ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ

**ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ** (ಭಾರತದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೨೪ ಕಿ.ಮೀ ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶಂಶಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಏಕೈಕ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾದ ಬೇಗಂಪೇಟೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಇದನ್ನು ೨೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೫೪೯೫ ಎಕರೆ ಗಳಸ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಏರ್‌ಹೆಲ್ಪ್‌ನ ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ ೧೦ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ ನಡುವೆ ೧೨.೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ೧೪೦೦೭೫ ಟನ್ ರಷ್ಟು ಸರಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.

ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಒಂದು ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಟರ್ಮಿನಲ್, ಒಂದು ಕಾರ್ಗೋ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮತ್ತು ಎರಡು ರನ್ವೇಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಾಯುಯಾನ ತರಬೇತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಇಂಧನ ಫಾರ್ಮ್, ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಎರಡು ಎಮ್‌ಆರ್‌ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಇವೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಅಲಯನ್ಸ್ ಏರ್ (ಇಂಡಿಯಾ), ಬ್ಲೂ ಡಾರ್ಟ್ ಏವಿಯೇಷನ್, ಸ್ಪೈಸ್ ಜೆಟ್, ಲುಫ್ಥಾನ್ಸಾ ಕಾರ್ಗೋ, ಕ್ವಿಕ್ಜೆಟ್ ಕಾರ್ಗೋ, ಟ್ರೂಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಗೋಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನಗರವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Hyderabad_International_Airport_2018_stampsheet_of_India.jpg/220px-Hyderabad_International_Airport_2018_stampsheet_of_India.jpg|left|thumb| ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ೧೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ೨೦೧೮ ರ ಅಂಚೆಚೀಟಿ

### ಯೋಜನೆ (೧೯೯೧–೨೦೦೪) 
ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾದ ಬೇಗಂಪೇಟೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ನೇತೃತ್ವದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಕೀಂಪೇಟ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಅನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪರಿಗಣಿಸಿತು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಾಯುಪಡೆ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ರಾಜ್ಯವು ವಾಯುಪಡೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದಾಗ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಬೇಗಂಪೇಟೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯವು ಮೂರು ಸಂಭವನೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿತು: ಬೊಂಗ್ಲೂರ್, ನಾದರ್ಗುಲ್ ಮತ್ತು ಶಂಶಾಬಾದ್. ಎರಡು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು (ಎನ್‌ಎಚ್ ೪೪ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಎಚ್ ೭೬೫) ಮತ್ತು ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಅನುಕೂಲಕರ ಸ್ಥಳದಿಂದಾಗಿ, ಅನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್), ನಂತರ ಜಿಎಂಆರ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಜಿಎಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ಘಟಕವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ, ಎ‌ಎ‌ಐ ಮತ್ತು ಜಿಎಂಆರ್-ಎಂಎ‌ಏಚ್‌ಬಿ ತಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಇರಿಸಿದವು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಎಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್ ನ ಸದಸ್ಯರು ಷೇರುದಾರರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಹಾಗೆಯೇ ೪ ಶತಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯ ಸಹಾಯಧನದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಜಿಎಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ರಿಯಾಯಿತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಡಿಸೆಂಬರ್  ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ೧೫೦ ಕಿ.ಮೀ ಒಳಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆರ್‌ಜಿಐಎ ತ್ರಿಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಬೇಗಂಪೇಟೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿತ್ತು.

### ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಘಾಟನೆ ( ೨೦೦೫–೨೦೦೮ ) 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/RGIA_Airport_departure_%2815877163797%29.jpg/220px-RGIA_Airport_departure_%2815877163797%29.jpg|thumb| ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನ ಚೆಕ್-ಇನ್ ಪ್ರದೇಶ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/RGIA_departures_area_%282938006353%29.jpg/220px-RGIA_departures_area_%282938006353%29.jpg|thumb| ನಿರ್ಗಮನ ಪ್ರದೇಶ
ವೈಎಸ್ ರಾಜಶೇಖರ ರೆಡ್ಡಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೫ ರಂದು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದಾಗ ಜಿಎಮ್‌ಆರ್ ನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಎರಡು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ, ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ  ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಸಿತ್ತು. ನಾಮಕರಣವು ತೆಲುಗು ದೇಶಂ ಪಕ್ಷದಿಂದ (ಟಿಡಿಪಿ) ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬೇಗಂಪೇಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗೆ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ದೇಶೀಯ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗೆ ಟಿಡಿಪಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಎನ್‌ಟಿ ರಾಮರಾವ್ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ; ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ನಾಮಕರಣ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಟಿಡಿಪಿ ಬಯಸಿದೆ. ಆದಾಗಿಯೂ, ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ಸಮಾರಂಭದ ಸರಿಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ನಡುವೆ ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಟಿಡಿಪಿ ದೇಶೀಯ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗೆ ಹೆಸರಿಡಲು ತನ್ನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿತು.

ಆರ್‌ಜಿಐಎ ಮೂಲತಃ ೧೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಆದಾಗಿಯೂ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆಲದ ನಿರ್ವಹಣೆ ದರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ದಿನಾಂಕ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ದರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕವನ್ನು  ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಲುಫ್ಥಾನ್ಸ ಫ್ಲೈಟ್ ೭೫೨ ಆರ್‌ಜಿಐಎ ನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವ ಮೊದಲ ವಿಮಾನ ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಎರಡು ಸ್ಪೈಸ್‌ಜೆಟ್ ವಿಮಾನಗಳು ಮೊದಲೇ ಇಳಿದವು. ಆದಾಗಿಯೂ, ಲುಫ್ಥಾನ್ಸ ವಿಮಾನವು ೧೨:೩೫ ಎ‌ಎಮ್ ಆಗಮನದ ನಂತರ ಯೋಜಿತ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

### ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ( ೨೦೦೯–ಇಂದಿನವರೆಗೆ ) 
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಪೈಸ್ ಜೆಟ್ ತನ್ನ ಹೊಸ ಬೊಂಬಾರ್ಡಿಯರ್ ಕ್ವೀವ್ ೪೦೦ ವಿಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆರ್‌ಜಿಐಎ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹಲವಾರು ಶ್ರೇಣಿ-೨ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ-೩ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹಾರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಟ್ರೂಜೆಟ್ ಕೂಡ ಜುಲೈ ೨೦೧೫  ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಆರ್‌ಜಿಐಎ ನಲ್ಲಿ ಹಬ್ ಅನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.

ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ , ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆರ್‌ಜಿಐಎಯ ದೇಶೀಯ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗೆ ಎನ್‌ಟಿ ರಾಮರಾವ್ ಹೆಸರಿಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದವು. ನಾಮಕರಣ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.

## ಮಾಲೀಕತ್ವ 
ಆರ್‌ಜಿಐಎ ಅನ್ನು ಜಿಎಂಆರ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಜಿಎಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್) ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಘಟಕಗಳ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (೧೩%) ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಸರ್ಕಾರ (೧೩%), ಹಾಗೆಯೇ ಜಿಎಂಆರ್ ಗ್ರೂಪ್ (೬೩%) ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಬರ್ಹಾದ್ (೧೧%) ನಡುವಿನ ಖಾಸಗಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಎಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ರಿಯಾಯಿತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಎಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್ ೩೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇನ್ನೂ ೩೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಸೌಲಭ್ಯಗಳು 
### ರಚನೆ 
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ೫೪೯೫ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಎಕರೆಯೂ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ೧೭೦೦ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಏರ್‌ಸೈಡ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ೩೦೦ ಎಕರೆ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೩೪೯೫ ಎಕರೆಯೂ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ೫೪೯೫ ಎಕರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

### ರನ್ವೇಗಳು 
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಎರಡು ರನ್‌ವೇಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:

* ರನ್ವೇ ೦೯ಎಲ್/೨೭ಆರ್: ೩,೭೦೭ ಭಾಗಿಸು ೪೫ ಮೀಟರ್ (೧೨,೧೬೨ ಅಡಿ * ೧೪೮ ಅಡಿ)
* ರನ್‌ವೇ ೦೯ಆರ್/೨೭ಎಲ್:೪,೨೬೦ ಭಾಗಿಸು ೬೦ ಮೀಟರ್ (೧೩,೯೮೦ ಅಡಿ * ೨೦೦ ಅಡಿ), ಐಎಲ್‌ಎಸ್ ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗಿದೆ.

ರನ್‌ವೇ ೦೯ಆರ್/೨೭ಎಲ್, ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರನ್‌ವೇ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಿಮಾನವಾದ ಏರ್‌ಬಸ್ ಎ೩೮೦ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಮೂಲತಃ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿವೇ, ರನ್‌ವೇ ೦೯ಎಲ್/೨೭ಆರ್ ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಉದ್ದವು ಮುಖ್ಯ ರನ್‌ವೇಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಏರ್‌ಬಸ್ ಎ೩೪೦ ಮತ್ತು ಬೋಯಿಂಗ್ ೭೪೭ ನಂತಹ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ರನ್‌ವೇ ೦೯ಆರ್/೨೭ಎಲ್  ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ವಾಯು ಸಂಚಾರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಓಡುದಾರಿಗಳ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮೂರು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಅಪ್ರಾನ್‌ಗಳಿವೆ : ಕಾರ್ಗೋ, ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮತ್ತು ಎಮ್‌ಆರ್‌ಒ ಅಪ್ರಾನ್‌ಗಳು. ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಏಪ್ರನ್ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

### ಟರ್ಮಿನಲ್ 
ಆರ್‌ಜಿಐಎ ಒಂದೇ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ೧೦೫,೩೦೦ ಚದರ ಮೀಟರ್ (೧,೧೩೩,೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿ) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ದೇಶೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿದೆ. ಸ್ವಯಂ ಚೆಕ್-ಇನ್‌ಗಾಗಿ ೧೯ ಕಿಯೋಸ್ಕ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ೪೬ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ೯೬ ಚೆಕ್-ಇನ್ ಡೆಸ್ಕ್‌ಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ದ್ವಾರಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಎರಡು ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ವೈಡ್‌ಬಾಡಿ ವಿಮಾನದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮೂರು ಗೇಟ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಎರಡು ಜೆಟ್‌ವೇಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲಾಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ಲಾಜಾ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಲೌಂಜ್‌ನಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲಾಂಜ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ವಿಐಪಿಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಾಂಜ್‌ಗಳಿವೆ. ಪೂರ್ವ-ಸುರಕ್ಷತಾ "ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಗ್ರಾಮ" ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಪಿಕ್-ಅಪ್ ಮಾಡಲು ಮೀಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಗಿದೆ.

## ಜಿಎಮ್‌ಆರ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಪಾರ್ಕ್ 
ಜಿಎಮ್‌ಆರ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವಾಯುಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ೧೦೦-ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೨೫೦-ಎಕರೆ) ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ೧.೮ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ( ೨೦ ಎಕರೆ ) ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಾಣ ವಲಯ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇಶೀಯ ಸುಂಕ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

### ವಾಯುಯಾನ ತರಬೇತಿ 
ಜಿಎಂರ್ ವಿಯೇಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ( ಐಎಟಿ ಎ ), ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಿವಿಲ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (ಐಸಿಎಒ ), ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ( ಎಸಿಐ ) ಮತ್ತು ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಸಿವಿಲ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ( ಡಿಜಿಸಿಎ ) ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅಕಾಡೆಮಿಯು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇವು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಉದ್ಯಾನವನವು ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಫ್ಲೈಟ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ( ಎಪಿಎಫಟಿ ) ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಜಿಎಂರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಫ್ಲೈಟ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್‌ನ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಇದು ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

### ಜಿಎಂಆರ್ ಏರೋ ಟೆಕ್ನಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂಆರ್‌ಒ 
ಜಿಎಂಆರ್ ಏರೋ ಟೆಕ್ನಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎಂಆರ್‌ಒ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಎಂಆರ್‌ಒ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. (ಯುಎಸ್$೭೭.೭ ದಶಲಕ್ಷ) ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು, ಸೌಲಭ್ಯವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಐದು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಎಂಆರ್‌ಒ ಜಿಎಂಆರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯನ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಎಂಏಇ), ಮಲೇಷ್ಯಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಲೇಷ್ಯಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಫ್ಲೈಟ್ ೩೭೦ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಅದರ ಪೋಷಕರ ಕಳಪೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆ, ನಷ್ಟವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಆರ್‌ಒ ಗೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಎಂಏಇ ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಿಎಂಆರ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಎಂಏಇ ಯ ಪಾಲನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.

ಜಿಎಂಆರ್ ಏರೋ ಟೆಕ್ನಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಏರ್‌ಬಸ್ ಎ೩೨೦ ಕುಟುಂಬದ ವಿಮಾನಗಳು, ಬೋಯಿಂಗ್ ೭೩೭ ಮತ್ತು ಬೊಂಬಾರ್ಡಿಯರ್ ಡಿಹೆಚ್‌ಸಿ ಕ್ವು೪೦೦ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯಾಪಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ  ಆಗಿದೆ.  ಜಿಎಂಆರ್ ಏರೋ ಟೆಕ್ನಿಕ್ ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ವಿಮಾನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಎಸ್‌ಎ ಮತ್ತು ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಸಿವಿಲ್ ಏವಿಯೇಷನ್ (ಭಾರತ) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎ‌ಎಸ್೯೧೧೦ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ ಕೆಲವು ಎಂಆರ್‌ಒ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

## ಇತರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು 
### ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಆರ್‌ಒ 
ಇತರ ಎಂಆರ್‌ಒ ಅನ್ನು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಐಇ‌ಎಸ್‌ಎಲ್) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ೨ ಹೇಕ್ಟರ್ (೫ ಎಕರೆ) ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ, ಈ ಸೌಲಭ್ಯದ ವೆಚ್ಚ   ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.

### ಕಾರ್ಗೋ ಟರ್ಮಿನಲ್ 
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/HYD-CARGO-RAMP-IMG_1510-Edit_%2822301372810%29.jpg/220px-HYD-CARGO-RAMP-IMG_1510-Edit_%2822301372810%29.jpg|thumb| ಕಾರ್ಗೋ ಟರ್ಮಿನಲ್, ಲುಫ್ಥಾನ್ಸ ಕಾರ್ಗೋ [ಬೋಯಿಂಗ್‌ 777|ಬೋಯಿಂಗ್ 777F ಅನ್ನು ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ]]
ಕಾರ್ಗೋ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಇದು ೧೪,೩೩೦ ಚದರಮೀಟರ್ (೧೫೪,೨೦೦ ಚದರ‌ಅಡಿ) ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೧೫೦,೦೦೦ ಟನ್‌ಗಳು (೧೭೦,೦೦೦ ಸಣ್ಣಟನ್) ಸರಕುಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲದು. ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಜಿಹೆಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್ (೫೧%) ಮತ್ತು ಮೆನ್ಜೀಸ್ ಏವಿಯೇಷನ್ (೪೯%) ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೆಂಜೀಸ್ ಏರ್ ಕಾರ್ಗೋ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮಾ ಝೋನ್ ಇದೆ, ಇದು ಔಷಧೀಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ತಾಪಮಾನ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಮೊದಲ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆರ್‌ಜಿಐಎ ಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ೭೦% ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಔಷಧಗಳು. ಮೇ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಲುಫ್ಥಾನ್ಸ ಕಾರ್ಗೋ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫಾರ್ಮಾ ಹಬ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

### ಇಂಧನ ಫಾರ್ಮ್ 
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಮೂರು ಶೇಖರಣಾ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಇಂಧನ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೧೩,೫೦೦ ಕಿಲೋಲೀಟರ್(೪೮೦,೦೦೦ ಘನ ಅಡಿ) ಜೆಟ್ ಇಂಧನ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಭೂಗತ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಏಪ್ರನ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

### ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ 
ಜನವರಿ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಜಿಹೆಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್ ಆರ್‌ಜಿಐಎ ಬಳಿ ೫ ಎಮ್‌ಡಬ್ಯುವ್ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು   ) ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ೯.೭ ಹೇಕ್ಟರ್ (೨೪ ಎಕರೆ) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾವರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ೩೦ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು, ಆರ್‌ಜಿಐಎ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತವಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

### ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹೋಟೆಲ್ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Novotel_Hyderabad_Airport_Exterior.jpg/220px-Novotel_Hyderabad_Airport_Exterior.jpg|thumb| ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನೊವೊಟೆಲ್ ಹೋಟೆಲ್
ನೊವೊಟೆಲ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ೩.೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨.೨ ಮೀ) ಆರ್‌ಜಿಐಎ ನಿಂದ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಹೋಟೆಲ್ ೩೦೫ ಕೊಠಡಿಗಳು, ಎರಡು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಏರ್‌ಕ್ರೂಗಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಎಮ್‌ಆರ್ ಹೊಟೇಲ್ ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಇದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಿಹೆಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟದ ಕಾರಣ, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

## ಸಂಪರ್ಕ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/HYD_Radio_taxis.jpg/220px-HYD_Radio_taxis.jpg|thumb| ಟರ್ಮಿನಲ್ ಹೊರಗೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್

### ರಸ್ತೆ 
ಆರ್‌ಜಿಐಎ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರಕ್ಕೆ ರಾಹೆ ೪೪, ರಾಹೆ ೭೬೫ ಮತ್ತು ಹೊರ ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಪಿವಿ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೆಹದಿಪಟ್ಟಣಂ ಮತ್ತು ಅರಾಮ್‌ಘರ್ ನಡುವೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ರಾಹೆ ೪೪ ಅನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ೧೩ ರ ಈ ಉದ್ದದ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ. ೧೨ ಕಿಮೀ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ನಗರದ ನಡುವಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ೩೦-೪೦ ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ "ಪುಷ್ಪಕ್ - ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಲೈನರ್" ಸೇವೆಯು ನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಬಸ್ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಎಮ್‍ಆರ್ ನ ಏರೋ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಇದನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

### ರೈಲು 
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ೩೧-ಕೀಮೀಟರ್ (೧೯ ಮೀ) ರಾಯದುರ್ಗ / ಗಚಿಬೌಲಿ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಜಿಐಎ ನಡುವೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು. ೨೦೧೫ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಹಂತದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಕೆಟಿ ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ರಾಯದುರ್ಗದಿಂದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೆಟ್ರೋ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಹತ್ತಿರದ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಉಮ್ದನಗರ.

## ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳು 
೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ನಿರೀಕ್ಷಿತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ಮುಂದೂಡಲು ಜಿಹೆಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಈ ಹಂತವು ೨೦೧೫ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ೨೦೧೬  ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಹಂತದ ಮೊದಲ ಹಂತವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೧೮ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಹಂತವು ಅದನ್ನು ೨೦ ಮಿಲಿಯನ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭದ್ರತಾ ಲೇನ್‌ಗಳು, ಚೆಕ್-ಇನ್ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಸೌರ ಫಲಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಜಿಹೆಚ್‌ಐಎ‌ಎಲ್ ಸಿ‌ಇಒ ಎಸ್‌ಜಿಕೆ ಕಿಶೋರ್ ಅವರು ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರೊಳಗೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೯ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೊರೊನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ಗಳು, ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ಫ್ಯೂಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೨೦೨೧ ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಅದು ೨೦೨೨ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ೪೮ ಏರೋಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ಗಳು, ವೇಗವಾಗಿ ಚೆಕ್ ಔಟ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಚೆಕ್-ಇನ್ ಡೆಸ್ಕ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಆಗಮನದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು.

೨೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮಧ್ಯೆ, ೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಪಿಪಿಎ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೮೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಭಾರತದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ತೆಲಂಗಾಣದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ