open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಅರ್ಜುನ್ ಕಪೂರ್

**ಅರ್ಜುನ್ ಕಪೂರ್** (ಜನನ ೨೬ ಜೂನ್ ೧೯೮೫) ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರತೀಯ ನಟ. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ  ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಕರ ಬೋನಿ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ಮೋನಾ ಶೌರಿ ಕಪೂರ್ ಅವರ ಮಗ. ಕಪೂರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಾದ ನೋ ಎಂಟ್ರಿ (೨೦೦೫) ಮತ್ತು ವಾಂಟೆಡ್ (೨೦೦೯) ನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೨೦೧೨ ರ ಯಶಸ್ವಿ ಆಕ್ಷನ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಇಶಾಕ್ಜಾಡೆ ಮೂಲಕ ನಟನೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ಅಪರಾಧ ನಾಟಕ ಗುಂಡೇ (೨೦೧೪), ಮುಂಬರುವ ವಯಸ್ಸಿನ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ೨ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (೨೦೧೪) ಮತ್ತು ವಿಡಂಬನೆ ಕಿ & ಕಾ (೨೦೧೬) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಪರಿಚಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಕಪೂರ್ ಪಂಜಾಬಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ  ಜೂನ್ ೨೬, ೧೯೮೫ ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬೋನಿ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿ ಮೋನಾ ಶೌರಿ ಕಪೂರ್ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಅನ್ಶುಲಾ ಕಪೂರ್ ಎಂಬ ತಂಗಿ ಇದ್ದಾರೆ. ನಟಿ ಶ್ರೀದೇವಿ, ಅವರ ಮಲತಾಯಿ, ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಖುಷಿ ಮತ್ತು ಜಾನ್ವಿ ಕಪೂರ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಕಪೂರ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಾವು ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ನೀವು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ದೂರು ನೀಡುತ್ತೀರಿ? ನೀವು ಏನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಗಲ್ಲದ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿಯಿರಿ ನಾವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭೇಟಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅರ್ಜುನ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಕಪೂರ್ ಅವರು ಮುಂಬೈನ ಆರ್ಯ ವಿದ್ಯಾ ಮಂದಿರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೧ ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ತನ್ನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುತ್ತೀರ್ಣನಾದ ನಂತರ, ಅವರು ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ತೊರೆದರು. ತನ್ನ ಹದಿಹರೆಯದ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಪೂರ್ ಸ್ಥೂಲಕಾಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೪೦ ಕೆಜಿ ತೂಕವಿತ್ತು; ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವರು "ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯ, ಮುಂಗೋಪದ" ಮತ್ತು "ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದವರಾಗಿದ್ದರು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅರ್ಜುನ್ ಕಪೂರ್ ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಲೈಕಾ ಅರೋರಾ ಜೊತೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ
ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಪೂರ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ನಿಖಿಲ್ ಅಡ್ವಾಣಿಯ ಕಲ್ ಹೋ ನಾ ಹೋ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಡ್ವಾಣಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಲಾಮ್-ಎ-ಇಶ್ಕ್: ಎ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ್ ಟು ಲವ್ (೨೦೦೭) ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆಯ ಎರಡು ನಿರ್ಮಾಣಗಳಾದ ನೋ ಎಂಟ್ರಿ (೨೦೦೫) ಮತ್ತು ವಾಂಟೆಡ್ (೨೦೦೯) ನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಕಪೂರ್ ನಂತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯಾದ ಯಶ್ ರಾಜ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.

## ಆಫ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕೆಲಸ
ಕಪೂರ್ ವಿವಿಧ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಅನುಮೋದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಐಎಸ್‌ಎಲ್ ತಂಡದ ಎಫ್‌ಸಿ ಪುಣೆ ಸಿಟಿಯ ಸಹ-ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಾಗತಿಕ ನಾಗರಿಕ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ದೇಶ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನ್ ಜಾಗತಿಕ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಅಭಿಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದರು.

## ಫಿಲ್ಮೊಗ್ರಾಫಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕಾಯ್ ಗ್ರೀನ್ ದೇಹದಾರ್ಡ್ಯ ಪಟು

## ದೇಹದಾರ್ಡ್ಯ ಪಟು
*Kai Greene
ಕಾಯ್ ಎಲ್. ಗ್ರೀನ್ ಅಮೇರಕದ ದೇಹದಾರ್ಡ್ಯ ಪಟು]]
ಲೆಸ್ಲಿ ಕೈ ಗ್ರೀನ್ (ಜನನ ಜುಲೈ 12, 1975), ಕಾಯ್/ ಕೈ ಗ್ರೀನ್ ಅಥವಾ ಕಾಯ್ ಎಲ್. ಗ್ರೀನ್ ಎಂದು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕಾದ ಐಎಫ್ಬಿಬಿ(IFBB) ವೃತ್ತಿಪರ **ಬಾಡಿಬಿಲ್ಡರ್**, ವೈಯಕ್ತಿಕ ತರಬೇತುದಾರ, ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ನಟ. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಇತ್ತೀಚಿನ ಗೆಲುವು 2016 ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್. ಅವರು 2012, 2013, ಮತ್ತು 2014 ರ ಮಿ. ಒಲಂಪಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.

## ಬೆಂಗಳೂರು ಬಿ3 ಜಿಮ್‌ ಉದ್ಘಾಟನೆ
*ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ದೇಹದಾರ್ಡ್ಯ ಪಟು, ಅಮೆರಿಕದ ಕಾಯ್ ಗ್ರೀನ್‌ ಅವರು  ಕೆ.ಆರ್.ಪುರದ 3ಬಿ ವೆಲ್‌ನೆಸ್‌ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ, ಬಿ3 ಜಿಮ್‌ ಉದ್ಘಾಟನೆಗಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಉದ್ಘಾಟನೆ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಕರ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ದೈತ್ಯದೇಹಿ ಗ್ರೀನ್‌. ಭಾರ ಎತ್ತುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತುವಾಗ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ನೋವನ್ನು ಅವರು ಸುಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು, ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಯುವ ಬಾಡಿ ಬಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪಾಠವೇ ಆಯಿತು. ಭಾರ ಎತ್ತುವಾಗಲಂತೂ ಅವರ ಮಾಂಸ ಖಂಡಗಳು ಉಡುಪು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ಹೊರಬರುತ್ತವೇನೋ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಉಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಜಿಮ್‌ನ ಬಹುತೇಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿದ ಗ್ರೀನ್‌ ಕೊನೆಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು ‘ಬೆವರು ಹರಿಸುವುದು ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಹವ್ಯಾಸ’ ಎಂದು.
### ಅದ್ಭುತ ಭಾಷಣಕಾರ
*‘ನೀವು ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾಣುತ್ತಾನಲ್ಲ, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಅವನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯಿರಿ, ಬೇರೆಯವರ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಂತೋಷ ಹುಡುಕಿರಿ’ ಎಂದು, ವೇದಾಂತಿಯಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಸ್ವತಃ ಚಿತ್ರಕಾರರೂ ಆಗಿರುವ ಗ್ರೀನ್‌, ದೇಹದಾರ್ಡ್ಯದ ಬಗೆಗಿಂತಲೂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನದ ಬಗೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಉಳ್ಳವರು.
## ಜೀವನ
*1975 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಗ್ರೀನ್‌, 16ರ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ದೇಹದಾರ್ಡ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 2011ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಟರ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ 2011ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪ್ರೋ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು ನಂತರ 2012 ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಫ್ ಬಾಡಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ (ಐಎಫ್‌ಬಿಎಫ್) ನಡೆಸುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಬಾಡಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ನಂತರ 2013 ಮತ್ತು 2014ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಟರ್ ಒಲಂಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿ ವಿಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದರು.
*ಪ್ರೇರಣಾದಯಕ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿಯೂ ಹೆಸರವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಗ್ರೀನ್‌ ದೇಶ–ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಯುವಕರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿಯೂ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದೀಗ ಕೆಲವು ಹಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಗ್ರೀನ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರೂ ಹೌದು.
*ಫೋಟೊ:-:https://web.archive.org/web/20150317144744/https://officialkaigreene.com/who-is-kai-greene/
*೨.http://www.prajavani.net/news/article/2017/07/22/507896.html 

## ನೋಡಿ
*Kai Greene
* ಬಾಡಿಬಿಲ್ಡಿಂಗ್
* ಸ್ಯಾಂಡೋ
* ವ್ಯಾಯಾಮ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಯಾಮ
ಯಶ್ ಪಾಲ್

*ಹಿಂದಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕತೆಗಾರ, ಚಿಂತಕ. ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಆಂದೋಲನದ ನೇತಾರ ಹಾಗೂ  ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯಶಪಾಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಲೇಖನ ನೋಡಿ. *

**ಯಶ್‌ ಪಾಲ್** ಅಥವಾ‌ **ಯಶ್‌ ಪಾಲ್‌ ಸಿಂಗ್‌** ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ, ಆಡಳಿಗಾರ, ಮಾತುಗಾರ, ಅವರು ನೇರ ನಡೆ, ನುಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮವ ವಿಶ್ವ ಕಿರಣಗಳ (ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ರೇಸ್‌) ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ   ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ಸದಾ ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಅಪರೂಪದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅವರಾಗಿದ್ದರು.. ಡಾ. ಹೋಮಿ ಜಹಾಂಗೀರ್‌ ಭಾಭಾ, ಡಾ. ವಿಕ್ರಂ ಸಾರಾಭಾಯ್‌, ಸತೀಶ್‌ ಧವನ್‌ ರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆ ಅವರ ಒಡನಾಟವಿತ್ತು.

## ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆ
ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮುಂಬೈ ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅದು ಅವರ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ತಿರುವು.ಮುಂಬೈನ ಟಾಟಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು.ಇನ್ನೂ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಾಲ್‌ ಅವರಿಗೆ ನಿಯಮಾವಳಿ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಾಲ್‌ ಅವರಿಗಾಗಿಯೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿಯಮಾವಳಿ  ಸಡಿಲಿಸಿತ್ತು.ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸತೀಶ್‌ ಧವನ್‌ ಅವರು ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದರು. ಧವನ್‌ ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹುಸಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ  ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪಾಲ್‌ ಅವರು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ  ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ನಂತರ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನ ಸಹಾಯ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಂಥ   ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರುವ ಜಾಯಮಾನ ಅವರದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾದರು.  ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು  ಜನರ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಟಿ.ವಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ನಕಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ  ಕಾನೂನು ಸಮರ ಸಾರಿದ್ದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು.

ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಛತ್ತೀಸಗಡದಲ್ಲಿಯ 112 ನಕಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಯಿತು. 
## ಬಾಲ್ಯ 
ಯಶ್‌ ಪಾಲ್‌ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು (1926) ಝಾಂಗ್‌ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಅದು ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಪಾಲ್‌ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ, ಶಾಲಾ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದದ್ದೆಲ್ಲ  ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದ ಕ್ವೆಟ್ಟಾದಲ್ಲಿ.  ಒಮ್ಮೆ ಬಾಲಕ ಯಶ್‌ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರ ಭೂಕಂಪದ ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿ ಸಿಲುಕಿ ಸಾವಿನ ದವಡೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಿದ್ದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಪಟಪಟನೇ  ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆತನ ಜಾಣತನ ಆತನಿಗೆ ‘ಮೋಟಾ ಸಿರ್‌’  (ದೊಡ್ಡ ತಲೆ) ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು.  ಪಸ್ತೂನ್‌ ಹಾಗೂ ಹಜಾರಾದಲ್ಲಿಯ ಶಾಲಾ ಸಹಪಾಠಿಗಳು    ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ಮೋಟಾ ಸಿರ್‌’ ಎಂದು ಛೇಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ  ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ ನಂತರ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ ವೇಳೆ ಅವರು ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಹಾಗೆ ಬಂದವರು  ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ  ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು.
## ಪ್ರಶೆಸ್ತಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾಲ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗೆ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ‘ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ’ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಪೂವಪ್ಪ ಕಣಿಯೂರು

ಇವರು ತುಳು ವಿದ್ವಾಂಸರು, ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ದೈವಾರಾಧನೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವವರು.ಪ್ರಸ್ತುತ ನೆಹರು ಸ್ಮಾರಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಸುಳ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಹುಟ್ಟೂರು
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿಯೂರು.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ  ಸರಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕಣಿಯೂರು,ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಗೇರುಕಟ್ಟೆ
ಪ್ರೌಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ,
ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಕಾಲೇಜು ಉಜಿರೆ,
ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಸ್.ವಿ.ಪಿ.ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪೊರೈಸಿದ್ದಾರೆ.
ಡಾಕ್ಟರೆಟ್ ಪದವಿ  ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಎಸ್.ವಿ.ಪಿ. ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಂಶೋಧನೆ
ಉಲ್ಲಾಕುಳು- ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ  ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರಾಧನಾ ಸ್ವರೂಪ ಈ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ   ಪಿ.ಎಚ್ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಕೃತಿಗಳು
*ಪೂಕರೆ  ಜಾನಪಧೀಯ ಲೇಖನಗಳು(೨೦೦೪)
*ಮೌಖಿಕ ಸಂಕಥನ.(೨೦೦೯)
* ತೀಡಿದಷ್ಟು ಗಂಧ.(೨೦೧೩)
* ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರಾಧನಾ ಸ್ವರೂಪ(೨೦೦೭)
*ಕುಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಮಡಿಕೆ - ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನ(೨೦೧೭)
### ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ
* ಬಂಗ್ಲೆಗುಡ್ಡೆ ಸಣ್ಣಕ್ಕರ ಬಾಯಿ ಪಾತೆರಾದ ಸಾಹಿತ್ಯೊ.
* ಸುಳ್ಯ ಪರಿಸರದ ನಂಬಿಕೆಗಳು(೨೦೦೪)
*ಸಲ್ಲಕ್ಷಣದ ಕೈ- ಕುರುಂಜಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಗೌಡ(೨೦೧೯).

## ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ
* ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುಸ್ತಕ ಪುರಸ್ಕಾರ(೨೦೦೯).
* ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಉತ್ತಮ ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. 
* ಪಯಸ್ವಿನಿ ಜೇಸಿಸ್ ಸುಳ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆ ಉತ್ತಮ ಯೋಜನ ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ಅರೆಭಾಷೆ
ವರ್ಗ:ತುಳು ಲೇಖಕರು
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

**ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು** ಇವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಉದ್ದೇಶಿಸಿವೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 

ನವೆಂಬರ್ ೧೪, ೨೦೧೬ ರಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೪ ರಂದು ನೀಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
### ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಮೊದಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ
* ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ
* ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ
* ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಕ್ಕಳ ಚಲನಚಿತ್ರ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮನರಂಜಕ
* ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಲ ನಟ (ಪುರುಷ)
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಲ ನಟಿ (ಮಹಿಳೆ)
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ (ಪುರುಷ)
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದೆ (ಮಹಿಳೆ)

### ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಪಾದಕ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನೆಕಾರ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೌಂಡ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥೆ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ

### ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಜೀವಮಾನದ ಕೊಡುಗೆ
* ತೀರ್ಪುಗಾರರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಿರುಚಿತ್ರ

### ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಡಾ.ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ತೀರ್ಪುಗಾರರು
## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಭಾರತದ ಸಿನೆಮಾ
* ಕರ್ನಾಟಕ ಸಿನೆಮಾ
* ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ
* 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮ

**ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮ** ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಪಂಚತಂತ್ರವನ್ನು ಬರೆದವನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿರುವ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಲೇಖಕನಾಗಿದ್ದನು. ಪಂಚತಂತ್ರದ ರಚನೆಯ ನಿಖರ ಕಾಲ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಾಜುಗಳು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೨೦೦ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೦೦ರ ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅವನನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩ನೇ ಶತಮಾನದವನೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪಂಚತಂತ್ರವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕೇತರ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಪಂಚತಂತ್ರವನ್ನು ಪಹ್ಲವಿ ಭಾಷೆಗೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೭೦ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆಗೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೫೦ರಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಬಗ್ದಾದ್‍ನಲ್ಲಿ, ಇದರ ಅನುವಾದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ ಕುರಾನ್ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹನ್ನೊಂದನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಈ ಕೃತಿ ಯೂರೋಪ್ ತಲುಪಿತು ಮತ್ತು ೧೬೦೦ಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಇದು ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್, ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್, ಜರ್ಮನ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಜಾವಾದಿಂದ ಐಸ್‍ಲಂಡ್ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಪಂಚತಂತ್ರದ ಮುನ್ನುಡಿ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನನ್ನು ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಬೇರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅವನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲೇಖಕನೇ ಅಥವಾ ಸ್ವತಃ ಅವನೇ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರವೇ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ವಿವಿಧ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನ ಹುಟ್ಟುಸ್ಥಳವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನು ಪಂಚತಂತ್ರವನ್ನು ಬಹುಶಃ ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ಮುನ್ನುಡಿಯು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಸುದರ್ಶನನೆಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು. ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮಹಿಲಾರೋಪ್ಯ ಎಂಬ ನಗರ. ಇದರ ನೆಲೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ರಾಜನಿಗೆ ಮೂರು ಪುತ್ರರು. ಬಾಹುಶಕ್ತಿ, ಉಗ್ರಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನಂತಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಇವರ ಹೆಸರುಗಳು. ರಾಜನು ಸ್ವತಃ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಪುತ್ರರು ಎಲ್ಲರೂ ದಡ್ಡರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಜನು ಅವನ ಮೂರು ರಾಜಕುಮಾರರ ಕಲಿಕೆಯ ಅಸಮರ್ಥತೆಗೆ ಹತಾಶಾನಾದನು, ಮತ್ತು ಸಮಾಲೋಚನೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಬಳಿ ಹೋದನು. ಅವರು ರಾಜನಿಗೆ ವಿರೋಧಾತ್ಮಕವೆನಿಸಿದ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ, ಸುಮತಿ ಎಂಬ ಒಬ್ಬನ ಶಬ್ದಗಳು ರಾಜನಿಗೆ ಸರಿಯೆನಿಸಿದವು. ವಿಜ್ಞಾನಗಳು, ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ರಾಜತಂತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಯಿಲ್ಲದ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ನಿಪುಣರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಜೀವಮಾನ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆ ಮಂತ್ರಿ ಹೇಳಿದನು. ರಾಜಕುಮಾರರಿಗೆ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದರ ಬದಲು, ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾದ ವಿದ್ವಾಂಸ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನು ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರು
ಮಹಾಮೇಘವಾಹನ ರಾಜವಂಶ

**ಮಹಾಮೇಘವಾಹನ ರಾಜವಂಶ** (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 250ರ ದಶಕದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೫ನೇ ಶತಮಾನ) ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ಕಲಿಂಗವನ್ನು (ಆಧುನಿಕ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯ) ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರಾಜವಂಶದ ಮೂರನೇ ಅರಸ ಖಾರವೇಲನು ತನ್ನ ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನದಿಂದ ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಖಾರವೇಲನು ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಉದಯಗಿರಿ ಮತ್ತು ಖಂಡಗಿರಿ ಗುಹೆಗಳು ಮಹಾಮೇಘವಾಹನ ರಾಜವಂಶದ ಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಖಾರವೇಲನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಯಗಿರಿ ೧೮ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಖಂಡಗಿರಿ ೧೫ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಗುಹೆಯು ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನವು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಹದಿನೇಳು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಜೈನ ಣಮೋಕರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಯಗಿರಿಯಲ್ಲಿ, *ಹಾಥಿಗುಂಫಾ* (ಗುಹೆ ೧೪) ಮತ್ತು *ಗಣೇಶಗುಂಫಾ* (ಗುಹೆ ೧೦) ತಮ್ಮ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಹಾಗೂ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳ ಕಲಾ ನಿಧಿಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯದ ಕಾರಣ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. *ರಾನಿ ಕಾ ನೌರ್* (ಗುಹೆ 1) ಕೂಡ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಗುಹೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಸವಿವರವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ. ಖಂಡಗಿರಿ ತನ್ನ ಶಿಖರದಿಂದ ಭುವನೇಶ್ವರದ ಒಳ್ಳೆ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. *ಅನಂತ ಗುಹೆ*ಯು (ಗುಹೆ 3) ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಆನೆಗಳು, ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು, ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳ ಕೆತ್ತಿದ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಮಹಿಳೆಯ ಜನನಾಂಗ ಹರಣ

**ಮಹಿಳೆಯ ಜನನಾಂಗ ಹರಣ (ಫೀಮೇಲ್ ಜೆನಿಟಲ್ ಮ್ಯುಟಿಲೇಷನ್, FGM) **ಎಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯ ಜನನಾಂಗ ಹರಣ** ಮತ್ತು ಜನನಾಂಗ ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು **ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು **(WHO) **"ವೈದ್ಯಕೀಯವಲ್ಲದ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ **ಮಹಿಳೆಯ ಬಾಹ್ಯ **ಜನನಾಂಗದ ಭಾಗಶಃ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣವಾದ ಹರಣ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯ ಜನನಾಂಗಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಬೇರೆ ಹಾನಿ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ." ಮಹಿಳೆಯ ಜನನಾಂಗ ಹರಣವನ್ನು ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಬ್-ಸಹರನ್ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ,ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ,ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಬೇರೆಡೆ ಇರುವ ವಲಸೆ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದನ್ನು ನಡೆಸುವ ವಯಸ್ಸು ಜನನ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಪ್ರಾಯಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗುವವರೆಗೂ ಇರಬಹುದು; ಅರ್ಧದಷ್ಟು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾಲಕಿಯರು ಐದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗೂ ಮುನ್ನ ಇದಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಗಾಂಕುರ ಮತ್ತು ಭಗಾಂಕುರದ ಮೇಲಿನ ತ್ವಚೆ (ಕ್ಲಿಟೋರಲ್ ಹುಡ್); ಭಗಾಂಕುರದ ಕೆಲ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಭಾಗ ಹಾಗೂ ಒಳಯೋನಿ (ಇನರ್ ಲ್ಯಾಬಿಯಾ); ಹಾಗೂತೀವ್ರವಾದ ರೂಪದ ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ ಎಂದರೆ (ಇನ್‌ಫೈಬ್ಯುಲೇಷನ್) ಯೋನಿಯ ಹೊರತುಟಿಯ ಅಥವಾ ಹೊರಯೋನಿಯ ಅಥವಾ ಯೋನಿಯ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಭಾಗದ ಭಾಗಶಃ ಪೂರ್ಣ ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂತ್ರದ ಹರಿವಿಗೆಹಾಗೂ ಋತುಚಕ್ರದ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಯೋನಿಯನ್ನು ಲೈಂಗಿಕಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಶಿಶುಜನನಕ್ಕಾಗಿ ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು. ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂದರ್ಭದ ಅನುಸಾರ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತವಾದರೂ ಸೋಂಕುಗಳು, ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು, ಛೇದಗಳು, ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಶಕ್ತಿ ನಷ್ಟ, ಶಿಶುಜನನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಷಮತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಒಳಗೊಳ್ಳುವವು.

ಅಭ್ಯಾಸವು ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ, ಮಹಿಳೆಯ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಪಾವಿತ್ರ್ಯದ, ಕನ್ಯತ್ವದ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯದ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವವರು ಹಾಗೂ ನಡೆಸುವವರು ಮಹಿಳೆಯರೇ, ಅವರು ಇದನ್ನು ಗೌರವದ ತಳಹದಿ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಇವರು ತಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯೋನಿಛೇದ ಮಾಡದಿರುವುದು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. 29 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ 130 ಮಿಲಿಯನ್ನಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರು FGM ಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮಿಲಿಯನ್ನಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ತೀವ್ರ ರೂಪದ ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಿಜಿಬೌಟಿ, ಎರಿಟ್ರಿಯಾ, ಸೊಮಾಲಿಯಾ ಹಾಗೂ ಸೂಡಾನುಗಳಲ್ಲಿದೆ.

ಯೋನಿಛೇದವು ಅದು ನಡೆಯುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನುಜಾರಿಯು ಕಳಪೆಯಾಗಿದೆ. ಯೋನಿಛೇದವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ 1970ರಿಂದಲೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತ ಬಂದಿವೆ, ಹಾಗೂ 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು, ಯೋನಿಛೇದವನ್ನು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಂತ್ರೊಪಾಲಜಿಸ್ಟರಿಂದ. ಎರಿಕ್ ಸಿಲ್ವರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಯೋನಿಚೇದವು ಆಂತ್ರೊಪಾಲಜಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ನೈತಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ,ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾವಾದ, ಸಹ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿದೆ.

## ನೋಡಿ
*ಯೋನಿ
*ಸಂಭೋಗ
## ಪೂರಕ ಮಾಹಿತಿ
*ಮಹಿಳೆಯರ ಹಸ್ತಮೈಥುನ;ವಿನೋದ ಛಬ್ಬಿ Updated: 23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019, ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಲೆಕ್ಕದಂತೆ ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 3-4 ಕೋಟಿ ಹೆಂಗಸರ ಭಗಾಂಕುರವನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿ ಗಂಡಸರ ಸುಖದ ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ

**ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ, **ಇದನ್ನು ಗರ್ಭನಿರೋಧ **ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತತೆ ನಿಯಂತ್ರಣ **ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು **ಇವು ಗರ್ಭ ಧಾರಣೆ **ತಪ್ಪಿಸಲು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕುಟುಂಬ ನಿಯಂತ್ರಣಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

## ಇತಿವೃತ್ತ
* ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಧಾನಗಳು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. 
* ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಅವರು ನೈತಿಕವಾಗಿ, ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
* ಸುರಕ್ಷಿತ ಲೈಂಗಿಕತೆ,ಅಂದರೆ ಪುರುಷ ಅಥವಾ ಮಹಿಳಾ ಕಾಂಡಂಗಳಬಳಕೆ ಕೂಡ ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬುವ ಸೋಂಕುಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು. 
* ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯ ಗರ್ಭ ನಿರೋಧಕವುಅಸುರಕ್ಷಿತ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು. 
* ಕೆಲವು ಜನರು ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನುಆದರೆ ಕೇವಲ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸದಿರುವುದು - ಆದರೆ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣದಕುರಿತು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡದೇ ಕೇವಲ ಲೈಂಗಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವೊಂದನ್ನೇ  ನೀಡುವುದುಪಾಲನೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

* ಹದಿಹರೆಯದವರ,ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗಳು ಕಳಪೆ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಸಮಗ್ರ ಲೈಂಗಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವು ಈ ವಯೋಮಾನದಲ್ಲಿ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗಳ ದರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
* ಯುವಜನರು ಎಲ್ಲ ರೂಪದ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದರೂ ಇಂಪ್ಲಾಂಟುಗಳು, ಐಯುಡಿಗಳು, ಅಥವಾ ಯೋನಿಯ ಉಂಗುರಗಳು ಮುಂತಾದ 

* ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬಯಸುವ ಸುಮಾರು 222 ಮಿಲಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಆಧುನಿಕ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. 
* ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಬಳಕೆಯು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 40% (2008ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 270,000 ಸಾವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ) ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಿವೆ ಹಾಗೂ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪೂರ್ಣ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದಲ್ಲಿ ಇದು 70%ಮಾತೃಮರಣಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು. 
* ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮಯವನ್ನು ದೀರ್ಘಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣವು ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಶುಜನನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
*  ಏಕೆಂದರೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಿಳೆಯರು,ಹಾಗೂ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ
ಶಿಶುಜನನ

**ಶಿಶುಜನನ,** ಇದನ್ನು **ಹೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವ,**  ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಗರ್ಭಾಶಯದಿಂದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನಶಿಶುಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 135 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನನಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿವೆ. 37 ವಾರಗಳ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮುನ್ನವೇ ಜನನವಾಗುತ್ತಾರೆ,ಆದರೆ 3 ರಿಂದ 12% ನಡುವಿನ  ಶಿಶುಗಳು 42 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಶುಜನನಗಳುಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನನಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶುಷ್ರೂಷಕಿಯರ ಬೆಂಬಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಶಿಶುಜನನದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವೆಂದರೆ ಯೋನಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸವ. ಇದು ಪ್ರಸವದ ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು: ಮತ್ತು ವಸ್ತಿಯು ಹಿಗ್ಗುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಯುವುದುಮತ್ತು ಶಿಶುವಿನ ಜನನಹಾಗೂ ಪ್ಲಾಸೆಂಟಾವು ಹೊರಬರುವುದು. ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತದ ನೋವುಗಳು ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳ್ಳುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗುವುದು. ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತಂತ್ರಗಳು, ಅಮಲು ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ತಡೆಗಳು ಮುಂತಾದಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳು ನೋವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಾವು ಇಷ್ಟಪಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಲೆಯ ಜನನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮತ್ತುಎನಿಮಾಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. [[]]ಎಪಿಸಿಯೊಸ್ಟಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯು ಯೋನಿಯ ತೆರೆಯುವ ಭಾಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಸೆಕ್ಷನ್ನುಗಳನ್ನು ಅವಳಿಗಳಿಗೆ,ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆಸ್ಥಿತಿಯಿರುವಾಗ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಶುವಿನಲ್ಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳು ಶಿಶುಗಳ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟುವುದುಸೇರುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ
ಕಾಂಬೋಜ

**ಕಾಂಬೋಜ** ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗದ ಭಾರತದ ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಾಗೂ ಪಾಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಂಬೋಜರು ಬಹುಶಃ ಇಂಡೊ-ಇರಾನಿಯನ್ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂಡೊ-ಆರ್ಯರು ಎಂದು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾರತೀಯ ಹಾಗೂ ಇರಾನಿ ಎರಡೂ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಂಬೋಜರನ್ನು ಶಕ ರಾಜಮನೆತನದ ಕುಲ ಎಂದೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಾಂಬೋಜರ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಪಾಣಿನಿಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇತರ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ ಯುಗದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮನುಸ್ಮೃತಿ (೨ನೇ ಶತಮಾನ) ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇವೆರಡೂ ಕೃತಿಗಳು ಕಾಂಬೋಜರನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳ ಅನುಸರಣೆಯ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಕೆಳದರ್ಜೆಗೆ ಇಳಿದ ಮಾಜಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಗಾಂಧಾರದ ಆಚೆಗೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಅಫ಼್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಆಚೆಗೆ, ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್, ಉಜ಼್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ರಾಜ ಅಶೋಕನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಶೋಕನ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜಶಾಸನಗಳು ಕಾಂಬೋಜರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.

ರಾಜಪುರ ಬಹುಶಃ ಕಾಂಬೋಜದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾಂಬೋಜರು ಗಣತಂತ್ರವಾದಿ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಶೋಕನ ೧೩ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರಾಜಶಾಸನ ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಜ ಸ್ರಿಂದ್ರ ವರ್ಮನ ಕಾಂಬೋಜನು ಕಾಂಬೋಜದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಂಬೋಜರು ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳ ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪಥದ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಸೇನಾ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ನಿಗಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸೇನಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಂಬೋಜರ ಅಶ್ವದಳವು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೂ ತನ್ನ ಸೇನಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಂಬೋಜದವರನ್ನು ಹೊರಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಶ್ವದಳದ ಸೈನಿಕರಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಕುದುರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸ್ಥಾನದ ಕಾರಣ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಂಬೋಜರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಅಶ್ವಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಉತ್ತಮ ಪಶುಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತ

**ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತ ಚಂದ್ರಾದಿತ್ಯ**ನು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಚಿತ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು. ಅವನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ೧೦ ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಿದನು, ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೪೦ ರಿಂದ ೫೫೦ರ ವರೆಗೆ. ೧೯೨೭-೭೮ರ ಉತ್ಖನನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲಂದಾದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಮಾಡಲಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆಯ ತುಂಡಿನಿಂದ, ಅವನು ಮೂರನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ಮಗ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತನ ಮೊಮ್ಮಗ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತಿಗಳು

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಅದು **ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ**. ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತದ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಗಳ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಅವರಿಗೆ **ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋ** ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಯುವ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ **ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ**, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ **ಬಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ**, ಅನುವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಧನೆಗೆ **ಅನುವಾದ ಬಹುಮಾನ**ಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ದಿಗ್ಗಜರ ಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ.

## ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋ ಗೌರವ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವವಿದು. ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಹಿರಿಯ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಫೆಲೋ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮೊದಲ ಫೆಲೋ ಗೌರವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾಗಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಸರ್ವೇಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರಿಗೆ 1968ರಲ್ಲಿ ಸಂದಿತು. ಇದರ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶೀ ಲೇಖಕರಿಗೆ **ಗೌರವ ಫೆಲೋಶಿಪ್**, ಏಷ್ಯಾದ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ **ಆನಂದ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್** (ಈಗ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ), ಸಾರ್ಕ್ ದೇಶಗಳ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ **ಪ್ರೇಮ್‌ಚಂದ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್**ಗಳನ್ನೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

## ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
1954ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ 24 ಭಾಷೆಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ₹5000/- ಇದ್ದ ಹಣದ ಮೊತ್ತ, 1983ರಲ್ಲಿ ₹10,000/-ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಆ ಬಳಿಕ, 1988ರಿಂದ ₹25,000/-, 2001ರಿಂದ ₹40,000/-, 2003ರಿಂದ ₹50,000/-ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಹುಮಾನದ ಮೊತ್ತ ₹1,00,000/-. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮೊತ್ತದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಾಮ್ರಪತ್ರ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ ಮತ್ತು ಶಾಲನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಭಾಷಾ ಸಮ್ಮಾನ್ ಗೌರವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
## ಅನುವಾದ ಪುರಸ್ಕಾರ
## ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪ್ರಚೋದಿತ ಗರ್ಭಪಾತ

**ಗರ್ಭಪಾತವು** ತನ್ನಿಂತಾನೆ ಉಳಿಯಲುಸಮರ್ಥವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನಗರ್ಭಾಶಯದಿಂದ ಗರ್ಭಕೋಶದಿಂದ ಅಥವಾ ಹೊರಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ (ಸಸ್ತನಿಗಳು) ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ ಗರ್ಭಪಾತವೊಂದು ತನ್ನಿಂತಾನೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು, ಆಗ ಅದನ್ನು ಗರ್ಭನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಮಿಸ್ ಕ್ಯಾರಿಯೇಜ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೂಡ ಮಾಡಬಹುದು, ಆಗ ಇದನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿತ ಗರ್ಭಪಾತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಪ್ರಚೋದಿತ ಗರ್ಭಪಾತವು *ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಭ್ರೂಣವು ಬದುಕುಳಿಯಲು ಸಫಲವಾದ ಬಳಿಕವೂ ಇಂಥದ್ದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ "ತಡವಾಗಿ ಗರ್ಭಪಾತ ಮಾಡಿಸುವುದು" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯವು ಪ್ರಚೋದಿತ ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕಾಗಿ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು. ಮೊದಲ ಟ್ರೈಮೆಸ್ಟರಿನಲ್ಲಿ ಮಿಫೆಪ್ರಿಸ್ಟೋನ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರೋಸ್ಟಾಗ್ಲಾಂಡಿನ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನದಷ್ಟೇ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಯೋಜಿತ ಮೌಖಿಕ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ ಮಾತ್ರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮಾತ್ರೆ ಗರ್ಭಪಾತದತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಪಾತವು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಎನಿಸಿದೆ. ಆದರೆಗರ್ಭಪಾತ ಕಾನೂನು ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಸಂಕೀರ್ಣವಲ್ಲದ ಗರ್ಭಪಾತಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಗರ್ಭಪಾತಗಳು ಸುಮಾರು 47,000 ಮಾತೃಮರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು 5 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆಗಳು  ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 44 ಮಿಲಿಯನ್ ಗರ್ಭಪಾತಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. 2003 ಮತ್ತು 2008 ರ ನಡುವೆ ಗರ್ಭಪಾತದ ದರಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ, , "ಪ್ರತಿಬಂಧವು ಒಂದು ಕಾರಣವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ" ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಚೋದಿತ ಗರ್ಭಪಾತಗಳಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ನಲವತ್ತು ಶೇಕಡ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಚೋದಿತ ಗರ್ಭಪಾತವು ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಗಳ ಗರ್ಭಪಾತ, ಚೂಪಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ, ದೈಹಿಕ ಟ್ರಾಮ, ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ ಸೇರಿವೆ. ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅವುಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸತತವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದು. ಕೆಲವು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕಾಮುಕತೆ,ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಭ್ರೂಣದ ದೋಷಗಳುಭ್ರೂಣದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಪಾಯ. ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ಕುರಿತಂತೆ,ಗರ್ಭಪಾತದ ನೈತಿಕ ಆಯಾಮಗಳುಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಗರ್ಭಪಾತದ ಚರ್ಚೆಯಿದೆ. ಗರ್ಭಪಾತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಂದೋಲನಗಳಿದ್ದು ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭ್ರೂಣ ಅಥವಾ ಪಿಂಡವು ಮಾನವನಾಗಿದ್ದು ಬದುಕಿನ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಪಾತವನ್ನು ಕೊಲೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂತಾನದ ಹಕ್ಕುಮಹಿಳೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದ್ದು ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದೂ ಒಂದು ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ
ಕಾಣ್ವ ರಾಜವಂಶ

**ಕಾಣ್ವ ರಾಜವಂಶ** ಅಥವಾ **ಕಾಣ್ವಾಯನ** ಮಗಧದಲ್ಲಿ ಶುಂಗ ರಾಜವಂಶದ ಬದಲಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಒಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೭೫ ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೦ ರ ವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿತು.

ಶುಂಗ ರಾಜವಂಶದ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ದೇವಭೂತಿಯನ್ನು ಕಾಣ್ವ ರಾಜವಂಶದ ವಾಸುದೇವ ಕಾಣ್ವನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೭೫ರಲ್ಲಿ ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದನು. ಕಾಣ್ವ ದೊರೆಯು ಶುಂಗ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದನು. ಮಗಧ ನಾಲ್ಕು ಕಾಣ್ವ ರಾಜರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಾತವಾಹನರು ಇವರ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು.

## ರಾಜರು
ವಾಸುದೇವನು ಕಾಣ್ವ ರಾಜವಂಶದ ಮೊದಲ ರಾಜ. ಇವನ ಮಗ ಭೂಮಿಮಿತ್ರನು ಇವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು. ಭೂಮಿಮಿತ್ರ ಆಲೇಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಣ್ಯಗಳು ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಭೂಮಿಮಿತ್ರನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಇವನ ನಂತರ ಇವನ ಮಗ ನಾರಾಯಣನು ರಾಜನಾದನು. ನಾರಾಯಣನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು. ಇವನ ನಂತರ ಇವನ ಮಗ ಸುಶರ್ಮನ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು. ಇವನೇ ಕಾಣ್ವ ರಾಜವಂಶದ ಕೊನೆಯ ರಾಜ.

* ವಾಸುದೇವ (ಸು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 75 – ಸು. 66)
* ಭೂಮಿಮಿತ್ರ (ಸು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 66 – ಸು. 52)
* ನಾರಾಯಣ (ಸು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 52 – ಸು. 40)
* ಸುಶರ್ಮನ್ (ಸು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 40 – ಸು. 30)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ

thumb|ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತರ ರಾಜ್ಯ ಅದರ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ, ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೯೦ರಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರೆ ರಾಜ್ಯಗಳು

**ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ** ೬ನೇ ಮತ್ತು ೭ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಗಧ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿತು. ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತರು ಮಗಧದ ಅರಸರಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಗುಪ್ತರ ನಂತರ ಬಂದರು, ಆದರೆ ಎರಡೂ ರಾಜವಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲ; ಇವು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಕುಟುಂಬಗಳೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತರ ರಾಜರ ಹೆಸರುಗಳು "ಗುಪ್ತ" ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಹಾಗೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಗುಪ್ತರ ನ್ಯಾಯಯುತ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳೆಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಹುಶಃ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು.

ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ, ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತರು ಮಗಧದ ಅರಸರಾಗಿ ಅವರ ನಂತರ ಬಂದರು. ಈ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷ್ಣಗುಪ್ತನ ಮಗಳು ಮೌಖರಿ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜಕುಮಾರ ಆದಿತ್ಯವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆಪ್ಸಾಡ್ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷ್ಣಗುಪ್ತನ ಮೊಮ್ಮಗ ಜೀವಿತಗುಪ್ತನು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.

ಜೀವಿತಗುಪ್ತನ ಮಗ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಈ ರಾಜವಂಶವು ಮೌಖರಿಯರೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಕುಮಾರಗುಪ್ತನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೫೪ ರಲ್ಲಿ ಮೌಖರಿ ರಾಜ ಈಶಾನವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು. ಇವನ ಮಗ ದಾಮೋದರಗುಪ್ತನು ಮೌಖರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.

ದಾಮೋದರಗುಪ್ತನ ಮಗ ಮಹಾಸೇನಗುಪ್ತನು ಪುಶ್ಯಭೂತಿ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಬೆಳೆಸಿದನು. ಅವನ ಸೋದರಿಯು ಪುಶ್ಯಭೂತಿ ಅರಸ ಆದಿತ್ಯವರ್ಧನನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು. ಇವನು ಕಾಮರೂಪವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಸ್ಥಿತ ವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಪರಾಜಿತಗೊಳಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಇವನು ನಂತರ ಮೂರು ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಗೆ ಎದುರಾದನು: ಮೌಖರಿ ರಾಜ ಶರ್ವ ವರ್ಮನ್, ಕಾಮರೂಪ ರಾಜ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ-ವರ್ಮನ್, ಮತ್ತು ಟಿಬೇಟಿನ ರಾಜ ಸ್ರೋಂಗ್ ತ್ಸಾನ್. ಅವನ ಸಾಮಂತ ಶಶಾಂಕನೂ ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು (ಮತ್ತು ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗೌಡ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು). ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾಸೇನಗುಪ್ತನು ಮಗಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಮಾಲ್ವಾದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದನು. ತರುವಾಯ, ಪುಶ್ಯಭೂತಿ ಸಾಮ್ರಾಟ ಹರ್ಷನು ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಮಗಧದಲ್ಲಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತರು ಹರ್ಷನ ಸಾಮಂತರಾಗಿ ಆಳಿದರು.

ಹರ್ಷನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತರ ಅರಸ ಆದಿತ್ಯಸೇನನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯದ ಸಾರ್ವಭೌಮ ದೊರೆಯಾದನು. ಈ ರಾಜ್ಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಛೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರ್ ವರೆಗೆ; ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗೋಮತಿ ನದಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇವನು ಚಾಳುಕ್ಯರಿಂದ ಪರಾಜಿತಗೊಂಡನು. ಈ ರಾಜವಂಶದ ಕೊನೆಯ ಪರಿಚಿತ ದೊರೆ ಎರಡನೇ ಜೀವಿತಗುಪ್ತನು ಕನ್ನೌಜ್‍ನ ಯಶೋವರ್ಮನ್‍ನಿಂದ ಪರಾಜಿತಗೊಂಡನೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ಬಸವ ಪುರಾಣ

**ಬಸವ ಪುರಾಣ** 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ತೆಲುಗು ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕವಿತೆಯಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಪಾಲ್ಕುರಿಕಿ ಸೋಮನಾಥ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಲಿಂಗಾಯತ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕವಿತೆಯು, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ ಬಸವಣ್ಣ (1134-1196 ಸಿಇ) ರ  ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಲಿಂಗಯಾತ ಶರಣರ (ಶಿವ ಶರಣರು, ​​ಭಗವಾನ್ ಶಿವ ಭಕ್ತರು) ಮತ್ತು ಅವರ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಒಂದು ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ.
ಕ್ಯಾಂಪು  ಶೈಲಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ (ಗದ್ಯದ ಪ್ಯಾರಾಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ವಿವಿಧ ಮೀಟರ್ಗಳ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ), ಸೋಮನಾಥರು ಸ್ಥಳೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ದ್ವಿಪದಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾಣವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ನಂತರ 1369 AD ಯಲ್ಲಿ, ಭೀಮ ಕವಿ ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ಆವೃತ್ತಿಯು ವಿವರವಾದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.ಭೀಮ ಕವಿ ಅವರ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಲಿಂಗಾಯತ ಪುರಾಣಗಳಿವೆ.

ಈ ತೆಲುಗು ಪುರಾಣವನ್ನು ಮೊದಲು 1863 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಗಾರ ಸಿ.ಪಿ. ಬ್ರೌನ್ ರಿಂದ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು..

## ಭಾಷಾಂತರ 
* ''Siva's Warriors: The Basava Purana of Palkuriki Somanatha'', Tr. by Velcheru Narayana Rao.  Princeton Univ Press, 1990.(ISBN 0691055912).

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಲಿಂಗಾಯತ
ಆರ್ದ್ರಕಾರಿ

thumb

**ಆರ್ದ್ರಕಾರಿಗಳು** ಚರ್ಮದ ಬಾಹ್ಯ ಪದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮೃದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನಮ್ಯ ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಾರಕಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣಗಳು. ಅವು ಬಾಷ್ಪೀಕರಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿ ಚರ್ಮದ ಜಲಸಂಚಯನವನ್ನು (ನೀರಿನ ಅಂಶ) ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಚರ್ಮ ಲಿಪಿಡ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟೆರಾಲ್‍ಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಕೃತಕ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಎಣ್ಣೆಗಳು, ಹ್ಯುಮೆಕ್ಟೆಂಟ್‍ಗಳು, ಮೃದುಕಾರಿಗಳು, ಎರೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಚರ್ಮ ಆರ್ದ್ರಕಾರಿಗಳ ರಚನಾಂಶಗಳ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಾಧನ ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಬಳಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಔಷಧಾಲಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

ಆರ್ದ್ರಕಾರಿಗಳು ಒಣ ಚರ್ಮವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ, ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ರಚನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ಣತೆಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಆರ್ದ್ರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಮವು ಅತಿ ಶುಷ್ಕ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯುಕ್ತವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಳಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಗುರ, ಜಿಡ್ಡುರಹಿತ ಜಲ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ದ್ರಕಾರಿಗಳು. ಅಂತಹ ಆರ್ದ್ರಕಾರಿಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಸೆಟಿಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ನಂತಹ ಹಗುರಾದ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಚರ್ಮದ ಶುಷ್ಕತೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು, ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು, ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಡೈಮೆಥಿಕೋನ್‍ನಂತಹ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಗಡುಸಾದ, ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ದ್ರಕಾರಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ. ತುಂಬಾ ಶುಷ್ಕ, ಒಡೆದ ಚರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ, ಪೆಟ್ರೊಲೇಟಮ್ ಆಧಾರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಯೋಗ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ರೀಮ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಾಷ್ಪೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ (ಚರ್ಮದ ಕೆರಳಿಕೆ, ಕೆಂಪಾಗುವಿಕೆ, ತುರಿಕೆ ಅಥವಾ ದದ್ದುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂಥ ಚರ್ಮ), ಕ್ಯಾಮೊಮೈಲ್ ಅಥವಾ ಲೋಳೆ ಸರದಂತಹ ಹಿತಕರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಬಣ್ಣಗಳಂತಹ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಲರ್ಜಿಕಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಆಮ್ಲಗಳಂತಹ ಉದ್ರೇಕಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಆರ್ದ್ರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಇಸಬಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಷ್ಕ, ಹಲ್ಲೆಯಾಗುವ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಗಡುಸಾದ ಅನುಲೇಪನಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಜಲ ಆಧಾರಿತ ಕ್ರೀಮ್‍ನಂತಹ ಹಗುರ ಮೃದುಕಾರಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಶುಷ್ಕ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿರಬಹುದು. ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿಡಲು ಲೋಶನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಮ್‍ಗಳನ್ನು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಲೇಪಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚರ್ಮದ ಆರೈಕೆ
ಪುಷ್ಯಭೂತಿ ರಾಜವಂಶ

thumb|ಪುಷ್ಯಭೂತಿ ರಾಜವಂಶದ ಗರಿಷ್ಠ ವಿಸ್ತಾರ, ಹರ್ಷನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ

**ಪುಷ್ಯಭೂತಿ ರಾಜವಂಶ** (**ವರ್ಧನ ರಾಜವಂಶ**) ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ೬ನೇ ಮತ್ತು ೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳಿತು. ಈ ರಾಜವಂಶವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ಅದರ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ಹರ್ಷವರ್ಧನನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿತು. ಹರ್ಷನ ಅಧಿಕಾರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ, ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ವಾಯವ್ಯ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಮರೂಪದ ವರೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾ ನದಿವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು; ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕನ್ನೌಜ್ ಅನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು, ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೪೭ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿದನು.

ಈ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಬಾಣಭಟ್ಟನ ಹರ್ಷಚರಿತ ಅವರ ಮೂಲದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪುಷ್ಯಭೂತಿಯನ್ನು ಈ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕನೆಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಣನ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಪುಷ್ಯಭೂತಿಯು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನನ್ನು ಈ ರಾಜವಂಶದ ಶಾಸನಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಪುಷ್ಯಭೂತಿ ರಾಜವಂಶವು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಸ್ಥಾನೇಶ್ವರದ (ಥಾನೇಶ್ವರ್) ಸುತ್ತಲಿನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರನ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ರಾಜ ಆದಿತ್ಯವರ್ಧನನು ಬಹುಶಃ ಕನ್ನೌಜ್‍ನ ಮೌಖರಿ ರಾಜ ಶರ್ವವರ್ಮನ್‍ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಭಾಕರವರ್ಧನನು ಕೂಡ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೌಖರಿ ರಾಜ ಅವಂತಿವರ್ಮನ್‍ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಭಾಕರನ ಮಗಳು ರಾಜ್ಯಶ್ರೀ ಅವಂತಿವರ್ಮನ್‍ನ ಮಗ ಗ್ರಹವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು. ಈ ವಿವಾಹದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪ್ರಭಾಕರನ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು, ಮತ್ತು ಅವನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಬಿರುದಾದ *ಪರಮ ಭಟ್ಟಾರಕ ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ* ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

ಹರ್ಷಚರಿತದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಭಾಕರನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಮಾಲ್ವಾದ ರಾಜನು ಗೌಡ ದೊರೆಯ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಕನ್ನೌಜ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಮಾಲ್ವಾ ರಾಜನು ಗ್ರಹವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಕೊಂದು ರಾಜ್ಯಶ್ರೀಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಬಾಣನು ಈ ರಾಜನನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ರಾಜನು ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶದ ಆಡಳಿತಗಾರನೆಂದು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಭಾಕರನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ರಾಜ್ಯವರ್ಧನನು ಮಾಲ್ವಾ ಅರಸನನ್ನು ಪರಾಜಿತಗೊಳಿಸಿದನು, ಆದರೆ, ಗೌಡ ರಾಜನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೋಸದಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ಮೌಖರಿ

thumb|ಕನ್ನೌಜ್‍ನ ಮೌಖರಿಗಳ ನಾಣ್ಯ. ಈಶಾನವರ್ಮನ್. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 535-553

**ಮೌಖರಿ ರಾಜವಂಶ** ಆರು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮುಂಚೆ ಗುಪ್ತರ ಸಾಮಂತರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಅವನ ಅಲ್ಪಾಯಸ್ಸಿನ ವರ್ಧನ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮೌಖರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನೌಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ರಾಜವಂಶ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಗಧದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೦೬ರ ಸುಮಾರು, ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತರು ಇವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.

## ರಾಜರು
ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಮೌಖರಿ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ:

* ಹರಿವರ್ಮನ್
* ಆದಿತ್ಯವರ್ಮನ್
* ಈಶ್ವರವರ್ಮನ್
* ಈಶಾನವರ್ಮನ್ ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. 550-560
* ಶರ್ವವರ್ಮನ್ ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. 560-575
* ಅವಂತಿವರ್ಮನ್ ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. 575-600
* ಗ್ರಹವರ್ಮನ್ ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. 600-605

ನಾಗಾರ್ಜುನಿ ಗುಹಾ ಶಾಸನಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಮೌಖರಿ ಶಾಖೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಶಾಖೆ ಸಾಮಂತರಾಗಿ ಆಳಿತು, ಬಹುಶಃ ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತರ ಸಾಮಂತರಾಗಿ. ಈ ಶಾಖೆಯ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ರಾಜರೆಂದರೆ:

* *ನೃಪ ಶ್ರೀ* ಯಜ್ಙವರ್ಮನ್
* *ನೃಪ ಸಾಮಂತಚೂಡಾಮಣಿ ಶ್ರೀ* ಶಾರ್ದೂಲ ವರ್ಮನ್
* ಅನಂತವರ್ಮನ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ಮೈತ್ರಕ

ವಲ್ಲಭಿಯ **ಮೈತ್ರಕ ರಾಜವಂಶ**ವು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತನ್ನು ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೭೫ ರಿಂದ ೭೭೬ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿತು.

ಮೈತ್ರಕರು ವಿದೇಶದ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳೆಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಕರು ವಿದೇಶಿಯರಾದರೂ ಭಟಾರ್ಕನು ಸ್ಥಳಿಯನು ಎಂದು ಇನ್ನಿತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭಟಾರ್ಕನು ಸ್ವತಃ ಒಬ್ಬ ಮೈತ್ರಕನಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದನು ಎಂದು ನಂತರದ ವಾಚನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಮೈತ್ರಕ ಹೆಸರು ಸೂರ್ಯನ ಒಂದು ಹೆಸರಾದ ಮಿತ್ರಾ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಕರು ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧನೆಯತ್ತ ಒಲವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರಾ ಮತ್ತು ಮಿಹಿರ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಆರಾಧಕರು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮೈತ್ರಕ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಐದನೆಯವನಾದ ಧರಪಟ್ಟನು ಸೂರ್ಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಏಕೈಕ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರು ಶೈವ ಪಂಥದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಮೈತ್ರಕರು ಚಂದ್ರವಂಶದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂಲ ಬಹುಶಃ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಥುರಾದ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಿತ್ರ ರಾಜವಂಶದಿಂದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ.

ಮೈತ್ರಕರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿ ವಲ್ಲಭಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯವಾಳುತ್ತಿದ್ದರು. ೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹರ್ಷನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಹರ್ಷನ ಮರಣದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗಳಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಮರಳಿಪಡೆದರು. ಚೀನಾದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಐ ಟ್ಸಿಂಗ್ ವಲ್ಲಭಿಗೆ ೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿನೀಡಿದನು. ವಲ್ಲಭಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಲಿಕೆಯ ಮಹಾನ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು. ೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಣಮತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರಮತಿ ವಲ್ಲಭಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೌದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ವಲ್ಲಭಿ ತನ್ನ ಹೃದಯವೈಶಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಜಾತ್ಯತೀತ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ವಿಶ್ವಬಂಧು ಮರುಳಸಿದ್ಧ

**ವಿಶ್ವಬಂಧು ಮರುಳಸಿದ್ಧ** ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೌಡ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಬಸವಾದಿ ಶರಣರು ಶ್ರಮಿಸಿದರು.  ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ‘ಮರುಳಸಿದ್ಧ’.  ಅವರ ಬದುಕು ಬವಣೆ ಸಾಧನೆಗಳ. ಅವರು ರಚಿಸಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾದ ಯಾವ ವಚನಗಳೂ ಈಗಿಲ್ಲ. ಮರುಳಸಿದ್ಧರ ಕುರಿತು ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮರುಳಸಿದ್ದರು ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ತರಳಬಾಳು ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠ ಅವರ ಇರುವಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜಯ್ಯನ ರಗಳೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಗೆ ಶರಣದೀಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ಥಾಪ ಇದೆ. ಮಹಾದೇವ ಬಣಕಾರರು ಕಳೆದ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ‘ಮರುಳಸಿದ್ಧ ಕಾವ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ಮರುಳಸಿದ್ಧರ ಜೀವನ ಕುರಿತು ವಿವರಗಳಿವೆ.  ಅವರ ಕುರಿತ ನಾಟಕ ‘ವಿಶ್ವಬಂಧು ಮರುಳಸಿದ್ಧ’."ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಂಬಂಧಿ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಶ್ವವಂದೂ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಾಬಂದೂ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ  ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರನ್ನು ಸಾಧು ಲಿಂಗಾಯತರು  ಅಥವಾ ಸಾದರ್ ಲಿಂಗಾಯತರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಬಹುಪಾಲು ಕೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾವಣಗೆರೆ, ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು  ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮಾದಿಗ ಸಮಾಜದ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದು ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಸಾದರು ಮಾದರು ಒಂದೇ ಮೂಲದವರು ಎಂಬ ಜನವಾಣಿ ನಾಣ್ಣುಡಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿದೆ. ಅಂತ್ಶಜರು ಸಹ ಬಸವಾದಿ ಶರಣರಾಗಲು ಪ್ರೇರಣೀಯ ಗುರುವಾಗಿ ಮರುಳಸಿದ್ದರು.ವಿವಿಧ ಸಮಾಜದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮನೆ ದೇವರಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತರಳಬಾಳು  ಸಂಸ್ಥಾನ  ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರಿಗರೆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧು  ಲಿಂಗಾಯತರ  ಮುಖ್ಯ ಮಠವಾಗಿದೆ.

##  ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* History of Marulasiddha  

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಲಿಂಗಾಯತ
ಮಾಠರ ರಾಜವಂಶ

**ಮಾಠರ ರಾಜವಂಶ** ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಕಲಿಂಗ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ೪ನೇ ಮತ್ತು ೫ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಳಿತು. ಇವರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಧುನಿಕ ಒಡಿಶಾದ ಗಂಜಾಮ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಕಾಕುಲಮ್ ಜಿಲ್ಲೆ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇವರನ್ನು ಪಿತೃಭಕ್ತ ರಾಜವಂಶವು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿತು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.

ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಮಾಠರ ವಂಶದ ಸದಸ್ಯರೆಂದರೆ:
* ಶಂಕರವರ್ಮನ್
* ಶಕ್ತಿವರ್ಮನ್
* ಪ್ರಭಂಜನವರ್ಮನ್
* ಅನಂತಶಕ್ತಿವರ್ಮನ್

ಮಾಠರ ರಾಜರು ನಾರಾಯಣನ (ವಿಷ್ಣು) ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಬಹುಶಃ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಪಡೆಗಳು ಕಲಿಂಗ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಾಗ ಮಾಠರ ರಾಜವಂಶವು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವರೆಗೆ ಆಳಿದರು. ಕಲಿಂಗದ ಹಿಡಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ವಾಸಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಪಿತೃಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು.

ಶಕ್ತಿವರ್ಮನ್ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಅರಸ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕಲಿಂಗಾಧಿಪತಿ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಇವನ ತಂದೆ ಶಂಕರವರ್ಮನ್ ಯಾವುದೇ ರಾಜ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಕ್ತಿವರ್ಮನ್‍ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ೧೩ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಲನಿರ್ದೇಶ ಮಾಡಲಾದ ಒಂದು ತಾಮ್ರಫಲಕ ಶಾಸನ ಅವನನ್ನು ಮಹಾರಾಜಸ್ಯ ಶ್ರೀ ಶಕ್ತಿವರ್ಮನಃ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವನ ಅಮಾತ್ಯ ಅರ್ಜುನದತ್ತನು ರಚಿಸಿದ್ದನು. ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಪಿಠಾಪುರಮ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪಿಷ್ಠಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶಾಸನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ರಕಾಲುವಾ ಪ್ರದೇಶದ ದತ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶ *ಕಲಿಂಗ ವಿಷಯ*ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಶಾಸನ ಶಕ್ತಿವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ವಾಸಿಷ್ಠಿಯ ಮಗ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಗಾರ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇವನ ತಾಯಿ ವಾಸಿಷ್ಠ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಬಂದವಳು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಾತೃಜನ್ಯನಾಮಗಳನ್ನು ಸಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಶ ಮತ್ತು ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಗಳಂತಹ ಮುಂಚಿನ ರಾಜವಂಶಗಳೂ ಬಳಸಿದ್ದವು. ಪಿಷ್ಠಾಪುರ ಮೂಲತಃ ವಾಸಿಷ್ಠ ರಾಜವಂಶದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಶಕ್ತಿವರ್ಮನ್‍ನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಪಡೆದನು. ಪಿಷ್ಠಾಪುರ ಮಾಠರರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಶಕ್ತಿವರ್ಮನ್‍ನ ಯಾವ ವಂಶಸ್ಥರೂ ಪಿಷ್ಠಪುರದಿಂದ ಶಾಸನಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ಭಾರಶಿವ ರಾಜವಂಶ

**ಭಾರಶಿವ ರಾಜವಂಶ** (ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. 170–350) ಗುಪ್ತ ಪೂರ್ವ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು. ವೀರಸೇನನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿದೀಶಾದ ನಾಗರು ಮಥುರಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಪದ್ಮಾವತಿ ಪವಾಯಾ, ಕಾಂತಿಪುರಿ ಮತ್ತು ವಿದೀಶಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅರಸರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಇರಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸನ ಪ್ರಕಾರ ಮಥುರಾದ ನಾಗರು ಭಾರಶಿವದ ರಾಜವಂಶದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

## ಮಥುರಾದ ನಾಗರು
ಕುಷಾಣರ ಪತನದ ಕಾರಣ, ರಾಜ ವೀರಸೇನನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಥುರಾದ ನಾಗರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದು ಭಾರಶಿವ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಭಾರಶಿವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮಾಲ್ವಾದಿಂದ ಪೂರ್ವ ಪಂಜಾಬ್‍ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಮಥುರಾ, ಕಾಂತಿಪುರಿ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾಜಧಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ವೀರಸೇನ ನಾಗನ ನಂತರ, ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಕುಟುಂಬ ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಇಡೀ ಭಾರಶಿವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದರು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ವರ್ಮನ್ ರಾಜವಂಶ

**ವರ್ಮನ್ ರಾಜವಂಶ** (350-650) ಕಾಮರೂಪದ ಮೊದಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜವಂಶ. ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ಪುಷ್ಯ ವರ್ಮನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಈ ರಾಜವಂಶ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಂತವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಗುಪ್ತರ ಅಧಿಕಾರ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರ ವರ್ಮನ್ (470-494) ಎರಡು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ನೊಗವನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದನು. ಕಾಮರೂಪದ ಮೂರು ರಾಜವಂಶಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದಾದ ವರ್ಮನ್ ರಾಜವಂಶದ ನಂತರ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ರಾಜವಂಶ ಮತ್ತು ಪಾಲ ರಾಜವಂಶಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು.

ವರ್ಮನ್ ರಾಜವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿ ಅತ್ಯಂತ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ವರ್ಮನ್ ರಾಜನಾದ ಭಾಸ್ಕರ ವರ್ಮನ್‍ನ (೬೫೦-೬೫೫) ಡೂಬಿ ಮತ್ತು ನಿಧಾನ್‍ಪುರ್ ತಾಮ್ರಫಲಕ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಯ ವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಕನೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುಷ್ಯ ವರ್ಮನ್ ನರಕ, ಭಗದತ್ತ ಮತ್ತು ವಜ್ರದತ್ತನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಪೂರ್ವಜರ ಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಜನಿಸಿದ್ದನು ಎಂದು ಭಾಸ್ಕರ ವರ್ಮನ್‍ನ ಡೂಬಿ ತಾಮ್ರಫಲಕ ಶಾಸನ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಲೇಚ್ಛ ರಾಜವಂಶವು, ಇದೇ ಮೂಲವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ದೊರೆಗಳು. ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರನ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಮರೂಪ ಮತ್ತು ಶಲಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ದಂಗೆಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಮ್ಲೇಚ್ಛರ ನಾಯಕ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲನು ಭಾಸ್ಕರ ವರ್ಮನ್‍ನ ತಕ್ಷಣದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಅವಂತಿ ವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡನು.

ಕೊನೆಯವನಾದ ಭಾಸ್ಕರ ವರ್ಮನ್ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೊರೆಯಾಗಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಂಶಸ್ಥನೆಂದು ಸಾಧಿಸಿದ್ದನು. ಇವನು ಹರ್ಷವರ್ಧನನನ್ನು ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದಿಂದ ಕನ್ನೌಜ್‍ವರೆಗಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿದನು. ವರ್ಮನ್ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜರು ಆರ್ಯಾವರ್ತದ ಇತರ ದೇಶಗಳೊಡನೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವೈವಾಹಿಕ ಎರಡೂ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡರು. ಪುಷ್ಯ ವರ್ಮನ್‍ನಿಗೆ ರಾಜ ಪುಷ್ಯಮಿತ್ರ ಶುಂಗನ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇವನು ತನ್ನ ಮಗ ಸಮುದ್ರ ವರ್ಮನ್‍ನಿಗೆ ಆರ್ಯಾವರ್ತದ ರಾಜರ ಪ್ರಶಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಹೆಸರಿಟ್ಟನು. ರಾಜ ಬಾಲ ವರ್ಮನ್ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಅಮೃತ ಪ್ರಭಾಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ದೇಶಗಳ ರಾಜಕುಮಾರರು ಬಂದಿದ್ದರು. ಈ ರಾಜಕುಮಾರಿಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜಕುಮಾರ ಮೇಘವಾಹನನನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದಳು. ಥಾನೇಸರ್‍ನ ರಾಜ ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಭಾಸ್ಕರ ವರ್ಮನ್ ನಡುವಿನ ಮೈತ್ರಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂರ್ವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವರ್ಮನ್ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಹರಡಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ಇಂದಿರಾ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ಸ್

**ಇಂದಿರಾ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ಸ್ **ಅಥವಾ **ನಮ್ಮ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ಸ್ ** ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳ ಸರಪಳಿಗಳಾಗಿವೆ, ಇದು
ಬೆಂಗಳೂರು, -ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಊಟ ವಿತರಿಸುವ ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರದ  ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ಗಳಗಿವೆ.ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (ಬಿಬಿಎಂಪಿ) ಯಿಂದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ. ಈ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ಸ್  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ ದಿನದಂದು, 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2017 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ರಚನೆ 
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 197 ನಾಗರಿಕ ವಾರ್ಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಹೇಳಿದೆ. ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳು ಉಪಹಾರ, ಊಟ ಮತ್ತು ಭೋಜನವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 
* ತಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಡ್ಲಿ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ.
* ಊಟ ಮತ್ತು ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಸಾಂಬಾರ್, ಮೊಸರನ್ನ, ಟೊಮೆಟೊ ಅನ್ನ ನೀಡಲಿದೆ.subsidized price.

## ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ 
ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‍ಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು **ರಿವಾಡ್ರ್ಸ್, ಚೇಫ್ ಟಾಕ್** ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
* ಅಡುಗೆ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಪಾಲಿಕೆ ವತಿಯಿಂದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯಾಗಾರ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. 
* ಒಂದು ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‍ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಷಿಯರ್, ಸೂಪರ್‍ವೈಸರ್ಸ್, ವಾಚ್‍ಮೆನ್, ಸಪ್ಲೈಯರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೀನರ್ ಸೇರಿದಂತೆ 7 ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. 
* ಒಂದು ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‍ನಲ್ಲಿ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಊಟ ಮತ್ತು ಉಪಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಆ್ಯಪ್ 
ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‍ನ ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಶುಚಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‍ಗಳ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಹೊಸ ಆ್ಯಪ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅನಾವರಣ ಮಾಡಲಿದೆ. ಆ್ಯಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಆಯಾ ದಿನಗಳ ಮೆನು ಕೂಡ ಇರಲಿದ್ದು. ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಕುರಿತಂತೆ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಆ್ಯಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.

## ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ 
* ಬೆಳಗ್ಗೆ 7.30 ರಿಂದ 10.30 ವರೆಗೆ ತಿಂಡಿ ವಿತರಣೆ
* ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12.30ರಿಂದ 2.30ರವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ
* ರಾತ್ರಿ 7.30 ರಿಂದ 8.30ರವರೆಗೆ ಊಟ ಲಭ್ಯ.
* ಆಯಾ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಊಟ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನುವ ಮಾಹಿತಿ ಡಿಸ್‍ಪ್ಲೇ ಬೋರ್ಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 
* ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‍ನಲ್ಲೂ ಆಹಾರದ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಸಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಕಲಚೂರಿ ರಾಜವಂಶ

**ಕಲಚೂರಿ ರಾಜವಂಶ** ಪಶ್ಚಿಮ-ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೬ನೇ ಮತ್ತು ೭ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಆಳಿದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಇವರನ್ನು ಇವರ ನಂತರದ ಸಮಾನ ನಾಮಧಾರಿಗಳಿಂದ ಭೇದ ಮಾಡಲು ಇವರನ್ನು ಹೈಹಯರು ಅಥವಾ ಮುಂಚಿನ ಕಲಚೂರಿಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಲಚೂರಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಇಂದಿನ ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇವರ ರಾಜಧಾನಿ ಬಹುಶಃ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲೋರಾ ಮತ್ತು ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹಾ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನವು ಕಲಚೂರಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಎಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನ ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕಲಚೂರಿಗಳು ಹಿಂದೆ ಗುಪ್ತರು, ವಾಕಾಟಕರು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಕುಂದಿನರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಂತ್ರ್ಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದರು. ಶಾಸನಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಕೇವಲ ಮೂರು ಕಲಚೂರಿ ರಾಜರು ಪರಿಚಿತರಿದ್ದಾರೆ: ಶಂಕರಗಣ, ಕೃಷ್ಣರಾಜ, ಮತ್ತು ಬುದ್ಧರಾಜ. ೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಲಚೂರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಾತಾಪಿ ಚಾಳುಕ್ಯರಿಗೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ತ್ರಿಪುರಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ನಂತರದ ಕಲಚೂರಿ ರಾಜವಂಶಗಳನ್ನು ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯ ಕಲಚೂರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಲಚೂರಿ ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ರಾಜವಂಶ ಉಜ್ಜಯಿನಿ, ವಿದೀಶಾ ಮತ್ತು ಆನಂದಪುರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರಾಜವಂಶ ವಿದರ್ಭವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಇವರು ವಾಕಾಟಕ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಕುಂದಿನ ರಾಜವಂಶಗಳ ನಂತರ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಜೊತೆಗೆ ಕಲಚೂರಿಗಳು ಉತ್ತರ ಕೊಂಕಣವನ್ನು (ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಸುತ್ತ) ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿ, ಅವರು ತ್ರೈಕೂಟಕ ರಾಜವಂಶದ ನಂತರ ಬಂದರು.

thumb|ಕೃಷ್ಣರಾಜನ ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯ
ಕೃಷ್ಣರಾಜನು (ಸು. 550-575) ಈ ರಾಜವಂಶದ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ರಾಜ. ಇವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯ ಆಲೇಖಗಳಿರುವ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ. ಇವು ತ್ರೈಕೂಟಕ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ರಾಜರು ಹೊರಡಿಸಿದ ಮುಂಚಿನ ನಾಣ್ಯಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿದ್ದವು. ಗೂಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇವನ ನಾಣ್ಯಗಳು ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನು ಹೊರಡಿಸಿದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇವನ ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳು ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಂತರ ಸುಮಾರು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಕೃಷ್ಣರಾಜನ ನಾಣ್ಯಗಳು ಅವನನ್ನು ಪರಮ ಮಹೇಶ್ವರನೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಅವನು ಪಶುಪತಿಯ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ಅವನ ಮಗ ಶಂಕರಗಣನ ಒಂದು ಶಾಸನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇವನು ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶೈವ ಶಿಲಾರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೋರಾದಲ್ಲಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗುಹೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನವುಗಳ ರಚನಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದನು ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇವನ ನಾಣ್ಯಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ