಬಾ ರಾಜ - ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್, ಚಂದ್ರಿಕ ಗುರುರಾಜ್
* ಮನಸ್ಸು ಮನಸ್ಸು - ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್, ಚಂದ್ರಿಕ ಗುರುರಾಜ್
* ಮನೆ ಮನೆ ರಾಮಾಯಣ - ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್, ಚಂದ್ರಿಕ ಗುರುರಾಜ್

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೬ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಪ್ಲಾನೆಟ್ ನೈನ್

**ಪ್ಲಾನೆಟ್ ನೈನ್** ದೂರದ ಹೊರ ಸೌರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಭೂಮಿಯ  10 ರಷ್ಟು ಗಾತ್ರವಿರುವ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಹ. ಈ ಗ್ರಹದ ಆಸ್ತಿತ್ವ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ*ಕುಪ್ಲರ್ ಬೆಲ್ಟ್* ನಲ್ಲಿರುವ ನೆಫ್ಚೂನ್‍ನಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಅಸಮಾನ್ಯ ಕಕ್ಷೀಯ  ಚಲನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಜನವರಿ ೨೦,೨೦೧೬ರಂದು ಕಾಲ್ಟೆಕ್ (ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ)ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಕೊನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಬ್ಯಾಟಿಗಿನ್ ಮತ್ತು ಮೈಖೆಲ್ ಈ ಬ್ರೌನ್ ಹೊಸ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಹೊರವಲಯದ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಕಕ್ಷೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಆಧರಿಸಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*A New Planet in our Solar System? NASA Takes a Look (*NASA* video, 21 January 2016) 
*A new 9th planet for the solar system? (*Science Magazine* video, 20 January 2016)
*The Search for Planet Nine  – blog by study authors

ವರ್ಗ:ಗ್ರಹಗಳು
ವಿಲಿಯಂ ಕಿಡ್

**ವಿಲಿಯಂ ಕಿಡ್**  ( 22 ಜನವರಿ 1645 – 23 ಮೇ 1701). ಕಡಲು ದರೋಡೆಗಾರ. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕಿಡ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
## ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ಈತ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಈ ಕಸಬು ಹಿಡಿದಿದ್ದುದು 1689ರಿಂದ. ಫ್ರೆಂಚ್‍ರ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸನ್ನದು ಪಡೆದು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕನ್ ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಹಡಗಿನ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಕಡಲು ದರೋಡೆಗಾರರು ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಈತನನ್ನೂ 1695ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು. ಈತ 1695ರ ಜುಲೈ ನಾಲ್ಕರಂದು ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಗ್ಯಾಲಿ ಎಂಬ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಹಲವರನ್ನು ತನ್ನ ಹಡಗಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು 1969ರ ಡಿಸೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಗುಡ್‍ಹೋಪ್ ಭೂಶಿರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೊರಟರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಲು ದರೋಡೆಗಾರರ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು. 1697ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಮಾರೊ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಹೋದ.
## ಹಡಗು ದರೋಡೆಕೋರ
]]
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದೊಡನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕರಾರಿನ ಪ್ರಕಾರ ವರಮಾನವನ್ನು ತರದಿದ್ದರೆ ಇವನಿಗೂ ನಾವಿಕರಿಗೂ ಸಂಬಳ ಕೊಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈತ ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ. 1697ರ ಆಗಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎಮೆನ್‍ನಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ನೌಕೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ವಿಫಲನಾದರೂ ಅನಂತರ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. 1967ರ ಅಕ್ಟೋಬರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಡಚ್ ಹಡಗನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪದಿದ್ದುದರಿಂದ ಇವನ ನಾವಿಕರು ದಂಗೆ ಏಳುವುದರಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪರಸ್ವರ ವಾದದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ವಿಲಿಯಂ ಮೂರ್ ಎಂಬ ತನ್ನ ಫಿರಂಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿ ಅವನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ.
1698ರ ಜನವರಿ 30ರಂದು ಆರ್ಮೇನಿಯನರ ಕ್ವೆಡಾಫ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹಡಗನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಇದು ಕಿಡ್ಡನ ದರೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ್ದು. ಸಮುದ್ರಯಾನಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಟ್ರಯೋಜಕವಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಗ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ಕ್ವೆಡಾಫ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದ. ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸಿನ ಆಂಗ್ವಿಲ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಏಪ್ರೀಲ್ 1699ರಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದಾಗ, ತನ್ನನ್ನು ಕಡಲುದರೋಡೆಗಾರನೆಂದು ಅಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಕ್ವೆಡಾಫ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ನೌಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಂಟೋನಿಯೊ ಎಂಬ ಹೊಸ ಹಡಗನ್ನು ಕೊಂಡು ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹೋದ. ತಾನು ನಿರಪರಾಧಿಯೆಂಬುದನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಗವರ್ನರ್ ಬೆಲ್ಲೋಮೋಂಟಿನ ಮುಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕಿಡ್ ಸಫಲನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅನಂತರ ಕಿಡ್‍ನನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.
## ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ
ವಿಲಿಯಂ ಮೂರು ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಕಡಲು ದರೋಡೆಯ ಇತರ ಐದು ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಇವನ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿ 1701 ರ ಮೇ 9-10 ರಂದು ಇವನನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈತ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನೆಂಬುದು ರುಜುವಾಯಿತು. 1701ರ ಮೇ 23 ರಂದು ಕಿಡ್ ವಿಲಿಯಂನನ್ನು ಮರಣದಂಡೆನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.   
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Pirate's Legacy – William Kidd 
* Captain Kidd pub , What's in Wapping? Local community website

ವರ್ಗ:ನಾವಿಕರು
ವರ್ಗ:ಜಲ ಸಾರಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಥಾಮಸ್ ಕಿಡ್

**ಥಾಮಸ್ ಕಿಡ್** (1558-1594). ಆಂಗ್ಲ ನಾಟಕಕಾರ.  *ಸ್ವ್ಯಾನಿಷ್ ಟ್ರ್ಯಾಜಡಿ* ನಾಟಕ ರಚಿಸಿದವ.
## ಜೀವನ
ಗುಮಾಸ್ತೆಯೊಬ್ಬನ ಮಗ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಸ್ಪೆನ್‍ಸರ್‍ನ ಸಹಪಾಠಿ. ಮಾರ್ಲೊನ ಜೊತೆಗಾರ. ಈತನ ಜೀವಿತದ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ತರುಣ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದವನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಮಾರ್ಲೊನಂತೆ ಈತನೂ ನಾಸ್ತಿಕನೆಂಬ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ. ಕಡೆಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ.
## ನಾಟಕಕಾರ
ಹ್ಯಾಮ್‍ಲೆಟ್‍ನ ಕಥೆಯನ್ನು ವಸ್ತುವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್‍ಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಕಿಡ್ ಒಂದು ದುರಂತ ನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದರದು ಇಂದು ಉಪಲಬ್ಧವಿಲ್ಲ. 1592ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈತನ *ಸ್ವ್ಯಾನಿಷ್ ಟ್ರ್ಯಾಜಡಿ* ಎಂಬ ನಾಟಕ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಡಚ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಸೆನೆಕನ ನಾಟಕಗಳ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದವರಿದ್ದಾರೆ. 1580ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್‍ನ ಮೇಲೆ ಸ್ಪೇನ್ ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯ ಇದರ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ. ತಂದೆಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಮಗನಿಗಾದ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಮುಯ್ಯಿ ತೀರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಸಾವಿಗೀಡಾದುದು ಇದರ ವಸ್ತು. *ಸಾಲಮನ್ ಅಂಡ್ ಪರ್‍ಸೀಡ* (1592) ಎಂಬ ನಾಟಕವೂ ಇವನದೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಈತನ *ಪಾಂಪೆ ದಿ ಗ್ರೇಟ್* ಕೃತಿ ಫ್ರೆಂಚ್‍ನಿಂದ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಕಿಡ್‍ನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಹಾಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾಟಕದ ರಚನೆ, ವಸ್ತುವಿನ ಸಂವಿಧಾನ, ಪಾತ್ರನಿರೂಪಣೆಗೆ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪಾತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸೂಚನೆ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‍ನ ಕೈ ಸ್ವಲ್ಪ ಪಳಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈತ ರಂಗ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ಸಹಜವಾಗಿಸಿದ. ಮರ್ಲೊನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ದುಡಿದು ಷೇಕ್ಸ್‍ಷಿಯರನ ನಾಟಕಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಿಡ್ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಎನ್ನುವ ಮಾತೂ ಇದೆ. ಎಫ್. ಎ.ಬೋಆಸನ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‍ನ ಕೃತಿಗಳು ಬೆಳಕು ಕಂಡವು. 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Thomas Kyd  at the Lumniarum website
* 
* *The Spanish Tragedie Full text of the play
*  Full text of the play, modern spelling
* The Spanish Tragedy Shorter version of the play for a modern audience
*  (University of West Alabama)
* Perverse justice in Kyd's Spanish Tragedy, by John Nettles  (University of Georgia)

ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು
ಪ್ರಫಿಟ್ರಲ್

thumb
**ಪ್ರಫಿಟ್ರಲ್** ಅಥವಾ **ಕ್ರೀಮ್ ಪಫ಼್** ಕಡೆದ ಕೆನೆ, ಪೇಸ್ಟ್ರಿ ಕೆನೆ, ಕಸ್ಟರ್ಡ್, ಅಥವಾ ಐಸ್ ಕ್ರೀಂನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಿಹಿ ಹೂರಣವಿರುವ ಒಂದು ಫ಼್ರೆಂಚ್ ಶೂ ಪೇಸ್ಟ್ರಿ ಉಂಡೆ. ಪಫ಼್‍ಗಳನ್ನು ಗನಾಶ್, ಕ್ಯಾರಮೆಲ್, ಅಥವಾ ಪುಡಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಸಿಂಪಡಿಕೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಲಂಕಾರರಹಿತವಾಗಿ ಬಿಡಬಹುದು. ಚೀಸ್, ತಿಳ್ಳು ಮಾಡಲಾದ ಮಾಂಸಗಳು, ಮುಂತಾದ ಹೂರಣ ತುಂಬಿದ ಉಪ್ಪುಖಾರದ ಪ್ರಫಿಟ್ರಲ್‍ಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಬಾಯ್ ಚಾಯ್

thumb
**ಬಾಯ್ ಚಾಯ್** (*ಬ್ರ್ಯಾಸಿಕಾ ರಾಪಾ* ಉಪಪ್ರಜಾತಿ *ಚಿನೆನ್ಸಿಸ್*) ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದ ಚೀನಿ ಎಲೆಕೋಸು. *ಚಿನೆನ್ಸಿಸ್* ವಿಧಗಳು ಶಿರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅವು ನಯವಾದ, ಕಡು ಹಸಿರು, ಉದ್ದನೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸೆಲರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಒಂದು ಗೊಂಚಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. *ಚಿನೆನ್ಸಿಸ್* ವಿಧಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಬಾಯ್ ಚಾಯ್ ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಯನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

## Gallery

Image:Baby Pak Choi (01).JPG|Baby bok choy
File:Pak-ch.jpg|*B. rapa chinesis*
File:Bokchoy flower.jpg|*B. rapa chinesis* has yellow flowers
Image:Bokchoycooked.jpg|Cooked bok choy

ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಕಿನವುಲ್ಫ್

**ಕಿನವುಲ್ಫ್** ಎಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಂಗ್ಲ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ನಾರ್ದಂಬ್ರಿಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
## ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
*ಎಕ್ಸೀಟರ್* ಮತ್ತು *ವರ್ಸೆಲಿ* ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಪದ್ಯಗಳ ಕರ್ತೃ. ಈತನ ಜೀವಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಸಮಕಾಲೀನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಚರ್ಚುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಈತನಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇದ್ದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಉಪ ಭಾಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. *ದಿ ಫೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಪೋಸಲ್ಸ್* ಮತ್ತು *ಎಲಿನ್* ಎಂಬ ಪದ್ಯಗಳು ವರ್ಸೆಲಿಯದಲ್ಲಿಯೂ *ದಿ ಆಸೆನ್ಷನ್* ಮತ್ತು *ಜೂಲಿಯಾನ*ಗಳು *ಎಕ್ಸೀಟರ್‍*ನಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲಿನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾನ್‍ಸ್ಟನ್‍ಟೈನ್ ಚಕ್ರವತಿಯ ತಾಯಿಯಾದ ಹೆಲೆನ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಭಾಗ ಕೃತಿಕಾರನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಜೀವಿತದ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* Morrison, Holmes Sterling. 1986. *Historiographical perspectives in the signed poems of Cynewulf,* University of Texas at Austin.

ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಕಿತ್ತನಾರು

**ಕಿತ್ತನಾರು** ಚೀನ ಹುಲ್ಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಾರಿನ ಸಸ್ಯ.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಅರ್ಟಿಕೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬೊಮೀರಿಯ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯ.
## ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 10 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವೂ ಮುಖ್ಯವಾದವೂ ಇಂತಿವೆ- *ಬೊಮೀರಿಯ ನೀವಿಯ*, *ಬೊ.ಮ್ಯಾಕ್ರೊಫಿಲ* ಮತ್ತು *ಬೊ.ಮಲಬಾರಿಕ*. ನೀವಿಯ ಪ್ರಭೇದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಇದನ್ನು ಚೀನದಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಚೀನಹುಲ್ಲು ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.
## ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಕಿತ್ತನಾರನ್ನು ಚೀನ, ಜಪಾನ್, ಜಾವ, ಫಾರ್ಮೋಸಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲು ಪ್ರದೇಶ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಕಿತ್ತನಾರಿನ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಮೂಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯರೂಪದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಗಿಡಗಳು. ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಬೀಜದ ಅಥವಾ ಬೇರು ಮತ್ತು ಕಾಂಡ 10 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾಂಡದ ಬಣ್ಣ ಎಳೆಯದಿದ್ದಾಗ ಹಸಿರಾಗಿದ್ದು ಬಲಿತಂತೆ ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕಿತ್ತನಾರಿನ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಇದರ ಕಾಂಡದ ಒಳತೊಗಟೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ನಾರು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಸ್ಯ ನಾರುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವು (1-5 ಮೀ.)ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವಂಥದೂ ರೇಷ್ಮೆಯಂತೆ ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದದ್ದೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಳೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕಗುಣವಿಲ್ಲ. ಬೇಕಾದ ಹಾಗೆ ಮಣಿಸಲೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನಾರು ವಾಯುಗುಣದ ವೈಪರೀತ್ಯ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಏನೂ ಧಕ್ಕೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದಾಗ ಹಿಗ್ಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಕುಗ್ಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ನಾರನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಉಣ್ಣೆ ಅಗಸೆನಾರುಗಳಿಗೆ ಬದಲಿ ವಸ್ತುವಾಗಿಯೂ ಸುಕ್ಕದ ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯದ ಬಟ್ಟೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜಮಖಾನೆಗಳೂ, ಗ್ಯಾಸ್ ಮ್ಯಾಂಟಲ್‍ಗಳೂ, ಜರಿ ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ ಹಾಳೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಇದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಟ್ಟೆಯ (ಗ್ಲಾಸ್ ಕ್ಲಾತ್) ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
## ನಾರು ತೆಗೆಯುವ ವಿಧಾನ
ಗಿಡ ಬಲಿಯುವ ಹಾಗೂ ಹೂಬಿಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಾಂಡವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅದರಿಂದ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದಲೂ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾರು ತೆಗೆಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ ತಗಲುವುದರಿಂದ, ನೇರವಾಗಿ ನೇಯ್ಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉಣ್ಣೆ, ರೇಷ್ಮೆ, ಹತ್ತಿ, ಜೊತೆ ನೇಯ್ಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಕಿಯಾ ಗಿಣಿ

**ಕಿಯಾ ಗಿಣಿ**ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಗಿಣಿ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿ.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಗಿಣಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಿಟ್ಟಾಸಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣದ ಸಿಟ್ಟಾಸಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕನಾಮ ನೆಸ್ಟರ್ ನೊಟಾಬಿಲಿಸ್.
## ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಇದರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ತಾಣ.  ಎತ್ತರವಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲುಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
, an orange-yellow lower beak, and grey-yellow legs]]
ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳು ಸುಮಾರು ೧೯ ಇಂಚಿನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದ್ದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿಲೋ ತೂಕವಿರುತ್ತವೆ.ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಹೆಣ್ಣಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಗಂಡಿನ ಕೊಕ್ಕು ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೊಕ್ಕಿಗಿಂತ  ೧೨ರಿಂದ ೧೪ ಶೇಕಡಾ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ.  ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕಾಗೆಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಗಿಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬಾಗಿರುವ ಬಲವಾದ ಕೊಕ್ಕು ಇದೆ. ಮೈಬಣ್ಣ ಕಂದುಮಿಶ್ರಿತ ಹಸಿರು. ಗಿಣಿಗಳಂತೆಯೇ ಹಣ್ಣು, ಮೊಗ್ಗು, ಹುಳು, ಕೀಟ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದ ಅತೀವ ಚಳಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಕಣಿವೆಗಳಿಗೆ ಇಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುರಿಗಳ ಬೆನ್ನನ್ನು ಕುಕ್ಕಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಬಗಿದು ತಿನ್ನುವುದುಂಟು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಾನವನಿಗೆ ಈ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಂಡರೆ ಆಗದು.

ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಭಗಳು
1. ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ
ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅಹಿತಕರ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಗಿಣಿಗಳು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ: Journal of Wildlife Management ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಯಂತಹ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.
2. ಮನುಷ್ಯರ ಜತೆಗೆ ಸಹಜ ಸಂವಹನ
ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕುಶಾಗ್ರ ಮತ್ತು ಸಹನಶೀಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಾನವರ ಜತೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವು ಅನೇಕ ಮನರಂಜನಾ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಹಿತಕರ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ: New Zealand Geographic ಪ್ರಕಾರ, ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾನವರೊಡನೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವಂತಹ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
3. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ
ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯು ಹಲವಾರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಗಿಣಿ ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಿವು ಮೂಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ: Animal Cognition ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೋಗ್ನಿಟಿವ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
4. ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಗಿಣಿಗಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ: Department of Conservation, New Zealand ನ ಪ್ರಕಾರ ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾನವರ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ
ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ: New Zealand Tourism ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* World Parrot Trust Parrot Encyclopedia – Species Profiles
* BirdLife Species Factsheet 
* Kea at the Department of Conservation
* Images and movies of the Kea , ARKive
* Kea research  at the University of Vienna
* Kea and people , Te Ara - The Encyclopedia of New Zealand
* Kea Conservation Trust

ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು
ಗಸ್ಟಾವ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಕಿರ್ಖಫ್

**ಗಸ್ಟಾವ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಕಿರ್ಖಫ್** (12 ಮಾರ್ಚ್ 1824 – 17 ಒಕ್ಟೋಬರ್ 1887) ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಜನನ ಅಂದಿನ ಜರ್ಮನಿಯ ಕೋನಿಗ್ಸ್‍ಬರ್ಗಿನಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ರಷ್ಯದ ಕಾಲಿನಿನ್‍ಗ್ರಾಡ್) ಮಾರ್ಚ್ 12, 1824ರಂದು, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊನಿಗ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಾನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 1847ರಿಂದ 1850ರವರೆಗೆ ಯಾವ ಸಂಭಾವನೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿ ಅನಂತರ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳು ಬ್ರೆಸ್‍ಲೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಈತನಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಖ್ಯಾತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾಬರ್ಟ್ ಬುನ್‍ಸೆನ್‍ನೊಡನೆ (1811-1899) ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿದ್ದು. ಆತನೊಡನೆ ಕಿರ್ಖಫ್ ಹೈಡಲ್‍ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ತೆರಳಿದ. 1874ರಿಂದ 1887ರ ವರೆಗೆ ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತ ಹಾಗೂ ದೇಹಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹರ್‍ಮಾನ್ ವಾನ್ ಹೆಲ್‍ಮ್ಹೋಲ್ಟ್ಸ್‍ನೊಡನೆ (1821-1894) ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ. ಬುನ್‍ಸೆನ್‍ನೊಡನೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿ ರೋಹಿತ ಗ್ರಾಹಿಯನ್ನು (ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಸ್ಕೋಪ್) ರಚಿಸಿದ ಇದರಿಂದ ಸೀಸಿಯಂ (1860) ಮತ್ತು ರುಬಿಡಿಯಂ (1861) ಎಂಬ ಧಾತುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
## ಕೊಡುಗೆಗಳು
ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಖಫ್‍ನ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಅಪಾರ. ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬುನ್‍ಸೆನ್ನನ ಸಂಪರ್ಕ ಈತನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತೋ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ ಹೆಲ್ಮ್ ವೇಬರನ (ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ; 1804-1891) ಸಂಪರ್ಕ ಅಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಸರ್ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ವ್ಹೀಟ್‍ಸ್ಟನ್ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ: 1802-1875) ರೂಪಿಸಿದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಯಾವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲದಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ತನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಕಿರ್ಖಫ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಓಮನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಗತಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಈತನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದುದೆಂದರೆ ಒಂದು ತಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿತವಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತದ ವೇಗ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸಮವೆಂದು ತೋರಿಸಿದುದು.

ಕಿರ್ಖಫ್‍ನ ಇತರ ಆಸಕ್ತ ವಿಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಹನ, ಸ್ಫಟಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲನ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನ. ದ್ರಾವಣ, ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಉಷ್ಣಗತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಈತ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರೋಹಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು (ಬುನ್‍ಸೆನ್ನನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ) ನೀಡಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಕಿರ್ಖಫ್‍ನ ಲೇಖನಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ 1882ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.
## ನಿಧನ
ಕಿರ್ಖಫ್ ಗತಿಸಿದ್ದು 64ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ 1887ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17ರಂದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ: ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಚಾರಲ್ಸ್ ಕಿನ್ಸೆ

**ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಚಾರಲ್ಸ್‌ ಕಿನ್ಸೆ**(ಜೂನ್ 23, 1894 – ಆಗಸ್ಟ್ 25, 1956) ಅಮೆರಿಕದ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ,ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆಮಾಡಿದ ಲೈಂಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ. 
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಬ್ರನ್ಸ್‍ವಿಕ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ 1920 ರಿಂದ 27 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದು, ಆಮೇಲೆ ಕೊನೆಯ ತನಕ ಇಂಡಿಯಾನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿದ್ದ.
## ಅಧ್ಯಯನ
ಲೈಂಗಿಕ ಜೀವನದ ಪದ್ಧತಿ, ರೂಢಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಒಳಗುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುವುದರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗಿದ್ದ ಕಟ್ಟಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಸಂಸ್ಥೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಇವನೂ ಇವನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸೇರಿ ನಡೆಸಿದ ಶೋಧನೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಗಂಡಸರಲ್ಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ (1948), ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ(1953) ಎಂಬ ಹೆಸರಾದ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೊರಬಂದವು. 18,500 ಜನರನ್ನು ಕಂಡು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿವರಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಅಭಾಸ, ಏರುಪೇರು, ವಿಚಿತ್ರಗಳಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈತ ವರದಿಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಇವೆರಡು ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೂರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ತರ್ಕ, ವಾದ, ರೀತಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Kinsey Institute website 
* American Experience – Kinsey
* Obituary
* 
* 
* Gay Great  Fyne Times Magazine
* FBI file on Alfred Kinsey 

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಥಾಮಸ್ ಕಿಲಿಗ್ರೂ

ée*. The bezantée bordure indicates a connection to the ancient Earls of Cornwall]]

**ಥಾಮಸ್ ಕಿಲಿಗ್ರೂ** (೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೬೧೨ – ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೬೮೩) ಇಂಗ್ಲಂಡಿನ ಎರಡನೆಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಟಕಕಾರ ಹಾಗೂ ರಂಗಭೂಮಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ.ಇವನೊಬ್ಬ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದನು.
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಫೆಬ್ರವರಿ ೭, ೧೬೧೨ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ.ಒಂದನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ದೊರೆಗೆ ಪರಿಚತನಾಗಿದ್ದ ಈತ, ನಾಟಕ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ. ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇವನ ಪ್ರಮುಖ ಹವ್ಯಾಸವಾಯಿತು. ರಚಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್‍ಸನ್ಸ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಎರಡನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ದೊರೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಈತ ರಾಜಕುಂಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ.
## ಕೊಡುಗೆಗಳು
ಡ್ರೂರಿಲೇನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ *ಥಿಯೇಟರ್ ರಾಯಲ್'' ಎಂಬ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನೀತ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದು ಈತನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಸ್ವತಃ ಇವನೇ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ; ನಾಟಕ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಜಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ತಾನು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಥಿಯೇಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ.
ಪ್ರಮುಖ ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿದ್ದ ಥಾಮಸ್, ತನ್ನ ಚತುರೋಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯೋಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಜನತೆಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ. ಈತ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನೆಂದರೆ, ಶ್ರೋತೃಗಳು ನಗೆಗಡಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.

ಈತನ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಸಂಕಲಿಸಿ ಒಂದು ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ (೧೬೬೪). 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Thomas Killigrew works online. 
* Henry Killigrew's *The Conspiracy* online. 
* William Killigrew's *The Siege of Urbin* online. 
* William Killigrew's *Selindra* online. 

ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು
ವರ್ಗ:ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸಿತಾರ

**ಸಿತಾರ** ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿರುವ ಇವರು ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಿತಾರ ನಟಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಶ್ರಾವಣ ಸಂಜೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಶ್ರಾವಣ ಸಂಜೆ** ಚಿತ್ರವು ೦೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೫ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎ.ಟಿ.ರಘುರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಮಾ ರಾಮನಾಥ್, ಗೀತಾ ಲಿಂಗಪ್ಪಗೌಡ, ಎಮ್.ಕೆ.ಲಲಿತಾ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ ಬದ್ರಿನಾಥ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು
* ಆಕಾಶವೇ ಈ ಶ್ರಾವಣ ಸಂಜೆ - ಸಂಗೀತ ಕತ್ತಿ
* ಪ್ರೀಯಾತಮೆಯ ಮೇಗ ಸಂದೇಶ - ಎಸ್.ಪಿ.ಬಿ, ಉಶಾ ಗಣೇಶ್
* ಹೂವೇ ನೀ ಸೇರುವ ಅಂಗಳ - ಎಸ್.ಪಿ.ಬಿ
* ತಂಪಾದ ಹೋಂಗೆ ಮರ - ಬಿ.ಆರ್.ಛಾಯ, ಪ್ರೇಮಲತ ದಿವ್ವಾಕರ್
* ಹೆಣ್ಣೆ ನೀ ಅಳಬೇಡ - ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಚಿಪೋಟ್ಲೆ

thumb
**ಚಿಪೋಟ್ಲೆ** ಒಂದು ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಿ ಒಣಗಿಸಿದ ಹಾಲಪೇನ್ಯೊ. ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್, ಟೆಕ್ಸ್-ಮೆಕ್ಸ್, ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯ ತಿನಿಸುಗಳಂತಹ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್-ಪ್ರೇರಿತ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಒಂದು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ. ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ, ಚಿಪೋಟ್ಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಆಹಾರ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನಡಾದಲ್ಲಿ, ಹಾಲಪೇನ್ಯೊ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಉತ್ತರ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಂತಹ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು
ಶ್ರೀಕೋದಂಡರಾಮಚಂದ್ರ ಹನುಮಂತ ಗರುಡ ದೇವಸ್ಥಾನ- ನಾಟಿ ಬೀದಿ ನರಿಕೊಂಬು

## ಸ್ಥಳ ವಿವರಣೆ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮಂಗಳೂರು-ಬೆಂಗಳೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 2-3 ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಗರ್ನಾಡು-ಶಂಭೂರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ 4 ಕಿ.ಮಿ. ಸಾಗಿದಾಗ ಸಿಗುವ ನಾಟಿ ಬೀದಿ ನರಿಕೊಂಬು ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
## ಪರಿಸರ 
ತುಳುನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದು ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ ವೈಭವದಿಂದ ಮೆರೆದಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಅಂದರೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ತಾಯಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ರಾಮಗಿರಿ ಎಂಬ ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ವತವು, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ತೆಂಗು-ಕಂಗು, ಅಚ್ಚ ಹಸುರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಾಟಿ ಬೀದಿ ಪುಟ್ಟ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶ. ಇದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಶ್ರೀಕೋದಂಡರಾಮಚಂದ್ರ ,ಹನುಮಂತ, ಗರುಡ, ಆರ್ಯ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ಹಾಗೂ ನಾಗದೇವರು.
## ಇತಿಹಾಸ
ಸುಮಾರು 800 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀಚಂದಿಪ್ರಾಚಾರ್ಯ ಇವರು ಕೇಶವಾದಿ ಚತುರ್ವಂಶ ಮೂರ್ತಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದವರು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವರು. ತದನಂತರ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರು ಶ್ರೀ ಕೂಡ್ಲಿ ಆರ್ಯ ಅಕ್ಷೋಭ್ಯತೀರ್ಥ ಮಠದ 11ನೇ ಮಠಾಧೀಶರು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜತೀರ್ಥರ ಸ್ನೇಹ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಾವಿರುವ ಅಗ್ರಹಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ ತೀರದ ನಾಟಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೀರಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ನೀರಾವರಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರು.  ಆ ಪ್ರಯುಕ್ತ ನಂದಾವರ ಬಂಗರಸರು ಉಂಬಳಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದ ಕಾರಣ ನಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಹಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕೋದಂಡರಾಮಚಂದ್ರ, ಹನುಮಂತ, ಗರುಡ, ಕಾತ್ಯಾಯನಿ ಹಾಗೂ ನಾಗದೇವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹೊಯ್ಸಳ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ನಾರಾಯಣತೀರ್ಥರು ಉಡುಪಿಯ ಮಾಯಗುಂಡಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವೃಂದಾವಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.  ಆ ಬಳಿಕ ಇದೇ ಕೂಡ್ಲಿ ಮಠದ 19ನೇ ಪೀಠಸ್ಥರಾದ ಶ್ರೀರಾಮತೀರ್ಥರು ನಾಟಿ ಅಗ್ರಹಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಶ್ರೀಕೋದಂಡರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬೀದಿಯ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನದಿ ಕಿನಾರೆಯ ಪ್ರಶಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಂಚವಟಿ ಪರ್ಣಕುಟೀರವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾಣದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಪಾಠ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು, ಜಪ ತಪೋನುಷ್ಟಾನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇವರು ನೀರಕಟ್ಠೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವೃಂದಾವನಸ್ಥರಾದರು. ವೃಂದಾವನದ ಅವಶೇಷವು ಈಗಲೂ ಇದೆ.
## ಜೀರ್ಣೊಧಾರ
ಇವರ ಅವಸಾನದ ನಂತರ ಅದೆಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಾಳು ಬಿದ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮರ್ದೋಳಿ ಶಂಕರ ನಾರಯಣರಾವ್ ಶಂಬೂರು, ದಿ. ಸುಬ್ರಾಯ್ ಹೊಳ್ಳ, ದಿ. ಯೆನ್. ಪದ್ಮನಾಭ ಸಫಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯರ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪೂಜೆ, ಭಜನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಯವರ್ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಮತ್ತು ಊರ ಹಾಗೂ ಪರವೂರ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ರೂ. ಒಂದುವರೆ ಲಕ್ಷ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಇದ್ದ ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯನ್ನು ನವೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ ಪೊಳಲಿ ವೇದಮೂರ್ತಿ ದಿ. ರಾಮಣ್ಣ ತಂತ್ರಿವರ್ಯರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಬಂಧ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ೫ ದಿನ ವಿಜ್ರಂಭಣೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.
## ಸ್ಥಳದಾನ
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎದುರುಗಡೆ ವಿಶಾಲವಾದ ರಾಜಬೀದಿಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ದಿ. ನಾಟಿ ಮಾಘಮಾಲೆ ಶೆಡ್ತಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ.
## ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು
ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ, ವಾರದ ಶನಿವಾರ ವಿಶೇಷ ಭಜನಾ ಪೂಜೆ,  ತಿಂಗಳ ಪಂಚಮಿಯಂದು ನಾಗತಂಬಿಲ, ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಶನೀಶ್ವರ ಪೂಜೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಶ್ರೀರಾಮ ನವಮಿ ಮಹೋತ್ಸವ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆ, ರಂಗ ಪೂಜಾದಿ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆಯು ಊರಿನ ಹಾಗೂ ಪರವೂರಿನ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಡೆದುಬರುತ್ತಾ ಇದೆ.
## ಪುನರ್ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಗೆ ತಲುಪಿರುವುದರಿಂದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಊರಿನ ಸದ್ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಲು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಜ಼ಾನ್ಯಾ

thumb
**ಲಜ಼ಾನ್ಯಾ** ಅಗಲವಾದ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾಕಾರದ ಪಾಸ್ತಾ, ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಪಾಸ್ತಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಲಜ಼ಾನ್ಯಾ ಏಕವಚನ ಪದ, ಇದರ ಬಹುವಚನ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಇದು ನಡುವೆ ಸಾಸ್‍ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆ ಹಾಳೆಗಳ ಹಲವು ಪದರಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ತಿನಿಸನ್ನೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆಯನ್ನು ಪಾಸ್ತಾದ ಪದರಗಳ ನಡುವೆ ರಗು, ಬೇಶಮೆಲ್, ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಮೆಸಾನ್ ಚೀಸ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸಾಸ್‍ನ ಪದರನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ಹೊರಗೆ ರೀಕಾಟಾ ಅಥವಾ ಮೋಟ್ಸರೆಲ್ಲಾ ಗಿಣ್ಣು, ಟೊಮೇಟೊ ಸಾಸ್, ವಿವಿಧ ಮಾಂಸಗಳು (ಉದಾ. ರುಬ್ಬಿದ ಗೋಮಾಂಸ, ಹಂದಿಮಾಂಸ ಅಥವಾ ಕೋಳಿಮಾಂಸ), ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ (ಉದಾ. ಪಾಲಕ್, ಜ಼ುಕೀನಿ, ಅಣಬೆಗಳು) ತಯಾರಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವೈನ್, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಈರುಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಒರೆಗನೊದಿಂದ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾಗಿಸಿದ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೇಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಖಾರ್ವಿ

**ಖಾರ್ವಿ**, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಅವರು ವಿವಿಧ ಉಪ-ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಾರಿಗಳು, ತಾರುಕರ್‌ಗಳು, ಖಾಂಡೇಖಾರ್ವಿ,  ಪಾಲೇಕರ್,  ರಾಂಪೊನ್‌ಕರ್‌ಗಳು, ಬೇಸ್ತರು/ಬೇಸ್ತಾ, ತಾಂಡೇಲ್‌ಗಳು, ಕುಡ್ತಲ್ಕರ್‌ಗಳು, ಮಲ್ಸೆಕರ್‌ಗಳು. ಮೂಲ: ಅವರು **ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮರಾಠ** ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಶಿವಾಜಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಮರಾಠ (ಈಗ ಗೋವಾ) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಟರು (ಸೈನಿಕರು) ಎಂದು ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಂತರ ಅವರು **ಮೀನುಗಾರಿಕೆ** ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. [1] ನಂತರ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಗೋವಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ (ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿ) ಹಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವರಿಗೆ ಜನಿವಾರ(ಕ್ಷತ್ರೀಯ ಜನಿವಾರ)ದ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಲ್ಲದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಜನಿವಾರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮೀನುಗಾರರು ಶ್ರಾವಣ ಹುಣ್ಣಮಿ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ (ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಖಾರ್ವಿಯವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೊಂಕಣಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅರೇಂಜ್ಡ್ ಮದುವೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದರೆ ಪ್ರಚಲಿತವಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಏಕಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರವೆಂದರೆ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಮೇಲೋಗರ ಆದರೆ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು ಸಹ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.[1] ಖಾರ್ವಿಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿಯ ಮೀನುಗಾರ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದರೆ, ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅನೇಕರು ಆ ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಬದಲಿಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಗಳಿಸಬೇಕಾದ ಲಾಭಗಳು, ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಖಾರ್ವಿಯೇತರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಳಹರಿವುಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಯಾಂತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು 1970 ರ ದಶಕದಿಂದ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ,[2] ಮತ್ತು 1961 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಗೋವಾವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಇದು ಮೊದಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು.[1] ". ಖಾರ್ವಿಯ ಗೋವಾ ಸರ್ಕಾರವು 1996 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ (OBC) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಖಾರ್ವಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.
 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮುದಾಯ
ಫ಼ಾಲೂದಾ

thumb
**ಫ಼ಾಲೂದಾ** ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಿರುವ ಒಂದು ತಂಪು ಪಾನೀಯ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಾಲು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಗುಲಾಬಿ ಸಿರಪ್, ಶ್ಯಾವಿಗೆ, ಇಸಬಗೋಲು ಅಥವಾ ಬೇಸಿಲ್ (*ಸಬ್ಜಾ*) ಬೀಜಗಳು, ಮರಗೆಣಸು ಮತ್ತು ಜೆಲಟಿನ್‍ನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ಼ಾಲೂದಾ ಫ಼ಾಲೂದೆಯೆಂದು ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ಶಿಯನ್ ಡಿಜ಼ರ್ಟ್‍ನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮುಘಲ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಶ್ಯಾವಿಗೆಯನ್ನು ಗೋಧಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಡೆಜ಼ರ್ಟ್‍ಗಳು
ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರ

**ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರ**ವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾದ ವಿಧಾನಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಇದು ಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಶಾಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳ ಮಂಡಲದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಇದು ರೂಪಿಕೆ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮಾದರಿ, ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಾಂತಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹೊರಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ,  ಇದು ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಯಾವ ವಿಧಾನ, ವಿಧಾನಗಳ ವರ್ಗ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು, ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆಯೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ:
# ಒಂದು ವಿಭಾಗದಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಾನಗಳು, ನಿಯಮಗಳು, ಮತ್ತು ಆಧಾರಸೂತ್ರಗಳ ತತ್ವಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
# ಒಂದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುವ, ಅನ್ವಯಿಸಬಲ್ಲ, ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಾನಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಅಧ್ಯಯನ
# ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ವಿವರಣೆ

## ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಿದ್ಧಾಂತ, ರೂಪಿಕೆ, ಕ್ರಮಾವಳಿ ಮತ್ತು ವಿಧಾನದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ
ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ರೀತಿಯ ಸ್ಥೂಲವಿವರಣೆ ನೀಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ, ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಾದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಈ ವಿಧಾನಗಳು, ದತ್ತ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಉಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ರೀತಿಗಳು, ಅಥವಾ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧಿಸಲು, ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ರೀತಿಗಳಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಗಮನಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಇಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಜಾತಿವಾಚಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ, ಇವನ್ನು ಉಪ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಜೋಡಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.

ಒಂದು ರೂಪಿಕೆಯು ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕೂಡ ಒಂದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟು. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ, ರೂಪಿಕೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಒರೆಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತದೆ. ರೂಪಿಕೆಯಂತೆ ಕ್ರಮಾವಳಿ ಕೂಡ ರಚನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಒಂದು ಬಗೆ, ಅಂದರೆ ರಚನೆಯು ಸಂಪರ್ಕಹೊಂದಿದ ಅಂಶಗಳ ಭೌತಿಕದ ಬದಲಾಗಿ, ತಾರ್ಕಿಕ ವ್ಯೂಹ.

ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮದ ಗಣನೆಯ ಸಾಧನದ ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ವಿಧಾನದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ವಿಧಾನಗಳ ಮಂಡಲದ ಪರ್ಯಾಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಅದರ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸಾ ಅರ್ಥದಿಂದ ದೂರ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಸಾಧನಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಉಪಕರಣಗಳಾಗಿ ಇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಮತ್ತು ಅದೇ ಸ್ವತಃ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣ, ಅಥವಾ ವಿಧಾನ, ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಅಲ್ಲ.

ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಧಾನ ಪದದ ಆಡಂಬರದ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ವಿಧಾನಗಳ ಸಮೂಹದ ಪರ್ಯಾಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಆಗಬೇಕಾದ ಸರಿಯಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ
ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ

ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಕ್ಷಗಳು ವಿನಿಮಯ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿಧಾನಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಗಳು ವಿನಿಮಯ ಮೂಲಕ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವಿನಿಮಯ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಹಣಕ್ಕೆ ವಿನಿಮಯ ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳು (ಕಾರ್ಮಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ) ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿತರಣೆಯ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಐಟಂ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಯ ಅವಕಾಶ. ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿನಿಮಯ (ಹೋಲಿಸಿ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಮಾನವ ಪರಸ್ಪರ ಮೂಲಕ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಸರಕುಗಳು, ಸೇವೆಗಳು) ಅಥವಾ ಅಂಶಗಳು (ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ) ಮಾರಾಟ, ಉತ್ಪನ್ನ ಭಿನ್ನತೆ, ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ, ಉದ್ದೇಶಿತ ಖರೀದಿದಾರರು, ಕಾಲಾವಧಿ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾರಾಟ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ, ತೆರಿಗೆ, ಅನುದಾನಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಕೂಲಿ, ಬೆಲೆ ಛಾವಣಿಗಳು ಮೂಲಕ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ವಿನಿಮಯ, ದ್ರವ್ಯತೆ, ಸಟ್ಟಾ ಉದ್ಯಮ, ಗಾತ್ರ, ಸಾಂದ್ರತೆ, ಮಾಹಿತಿ ಅಸಮಾನತೆಯ, ಹತ್ತಿರದ ಬೆಲೆಯನ್ನು, ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ತೀವ್ರತೆ ನ್ಯಾಯಪರತೆಯನ್ನು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿ ಒಂದೇ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಅಥವಾ ಅದೇ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಬ್ಲಾಕ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಪೂರ್ತಿ. ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಜಾಗತಿಕ ವಜ್ರ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು.

ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಸರಕುಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವಿನಿಮಯ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಯಾವುದೇ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಅಥವಾ ಹಣ ಇಲ್ಲದೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ವಿನಿಮಯವನ್ನು, ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರ.ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಹಭಾಗಿಗಳ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಮೂಡಿಬಂದವು ಅದರ ಬೆಲೆ, ಪ್ರಭಾವ ಯಾರು ಉತ್ತಮ ಎಲ್ಲಾ ಖರೀದಿದಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೂಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿಗಳ. ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಮುಕ್ತ ಒಂದು "ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ", ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಷ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರಚನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ದಕ್ಷತೆ, (ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೆ) ನಂತರದ ಸಮರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ, ನಂತರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತದೆ ರಿಂದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಹೇಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.

ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು
ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣ

ಇದು ಡ್ರ್‍ಓಸೋಫಿಲ್ಲಾ ಮೆಲೆನೊಗಸ್ಟಾ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ನೊಣ. ೨ ಮಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಇರುವ  ಈ ನೊಣಕ್ಕೆ 'ಗುಂಗಾಡಿ', 'ಗುಂಗುರು ನೊಣ'  ಅಥವಾ 'ನುಸಿ' ಎನ್ನುವರು. ಹಣ್ಣು, ಕೊಳೆತ ಹಣ್ಣು-ತರಕಾರಿ, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ ಎರಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವು.

## ಮಾದರಿ ಜೀವಿ
ಈ ನೊಣಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು, ಬೆಳೆಸುವುದು ಬಲು ಸುಲಭ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವು ಸಾಕಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಮರಿಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಲು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್, ಫಿಸಿಯೊಲಾಜಿ, ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲ್ ಪ್ಯಾಥೊಜೆನೆಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಜೀವ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೊಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳನ್ನು ಮಾದರಿ ಜೀವಿಗಳೆಂದು ವಿಜ್ಙಾನಿಗಳು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ದೈಹಿಕ ರಚನೆ
ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳು ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು, ಕಂದು ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹ್ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಂಡಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು ೨.೫ ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಅಷ್ಟು ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ನೊಣಗಳ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಬಿಡಿ ಗೆರೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಂಡು ನೊಣದ ಜನನೇಂದ್ರಿಯದ ಸುತ್ತಾ ಮುಳ್ಳಿನಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

## ಜೀವನ ಚಕ್ರ
ಹೆಣ್ಣು ನೊಣಗಳು ಕೊಳೆತ ಹಣ್ಣು ಇಲ್ಲವೆ ಅಣುಬೆ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ೫ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಂತೆ ೧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೦೦ ರವರೆಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೮.೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಅವು ಬಾಹ್ಯ ತಾಪಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲ ವಿಷಮ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೭-೧೯ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮರಿಗಳಾಗಲು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. 
 
## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳು ಜಿರಳೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಆಕ್ಟಿವ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಶಕ್ತಿ (ಅಡಾಪ್ಟಿವ್ ನೇಚರ್) ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.

## ಫೈಲೋಜೆನಿ-ವರ್ಗೀಕರಣ
*ಈ ಕುಟುಂಬವು 75 ಜಾತಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 4,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಆಣ್ವಿಕ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಅಕ್ಷರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕುಲಗಳ ಸಮಗ್ರ ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ

Image:sa_fruitfly3.jpg | ನುಸಿಯ ಹತ್ತಿರದ ನೋಟ- ಅದರ ಮುಂಭಾಗ. 
Image:sa_fruitfly4.jpg | ಅದರ ಎದುರು ನೋಟ. ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಂಯುಕ್ತ ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆ
Image:fruit_fly5.jpg | ೨- ಮಿಮಿ.ಇರುವ ನುಸಿಯ ಪೂರ್ಣ ನೋಟ
image:Drosophilidae compound eye edit1.jpg | Drosophilidae;  ಹಣ್ಣುನೊಣದ -ಸಂಯುಕ್ತ ಕಣ್ಣು

## ನೋಡಿ
*ನೊಣ
*ಜಿರಳೆ
*ಸೊಳ್ಳೆ
*Drosophilidae

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು
ವರ್ಗ:ನೊಣಗಳು
ಐಎಸ್ಓ-9000

ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೦ ಎನ್ನುವುದು ಉತ್ತನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಗ್ರಾಹಕರ, ಶಾಸನಗಳ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೧ವನ್ನು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಬಿ.ಎಸ್.ಐ()ನ ೫೭೫೦ ಸರಣಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.

## ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೦ ಸರಣಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು
ಐ.ಎಸ್.ಓ ೯೦೦೦ ಸರಣಿ ಎಂಟು ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ
# **ಗ್ರಾಹಕ ಕೇಂದ್ರಿತ**- ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಇಂದಿನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮನಗಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು. 
# **ನಾಯಕತ್ವ** - ನಾಯಕರು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧ್ಯೇಯ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧ್ಯೇಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತಹ ಉತ್ತಮ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾದ್ದು ನಾಯಕರ ಕರ್ತವ್ಯ.
# **ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ** -ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥರಗಳ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ
# **ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ** - ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ
# **ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ** - ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅರ್ಥೈಸುವುದರಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸೋ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಬಹುದು.
# **ನಿರಂತರ ಉನ್ನತೀಕರಣ** - ಸಂಸ್ಠೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧ್ಯೇಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿರಬೇಕು
# **ವಾಸ್ತವಿಕೆ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ** - ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಠಿತ ಅವಲೋಕನದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 
# **ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭಕರ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸಂಬಂಧ** - ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಸರಬರಾಜುದಾರದ ಸಂಬಂಧ ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭಯುತವಾಗಿರಬೇಕು

## ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೧ರಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳು
* ಪುಟ ೪ - ಮುನ್ನುಡಿ
* ಪುಟ ೫-೧೦ - ಪರಿಚಯ
* ಪುಟ ೧೧-೧೪ - ಅಗತ್ಯತೆಗಳು
** ವಿಭಾಗ ೧ - ವ್ಯಾಪ್ತಿ
** ವಿಭಾಗ ೨ - ಪ್ರಮಾಣಕ ಉಲ್ಲೇಖ(normative reference)
** ವಿಭಾಗ ೩ - ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು(ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೦ರಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವುಗಳು)
** ವಿಭಾಗ ೪ - ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
** ವಿಭಾಗ ೫ - ನಿರ್ವಹಣಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
** ವಿಭಾಗ ೬ - ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ
** ವಿಭಾಗ ೭ - ಉತ್ಪನ್ನ ಪರಿವರ್ತನೆ
** ವಿಭಾಗ ೮ - ಅಳತೆ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ
*ಪುಟ ೧೫ - ಇತರ ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ
*ಪುಟ ೨೩ - ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ

## ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೧ ಮಾನದಂಡ ಬೆಳೆದುಬಂದ ರೀತಿ 
### ೧೯೮೭ರ ಆವೃತ್ತಿ
ಐ.ಎಸ್.ಓ ೧೯೮೭ ರ ರಚನೆ U.K ಯ BS 5750 ಮಾನದಂಡದಂತೆಯೇ ಇತ್ತು

### ೧೯೯೪ ರ ಆವೃತ್ತಿ
1994ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾಗೃತ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು

### ೨೦೦೦ರ ಆವೃತ್ತಿ
೨೦೦ರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ಮೂರೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

### ೨೦೦೮ರ ಆವೃತ್ತಿ
ಇದರಲ್ಲಿ ೨೦೦ರ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಕೆಲ ಬದವಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು

### ೨೦೧೫ರ ಆವೃತ್ತಿ
ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ಆವೃತ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಮೂಸ್

thumb
**ಮೂಸ್** ಅದಕ್ಕೆ ಹಗುರ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಂಥ ರಚನೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಗಾಳಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ತಯಾರಿಸಲಾದ ಆಹಾರ. ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅದು ಹಗುರ ಹಾಗೂ ನವಿರಿನಿಂದ ಕೆನೆಯಂಥ ಹಾಗೂ ಗಟ್ಟಿವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಬಹುದು. ಮೂಸ್ ಸಿಹಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಉಪ್ಪುಖಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರಬಹುದು. ಡಿಜ಼ರ್ಟ್ ಮೂಸ್‍ಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಡೆದ ಮೊಟ್ಟೆ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕಡೆದ ಕೆನೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಾಕಲೇಟ್, ಕಾಫಿ, ಕ್ಯಾರಮೆಲ್, ತಿಳ್ಳು ಮಾಡಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುದೀನಾ ಅಥವಾ ವನಿಲಾದಂತಹ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೆಲಟಿನ್‍ನಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಡೆಜ಼ರ್ಟ್‍ಗಳು
ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ರ್ತ

### ಕುರಿತು 
ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರವು ಬೆಳಕಿನ ಗುಣ ಮತ್ತು ಅದರ ವರ್ತನೆ ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬೆಳಕಿನ ವರ್ತನೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಬೆಳಕು ಕಣವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ದ್ಯುತಿ ಕಿರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಬೆಳಕು ತರಂಗ/ಅಲೆಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಭೌತೀಯ/ಭೌತಿಕ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ದ್ಯುತಿ ತರಂಗ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

### ವಿವರಣೆ 
ಬೆಳಕು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಣದಂತೆಯೂ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಲೆಯಂತೆಯೂ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಳರೇಖಾ ಚಲನೆ, ಪ್ರತಿಫಲನ, ವಕ್ರೀಭವನ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಣದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ರೇಖೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ, ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

### ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ 
# ಸರಳರೇಖಾ ಚಲನೆ
# ಪ್ರತಿಫಲನ
# ವಕ್ರೀಭವನ

ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ದ್ಯುತಿ ವಿಜ್ಞಾನ
ಕಾಟರ್

**ಕಾಟರ್(Cotter (pin))** ಒಂದು ಅಗುಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪವಸ್ತು.ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳ ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕ ಹೊರಡಿಸುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಬಹುದು(ಹೊಂದಿಸಬಹುದು). ಬ್ರಿಟೀಶ್‍ರು ಇದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಆದರೆ, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದವರಿಗೆ ಇದು ಬೇರೆಯ ಬಂಧಕ(ಪ್ಯಾಸೆನೆರ್) ಆಗಿದೆ.

ಈ ಕಾಟರ್‍ಗಳು ಗಿಡ್ಡವಾದ ಥ್ರೆಡೆಡ್ ಸೆಕ್ಶನ್**(Threaded section)**ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಕೊನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಥ್ರೆಡೆಡ್ ಸೆಕ್ಶನ್(Threaded section) ವಾಷರ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಕಾಟರ್‍ನ್ನು ನಿಗಧಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲು ಉಪಯೋಗವಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಮುಖ್ಯವಾದ ಉಪಯೋಗಗಳೆಂದರೆ ದ್ವಿಚಕ್ರವಾಹನಗಳ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಗುಬೆಣೆ (crank) ಮತ್ತು ಕ್ರಾನ್ಕ್ ಶಾಫ಼್ಟ್(crankshaft), ಸ್ಟೀಮ್ ಎನ್ಜಿನ್ (Steam engine)ನ ಪಿಸ್ಟನ್ ರಾಡ್ (piston rod) ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್ ಹೆಡ್(crosshead) ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸೈಕಲ್‍ನ ಕ್ರಾಂಕ್ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಟರ್ ಪಿನ್‍ನ ಕೋನವು ಜೋಡಿಸಬೇಕಾದ ಭಾಗಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಕಾಟರ್ ಪಿನ್ನಿನ ವೆಡ್ಜ್ ನ ಕೋನವು ಪಿನ್ನಿನ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಬೈಸಿಕಲ್ ನ ಮೇಲೆ ಭುಜಗಳು ೧೮೦ ಡಿಗ್ರಿ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ.

## ಜನಪ್ರಿಯ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಈ ಹಿಂದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ನ ಕ್ರಾಂಕ್‍ನ್ನು ಕಾಟರ್‍ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕೂರಿಸುವುದೂ ಆದರೂ, ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿ ಸುವಂತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಚೌಕಾಕಾರದ  ಕೋಚಂಚು ಅಥವಾ ಜಾರು ಕೀಲಕ ಸಮವಾದ ಎಲ್ಲೆಯಾಗಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈ ಇರುವಂತಿರುವುದನ್ನು  ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಈ ಕಾಟರ್‍ಗಳು ವಾಷರ್ ಮತ್ತು ನಟ್‍ನ ಜತೆಗೆ ಕಾಟರ್‍ನ್ನು ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲು ಕಿರಿದಾದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಥ್ರೆಡ್ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಚರಿತ್ರೆ
ಕಾಟರ್ ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು "ರುಡೋಲ್ಫ ಕಾಟರ್" ರವರು ೧೮೩೪ ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವು ಒಂದು ರಂಧ್ರವುಳ್ಳ ಬೋಲ್ಟ್ (bolt) ಮತ್ತು ಒಂದು ಲೋಹದ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

## ಕಾಟರ್ ನ ವಿಧಗಳು
# ಗಿಬ್ ರಹಿತ ಕಾಟರ್
# ಎರಡು ಗಿಬ್ಗಳುಳ್ಳ ಕಾಟರ್
# ಒಂದು ಗಿಬ್ ಉಳ್ಳ ಕಾಟರ್

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* Cottered Cranks by Sheldon Brown

ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್