open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ವಾದಿರಾಜರು

**ವಾದಿರಾಜರು** (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೮೦ - ೧೬೦೦)   ಕನ್ನಡ ಹರಿದಾಸ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬರು.ಇವರು ವ್ಯಾಸರಾಯರ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಸೋದೆಯ ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ವಾದಿರಾಜರೂ ಒಬ್ಬರು.ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆತನು ಕವಿತೆ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದುದು.ಇವರ ವಾಗ್ವೈಖರಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು ಇವರಿಗೆ **ಪ್ರಸಂಗಾಭರಣ ತೀರ್ಥ** ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.ಶ್ರೀಹರಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೀರ್ತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ  ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ನಡೆಯುವ **ಪರ್ಯಾಯೋತ್ಸವ ಪದ್ಧತಿ**ಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

[right|thumb|[ಹಯಗ್ರೀವ ದೇವರಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ವಾದಿರಾಜರ ಒಂದು ಕಲಾಕೃತಿ]]

## ಜೀವನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೂವಿನಕೆರೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ರಾಮಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸರಸ್ವತಿದೇವಿ.  ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದ ಹೆಸರು ಭೂವರಾಹ.

ಅವರ ಇಷ್ಟ ದೈವ ಶ್ರೀಹರಿ ಅವರಿಗೆ ಹಯವದನ ಅಥವಾ ಕುದುರೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ ಕೊಟ್ಟನಂತೆ.ತಮ್ಮ ಎಂಟನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ವಾದಿರಾಜರ ಸನ್ಯಾಸ ಜೀವನದ ಅವಧಿ ೧೧೨ ವರ್ಷಗಳು.  ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ  ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಸೋಂದಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಠ ಮತ್ತು ಇವರ ಬೃಂದಾವನವಿದೆ.

## ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಯವದನ ಎಂಬ ಅಂಕಿತ ನಾಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವರನಾಮಗಳು, ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ಸುಳಾದಿ, ಉಗಾಭೋಗ,ವೃತ್ತನಾಮಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.**ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಯುಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಡುವಂತೆ ಸರಳವಾದ ಪ್ರೌಢ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಮೇಯವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಒಲಿಸಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಂತಿಸಿದ್ದಾರೆ**.                  
                          
೧.ವೈಕುಂಠವರ್ಣನೆ  - ಸಾಂಗತ್ಯ.

೨.ಸ್ವಪ್ನಗದ್ಯ  - ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ.     ೩.ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಶೋಭಾನೆ  - ಹಾಡು.      ೪.ಕೀಚಕವಧ.       ೫.ಕೇಶವನಾಮ.        ೬.ಗುಂಡಕ್ರಿಯೆ.

೭.ಯುಕ್ತಿ ಮಲ್ಲಿಕಾ

೮. ಸರಸಭಾರತಿವಿಲಾಸ

೯.ನ್ಯಾಯರತ್ನಾವಳಿ

೧೦.ಶ್ರುತಿತತ್ತ್ವ ಪ್ರಕಾಶಿಕಾ

೧೧.ಹರಿಭಕ್ತಿಲತಾ

೧೨.ತೀರ್ಥಪ್ರಬಂಧ

೧೩.ಕೃಷ್ಣಬಾಲಲೀಲಾ

೧೪    ೬.ಭಾರತತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ ಟೀಕೆ - ಟೀಕೆ (ಲಾಕ್ಷಾಭರಣಿ).
ಕಾವ್ಯಗಳೆ ಆಗಲಿ, ಕೀರ್ತನೆಗಳೆ ಆಗಲಿ, ಅವುಗಳ ತಿರುಳು ಒಂದೇ-ದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ತತ್ವಗಳ ನಿರೂಪಣೆ.ಇವರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದುದಾಗಿದೆ.                   
ವಾದಿರಾಜರು ರಚಿಸಿರುವ ಲಕ್ಷೀಶೋಭಾನ ಪದವನ್ನು ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರೆ ಮದುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶುಭವಾಗುತ್ತದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಲಕ್ಷೀಶೋಭಾನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಚರಣ ಆದಕ್ಕೆಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು-  
"ಮದುವೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದವ ಪಾಡಿದರೆ ಮದುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮುದವಹುದು
ವಧುಗಳಿಗೆ ಓಲೆ ಭಾಗ್ಯ ದಿನದಿನಕೆ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಮದನನಯ್ಯನ ಕೃಪೆಯಿಂದ".

## ಕೀರ್ತನೆಗಳು
೧.ತಾಳುವಿಕೆಗಿಂತ ತಪವು ಇಲ್ಲ    |ಪ|      
ಕೇಳ ಬಲ್ಲವರಿಗೆ ಹೇಳುವೆನು ಸೊಲ್ಲ ||ಅ.ಪ||. 
೨.ಹಣವೆ ನಿನ್ನಯ ಗುಣವೇನು ಬಣ್ಣಿಪೆನೊ |ಪ| ಹಣವಿಲ್ಲದವನೊಬ್ಬ ಹೆಣವೇ ಸರಿ ಕಂಡ್ಯಾ  ||ಅ.ಪ||.                          
                            
೩.ಮಂಡೆ ಬೋಳಾದರೇನು ಮನಶ್ಯುಧ್ಧಿಯಿಲ್ಲವು |ಪ|ಕಂಡು ಹಯವದನ ನನ್ನ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ಧಾನ್ಯ ||ಅ.ಪ||.                      
                         
೪.ಲಕ್ಷ್ಮೀರಮಣಗೆ ಮಾಡಿದಳು ಉರುಟಾಣಿ |ಪ| ಇಳೆಯೊಳಗತಿಜಾಣಿ ಸುಂದರ ಫಣಿವೇಣಿ ||ಅ.ಪ||.

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಸಮಗ್ರ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ  

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿ

**ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿ**ಯು ಷಟ್ಪದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೊಂದು.ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಗದುಗಿನ ಭಾರತವಿರುವುದು ಈ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೆ. ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿಯ ಪದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಆರು ಸಾಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮೂರನೆಯ, ಆರನೆಯ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ೭ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಮೂರುಗಣಗಳೂ ಹಾಗು ಒಂದು ಗುರು ಇರುತ್ತವೆ. ಮಿಕ್ಕ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ  ೭ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಎರಡು ಗಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮವೆಂದರೆ, ೭ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಗಣಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ೩+೪ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ೩ ಮಾತ್ರೆಯ ಗಣದ ನಂತರ ೪ ಮಾತ್ರೆಯ ಗಣವು ಬಂದು, ಒಟ್ಟು ೭ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಗಣವಾಗಬೇಕು.
ಪದ್ಯವು ಆದಿಪ್ರಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗದುಗಿನ ಭಾರತದ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪದ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ:

 ವೇದಪುರುಷನ ಸುತನ ಸುತನ ಸ
 ಹೋದರನ ಹೆಮ್ಮಗನ ಮಗನ ತ
 ಳೋದರಿಯ ಮಾತುಳನ ಮಾವನನತುಳಭುಜಬಲದಿ
 ಕಾದು ಗೆಲಿದನನಣ್ಣನವ್ವೆಯ 
 ನಾದಿನಿಯ ಜಠರದಲಿ ಜನಿಸಿದ
 ನಾದಿಮೂರುತಿ ಸಲಹೊ ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಯಣ

ಈ ಪದ್ಯವನ್ನು ಗಣಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದಾಗ ಹೀಗೆ ಕಾಣುವುದು:

 ವೇದ| ಪುರುಷನ | ಸುತನ| ಸುತನ ಸ
 ಹೋದ|ರನ ಹೆ|ಮ್ಮಗನ| ಮಗನ ತ
 ಳೋದ|ರಿಯ ಮಾ|ತುಳನ| ಮಾವನ|ನತುಳ|ಭುಜಬಲ|ದಿ
 ಕಾದು| ಗೆಲಿದನ|ನಣ್ಣ|ನವ್ವೆಯ 
 ನಾದಿ|ನಿಯ ಜಠ|ರದಲಿ| ಜನಿಸಿದ
 ನಾದಿ|ಮೂರುತಿ | ಸಲಹೊ| ಗದುಗಿನ | ವೀರ|ನಾರಯ|ಣ

'|' ಸಂಜ್ಞೆ ಗಣವಿಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದ್ಯವು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಗಣವಿಂಗಡನೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:

 ೩|೪|೩|೪
 ೩|೪|೩|೪
 ೩|೪|೩|೪|೩|೪|-
 ೩|೪|೩|೪
 ೩|೪|೩|೪
 ೩|೪|೩|೪|೩|೪|-

ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ:

 ಅಂಬು | ಜಾನನೆ | ಕೇಳು | ತಾಂಡವ
 ನೆಂಬ | ಮುನಿಪಿತೃ | ಮಾತೃ | ಸೇವಾ
 ಲಂಬ | ಕನುತೊಳ | ಲಿದನು | ನಾನಾ | ತೀರ್ಥ | ಯಾತ್ರೆಯ | ಲಿ
 ಅಂಬು | ವನುತರ | ಲೆಂದು | ಪಿತೃಗಳ
 ಕಂಬಿ | ಯನುನೇ | ರಿರಿಸಿ | ಚರ್ಮದ
 ತಂಬು | ಗೆಯಕೊಂ |ಡರಸು | ತಿರುಳೈ | ದಿದನು | ಜೀವನ | ವ

## ನೋಡಿ
*ಶರ
* ಕುಸುಮ
* ಭೋಗ
* ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿ
* ವಾರ್ಧಕ
* ಪರಿವರ್ಧಿನೀ
*ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು

**ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು** (೧೩೮೯ - ೧೪೮೭) ಕನ್ನಡ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಿತಾಮಹರು ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು. ಸರಳ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಲಾಷೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದದು ಅಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾಗವತ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಪೂಜಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೇದ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಿದಂತೆ ಭಾಗವತರ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ದೇವರನಾಮಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ವಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಸಿದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ತತ್ವವನ್ನು ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ  ಮಾಡಿದರು.

## ಜೀವನ
ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರ ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬೂರು. ಮೂಲ ಹೆಸರು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ. ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಶೇಷಗಿರಿಯಪ್ಪ. ತಾಯಿ ಗಿರಿಯಮ್ಮ. ಗುರು ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣತೀರ್ಥರು.

ಇವರನ್ನು  ಶಿಷ್ಯನಾದ ವ್ಯಾಸರಾಯರನು **ಆದಿಶೇಷನ ಪೋಲ್ವ ಮುನಿ** ಎಂದೂ , ಪುರಂದರದಾಸನ ಮಗ ಮಧ್ವಹರಿದಾಸ **ವರುಧ್ರುವನ ಅವತಾರ** ಎಂದೂ ಸಂಭಾವಿಸಿರುವುದು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರು ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥರು.

## ಬೃಂದಾವನ 
ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಳಬಾಗಿಲು ಎನ್ನುವ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಮಠ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನವಿದೆ.

## ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು 
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಭಕ್ತಿಯ ಹಿರಿಮೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಮಾಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವ ನೂರಾರು- ಉಗಾಭೋಗ, ಸುಳಾದಿ, ಕೀರ್ತನೆ, ದಂಡಕ, ವೃತ್ತನಾಮಾದಿ- ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ದೇವರ ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು.
೧. ಭ್ರಮರಗೀತೆ 
೨. ವೇಣುಗೀತೆ 
೩. ಗೋಪಿಗೀತೆ 

## ಕೀರ್ತನೆಗಳು 
ರಂಗವಿಠಲ ಎಂಬ ಅಂಕಿತ ನಾಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವರನಾಮಗಳು, ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಇವರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಕೀರ್ತನೆಗಳು:-

 ೧.ನಾ ನಿನಗೇನು ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ-ಎನ್ನ.        ಹೃದಯ ಕಮಲದೊಳು ನೆಲಸಿರು ಹರಿಯೇ||ಪ||

 ೨.ಯಾರಿಗೆ ಯಾರುಂಟು ಗುರುವಿನ ಸಂಸಾರ.  ನೀರ ಮೇಲಣ ಗುಳ್ಳೆ ನಿಜವಲ್ಲ ಹರಿಯೇ||ಪಲ್ಲವಿ||

 ೩.ಕಂಗಳಿದ್ಯಾತಕೋ ಕಾವೇರಿ ರಂಗನ ನೋಡದ||ಪ||

 ೪.ಭೂಷಣಕೆ ಭೂಷಣ ಇದು ಭೂಷಣ.    ಶೇಷಗಿರಿವಾಸ ಶ್ರೀ  ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ||ಪ||

 ೫.ಇಟ್ಟಾಂಗೆ ಇರುವೆನೋ ಹರಿಯೇ ನನ್ನ ದೊರೆಯೇ.                          ಸೃಷ್ಟಿವಂದಿತ ಪಾದಪದುಮ ಶ್ರೀ ಹರಿಯೇ||ಅ.ಪ|| 
                                
 ೬.ಕಾಡ ಬೆಳದಿಂಗಳು ಈ ಸಂಸಾರ ಕತ್ತಲೆ ಬೆಳದಿಂಗಳು ||ಪ||.

### ಮಹಿಮೆ ಸಾಲದೆ 
ಮಹಿಮೆ ಸಾಲದೆ ಇಷ್ಱೆ ಮಹಿಮೆ ಸಾಲದೆ ||ಪ||

ಅಹಿ‌ಶಯನನ ಒಲುಮೆಯಿಂದ
ಮಹಿಳೊಮ್ಮೆ ಶ್ರೀಪಾದರಾಯರ ||ಅ.ಪ||

ಮುತ್ತಿನ ಕವಚ ಮೇಲ ತುರಾಯಿ ರತ್ನ ಕೆತ್ತಿದ ಕರ್ಣ ಕುಂಡಲ
ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕ ಶ್ರೀಗಂಧ ಲೇಪನ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಮೇರದು ಬರಲು ||೧||

ಹರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ನಾನಾ ಪರಿಯ ಶಾಖಂಗಳನ್ನ ಭುಂಜಿಸಿ
ನರರು ನಗಲು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಪರಮದಿಂದ ಹುಸಿಯಮಾಡಿದ ||೨||

ವಿಪ್ರಗೆ ಬ್ರಹ್ಮತ್ಯೆ ದೋಷ ಬರಲು ಕ್ಷಿಪ್ತ ಶಂಖೊದಕದಿ ಕಳೆದು
ಅಪ್ರ ಬುದ್ಧರು ದೊಷಿಸೆ ಗೇರೆಣ್ಣೆ ಕಪ್ಪು ಹಸನ ಶುಭ್ರ ಮಾಡಿದ ||೩||

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
*ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜ ಮಠದ ಆಧಿಕಾರಿಕ ಜಾಲಪುಟ
*ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಸರು 

ವರ್ಗ:ಅಧ್ಯಾತ್ಮ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂತರು
ವಿಜಯದಾಸರು

ವಿಜಯದಾಸ(೧೬೮೨– ೧೭೫೫) ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ, ಹರಿದಾಸ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂತ ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿದ್ವಾಂಸ. ಸಮಕಾಲೀನ ಹರಿದಾಸ ಸಂತರಾದ ಗೋಪಾಲ ದಾಸ, ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆ ಗಿರಿಯಮ್ಮ, ಜಗನ್ನಾಥ ದಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ವೆಂಕಟ ದಾಸರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ದೇವರನಾಮ ಎಂಬ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು.ಕನ್ನಡ ವೈಷ್ಣವ ಭಕ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ ದೇವರು ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಈ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ದಾಸರ ಪದಗಳು (ದಾಸರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಂಕಿತ (ಪದ್ಯದ ಹೆಸರು) ವಿಜಯ ವಿಠಲ. ಈ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ಸುಳಾದಿಗಳು, ಉಗಾಭೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸರಳವಾಗಿ ಪಾದಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಪಕ್ಕವಾದ್ಯವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ (ಭಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಸದ್ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ವಿಜಯ ದಾಸ (ದಾಸಪ್ಪ) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾನ್ವಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚೀಕಲಪರ್ವಿಯಲ್ಲಿ ಬಡ ಕನ್ನಡ ದೇಶಸ್ಥ ಮಾಧ್ವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕೂಸಮ್ಮ. ಬಡತನದಿಂದಾಗಿ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮನೆ ತೊರೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಕೆಲವು ಸಂತರೊಂದಿಗೆ ಚೀಕಲಪರ್ವಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿದ್ವಾಂಸರಾದರು. ಅವರು ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಅಲೆದಾಡುವ ಸಂತ ಪುರಂದರದಾಸರು ಅವರನ್ನು ಹರಿದಾಸ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ವಿಜಯ ವಿಟ್ಟಲ ಎಂಬ ಅಂಕಿತನಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಆ ದಿನದಿಂದ ಅವರನ್ನು ವಿಜಯದಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹರಡಲು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು..

## ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯ
ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ೨೫೦೦೦ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ದಾಸ ಶ್ರೇಷ್ಠ (ದಾಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ) ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟವು. ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅವರ ರಚನೆಗಳು ಕಲಶ ಮತ್ತು ಉರಸು ರಚನೆಗಳ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ (ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ) ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತಿರುಮಲ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, ಇದು ವೈಷ್ಣವ ಹಿಂದೂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

## ಕೀರ್ತನೆಗಳು
೧.ಅಂತರಂಗದ ಕದವು ತೆರೆಯಿತಿಂದು|ಪ|   ಎಂತು ಪುಣ್ಯದ ಫಲ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಯಿತೊ ಎನಗೆ  ||ಅ.ಪ||

೨.ಸದಾ ಎನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡೊ ಶ್ರೀ ಹರಿ|ಪ|        
ನಾದ ಮೂರ್ತಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಮೋದದಿಂದ ಭಾವಿಸುವೆ||ಅ.ಪ||

೩.ಪರದೇಶಿ ನೀನು ಸ್ವದೇಶಿ ನಾನು |ಪ|   
ಪರಮ ಭಾಗವತರ ಬಾ ಹೋಗಿ ಕೇಳೋಣ||ಅ.ಪ||

೪.ನಿನ್ನ ದರುಶನಕೆ ಬಂದವನಲ್ಲವೋ ಮಹಾ|ಪ| 
ಪುಣ್ಯವಂತರ ದಿವ್ಯ ಚರಣ ನೋಡಲು ಬಂದೆ||ಅ.ಪ||

೫.ಎಲ್ಲಿದ್ದರೇನು ಹರಿಗಲ್ಲದವನು |ಪ|      ಸಂತತವು ಜಪಿಸಿದರೆ ಸಲ್ಲುವನೆ ಸದ್ಗತಿಗೆ ||ಅ.ಪ||

೬.ಕಾದನಾ ವತ್ಸವ ಹರಿ ಕಾದನು|ಪ|  ವೇದವೇದ್ಯ ಸಾಧುವಿನುತ ರಾಧಿಕಾರಮಣ ಕೃಷ್ಣ||ಅ.ಪ||

೭.ಕಲ್ಲಿನಿಂದಲಿ ಸರ್ವಫಲ ಬಾಹುದೊ |ಪ|       ಕಲ್ಲು ಭಜಿಸಿದರೆ ಕೈವಲ್ಯ ತೋರುವುದು||ಅ.ಪ||

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿ

## ಲಕ್ಷಣ
*ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ  **ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿ**ಯು ಷಟ್ಪದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಮುದ್ದಣ ವಿರಚಿತ **ಶ್ರೀರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ** ಇರುವುದು ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿಯೇ. ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪಾದಗಳಿರುತ್ತವೆ. ೧(1),೨,೪,೫ನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ೫ ಮಾತ್ರೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ೩ ಮತ್ತು ೬ನೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಮಾತ್ರೆಯ ಆರು ಗಣಗಳಿದ್ದು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರು ಇರುತ್ತದೆ.  ಪದ್ಯವು ಆದಿಪ್ರಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪಾದದಲ್ಲಿಯೂ ಆರಂಭದ ಒಂದೆರಡನೆಯ ಸ್ವರಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದೇ ವಿಧವಾದ ವ್ಯಂಜನವಿರುವುದು. ಇದು ಆದಿ ಪ್ರಾಸ.

ಉದಾಹರಣೆ: 
 ಬಲ್ಗಯ್ಯ ನೃಪರಂಜಿ ತಡೆಯದೆರಘೂದ್ವಹನ
 ಸೊಲ್ಗೇಳಿ ನಮಿಸಲಿಳೆಯೊಳ್ ಚರಿಸುತಧ್ವರದ
 ನಲ್ಗುದುರೆ ಬಂದು ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ನಿಜಾಶ್ರಮದ ವಿನಿಯೋಗದುಪವನದೊಳು
 ಪುಲ್ಗಳ ಪಸುರ್ಗೆಳಸಿ ಪೊಕ್ಕಡಾ ತೋಟಗಾ
 ವಲ್ಗೆ ತನ್ನೊಡನಾಡಿಗಳಕೂಡಿ ಲೀಲೆ ಮಿಗೆ
 ಬಿಲ್ಗೊಂಡು ನಡೆತಂದವಂ ಕಂಡನರ್ಚಿತ ಸುವಾಜಿಯಂ ವೀರಲವನು

### ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪ್ರಸ್ತಾರ

 ಬಲ್ಗಯ್ಯ | ನೃಪರಂಜಿ | ತಡೆಯದೆರ | ಘೂದ್ವಹನ
 ಸೊಲ್ಗೇಳಿ | ನಮಿಸಲಿಳೆ | ಯೊಳ್ ಚರಿಸು | ತಧ್ವರದ
 ನಲ್ಗುದುರೆ | ಬಂದು ವಾ | ಲ್ಮೀಕಿಯನಿ | ಜಾಶ್ರಮದ | ವಿನಿಯೋಗ | ದು ಪವನದೊ| ಳು
 ಪುಲ್ಗಳಪ | ಸುರ್ಗೆಳಸಿ | ಪೊಕ್ಕಡಾ | ತೋಟಗಾ
 ವಲ್ಗೆತ | ನ್ನೊಡನಾಡಿ | ಗಳಕೂಡಿ | ಲೀಲೆಮಿಗೆ
 ಬಿಲ್ಗೊಂಡು | ನಡೆತಂದ | ವಂಕಂಡ | ನರ್ಚಿತಸು | ವಾಜಿಯಂ | ವೀರಲವ | ನು
 
 
'|' ಸಂಜ್ಞೆಯು ಗಣವಿಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದ್ಯವು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಗಣವಿಂಗಡನೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: 
*ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಗಣದ ಲೆಕ್ಕ:
*--U| UU-U|UUUUU|-UUU

 ೫|೫|೫|೫
 ೫|೫|೫|೫
 ೫|೫|೫|೫|೫|೫|-
 ೫|೫|೫|೫
 ೫|೫|೫|೫
 ೫|೫|೫|೫|೫|೫|-

## ನೋಡಿ
*ಶರ
* ಕುಸುಮ
* ಭೋಗ
* ಭಾಮಿನೀ
* ವಾರ್ಧಕ
* ಪರಿವರ್ಧಿನೀ
*ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
*ಷಟ್ಪದಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ

ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸ್ಕಾರಕ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು - ಎ.ಎಂ.ಡಿ, ಇಂಟೆಲ್, ಐ.ಬಿ.ಎಂ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ

ದೊಡ್ಡ ಪಠ್ಯSubscript text== ಎ.ಎಂ.ಡಿ ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳು ==
ಎ.ಎಂ.ಡಿ ೬೪ / ಕೆ೮
ಅಥ್ಲಾನ್ / ಕೆ೭

## ಇಂಟೆಲ್ ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳು 
ಇಂಟೆಲ್ ಕೋರ್ (ಕೋರ್ ಡುಓ)
ಪೆಂಟಿಯಂ ೪
ಪೆಂಟಿಯಂ ಎಂ
ಸೆಲೆರಾನ್ ಡಿ
ಡ್ಯುಯಲ್ ಕೋರ್
ಕೋರ್ ಐ೩
ಕೋರ್ ಐ೫
ಕೋರ್ ಐ೭
## ಐ.ಬಿ.ಎಂ ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳು 
ಪವರ್ ಪಿ.ಸಿ ಜಿ೫
ಪವರ್ ಪಿ.ಸಿ ಜಿ೪
ಡ್ಯುಯಲ್ ಕೋರ್
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Intel_microprocessors

ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ನಾಂದಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ನಾಂದಿ** (೧೯೬೪), ಶ್ರೀಯುತ ಎನ್.ಲಕ್ಶ್ಮಿನಾರಾಯಣ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಶ್ರೀ ಭಾರತಿ ಚಿತ್ರ ಲಾಂಚನದಡಿ ವಾದಿರಾಜ್ ಮತ್ತು ಜವಾಹರ್ ಸಹೋದರರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಚಿತ್ರ.  ಕೇವಲ ಮನೋರಂಜನೆಯೊಂದೇ ಚಿತ್ರದ ಗುರಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಜನರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಲೋಚನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೆಡೆಗೆ ಕೂಡಾ ಸೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. "ಕಿವುಡ-ಮೂಗರ" ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾದ ಚಿತ್ರ ನಾಂದಿ.

## ಚಿತ್ರಕಥೆ
ಶಾಲಾ ಮಾಸ್ತರರ ಸರಳ ಜೀವನದ ಕಥೆ ನಾಂದಿ. ಮೊದಲ ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಈತ, ಮರುಮದುವೆಯಾಗುವಾಗ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಿವುಡು ಮೂಗಿಯ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಹ ಯುವತಿಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. 
ಶಾಲಾಮಾಸ್ತರನಾಗಿ ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪನಾ ಹಾಗು ಕಿವುಡು-ಮೂಕ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ ಹರಿಣಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ಘಟನೆ ಪ್ರತೀ ಪಾತ್ರ ಒಂದು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಹತ್ತು-ಹನ್ನೆರಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕಷ್ಟ ಪಡುವ  ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಲೇ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

## ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು
*ಚಂದ್ರಮುಖೀ ಪ್ರಾಣಸಖಿ ಚತುರೆ ನೀ ಹೇಳೇ...
*ಹಾಡೊಂದ ಹಾಡುವೆ ನೀ ಕೇಳು ಮಗುವೇ....
*ಉಡುಗೊರೆಯೊಂದಾ ತಂದಾ....

ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಈ ಚಿತ್ರದ್ದು.

೧೯೬೪ರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ "ನಾಂದಿ" ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬರಬಹುದೆಂದು ಕನ್ನಡಿಗರು ಕಾತರರಾಗಿದ್ದರು,ಆದರೆ ಆಗಿನ ಆಯ್ಕೆ ಪದ್ದತಿಯ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ನಾಂದಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬರಲಿಲ್ಲ,ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿರೋದಿಸಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು."ನಮನ

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೬೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಎನ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್

**ಎನ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್**  ("ಎನ್ನೆಲ್ ")ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ  ಮೇರು ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಕೊಟ್ಟು,ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವರ ಪಾಲು ದೊಡ್ಡದು.
೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಾಂದಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು.
## ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್‌ಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಲೆಯ ಸೆಳೆತ ಹೆಚ್ಚು.ಹೀಗಾಗಿ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಸಿನಿಮಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.
## ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶ 
ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಸೋದರಮಾವ ಬಿ.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.ಇವರು ಸಹನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಶ್ರೀರಾಮ ಪೂಜ.ನಂತರ ಆರ್.ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ದುಡಿದರು.ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲದಿಂದ,'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫಿಲಂ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್' ಸೇರಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.ಇವರ ನಿರ್ದೇಶನದ **ಬ್ಲಿಸ್** ಎಂಬ ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರ ಸ್ಯಾನ್‌ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು.
## ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು
*ನಾಂದಿ
*ಉಯ್ಯಾಲೆ
*ಮುಕ್ತಿ
*ಅಬಚೂರಿನ ಪೋಸ್ಟಾಫೀಸು
*ಮುಯ್ಯಿ
*ಬೆಟ್ಟದ ಹೂವು
*ಬೆಳಕು
## ಸಾಧನೆಗಳು 
* ನಾಂದಿ ಚಿತ್ರ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ "ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ"ದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು.
* ಉಯ್ಯಾಲೆ ಚಿತ್ರ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ "ಏಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ" ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ "ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ"ದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು.
* ಮುಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ ವೆನಿಸ್ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು.
* ಬೆಟ್ಟದ ಹೂವು ಚಿತ್ರ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿದೆ.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
* ಅಬಚೂರಿನ ಪೋಸ್ಟಾಫೀಸು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳೆರಡರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.
* ಬೆಟ್ಟದ ಹೂವು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ರಜತ ಪದಕ ದೊರೆತಿದೆ.
*"ಎನ್ನೆಲ್ " ಅವರ ಉಯ್ಯಾಲೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳು ೧೯೬೯-೭೦ ರ ದ್ವಿತೀಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಶ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡವು.
ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದೇಶಕನ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಒಂದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಅಪರೂಪದ ದಾಖಲೆ  ಮತ್ತೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
## ಇತರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು 
ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ,ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು."ಫಿಲಂ ಸೊಸೈಟಿ" ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶುರು ಮಾಡಿದರು.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲು ಕಾರಣಕರ್ತರಾದರು.**ನಿರ್ದೇಶಕನ ವಿದೇಶಯಾತ್ರೆ** ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ.ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೬, ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಭಕ್ತ ಧ್ರುವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

"**ಭಕ್ತ ಧ್ರುವ**" ೧೯೩೪ರಲ್ಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಆಲ್ಟೆಕರ್‌‌ರವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಜಯವಾಣಿ ಟಾಕೀಸ್‌ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ಡಾ.ಯು.ಎಲ್.‌ ನಾರಾಯಣ ರಾವ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಿಕರಣವನ್ನು ಮುಂಬೈ ಆಜಂತ ಸ್ಟೂಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. 
## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ
ಭಾರತೀಯ ಪುರಾಣ ಕತೆಯೊಂದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉತ್ತಾನಪಾದ ರಾಜನ ಹಿರಿಯ ಹೆಂಡತಿ ಸುನೀತಿಯ ಮಗ ಧ್ರುವ. ರಾಜನ ಪಟ್ಟದರಸಿ ಸುರುಚಿಯ ಮಗ ಉತ್ತಮನು ರಾಜನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಧ್ರುವನು ಆತನ ತೊಡೆ ಏರಲು ಹೋಗುವನು. ಆಗ ಸುರುಚಿ ʼಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಬಸಿರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಂಹಾಸನ ಏರುವ ಭಾಗ್ಯ ನಿನಗೆ ಬರುವುದು.ʼ ಎಂದಳು.ಧ್ರುವ ಅಳುತ್ತಾ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿ,ಯಮುನಾ ನದಿ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಮಂತ್ರೋಪದೇಶ ಪಡೆದು ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು,ಭೂಮಿಯ ಏಕಚಕ್ರಧಿಪತ್ಯವನ್ನು, ಧೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ. ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದ, ಎಂಬುದೇ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕತೆಯಾಗಿದೆ.

## ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ
ಮುಂಬೈ, ಅಜಂತಾ ಸಿನಿಟೋನ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕೃತವಾದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಫಿಲಂ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಬೋರ್ಡಿನಿಂದ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಪಡೆದಾಗ ೧೨,೮೦೦ ಅಡಿ ಉದ್ದವಿತ್ತು. ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಯಾರಾಯಿತು.  ಮೊದಲು ತಯಾರಾದ ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಚಿತ್ರ "ಭಕ್ತ ಧ್ರುವ" ಆದರೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು "ಸತಿ ಸುಲೋಚನ"

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸಂಪಿಗೆ

thumb|ಸಂಪಿಗೆ ಗಿಡ

**ಸಂಪಿಗೆ** ಒಂದು ಹೂವಿನ ಹೆಸರು. ಮ್ಯಾಗ್ನೊಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ತೆಳುಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಈ ಹೂವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಕೆಲವರ ಮನೆಗಳ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಚಂಪಕ ಸುವರ್ಣ, ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಚಂಪಕಮು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಚಂಪಕ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಹೂವಿನ ಸಸ್ಯನಾಮ *ಮೈಕೇಲಿಯ ಚಂಪಕ*.

೧೭೩೭ ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮೈಕೆಲ್ ಪಿ.ಎ. ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಜಪಾನ್, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರೀಕಾದ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಿಗೆ ಮರ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿದೆ.

ವರ್ಷದ ಮೇ ಅಥವಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡುವುದು. ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ ಬಹು ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳದ್ದು. ಬಿಳಿ, ಬೂದು,ಕಡುಹಳದಿ,ನೀಲ ಹಳದಿ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.

## ವ್ಯಾಪ್ತಿ 
ಹಿಮಾಲಯ ತಪ್ಪಲು, ಅಸ್ಸಾಮ್, ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ.

## ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ 
ಎತ್ತರವಾದ, ನೇರವಾದ ಸ್ತಂಭಾಕೃತಿಯ ಕಾಂಡದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಮರ. ನುಣುಪು ತೊಗಟೆ ಎಳೆಬೂದಿ ಬಣ್ಣವಿರುವುದು. ಸುವಾಸನೆಯ ಹೂಗಳಿಗೋಸ್ಕರ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣ, ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಚೌಬೀನೆಯ ಬಿಳಿಮರ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು ಮಾಸಲು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಚ್ಚಾ ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಕಂದು. ಹದಮಾಡಲು ಸುಲಭ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಲಯುತ ಹಾಗೂ ಬಾಳಿಕೆಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಗುರ ಕೊಯ್ತಕ್ಕೆ ಮರಗೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ. ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದಾಗ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು
#ಸಂಪಿಗೆ ಮರವನ್ನು ತೇಗದ ಮರದಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಮಾನ, ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ, ಮಠಾಧೀಶ್ವರರನ್ನು ಹೊರುವ ಅಡ್ಡಪಲ್ಲಕ್ಕಿ, ಆಟದ ಗೊಂಬೆ, ಬರೆಯುವ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತಯಾರಿಕೆಗೆ, ದೋಣಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ, ಪ್ಲೈವುಡ್ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮರ ರಕ್ಷಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
#ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೀಜದಿಂದ ಆರೋಗ್ಯಕಾರಿ ತೈಲವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಬೀಜದಿಂದ ಮೇಣವನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವಿನ ತೈಲದಲ್ಲಿ 'ಐಸೊಯುಜಿನಾರ್' ಎಂಬ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಮರದ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೀತೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್, ಟ್ಯಾನಿನ್ ಅಂಶಗಳಿರುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಇದರ ತೊಗಟೆ, ಹೂವಿನ ಪಕಳೆ, ಬೇರು, ಎಲೆ, ಬೀಜ, ಹಸಿಕಾಯಿಗಳಿಂದ ಒಸರುವ ಹಾಲಿನಿಂದ, ಅಂಟು, ಒಣಗಿದ ಚಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಿಯಿಂದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
#ಸಂಧಿವಾತವಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಕಪ್ ಹರಳೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಿಗೆಯ ಐದಾರು ಹೂಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಿ ನೋವಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸವರಿದರೆ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಲೆಕೂದಲು ಉದುರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹೊಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ನಿಂಬೇಹಣ್ಣಿನ ರಸದಲ್ಲಿ ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಪೂರಾ ನೆನೆಹಾಕಿ ಮುಂಜಾನೆ ಹೂಗಳನ್ನು ಹಿಸುಕಿ ತೆಗೆದು ತಲೆಕೂದಲಿನ ಬುಡಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಬೇಕು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Chittagong University, Bangladesh: *Michelia champaca* - detailed information

ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ
ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸತಿ ಸುಲೋಚನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಸತಿ ಸುಲೋಚನ** - ವರ್ಷ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಚಿತ್ರ (ಮಾತುಗಳು ಇದ್ದ ಚಿತ್ರ). ಸೌತ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಮೂವಿಟೋನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಚಮನ್ ಲಾಲ್ ಡುಂಗಾಜಿ ಮತ್ತು ಭೂರ್‌ ಮಲ್‌ ಡುಂಗಾಜಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ವೈ.ವಿ. ರಾವ್‌ ಮಾಡಿದ್ದರು. 

## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ 
ರಾಮಾಯಣದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾವಣನ ಸೊಸೆ ಸುಲೋಚನೆಗೆ ರಾಮ-ರಾವಣರ ಯುದ್ದ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ,ಕಳುಹಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ. ಪತಿ ಇಂದ್ರಜಿತು ಈ ಮಾತನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೇ ಶಕ್ತಿ ವಶೀಕರಣ ಯಾಗ ಮಾಡಿ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹನುಮಂತ, ಸಂಜೀವಿನಿ ಮೂಲಿಕೆ ತಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.ಇಂದ್ರಜಿತು ಮಾಯಾ ಸೀತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಎದುರು ತಂದು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ವಿಭೀಷಣನಿಂದ ನಿಜ ತಿಳಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಇಂದ್ರಜಿತುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸುಲೋಚನ ಪತಿಯೊಡನೆ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿ ಸತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.

## ನಿರ್ಮಾಣ
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಲಾಲ್‌ ಡುಂಗಾಜಿ ಮತ್ತು ಭೂರ್‌ ಮಲ್‌ ಡುಂಗಾಜಿ, ಸೌತ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಮೂವಿಟೋನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೪೦ ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ಫಿಲಂ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ೧೭೩ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೫,೫೦೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಇತ್ತು.

## ಪಾತ್ರ ವರ್ಗ
ಎಂ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು, ಇಂದ್ರಜಿತುವಾಗಿ, ತ್ರಿಪುರಾಂಬ ಸುಲೋಚನೆಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆರ್.ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್ ರಾವಣನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವೈ.ವಿ ರಾವ್‌, ರಾಮನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಿ.ವಿ.ಮೂರ್ತಿ ರಾವ್‌ ನಟಿಸಿದ್ದರು.

## ಹಾಡುಗಳು 
ಈ ಚಿತ್ರವು ಒಟ್ಟು ಹದಿನೈದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆರ್‌.ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾವ್‌ ಮತ್ತು ಎಚ್.ಆರ್. ಪದ್ಮನಾಭ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇರದ ಕಾರಣ ನಟ-ನಟಿಯರೇ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಬಿಡುಗಡೆ 
ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೯೩೪ರ ಮಾರ್ಚ್ ೩ರಂದು ಮೊದಲು  ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ದೊಡ್ಡಣ್ಣಹಾಲ್ (ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್) ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಆರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯದ ನಿಯಮದಂತೆ, ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ಫಿಲಂ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಆದರೂ, ಆಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂತ ಸೂಕ್ತ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. 

## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸದಾರಮೆ (೧೯೩೫)

**ಸದಾರಮೆ** ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ಡಡದ ಮೂರನೇ ವಾಕ್ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಕುಂತಲ ಫಿಲಂಸ್‌ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಷಣ್ಮುಖ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್‌ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನ ರಾಜಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ಮಾಡಿದರು. ಸದಾರಮೆ ಮೂಲತಃ ಶಿರಿಶ್‌ ಆಠವಳೆ ರಚಿಸಿದ ಮರಾಠೀ ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ 
ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕತೆಯು ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ "ಸದಾರಮೆ" ಎಂಬ ನಾಟಕದ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಜಾನಪದ ಕತೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕುಮಾರಿ ಸದಾರಮೆ ಜಯವೀರನೆಂಬ ಸುಂದರನಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಜಯವೀರನಿಗಾಗಿ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಸದಾರಮರ ಹೊರಬರುತ್ತಾಳೆ. ಕಳ್ಳನೊಬ್ಬನ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ನಾನಾ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅನಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಗೆ ಜಯವೀರ ಸದಾರಮೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ವೈಶ್ಯ ಜನಾಂಗದ ತಂದೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ.

## ನಿರ್ಮಾಣ
ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಟಿಯವರು ಟ್ರಾಲಿಯ ಮೇಳೆ ಕುಳಿತು ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹಾಡುಗಳ ಚಿತ್ರಿಕರಣ, ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ನಡೆಯುವ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾರಮೆ ಚಿತ್ರಿಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಬೆಳ್ಳಾವೆ ನರಹರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು  ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು, ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರು ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಸದಾರಮೆ ನಾಟಕದ ಸಂಭಾಷಣೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. ರಾಜಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಸ್ಟೂಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಕರಣಗೊಂಡಿತು.

### ಪಾತ್ರವರ್ಗ
* ಜಯವೀರನಾಗಿ ಮುರಾರಾಚಾರ್‌
* ಸದಾರಮೆಯಾಗಿ ಕೆ.ಅಶ್ವತ್ತಮ್ಮ
* ಕಳ್ಳನಾಗಿ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ
* ಚೆಂಚು ಕುಮಾರಿಯಾಗಿ ಬಿ.ಜಯಮ್ಮ
ಶಕುಂತಲಾ, ಬಿ ಸುಂದರಮ್ಮ, ಅಣ್ಣಾಜಮ್ಮ ಮತ್ತಿತರರು ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
 
## ಬಿಡುಗಡೆ
ಈ ಚಿತ್ರವು ಒಮ್ಮೆ ಮುಂಬೈ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮೈಸೂರು ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಸಿನೆಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಬೋರ್ಡ್‌ ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ೧೬೦೦೦ ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ೧೬೭ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ೧೯೩೫ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಸಂಸಾರ ನೌಕ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಸಂಸಾರ ನೌಕ*** () ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಸಾಂಸಾರಿಕ ವಾಕ್ಚಿತ್ರ.

## ಕಥೆ
*ಅಜ್ಜನ ಆಸೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸರಳಾ ಎನ್ನುವ ವಕೀಲರ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಸುಂದರ್‌ ಎನ್ನುವ ತರುಣ, ಎರಡೂ ಕುಟುಂಬಗಳ ಅಸಹಕಾರದಿಂದ ಅನುಭವಿಸುವ ಪಡಿಪಾಟಲುಗಳ ಕಥೆ ಚಿತ್ರದ್ದು. ನಾಯಕಿ ಕೊಲೆ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಗೆ ಸತ್ಯ ಹೊರಬಿದ್ದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸುಳಿಯಿಂದ ಸುಂದರ್‌ ಹೊರಬಿದ್ದು ಸಿನಿಮಾ ಸುಖಾಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
*ಸತ್ಯ ಹೇಳಿದಾಗ ತೊಂದರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ‘ಸಂಸಾರ ನೌಕ’ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಕೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರ. ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಮೈಲುಗಲ್ಲು.
## ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ
*ತಮಿಳು–ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ. ಕನ್ನಡಿಗನೇ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರವೆಂದೂ ದಾಖಲಾದ ‘ಸಂಸಾರ ನೌಕ’ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿತ್ರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿತು.
*ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಅನನ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಬಿ.ಆರ್‌. ಪಂತುಲು ನಾಯಕರಾಗಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಎದುರಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿ ಸರಳಾ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದವರು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಯಕ ನಟಿ ಎಂ.ವಿ. ರಾಜಮ್ಮ.
* ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ *ಡಿಕ್ಕಿ(ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್)* ಎಂಬ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾದ ಮಾಧವರಾವ್ ಅವರು ಮುಂದೆ **ಡಿಕ್ಕಿ ಮಾಧವರಾವ್** ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿದರು.

## ಭೂಮಿಕೆ
*ಸರೋಜಮ್ಮ (ಗಿರಿಜೆ), ಎಂ.ಎಸ್‌. ಮಾಧವರಾವ್‌ (ಮಾಧು), ಎಂ. ಮಾಧವರಾವ್‌ (ಡಿಕ್ಕಿ), ಎಚ್‌. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ (ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್‌), ಎಚ್‌.ಆರ್‌. ಹನುಮಂತರಾವ್‌, ಜಿ.ಟಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣರಾವ್‌ ಅವರಂತಹ ರಂಗಭೂಮಿ ಪರಿಣಿತರನ್ನ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ತಂದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಚ್‌.ಎಲ್‌.ಎನ್‌. ಸಿಂಹ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಸೋರಟ್‌ ಅಶ್ವತ್‌ ಕೂಡ ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿದ್ದರು.ಎಸ್‌.ಕೆ. ಪದ್ಮಾದೇವಿ ‘ಸಂಸಾರ ನೌಕ’ದಲ್ಲಿ ಸುಶೀಲೆ ಎನ್ನುವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.

## ತಯಾರಿಕೆ -ತಂತ್ರಜ್ಞರು
*ಸಹೋದರ ನಂಜಪ್ಪನವರ ಒತ್ತಾಸೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ದೇವಿ ಫಿಲಂಸ್‌ ಮೂಲಕ ‘ಸಂಸಾರ ನೌಕ’ವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಕೆ. ರಾಜಗೋಪಾಲ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
*ಚಿತ್ರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬರಬೇಕೆಂದು ಉತ್ತಮ ತಂತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಡಿ.ಬಿ. ಚವಾಣ್ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞ ಟಿ. ಟೆಲಂಗ್‌ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಶರ್ಮ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಹಾಗೂ ಎಸ್‌. ನಾಗರಾಜರಾವ್‌ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿತ್ತು.
*ನಾಯಕನ ದುಃಖದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಎಂ.ಎಂ. ದಂಡಪಾಣಿ ದೇಶಿಕರ್‌ ಅವರು ಕಲ್ಯಾಣಿ ರಾಗದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ‘ಮಿರುಗುವ ತಾರೆ ಧರೆಗೀಗ ಬಾರೆ...’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹದಿನೇಳಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಂಬೋಜಿ, ಮೋಹಿನಿ, ಬೈರವಿ, ಸಾರಂಗ, ಮಧುಮನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ರಾಗಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದವು.
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ
*ಉಲ್ಲೇಖ:ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ::ಸಂಸಾರ ನೌಕ--ಲೇ:ಎನ್‌. ಜಗನ್ನಾಥ ಪ್ರಕಾಶ್‌;;26 Aug, 2016 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೬ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಪುರಂದರದಾಸ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

''ಈ ಲೇಖನ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ **ಪುರಂದರದಾಸ** ಬಗ್ಗೆ. ಹರಿಭಕ್ತ, ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯದ ಪುರಂದರದಾಸರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು('ಪುರಂದರದಾಸರು') ಓದಿ.''  

ಪುರಂದರದಾಸ - ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ನಂಜಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ, ಬಿ. ಚೌಹಾಣ್ ರವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಿ. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ತ್ರಿಪುರಾಂಬ ಮತ್ತು ಜೆ. ಟಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣರಾವ್ ರವರು ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರ ಬೆಳ್ಳಾವೆ ನರಹರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ
ನವಕೋಟಿ ನಾರಾಯಣನಾಗಿ, ಜಿಪುಣನಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನಾಯಕನಿಗೆ ದೈವ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ಸಕಲವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ, ಭಗವನ್ನಾಮ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಪುರಂದರದಾಸ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಚಲಿತ ಕತೆ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕಥಾ ಹಂದರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ
ದೇವಿ ಫಿಲಂಸ್‌ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ "ಪುರಂದರ ದಾಸ" ಚಿತ್ರ, ೧೬೨ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಅವಧಿಯದಾಗಿತ್ತು. ೧೪,೨೦೦ ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮೈಸೂರು ಸೆಲೆಕ್ಟ್‌ ಟಾಕೀಸ್‌ ಅವರಿಗಾಗಿ, ೧೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌, ೧೯೩೭ರಂದು ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಆಯಿತು.

## ಹಾಡುಗಳು
*ಅತಿ ಮುಡಿಲಲ್ಲ್ಲಿ
*ಬಿರಿದ ಹೂಗಳು
*ಶಾಂತಿಯೆ ಜೀವನ
*ಸುಮ ಮಾಲೆ
*ಕಾಮನು ಕಾಡುವ
*

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗ

**ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗ** ಚಿತ್ರವನ್ನು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು ಟಿ.ದ್ವಾರಕನಾಥ್. ಎಸ್.ಆರ್.ವಾಸುದೇವಾ ರಾವ್, ಟಿ.ಕೆ.ರಾಮ ಮುರ್ತಿ, ಕೆ.ಆರ್. ಸೀತಾರಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಟಿ.ಜಯಮ್ಮ ಮುಂತದವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನೀಡಿರುವವರು ಎಚ್.ಆರ್.ಪದ್ಮನಾಭ ಶಾಸ್ತ್ರಿ.

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಆಲೆಮನೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಆಲೆಮನೆ*** ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಪ್ರದಾನವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಹೆಬ್ಳಿಕರ್, ರೂಪ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
## ನಟರ ತಂಡ
ಸುರೇಶ ಹೆಬ್ಳೀಕರ, ಮೋಹನ್ ಕುಮಾರ್ ರೂಪಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಸುರೇಕ, ಸೀತಾರಾಮ್, ಬಿ ಜಿ ಕಂಭರ್, ಟೊಮೆಟೊ ಸೋಮು, ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ, ಪ್ರತಿಮಾ, ಮಂಗಲ, ವಸುಧಾ, ಬೇಬಿ ಅನಿತಾ, ಮಾಸ್ಟರ್ ಜಯಾ ಚಂದ್ರ. ಮೋಹನ್ ಕುಮಾರ್ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ೧೯೮೧ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವೈ.ವಿ.ರಾವ್

**ವೈ.ವಿ.ರಾವ್** - ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ,ಸತಿ ಸುಲೋಚನ (೧೯೩೪)ವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು. ಇವರ ಪೂರ್ಣ ನಾಮಧೇಯ **ಯರಗುದಿಪತಿ ವರದ ರಾವ್**.
ಮೂಲತ: ವೈ.ವಿ.ರಾವ್ ಅವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಯರಗುಡಪಾಟದವರು. ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು; ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣರವರಿಗಾಗಿ ‘ಹರಿಮಾಯ’ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡವಲ್ಲದೆ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಕೊಂಕಣಿ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು (motion pictures) ಮಾಡಿದವರು . ಇವರಿಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಹೆಸರು ತಂದುಕೊಟ್ಟಂತಹ ಚಿತ್ರ, ತಮಿಳಿನ 'ಚಿಂತಾಮಣಿ'(೧೯೩೭).ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ 'ಎಂ.ಕೆ.ತ್ಯಾಗರಾಜ ಭಾಗವತರ್'ರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಪಂಚಭಾಷಾ ನಟಿಯಾದ ‘ಜೂಲಿ’ ಖ್ಯಾತಿಯ ನಟಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ವೈ.ವಿ.ರಾವ್ ರ ಮಗಳು.

ವೈ.ವಿ.ರಾವ್ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ 'ಗರುಡ ಗರ್ವ ಭಂಗಂ', 'ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷಂ','Rose of Rajasthan'...ಹೀಗೆ ಮುಂತಾದವು.

ವೈ.ವಿ.ರಾವ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ 'ಪಾಂಡವ ನಿರ್ವಾಣ'(೧೯೩೦), 'ಪಾಂಡವ ಅಜ್ಞಾತವಾಸ'(೧೯೩೦) ಮತ್ತು 'ಹರಿಮಾಯಾ'(೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಚಿತ್ರ. ಎಂ.ವಿ.ರಾಜಮ್ಮ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು).

ಪೌರಾಣಿಕ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರವಾದ 'ಸಾವಿತ್ರಿ'ಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ನಾರದನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಇದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದ ಶಾಂತ ಆಪ್ಟೆ'ಯವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.ನಮನ

## ವೈ.ವಿ.ರಾವ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು
* ಸತಿ ಸುಲೋಚನ
* ಭಾಗ್ಯಚಕ್ರ
* ನಾಗಾರ್ಜುನ

## ನಿಧನ
ವೈ.ವಿ.ರಾವ್ ಅವರು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ವರ್ಗ:ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:೧೯೭೩ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೦೩ ಜನನ
ಚಿರಂಜೀವಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೩೬)

*ಈ ಲೇಖನ ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ **ಚಿರಂಜೀವಿ** ಬಗ್ಗೆ.  ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ **ಚಿರಂಜೀವಿ** ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿ. **ಚಿರಂಜೀವಿ** - ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರನಟನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿ.*  

"ಚಿರಂಜೀವಿ", ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದು ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಚಿತ್ರಗಳು ತಯಾರಾಗಲು ಆರಂಭವಾದಂದಿನಿಂದ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಐದನೇ ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. "ಕ್ಯಾನರೀಸ್‌ ಟಾಕೀಸ್‌" ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ, ವಿ.ಎ. ಮೂಧೋಳ್ಕರ್‌ ಮತ್ತು ಇತರರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ, ಕೆ.ಪಿ.ಭಾವೆ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನವಿದೆ.

## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ
ಮೃಕಂಡು ಮುನಿಗೆ ದೇವರ ಅನುಗೃಹದಿಂದ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಯಾದ ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ಜನಿಸಿದ. ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಯಾದ ಈತನ ಆಯಸ್ಸು ಹದಿನಾರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿದಿತ್ತು.ಆಗ ಈತ ಶಿವಲಿಗವನ್ನು ಅಪ್ಪಿ ಹಿಡಿದು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಸ್ವಯಂ ಯಮರಾಜ ಬಂದರೂ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರು, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮಾರ್ಕೇಡೇಯನನ್ನು ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗೆಂದು ಹರಸುವುದೇ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕಥಾ ಹಂದರವಾಗಿದೆ.

## ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ
ಸರಸ್ವತಿ ಸಿನೆಟೋನ್‌, ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಚಿತ್ರಿಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಲನ ಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿದೆ. ೧೪೮ ನಿಮಿಷ ಅವಧಿಯ "ಚಿರಂಜೀವಿ" ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೩೨೫ ಅಡಿ ಉದ್ದವಿತ್ತು. ೨೯ ಮೇ, ೧೯೩೭ರಂದು ಮೈಸೂರು ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಬೋರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗೊಂಡು, ಅದೇ ವರ್ಷ ಬೆಂಗಳೂರಿನ "ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್‌" ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.
ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರವೇ ಆದರೂ, ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಂತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದ ಚರಕವನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದು ವೀಶೇಷ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡ
ಕೆ.ಪಿ. ಭಾವೆ ನಿರ್ದೇಶನದ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ, ಪುರೋಹಿತ್‌ ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಹಾಗೂ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರ ಸಂಗೀತವಿದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ, ದೇವುಡು ನರಸಿಂಹ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಚಿತ್ರಕತೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳಿವೆ.

## ಪಾತ್ರ ವರ್ಗ
* ದೇವುಡು ನರಸಿಂಹ ಶಾಸ್ತ್ರಿ (ಮೃಕಂಡು ಮುನಿ)
* ಶಾರದ
* ಮಳವಳ್ಳಿ ಸುಂದರಮ್ಮ (ಮರುದ್ವತಿ)
* ಬಸವರಾಜ ಮನ್ಸೂರ (ನಾರದ)
* ಆರ್ ಎಸ್ ಮೂರ್ತಿ
* ನಾರಾಯಣ ರಾವ್
* ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ನಾಡಗೀರ್
* ಅಮೀರ್‌ ಬಾಯಿ ಕರ್ನಾಟಕಿ
* ಮಾಸ್ಟರ್ ನಾರಾಯಣ (ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ)
* ಲೀಲಾ (ಅಪ್ಸರೆ)
* ಗಂಗೂ (ಅಪ್ಸರೆ)
* ಮುದವೀಡು ಕೃಷ್ಣರಾಯರು (ಯಮ)
* ಜೀವಣ್ಣ  ರಾವ್ ದೇಸಾಯಿ (ಇಂದ್ರ)
* ಕೆ ಎಚ್ ಪಾರ್ವತಿ ಬಾಯಿ (ಪಾರ್ವತಿ)
*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಅಂತ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು
ಅವಳ ಹೆಜ್ಜೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

## ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು 
* ನೆರಳನು ಕಾಣದ ಲತೆಯಂತೆ - ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ
* ಬಂದೆಯ ಬಾಳಿನ ಬೆಳಕಾಗಿ - ಎಸ್.ಜಾನಕಿ, ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ
* ದೇವರ ಆಟ ಬಲ್ಲವರಾರು - ಎಸ್.ಜಾನಕಿ 
* ಆಕಾಶ ನೀರಾಗಲಿ ಆ ಸೂರ್ಯ ತಂಪಾಗಲಿ - ಎಸ್.ಜಾನಕಿ, ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಸುಭದ್ರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

"ಸುಭದ್ರ" ೧೯೪೧ರರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ದದ ಕಾರಣ ೧೯೩೮ರಿಂದ ೧೯೪೦ರ ವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ
ಸುಭದ್ರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಸಹೋದರಿ. ಈಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕೃಷ್ಣನ ಮನಸ್ಸು.ಆದರೆ ಬಲರಾಮನಿಗ ಇದು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ.ಸುಭದ್ರೆಗೂ ಅರ್ಜುನನೆಂದರೆ ಇಷ್ಟ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅರ್ಜುನನೇ ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಎಳೆಯೇ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕಥಾ ಹಂದರ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಚಿರಂಜೀವಿ (ನಟ)

**ಚಿರಂಜೀವಿ** - ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹೆಸರಾಂತ ನಾಯಕನಟ. 
ಇವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, ರವಿಚಂದ್ರನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಿಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಜಿ.ಕೆ. ಭಾರವಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಚಿರಂಜೀವಿಯವರು ನಟಿಸಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
{| class="wikitable"
|-
! ವರ್ಷ !! ಹೆಸರು !! ಪಾತ್ರ !! ವಿಶೇಷಗಳು
|-
|rowspan="1"| ೨೦೦೭
|*ಶಂಕರ್ ದಾದಾ ಜಿಂದಾಬಾದ್* 
| ಶಂಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
|ಸೀಕ್ವೆಲ್ ಚಿತ್ರ 
|-
|rowspan="2"| ೨೦೦೬
|*ಸ್ಟಾಲಿನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)* 
| ಸ್ಟಾಲಿನ್
| 
|-
|*ಸ್ಟೈಲ್* 
| 
|
vgurjfuyjj

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಪ್ರಹ್ಲಾದ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

"**ಪ್ರಹ್ಲಾದ**" ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.
## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ
ಹರಿ ಭಕ್ತನಾದ ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಹರಿಯ ಕಡು ವೈರಿಯಾದ ತಂದೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯು ಬಾಲಕನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಒಲಿದು ನರಸಿಂಹಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಬದಿಂದ ಸೀಳಿ ಬಂದು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದೇ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥಾ ಹಂದರ. ಇದೊಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.‌
## ವಿಶೇಷತೆ
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟ ಡಾ.ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ ತೆರಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಿರುವ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಎಸ್.ಪಿ.ವರದರಾಜ್‌ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗುರುಕುಲದ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇವರ ತಂದೆ ಸಿಂಗಾನಲ್ಲೂರು ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯನವರು ಅಖಂಡಾಸುರನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ನಿರ್ಮಾಣ
ನ್ಯೂಟೋನ್‌ ಹಾಗೂ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ, ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಲೈವಾಣಿ ಫಿಲಂಸ್‌ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಸುಬ್ರ್ಹಮಣ್ಯಂ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಆದ ಬಳಿಕ ೧೧,೦೦೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವಾಣಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

"**ವಾಣಿ**" ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ‌

## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ
ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ ಭಾಸ್ಕರ ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಛಾಯಮ್ಮ, ಪುತ್ರ ಶಂಕರ್‌ರೊಂದಿಗೆ ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.ಭಾರಿ ಚಂಡಮಾರುತವೊಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯೇ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು.ಭಾಸ್ಕರ ಪಂಡಿತರು ಚಂಡಮಾರುತದಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವರು. ಆದರೆ ಛಾಯಮ್ಮ ಮತ್ತು ಶಂಕರ್‌ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯುವರು. ತಾಯಿಗೆ ಮಗನನ್ನು ಪಿಟೀಲು ವಾದಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ.ದೀಕ್ಷಿತ್‌ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಛಾಯಮ್ಮನ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿ ಬೀರುವನು. ಅದು ಫಲಿಸದಿದ್ದಾಗ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕಳ್ಳತನದ ಆರೋಪ ಹೋರಿಸಿ ತಾಯಿ ಮಗ ಬೇರೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಗ ಶಂಕರ ಗುರುಗಳೊಬ್ಬರ ಹತ್ತಿರ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯುತ್ತಾನಲ್ಲದೆ, ಜಮೀನ್ದಾರರೊಬ್ಬರ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ತಾಯಿ ಮಗ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥಾ ಹಂದರವಾಗಿದೆ.

## ವಿಶೇಷ
ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಫಾಲ್ಘಾಟ್ ಮಣಿ ಹಾಗೂ ಪಿಟೀಲು ಚೌಡಯ್ಯನವರು ಕಛೇರಿ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪಂಡರಿ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮುಸರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಚೌಡಯ್ಯನವರು ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

## ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ
ಹೆಚ್.ಆರ್.ಜಿ.ಸಿ. ಶ್ರೀ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್, ಮೈಸೂರು ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ, ಕೆ.ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ,ಜಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ,ಗೋಪಾಲ, ಟಿ.ಚೌಡಯ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಹುಕಾರ್ ಟಿ.ಎಸ್. ಶಿವಬಸವ ಸ್ವಾಮಿ ಸೇರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಶಿವಬಸವ ಸ್ವಾಮಿಯವರ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕೊಯಂಬತ್ತೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೂಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರವು ತೆರೆಕಾಣಲು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸಮಯ ಕಂಡಿತು. 
ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಫಲಗೊಂಡು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಯ್ತು.
ಮಾರ್ಚ್ ೩೧,೧೯೪೪ರಂದು ಈ ಚಿತ್ರ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

## ಪಾತ್ರ ವರ್ಗ
ಟಿ.ಚೌಡಯ್ಯ
ಬಳ್ಳಾರಿ ಲಲಿತಾ
ಬಳ್ಳಾರಿ ರತ್ನಮಾಲಾ
ಕೆ.ವಿ.ಆಚ್ಯುತ ರಾವ್
ಸುಬ್ಬಯ್ಯ
ಸುಬ್ಬಣ್ಣ
ಶಾಮಣ್ಣ
ಎ.ನಾರಾಯಣ ರಾವ್
ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಕೆ.ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ
ಪಂಡರಿ ಬಾಯಿ
ಶಾಂತಾ
ರಾಜಮ್ಮ
ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರ್
ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಟಿ.ಎಸ್.ಮಣಿ
ಎಂ. ಮಾಧವ ರಾವ್
ಎಂ.ಆರ್.ಪಿ. ಸಾರಥಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವಸಂತಸೇನಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

"ವಸಂತ ಸೇನಾ(ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ)" ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಗತಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಕನ್ನಡದ ವಾಕ್ಚಿತ್ರಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೇಯದಾಗಿದೆ.

## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ
ವಸಂತ ಸೇನೆಯೆಂಬ ಗಣಿಕೆಯನ್ನು ರಾಜನ ಭಾವಮೈದುನ ಶಕಾರ ಎಂಬುವನು ಕಪಟದಿಂದ ಬಲೆಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುವನು. ಚಾರುದತ್ತ ಎಂಬಬ ಯುವಕನು ವಸಂತಸೇನೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಸಂತಸೇನೆ ಮತ್ತು ಚಾರುದತ್ತನ ನಡುವೆ ಪ್ರೇಮಾಂಕುರವಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಶಕಾರ ಅವಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು, ಚಾರುದತ್ತನು ವಸಂತಸೇನೆಯನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಸುದ್ದಿ ಹಬ್ಬಿಸುವನು. ಚಾರುದತ್ತನಿಗೆ ಮರಣ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದು. ಆದರೆ ವಸಂತಸೇನೆಯು ಸರಿಯಾದ ವೇಳೆಗೆ ಬಂದು ಘಟನೆ ವಿವರಿಸುವಳು. ಶಕಾರನ ಮೋಸ ಬಯಲಿಗೆ ಬಂದು ಅವನೀಗೇ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುವುದು. ವಸಂತಸೇನೆ ಮತ್ತು ಚಾರುದತ್ತ ಒಂದಾಗುವರು.

## ವಿಶೇಷತೆ
ಮೊದಲೇ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಅಳವಡಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಈ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ಚಿತ್ರದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದಲೇ ಪೈಂಟ್‌ ಮಾಡಿ ವರ್ಣಮಯ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

## ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ
೧೬,೫೬೧ ಅಡಿ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ೧೬೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಡ್ಮಿರಾಲಿಟಿ ಹೌಸ್‌,ಮದರಾಸು ಹಾಗೂ ಸರಸ್ವತಿ ಸಿನಿ ಫಿಲಂ ಲ್ಯಾಬ್‌ (ಲಿ) ಸ್ಟೂಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಪಾತ್ರ ವರ್ಗ
* ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು (ಚಾರುದತ್ತ)
* ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾಯಿ (ವಸಂತಸೇನಾ)
* ಆರ್.‌ ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾವ್‌ (ಶಕಾರ)
* ಪಿ. ಕಾಳಿಂಗ ರಾವ್‌ (ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸಿ)
* ಕಮಲಾ ಬಾಯಿ
* ಎಸ.ಕೆ.ಪದ್ಮಾ ದೇವಿ (ಮದನಿಕೆ)
* ಕೆ.ಮೂರ್ತಿ ರಾವ್‌
* ಜಿ.ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ರಾವ್‌ (ಮೈತ್ರೇಯ)
* ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ (ಪಾಲಕ)
* ಎಚ್.ಎಸ್‌ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ (ಆರ್ಯ)
* ಬಿ.ಎನ್‌ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ (ಸರ್ವಾಲಿಕ)
* ಬಿ.ದಾಸಪ್ಪ (ವಿಟ)
* ಟಿ.ರಾಮಕೃಷ್ಣ ರಾವ್‌ (ಚೇತ)
* ಎಂ.ಎಸ್.‌ ಮಾಧವ ರಾವ್‌ (ಕುಂಬೆಲ್ಲಕ)
* ಬಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ (ವರ್ಧಮಾನಕ)
* ಟಿ.ವಿ.ಯೋಗೇಶ್ವರ್‌ (ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ)
* ಬೇಬಿ ವಿನೋದ
* ಸುಂದರಮ್ಮ (ತಾಯಿ)
* ಸರೋಜಮ್ಮ (ರಾಧಾನಿಕೆ)
* ಚಂದ್ರಮ್ಮ (ಧೂತ ದೇವಿ)
* ಜಿ.ಆರ್‌. ಸ್ಯಾಂಡೋ (ಕೋತ್ವಾಲ)
* 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಜೀವನ ನಾಟಕ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಜೀವನ ನಾಟಕ** ಚಿತ್ರವು ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಹಬ್ ಕಾಶ್ಮೀರಿರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣರವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ." ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವೀರಣ್ಣ ಕೆಂಪರಾಜ್ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಯಮ್ಮ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ. ರಾಮಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ರವರು ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ
ಆನಂದ್‌, ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಯ ಮಾಲಿಕ. ಈತ ಪದ್ಮ ಎಂಬ ಅನಾಥ ಯುವತಿ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಮಾರು ಹೋಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸುತ್ತಾನೆ.ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.ಅದೇ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಯ ಮೋಹನ್‌  ಪದ್ಮಳನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಮಲ ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದೇ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಆನಂದ್‌, ಮೋಹನ್‌ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಾಳನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಕಮಲ, ಮೋಹನ್‌ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಳನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಹಲವು ತಿರುವುಗಳ ಬಳಿಕ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ.

## ವಿಶೇಷತೆ
ಅ.ನ.ಕೃಷ್ಣ ರಾಯರು ಚಿತ್ರಕತೆ,ಸಂಭಾಷಣೆ ರಚಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್‌ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಹಾಗೂ ಬೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಕರಣ ನಡೆಸಿ, ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್‌ ಅವರ ತಂದೆ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟ, ಸಿಂಗಾನಲ್ಲೂರು ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

## ಪಾತ್ರ ವರ್ಗ
* ವೀರಣ್ಣ 
* ಕೆಂಪರಾಜ್ ಅರಸ್
* ಜಯಮ್ಮ
* ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್
* ಸಿಂಗಾನಲ್ಲೂರು ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯ
* ಬಸವರಾಜಪ್ಪ
* ಮೋಹನ ಕುಮಾರಿ
* ಮೂರಡಿ ಕುಳ್ಳ
* ಎಂಟಡಿ ಲಂಬು
* ರಾಜಮ್ಮ
* ಸುಂದರಮ್ಮ
* ಕಮಲಮ್ಮ
* ಶಾರದಮ್ಮ
* ಬೇಬಿ ವಿಜಯ
* ಮರಿ ರಾವ್‌
* ಮಹಾಬಲ ರಾವ್
*

## ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ, ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಗ್ರೂಪ್‍ನ ವಹಾಬ್ ಕಾಶ್ಮೀರಿಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೬೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯ "ಜೀವನ ನಾಟಕ" ಚಿತ್ರವು ಜನವರಿ ೧,೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅಂದಿನ "ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್" ಪತ್ರಿಕೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಯು "ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರ ಅಧ್ಬುತ ಹಾಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಜಯಮ್ಮ ಮತ್ತು ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳಿಕರ್ ಅವರ ನಟನೆ ಜನರ ಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವೂ ಜನರು ಇಷ್ಟ ಪಡುವಂತಿದೆ" ಎಂದಿದೆ.
ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕೃಷ್ಣಲೀಲಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಕೃಷ್ಣಲೀಲಾ**, **ಸಿ.ವಿ.ರಾಜು** ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು **ಡಿ.ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್** ನಿರ್ಮಾಪಣ ಮಾಡಿರುವ **೧೯೪೭**ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚ್ರಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ *ಪಿ.ಕಾಳಿಂಗರಾಯ* ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. *ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್* ಮತ್ತು *ಉಷಾ ಬೆಳ್ಳೂರ್ ಲಲಿತ* ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ
*ನಾಯಕ(ರು) =  ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್
*ನಾಯಕಿ(ಯರು) = ಉಷಾ ಬೆಳ್ಳೂರ್ ಲಲಿತ
*ರತ್ನಮಾಲ
*ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ರಾಧಾ ರಮಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

"**ರಾಧಾ ರಮಣ**" ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಜ್ಯೋತಿ ಸಿನ್ಹ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ಹಾಗೂ.ಎಂ.ವಿ.ರಾಜಮ್ಮ ಅವರು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.  ಬಿ.ಆರ್.ಪಂತುಲು ಎಂ.ವಿ.ರಾಜಮ್ಮ ಜಿ.ವಿ.ಅಯ್ಯರ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ಪದ್ಮನಾಭ ಶಾಸ್ತ್ರಿ. 

## ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ
ರಾಧಾ-ಕೃಷ್ಣರ ಪ್ರಣಯದ ನಿಷ್ಕಳಂಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಕಥೆ ಇದಾಗಿದೆ. ರಾಧೆಯ ಪತಿ ಅನಯನಿಗೆ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಶಯ. ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮ ರಹಸ್ಯ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಕೃಷ್ಣನ ವೈರಿ ಕಂಸನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಆ ಮೂಲಕ ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣರನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದು ಇವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಯನು ತನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಧೆತ ಪತಿ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

## ವಿಶೇಷತೆ
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಂ.ವಿ. ರಾಜಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಎನ್ನಿಸಿದರು. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಜಿ.ವಿ. ಅಯ್ಯರ್‌ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

  

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಅನುಪಮ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

## ಹಾಡುಗಳು 
* ಬರ್ತಾಳೆ ಕನಸಿನ ರಾಣಿ
* ಅನುಪಮಾ ಅನುಪಮಾ
* ಒಲುಮೆ ಪೂಜೆಗೆಂದು ಕರೆಯ ಕೇಳಿ ಬಂದೆ

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಭಕ್ತ ರಾಮದಾಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಭಕ್ತ ರಾಮದಾಸ್**, **ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್** ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು **ಡಿ.ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್** ನಿರ್ಮಾಪಣ ಮಾಡಿರುವ **೧೯೪೮**ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚ್ರಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ *ಪಿ.ಕಾಳಿಂಗರಾಯ* ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್ ಮತ್ತು ಸುಮತಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಥೆ
ರಾಮ ಮತ್ತು ಹನುಮಾನ್ ದೇವರ ಭಕ್ತನಾದ ರಾಮದಾಸನ ಕಥೆ.
## ಪಾತ್ರವರ್ಗ
*ನಾಯಕ(ರು) =  ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್
*ನಾಯಕಿ(ಯರು) = ಸುಮತಿ
*ವಿಮಲನಂದದಾಸ್
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಭಕ್ತ ಕುಂಬಾರ (೧೯೪೯)

**ಭಕ್ತ ಕುಂಬಾರ** ಚಿತ್ರವು ೧೯೪೯ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬೊಮ್ಮನ್ ಡಿ.ಇರಾನಿನವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್ರವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿ.ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ನಾಯಕ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವವರು
* ಸಿ.ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್
* ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ
* ವಿಮಲಾನಂದ ದಾಸ್
* ಪಂಡರಿ ಬಾಯಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಅವಳಿ ಜವಳಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಅವಳಿ ಜವಳಿ**, **ಎ.ವಿ.ಶೇಷಗಿರರಾವ್** ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು **ಪಿ.ಕೃಷ್ಣರಾಜ್** ನಿರ್ಮಾಪಣ ಮಾಡಿರುವ **೧೯೮೧**ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚ್ರಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ **ಸತ್ಯಂ** ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀನಾಥ್, ರೇಖಾರಾವ್ ಮತ್ತು ಮಂಜುಳಾ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ
*ನಾಯಕ(ರು) = ಶ್ರೀನಾಥ್ 
*ನಾಯಕಿ(ಯರು) = ರೇಖಾರಾವ್, ಮಂಜುಳಾ
*ಲೋಕೇಶ್
*ಆಶಾಲತ 
*ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ (ಕೆನಡಾ ಚಂದ್ರು)
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಬಾವುಟ

**ಬಾವುಟ** ಸಂಕೇತ ಸೂಚಿಸಲು ಅಥವಾ ಸಂವಹನ ಮೂಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡು. ಬಾವುಟವನ್ನು ಕಂಬಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಕೋಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾವುಟಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಸಂಕೇತ ರವಾನಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಬಾವುಟವನ್ನು ಹಿಡಿದವರ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗಲೂ‌ ಇದೇ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾವುಟಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.
ಬಾವುಟಗಳನ್ನು ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಲು ಅಥವಾ ಜಾಹೀರಾತಿಗಾಗಿ, ಅಥವಾ ಅಲಂಕಾರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಸಂವಹನ, ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು ವಿವಿಧ ಆಕಾರಗಳು, ಗಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದೇಶಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಕ್ಸಿಲಾಲಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಧ್ವಜಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಧ್ವಜಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಧ್ವಜಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವು ಹೇಗೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವೆಕ್ಸಿಲಾಲಜಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಧ್ವಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನೀವು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ವೆಕ್ಸಿಲಾಲಜಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಆಕರ್ಷಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. 

ಬಾವುಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಯುವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ ವೆಕ್ಸಿಲ್ಲಾಲಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವೆಕ್ಸಿಲ್ಲಮ್ ಎಂದರೆ ಬಾವುಟ ಎಂದರ್ಥ.

ವರ್ಗ:ಬಾವುಟಗಳು
ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

''ಈ ಲೇಖನ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ **ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ** ಬಗ್ಗೆ.  ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ **ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ** ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿ.  

"**ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ**" ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ಸಿನಿ ಫಿಲಂಸ್ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಆರ್.ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾಯರು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.

## ಕಥಾ ಸಾರಂಶ
ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ,ಕೋಶ,ಹೆಂಡತಿ,ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಷ್ಟಪಡುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥಾನಕವೇ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ.ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನನ್ನು ಖಳನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸದೇ ತಮ್ಮಲ್ಲಿನ ತಪಃಶಕ್ತಿ ಧಾರರೆಯೆರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ಕಠಿಣ ಪರಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರನಾಟಕ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

## ವಿಶೇಷತೆ
ಆರ್. ನಾಗೇಂದ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿದೆ. ರಾಜಯ್ಯಂಗಾರ್ ನಟಿಸಿರುವ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಕೂಡ. ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗೆ ಡಬ್ ಆದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗೆ ಡಬ್ ಆದ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಾವಿದರೇ ಸಂಭಾಷಣೆ ಹೇಳಿದರು. ೧೧,೦೦೦ ಅಡಿಗಿಂತಲೂ ಯಾವುದೇ ಚಲಚಿತ್ರ ಉದ್ದವಿರಬಾರದೆಂಬ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆಯಂತೆ ಆ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಚಿತ್ರನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.

## ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ
ಸೆನ್ಸಾರ್ ಆದ ಬಳಿಕ ೧೦,೯೯೦ ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಶತದಿನೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೨೯ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಇದು.

## ಪಾತ್ರ ವರ್ಗ
* ಎಂ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು (ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ)
* ಆರ್. ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾವ್ (ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ)
* ಜಿ.ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ರಾವ್ (ನಕ್ಷತ್ರಿಕ)
* ಬಿ.ಎಸ್. ರಾಜಯ್ಯಂಗಾರ್ (ನಾರದ)
* ಎಂ.ಜಿ.ಮರಿ ರಾವ್ (ಮೈತ್ರೇಯ)
* ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾಯಿ (ಚಂದ್ರಮತಿ)
* ಮಾ| ನರಸಿಂಹನ್ (ಲೋಹಿತ)
*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಶತದಿನೋತ್ಸವದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು
ಭಾರತದ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ

**ಭಾರತದ ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಧ್ವಜ**ದ ಈಗಿನ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನು ಜುಲೈ ೨೨, ೧೯೪೭ರ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯುಯೆಂಟ್ ಅಸ್ಸೆಂಬ್ಲಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫,  ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುವ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ನಡೆದದ್ದು ಈ ಸಭೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಜನವರಿ ೨೬ ೧೯೫೦ ರವರೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಸ್ವರಾಜ್ಯಭಾರದ (dominion) ಬಾವುಟವಾಗಿಯೂ, ೨೬, ಜನವರಿ, ೧೯೫೦ರಿಂದ ಗಣರಾಜ್ಯ ಭಾರತದ ಬಾವುಟವಾಗಿಯೂ ಸಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ **ತಿರಂಗಾ**, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ **ತ್ರಿವರ್ಣ** - ಮೂರು ವರ್ಣಗಳ ಧ್ವಜವೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಪದಗಳು ಭಾರತದ ಬಾವುಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಾಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

## ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ವಿವರಗಳು 
### ವಿಶೇಷಣಗಳು 
### ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಳೆಗಳು 
## ಬಣ್ಣಗಳು 
ಭಾರತದ ಧ್ವಜ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಧ್ವಜವು ಅಗಲ: ಎತ್ತರ ಆಕಾರ ಅನುಪಾತವನ್ನು ೩:೨ ಹೊಂದಿದೆ. ಧ್ವಜದ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಅಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು (ಕೇಸರಿ, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು) ಸಮಾನ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಸಮ-ಅಂತರದ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ..

## ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ 
ಧ್ವಜದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಧ್ವಜ ಸಂಹಿತೆ, 2002 (ಧ್ವಜ ಸಂಹಿತೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ - ಭಾರತ, ಮೂಲ ಧ್ವಜ ಸಂಕೇತ) ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಲಾಂಛಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳು (ಅನುಚಿತ ಬಳಕೆಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1950; ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ ಕಾಯ್ದೆ, 1971ರ

# ದ್ವಜವನ್ನು ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಇಳಿಸುವಾಗ ನಿದಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಬೇಕು. 
# ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ತನಕ ಮಾತ್ರ ಹಾರಿಸಬೇಕು.
# ರಾಷ್ಟ್ರ ದ್ವಜವನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಎಲ್ಲ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕೇವಲ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
# ಸ್ವಾತಂತ್ರೋತ್ಸವ, ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಜಯಂತಿ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸರಕಾರದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಬಹುದು.
# ದ್ವಜ ಏರಿಸುವಾಗ ದ್ವಜದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಕೆಳಗೆ ಇರುವಂತೆ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣ ಮೇಲೆ ಇರುವಂತೆ ಹಾರಿಸತಕ್ಕದ್ದು.
# ರಾಷ್ಟ್ರದ್ವಜವನ್ನು ಉರಿಸುವುದಾಗಲಿ, ಕೆಡಿಸುವುದಾಗಲಿ, ಕಾಲಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕುವುದಾಗಲಿ, ಹಾಳುಗೆಡುವುದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತರಹದ ಅಗೌರವ ತೋರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಕೊಂಡರೆ, ಮಾತು, ಬರಹ ಅಥವಾ ಕೃತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಅಗೌರವ ತೋರಿದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವದ ಅವಮಾನ ವಿರೋಧಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿ ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು.
# ಹವಾಮಾನದ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಧ್ವಜವು ಹಾಳಾಗದಂತೆ ಹಾರುತ್ತಿರುವ ದ್ವಜವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು.
# ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಳಸುವಂತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಭಿಕರ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತು ಭಾಷಣ ಮಾಡುವವರ ಬಲಕ್ಕೆ ಧ್ವಜ ಕೋಲಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಾರಿಸತಕ್ಕದು
# ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುವಾಗ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ್ವಜ ಹಾರಾಡತಕ್ಕದ್ದು
# ಶಾಲೆ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಕ್ರೀಡಾ ಶಿಬಿರಗಳು, ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಶಿಬಿರಗಳು ನಂತರ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ಮೂಡಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರದ್ವಜ ಹಾರಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜಕ್ಕೆ ನಮಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವೇ
* 
* 
* 
* 
*ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಆದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಅಂತ ಅಂದರೆ ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದು.

ವರ್ಗ:ಬಾವುಟಗಳು
ವರ್ಗ:ಲಾಂಛನಗಳು
ಭಾಗ್ಯವಂತ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಭಾಗ್ಯವಂತರು ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ. ಇದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು ಬಿ.ಎಸ್.ರಂಗ.
### ಹಾಡುಗಳು
* ಬಾನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಜಾರಿ ಹೋದ
* ನಗು ಕಂದಾ..ನೀ ನಗು ಕಂದಾ
* ತಿಳಿದವರೋ ಇಲ್ಲಾ ಮೂಢರೋ? 
* ವಾರ ಬಂತಮ್ಮಾ..ಗುರುವಾರ ಬಂತಮ್ಮಾ

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಗೀತಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಶಂಕರನಾಗ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಗೀತ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.

### ಹಾಡುಗಳು
* ಜೊತೆಯಲಿ ಜೊತೆಜೊತೆಯಲಿ
* ಕೇಳದೆ ನಿಮಗೀಗ ದೂರದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಹಾಡು ಹೇಳಿದಂತೆ
* ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಹಾಡು ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ
* ಏನೇ ಕೇಳು ಕೊಡುವೆ ನಿನಗೆ ನಾನೀಗ
* ನನ್ನ ಜೀವ ನೀನು

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಗಾಳಿಮಾತು (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು
ಕೆರಳಿದ ಸಿಂಹ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಕೆರಳಿದ ಸಿಂಹ*** ಇದು  ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಚಿ. ದತ್ತರಾಜ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್, ಸರಿತಾ, ತೂಗುದೀಪ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಪಂಡರಿಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಕಂಬೈನ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್.ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು  ಬಹು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.

ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಿಂಟ್‌ಗಳು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ರೋಲ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ಸುಗಮವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು.

## ಪಾತ್ರ ಪರಿಚಯ
*ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಇವರು ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಶಂಕರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
*ಸರಿತಾ ಇವರು ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಉಷಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
*ತೂಗುದೀಪ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್
*ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಸಾದ್
*ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ ಇವರು ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
*ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಇವರು ಬಾರ್ ಓನರ್ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ 
*ಸುಧೀರ್
*ಜಗಪತಿಯಾಗಿ ಶನಿ_ಮಹದೇವಪ್ಪ
*ಪಂಡರಿಬಾಯಿ

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
## ಬಿಡುಗಡೆ
ಚಿತ್ರವು ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯ ಚೆನ್ನೈ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಡಿತವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಇತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಡಿಮೆ-ಪ್ರೊಫೈಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ೧೧ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೧೭ ವಾರಗಳ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ರನ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) - ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್
*ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) - ಸೀತಾರಾಮ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಸತಿ ತುಳಸಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಸತಿ ತುಳಸಿ**, **ಎಂ.ವಿ.ಎನ್.ಅಯ್ಯಂಗಾರ್** ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಣ ಮಾಡಿರುವ **೧೯೪೯**ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚ್ರಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ *ನೀಲಮ್ಮ ಕದಂಬಿ* ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. *ವಿಮಲಾನಂದ ದಾಸ್* ಮತ್ತು *ಸುಶೀಲಾದೇವಿ* ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಥೆ
ಆದರ್ಶ ಪತ್ನಿಯಾದ ತುಳಸಿ ಕಥೆ.
## ಪಾತ್ರವರ್ಗ
*ನಾಯಕ(ರು) =  ವಿಮಲಾನಂದ ದಾಸ್
*ನಾಯಕಿ(ಯರು) = ಸುಶೀಲಾದೇವಿ(ತುಳಸಿ)
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೪೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಭಾರತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಭಾರತಿ*** ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಆರ್. ಎಂ. ವೀರಭದ್ರಯ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ  ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತಂಗುತುರಿ ಸೂರ್ಯಕುಮಾರಿ, ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಸಂಪತ್ (ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ) ಮತ್ತು ಎಂ.ವಿ. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಎಂ.ನರೇಂದ್ರಬಾಬು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 

ಚಿತ್ರದ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ, *ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್*  ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದೆ, "ಭಾರತದ ಸಮಯ-ಗೌರವದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಮರೆತು, ಕುರುಡಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ  ನಮ್ಮ ಆಧುನಿಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ  ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಕಥೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರಿಂದ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ." 

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ತಂಗುತುರಿ ಸೂರ್ಯಕುಮಾರರಿ
* ರಾಜಕುಮಾರಿ
* ಸಂಪತ್
* ಎಂವಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ
* ಮಾಧವ ರಾವ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 12 ಹಾಡುಗಳಿದ್ದವು. 
 
1. ಎಂದೋ  ಎಂದೋ ಎಂದೋ ಎಂದೋ ನಿನ್ನ ದರುಶನ (ಮಹಲ್ ಚಿತ್ರದ  ಆಯೇಗಾ ಆಯೇಗಾ ಧಾಟಿ)

2. ಏನಿದು ರಮಣಿ ಕನಸೊ

3. ನೀ ಎನ್ನ ಜೀವನ ಜಗನ್ಮೋಹನ (ತೂ ಮೇರಾ ಚಾಂದ್ ಮೈಂ ತೇರೀ ಚಾಂದನೀ ಧಾಟಿ)

4. ಪ್ರೇಮದಿಂದಲಿ ನಾವು ಕೂಡಿ

5. ಜಯ ಜಯ ಗೌರಿ

6. ಕರೆಯುವೆ ನಿನ್ನ  (ದಿಲ್ ಕಾ ಲಗಾನಾ ಪ್ಯಾರ್  ಜತಾನಾ ಧಾಟಿ)

7. ಮನದೊಳು ಅತಿ ಚಿಂತೆ

8. ಓಂಕಾರ ಪಂಜರ ಶುಕೀಂ

9. ಬಲು ಮೋಜಿನ ಹುಡುಗಿ

10. ಓ ವಸಂತ ಮಾಸ ಓಡಿ ಬಂದಿದೆ (ಓ ಮುಝೆ ಕಿಸೀಸೆ ಪ್ಯಾರ್ ಹೋಗಯಾ ಧಾಟಿ)

11. ನೀ ಬಳುಕುತ ಬಳಿಗೈತಂದೆ

12. ಕಣಿಯ ಹೇಳಲು ಬಂದೆ

ಸೀತಾ ಫೋನ್ ಕಂಪನಿ ಅನೇಕ ಸಲ ಇವುಗಳ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು.  ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್  ಈಗ ಯಾವುದೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.  
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿ ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವೀಡಿಯೊ ರೂಪದಲ್ಲೂ ನೋಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ.

ಎಂದೋ ಎಂದೋ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೀಗಿತ್ತು.

ಎಂದೋ ಎಂದೋ ಎಂದೋ

ಎಂದೋ ನಿನ್ನ ದರುಶನ

ಎಂದೋ

ನೀ ಎನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಜ್ಯೋತಿ

ನಿನಗಾಗಿ ಎನ್ನ ಪ್ರೀತಿ

ನಾ ನಿನ್ನ ಕಾದು ಕುಳಿತೆ

ನೀ ಏಕೆ ಎನ್ನ ಮರೆತೆ

ಇರುಳೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಸ್ವಪ್ನ

ಹಗಲೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನ

ಹೀಗಾಯ್ತು ಎನ್ನ ಬವಣೆ

ನಾ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಕಾಣೆ

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
http://vijayavani.net/%e0%b2%9c%e0%b2%97%e0%b2%a8%e0%b3%8d%e0%b2%ae%e0%b3%8a%e0%b3%95%e0%b2%b9%e0%b2%bf%e0%b2%a8%e0%b2%bf%e0%b2%97%e0%b3%86-%e0%b2%b8%e0%b3%8d%e0%b2%b5%e0%b2%bf%e0%b3%95%e0%b2%9f%e0%b3%8d-66/

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೫೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

*೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಿತ್ರದ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಲೇಖನ ನೋಡಿ. *

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೫೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳುವರ್ಗ:ರಾಜಕುಮಾರ್_ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು