ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಅಮೃತಪುರ

**ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು**, ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 57ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಸನದಿಂದ 110 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ರಾ.ಹೆ&nbsp;206 ದಿಂದ 50 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ  ಅಮೃತಪುರವು ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ 1196 ರಲ್ಲಿ *ದಂಡನಾಯಕ*  ಅಮೃತೇಶ್ವರ  ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಲ II ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ.

## ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ 
left|thumb| ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಕ್ರಿ.ಶ 1196)
left|thumb| ಅಮೃತಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಕಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ತೆರೆದ *ಮಂಟಪ* (ಹಾಲ್)
[right|thumb| ಅಮೃತಪುರದಲ್ಲಿರುವ *[ಶಿಖರ (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ)|ಶಿಖರ* (ಗೋಪುರ) ದ ಮೇಲೆ *ಕೀರ್ತಿಮುಖ* ಅಲಂಕಾರ (ರಾಕ್ಷಸ ಮುಖಗಳು) ]]
right|thumb| ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಳೆಗನ್ನಡ ಶಾಸನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1196)
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶಾಲವಾದ ತೆರೆದ *ಮಂಟಪ* (ಸಭಾಂಗಣ) ದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಮೂಲ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅನನ್ಯ ಸಮಾನ ಅಂತರದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು *ವಿಮಾನ* (ದೇಗುಲ ಮತ್ತು ಗೋಪುರ) ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಏಕಕೂಟ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ‌. ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮುಚ್ಚಿದ *ಮಂಟಪವನ್ನು* ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ತೆರೆದ *ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ*.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ರುವಾರಿ ಮಲ್ಲಿತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ *ಮಂಟಪದಲ್ಲಿನ* ಗುಮ್ಮಟದ ಛಾವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಶಾಸನವು ಕನ್ನಡದ ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜನ್ನನ ಹಳೆಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವನ್ನ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

ಚಿತ್ರ:Profile of shrine in Amrutesvara temple at Amruthapura.JPG|ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಯ ಪ್ರೊಫೈಲ್ *Shikara* (ಗೋಪುರ) Amrutesvara ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, Amruthapura ಜೊತೆ 
ಚಿತ್ರ:Mantapa outer wall articulation in Amrutesvara temple at Amruthapura.JPG|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಿಕಣಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಗೋಪುರಗಳು, ಸುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಮಂಟಪ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ 
ಚಿತ್ರ:Shrine wall relief at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district.JPG|ಚಿಕಣಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಗೋಪುರಗಳು (ಜೊತೆ ಮಂಟಪ ಗೋಡೆಯ aedicule ಪರಿಹಾರ) Amrutesvara ದೇವಸ್ಥಾನ, Amruthapura ನಲ್ಲಿ 
ಚಿತ್ರ:Outer wall relief at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district.JPG|ಅಮೃತಪುರ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ಪರಿಹಾರ 
ಚಿತ್ರ:Wall decoration in relief in Amrutesvara temple at Amruthapura.JPG|ಅಮೃತಪುರ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ಪರಿಹಾರ 
ಚಿತ್ರ:Close up of outer wall relief at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district.JPG|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ 
ಚಿತ್ರ:Wall Carving at Amrutesvara Temple in Chikkamagaluru district.jpg|ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಡೆ ಪರಿಹಾರ ಶಿಲ್ಪ 
ಚಿತ್ರ:Battle scene in relief in Amruthesvara Temple at Amruthapura in Chikkamagaluru district.jpg|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ಪರಿಹಾರ ಶಿಲ್ಪ 
ಚಿತ್ರ:Mythological scene from the Hindu legend in relief in the Amrutesvara temple at Amruthapura.JPG|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ಪರಿಹಾರ ಶಿಲ್ಪ 
ಚಿತ್ರ:Scene from the Hindu legend in relief in the Amrutesvara temple at Amruthapura.JPG|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ಪರಿಹಾರ ಶಿಲ್ಪ 
ಚಿತ್ರ:Perforated window art at mantapa entrance in Amrutesvara temple at Amruthapura.JPG|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಂದ್ರ ಕಿಟಕಿ ಕಲೆ 
ಚಿತ್ರ:Hindu deity sculpture in the Amrutesvara temple at Amruthapura 1.JPG|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಶಿಲ್ಪ 
ಚಿತ್ರ:Domical ceiling art in Amrutesvara temple at Amruthapura.JPG|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಸೀಲಿಂಗ್ ಕಲೆ 
ಚಿತ್ರ:Domical ceiling art in Amrutesvara temple at Amruthapura 1.JPG|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಸೀಲಿಂಗ್ ಕಲೆ 
ಚಿತ್ರ:Domical ceiling art in Amrutesvara temple at Amruthapura 6.JPG|ಅಮೃತಪುರದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಸೀಲಿಂಗ್ ಕಲೆ 
ಚಿತ್ರ:Wall Sculpture at Amrutesvara Temple in Chikkamagaluru district.jpg|ಗೋಡೆ ಪರಿಹಾರ ಶಿಲ್ಪ, ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ 
ಚಿತ್ರ:Decorative swirls on mantapa wall at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district.JPG|ಅಮೃತಪುರ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಮಂಟಪ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಸ್-ರಿಲೀಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* ಗೆರಾರ್ಡ್ ಫೋಕೆಮಾ, ಎ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಗೈಡ್ ಟು ಹೊಯ್ಸಲಾ ಟೆಂಪಲ್ಸ್, ಅಭಿನವ್, 1996      
* ಸೂರ್ಯನಾಥ್ ಯು. ಕಾಮತ್, ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ, ಗುರು ಪುಸ್ತಕಗಳು, 2001, ಎಂಸಿಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರು (ಮರುಮುದ್ರಣ 2002) LCCN ,     .

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು