open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಸವದತ್ತಿ ಕೋಟೆ

**ಸವದತ್ತಿ ಕೋಟೆಯು,**  ಸವದತ್ತಿ ಪಟ್ಟಣದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು (ಇದನ್ನು ಸೌಂದತ್ತಿ ಅಥವಾ ಸುಘಂದವರ್ತಿ, ಸವಂದವತ್ತಿ, ಸವದವತ್ತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಆಕಾರದ ಮಿಲಿಟರಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯ ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಟೆಯಿದ್ದು, ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  

## ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ 
ಕೋಟೆಯು ಸವದತ್ತಿ ಪಟ್ಟಣದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಬಹಿರಂಗವಾದ ಬಂಡೆಗಳ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಟ್ಟವು ದಟ್ಟವಾದ ಪಾಪಾಸುಕಳ್ಳಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.  ಸವದತ್ತಿಯಿಂದ ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದವರೆಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ೮೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ೯ ರಿಂದ ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ರಟ್ಟ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಈ ಕೋಟೆಯ ಪಟ್ಟಣವು ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೧೭೩೦ ರಲ್ಲಿ, ಸವಣೂರು ನವಾಬರು ೧೭೩೪ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನರಲಗುಂದ ದೇಸಾಯಿಯವರಿಗೆ ಧಾರವಾಡ ಗ್ರಾಮದೊಂದಿಗೆ ಸವದತ್ತಿಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ೧೭೪೩ ಮತ್ತು ೧೭೫೧ ರ ನಡುವೆ ನವಲಗುಂದ ಸಿರಸಂಗಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜಯಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಟೆಯು ಮೈಸೂರಿನ ಹೈದರ್ ಅಲಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ರಾಜನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿದರು.

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು 
ಎತ್ತರದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕೋಟೆಯು ಒಂಬತ್ತು ಬದಿಗಳ ಬಹುಭುಜಾಕೃತಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು. ರಸ್ತೆಯಿಂದ, ಮುಖ್ಯ ಗೇಟ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶವು ಕಡಿದಾದದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ವಾರದಿಂದ, ಇನ್ನೊಂದು ಗೇಟ್‌ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಒಳಮುಖವಾಗಿ, ಸುಮಾರು ೩೦ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡಿದಾದ ಏರಿಳಿತವಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವು ೧೨೦ ಅಡಿ ಉದ್ದ, ೨೪ ರಿಂದ ೬೦ ಅಡಿಯವರೆಗೆ ಎತ್ತರ), ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ, ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಎಂಟು ಬುರುಜುಗಳಿಂದ ಭದ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೩೫ ಅಡಿ ಆಳ ಮತ್ತು  ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೪೫೦ ಅಡಿ ಆಳದ ಕಂದಕದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರವು ಅದರ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಯಾಲಿ ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಭದ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಕವಚಗಳು ಲೂಪ್ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಕಿರಿದಾದ ಪ್ಯಾರಪೆಟ್ಗಳಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ರಿವಿಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಎತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕೆಳಗೆ ದೀಪದ ದೀಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕೋಟೆ, ಚೌಕಾಕಾರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ, ಮೂಲೆಯ ಗೋಪುರಗಳು ಅಥವಾ ಬುರುಜುಗಳಿಂದ ಭದ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಹಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಈ ಕೋಟೆಯ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂದಕವಿದ್ದು, ದುರಸ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಎತ್ತರದ ಪ್ಯಾರಪೆಟ್ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕೊಳವಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.  ಕಾಡಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಈ ಕೋಟೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಕಾರದ ಒಳಗಿನ ಛಾವಣಿಯ ಸೂರುಗಳು (ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಗೋಡೆಗಳು) ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳ ಸಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಕವಿತಾಕುಸುಮಾವಲಿ

**ಕವಿತಾಕುಸುಮಾವಲಿ** (ಬೆ೦ಗಾಳಿ) ಇಂದಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮೊದಲ ಕವನ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.  

## ಇತಿಹಾಸ 
*ಕವಿತಾಕುಸುಮಾವಳಿಯನ್ನು* ಮೇ ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕೃಷ್ಣ ಚಂದ್ರ ಮಜುಂದಾರ್ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಹರೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ ಇತರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರು. ಪತ್ರಿಕೆ ಒಂದೂವರೆ ಅನ್ನಾಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ೧೮೭೨ ರವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಆಗ ಇದು ೪೦೦ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.   

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೆ
ಹಿರಾ ದೇವಿ ವೈಬಾ

**ಹೀರಾ ದೇವಿ ವೈಬಾ** (೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೦ - ೧೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೧) ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇವರು **ನೇಪಾಳಿ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳ ಪ್ರವರ್ತಕಿ** ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಹಾಡು *ಚುರಾ ತಾ ಹೋಯಿನಾ ಅಸ್ತುರಾ* ಇದುವರೆಗೆ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ತಮಾಂಗ್ ಸೆಲೋ (ನೇಪಾಳಿ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಕಾರ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್.ಎಮ್.ವಿ.ಯೊಂದಿಗೆ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ (೧೯೭೪ ಮತ್ತು ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ) ಮೊದಲ ನೇಪಾಳಿ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ ಹಿರಾ ದೇವಿ ವೈಬಾ.  ಅವರು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಗ್ರೇಡ್ ಎ ನೇಪಾಳಿ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಮನೆಯಾದ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನೇಪಾಳವು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದೆ ಹೀರಾ ದೇವಿ.  ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊ ನೇಪಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಕುರ್ಸಿಯಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿಂದ ಅವರ ಗಾಯನದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅವರು ೧೯೬೩ ರಿಂದ ೧೯೬೫ ರವರೆಗೆ  ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೌನ್ಸರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಬಾ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ *ಫರಿಯಾ ಲಯೈದಿಯೆಚನ್,* *ಓರಾ ದೌಡಿ ಜಾಂದಾ* ಮತ್ತು *ರಾಮ್ರಿ ತಾಹ್ ರಾಮ್ರಿ* ಸೇರಿವೆ. ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ವೈಬಾ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಗುರಿಯ ಬಳಿಯ ಕಡಮ್‌ತಲಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಎಂ ವೈಬಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿದರು.

## ಸಾವು 
ಹೀರಾ ವೈಬಾ ೧೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ರಂದು, ತನ್ನ ೭೧ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬೆಂಕಿ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.  ಅವರು ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ನವನೀತ್ ಆದಿತ್ಯ ವೈಬಾ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಆದಿತ್ಯ ವೈಬಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ. 
ಲೆಜೆಂಡ್ ಹೀರಾ ದೇವಿ ವೈಬಾ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಸತ್ಯ ವೈಬಾ ಮತ್ತು ನವನೀತ್ ಆದಿತ್ಯ ವೈಬಾ ಅವರು ೨೦೧೬-೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲವು ಹಿಟ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮರು-ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ನವನೀತ್ ಅವರು ಹಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಅವರು *ಅಮಾ ಲೈ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ - ತಾಯಿಗೆ ಗೌರವ* ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು  ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.  

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನ ನೇಪಾಳಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಮಿತ್ರಸೇನ್ ಪುರಸ್ಕರ್, ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಿತ್ರಸೇನ್ ಸ್ಮೃತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಭಾನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ್, ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಆಗಮ್ ಸಿಂಗ್ ಗಿರಿ ಪುರಸ್ಕಾರ್ ಮತ್ತು ಗೂರ್ಖಾ ಸಹೀದ್ ಸೇವಾ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೀರಾದೇವಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ಗೂರ್ಖಾ ದಕ್ಷಿಣ ಬಹು (ನೇಪಾಳದ ನೈಟ್‌ಹುಡ್), ಸಾಧನಾ ಸಮ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಮಧುರಿಮಾ ಫುಲ್ ಕುಮಾರಿ ಮಹತೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. 
* ನವನೀತ್ ಆದಿತ್ಯ ವೈಬಾ
* ಅಮ ಲೈ ಶ್ರದಾಂಜಲಿ
* ನೇಪಾಳಿ ಸಂಗೀತ
* ತಮಾಂಗ್ ಸೆಲೋ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* Hira Devi Waiba's songs
* 'Navneet Aditya Waiba | Aye Syangbo'
* 'Navneet Aditya Waiba | Phariya Lyaaidiyechan'
* 'Navneet Aditya Waiba | Chuiya Ma Hah | Dhan Naach Geet'
* 'Navneet Aditya Waiba | DHANKUTA - For our Lahure Brothers'
* 'Navneet Aditya Waiba | Jhilke Naachayko - Damphu Geet '

ವರ್ಗ:೨೦೧೧ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ
ವರ್ಗ:Articles with hCards
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ನವನೀತಕೃಷ್ಣನ್

**ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನವನೀತಕೃಷ್ಣನ್** ಅವರು ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಕಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು. ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪತಿ ಎಂ. ನವನೀತಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ದಾಖಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೧೮ರ ಸಾಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯನ್ನು ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನವನೀತಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ.

## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ರಾಜಪಾಳ್ಯಂ ಬಳಿಯ ಚಿನ್ನಸೂರೈಗಾಯಮಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಪೊನ್ನುಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮೂಕಮ್ಮಾಳ್. ಅವರು ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅವರು ಮಧುರೈ ಕಾಮರಾಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಪತಿ ಡಾ.ನವನೀತಾ ಕೃಷ್ಣನ್ ಕೂಡ ಇದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಧುರೈ ಕಾಮರಾಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಜಾನಪದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ ದಂಪತಿಗಳು ಜಾನಪದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಂಡದ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಅಭಿಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಬಯಸಿದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ದಂಪತಿಗಳು ಅಧಿಕೃತ ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕೃತ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ೧೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಡಿಯೊ ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ದಂಪತಿಗಳು, ಈಗ ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಈ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಕಲೆಯ ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನುಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಡಾ.ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನವನೀತಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಜಾನಪದ ಕಲೆಯ ಕುರಿತು ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜಾನಪದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಕುರಿತು ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ.ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನವನೀತಕೃಷ್ಣನ್ ಮತ್ತು ಡಾ.ನವನೀತಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಹನ್ನೊಂದು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡದಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನವನೀತಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* The Hindu : Metro Plus Tiruchirapalli / Personality : Art for peace[Usurped!]
* Life Positive: Interview with Dr.Vijayalakshmi Navaneethakrishnan on The Spiritual aspects of Tamil Folk Art
* The Hindu : Arts / Music : Rural Ragas
* Tamil Folk Songs
* The Hindu : MetroPlus : Songs of innocence and experience
* The Hindu : Front Page: Folk art performances planned near Meenakshi Sundareswarar Temple
* The Hindu : Enthralling folk arts performance
* The Hindu: National : Tamil Nadu: Folk songs continue to be crowd-pullers
* The Hindu : Folio : Simple Pleasures
* https://www.youtube.com/watch?v=Xk7EwX8kuUU

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ರಾಗಿ ರೊಟ್ಟಿ

ಇದು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಪಹಾರ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು *ರಾಗಿ* ( ಬೆರಳಿನ ರಾಗಿ ) ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ರಾಗಿ-ರೊಟ್ಟಿ* ಎಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ *ರಾಗಿ-ಪ್ಯಾನ್‌ಕೇಕ್* . ಅಕ್ಕಿ ರೊಟ್ಟಿಯಂತೆಯೇ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಗಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಮೃದುವಾದ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಬರುವಂತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಗಜ್ಜರಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಮತ್ತು ಜೀರಿಗೆಯನ್ನು ರುಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಗ್ರಿಡಲ್ ( ತವಾ ) ಮೇಲೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹರಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದ ಪ್ಯಾನ್‌ಕೇಕ್ ( *ರೊಟ್ಟಿ* ) ಅನ್ನು ಹೋಲುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಅಂದವಾಗಿ ಹರಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹರಡಿ ಮತ್ತು *ರೊಟ್ಟಿ ಗರಿಗರಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಗ್ರಿಡಲ್* ಅನ್ನು ಶಾಖದ ಮೇಲೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಗಿ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ
* ಅಕ್ಕಿ ರೊಟ್ಟಿ
* ನಾಚ್ನಿ ಭಕ್ರಿ
* ರಾಗಿ ಮುದ್ದೆ
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
* ರಾಗಿ ರೊಟ್ಟಿ ರೆಸಿಪಿ

## ಉಲ್ಲೇಖ

ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ಜಗಮೋಹನ್ ಕೌರ್

**ಜಗಮೋಹನ್ ಕೌರ್** (೧೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೮ -೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭) ಇವರು ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳ ಭಾರತೀಯ ಗಾಯಕಿಯಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳು *ಬಾಪು ವೆ ಆಡ್ ಹುನ್ನಿ ಐನ್*, *ಘರಾ ವಾಜ್ಜದ, ಘರೋಲಿ* ವಾಜ್ಜಿ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿ, ಗಾಯಕ ಕೆ. ದೀಪ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಜೋಡಿಯು ತಮ್ಮ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಾದ *ಮೈ ಮೊಹ್ನೋ* ಮತ್ತು *ಪೋಸ್ಟಿಗೆ* ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *ಪೂದ್ನಾ* ಈ ಜೋಡಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಹಾಡು. ಅವರು *ದಾಜ್* (೧೯೭೬), *ಮುತಿಯಾರ್* (೧೯೭೯) ಮತ್ತು ದುಷ್ಮನಿ *ದಿ ಆಗ್* (೧೯೯೦) ನಂತಹ ಕೆಲವು ಪಂಜಾಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರು *ಸುಖಿ ಪರ್ವಾರ್* (೧೯೮೦) ಮತ್ತು *ದೋ ಜಟ್ಟಿಯಾನ್* ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಇತರರಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಜೀವನ 
ಕೌರ್ ೧೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೮ ರಂದು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಪಠಾಣ್‌ಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಗುರ್ಬಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ಕೌರ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು.  ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮವಾದ ಬೂರ್ ಮಜ್ರಾದಲ್ಲಿ (ಈಗ ರೋಪರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ) ಬೆಳೆದರು ಮತ್ತು ಅವಳು ತನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಳ್ಳಿಯ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪಡೆದಳು. ನಂತರ ಅವರು ಖಾಲ್ಸಾ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಕುರಾಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಆರ್ಯ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಖರಾರ್ಗೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಜೆ ಬಿ ಟಿ  ( ಜೂನಿಯರ್ ಬೇಸಿಕ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್) ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಚಂಡೀಗಢದ ಬಳಿಯ ಮಣಿ ಮಜ್ರಾದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ನಂತರ, ಕನ್ವರ್ ಎಸ್. ಮೊಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಬೇಡಿ ಅವರಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತು,  ಅವರು ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಾಯಕ ಕೆ.ದೀಪ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ನಂತರ ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೭೧ ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು.  ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಬಿಲ್ಲಿ ಕೌರ್ ಎಂಬ ಮಗಳು ಇದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪೋಷಕರ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದೆರಡು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ಕೆ. ದೀಪ್, ಮಗ ರಾಜಾ ಕಾಂಗ್ ಅವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಕೆ.ದೀಪ್ ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗಳು ಮನೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೯೭ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ದೇಸಗತಿ ಸಂಸ್ಥಾನ

**ದೇಸಗತಿಯು** ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿದೆ.  ಇದನ್ನು ದೇಸಾಯಿ ಎಂಬ ನಾಯಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

## ದೇಸಗತಿ ಕುಟುಂಬಗಳು 
ದೇಸಗತಿ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು (*ನಾಡಗೌಡ, ದೇಸಾಯಿ ಕುಟುಂಬ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ*) ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 

## ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ದೇಸಗತಿಗಳು 
### ಇಂಗಳಗಿ ದೇಸಗತಿ 
ಅಣ್ಣಾರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ (*ಇವರು ಇಂದಿನ ಬಾಗಲಕೋಟ ತಾಲೂಕಿನ ಇಂಗಳಗಿಯ ದೇಸಾಯಿ*) ಅವರ ದೇಸಗತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಳಗಿ, ಕೇಸನೂರ, ಭಗವತಿ, ಮುದಪೂಜಿ ಮತ್ತು ಆನದಿನ್ನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

### ನಿಪಾನಿ ದೇಸಗತಿ 
ನಿಪಾನಿ ದೇಸಗತಿಯ ಮೂಲವು ೧೬೮೫ ರ ಹಿಂದಿನದು, ಮೊಘಲ್ ಗವರ್ನರ್ ಹುಕೇರಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ೧೪ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅದು ಕಬ್  , ಸೊಲ್ಲಾಪುರ, ಲಾಟ್ (ಖಡಕ್ಲಾಟ್), ಸೌಂದಲಗಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು.

## ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ 
* ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಒಂದು ದಿನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರ್ಣವನ್ನು ೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು *ಬಾಂಬೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇಸಗತಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟೀಸ್ (೧೫೬೫-೧೯೪೭ AD)* ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಕೆ.ಎಲ್.ಇ. ಸೊಸೈಟಿಯ ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲೇಜು, ಹಾತಲಗೇರಿ ನಾಕಾ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ (ಭಾರತ) ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.  
* ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ (ಭಾರತ) ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣವು ಹುನಗುಂದದ ವಿಎಮ್‍ಎಸ್‍ಆರ್ ಅಸ್ತ್ರದ್ ಕಲಾ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ *ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ದೇಸಗತಿ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳು* ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಿತು 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವಿಠಾಬಾಯಿ ಭಾವು ಮಾಂಗ್ ನಾರಾಯಣಗಾಂವ್ಕರ್

**ವಿಠಾಬಾಯಿ ಭಾವು ಮಾಂಗ್ ನಾರಾಯಣಗಾಂವ್ಕರ್** (ಜುಲೈ ೧೯೩೫ - ೧೫ ಜನವರಿ ೨೦೦೨) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ತಮಾಶಾ ಕಲಾವಿದೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ವಿಠಾಬಾಯಿ ಕಲಾವಿದರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರು. ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೋಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಂಢರಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಭಾವು-ಬಾಪು ಮಾಂಗ್ ನಾರಾಯಣಗಾಂವ್ಕರ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಅವರು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಅಜ್ಜ ನಾರಾಯಣ ಖುಡೆ ತಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕವತೆ ಯಮಾಯಿಯವರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ, ಅವರು ಲಾವಣಿ, ಗವ್ಲಾನ್, ಭೇದಿಕ್, ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬಂದವರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅವಳು ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ತರಬೇತಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅನಾಯಾಸ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.

ವಿಠಾಬಾಯಿಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ ಅವರ ಮಗು ಜನಿಸಿದ ಅವಧಿ. ಅವರು ೯ ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ  ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ಅರಿತು, ಅವರು ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತು, ಹೊಕ್ಕುಳಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಗರ್ಭವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು. ಆಕೆಯ ಧೈರ್ಯದ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ ಮತ್ತು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಆಕೆಯ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅವರನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು ಮತ್ತು ಆದರೆ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾರಾಯಣಗಾಂವ್ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದ *ಮಹಾನ್ ಖ್ಯಾತಿಯ ದಂಥ ತಮಾಶಾ ಕಲಾವಿದೆ* ಎಂದು ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಗಾಗಿ ೧೯೫೭ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರಿಂದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆಕೆ ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಕೂಡಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಆಕೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಖರ್ಚನ್ನು ದಾನಿಗಳ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ಪೂರೈಸಲಾಯಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ 
ಅವರು ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ತಂಡವು ತಮಾಶಾ ಪ್ರಕಾರದ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ **ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ**ಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಆಕೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರನ್ನು "ತಮಾಶಾ ಸಮ್ರಾದಿನಿ" (ತಮಾಶಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ವಾರ್ಷಿಕ **ವಿಠಾಬಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಗಾಂವ್ಕರ್ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ** ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ತಮಾಶಾ ಕಲೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೨೦೦೬ರಿಂದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ  ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾದವರೆಂದರೆ ಶ್ರೀಮತಿ  ಕಾಂತಬಾಯಿ ಸತಾರಕರ್, ವಸಂತ ಅವಸಾರಿಕರ್, ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಲೋಚನಾ ನಲವಾಡೆ, ಹರಿಭಾವು ಬಾಧೆ, ಶ್ರೀಮತಿ ಮಂಗಳಾ ಬನ್ಸೋಡೆ (ವಿಠಾಬಾಯಿಯವರ ಪುತ್ರಿ), ಸಾಧು ಪತ್ಸುತೆ, ಅಂಕುಶ ಖಾಡೆ, ಪ್ರಭಾ ಶಿವನೇಕರ್, ಭೀಮಾ ಸಂಗವಿಕರ್, ಗಂಗಾರಾಮ್ ಕವಠೇಕರ್, ಶ್ರೀಮತಿ ರಾಧಾಬಾಯಿ ಖೊಡೆ ನಶಿಕ್ಕರ್, ಮತ್ತು ಮಧುಕರ್ ನೆರಾಲೆ. ಲೋಕಶಾಹಿರ್ ಬಶೀರ್ ಮೋಮಿನ್ ಕವಾಟೇಕರ್  ಅವರು ಜಾನಪದ ಕಲೆಯಾದ ಲಾವಣಿ ಮತ್ತು ತಮಾಶಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರ ಜೀವಮಾನದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಮತಿ ಗುಲಾಬ್ ಸಂಗಮನೇರ್ಕರ್ ಅವರು ಲಾವಣಿ ಮತ್ತು ತಮಾಶಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ೨೦೧೯ರ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:Articles with hCards
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಜಸ್ವಿಂದರ್ ಬ್ರಾರ್

**ಜಸ್ವಿಂದರ್ ಬ್ರಾರ್** ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ. ಅವರು ಪಂಜಾಬಿ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು *ಜಾನಪದ ರಾಣಿ* ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತನ್ನ ಸಭಾಮ೦ಟಪ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ   ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಇವರನ್ನು *ಅಖರ್ಹೇಯಾ ದಿ ರಾಣಿ* ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಅವರು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ "ಕೀಮ್ಟಿ ಚೀಜ್" ಎಂಬ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ  ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ಜೀವನ 
ಅವರು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಿಧು ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು  ಮತ್ತು ಅವರು ಜಶನ್ಪ್ರೀತ್ ಕೌರ್ ಎಂಬ ಮಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಾಯನದಿಂದ ವಿರಾಮ ಪಡೆದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 
ಅವರು ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ *ಶ್ರೋಮಣಿ ಪಂಜಾಬಿ ಲೋಕ ಗಾಯಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ* ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಇವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ೧೨ನೇ ಮಹಿಳೆ. ಅವರು *ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಟ್* ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರೊ. ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೇಳರ ಇ.ಟಿ.ಸಿ ಚಾನೆಲ್ ಪಂಜಾಬಿಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ, *ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಾನಪದ ಆಧಾರಿತ ಗಾಯಕಿ (ಸ್ತ್ರೀ),* (ಅವರ ಮಿರ್ಜಾ ಹಾಡಿಗಾಗಿ) ಮತ್ತು *ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಜಾನಪದ ಆಲ್ಬಮ್ (ಸ್ತ್ರೀ)* (ಅವರ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಾಗಿ *ಗ್ಯಾಲನ್ ಪ್ಯಾರ್ ಡಯಾನ್* ) ಮತ್ತು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ  ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ ಮಹಿಳೆ ಎಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
thumb| ಜಸ್ವಿಂದರ್ ಬ್ರಾರ್ ತನ್ನ ಆಲ್ಬಂ ಜಿಯುಂಡೆ ರೆಹ್ನ್‌ಗೆ ಪೋಸ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ
ಅವರು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ *ಕೀಮ್ಟಿ ಚೀಜ್* ಹೆಸರಿನ ಆಲ್ಬಂನೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಹಲವಾರು ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. 
* *ಕೀಮ್ಟಿ ಚೀಜ್*
* *ಖುಲ್ಲಾ ಅಖರ್ಹಾ*
* *ರಂಝಾ ಜೋಗಿ ಹೋ ಗಿಯಾ*
* *ಅಖಾರಾ*
* *ಇಷ್ಕ್ ಮೊಹಬ್ಬತ್ ಯಾರಿ*
* *ದೂಜಾ ಅಖಾರಾ*
* *ಇತ್ತ್ ಕ್ರಕ್ಕ*
* *ಗೂಂಜ್ಡಾ ಅಖಾರಾ*
* *ಬೋಲ್ ಕಲೈಹ್ರಿಯಾ ಮೋರಾ*
* *ಝಲ್ಲಾ ದಿಲ್ ವಾಜನ್ ಮಾರ್ದಾ*
* *ರೊಂಡಿ ನು ಹೋರ್ ರವಾ ಕೆ*
* *ತೇರಿ ಯಾದ್ ಸಾತಾವೆ*
* *ಮುಖ್ಯ ತೇರಿ ಜಾನ್ ಘೆರುಂಗಿ*
* *ಮುಖ್ಯ ತನ್ ಟೈನು ಯಾದ್ ಕರಡಿ*
* *ಗಲ್ಲಾನ್ ಪ್ಯಾರ್ ಡಯಾನ್*
* *ಪ್ಯಾರ್ – ದಿ ಕಲರ್ಸ್ ಆಫ್ ಲವ್* (೦೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦)
* *ಜಿಯೋಂಡೆ ರೆಹ್ನ್* (೨೦೧೪)
* *ಟಿನ್ ಗ್ಯಾಲನ್* (೨೦೧೮)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೭೩ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಬಿಂಧ್ಯಾವಾಸಿನಿ ದೇವಿ

**ಬಿಂಧ್ಯಾವಾಸಿನಿ ದೇವಿ** (ಮರಣ ೨೦೦೬) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ. *ಬಿಹಾರ ಕೋಕಿಲಾ* ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಅವರು ಪಾಟ್ನಾ ಮೂಲದ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ *ವಿಂಧ್ಯಾ ಕಲಾ ಮಂದಿರದ* ಸ್ಥಾಪಕರು. ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಲಕ್ನೋದ ಭಾತಖಾ೦ಡೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ೫೫ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಈಗ ಬಿಂಧ್ಯಾವಾಸಿನಿಯವರ ಸೊಸೆ ಶೋಭಾ ಸಿನ್ಹಾ, ಮಗ ಸುಧೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿನ್ಹಾ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಇವರು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಮುಝಾಫರ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ, ಭೋಜ್‌ಪುರಿ ಮತ್ತು ಮಗಾಹಿ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು.  ಅವರು *ವಿವಾಹ ಗೀತ್*  ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆ, *ಛೋಟೆ ದುಲ್ಹಾ ಕೆ* ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಿಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.  ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಆಕೆಗೆ ೧೯೯೧  ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ ಸಹ ದೊರಕಿತು.   ಅವರು ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ *ಅಹಲ್ಯಾ ಬಾಯಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು* ಪಡೆದರು.   

 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೨೦೦೬ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಅಭಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**"ಅಭಿ"** ದಿನೇಶ್ ಬಾಬು ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿತು. ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರ ನಟಿ ರಮ್ಯಾ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗುರುಕಿರಣ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದ ಹಿರಿಯ ನಟ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರೂ ಕೂಡ  ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿಮನ್ಯು ಎಂದು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕಲ್ಯಾಣ್ ರಾಮ್ ಜೊತೆ  ರಮ್ಯಾ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನೇ ಮರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ 
ಅಭಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮೆಚ್ಚುವಂಥಹ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಭಾನು  ಕುಟುಂಬವು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಅಭಿಯ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾನು ಹಾಗೂ ಅಭಿ ನಡುವೆ ವೈಮನಸ್ಸು ಇದ್ದರೂ, ಕ್ರಮೇಣ ಒಬ್ಬರೊನ್ನೊಬ್ಬರು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಸತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಭಾನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಅಭಿ ಹಿಂದೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾನುವಿನ ತಂದೆಗೆ ಈ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.  ಅಭಿಯನ್ನು ಥಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಭಿ ಹಾಗೂ ಭಾನುವಿನ ತಂದೆಯ ಹೋಡೆದಾಟಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಾನು ಅಸನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಭಾನುವಿನ ತಂದೆ ಈ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ ಬೆಂಗಳೂರು ತೊರೆದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅಭಿ ಭಾನುವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಭಾನು ಇರುವ ಊರನ್ನು ಸೇರುವ ಅಭಿ  ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾನುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕಥಾ ಹಂದರವಾಗಿದೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಅಭಿಷೇಕ್ "ಅಭಿ" ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್
* ಭಾನು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಮ್ಯಾ
* ಭಾನು ಅಜ್ಜಿಯಾಗಿ ಸಾಹುಕಾರ್ ಜಾನಕಿ
* ಅಭಿಯ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸುಮಿತ್ರಾ
* ಹಸೀನಾ ಬೇಗಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಮಾಶ್ರೀ
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಜಿತ್
* ಏಣಗಿ ನಟರಾಜ್
* ರಾಜು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ
* ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ
* ವೈಜನಾಥ ಬಿರಾದಾರ್
* ಅಬ್ದುಲ್ ಗಫಾರ್ ಖಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಲಿವಾನ ಗಂಗಾಧರಯ್ಯ
* ರಾಧಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಜಯಾ
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಶೈಲಜಾ ಜೋಶಿ
* ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ್
* ಜೋಸೆಫ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್
* ರುಕ್ಸಾನಾ ಬಾನೋ ಆಗಿ ರೇಖಾ ವಿ.ಕುಮಾರ್
* ಗುಂಡೂರಾವ್
* ಶ್ರೀಧರ್
* ಸೈಫ್ ಅಲಿಯಾಗಿ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಭರತ್ ಭಾಗವತರ್
* ನಾಗರಾಜ್
* ಗುರುಪ್ರಸಾದ್
* ಮಹೇಶ್
* ಸುಂದರೇಶ್
* ತುಮಕೂರು ಮೋಹನ್

## ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ 
ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ  ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ "ಆಭಿ" ಚಿತ್ರವು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಸತತ ೧೫೦ ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.

## ಹಾಡುಗಳು 
"ಆಭಿ" ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಗುರುಕಿರಣ್‌ ಹಿನ್ನಲೆ ಹಾಗೂ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಹಾಡಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಶ್ವಿನಿ ಆಡಿಯೋ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಭೀಮಾ

**ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಭೀಮಾ** ಒಂದು ಪಂಚಾಯತ್ ಗ್ರಾಮ  ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ , ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ,  ಭೀಮಾ ನದಿಯ ಎಡ (ಉತ್ತರ) ದಡದಲ್ಲಿದೆ.  ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಭೀಮಾ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರೂರು ತಾಲೂಕಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.  ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಯ ಆಗಮನದ ಭಯದಿಂದ ಪೇಶ್ವೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.  ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಮಡಿದ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಕೋರೆಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯದ ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್ ಅನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ಸ್ತಂಭದ ಮೇಲೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಸೈನಿಕರ ೪೯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ೨೨ ಮಹಾರ್ ಜಾತಿಯವರದ್ದಾಗಿವೆ. ಇಂದು, ಹಿಂದೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಾರ್‌ಗಳು ಇದನ್ನು ಉನ್ನತ ಜಾತಿಯ ಪೇಶ್ವೆಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. 

ಈ ಹೋರಾಟವು ದಲಿತ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ದಲಿತರು ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪೇಶ್ವೆಗಳಿಂದ ತಮಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಹಾರರ ವಿಜಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.  

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಭೀಮಾ ಗ್ರಾಮವು ೮,೯೯೯ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ೫,೧೭೮ ಪುರುಷರು (೫೭.೫%) ಮತ್ತು ೩,೮೨೧ ಮಹಿಳೆಯರು (೪೨.೫%), ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವು ಪ್ರತಿ ಸಾವಿರ ಪುರುಷರಿಗೆ ೭೩೮ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಊರಿನ ಹೆಸರು
ಅರ್ಚನಾ (ನಟಿ)

**ಅರ್ಚನಾ** ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಅವರು *ಈ ಹೃದಯ ನಿನಗಾಗಿ* (೧೯೯೬), *ಎ* (೧೯೯೮), *ಫೂಲ್ ಔರ್ ಆಗ್* (೧೯೯೯) ಮತ್ತು *ಯಜಮಾನ* (೨೦೦೦) ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ 
ಅರ್ಚನಾ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಜೊತೆಗಿನ **ಆದಿತ್ಯ** ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ *ಫೂಲ್ ಔರ್ ಆಗ್* ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿಥುನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಟಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಚನಾ ೪೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

## ಆಯ್ದ ಚಿತ್ರಕಥೆ 
ಅರ್ಚನಾ ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು:  
* ಆದಿತ್ಯ (೧೯೯೬)
* ಈ ಹೃದಯ ನಿನಗಾಗಿ (೧೯೯೭)
* ಮೇಘಾ ಬಂತು ಮೇಘಾ (೧೯೯೮)
* ಮಾರಿ ಕಣ್ಣು ಹೋರಿ ಮ್ಯಾಗೆ (೧೯೯೮)
* ಎ (೧೯೯೮)
* ಫೂಲ್ ಔರ್ ಆಗ್ (೧೯೯೯)
* ಯಜಮಾನ (೨೦೦೦)
* ನೀಲಾಂಬರಿ (೨೦೦೧)
* ತಮಾಷೆಗಾಗಿ (೨೦೦೭) 
* ಸಿಬಿಐ ಸತ್ಯ (೨೦೧೬)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಬಾಬಾ ಬುಡನ್

**ದತ್ತಪೀಠ**  ಇದು ಮಾತ್ರ ಬರಿ ದತ್ತಾಪೀಠ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶವಿರುವ ಹರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾಫಿ ಬೀಜವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಂತದ್ರಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯ ದಿಂದ ಕಾಫಿ ಬೀಜವನ್ನು ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಯಾವ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ನಂಬಬೇಕು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಆದರೆ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರು ಇದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಔದುಂಬರ ವೃಕ್ಷವಿದೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತಿನ್ನೇನು ಬೇಕು ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ನಮ್ಮ ಹಿಂದೂ ಶೈಲಿಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತಿದೆ ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಪರ್ವತ ಈ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಔಷಧಿ ಗುಣಗಳುಳ್ಳ ಸಸ್ಯಗಳು ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಇವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಇವೆ ಇದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಚಂದ್ರದ್ರುಣ ಪರ್ವತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* ಆಂಟೋನಿ ವೈಲ್ಡ್ ಅವರಿಂದ *ಕಾಫಿ: ಎ ಡಾರ್ಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ*. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಫೋರ್ತ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೪. 
* ಜಿಲ್ಲೆ: ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು - ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ
* ಪೆಂಡರ್‌ಗ್ರಾಸ್ಟ್, ಮಾರ್ಕ್, *ಅಸಾಧಾರಣ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್: ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕಾಫಿ ಅಂಡ್ ಹೌ ಇಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮ್ಡ್ ಅವರ್ ವರ್ಲ್ಡ್,* (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಬೇಸಿಕ್ ಬುಕ್, ೧೯೯೯).
* ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ, ಭಾಸ್ವತಿ. *ಜಾಗತಿಕ ಸರಕುಗಳ ಸ್ಥಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ: ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೂರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆ.* ಇಂಡಿಯನ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ ೪೧, ಸಂ. ೧ (೨೦೧೪): ೬೭-೮೬.

ವರ್ಗ:ಸಂತರು
ರೈಸಿನಾ ಹಿಲ್

thumb|250x250px| ರೈಸಿನಾ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳು.
**ರೈಸಿನಾ ಹಿಲ್** (ರೈ*ಸಿನಾ ಬೆಟ್ಟ*), ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೊಸ ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.  ಅಲ್ಲದೇ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸಚಿವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯೇಟ್ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ.

ಇದು ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು, ರಾಜಪಥ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯಾ ಗೇಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಳ್ಳಿಗಳ ೩೦೦ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ "೧೮೯೪ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಕಾಯಿದೆ" ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವೈಸರಾಯ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

*ಬೆಟ್ಟ* ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ೨೬೬ ಮೀ (೮೭೩ ಅಡಿ) ಎತ್ತರ, ಸುಮಾರು ೧೮ ಮೀ (೫೯ ಅಡಿ) ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚುಹಾಗಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ **ರೈಸಿನಾ ಹಿಲ್** ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ರೈಸಿನಾ ಡೈಲಾಗ್
* ಲುಟಿಯನ್ಸ್ ದೆಹಲಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ

alt=Manappa y Bhajantri/ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ|thumb|ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ ಇಂದೋರ್
**ರೀಜನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇಂದೋರ್** (ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ *ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ* ) - ಇದು   ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ.  ಈ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಇಂದೋರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಉದ್ಯಾನವನವು ಒಟ್ಟು ೮೦ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ೪೨ ಎಕರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸರೋವರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ೩೮ ಎಕರೆಗಲಲ್ಲಿ ಜನರ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯವಾದ  ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.   ಈ ಸರೋವರದ ಜೊತೆಗೆ  ಕಾಲುವೆಯೂ ಇದೆ, ಇದು ಇಡೀ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಕೊಳದ ಒಂದು ಬದಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಂಜು ಕಾರಂಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಲುವೆಯ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆಗಳಿವೆ.ಇಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ಯಾಡಲ್ ದೋಣಿಗಳು (ಪೆಡಾಲೋಸ್), ಸ್ಪೀಡ್‌ಬೋಟ್‌ಗಳು (ಅಥವಾ ಮೋಟಾರ್‌ಬೋಟ್‌ಗಳು/ ಪವರ್‌ಬೋಟ್‌ಗಳು), ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕ್ರೂಸರ್‌ಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ದೋಣಿಗಳ ಸವಾರಿ ಶುಲ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಿನಿ ಕ್ರೂಸರ್ *ಮಾಲ್ವಾ ಕ್ವೀನ್* ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು. ಇದು ಎರಡು ಡೆಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಸುಮಾರು ೮೦ ಜನರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಪಾರ್ಟಿ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು 
* ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್
* ಕಲಾವಿದರ ಗ್ರಾಮ
* ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಉದ್ಯಾನ
* ಬೋಟಿಂಗ್
* ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ವಲಯ
* ಫ್ರೆಂಚ್ ಉದ್ಯಾನಗಳು
* ಜಂಪಿಂಗ್ ಜೆಟ್ ಕಾರಂಜಿ
* ಲೇಕ್-ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್
* ಮಾಲ್ವಾ ಕ್ವೀನ್ - ೮೦ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಿನಿ ಕ್ರೂಸ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್.
* ಮಂಜು ಕಾರಂಜಿ
* ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು
ಬಿಜಯ ಮಲ್ಲ

**ಬಿಜಯ ಮಲ್ಲ** (; ೨೩ ಜೂನ್ ೧೯೨೫ - ಜುಲೈ ೨೪, ೧೯೯೯) ನೇಪಾಳದ ಕವಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರ. ಮಲ್ಲ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. *ಅನುರಾಧ* ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು *ಕೋಯಿ ಕಿನಾ ಬರ್ಬಾದ್ ಹೋಸ್*, *ಪತ್ತರ್ಕೋ ಕಥಾ* ಮತ್ತು *ದೋಭನ್* ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಮಲ್ಲ ಅವರು ೨೩ ಜೂನ್ ೧೯೨೫ ರಂದು (೧೦ ಆಷಾಢ ೧೯೮೨ ವಿಕ್ರಮ ಶಕೆ ) ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ ಓಂ ಬಹಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂದೆ ರಿದ್ಧಿ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಆನಂದ ಮಾಯಾ ಅವರಿಗೆ ಮೂರನೇ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಲ್ಲನ ತಂದೆ ಶಾರದ ಎಂಬ ನೇಪಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಗೋವಿಂದ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮಲ್ಲ 'ಗೋತಲೆ' ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು . ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ದರ್ಬಾರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರು ಶೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್, ಚೆಕೊವ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ಸೆನ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಐ.ಎಸ್.ಸಿ.ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. (ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೇಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್) ಟ್ರೈ-ಚಂದ್ರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು ಆದರೆ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

## ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ 
ಅವರ ಮೊದಲ ಕವಿತೆ *ಮರ್ನು ಪರ್ಚಾ ಹೈ ದೈ* ಶಾರದ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ (೧೯೯೭, ಶ್ರಾವಣ, ವರ್ಷ ೬, ಸಂಪುಟ ೪) ೧೯೪೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಫ್ರಾಯ್ಡಿಯನ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ. ಅವರು ನೇಪಾಳ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ರಾಣಾ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಲ್ಕು ಹುತಾತ್ಮರನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಅವರು ರಾಜಕೀಯದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಅವರು ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಪ್ರಜಾ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೪೮ ರಿಂದ ೧೯೫೦ ರವರೆಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲುವಾಸ ವಿಧಿಸಿತು. ೧೯೫೦ ರ ನಂತರ, ನೇಪಾಳ ಪ್ರಜಾ ಪರಿಷತ್ ನೇಪಾಳಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಯಿತು ಮತ್ತು ಬಿಜಯ ಮಲ್ಲ ಅದರ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಮಾತೃಕಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಕೊಯಿರಾಲಾ ನೇಪಾಳಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಜಾ ಪರಿಷತ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ನೇಪಾಳಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತೊರೆದು ಪ್ರಜಾ ಪರಿಷತ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು.

## ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳು 
### ಕಾದಂಬರಿಗಳು 
* *ಅನುರಾಧಾ* (೧೯೬೧)
* *ಕುಮಾರಿ ಶೋಭಾ* (೧೯೮೨)
* *ಶ್ರೀಮತಿ ಶಾರದ* (೧೯೯೯)

### ನಾಟಕಗಳು 
* *ಪತ್ತರ್ ಕೋ ಕಥಾ* (ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಕಥೆ, ೧೯೭೧)
* *ಸಾತ್ ಏಕಾಂಕಿ* (ಏಳು ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು, ೧೯೭೧)
* *ದೋಭಾನ್* (ಸಂಗಮ)
* *ಭಿಟ್ಟೆ ಘಾಡಿ* (ಗಡಿಯಾರ)
* *ಸೃಷ್ಟಿ ಕೊ ಪರ್ಖಲ್ ಭಿತ್ರಾ* (ಸೃಷ್ಟಿಯ ಗೋಡೆಯ ಒಳಗೆ)
* *ಭುಲೈಭುಲ್ ಕೋ ಯೆಥರ್ತಾ* (ಪ್ರಮಾದಗಳ ವಾಸ್ತವ)
* *ಕೋಯಿ ಕಿನಾ ಬರ್ಬಾದ್ ನಹೋಸ್* (ಯಾರೋ ಏಕೆ ನಾಶವಾಗಬಾರದು, ೧೯೬೯)
* *ಜಿಯುಡೋ ಲಾಸ್* (ಲೈವ್ ಶವ)
* *ಬೌಲಾ ಕಾಜಿ ಕೊ ಸಪಾನಾ* (ಹುಚ್ಚು ಮನುಷ್ಯನ ಕನಸು)

### ಸಣ್ಣ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು 
* *ಏಕ್ ಬಾಟೊ ಅನೆ ಮೋಡ್* (ಒಂದು ರಸ್ತೆ, ಅನೇಕ ತಿರುವುಗಳು, ೧೯೬೯)
* *ಪರೇವಾ ರಾ ಕೈದಿ* (ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡವ್, ೧೯೭೭)
* *ಮಂಚೆ ಕೊ ನಾಚ್ ರಾ ಅನ್ಯ ಕಥಾ* (ಎ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು, ೧೯೯೫)

### ಕವನಗಳು 
* *ಬಿಜಯ ಮಲ್ಲಕ ಕವಿತಾ* (೧೯೫೯)

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ *ಏಕ್* ಬತೋ ಅನೆ ಮೋಡ್‌ಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಜ್ಹಾ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ನೇಪಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಗಂಕಿ ಬಾಶುಂಧರ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಭೂಪಾಲ್ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಕರ್ಕಿ ಪುರಸ್ಕಾರ್ ಮತ್ತು ವೇದ್ ನಿಧಿ ಪುರಸ್ಕಾರ್ ಗಳಿಸಿದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಅವರು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮ ಪ್ರಧಾನ್  ಅವರನ್ನು ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು (ನಳಿನಿ, ರೀತಾ, ನೀನಾ ಶೀಲಾ, ಉಮಾ, ರಮಾ, ಸೃಜನ, ಅರ್ಚನಾ, ಬಂದಾನ), ಅವರಲ್ಲಿ ಶೀಲಾ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಮಲ್ಲ ಅವರು ಜುಲೈ ೨೪, ೧೯೯೯ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು ( *ಶ್ರಾವಣ* ೮, ೨೦೫೬ ವಿಕ್ರಮ ಶಕೆ).

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಗೋವಿಂದ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮಲ್ಲ
* ಶಂಕರ ಲಮಿಚಾನೆ
* ಭವಾನಿ ಭಿಕ್ಷು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:Articles with hCards
ವರ್ಗ:೧೯೨೫ ಜನನ
ವರ್ಗ:೧೯೯೯ ನಿಧನ
ನಸ್ಸಾರಿಯಸ್ ಆರ್ಕ್ಯುಲೇರಿಯಾ

ನಸ್ಸಾರಿಯಸ್ ಆರ್ಕ್ಯುಲೇರಿಯಾವನ್ನು, ಕ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ನಸ್ಸಾ ಅಥವಾ ಲಿಟಲ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡಾಗ್ ವ್ವೆಲ್ಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು  ಸಮುದ್ರ ಬಸವನ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದು ನಸ್ಸಾರಿಡೆ ಕುಟುಂಬದ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಪಜಾತಿಗಳಿವೆ
*ನಸ್ಸಾರಿಯಸ್ ಆರ್ಕ್ಯುಲೇರಿಯಾ ಆರ್ಕ್ಯುಲೇರಿಯಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್, ೧೭೫೮): ಇದನ್ನು ನಸ್ಸಾರಿಯಸ್ ಆರ್ಕ್ಯುಲೇರಿಯಾ ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
*ನಸ್ಸಾರಿಯಸ್ ಆರ್ಕ್ಯುಲೇರಿಯಾ ಪ್ಲಿಕೇಟಸ್ (ರೋಡಿಂಗ್, ೧೭೯೮)
thumb|right|ನಸ್ಸಾರಿಯಸ್ ಆರ್ಕ್ಯುಲೇರಿಯಾದ ಶೆಲ್‍ನ ಐದು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
**ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮಾಲಿಯಾ
**ಫೈಲಮ್: ಮೊಲಸ್ಕಾ
**ವರ್ಗ: ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊಪೊಡಾ
**ಉಪವರ್ಗ: ಕೇನೋಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಪೋಡಾ
**ಆದೇಶ: ನಿಯೋಗಾಸ್ಟ್ರೊಪೊಡಾ
**ಕುಟುಂಬ: ನಸ್ಸರಿಡೆ
**ಕುಲ: ನಸ್ಸಾರಿಯಸ್
**ಜಾತಿಗಳು: ಎನ್. ಆರ್ಕ್ಯುಲೇರಿಯಾ
**ದ್ವಿಪದ ಹೆಸರು: ನಸ್ಸಾರಿಯಸ್ ಆರ್ಕ್ಯುಲೇರಿಯಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್, ೧೭೫೮)

## ವಿವರಣೆ
ಶೆಲ್ ಗಾತ್ರವು ೧೮ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ನಿಂದ ೪೦ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂಡಾಕಾರದ, ಕುಹರದ ಚಿಪ್ಪು ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರು ಅಥವಾ ಏಳು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಸುರುಳಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಳಭಾಗವು ಸ್ವತಃ ಅರ್ಧ ಶೆಲ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಸುರುಳಿಯು ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ದಪ್ಪ, ಉದ್ದವಾದ, ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದ ಮಡಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಟ್ರಾನ್ಸ್ವರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೈಯಿಂದ ಛೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮಡಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ತುದಿಯನ್ನು ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಟ್ಯೂಬರ್ಕಲ್‍ನಿಂದ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದರಿಂದ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವ ಟ್ರಾನ್ಸ್ವರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೈಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಸುರುಳಿಗಳು ಪೀನವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಮಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ವರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೈಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂಬರ್ಕಲ್ಸ್ ಗೆ ಗ್ರಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಿಳಿಯ ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರವು ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕುಹರದ ಒಳಭಾಗವು ಕಂದು ಅಥವಾ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅಡ್ಡ, ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಚಿಪ್ಪಿನ ಬಣ್ಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೂದಿವರ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ಅಡ್ಡ, ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕಂದು ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಂದು ಪಟ್ಟಿಯು ದೇಹದ ಸುರುಳಿಯ ಟ್ಯೂಬರ್ಕಲ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಪರ್ಕ್ಯುಲಮ್ ಅಂಡಾಕಾರದ ಮತ್ತು ದುಂಡಾದ, ಪೊರೆಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಡೆಂಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಆಗಿದೆ.
ಈ ಶೆಲ್, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅದರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸುರುಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೇಖಾಂಶದ ಮಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ವರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೈಗಳು ದೇಹದ ಸುರುಳಿಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಶೆಲ್ ಅನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಟ್ಯೂಬರ್ಕಲ್ಸ್ ಇದ್ದು, ತಳದಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಣ್ಣವು ಕೂಡಾ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮಾದರಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು  ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಚೆಸ್ಟ್ನಟ್ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

## ಹಂಚಿಕೆ
ಈ ಜಾತಿಯು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ರಿಯೋರ್ಕ್ಯು ದ್ವೀಪಗಳು, ಪಪುವಾ ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾ, ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯಾ, ನ್ಯೂ ಹೆಬ್ರೈಡ್ಸ್, ಫಿಜಿ, ಟೋಂಗಾ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ(ಉತ್ತರ ಭಾಗ, ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್)ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಸಿಲ್ವರ್ ಜ್ಯೂಬಿಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸೇತುವೆ ಭರೂಚ್

**ಸಿಲ್ವರ್ ಜ್ಯೂಬಿಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸೇತುವೆ ಭರೂಚ್** ಭಾರತದ ನರ್ಮದಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ರೈಲ್ವೆ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂಕಲೇಶ್ವರ ಜಂಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಭರೂಚ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಬಾಂಬೆ, ಬರೋಡಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತ ರೈಲ್ವೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬ್ರೈತ್‌ವೈಟ್ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯು ಪಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಕಂಪನಿಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ರಾಜ-ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಾರ್ಜ್ ವಿ ರ ದಪ್ಪ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮಹೋತ್ಸವದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಸೇತುವೆಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.

ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸೇತುವೆಯನ್ನು ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೩೫ ರಂದು ಬಾಂಬೆಯ ಗವರ್ನರ್ ೫ ನೇ ಬ್ಯಾರನ್ ಬ್ರಬೋರ್ನ್ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ನ್ಯಾಚ್‌ಬುಲ್ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇದು ೧,೪೦೬.೬೮ ಮೀಟರ್ (೪,೬೧೫.೧ ಅಡಿ) ಉದ್ದವಿದ್ದು, ೧೭ ಸ್ಪ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೇತುವೆಯ ಹರವುಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ೧೮.೨೮ ಮೀಟರ್ (೬೦.೦ ಅಡಿ) ಉದ್ದವಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ೭೬.೨೦ ಮೀಟರ್ (೨೫೦.೦ ಅಡಿ) ಮತ್ತು ಉಳಿದ ೧೫ ಹರವುಗಳು ತಲಾ ೮೭.೪೮ ಮೀಟರ್ (೨೮೭.೦ ಅಡಿ) ಉದ್ದವಾಗಿವೆ. ಸೇತುವೆಯ ಗರ್ಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೌಮ್ಯ ಉಕ್ಕಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪದಿಂದ ಸೇತುವೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು.

ಸೇತುವೆಯು ಡಬಲ್-ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಿಸಿದ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪಕ್ಕದ ಗೋಲ್ಡನ್ ಸೇತುವೆಯು ಸ್ತೆ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ೩ ನೇ ನರ್ಮದಾ ಸೇತುವೆಯು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೪.೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ
*ಭಾರತದ ನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಸೇತುವೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* 
* 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್

**ಕೋಟ** ಇದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. ಕೋಟ ಶಿವರಾಮಕಾರಂತ ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟದ ಕೋಳ್ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೋಟ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ೩೦೦ಮೀ ಒಳಗಡೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾರದ ೭ ದಿನವೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೧೦ ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ ೬ ಗಂಟೆವರೆಗೆ ಭೇಟಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಇಡೀ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ.

## ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್ ಒಂದು ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೊಳವಿದೆ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಈ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರಂತರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಅವರ ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಾದ ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಚೋಮನದುಡಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಾದ ಚೋಮನು ಡ್ರಮ್ ಬಾರಿಸುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಈ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದ್ಯಾನವನದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾರಂತರನ್ನು ತನ್ನ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂದು ಹೋಗುತಿದ್ದ ಕೂಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಉಯ್ಯಾಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ರಾಧಾ-ಕೃಷ್ಣರ ಅವಳಿ ಶಿಲ್ಪಗಳು.

ಶಿವರಾಮಕಾರಂತರು ಸಭಿಕರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪಾರ್ಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಉದ್ಯಾನವನವು ಕನ್ನಡದ ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು, ಶಿವರಾಮಕಾರಂತರ ಅಪರೂಪದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕಲಾ ಮಂದಿರ(ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ)ವಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕಾರಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹದ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯರು ಇಲ್ಲಿ ನೊಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಇದರ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮಕಾರಂತರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿದಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿ ಇದ್ದು, ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನಾಚರಣೆಯಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬಗಳಂದು ಸಂದರ್ಶಕರು ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

## ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಚರಣೆ
ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಾಗು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಾರಂತರ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ಆಡಿಟೋರಿಯಮ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರಿಗೆ **ಕಾರಂತ ಹುಟ್ಟೂರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ** ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಉತ್ಸವ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು, ರಂಗಭೂಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕವಿಗಳ ಸಭೆಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ, ೧೦ ದಿನಗಳ ಸುಧೀರ್ಘ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸಹಾ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಭಾಗವತಿಕೆಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಫೋಟೋ ಗ್ಯಾಲರಿ

File:Shivaram karanth theme park 10.jpg|ಪಾರ್ಕಿನ ಹೊರ ನೋಟ
File:Shivaram karanth theme park 08.jpg|ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಅಲಂಕೃತ ಚಿತ್ರ
File:Shivaram karanth theme park 09.jpg|ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ
File:Shivaram karanth theme park 07.jpg|ಕಾರಂತರು ಸಭಿಕರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರತಿಮೆ
File:Shivaram karanth theme park 03.jpg|ಉಯ್ಯಾಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ
File:Shivaram karanth theme park 06.jpg|ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಮೂಕಜ್ಜಿ
File:Shivaram karanth theme park 04.jpg|ಕಾರಂತರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಸಸಿಹಿತ್ಲು ಕಡಲತೀರ

**ಸಸಿಹಿತ್ಲು ಕಡಲತೀರ** ಅಥವಾ **ದೈಬಿತ್ತಿಲ್ ಕಡಲತೀರ** ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ವಲಯದ ಸಸಿಹಿತ್ಲು ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು NH66 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಿಂದ ೬ ಕಿ.ಮೀ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾವಂಜೆಯ ಶಾಂಭವಿ ನದಿಯು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಕ್ಕ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಹತ್ತಿರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
*ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ, ಸುರತ್ಕಲ್, ಮಂಗಳೂರು
*ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆ‍ಂಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್, ಮುಕ್ಕ, ಮಂಗಳೂರು
*ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸ್, ಮುಕ್ಕ, ಮಂಗಳೂರು
*ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (SUCET), ಮುಕ್ಕ, ಮಂಗಳೂರು

## ಹತ್ತಿರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು
*ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಮುಕ್ಕ, ಮಂಗಳೂರು
*ಪದ್ಮಾವತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್, ಮಂಗಳೂರು
*ವೀನಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್, ಮಂಗಳೂರು
*ಅಥರ್ವ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್, ಮಂಗಳೂರು

## ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಸಿಹಿತ್ಲು ಕಡಲತೀರ ತಲುಪಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಮತ್ತು ನಗರದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಸಿಟಿ ಬಸ್ಸುಗಳು (2,2A) ಇವೆ. ಅಥವಾ ಮುಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ನೀಡುವ ನಾನ್-ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ನಂತರ ಬಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಳಿದು ಆಟೋದಲ್ಲಿ ಸಸಿಹಿತ್ಲು ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ತಲುಪಬಹುದು.

### ದೂರ
*ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ,  ಸುರತ್ಕಲ್, ಮಂಗಳೂರು - ೮ ಕಿ.ಮೀ.
*ಪಣಂಬೂರು ಕಡಲತೀರ, ಮಂಗಳೂರು - ೧೫ ಕಿ.ಮೀ.
*ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು, ಮಂಗಳೂರು - ೧೭ ಕಿ.ಮೀ.
*ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಕಡಲತೀರ, ಮಂಗಳೂರು - ೨೨ ಕಿ.ಮೀ.
*ಪಂಪ್‍ವೆಲ್, ಮಂಗಳೂರು - ೨೭ ಕಿ.ಮೀ.
*ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ, ಮಂಗಳೂರು - ೨೯ ಕಿ.ಮೀ.
*ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಡಿಸಿ, ಮುಡಿಪು, ಮಂಗಳೂರು - ೪೪ ಕಿ.ಮೀ.
*ಮಣಿಪಾಲ - ೪೭ ಕಿ.ಮೀ.
*ಧರ್ಮಸ್ಥಳ - ೮೩ ಕಿ.ಮೀ.
*ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ - ೧೨೫ ಕಿ.ಮೀ.
*ಮುರುಡೇಶ್ವರ - ೧೪೧ ಕಿ.ಮೀ.
*ಕಣ್ಣೂರು, ಕೇರಳ - ೧೬೨ ಕಿ.ಮೀ.
*ಗೋಕರ್ಣ, ಕರ್ನಾಟಕ - ೨೧೭ ಕಿ.ಮೀ.
*ಮೈಸೂರು - ೨೭೪ ಕಿ.ಮೀ.
*ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ - ೩೪೩ ಕಿ.ಮೀ.
*ಪಣಜಿ, ಗೋವಾ - ೩೫೧ ಕಿ.ಮೀ.
*ಬೆಂಗಳೂರು - ೩೭೦ ಕಿ.ಮೀ.

### ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
*ಸುರತ್ಕಲ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಸುರತ್ಕಲ್, ಮಂಗಳೂರು - ೧೦ ಕಿ.ಮೀ.
*ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ, ಮಂಗಳೂರು - ೨೭ ಕಿ.ಮೀ.
*ಮಂಗಳೂರು ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಪಡೀಲ್, ಮಂಗಳೂರು - ೨೮ ಕಿ.ಮೀ.

### ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ
*ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಭಾರತ) - ೨೬ ಕಿ.ಮೀ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡಲತೀರ
ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಮೊಬೈಲ್

thumb|ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್

ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು *೨೦೧೩* ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಷನ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‍ಗಳನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಭಾರತ,ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಕೊರಿಯ, ಚೀನಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಆಫ಼್ರಿಕಾದ ಸುಮಾರು ೩೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೊರಾಕೊ, ಕೀನ್ಯಾ, ನೈಜೀರಿಯಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್,ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಜೀರಿಯ ಕಂಪನಿಯು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾ ನಡುವೆ ಹರಡಿರುವ ಸ್ಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ರದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ತಯಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಟೆಕ್‌ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿ ಬಜೆಟ್‌ ಬೆಲೆಯ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
*೨೦೧೭* ರಲ್ಲಿ ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.  ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಹುವೈ ನಂತರ ೩ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ನೈಜಿರಿಯ ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಸಿಡರ್ ಆಗಿ *೮ ಮೇ ೨೦೧೮* ರಂದು, ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ನೈಜೀರಿಯ ಡೇವಿಡ್ ಅಡೆಡೆಜಿ ಅಡೆಲೆಕೆ (ಡೇವಿಡೊ) ರೊಂದಿಗೆ *೨೦೧೮* ರಂತೆ ಅನುಮೋದನೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. *೨೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೦* ರಂದು ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್‌ನ ಚಲನಶೀಲತೆ ನೈಜಿರಿಯನ್  ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಟಿವಿಗಳ ಮೊದಲ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ತಮ್ಮ *೨೦೧೭-೧೮* ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್ ತಂಡ ಮುಂಬೈ ಸಿಟಿ ಎಫ್‌ಸಿಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು. *ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮,೨೦೨೨* ರಂದು ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೈಜೀರಿಯಾ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟಿವಿ ತಾರೆ, ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನ್ಸರ್, ಮಿಸ್ ರೋಸ್ಲೈನ್ ಅಫಿಜೆ (ಲಿಕ್ಕೋರೋಸ್) ಅನ್ನು ಹೊಸ ರಾಣಿ ಆಫ್ ಹಾಟ್ ಸೀರಿಸ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಟ್ ಸರಣಿಯ ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನಾಗಿಸಿತು.

## ಫೋನ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್‌ ೧೨ ಟರ್ಬೊ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೨ ಪ್ರೊ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ೧೨
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಜಿರೋ ೫ ಜಿ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೫ ಪ್ರೊ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೧೧ ಪ್ಲೇ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೧ ಐ
*ಇನ್ಫಿನಿ‍ಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೧ ಎಸ್
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೧
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೬
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೧ ಪ್ರೋ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೧೧ ಎಸ್
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೧೧
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಜಿರೋ ಎಕ್ಸ್ ನಿಯೋ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೧೦ ಐ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೦ ಪ್ರೋ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೦ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಸಿ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೦
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೧೦ ಟಿ
*ಇನ್ಪಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೧೦ ಎಸ್
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೫
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೧೦ ಪ್ಲೇ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಎಚ್‌ಡಿ ೨೦೨೧
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಜಿರೋ ೮ ಐ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೮
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೮ ಐ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೦ ಲೈಟ್
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೧೦
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಜಿರೋ ೮
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೫
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೭
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೯ ಪ್ರೋ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೯
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಎಸ್ ೫ ಪ್ರೋ
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಎಸ್ ಲೈಟ್
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ ಸಿ
*ಇನ್ಪಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೮ ಲೈಟ್
*ಇನ್ಪಿನಿಕ್ಸ್ ಎಸ್ ೫
*ಇನ್ಪಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೮
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನೋಟ್ ೬
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೩ ಪ್ಲ್‌ಸ್
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಎಸ್ ೪
*ಇನ್ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಹಾಟ್ ೭ ಪ್ರೋ
 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ದೂರಸಂಪರ್ಕ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ

thumb|right|ಕಾವಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ ತಯಾರಿಸುವಿಕೆಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿಧ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. **ದಾವಣಗೆರೆ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ** ಅಥವಾ **ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ** ಒಂದು ರೀತಿಯ ದೋಸೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲವು ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.  ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಂಡಕ್ಕಿ ಭಟ್ಟಿ, ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ  ಬೆಣ್ಣೆ ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಯಮ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಸಾಮಾನ್ಯ ದೋಸೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಅಕ್ಕಿ, ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ, ಮಂಡಕ್ಕಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ಆ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಕಾವಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ಅಥವಾ ಸೆಟ್ ದೋಸೆಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೋಸೆಯು ತಯಾರಾದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ದೋಸೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಜನರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಸುವಾಸನೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಮಳ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

## ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆಯ ಕೆಲವು ರೂಪಗಳು
*ಬೆಣ್ಣೆ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ
*ಬೆಣ್ಣೆ ಓಪನ್ ದೋಸೆ
## ಇತಿಹಾಸ
thumb|right|ಬೆಣ್ಣೆ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆದಾವಣಗೆರೆ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆಗೆ ೧೯೨೮ ರಿಂದ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ದಾವಣಗೆರೆಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾಕವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ದೋಸೆ, ಚಟ್ನಿ ಮತ್ತು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ವಸಂತ ಟಾಕೀಸ್ ಬಳಿಯ ಸವಲಗಿ ನಾಟಕ ಥಿಯೇಟರ್ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಉಪಹಾರ ಗೃಹವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ತನ್ನ ರುಚಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ರಾಗಿ ಹಿಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ದೋಸೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ೧೯೩೮ ರ ವೇಳೆಗೆ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು, ಮಂಡಕ್ಕಿ, ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ, ಬೆಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ದೋಸೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬೇಗ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಮ್ಮನವರ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಾದ ಶಾಂತಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮಹದೇವಪ್ಪ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದರು. ಶಾಂತಪ್ಪ ಅವರು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ "ಶಾಂತಪ್ಪ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ ಹೋಟೆಲ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಉಪಹಾರ ಗೃಹವನ್ನು ತೆರೆದರು ಮತ್ತು ಅದು ದಾವಣಗೆರೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ ತಿನಿಸು ಅಂಗಡಿ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ದಾವಣಗೆರೆಯ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರದ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರ ಮಗ ಗಣೇಶ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹದೇವಪ್ಪ ಅವರು ವಸಂತ ಥಿಯೇಟರ್ (ವಿ.ಸೂ:ಇವತ್ತಿಗೆ ಇಲ್ಲ) ಬಳಿ ತಮ್ಮ ಉಪಹಾರ ಗೃಹವನ್ನು ತೆರೆದರು. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ರವಿ ಚರ್ಚ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ "ರವಿ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ ಹೋಟೆಲ್" ಎಂಬ ಹೋಟೆಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ ವಿಜಿಯು "ದಂತ ಕಾಲೇಜು" ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ "ವಿಜ್ಜಿ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ" ಹೋಟೆಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ,ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಹೋಟೆಲ್‍ಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳು:
*ಶ್ರೀ.ಗುರು ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ ಹೋಟೆಲ್
*ಗಾಯತ್ರಿ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ ಹೋಟೆಲ್
*ವಸಂತ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ ಹೋಟೆಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ.

## ಫೋಟೋಗಳು
350px|left
350px|center
 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಅಕೋಲಾ ಕೋಟೆ

ಅಕೋಲಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಅಸಗಡ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾರ್ನಾಲ ಮತ್ತು ಅಕೋಲ ಕೋಟೆಗಳು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಕೋಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೋಟೆಗಳಾಗಿವೆ.
300px|right|alt=ಅಕೋಲಾ ಕೋಟೆ|ಅಕೋಲಾ ಕೋಟೆ

## ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ೧೬೯೭ರಲ್ಲಿ ಅಸದ್ ಖಾನ್‍ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಔರಂಗಜೇಬನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸದ್ ಖಾನ್‍ನಿಂದಾಗಿ ಕೋಟೆಯು ಅಸದ್‍ಗಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
೧೮೦೩ರಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮರಾಠಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಗಾಂವ್ ಕದನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ೧೮೭೦ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವನ್ನು (ಹವಾಖಾನಾ) ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ *ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್‍ ಗೆಜೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ* ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟಗಳು
ಅಕೋಲಾ ಕೋಟೆಯು ಯಾವುದೇ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ದಹಿ ಹಂಡಾ ದ್ವಾರದ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನವು ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ೧೧೧೪ ಎಹೆಚ್(ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೧೬೯೭) ದೀಪಕ್ ಎಂದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಫತೇಹ್ ಬುರುಜ್‍ನ ಮೇಲೆ ಈ ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗೆಗಿನ ನಿಖರವಾದ ದಿನಾಂಕವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಂತ್ರಿ ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಆದರೆ ಬೇರೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಈದ್‍ಗಾಹ್‍ನ ಒಂದು ಭಾಗವು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಖವ್ಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ಼್ ೧೧೧೬ ಎಹೆಚ್(ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೧೬೯೮)ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಗರ್ವೆಸ್ ಗೇಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮರಾಠೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಶಾಸನವು ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ ಅಪ್ಪಾಜಿ ಅವರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಇತರ ಶಾಸನಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿದೆ.

### ಶ್ರೀ ರಾಜ ರಾಜೇಶ್ವರ ಮಂದಿರ
ಅಕೋಲಾದ ಹಳೆಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ ರಾಜೇಶ್ವರ ಮಂದಿರ. ಶಿವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಚೋಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ, ರಾಜ ರಾಜೇಶ್ವರ ಚೋಳನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

#### ಜಾನಪದ
ರಾಜ ಅಕೋಲ್‌ಸಿಂಗ್ ಅಸದ್‌ಗಡದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಯಿದೆ. ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಅವನ ರಾಣಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ಒಮ್ಮೆ ರಾಜ ಅಕೋಲ್‌ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ರಾಣಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಕತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು. ರಾಜ ಅಕೋಲಸಿಂಗ್ ತನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ರಾಣಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಅವಳು ನೇರವಾಗಿ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ತನ್ನ ಪತಿಯು ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಅವಮಾನಕರ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ತನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೋ ಎಂದು ದೇವರನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಆಗ ಶಿವಲಿಂಗವು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಿತು ಹಾಗೂ ರಾಣಿ ಅದರೊಳಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಅದು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಾಜನು ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ತನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಲು ಅವನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈಗಲೂ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಹೇಳಲಾಗುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕು ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆಯಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅಕೋಲಾ ನಗರದ ಮೂಲ ಆಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ೨ ಸೇತುವೆಗಳಿವೆ: ಮೊದಲನೆಯದು ದಗಡಿ ಕೊಳ (ಕಲ್ಲಿನ ಸೇತುವೆ) (ಇದನ್ನು 'ಚೋಟಾ ಪೂಲ್' ಎಂದರೆ ಚಿಕ್ಕ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಲೋಖಂಡ್ ಪೂಲ್ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೇತುವೆ) (ಇದನ್ನು 'ಮೋಠಾ ಪೂಲ್' ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಈ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕಾಪು ಕಡಲತೀರ

**ಕಾಪು** ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ **ಕಡಲತೀರದ** ಗ್ರಾಮ. ಮಂಚಕಲ್ ಮತ್ತು ಶಿರ್ವ ಗ್ರಾಮಗಳು ಕಾಪು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿವೆ. ಇದು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೧೩ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೪೦ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಉದ್ದವಾದ ಮರಳಿನ ಕಡಲತೀರಗಳು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾಪು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಡಲತೀರದ ಸುತ್ತಲು ಇರುವ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೀಪಸ್ತಂಭ, ಮೂರು ಮಾರಿಯಮ್ಮನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನೀರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಪು ಕೋಟೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

## ಕಾಪು ಲೈಟ್ ಹೌಸ್
ಕಾಪು ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ೧೯೦೧ರಂದು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯು ನೀರ್ಮಿಸಿತು.  ಕಾಪು ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ೨೭ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರ್ಮಿಸಲಾದ ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಅಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳಿಗೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಎನ್ನುವುದು ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಮಸೂರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಸೂಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಗೋಪುರವಾಗಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಡಲ ನಾವಿಕರಿಗೆ ಬಂಡೆಗಳ ವಿರುದ್ದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಬಂದವರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನ್ಯಾವೀಗೆಷ‍ನಲ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಲ್ಪೆ ಅಥಾವ ಸುರತ್ಕಲ್ ಕಡಲತೀರಗಳಿಗಿಂತ ಕಾಪು ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂದಣಿ ಇರುತ್ತದೆ.

## ಕಾಪು ಬಳಿ ಇರುವ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳು
* ಮಲ್ಪೆ (೨೦ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್)
* ಉಡುಪಿ(೧೫ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್)
* ಮಂಗಳೂರು (೪೫ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್)
* ಸಸಿಹಿತ್ಲು ಬೀಚ್ (೩೦ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್)

## ಕಾಪು ಕಡಲತೀರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
*ಶ್ರೀ ಹಳೇ ಮಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಹೊಸ ಮಾರಿಗುಡಿ
*ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜನರ್ದಾನ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಕಾಪು ಕೊಂಕಣಿ ಮಠ
*ಶ್ರೀ ವಾಸುದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದಾವಾ ಸೆಂಟರ್ ಕಾಪು
*ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮ ಬೈದರ್ಕಳ ಗರಡಿ-ಪಣಿಯೂರು
*ಜುಮಾ ಮಸೀದಿ-ಪೊಲಿಪು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ