open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಚೈತ್ರ ಮಾಸ

thumb
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಮೊದಲನೇ ಮಾಸ.ಬಂಗಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೊನೆಯ ಮಾಸವಾಗಿದೆ ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚೊಯಿತ್ರೊ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.ನೇಪಾಳೀ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇದು ಕೊನೆಯ ಮಾಸವಾಗಿದೆ ಇದು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಇದನ್ನು ಚೈತ್ರ ಅಥವಾ ಚೈತ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.ತಮಿಳ್ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲ ಮಾಸವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನಿ ಚಿತ್ತಿರೈ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ವೈಷ್ಣವ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಈ ತಿಂಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈ ಮಾಸವು ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಮಾರ್ಚ್ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.ಹಿಂದೂ ಹೊಸ ವರ್ಷಾರಂಭ ಎಂದರೆ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಮೊದಲ ದಿನಾಂಕವು ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಮಾಸವನ್ನು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ,ದೇವನಾಗರಿ:चैत्र ಚೈತ್ರ; ಗುಜರಾತಿ:ચૈત્ર ಚೈತ್ರ; ರಾಜಸ್ಥಾನಿ:चेत ಚೇತ್; ಪಂಜಾಬಿ:ਚੇਤ ಸೇತ್; ಬೆಂಗಾಲಿ:চৈত্র ಚೊಯಿತ್ರೊ; ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್::চ'ত ; ಕನ್ನಡ:ಚೈತ್ರ; ತೆಲುಗು:చైత్రము ಚೈತ್ರಮು; ತಮಿಳು:சித்திரை ಚಿತ್ತಿರೈ; ಮಲಯಾಳಂ:ചൈത്രം ಚೈತ್ರಂ

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ಯುಗಾದಿ, ಶ್ವೇತ ವರಾಹ ಕಲ್ಪಾರಂಭ (ಶುಕ್ಲ  ಪಾಡ್ಯ )
* ಶ್ರೀ ರಾಮ ನವಮಿ (ಶುಕ್ಲ  ನವಮಿ)
* ಕಾಮದಾ ಏಕಾದಶಿ (ಶುಕ್ಲ  ಏಕಾದಶಿ)
* ಹನುಮ ಜಯಂತಿ; ವೈಶಾಖ ಸ್ನಾನಾರಂಭ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ಮತ್ಸ್ಯ ಜಯಂತಿ (ಕೃಷ್ಣ  ಪಂಚಮಿ)
* ವರೂಥಿನಿ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ  ಏಕಾದಶಿ)
* ವರಾಹ ಜಯಂತಿ (ಕೃಷ್ಣ  ತ್ರಯೋದಶಿ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಮಕರ ಮಾಸ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸೌರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಹತ್ತನೇ ಮಾಸ,  ನಿರಯನ ಸೂರ್ಯ ಉತ್ತರಾಷಾಢಾ ನಕ್ಷತ್ರದ ೨,೩,೪ ನೆಯ ಪಾದ ಹಾಗೂ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಧನಿಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರದ ೧-೨ ನೆಯ ಪಾದಗಳಾದ ಮಕರ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಅವಧಿ. 

ಈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಭಚಕ್ರದ  ೨೭೦ ನೆಯ ಅಂಶದಿಂದ ೩೦೦ ನೆಯ ಅಂಶ ಪೂರ್ತಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಸೌರಮಾನ ಗಣನೆಯಂತೆ ಇದು ವರ್ಷಾರಂಭದಿಂದ ಹತ್ತನೆಯ ತಿಂಗಳು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತ್ರೈಮಾಸ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮಾಸ ಜನವರಿ ೧೩ ಅಥವಾ ೧೪ನೆಯ ತಾರೀಕು ಆರಂಭವಾಗಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಿನ ೧೨ ಅಥವಾ ೧೩ ನೆಯ ತಾರೀಕಿನವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹನ್ನೊಂದು ಸಹಸ್ರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಕ್ತಿವರ್ಣದ ಭಾಗ ಎಂಬ ಸೂರ್ಯ ಈ ಮಾಸದ ದೇವತೆ. 

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ 
ಈ ಮಾಸದ ಮೊದಲನೆಯ ದಿನದಿಂದ ಉತ್ತರಾಯಣ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದ ೧೨ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಉತ್ತರಾಯಣ ಪುಣ್ಯಕಾಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪಿತೃತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ದಾನಾದಿಗಳು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯ ಮಕರರಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೊದಯಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸರ್ವವಿಧ ಪಾಪಗಳು ನಶಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಮಾಸದ ಆರಂಭದ ದಿನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬ. ಈ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳುದಾನ ವಿಶೇಷ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೋಷನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ ಎಳ್ಳು, ಎಲಚಿಹಣ್ಣು, ನಾಣ್ಯ ಇವನ್ನು ತಲೆಯಮೇಲೆ ಸುರಿಯುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೀಡಾಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ. ಹಸುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಕೊಂಬಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ಅಲಂಕಾರಮಾಡಿ ಅವಕೆ ಹುಗ್ಗಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಹೊಸಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಶೃಂಗರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊಬ್ಬರಿ ಚೂರು, ಕಡ್ಲೆಕಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲದಚೂರುಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಮಾಸ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯ ಮಕರಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಗ ಚಾಂದ್ರಮಾಸ ಗಣನೆಯಂತೆ ಪುಷ್ಯಮಾಸ ಕ್ಷಯವಾಗಿ ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಯಮಾಸದ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷದ ನವನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಮಕರಸಂಕ್ರಮಣ ದಿನದ ವಾರಾಧಿಪತಿಗೆ ನೀರಸಾಧಿಪತ್ಯ.

ಈ ತಿಂಗಳಿನ ಪುನರ್ವಸು ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿವಸ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಮೇಲುಕೋಟೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುತ್ತದಲ್ಲಡಗಿದ್ದ ನಾರಾಯಣ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮೇಲುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ವಸು ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿವಸ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಾಗಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸುವಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಮಾರನೆಯ ದಿನ 'ಕನೂ ಎಂಬ ಹಬ್ಬವನ್ನು ತಮಿಳರಲ್ಲಿ ಸುಮಂಗಲಿಯರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಟ್ರುಪೊಂಗಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಅನ್ನದ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಗ್ರದ ಬಾಳೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಈ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಕಾಗೆ-ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಇಡುವುದು ಇಂದಿಗೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವ ಕಾಲೋಚಿತವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹೆಚ್ಚು ಹಣವಿಲ್ಲದ, ಲೋಭಿ, ಅನ್ಯರಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿರುತ್ಸಾಹಿ, ಸ್ವಜನರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ಮಕರ ಸಂಕ್ರಮಣ/ಸಂಕ್ರಾಂತಿ
ವೈಶಾಖ ಮಾಸ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಎರಡನೇ ಮಾಸ.

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯ (ಶುಕ್ಲ ತದಿಗೆ)
* ಗಂಗಾ ಪೂಜ (ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿ)
* ಮೋಹಿನೀ ಏಕಾದಶಿ (ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ಬುದ್ಧ ಜಯಂತಿ; ವೈಶಾಖ ಸ್ನಾನ ಸಮಾಪ್ತಿ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ಅಪರಾ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)
* ನೃಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ
* ವೇದವ್ಯಾಸ ಜಯಂತಿ
*ಕೂರ್ಮ ಜಯಂತಿ
*ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಜಯಂತಿ 
*ಬಸವ ಜಯಂತಿ
*ರಾಮಾನುಜ ಜಯಂತಿ
ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವ ಇದೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ – “ವೈಶಾಖ ಸ್ನಾನ ಮಾತ್ರೇಣ ನ ಪುನಃ ಚಾರ್ಯತೆ ಭುವಿ”, ಅಂದರೆ ವೈಶಾಖ ಸ್ನಾನ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಈ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲಾ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವೈಶಾಖ ಸ್ನಾನವು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ.
## ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ದಾನಗಳು
ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭವನ್ನು, ಪಾದರಕ್ಷೆ, ಛತ್ರಿ, ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಚಾಮರ, ತಣ್ಣೀರು, ಎಳೇ ನೀರು, ಪಾನಕ ಅನ್ನ ಇವೆ ಮೊದಲಾವುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಂಚ, ಶಯ್ಯಾ, ಚಾಪೆ, ಕಂಬಳಿ ದಾನವು ಅಪಮೃತ್ಯು ಪರಿಹಾರ, ಅಂದರೆ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಪರಿಹಾರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಶುದ್ಧ ಹತ್ತಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ ಇರಬೇಕಾದದ್ದು ಬಹಳ ಅವಶ್ಯಕ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಐದನೇ ಮಾಸ.

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ನಾಗ ಚೌತಿ (ಶುಕ್ಲ ಚೌತಿ)
* ನಾಗ ಪಂಚಮಿ (ಶುಕ್ಲ ಪಂಚಮಿ)
* ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ(ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ರಕ್ಷಾಬಂಧನ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆರಾಧನೆ (ಕೃಷ್ಣ ಬಿದಿಗೆ)
* ಗೋಕುಲಾಷ್ಟಮಿ (ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಅಷ್ಟಮಿ)
* ಅಜ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)
* ಕಲ್ಕಿ ಜಯಂತಿ
* ಶ್ರೀ ವರಮಹಾಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ
* ಶ್ರಾವಣ ಶನಿವಾರ
* ಋಗುಪಾಕರ್ಮ
* ಯಜುರುಪಾಕರ್ಮ

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಆರನೇ ಮಾಸ.

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ಶ್ರೀ ವಿನಾಯಕ ಚತುರ್ಥಿ (ಶುಕ್ಲ ಚೌತಿ)
* ಋಷಿ ಪಂಚಮಿ (ಶುಕ್ಲ  ಪಂಚಮಿ)
* ಶ್ರೀ ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ಪೂಜೆ
* ಪರಿವರ್ತಿನೀ ಏಕಾದಶಿ (ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ಅನಂತ  ವ್ರತ (ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿ)
* ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರ ವ್ರತ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ಪಿತೃಪಕ್ಷ (ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ)
* ಮಹಾಭರಣೀ (ಕೃಷ್ಣ ಚೌತಿ)
* ಮಧ್ಯಾಷ್ಟಮಿ (ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿ)
* ಅವಿಧವಾ ನವಮಿ (ಕೃಷ್ಣ ನವಮಿ)
* ಇಂದಿರಾ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)
* ಕಲಿಯುಗಾರಂಭ (ಕೃಷ್ಣ ತ್ರಯೋದಶಿ)
* ಘಾತ ಚತುರ್ದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ದಶಿ)
* ಸರ್ವಪಿತೃ  ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ (ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ)

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಮೂರನೇ ಮಾಸ.

ವೇದದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶುಚಿಮಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರೀಷ್ಮಋತು ಈ ಮಾಸಾದಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ವೃಷಭರಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಪ್ರಥಮಾ ತಿಥಿಯ ದಿನ ಈ ಮಾಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ಮಿಥುನ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಬರುವ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿವಸ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಈ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾನಕ್ಷತ್ರ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಈ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ತಿಂಗಳ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿವಸ ಅನುರಾಧಾ ಹಾಗೂ ಮೂಲಾನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಬರುವುದುಂಟು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸೂರ್ಯ ವೃಷಭ ಮಾಸದ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯೂ ಬಂದಾಗ ಎರಡನೆಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಮಾಸವನ್ನು ಅಧಿಕ ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಾಸವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮುಂದಿನ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಮಾಸ ನಿಜ ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಾಸ.

ಈ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪ್ರಥಮಾ ತಿಥಿ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿರುವ ದಿವಸ ಪುನ್ನಾಗ ಗೌರೀವ್ರತವನ್ನೂ ಶುಕ್ಲತೃತೀಯಾ ತಿಥಿ ಉದಯಕಾಲದಲ್ಲಿರುವ ದಿವಸ ಕದಳೀಗೌರೀವ್ರತವನ್ನೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಅಧಿಕ ಬಂದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಜ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದಲ್ಲೇ ಈ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಾಸದ ಶುಕ್ಲದಶಮೀ ದಿವಸ ದಶಹರದಶಮೀವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಅಧಿಕ ಬಂದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಅಧಿಕಮಾಸದಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸೇ ಸಿತೇಪಕ್ಷೇ ದಶಮ್ಯಾಂ ಬುಧಹಸ್ತಯೋಃ ವ್ಯತಿಪಾತೇಗರಾನಂದೇ ಕನ್ಯಾ ಚಂದ್ರೇವೃಷೇರವಾ ಎಂಬ ಈ ಹತ್ತು ಸೇರುವುದೇ ದಶಹರಯೋಗ. ಈ ದಿವಸ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅದತ್ತಾನಾಮುಪಾದಾನಂ ಹಿಂಸಾ ಚೈವ ವಿಧಾನತಃ ಪರದಾರೋಪಸೇವಾ ಚ ಕಾಮಿತಂ ತ್ರಿವಿಧ ಸ್ಮøತಂ" ಪೌರುಷ್ಯಮಾನೃತಂ ಚೈವ ಪೈಶುನ್ಯಂಚಾಪಿ ಸರ್ವಶಃ 1 ಅಸಂಬದ್ಧಪ್ರಲಾಪಶ್ಚ ವಾಙ್ಮಯಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚತುರ್ವಿಧಂ || ಪರದ್ರವ್ಯೇಷ್ವಭಿದ್ಯಾನಂ ಮನಸಾನಿಷ್ಟಚಿಂತನಂ ವಿಕಥಾಭಿನಿವೇಶಶ್ಚ ಮಾನಸೊಕ್ತಿವಿಧಾಂ ಸ್ಮøತಂ | ವಿತಾನಿ ದಶಪಾಪಾನಿ ಹರತ್ಯ ಮಮ ಜಾಹ್ನವಿ ದಶಪಾಪಹರಾ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾದಶಹರಾಸ್ಮøತಾ || ಎಂದಿರುವಂತೆ ಈ ವ್ರತಾಚರಣೆಯಿಂದ ಕಾಮಿತ, ವಾಚಿಕ, ಮಾನಸ ರೂಪದ ಹತ್ತು ವಿಧ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸ ಶುಕ್ಲದಶಮೀ ಬುಧವಾರ ಹಸ್ತ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಗಂಗೆ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದ ದಿನ. ಈ ದಶಮಿಯ ದಿವಸ ಯಾವ ನದಿಯಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ತಿಲೋದಕ ಆಘ್ರ್ಯಪ್ರಧಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಹಪಾತಕಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ದಿವಸ ಗಂಗಾಪ್ರತಿಮೆಯ ದಾನ ಮತ್ತು ಗಂಗಾನದಿಯ ಸ್ನಾನ ವಿಶೇಷ ಫಲಪ್ರದ. ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯ ದಿವಸ ನಿರ್ಜಲ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಜಲಕುಂಭದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಷ್ಣುಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

ಜ್ಯೆಷ್ಠ ಶುಕ್ಲ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ದಿವಸ ವಟವೃಕ್ಷ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿತ್ರೀವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ವೈಧವ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದಿವಸ ಎಳ್ಳು, ಉದಕುಂಭ, ಬೀಸಣಿಗೆಗಳ ದಾನ ವಿಶೆಷ ಫಲಪ್ರದ. ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿವಸ ಜ್ಯೆಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಗುರುಗಳೂ ರೋಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನೂ ಇದ್ದರೆ ಮಹಾಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಗವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಾನ ಮೊದಲಾದವು ಪುಣ್ಯಪ್ರದ.

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ದಿನ ಭೌತ್ಯಮನು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನ. ತನ್ನಿಮಿತ್ತ ಪಿಂಡರಹಿತ ಶ್ರಾದ್ಧ ವಿಹಿತವಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವ ಕ್ಷಮೆಯುಳ್ಳವನೂ ಚಪಲಚಿತ್ತನೂ ವಿದೇಶಪ್ರವಾಸಾಭಿರುಚಿಯುಳ್ಳವನೂ ವಿಚಿತ್ರಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನೂ ತೀವ್ರಸ್ವಭಾವದವನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಣವಾದಾಗ ರಾಜರು ದ್ವಿಜರು ರಾಜಪತ್ನಿಯರು ಸಸ್ಯಗಳು ಮಳೆ ಇವುಗಳ ನಾಶವೂ ದೊಡ್ಡಗುಂಪು, ಸಾಲ್ವದೇಶದ ಜನ, ಬೇಡರ ಗುಂಪು-ಇವುಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಜ್ಯೆಷ್ಠಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯಾ ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್‍ಸಿಂಗ್ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿವಸ.
## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ನಿರ್ಜಲಾ ಏಕಾದಶಿ (ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ವಟ ಸಾವಿತ್ರಿ ವ್ರತ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ಯೋಗಿನೀ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಎಂಟನೇ ಮಾಸ.

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ಬಲಿಪಾಡ್ಯ (ಶುಕ್ಲ ಪಾಡ್ಯ)
* ಕೃತಯುಗಾರಂಭ (ಶುಕ್ಲ ನವಮಿ)
* ಪ್ರಬೋಧಿನೀ ಏಕಾದಶಿ; ಭೀಷ್ಮಪಂಚಕವ್ರತಾರಂಭ; ಚಾತುರ್ಮಾಸ ಸಮಾಪ್ತಿ (ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ಉತ್ಥಾನ ದ್ವಾದಶಿ; ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ (ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿ)
* ವೈಕುಂಠ ಚತುರ್ದಶಿ (ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿ)
* ಭೀಷ್ಮಪಂಚಕವ್ರತ ಸಮಾಪ್ತಿ; ಕಾರ್ತಿಕಸ್ನಾನ ಸಮಾಪ್ತಿ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ಉತ್ಪತ್ತಿ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)
* ಧಾತ್ರಿ ಪೂಜ
* ಕಾಳಭೈರವ ಜಯಂತಿ

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಒಂಬತ್ತನೇ ಮಾಸ.

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ಮೋಕ್ಷದಾ ಏಕಾದಶಿ, ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ (ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಜಯಂತಿ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ಸಫಲಾ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)
* ಧನುರ್ಮಾಸಾರಂಭ

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಎಳನೇ ಮಾಸ. ಆಡು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ವೀಜ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶರತ್ ಋತುವಿನ ಮೊದಲ ಮಾಸ ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸ.
## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ನವರಾತ್ರಿ (ಶುಕ್ಲ ಪಾಡ್ಯ- ನವಮಿ)
* ಸರಸ್ವತಿ ಹಬ್ಬ (ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿ)
* ಮಹಾನವಮಿ, ಆಯುಧ ಪೂಜೆ (ಶುಕ್ಲ ನವಮಿ)
* ವಿಜಯದಶಮಿ (ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿ)
* ಪಾಶಾಂಕುಶಾ ಏಕಾದಶಿ (ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ಶರತ್ ಪೂರ್ಣಿಮ; ಕೋಜಾಗರ ವ್ರತ; ಕಾರ್ತಿಕ ಸ್ನಾನಾರಾಂಭ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ರಮಾ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)
* ಧನ ತ್ರಯೋದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ತ್ರಯೋದಶಿ)
* ಜಲಪೂರ್ಣ ತ್ರಯೊದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ತ್ರಯೊದಶಿ)
* ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ, ಯಮ ತರ್ಪಣ (ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ದಶಿ)
* ದೀಪಾವಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ (ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ)

## ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ವಿವಿಧ ಉತ್ಸವ ಅಥವಾ ಜಾತ್ರೆಗಳು
* ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ವರ್ಧ0ತಿ ಉತ್ಸವ - ಆಷಾಡ ಮಾಸ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಸಪ್ತಮಿ ರೇವತಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿವಸ.
* ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಶಯನೋತ್ಸವ - ಆಶ್ವಯುಜ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ತೃತೀಯಾ ದಿವಸ.
* ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಮುಡಿ ಉತ್ಸವ - ಅಶ್ವಯುಜ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಪಂಚಮಿ ದಿವಸ.
* ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ವಸಂತೋತ್ಸವ - ಚೈತ್ರಶುಕ್ಲ ಪಾಡ್ಯದ ದಿವಸ.
* ಶ್ರಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವಗಳು - ಆಶ್ವಯುಜ ಶುಕ್ಲ ಪಾಡ್ಯದ ದಿನದಿಂದ ದಶಮಿ ದಿನದವರೆಗೆ.
* ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಕೈತ್ತಿಕೋತ್ಸವ - ಕಾರ್ತೀಕಮಾಸ ಪೂರ್ಣಮಿ ದಿವಸ.
* ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಕೊಠಾರೋತ್ಸವ - ಪುಷ್ಯಮಾಸದಲ್ಲಿ ೪ನೇ ದಿನಾಂಕದಿಂದ.
* ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ (ಜಾತ್ರೆ) ರಥೋತ್ಸವ - ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಉತ್ತರಾ ನಕ್ಷತ್ರ.
* ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ - ಆಶ್ವಯುಜ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ದ್ವಿತೀಯಾ ದಿವಸ.
* ಶ್ರೀ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ರಥೋತ್ಸವ - ಪಾಲ್ಗುಣ ಕ್ರಷ್ಣ ಷಷ್ಟಿ ದಿವಸ.
* ಉತ್ತನಹಳ್ಳಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಅಮ್ಮನವರ ಜಾತ್ರೆ - ಮಾಘಮಾಸದ ೩ನೇ ಭಾನುವಾರ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಮಾಘ ಮಾಸ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಮಾಸ.

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ (ಶುಕ್ಲ ಪಂಚಮಿ)
* ಭೋಗೀ (ಶುಕ್ಲ ಷಷ್ಠಿ)
* ರಥ ಸಪ್ತಮಿ, ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ (ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿ)
* ಭೀಷ್ಮಾಷ್ಟಮಿ (ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿ)
* ಜಯ ಏಕಾದಶಿ (ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ಮಾಘಸ್ನಾನ ಸಮಾಪ್ತಿ; ದ್ವಾಪರಯುಗಾದಿ (ಹುಣ್ಣೀಮೆ)
* ಸೀತ ಜತಂತಿ (ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿ)
* ವಿಜಯ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)
* ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ (ಕೃಷ್ಣ ತ್ರಯೋದಶಿ)
* 

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಪುಷ್ಯ ಮಾಸ

**ಪುಷ್ಯ ಮಾಸ**ವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಹತ್ತನೇ ಮಾಸ. ಇದನ್ನು **ಪೌಷಮಾಸ**, **ತೈಷಮಾಸ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೇಮಂತ ಋತುವಿನ ಎರಡು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೆಯದು. ಧನುರ್ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮಕರ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಪುಷ್ಯ ಮಾಸವು ಚಳಿಗಾಲದ (ಹೇಮಂತ ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಋತುಗಳು) ಒಂದು ಮಾಸ. ಚಾಂದ್ರಮಾಸವಾದ ಪುಷ್ಯಮಾಸವು ಸೌರಮಾಸವಾದ ಧನುರ್ಮಾಸದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಯನ ಸೌರಮಾಸ ಗಣನೆಯಂತೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 16 ನೆಯ ತಾರೀಕು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಜನವರಿ 14 ನೆಯ ತಾರೀಕಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಪುಷ್ಯಯುಕ್ತಾ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀ ಪೌಷೀಮಾಸೇತು ಯತಸಾ 1 ನಾಮ್ನಾಸ ಪೌಷ್ಯಃ ಎಂದು ಅಮರಸಿಂಹ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಈ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಈ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರುಗಳು. ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವೇ ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿವಸ ಇರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಕಾಲವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಇರಬಹುದು. ಈ ತಿಂಗಳಿಗೆ **ತಪೋಮಾಸ** ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಇತರ ಚೈತ್ರಾದಿ ಮಾಸಗಳು ಅಧಿಕವಾಗುವಂತೆ ಈ ತಿಂಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಬಹುವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಈ ತಿಂಗಳು ಕ್ಷಯಮಾಸ ಆಗುವ ಸಂಭವ ಇದೆ. ಉತ್ತರಾಯಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು ಈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲೆ. ಧನುರ್ಮಾಸದೊಡನೆ ಸೇರಿರುವ ಇದು ಶೂನ್ಯಮಾಸವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಂಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಕರ ಮಾಸದೊಡನೆ ಇರುವ ಪುಷ್ಯಮಾಸ ಶೂನ್ಯಮಾಸವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವರು ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. 

ಈ ತಿಂಗಳಿನ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಅಷ್ಟಕಾಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತುಳುಷಷ್ಠಿ, ಶಾಕಂಭರಿವ್ರತ, ಬನಶಂಕರಿವ್ರತ, ಗರುಡಜಯಂತಿ, ಪುರಂದರದಾಸರ ಪುಣ್ಯದಿನ, ತ್ಯಾಗರಾಜಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆರಾಧನೆ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜನ್ಮದಿವಸ ಇವುಗಳ ಆಚರಣೆ ಈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿಯೇ. ಈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಅಭಿಷೇಕಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪುಷ್ಯಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಭಾನುವಾರ ಆಗಿದ್ದು ಆ ದಿವಸ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ವ್ಯತಿಪಾತಯೋಗ ಸೇರಿದರೆ ಅರ್ಧೋದಯ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕಾಲ ಆಗುತ್ತದೆ.

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ; ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ (ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ಮುಕ್ಕೋಟಿ ದ್ವಾದಶಿ (ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿ)
* ಮಾಘಸ್ನಾನಾರಂಭ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ತ್ಯಾಗರಾಜ ಆರಾಧನ (ಕೃಷ್ಣ ಪಂಚಮಿ)
* ಷಟ್ತಿಲಾ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)
* ಉತ್ತರಾಯಣ ಪರ್ವಕಾಲ
* ಧನುರ್ಮಾಸ ಸಮಾಪ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜುಲೈ ೩೧

[[]] - ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೧೨ನೇ ದಿನ(ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೧೩ನೇ ದಿನ). ಈ ದಿನದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೧೫೩ ದಿನಗಳು ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
* ೧೯೪೦ - ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ರೂವಾರಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ  ಮೈಕೆಲ್ ಓ'ಡ್ವೈರ್ ನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಉಧಾಮ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಜನನ
* ೧೧೪೩ - ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ನಿಜೊ ಚಕ್ರವರ್ತಿ
* ೧೫೨೭ - ಮಾಕ್ಸಿಮಿಲಿಯನ್ ೨ ರೊಮ್ ದೇಶದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ

## ನಿಧನ
* ೧೯೪೦  - ಭಾರತದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ, ಸ್ವಾತ್ರಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಉಧಮ್ ಸಿಂಗ್

## ರಜೆಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು
*

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
*ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್ : ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ವರ್ಗ: ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ: ಜುಲೈ
ಮಾರ್ಚ್ ೧೩

[[]] - ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಹದಿಮೂರನೆಯ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೭೨ನೇ ದಿನ(ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೭೩ನೇ ದಿನ). ಈ ದಿನದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೯೩ ದಿನಗಳು ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
* ೧೯೪೦ - ಸಿಖ್ಖರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ, ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿ ಹಾಗು ಆ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಗಾಯಗೊಂಡ, ಉಧಾಮ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಡೈಯರ್ ಅವರನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನ ಕ್ಯಾಕ್‍ಸ್ಟನ್ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಮಾಡಿದರು.

* ೧೭೮೧ - ಖಗೋಳ ಸಂಶೋಧಕ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಹರ್ಷಲ್ ಯುರೇನಸ್ ಗ್ರಹವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು.

## ಜನನ
*

## ನಿಧನ
* ೧೯೪೦ - ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ರೂವಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ರೆಗಿನಾಲ್ಡ್ ಡೈಯರ್
* ೧೯೯೨ - ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಾರ ಕೆ.ಎಸ್.ನಿರಂಜನ್
* ೧೮೫೭ - ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ(೧೮೨೩-೨೮) ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಪಿಟ್

## ರಜೆಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು
*

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
*ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ವರ್ಗ: ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ: ಮಾರ್ಚ್
೧
ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸ

thumb|ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಧೆಯರಿಂದ ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಆಚರಣೆ. ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಘಲ್ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರ; ಗುಯಿಮೆ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ.
**ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸ**ವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಮಾಸ. ಸೂರ್ಯ ಕುಂಭ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಬರುವ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಮಾರನೆಯ ದಿನದಿಂದ ಈ ಮಾಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮೀನಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಂಭ ಮತ್ತು ಮೀನ ಈ ಎರಡು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗಳ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯ ಕಾಲವೇ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸ. ಶಿಶಿರ ಋತುವಿನ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೆಯದು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಯನಸೌರಮಾಸ ಗಣನಾ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಈ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮಧು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಮಧು ಮಾಸ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ನೆಯ ತಾರೀಕು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ 13 ಅಥವಾ 14 ನೆಯ ತಾರೀಕು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಚಾಂದ್ರಮಾನ ವರ್ಷ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ತಿಂಗಳಿನ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿವಸ ಫಲ್ಗುನೀ ನಕ್ಷತ್ರ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಫಲ್ಗುನ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಫಲ್ಗುನೀ (ಪುಬ್ಬು), ಉತ್ತರ ಫಲ್ಗುನೀ (ಉತ್ತರಾ) ಈ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು ಅಥವಾ ಇವುಗಳ ಹಿಂದುಮುಂದಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ತಿಂಗಳಿನ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಅಷ್ಟಮೀ ದಿವಸ ಮಾಡುವ ಅಷ್ಟಕಾಶ್ರಾದ್ಧವೇ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದ ಅಷ್ಟಕಾಶ್ರಾದ್ಧ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಬರುವುದು ಈ ತಿಂಗಳಿನ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿವಸ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರು ಹುಟ್ಟಿದುದು ಈ ತಿಂಗಳಿನ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಿತೀಯಾ ತಿಥಿಯ ದಿವಸ. ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ರಥೋತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

## ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
* ಆಮಲಕೀ ಏಕಾದಶಿ (ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ)
* ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ (ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿ)
* ಹೋಳಿ, ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ)
* ರಂಗ ಪಂಚಮಿ (ಕೃಷ್ಣ ಪಂಚಮಿ)
* ಪಾಪಮೊಚನಿ ಏಕಾದಶಿ (ಕೃಷ್ಣ ಏಕಾದಶಿ)
* ಯುಗಾದಿ ಅಮಾಮಸ್ಯ (ಅಮಾವಾಸ್ಯ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನವೆಂಬರ್ ೧

ಸುನಿಲ್ ಕ್ರಿಯೇಶನ್

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ
* ರಿ.l

## ಜನನ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಬಂದಾಗ ಕರ್ನಾಟಕವು ವಿವಿದ ರಾಜ್ಯ ಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕ **೧೯೫೬ ನವೆಂಬರ್ ೧** ರಂದು ಎಕೀಕರಣವಾಯಿತು.ಎಸ್,ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ್ಪನವರು ಎಕೀಕರಣ ರಾಜ್ಯದ ಮೋದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆದರು.೧೯೭೩ ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಮ್ಯಸೂರು ರಾಜ್ಯ  ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.೧೯೭೩ನವೆಂಬರ್೧ ರಂದು ದೇವರಾಜು ಅರಸು ರವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.

## ರಜೆಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು
* ಭಾರತದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಆಚರಣೆ
* ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಆಚರಣೆ

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
*ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ನವೆಂಬರ್
ವರ್ಗ:ದಿನಾಚರಣೆಗಳು
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧

'''''' - ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಮೊದಲನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೩೩೫ನೇ(ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೩೬ನೇ ದಿನ) ದಿನ. 

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 
* ೧೬೪೦ - ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಸ್ಪೇನ್ ಇಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದು ನಾಲ್ಕನೇ ಜೊಆಒ ಅದರ ರಾಜನಾದನು.
* ೧೮೨೧ - ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕದ ಮೊದಲ ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
* ೧೯೫೮ - ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಇಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.
* ೧೯೬೩ - ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾರತದ ೧೬ನೇ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು.
* ೧೯೬೫ - ಭಾರತದ ಗಡಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ಸ್ಥಾಪನೆ. 
* ೧೯೮೨ - ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ಯುಟಾದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ಕೃತಕ ಹೃದಯ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.
* ೧೯೮೮ - ಬೆನಾಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೊ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದಳು.
* ೧೯೯೮ - ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವಾದ ಎಕ್ಸೊನ್-ಮೊಬಿಲ್ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆ.

## ಜನನ 
* ೧೭೬೧ - ಮದಾಮ್ ತುಸ್ಸಾದ್ಸ್ ಮೇಣ ಶಿಲ್ಪ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪಕಿ ಮೇರಿ ತುಸ್ಸಾದ್.
* ೧೮೯೪ - ಭೀಮ್ ಸೇನ್ ಸಾಚಾರ್, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ.
* ೧೯೨೩ - ವ್ಯಾಸರಾಯ ಬಲ್ಲಾಳ, ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ.
* ೧೯೪೯ - ಪಾಬ್ಲೊ ಎಸ್ಕೊಬಾರ್, ಕೊಲಂಬಿಯದ ಮಾದಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರ.
* ೧೯೬೩ - ಅರ್ಜುನ ರಣತುಂಗ, ಶ್ರೀ ಲಂಕಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ.

* ೧೯೬೩ = ಅಹಲ್ಯ ಬಲ್ಲಾಳ್. ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿನೇತ್ರಿ

## ಮರಣ 
* ೧೧೩೫ - ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಮೊದಲನೇ ಹೆನ್ರಿ.
* ೧೮೬೬ - ಜಾರ್ಜ್ ಎವರೆಸ್ಟ್, ವೇಲ್ಸ್ನ ಸಮೀಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತದ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ.
* ೧೯೪೭ - ಜಿ.ಎಚ್. ಹಾರ್ಡಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಗಣಿತಜ್ಞ.
* ೧೯೬೪ - ಜೆ.ಬಿ.ಎಸ್. ಹಾಲ್ಡೇನ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ. 
*

## ದಿನಾಚರಣೆಗಳು 
* ವಿಶ್ವ ಏಡ್ಸ್ ದಿನ.
* ರೊಮೇನಿಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ.
*

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
* ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ವರ್ಗ:ಡಿಸೆಂಬರ್‍ನ ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ಡಿಸೆಂಬರ್
ಅಮೃತಸರ

**ಅಮೃತಸರ** ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ನಡೆದಿತ್ತು.
ಅಮೃತಸರ ಪೂರ್ವ ಪಂಜಾಬು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣ. 
## ಸ್ಥಾಪನೆ
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಗುರು ರಾಮದಾಸನಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೭೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ.
## ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸು.1,132,761 (೨೦೧೧). ಸಿಖ್‍ರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮತೀಯ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆನಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸಿಖ್‍ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. 
## ವಾಣಿಜ್ಯ
ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಶಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಜಮಖಾನಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿವೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ನಡೆದುದು (1919) ಈ ನಗರದಲ್ಲಿಯೆ.
## ಛಾಯಾಂಕಣ

Image:Golden_Temple_4000.jpg|  ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರ
Image:Maharaja_Ranjith_Singh_Garden_Amrithsar__2020.jpg| Maharaja Ranjit Singh's Ram Bagh Gardens
Image:Harimandir.jpg| ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರ
Image:Bridge to the Durgiana Temple, Amritsar.jpg| Durgiana Temple bridge
Image:Golden Temple holy water in Day Light.JPG|The holy water
Image:Jallianwala Bagh in Day light.JPG |ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಭಾಗ್
Image:Jallianwala Bagh, Punjab.jpg|ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಭಾಗ್
Image:Golden Temple in Day Light.JPG|The holy water
Image:Golden Temple Close up view.JPG| ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರ
Image:Harmandir Sahib, Punjab 2013.JPG| ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರ
Image:Sikh Gurdwara, Punjab.JPG|ಸಿಖ್ ಗುರುದ್ವಾರ
Image:Amritsar Temple, Punjab.JPG|The holy water

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ
* ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ
* ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
* Official Website of District of Amritsar
* Official Website of Amritsar Municipal Corporation
*Amritsar HRIDAY city 
*Maharaja Ranjit Singh Panorama

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨

**ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೦೨** - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಎರಡನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೭೫ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೭೬ನೇ) ದಿನ. 

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 
*
## ಜನನ 
* ೧೮೬೯ - ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ
* ೧೯೦೪ - ಲಾಲ್ ಬಹಾದುರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
## ನಿಧನ 
*
## ರಜೆಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು 
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ರಜಾದಿನ.

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
* ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

 
ವರ್ಗ:ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ದಿನಾಚರಣೆಗಳು
ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಕ್ಟೋಬರ್
ಸೋಂದಾ

**ಸೋಂದಾ** ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಂದ ಸೋಂದಾ, ಸೋದೆ, ಸ್ವಾದಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಸ್ಥಳವು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ಸಿ ಸಮೀಪವಿದೆ.  ಇದು  ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 450 ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ಸಿ ನಗರದಿಂದ 25 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.   ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ತಲುಪಲು ಸಾಕಷ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ಸೌಕರ್ಯ ಇದೆ.   ಇಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ವ ಯತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಮತ್ತು ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ವಾದಿರಾಜರ ಬೃಂದಾವನವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜೈನಮಠ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸ್ವಣ೯ವಲ್ಲಿಮಠಗಳೂ ಇವೆ.  ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ವೀಕ್ಷಣಿಗೂ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
thumb|right|ಧವಳ ಗಂಗಾ ಸರೋವರ

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರ ಬೃಂದಾವನವಲ್ಲದೆ, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವರ ಮತ್ತು ಭೂತರಾಜರ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವರ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ವಾದಿರಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಕೃತಿ, ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಈಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಭೂತರಾಜರ ಗುಡಿ
ಇಲ್ಲಿರುವ ಭೂತರಾಜರ ಗುಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದಂತಕಥೆಗಳಿವೆ. ತನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಾದಿರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಉಪದ್ರ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಬಂದ ಭೂತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟು ವಾದಿರಾಜರು ಅದನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಭೂತ ವಾದಿರಾಜರ ಸೇವಕನಾಗಿ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗಲೂ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ( ದೆವ್ವ ಹಿಡಿದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವವರು) ಜನರನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಭೂತರಾಜರಿಗೆ ಹರಕೆ,ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ  ಅವರ ಮನೋವಿಕಾರಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 
ವಾದಿರಾಜರ ಬೃಂದಾವನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಧವಳ ಗಂಗಾ ಎಂಬ ಸರೋವರವಿದೆ. ಈ ಕೊಳದ ಒಂದು ಮೂಲೆಯನ್ನು **ಭೂತರಾಜರ ಸ್ಥಳ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಜನರು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಾದಿರಾಜರು **ಧವಳ ಗಂಗೆಯ ಗಂಗಾಧರ ಮಹಾಲಿಂಗ** ಎಂದು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿರುವ ಕೀರ್ತನೆಯು  ಇದೇ ಸರೋವರದ ಕುರಿತಾಗಿದೆ.

## ತಪೋವನ
thumb|right|ತಪೋವನ

ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಹರಿಯತ್ತದೆ. ನದಿ ತೀರದ ಬಂಡೆಯೊಂದರೆಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರ ಇಷ್ಟ ದೈವವಾದ ಹಯಗ್ರೀವ ದೇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
==ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು== ಶ್ರೀ ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲೀ ಮಠ, ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ಮಠ, ಜೈನ ಮಠ, ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸದಾಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ,
ಸಿರ್ಸಿಯ  ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸಹಸ್ರಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಯಾಣ ಇಲ್ಲಿಗೆ  ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು.

ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಜುಲೈ ೧೬

**ಜುಲೈ ೧೧** - ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನ ೧೧ನೇ ದಿನ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 
## ಜನನಗಳು 
## ಮರಣಗಳು 
* ೨೦೦೫ - ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ

## ರಜೆಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
* ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಡೈಯರ್

ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ]] 
**ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಡೈಯರ್**(ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯, ೧೮೬೪ – ಜುಲೈ ೨೩, ೧೯೨೭) - ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರುಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ.

ಡೈಯರ್ ಅವರು ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ ಜನರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡಿನ ಮಳೆಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದರು. ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ರೂವಾರಿ ಡೈಯರ್ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೈಯರ್ ಕರ್ತವ್ಯದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ ನಾಯಕರಾದರು. ಡೈಯರ್ ಅವರು ಅಮೃತಸರದ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೩,೧೯೧೯ ನೀಡಿದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಅವರು 1927 ರಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಟೆರಿಯೊಸೆಲ್ರಾಸಿಸ್ ಮರಣಗೊಂಡರು.

## ಜೀವನ
ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಡೈಯರ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯, ೧೮೬೪ರಂದು ಮರ್ರೀ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ. ಇದು ಆಗಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದೆ.

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ

ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು
ಚಿರಂಜೀವಿ

thumb|ಚಿರಂಜೀವಿ
*ಈ ಲೇಖನವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ಸಾವಿಲ್ಲದವರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ನಂಬಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ. **ಚಿರಂಜೀವಿ** ಪದದ ಇತರ ಬಳಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿರಂಜೀವಿ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ) *

**ಚಿರಂಜೀವಿ ** ಎಂದರೆ ಸಾವಿಲ್ಲದವನು ಎಂದು ಅರ್ಥ.  ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ  ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಏಳು  ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಚಿರಂಜೀವಿಗಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಯಾರೆಂದರೆ -

* ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ
* ಬಲೀಂದ್ರ
* ವೇದವ್ಯಾಸ
* ಹನುಮಂತ
* ವಿಭೀಷಣ
* ಕೃಪಾಚಾರ್ಯ
* ಪರಶುರಾಮ

### ಈ ಏಳು ಜನರನ್ನು ಚಿರಂಜೀವಿಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕ 
*ಅಶ್ವತ್ಥಾಮೋ ಬಲಿರ್ವ್ಯಾಸೋ ಹನೂಮಾಂಶ್ಚ ವಿಭೀಷಣಃ |*

*ಕೃಪಃ ಪರಶುರಾಮಶ್ಚ ಸಪ್ತೈತೇ ಚಿರಜೀವಿನಃ ||*

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Ciranjivas 
*10-10-1998 ರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಈರಣ್ಣ, ತಾಯಿ ಜಯಶ್ರೀ ಅವರ ಐದನೇ ಮಗನಾಗಿ ಅರಕೆರ ಗ್ರಾಮದ ಸರಕಾರಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ನಲ್ಲಿ ಜನನ (ತಾ||ದೇವದುರ್ಗ)
*ಚಿರಂಜೀವಿಯ ಜೀವದ ಗೆಳೆಯರು ಚೌಡಯ್ಯ, K. ಚನ್ನು ನಾಯಕ, ಬ್ರಹ್ಮ, 
*ಚಿರಂಜೀವಿಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮೂರು ಜನ ಅಣ್ಣದಿರು, ಪ್ರೀತಿಯ ಅಕ್ಕ. ಮುರಳೀಧರ್, ದೇವರಾಜ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾಗೂ ರೇಣುಕಾ(ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಜೊತೆ ಮುಕ್ಕಣ್ಣ ಮಾಮ(ಪೊಲೀಸ್).
*ಮುರಳೀಧರ ನ ಹೆಂಡತಿ ಮೇಘನಾ, ಇವರ ಮಗಳು/ ಮಹಾರಾಣಿ ಧಿಯಾ ಅನ್ವಿತಾ ಪಾಟೀಲ್.
*ದೇವರಾಜನ ಹೆಂಡತಿ ಗಂಗಾದೇವಿ , ಇವರ ಮುದ್ದಿನಮಗ ಕೇಶವರಾಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಪಾಟೀಲ್.
*ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪೊಲೀಸ್....
*ಚಿರಂಜೀವಿ KD
*

ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ
ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು

ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗ ಪ್ರಕಾರ, ಸೌರಮಾನ ಹಾಗು ಚಾಂದ್ರಮಾನ ರೀತ್ಯ, ಒಂದು ಸಂವತ್ಸರವನ್ನು ೧೨ ಮಾಸಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸೌರಮಾನ ಮಾಸಗಳು 
ಮೇಷಾದಿ ರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಯ ಚಲನೆಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ೧೨ ಮಾಸಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೌರಮಾನ ಮಾಸಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
*(ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಚಾಂದ್ರ ಮಾನ ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೈತ್ರ -ವೈಶಾಖ= ವಸಂತ ಋತು ಹೀಗೆ; ಸೌರಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿರುವುದು ಸರಿಯೇ? )

## ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಮಾಸಗಳು 
ನಕ್ಷತ್ರ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ೧೨ ಮಾಸಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಮಾಸಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

## ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ
*ಸೌರಮಾಸ : ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಚಿನ್ಹೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಭಾಗ: ರಾಶಿ

## ನೋಡಿ
*ರಾಶಿ
*ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ
*ಜ್ಯೋತಿಷ
*ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
*ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗ=ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
*ಪಂಚಾಂಗ

## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗ
ವರ್ಗ:ಕಾಲ
ಭರತ

ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆದರ್ಶಮಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.

ಭರತನು ದಶರಥನ ಎರಡನೆಯ ಮಗ. ರಾಮನು ಸೀತಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಶ್ಮಣರೊಡನೆ ವನವಾಸ ಹೊರಟಾಗ ಭರತ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ತಾಯಿಯೇ ರಾಮನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ತನ್ನ ತಂದೆ ದಶರಥನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣಳಾದ ವಿಷಯ ಭರತನಿಗೆ ನಂತರ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ತಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ರಾಮನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಭರತ ಎಷ್ಟೇ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪ್ಪಲು ಒಪ್ಪದ ರಾಮ ಭರತನೊಡನೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಭರತ ರಾಮನ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳದೆ, ಅಣ್ಣನ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನೇ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲಿಟ್ಟು, ರಾಮನ ಪರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮಣ

**ಲಕ್ಷ್ಮಣ** - ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀರಾಮನ ತಮ್ಮ.ತಂದೆ ದಶರಥ ತಾಯಿ ಸುಮಿತ್ರೆ.ಶತ್ರುಘ್ನ ಇವನ ಅವಳಿ ತಮ್ಮ. ರಾಮ ವನವಾಸಕ್ಕೆಂದು ಹೊರಟಾಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ನೂ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದಷ್ಟೂ ದಿನ ತನ್ನ ಅಣ್ಣ  ಅತ್ತಿಗೆಯರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ರಾವಣನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಮಾರೀಚ ಚಿನ್ನದ ಜಿಂಕೆಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಸುಳಿದಾಡಿದಾಗ ಸೀತೆ ಆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆಸೆ ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರಲೆಂದು ಹೋದಾಗ ರಾವಣ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

## ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಮದುವೆ
ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ಶತ್ರುಘ್ನರು ಸುಮಿತ್ರಾ ಮತ್ತು ರಾಜಾ ದಶರಥನಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಶೇಶನಾಗದ(ಬಹು ತಲೆಯ ನಾಗ) ಅವತಾರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರು ಊರ್ಮಿಳೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Lakshman as described in the Bhagavata Purana 
*Lakshman described in the Caitanya Caritamrita
ಜನನಿ ಜನ್ಮಭೂಮಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳುವರ್ಗ:ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
## ಜನನ 
## ನಿಧನ 
* ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮ - ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೀನ್

ವರ್ಗ:ಏಪ್ರಿಲ್
ಸತ್ಯಕಾಮ

**ಸತ್ಯಕಾಮ** ಎನ್ನುವ ಕಾವ್ಯನಾಮದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತರಾದ ಶ್ರೀ **ಅನಂತ ಕೃಷ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಶಹಪೂರ** ಇವರು ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬೀಳಗಿ ತಾಲೂಕಿನ **ಗಲಗಲಿ** ಗ್ರಾಮದವರು. ಇವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು  ೧೯೨೦ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೬ ರಂದು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯವರ ತವರೂರಾದ ಜಮಖಂಡಿಯ ಹತ್ತಿರವಿರುವ **ಮೈಗೂರು** ಎನ್ನುವ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ೧೯೩೪ರವರೆಗೆ  ಇವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಗಲಗಲಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಆಯಿತು.  ಮುಲ್ಕಿ ಪರಿಕ್ಷೆ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಬಳಿಕ  ಒಂದು ವರ್ಷ ಗಲಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಕಳೆದರು. ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲುಕೋಟೆಯ **ಸಕ್ರಿ ಹೈಸ್ಕೂಲಿ**ನಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಓದು ಮುಂದುವರಿಸದೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟರು.

## ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
೧೯೩೦-೩೧ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಪ್ರಖರವಾಗಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಬಾಲಕ ಅನಂತ (ಇವನಿಗೆ 
‘ ಬಾಬು ’ ಎನ್ನುವದು ಪ್ರೀತಿಯ ಹೆಸರು) ಐದನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಶಾಲೆಯ ೨೦-೨೫ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಪೋಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧನಿಲ್ಲದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ೫ ಫಟಕಿಯ ಶಿಕ್ಷೆ ಆಯಿತು!

೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ '**ಜೀವನ ನಾಟ್ಯ ವಿಲಾಸಿ  ಸಂಘ**ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ   ಎನ್ಕೆ, ಬೇಂದ್ರೆ, ಶ್ರೀರಂಗ ಮೊದಲಾದವರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು.

೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಬುರ್ಲಿ ಬಿಂದುಮಾಧವರ ಜೊತೆಗೆ ೬ ತಿಂಗಳು ಕಳೆದು ಬಂದ ಇವರು **ಬೀಳಗಿ**, **ಗಲಗಲಿ**, **ಬೇವೂರು**, **ಕಡ್ಲಿಮಟ್ಟಿ**, **ಬಬಲೇಶ್ವರ**, ವಿಜಾಪುರ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಭೂಗತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಯಿಸಹತ್ತಿದರು. ಇವರ ನಾಟ್ಯವಿಲಾಸಿ ಸಂಘದ ಕೆಲ ಗೆಳೆಯರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಜೊತೆಯಾದರು. ೧೯೪೩ ಜೂನ್ ‍ದಲ್ಲಿ  ಪೋಲಿಸರನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತ ಅಲೆಯುವಾಗ  ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ  **ಆದಮಾರು ಮಠ**ದ ಸ್ವಾಮಿಯವರಲ್ಲಿ (ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ) ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ೬ ತಿಂಗಳುಗಳ ವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.

## ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿ
ಸತ್ಯಕಾಮರು ೫೦ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ  ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ೨-೩ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ  ಉಳಿದೆಲ್ಲವುಗಳಿಗೂ ಪುರಾಣವಸ್ತುಗಳೇ ಆಧಾರ.

ಅನಂತ ಜೀವನ, ಆಹುತಿ, ಮಾತೃಮಂದಿರ, ಋಷಿಪಂಚಮಿ, ರಾಜಬಲಿ, ಶೃಂಗಾರತೀರ್ಥ, ಲಾವಣ್ಯ, ವಿ-ಪ್ರಯೋಗ, ಪುರುಷಸೂಕ್ತ, ನಾಯಿಮೂಗು, ರಾಜಕ್ರೀಡೆ, ಚಂಡ ಪ್ರಚಂಡ, ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣ, ಮನ್ವಂತರ, ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ, ಪಂಚ ‘ಮ’ ಗಳ ನಡುವೆ.. ಇವು ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು.

## ತಂತ್ರವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು
ಸತ್ಯಕಾಮರು ೧೯೪೪ರಿಂದ ೧೯೫೬ರವರೆಗೆ ಕೇರಳದಿಂದ ಟಿಬೇಟದ ವರೆಗೆ ಅಲೆದಾಡಿದರು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕರ ಪರಿಚಯವು ಅಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸತ್ಯಕಾಮರು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದರ ವಿವರಗಳು “ ಪಂಚ ‘ಮ’ ಗಳ ನಡುವೆ ” ಎನ್ನುವ ಅವರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

## ಕೃಷಿಕರ್ಮ
೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಜಮಖಂಡಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಕಲ್ಲೊಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಸರಕಾರದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸತ್ಯಕಾಮರು ಬೇಸಾಯ ಮಾಡುವದನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದರು.

ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
೧೮೭೯

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
## ಜನನ 
* ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೀನ್

## ನಿಧನ 
ವರ್ಗ:೧೮೭೯
೧೮೮೨

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
## ಜನನ 
* ಬೆಳ್ಳಾವೆ ನರಹರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ

## ನಿಧನ 
* ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್

ವರ್ಗ:೧೮೮೨
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯

**ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯** - ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೧೦೯ನೇ ದಿನ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೧೧೦ನೇ ದಿನ). ಈ ದಿನದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೫೬ ದಿನಗಳಿರುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
* ೧೭೭೦ - ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು.
* ೧೮೧೦ - ವೆನೆಜುವೆಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದು ಕೊಂಡಿತು.
* ೧೯೭೫ - ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ ಆರ್ಯಭಟ ಉಡಾವಣೆ.

## ಜನನ
* ೧೯೩೩ - ಡಿಕ್ಕಿ ಬರ್ಡ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಂಪೈರ್
* ೧೯೫೭ - ಮುಕೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ, ಭಾರತದ ಉದ್ಯಮಿ
* ೧೯೬೮ - ಅರ್ಶದ್ ವಾರ್ಸಿ, ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ
* ೧೯೭೫ - ಜೇಸನ್ ಗಿಲೆಸ್ಪಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ
* ೧೯೮೭ - ಮರಿಯ ಶಾರಪೋವ, ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ

## ನಿಧನ
* ೧೮೮೨ - ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್

## ಹಬ್ಬಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು
* ಬೈಸಿಕಲ್ ದಿನ
* ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯ ದಿನ (ವೆನೆಜುವೆಲ)

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
*ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ವರ್ಗ:ಏಪ್ರಿಲ್‍ನ ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಪ್ರಿಲ್
ನರಸಿಂಹ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ನರಸಿಂಹ*** 2012 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ವಿ. ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೀಶಾ ಪಟೇಲ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿ ಸಂಜನಾ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಸ್ಯ ನಟ-ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಸ್. ಮೋಹನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮಿಳಿನ *ಮಾಯಿ* ಚಿತ್ರದ ರೀಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಹಂಸಲೇಖ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಕೆಎನ್ ಎಂ ಮೂವೀಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್ ಎಂ ಕುಮಾರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು 23 ಮಾರ್ಚ್ 2012 ರಂದು ಮಂಗಳಕರ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ನರಸಿಂಹನಾಗಿ ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್
* ವರ್ಷಾ ಆಗಿ ನಿಕೀಶಾ ಪಟೇಲ್
* ಮೋಹನ್
* ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ
* ಐಟಂ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ ಸಂಜನಾ ಗಲ್ರಾನಿ
* ಜಯಂತಿ

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ಹಿರಿಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಹಂಸಲೇಖ ಅವರು 6 ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಜನವರಿ ೩೧

**ಜನವರಿ ೩೧** - ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಿನ ೩೧ನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೩೧ನೇ ದಿನ. ಈ ದಿನದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೩೪ ದಿನಗಳು(ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೩೫ ದಿನಗಳು) ಇರುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 
## ಜನನ 
* ೧೩೩೮ - ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ೫ (ಫ್ರಾನ್ಸ್) ರಾಜ
* ೧೯೧೪ - ಶ್ರೀ ದಯಾ ಮಾತ, ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರು
* ೧೯೭೦ - ಮಿನ್ನಿ ಡ್ರೈವರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಟಿ
* ೧೮೯೬ - ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ, ಕನ್ನಡದ ವರಕವಿ

## ನಿಧನ 
## ರಜೆಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
* ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನವರಿ
ಮಾರ್ಚ್ ೧೪

ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
## ಜನನ
* ೧೮೭೯ - ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೀನ್.
* ೧೯೪೧ - ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಭಯಗಾನ ವಿದುಷಿ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ಶ್ಯಾಮಲಾ ಜಿ.ಭಾವೆ.

## ನಿಧನ
* ೧೯೯೭ - ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೀರೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್.
* ೧೮೮೩ - ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್.

ವರ್ಗ:ಮಾರ್ಚ್
ಭೀಮಾ

ಭೀಮಾ ನದಿ (ಚಂದ್ರಭಾಗ ನದಿ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ 861 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (535 ಮೈಲಿ) ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಅರವತ್ತೈದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ನಂತರ ಕಿರಿದಾದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ, [1] ದಡಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. [2]

## ಉಗಮ--ಸಂಗಮ
ಭೀಮಾ ನದಿಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪುಣೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ  **ಭೀಮಾಶಂಕರ** ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದೆ. 
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ **ಕಡ್ಲೂರು** ಊರ ಹತ್ತಿರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ  ಈ ನದಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು.

## ಉಪನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಮರಜಾ, ಮುಲ್ಲಾಮಾರಿ, ಗಂಡೋರಿ ಹಳ್ಳ, ಕಾಗಿನಾ ಹಾಗು ಬೆಣ್ಣೆತೊರಾ ಇವು ಭೀಮಾನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳು.(tributaries)

## ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ಭೀಮಾ ನದಿಗೆ ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ **ನೆಲೊಗಿ "ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಭೀಮಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಿಗೆ ಈಗಾಗಲೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.jwusj

## ಮಹತ್ವದ ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಭೀಮಾನದಿಯ ಉಗಮದಲ್ಲಿರುವ **ಭೀಮಾಶಂಕರ**ವು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ. **ದ್ವಾದಶಲಿಂಗ**ಗಳಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಲಿಂಗ ಭೀಮಾಶಂಕರದಲ್ಲಿದೆ. 

**ಅಷ್ಟವಿನಾಯಕ**ರಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ವಿನಾಯಕ ದೇವಾಲಯವು **ಸಿದ್ಧಟೇಕ**ದಲ್ಲಿದೆ.

ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಂಢರಪುರ ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನವು  ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧೂಳಖೇಡ ಶಂಕರಲಿಂಗ ದೇವಸ್ಥಾನವು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದತ್ತಪೀಠವಾದ ಗಾಣಗಾಪುರವು ಭೀಮಾದ ಉಪನದಿಯಾದ **ಅಮರಜಾ**ದ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಕ್ತಿಪೀಠವಾದ, **ಚಂದ್ರಲಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ**ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿರುವ  **ಸನ್ನತಿ** ಗ್ರಾಮವು ಭೀಮಾನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ಇದೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರದ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.

ಕಾಗಿನಾ ಉಪನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ **ಹೊನಗುಂಟಾ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಲಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ಮಾರ್ಚ್ ೨೬

[[]] - ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೇ (೨೬ನೇ) ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೮೫ನೇ ದಿನ(ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೮೬ನೇ ದಿನ). ಈ ದಿನದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೮೦ ದಿನಗಳು ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
* 

## ಜನನ
*

## ನಿಧನ
* 

## ರಜೆಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು
*

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
*ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ವರ್ಗ: ದಿನಗಳು
ಮಿನ್ನಿ ಡ್ರೈವರ್

**ಮಿನ್ನಿ ಡ್ರೈವರ್** (ಜನನ: ಜನವರಿ ೩೧, ೧೯೭೦): ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಿತ್ರನಟಿಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಗುಡ್‍ವಿಲ್ ಹಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಟನೆಗೆ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಆಸ್ಕರ್) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಈಕೆ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದರು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* 
* September 2004 interview from *The Guardian*
* Minnie Driver at Emmys.com 

ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)

thumb|ಲಕ್ಷ್ಮಿ
**ಲಕ್ಷ್ಮೀ** - ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದೆಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮಲಯಾಳಂ, ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ **ಪಂಚಭಾಷಾ ತಾರೆ** ಎಂದೂ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ತಂದೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಥಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸತಿ ಸುಲೋಚನ (೧೯೩೪) ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ವೈ.ವಿ.ರಾವ್.

## ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು
#### ಕನ್ನಡ
## ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
* ಜ್ಯೂಲಿ (೧೯೭೫)
* ಹಲ್‍ಚಲ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ೫ (ಫ್ರಾನ್ಸ್)

೧೩೬೪ರಿಂದ ೧೩೮೦ರವರೆಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶವನ್ನಾಳಿದ ರಾಜ.
ಚಾರ್ಲ್ಸ್ V (21 ಜನವರಿ 1338 - 16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1380), ಎಂದು ವೈಸ್ (ಫ್ರೆಂಚ್: "ಲೆ ಸೇಜ್"), 1364 ರಿಂದ ಮರಣದವರೆಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ರಾಜ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು Valois ಹೌಸ್ ಒಂದು ಅರಸನಾಗಿದ್ದನು.

1349 ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಯುವ ರಾಜಕುಮಾರ ಮಾಹಿತಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ತನ್ನ ಅಜ್ಜ ಕಿಂಗ್ ಫಿಲಿಪ್ VI ನಿಂದ ಆಳುವ ಡಾಫೈನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಇದು ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಕಿರೀಟ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ಡಾಫೈನ್ ಏಕೀಕರಣ ಕಂಡ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ರವರೆಗೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ "DAUPHIN" ಹೊರಲು ಅವಕಾಶ. ಈ ದಿನಾಂಕದಿಂದ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ತನಕ DAUPHIN ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಬೋರ್.

ಅವರ ತಂದೆ ಜಾನ್ II ​​1356 ರಲ್ಲಿ ಪೊಯಿಟಿಯರ್ಸ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮಾಡಿದಾಗ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಯಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ, ಎಟಿಯೆನ್ನೆ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಜನರಲ್ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಗ ಇದು; ಸುಲಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನವಾರ್ರೆ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಡ್, ಕಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಗಣ್ಯರು ಶತ್ರುತ್ವ, ಜೊತೆಗೆ ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು Jacqueries ಎಂದು ರೈತ ದಂಗೆಗಳು ಜೊತೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ಅವನ ತಂದೆ ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಲುವಾಗಿ, ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಎಡ್ವರ್ಡ್ III ಗೆ ನೈಋತ್ಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸುಲಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು ಇದರಲ್ಲಿ, 1360 ರಲ್ಲಿ Brétigny ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಚಾರ್ಲ್ಸ್ 1364 ರಲ್ಲಿ ರಾಜನಾದನು. Marmousets ಎಂದು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಲಹೆಗಾರರ ​​ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ತನ್ನ ಕುಶಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಆತನನ್ನು ರಾಯಲ್ ನಿಧಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತು Valois ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಅವಕಾಶ. ಅವರು ಕೆಲಸ ಇರುವಾಗ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ದೇಶದ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ routiers ಆಫ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಜನರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇತನ ಪಾವತಿ ಮೊದಲ ಕಾಯಂ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಡು Guesclin ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನ್ಯ ಅನುಕೂಲ 'ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಯುದ್ಧಕಾಲದ' ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಇಯರ್ಸ್ ಅಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ 'ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು 1360 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿತು reconquered ಎಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜೀನ್ ಡಿ ವಿಯೆನ್ನೆ ನೇತೃತ್ವದ ಫ್ರೆಂಚ್ ನೌಕಾಪಡೆ, ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಇಯರ್ಸ್ ವಾರ್ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕರಾವಳಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ.

ಚಾರ್ಲ್ಸ್ V 1380 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆತನೊಬ್ಬ ಹಾನಿಕಾರಕ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಅವಕಾಶ ತನ್ನ ಮಗ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ VI ಮ್ಯಾಡ್, ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಫ್ರಾನ್ಸ್
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯

**ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೦೯** - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನ. 
ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೮೨ನೆ ದಿನ(ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೮೩ನೆ ದಿನ).

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 
* ವರ್ಷ ೧೮೨೪ - ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು *ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕಾ* ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
* ವರ್ಷ ೧೯೬೨ - ಉಗಾಂಡಾ, ಸ್ವತಂತ್ರ *ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್* ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು.
* ವರ್ಷ ೨೦೦೬ - ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶದಿಂದ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆ.

## ಜನನ 
* ವರ್ಷ ೧೮೬೪ - ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಡೈಯರ್ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ).
* ವರ್ಷ ೧೮೭೭ - *ಗೊಪಬಂದು ದಾಸ್*, ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತ, ಕವಿ, ಹೋರಾಟಗಾರ ( ಡಿ. ೧೯೨೮)
* ವರ್ಷ ೧೮೯೭ - *ಎಂ.ಭಕ್ತವತ್ಸಲಮ್*, ಭಾರತೀಯ *ನ್ಯಾಯವಾದಿ* ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ, ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯದ *೬ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ* (ಡಿ. ೧೯೮೭)
## ಮರಣ 
* ವರ್ಷ ೨೦೦೬ - *ಕಾನ್ಷಿ ರಾಮ್*, ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ (ಬಿ. ೧೯೩೪)
* ವರ್ಷ ೨೦೧೫  - *ರವೀಂದ್ರ ಜೈನ್*, ಭಾರತೀಯ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ( ಬಿ. ೧೯೪೪)

## ಹಬ್ಬಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು 
* **ವಿಶ್ವ ಪೋಸ್ಟ್ ಡೇ**
## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
* ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
* ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಕ್ಟೋಬರ್
೧೮೬೪

**೧೮೬೪** - ೧೯ನೆ ಶತಮಾನದ ೬೪ನೆ ವರ್ಷ

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 
## ಜನನ 
* ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯ - ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಡೈಯರ್

## ನಿಧನ 
*
*

ವರ್ಗ:೧೮೬೪
ವರ್ಗ:ವರ್ಷಗಳು
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩

**ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩** - ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಿನ ೨೩ನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೩೫ನೆ ದಿನ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೩೬ನೆ ದಿನ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 
## ಜನನ 
* ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್
## ನಿಧನ 
*
*
## ರಜೆಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು 
*
*
## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
*

ವರ್ಗ:ಆಗಸ್ಟ್
ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ಜುಲೈ ೨೩

[[]] - ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ೨೩ನೆ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೦೪ನೇ ದಿನ(ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೦೫ನೇ ದಿನ). ಈ ದಿನದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೧೬೩ ದಿನಗಳು ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
*೧೯೦೩ &ndash; ಫ಼ೋರ್ಡ್ ಮೋಟರ್ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಾರನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿತು.

## ಜನನ
*ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರು
*ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅಝಾದ್

## ನಿಧನ
* ೧೯೨೭ - ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ, ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಡೈಯರ್
* 
*

## ರಜೆಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು
*
*

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
*ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
*ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ವರ್ಗ: ದಿನಗಳು
ವರ್ಗ: ಜುಲೈ
ಉಷೆ ಟಿವಿ

**ಉಷೆ ಟಿವಿ** - ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಕನ್ನಡದೇ ಆದ ಉದಯ ಟಿವಿ, ತಮಿಳಿನ ಸನ್ ಟಿವಿ, ಮಲಯಾಳಂನ ಸೂರ್ಯ ಟಿವಿ, ತೆಲುಗಿನ ತೇಜ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಉದಯ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಯು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಈ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತುಕೊಡಲಾಗಿದೆ.ಉಷೆ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಯು ಈಗ "ಉದಯ ಮೂವೀಸ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ, ಅಮೇರಿಕ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಾಹಿನಿಯು ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್

'**ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್**' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ **ಗೋವಿಂದ್ ವಿನಾಯಕ್ ಕರಂದೀಕರ್** (೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೧೮ - ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೦), ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು  ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಅನುವಾದಕ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರು ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೧೮ ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಇಂದಿನ ಸಿಂಧುದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವಗಡ ತಾಲೂಕಿನ ಢಲವಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

## ಕೃತಿಗಳು 
ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಕೃತಿಗಳು *ಸ್ವೇದಗಂಗಾ* (ಬೆವರಿನ ನದಿ) (೧೯೪೯), *ಮೃದ್ಗಂಧ* (೧೯೫೪), *ಧ್ರುಪದ್* (೧೦೫೯), *ಜಾತಕ್* (೧೯೬೮), ಮತ್ತು *ವಿರೂಪಿಕಾ*' (೧೯೮೦). ಅವರ ಆಯ್ದ ಕವಿತೆಗಳ ಎರಡು ಸಂಕಲನಗಳಾದ *ಸಂಹಿತಾ* (೧೯೭೫) ಮತ್ತು *ಆದಿಮಯ* (೧೯೯೦) ಕೂಡ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಕೃತಿಗಳು *ರಾಣಿಚಾ ಬಾಗ್* (೧೯೬೧), *ಸಶ್ಯಾಚೆ ಕಾನ್* (೧೯೬೩), ಮತ್ತು *ಪರಿ ಗಾ ಪರಿ* (೧೯೬೫) ಸೇರಿವೆ. ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರ ಮರಾಠಿ ಕವಿತೆಗಳು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು "ವಿಂದಾ ಕವಿತೆಗಳು" (೧೯೭೫) ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು *ಅಮೃತಾನುಭವ*ದಂತಹ ಹಳೆಯ ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸಿದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಮರಾಠಿ ಕವಿಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರು ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಂಧಕಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕರಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಯೆಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ ಲಿಯರ್ ಆಫ್ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಅನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರ ಕಿರು ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ *ಸ್ಪರ್ಶಾಚಿ ಪಾಲ್ವಿ* (೧೯೫೮) ಮತ್ತು *ಆಕಾಶಚಾ ಅರ್ಥ* (೧೯೬೫) ಸೇರಿವೆ. *ಪರಂಪರಾ ಅನಿ ನವತ* (೧೯೬೭), ಇದು ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.

ಕವಿಗಳಾದ ವಸಂತ ಬಾಪಟ್, ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್ ಮತ್ತು ಮಂಗೇಶ್ ಪಡ್ಗಾಂವ್ಕರ್ ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿವಿಧ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕವನಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಾಚನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾಡಿದರು. ವಸಂತ ಬಾಪಟ್ ಮತ್ತು ಪಡ್ಗಾಂವ್ಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರು ೧೯೬೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕವನ ವಾಚನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರು "ಮುರ್ಗಿ ಕ್ಲಬ್" ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕರಂದೀಕರ್ ಜೊತೆಗೆ ವಸಂತ ಬಾಪಟ್, ಮಂಗೇಶ್ ಪಡಗಾಂವ್ಕರ್, ಗಂಗಾಧರ ಗಾಡ್ಗೀಳ್, ಸದಾನಂದ್ ರೇಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಪು ಭಾಗವತ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂತು ಊಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪದಗಳ ಆಟ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಾಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರಿಗೆ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ೩೯ ನೇ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣು ಸಖಾರಾಮ್ ಖಾಂಡೇಕರ್ (೧೯೭೪) ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ವಾಮನ್ ಶಿರ್ವಾಡ್ಕರ್ (ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್) (೧೯೮೭) ನಂತರ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೂರನೇ ಮರಾಠಿ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರು ಕೇಶವಸುತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನೆಹರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಬೀರ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಮರಣ
ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್ ಅವರು ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ತಮ್ಮ ೯೧ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು.

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ
* ಹಿಂದೂ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನದ ವರದಿ 
*Vinda Karandikar at the Poetry Foundation

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ
*  This volume includes several translations to English of Karandikar's nonsense verse.

ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಉದಯ ಟಿ.ವಿ

**ಉದಯ ಟಿವಿ** ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನಾ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿ ಭಾರತ, ಕೆಲವು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿಯನ್ನು ೧೯೯೪ರ ಜೂನ್ ೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 

## ಇತಿಹಾಸ
ಉದಯ ಟಿವಿಯನ್ನು ೧೯೯೪ ಜೂನ್ ೧ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.  ಇದನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಸಾರವಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಿನಿ.

ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ ೨೦೦೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉದಯ ಟಿವಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ೭೦% ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ . ೨೦೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಇದು ೨೦೦೧ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು . ಇದು ವಿಶಾಕ ಎಫ್‌ಎಂ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಎಂ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಫ್‌ಎಂ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿತು. ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ರವರೆಗೆ ಇದು ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾರದ ಚಾನಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ರೂ.೧೮ ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಪಾವತಿ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು .

ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾಲೀಕ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಉದಯ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಐಪಿಒ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು .

## ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು 
## ಸೋದರಿ ವಾಹಿನಿಗಳು
#### ಉದಯ ಮೂವೀಸ್
ಉದಯ ಮೂವೀಸ್ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೫ ಮೇ ೨೦೦೦ ರಂದು **ಉಷೆ ಟಿವಿ** ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮೂವೀಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

#### ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ.  ೨೦೦೬ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೫ರಂದು **ಉದಯ ೨** ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

#### ಚಿಂಟು ಟಿವಿ
ಚಿಂಟು ಟಿವಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ ಆಗಿದೆ.  ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೩ ರಿಂದ ೧೪ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಈ ವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

#### ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ
ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೭ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

### ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ವಾಹಿನಿ(ಗಳು)
#### ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್
ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್ ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೫ರಂದು **ಉದಯ ವಾರ್ತೆಗಳು** ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು **ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್** ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೨೦೧೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ರಂದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಹಿನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್ ಅನ್ನು ೨೦೧೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ರಂದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*೨೦೦೧ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*೨೦೦೨ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
* ಉದಯ ಟಿವಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್

alt=|thumb|126x126px|ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್ ಲಾಂಛನ
**ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್** -  ಕೇಬಲ್ ಟಿವಿ ಜಾಲದ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.

## ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕತ್ವ
ಇಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅನೇಕ ಕಾಲಖಂಡಗಳು ಮತ್ತು  ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಇರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಸಲ ಒಂದೇ ತರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಅಥವಾ ದಿನವಿಡೀ ಅಯೋಜಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.  ವಿಷಯಗಳು  ಮಿಲಿಟರಿ ಇತಿಹಾಸ,  (ವಿಶೇಷವಾಗಿ  ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ), ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸ, ೧೯, ೨೦, ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನಗಳು, ಆಧುನಿಕ  ಇಂಜನಿಯರಿಂಗ್,ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಳೆಯ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿನೋಡುತ್ತವೆ.  ಇನ್ನು ಕೆಲವು  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು  ಒಳಸಂಚಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವರಣೆಗಳಂತಹ ನಿಗೂಢ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

A&E ಟೆಲಿವಿಶನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಚಾನೆಲ್ ನ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು(ಯು. ಎಸ್. ಎ.,  ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ(ಇಂಗ್ಲಂಡ), ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಝೀಲಂಡ್, ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ  ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾಲವು ಸ್ಟಾರ್ ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಏಈಟಿಎನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲೂ  ಈಗ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ  the channel has consistently produced  prime time ratings in the U.S. comparable to or higher than the A&E Network itself. The channel is not to be confused with a similar, independently-owned, Canadian service, History Television. Indeed, the phrase "Not available in Canada" was commonly heard during the earliest promotional ads for The History Channel, at least those aired on A&E (which is available in Canada),  becoming a de facto slogan.

ಈಗ ಸೈನ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾರ್ಯುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸೋದರ ಜಾಲವಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್ ಗೆ ಬದಲಿಸಿರುವದಾದರೂ, ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ದ ಕುರಿತು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ  ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್ಲು "ಹಿಟ್ಲರ್ ಚಾನೆಲ್", ಎಂಬ ಅವಹೇಳನಾತ್ಮಕ ಅಡ್ದಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಒಂದು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದ ಜಾಲದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದಂತೆ  ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸ ಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿಡುತ್ತದೆ.ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್ ಜಾಲವು ಹಿಂದಿನ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯ ಯುಗಕ್ಕಿಂತ, ಈಗಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಚಾನೆಲ್ ಲಾಭವಿಲ್ಲದ ಬಂಡವಾಳ ಸೇವ ಅವರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಆಕಾಂಷ್ಕೆಹೊಂದಿದ್ದು,ನಾಶನಲ್ ಟ್ರಶ್ಟ ಹಿಸ್ಟರಿ ಪ್ರಿಸರ್ವೆಶನ್ ಥರದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಆದರೆ  ನಾಶನಲ್ ಟ್ರಶ್ಟ ಹಿಸ್ಟರಿ ಪ್ರಿಸರ್ವೆಶನ್ ಅಲ್ಲ.

## ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ
### ನಿಯಮಿತ ಸರಣಿಗಳು
### ವಿಶೇಷ ಮಿನಿ-ಸರಣಿಗಳು 
### Syndication
In Search of... History Channel Run (Ca.1998-2003) Original 1976-1982.

## See also
*A&E Television Networks
*The Biography Channel
*History International

## External links
*The History Channel USA
*The History Channel UK 
*The History Channel Australia and New Zealand 
*The History Channel International 
*Save Our History 
*CableWorld magazine (source of cable network prime time ratings) 
*Archive of online ads for The History Channel

ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ

***ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ*** - ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿತ್ತು ಇದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ರಾಮೋಜಿ ರಾವ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ವಾಯ್ಕಾಂ ೧೮ ಅವರಿಗೆ ಮಾರಿದರು ಇದು ಈಗ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಆಗಿದೆ ಈ ಟಿವಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ತೆಲುಗಿನ ಈನಾಡು ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇದೇ ವಾಹಿನಿಯ ಇತರ ಅವರಣಿಕೆಗಳು, ಮರಾಠಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಗುಜರಾತಿ ಮುಂತಾದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಾಹಿನಿಯು ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

## ಈ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು
### ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು
* ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ
* Akka
* putta gowri Maduve
* ಬದುಕು (ಧಾರಾವಾಹಿ)
* ರಾಧಾ
* ಸುಕನ್ಯ - ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮರುಪ್ರಸಾರ
### ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು
* ಪಾ.ಪ.ಪಾಂಡು
* ಗರ್ವ
* ಗೃಹಭಂಗ
* ಮುಕ್ತ
* ಮನ್ವಂತರ
* ಸಿಲ್ಲಿ ಲಲ್ಲಿ
* ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)
* ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ
* ಮಾಯಾಮೃಗ - ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮರುಪ್ರಸಾರ
* ಬ್ರಂದಾವನ
## ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
* ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡುವೆನು
* ರಾಗ ರಂಜನಿ
* ಪಂಚತಂತ್ರ (ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ)
* ಕನ್ನಡ ನಾಡಿ
* ಸವಿರುಚಿ
## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡದ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ 

ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್
ದೂರದರ್ಶನ (ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ ಜಾಲ)

**ದೂರದರ್ಶನ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ ಜಾಲ**ವು ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಜಾಲವು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿಕ ಪ್ರಸಾರಣೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ದೂರದರ್ಶನ ೧ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ೧೯ ವಾಹಿನಿಗಳು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಈ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

## ಕನ್ನಡ ದೂರದರ್ಶನ
ದೂರದರ್ಶನದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಬೆಂಗಳೂರು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ "ಚಂದನ" ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ವರ್ಗ: ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು