open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಆರಂಬೋಡಿ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ

**ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ**ಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
## ಸ್ಠಳ
ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಆರಂಬೋಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ ವೇಣೂರು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಕಟ್ಟೆಗೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಕ್ಕಾಡಿಕೋಳಿಗೆ ೩.೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಆರಂಬೋಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. 

## ದೈವ
ಪ್ರಥಮ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಈ ಬಸದಿಯ ದೈವ.
ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಂಚಲೋಹದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
### ಮೂಲನಾಯಕ
ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಪದ್ಮಪೀಠದ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಖಡ್ಗಾಸನದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದು, ಮಕರ ತೋರಣದ ಅಲಂಕಾರದಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಗಳ ಆಕೃತಿಗಳಿವೆ.
ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕೆಳಗಡೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಲಾಂಛನ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೂರ್ತಿಯ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಕಗಳಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳಿವೆ.
ಮೂರ್ತಿಯ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷ ಯಕ್ಷಿಯರು ಗೋಮುಖ ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಚಕ್ರೇಶ್ವರ ಯಕ್ಷಿಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇವೆ.
ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ ಗಣದರ ವಲಯ ಇವೆ. ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ತೀರ್ಥಂಕರುಗಳ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಗಂಧ ಕುಟಿ ಇದೆ ಇಲ್ಲಿ
ಅನೇಕ ವಿವಿಧ ಜಿನಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಶ್ರೀ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ
ಕಾಣಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿಂತುಕೊಂಡಿರುವ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಕ್ಷ
ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.[2020-09-09 4:24:06]
ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ
ಎದುರುಗಡೆ ಪರ್ಯಂಕಾಸನದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ
ಸ್ವಾಮಿ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಾಗಫಣವೂ ಇದೆ.
## ಶೈಲಿ/ವಿನ್ಯಾಸ
ಶಿಖರಬಂದಿ,  ಘರ ಜೈನ, ತೀರ್ಥ,

ಇದು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತು, ಬಹುತೇಕ ಘರಜೈನ್ ಬಸದಿ ಎಂದು ನಂಬುಗೆ.
## ಆವರಣ
ಬಸದಿಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಿಂದ ಹೊರ ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಘಂಟಾ ಮಂಟಪ,
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪ, ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಎದುರಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಈ
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಘಂಟಾ ಮಂಟಪದಿಂದ ಹೊರಗಡೆ ಬರುವಾಗ
ಹೊರಗಿನ ಜಗಲಿಯ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಸುಂದರ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು
ಕಾಣಬಹುದು.
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಇತರ ತೀರ್ಥಂಕರುಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ
ನಾವು ನೋಡುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರ್ತಿ ಎಂದರೆ ಶ್ರೀ ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರದ್ದು.
ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನ ಮೂರ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಬಳೆ
ತೊಡಿಸಿ, ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ
ಮಾಡಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಮೂಲ ನಾಯಕನಿಗೂ ಕೂಡ ಹಿಂದೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಪೂಜೆ
ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು
ಬಸದಿಯ ಗೋಪುರದ ಹೊರಗಡೆಯ ಮೇಲೆ
ಶ್ರೀ ವೃಷಭ ತೀಥರ್ಂಕರರ ತಾಯಿಗೆ ಆದಂತಹ 16 ಸ್ವಪ್ನಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು
ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
### ಲಾಂಛನ
ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ
### ಮಾನಸ್ಥಂಭ
ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ
## ಇತಿಹಾಸ
ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ
### ಐತಿಹ್ಯ
ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ
### ವಿಶೇಷತೆ
ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ತೀರ್ಥಂಕರುಗಳ
ಸಿಂಹಲಲಾಟ ಸಹಿತವಾದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇದು ಇಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಭವ.
### ಕಾಲಮಾನ
ಸರಿಸುಮಾರು ೯೮ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು (ದಾಖಲಾತಿ ಇಲ್ಲ)
ಈ ಬಸದಿ ಶ್ರೀ ಜಿನಪ್ಪ ಚೌಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
### ನಿಮಾತೃ
ಶ್ರೀ ಜಿನಪ್ಪ ಚೌಟರ 
## ಆಚರಣೆಗಳು
# ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯ 
# ತಿನ್ನುವುದು/ಅಗಿಯುವುದು  ನಿಷಿದ್ಧ 
# ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು ನಿಷಿದ್ಧ 
# ಚರ್ಮದ ವಶ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ 
# ಮೌನ ಆಚರಣೆ 
# ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆ ನಿಷಿದ್ಧ  
# ವಿಗ್ರಹ ಮುಟ್ಟುವುದು

## ವಿಧಿ-ವಿಧಾನ
ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ
## ಪ್ರಸಕ್ತ ಉಸ್ತುವಾರಿ/ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ
೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ನಡೆದಿದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಪೂಜಾ ಪಾಠಗಳು
ಇದು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತು.
ಈ ಬಸದಿಗೆ ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಾರು ನಿಗ್ರ್ರಂಥ ಮುನಿಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಕುರುಹು ಇದೆ.
ತದನಂತರ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂದ್ರರು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ
ಕಾರಣ ಈಗ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪೂಜೆ ನಿಂತು ಹೋಗಿದೆ.

## ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮ
ಗಲ್ತಾಜಿ

thumb|200x200px| ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಗಲ್ತಾಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
thumb| ದೇವಾಲಯದ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಳ
**ಗಲ್ತಾಜಿ** ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಕಿ.ಮಿ. ದೂರವಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಜೈಪುರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳ ವರ್ತುಲದಲ್ಲಿನ ಕಿರಿದಾದ ಬಿರುಕಿನೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬುಗ್ಗೆಯು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪವಿತ್ರ *ಕುಂಡಗಳನ್ನು* ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಯಾತ್ರಿಕರು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಂದ ಜೈಪುರ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇದರ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗೋಡೆಗಳು ಕಣಿವೆಯ ನೆಲದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಗಲಾವ್ ಎಂಬ ಸಂತನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

## ಶ್ರೀ ಗಲ್ತಾ ಪೀಠ್ (ಶ್ರೀ ಗಲ್ತಾ ಜಿ ಅಥವಾ ಗಲಾವ್ ಆಶ್ರಮ) 
left|thumb| ದೇವಾಲಯದ ಅವಲೋಕನ.
ಇದನ್ನು ಅರಾವಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿನ ಕಣಿವೆ ಮಾರ್ಗದೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಗಲ್ತಾಜಿ ವೈಷ್ಣವ ರಾಮಾನುಜ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಿಂದೂ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಯೋಗಿಗಳ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಯೋಹಾರಿ ಕೃಷ್ಣದಾಸ್ ಎಂಬ ರಾಮಾನುಜ ಪಂಥದ ಸಾಧು ಗಲ್ತಾಕ್ಕೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಯೋಗಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಇತರ ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಓಡಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 
thumb|150x150px| *ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮ್‍ಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ.*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Galta ji monkey temple

ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘ

**ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘ** ಶಾಲೆ:

ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ನಿಮಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ!

ಮೂಡಿಗೆರೆಯ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಗೆರೆಯ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ 1997 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರೌಢ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಗೆ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ದಿನಾಂಕದಂತೆ,  ಪೂರ್ವಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿ 780 ರಷ್ಟಿದೆ.

ಬೋಧನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅರ್ಹರು ಮತ್ತು ಅನುಭವಿಗಳು. ಸಿಬಿಎಸ್ಸಿ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿಕ್ಷಕ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಒಂದು 1:15ಕ್ಕೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಬೋಧಾನಾ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿದೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಡಿ-ಗ್ರೂಪ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 50ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಶಾಲೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಳಾಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ವರ್ಗ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ನಡೆಸುವ ಸಹಪಠ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶಾಲವಾದ ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಲ್ಯಾಬ್ ಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ining ಟದ ಹಾಲ್ ನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ಪೂರೈಸುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ  ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಳಾಂಗಣ ಆಟಗಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಾಲಿಬಾಲ್,ಕೋಕೋ,ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಹೊರಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 3 ವಿಶಾಲವಾದ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳಿವೆ. ಶಾಲೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಅಮರಾವತಿ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ)

**ಅಮರಾವತಿ** ಹೆಸರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಲೇಖನಗಳಿವೆ:

* ಅಮರಾವತಿ (ರಾಜಧಾನಿ): ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ.
* ಅಮರಾವತಿ (ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ): ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಟ್ಟಣ. ಶಾತವಾಹನರ ರಾಜಧಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.
* ಅಮರಾವತಿ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ): ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
* ಅಮ್ರಾವತಿ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಮರಾವತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ.
* ಅಮರಾವತಿ (ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು): ಕರ್ನಾಟಕದ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.
ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ (ಯಕ್ಷಗಾನ)

**ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ** ಆಖ್ಯಾನವು ಯಕ್ಷಗಾನ ದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುವ ಆದಿಶಕ್ತಿಯ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಲೀಲೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕಥಾನಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹೊಂದಿದ್ದು ದೇವಿಯು ಚಂಡ ಮುಂಡ, ಶುಂಭ ನಿಶುಂಭ ಹಾಗೂ ಮಹಿಷಾಸುರ ಮೊದಲಾದ ರಕ್ಕಸರನ್ನು ವಧಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಸಂಗವು ಪ್ರತಿ ವರುಷವೂ ಸುಮಾರು ೮೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ೨೦೨೦ರ ವರೆಗೆ ೩೫ ೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ. 

### ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ
೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ **ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ** ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾಸರಗೋಡು ಸಮೀಪದ ಕೊರಕ್ಕೋಡು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ಕೊರಕ್ಕೋಡು ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳದ ಯಜಮಾನರಾಗಿದ್ದ ಕಾಸರಗೋಡು ದೇವಪ್ಪ ಮೇಸ್ತ್ರಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆದಿತ್ತು. ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಸಂಗದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮೌಕಿಖವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಾಂಬಾಡಿ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರು ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಸ್ವಂತ ಪದ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. **ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ** ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪೆರಿಯಪ್ಪಾಡಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಾಗವತರು ಹಾಡಿದ್ದರು.

### ಕಲಾವಿದರು
ಅಂದಿನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಣಾಜೆ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಪಾಣಾಜೆ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರು ಯಕ್ಷರಂಗದ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಣ್ಣದ ವೇಷಧಾರಿ ಬಣ್ಣದ ಕು‌‌ಂಜ಼್ ಮಹಿಷಾಸುರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. 

### ಎರಡನೆ ಪ್ರದರ್ಶನ
**ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ** ಪ್ರಸಂಗದ ಎರಡನೆ ಪ್ರದರ್ಶನವು ೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಟೀಲು ಮೇಳದವರಿಂದ ಶ್ರೀಧರ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದಿತ್ತು. 

### ಪ್ರಸಂಗ ಕರ್ತೃಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳು
ಮಾಂಬಾಡಿ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರು ಶ್ರೀ ಸಪ್ತಶತಿ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ **ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ** ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಈಗ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾಣುವ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಅಗರಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಭಾಗವತರು ಮತ್ತು ಬಲಿಪ ಭಾಗವತರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಕಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

### ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದರು
ದೇವಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಡಂದೇಲು ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಭಟ್ಟ, ಮುಳಿಯಾಳ್ ಭೀಮ ಭಟ್ಟ, ಕು‍ಷ್ಟ ಗಾಣಿಗ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಣ್ಣದ ವೇಷಧಾರಿ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಅಂಬು ಮಹಿಷಾಸುರನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಣ್ಣದ ಮಾಲಿಂಗ ಶುಂಭನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಳಿಕೆ ಮೋನಪ್ಪ ದೇವೇಂದ್ರನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ಯಕ್ಷಗಾನ
ಶಿಮಂತೂರು ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ

**ಶಿಮಂತೂರು ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ**ಯವರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ, ಹಾಗೂ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶಿಮಂತೂರು ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಛಂದೋಂಬುಧಿ, ಕನ್ನಡದ ಅನರ್ಘ್ಯ ಛಂದೋರತ್ನಗಳು, ವಿ-ಚಿತ್ರಾ ತ್ರಿಪದಿ, ದೇಸೀ ಛಂದೋಬಂಧಗಳ ಪುದುವಟ್ಟು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಛಂದೋಂಬುಧಿ ಮಹಾಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದೆ.

## ಜನನ–ಶಿಕ್ಷಣ–ವೃತ್ತಿಜೀವನ
**ಶಿಮಂತೂರು ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ**ಯವರು ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ನಂದಿಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧, ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಎಳತ್ತೂರುಗುತ್ತು ಅಚ್ಚಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ, ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಕಮಲಾಕ್ಷಿ ಶೆಡ್ತಿ. ಛಂದಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಡಿ ಲಿಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಶಿಮಂತೂರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯ ಪ್ರಥಮ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು

## ಕೃತಿಗಳು
**ಶಿಮಂತೂರು ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ**ಯವರು ಒಟ್ಟು ೧೭ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ೧೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ **ಶ್ರೀ ಕಟೀಲು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮೆ** ಎಂಬ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು.

* ಗೋವಾ ದುರಂತ
* ಕೃಷಿ ವಿಜಯ
* ಪಂಜುರ್ಲಿ ಸಂಧಾನ
* ಕಟ್ಟೆ ಪುಣಿತ ಕಾಳಗ
* ಸೊರ್ಕುದ ಸಿರಿಗಿಂಡೆ
* ಬಿರ್ದ್ ದ ಬೈರವೆರ್
* ಬೆಂಗ್ ದ ಬಾಲೆನಾಗಿ
* ರಾಜಮುದ್ರಿಕಾ
* ಶ್ರೀ ಕೃ‍ಷ್ಣ ದೇವರಾಯ
* ದೀಕ್ಷಾ ಕಂಕಣ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಯಕ್ಷಪಾಣಿನಿ
* ಛಂದಶ್ಚತುರಾನನ
* ಯಕ್ಷ ಛಂದೋ ಭಾರ್ಗವ
* ಛಂದೋಂಬುಧಿ ಚಾರುಚಂದ್ರ
* ಛಂದೋ ವಾರಿಧಿ ಚಂದ್ರ
* ಅಭಿನವ ನಾಗವರ್ಮ
* ಛಂದೋ ಬ್ರಹ್ಮ

## ಮರಣ
ಶಿಮಂತೂರು ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೬, ೨೦೨೦ ರಂದು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು
ಸುಜಾತಾ ಸ್ತೂಪ

thumb|ಇಂದು ಸುಜಾತಾ ಸ್ತೂಪದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಟ.
**ಸುಜಾತಾ ಸ್ತೂಪ**, ಅಥವಾ **ಸುಜಾತಾ ಕುಟಿ ಸ್ತೂಪ** ಅಥವಾ **ಸುಜಾತಾ ಗಢ್** ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಬೋಧ್ ಗಯಾಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸೇನಾನಿಗ್ರಾಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪವಾಗಿದೆ. ಬೋಧ್ ಗಯಾದಿಂದ ಸುಜಾತಾ ಸ್ತೂಪಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳ ನಡಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಗಾಢ ಬೂದು ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಸಾಮಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಮಠದಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರದ ಗುರುತುಳ್ಳ ನಾಣ್ಯದ ಶೋಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.

ಈ ಸ್ತೂಪವು ಬಾಕ್ರೌರ್ ಗ್ರಾಮದ ಕಾವಾಡಿಗಿತ್ತಿ ಸುಜಾತಾಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇವಳು ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಉಣಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಉಪವಾಸ ತಪಸ್ಸು ಮುಗಿದು ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
[left|thumb| ಮೂಲತಃ ಸುಜಾತ ಸ್ತೂಪದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭವನ್ನು 1956ರಲ್ಲಿ [ಬೋಧ್ ಗಯಾ|ಬೋಧಗಯಾಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.]]

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರ
ವರ್ಗ:ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳು
ಹ್ಯಾರಿ ಡಿ ಕ್ರೂಜ಼್

ಹ್ಯಾರಿ (ಹರಿಹರನ್ ಜನ್ಮ ಹೆಸರು), ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಹರಿಹರನ್ ಅವರನ್ನು **ಹ್ಯಾರಿ ಡಿ ಕ್ರೂಜ್** ಎಂಬ ರಂಗನಾಮದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಕಜ಼ೂ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೀಟ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ. ಇವರು ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್ ಬಳಸಿ ಧ್ವನಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ. ತನ್ನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು **ದಿ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಬುಕ್ ಆಫ಼್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್** ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇವರು ಕಜ಼ೂ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಬೀಟ್‌ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. 

## ಜನನ
ಇವರ ಜನ್ಮ ಹೆಸರು ಹರಿಹರನ್. ಇವರು ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ- ಸೇಕರಮಲ್ಲಿಕರಾಜ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ- ಕೋತೇಶ್ವರಿ. ಹ್ಯಾರಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾದೆಮಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ  ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ  ಎಂ.ಬಿ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಇವರು ಬೀಟ್‌ಬಾಕ್ಸರ್, ಬೀಟ್‌ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಕೋಚ್, ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಧ್ವನಿ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್‌ನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಭೆ.

## ಸಾಧನೆಗಳು
* ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಹ್ಯಾರಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕಜ಼ೂ (kazoo) ಬೀಟ್‌ಬಾಕ್ಸರ್.
* ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಎರ್ನಾಕುಲಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೇರಳ ಬೀಟ್ಬಾಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
* ಇವರನ್ನು "ದಿ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಬುಕ್ ಆಫ಼್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್" ಗುರುತಿಸಿದೆ.
* ಅವರು ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಟಿಇಡಿಎಕ್ಸ್ ಎಬಿಬಿಎಸ್ ನಲ್ಲಿ (TEDx ABBS) ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ರದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗು ಸಿದ್ಧಗಂಗಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ TEDXNCHE, TEDXGAT, TEDx ABBS, TEDX ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೪ ಬಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
* ನಾಗರಾಜುನ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐಕೆವೈಎ ೨೦೧೮ ಫಿಯೆಸ್ಟಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಅವರು ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.
* ಇವರ ಬೀಟ್ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಇನ್ನೋವೇಟಿವ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇನ್ನೋವೇಟಿವ್ ವೈನ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬೀಟ್ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಿ.ಆರ್. ಗೋಪಿನಾಥ್

**ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಿ. ಆರ್. ಗೋಪಿನಾಥ್** ಏರ್‌ ಡೆಕ್ಕನ್‌ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭಿಸಿದ *ಉಡಾನ್‌* ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಪಿನಾಥ್‌ ಅವರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಆತ್ಮಕಥನ 'ಸಿಂಪ್ಲಿ ಫ್ಲೈ’ ('Simply fly’) ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಉದಯಭಾನು ಸುವರ್ಣ ಪುಸ್ತಕಮಾಲೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

## ಪರಿಚಯ
ಗೋಪಿನಾಥ್ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೊರೂರಿನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರೊಬ್ಬರ ಪುತ್ರ. ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಓದಿ, ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆದರು. ಆ ನಂತರ 'ಏರ್ ಡೆಕ್ಕನ್' ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಕಡಿಮೆ ಹಣದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಗೋಪಿನಾಥರ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ತಯಾರಾಗಿದೆ.

## ಇತಿವೃತ್ತ
ಮೊದಲು ಏರ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ನ್ನು ಡೆಕ್ಕನ್ ಏವಿಯೇಶನ್ ಕಂಪನಿ ನಡೆಸುತಿತ್ತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಿ.ಆರ್.ಗೋಪಿನಾಥ್ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರ ಮೊದಲ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣವು 2003,ಆಗಸ್ಟ್ 23 ರಂದು ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನಿಂದ ವಿಜಯವಾಡಾದವರೆಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯನ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು.ಅದರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಿನ್ಹೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಸ್ತಗಳು ಸೇರಿಸಿ ಪಕ್ಷಿಯೊಂದು ಹಾರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಮಾನಯಾನದ ಏರ್ ಲೈನ್ ಕಂಪನಿಯ ಘೋಷಣಾ ಫಲಕವು "ಸಿಂಪ್ಲಿ-ಫ್ಲೈ" ಎಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೂ ಈಗ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಸಾರುತ್ತಿತ್ತು. "ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿಯಾದರೂ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲಿ"ಎಂಬ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಅವರ ಕನಸು ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ನಗರಗಳಾದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ,ಮಂಗಳೂರ್,ಮಧುರೈ ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟನಮ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ನ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಏರ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ತನ್ನ ಮೊಅಲ ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.

## ಸಿನಿಮಾವಾಗಿ
* ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಿ.ಆರ್ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಜೀವನ ಸಿನಿಮಾ ಆಗಿ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡಿಗರೊಬ್ಬರ ಜೀವನ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಆಗಿ ತೆರೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಚಾರ. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿರುವ 'ಸೂರರೈ ಪೊಟ್ರು' ಸಿನಿಮಾ ಕನ್ನಡಕ್ಕು ಡಬ್ ಆಗಿ ರಿಲೀಸ್ ಆಗಿದೆ. ಸೂರರೈ ಪೊಟ್ರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಿ.ಆರ್ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟ ಸೂರ್ಯ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸುಧಾ ಕೊಂಗಾರ ಆಕ್ಷನ್ ಕಟ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನೆಡುಮಾರನ್ ರಾಜಾಂಗಮ್ (ಸೂರ್ಯ) ಓರ್ವ ಶಿಕ್ಷಕನ ಮಗ. ಸೇನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆತನಿಗೆ, ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣದರ ದುಬಾರಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ, ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೋಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಕೊರಗು ಆತನನ್ನು  ಬಹಳ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಕೈಗೆಟುಕುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಪಣತೊಟ್ಟ ಆತ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ.
* ಒಬ್ಬ ಯುವ ಉದ್ಯಮಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಉದ್ಯಮದೊಳಗಿನ ಪೈಪೋಟಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿನಿಂತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ರೀತಿ ಮೆಚ್ಚುವಂತಿದೆ.
* ಪತಿಗೆ ಸಾಥ್ ಕೊಡುವ ಪತ್ನಿ - ಪುರುಷನ ಏಳಿಗೆಯ ಹಿಂದೆ ಹೆಣ್ಣು ಇರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
* ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ- ನಗರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ.  ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೂ ಧಕ್ಕುವಂತಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿದೆ.
* "ಮಣ್ಣುಂಡೆಯ  ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯರ ಆಟ ನೋಡು..." ಎಂಬ ಹಾಡು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿದೆ. ('ಭೂಮಿಯೆಂಬ ಮಣ್ಣಿನ ಉಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯರು ಆಡುವ ಆಟವೇ ಬದುಕು' ಎಂಬುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆ). ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಸುಧಾ ಕೊಂಗರ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
* ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಬರಲಿದೆ. ಕನ್ನಡಿಗರಾದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಳವಾಡಿ, ಅಚ್ಯುತ ರಾವ್ ಕೂಡ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಯಾನ
ಧಾಮ್

**ಧಾಮ್** ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂತೋಷದಾಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲೂ ಧಾಮ್‍ನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು ಅಥವಾ ಶುಭ ದಿನಗಳಂದು ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಧಾಮ್‌ನ್ನು ಬಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾಮ್ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಧಾಮ್‍ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾದ್ಯಪಟ್ಟಿಯು ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹೆಸರು ಬೇಳೆಯ ತೊವ್ವೆ (ಧೋತ್ವಿನ್), ರಾಜ್ಮಾದ (ಕೆಂಪು ಅವರೆ) ಅಥವಾ (ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಲಾದ) ಕಡಲೇಬೇಳೆಯ ಮದ್ರಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಸರಿಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅನನ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಹಿಸುಕಿದ ಬೇಳೆ, ಮೇಲೆ ಹುಣಸೆ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಖಟ್ಟಾವನ್ನು (ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಸಾಸ್) ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾಮ್ ಮೀಠಾ ಭಟ್ (ಸಿಹಿತಿನಿಸು) ನೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಭಟ್ ಎಂದರೆ ಹಿಮಾಚಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನ) - ಸಿಹಿ ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಮಿಥ್ಡಿ (ಬೂಂದಿ ಅಥವಾ ಬ್ರೆಡ್‍ನ ಪುಡಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ).

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಹಬ್ಬಗಳು
ಪಂಚ್ ಮೆಹೆಲ್

thumb| ಪಂಚ ಮಹಲ್, ಫತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿ
thumb| ಮತ್ತೊಂದು ನೋಟ
**ಪಂಚ್ ಮಹಲ್** ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಫತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅರಮನೆ.

ಪಂಚ ಮಹಲ್ ಎಂದರೆ 'ಐದು ಅಂತಸ್ತಿನ ಅರಮನೆ'. ಇದನ್ನು ಅಕ್ಬರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಈ ರಚನೆಯು ಜೆನಾನಾ ಕೋಣೆಗಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಫತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಸಾಧಾರಣ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ; ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ತಂಭಗಳಂತಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಗಾತ್ರದ ನಾಲ್ಕು ಅಂತಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನೆಲ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲೆ ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನೆಲ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ 84 ಸ್ತಂಭಗಳಿವೆ. ಈ ಕಂಬಗಳು ಮೂಲತಃ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಜಾಲರಿಗಳನ್ನು (ಪರದೆಗಳು) ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಇಡೀ ರಚನೆಗೆ ಆಧಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಈ ಪರದೆಗಳು ಮೇಲಿನ ತಾರಸಿಗಳಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ತಂಗಾಳಿಯನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ರಿ ರಕ್ಷಣಾ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪಟ್ಟಣದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿಯರಿಗೆ ಪರದೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* http://www.bharatonline.com/uttar-pradesh/travel/fatehpur-sikri/panch-mahal.html
* https://web.archive.org/web/20100619110617/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=3845

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಅರಮನೆಗಳು
ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾ

thumb|ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾ ಮಹಾವಿಹಾರದ ಅವಶೇಷಗಳು

**ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾ** (ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ: ) ಪಾಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲಂದಾದ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ಎರಡು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಸ್ಥಳ ಈಗ ಬಿಹಾರದ ಭಾಗಲ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂತಿಚಕ್ ಗ್ರಾಮದ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ನಳಂದದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ  ಕಲ್ಪಿತ ಇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾವನ್ನು ಪಾಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಧರ್ಮಪಾಲನು (783 ರಿಂದ 820) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಹೆಸರಾಂತ ಪಂಡಿತನಾದ ಅತೀಶ ದೀಪಂಕರನನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಠಾಧೀಶನೆಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 1193 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿಯ ಪಡೆಗಳು ನಾಶಪಡಿಸಿದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
thumb|200x200px| ಮಠದ ಪ್ರಾಚೀನ ತಾಣ
alt=A The Main stupa at the centre|right|thumb|250x250px| ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಸ್ತೂಪ
alt=A The wall Carvings of various deities|left|thumb|250x250px| ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳು

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:VikramshilaMeausem.jpg|ಉತ್ಖನನ ಸ್ಥಳದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಇದು ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದ ಅನೇಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ಪಾತ್ರೆಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಚಿತ್ರ:Vikramshila Entrance.jpg|ಸ್ತೂಪದಿಂದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ನೋಟ.
ಚಿತ್ರ:Pillars-vikramshila.jpg|ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಬಗಳು
ಚಿತ್ರ:VikramshilaRuins.jpg|ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾ ಅವಶೇಷಗಳ ಭೂದೃಶ್ಯ, ಆಸನ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಪ್ರದೇಶ
ಚಿತ್ರ:Vikramshila history.jpg|ಉತ್ಖನನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾದ ಇತಿಹಾಸ
ಚಿತ್ರ:Vikramshila restoration.jpg|ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ
ಚಿತ್ರ:Vikramshila restoration2.jpg|ಮುಖ್ಯ ಸ್ತೂಪದ ಸುತ್ತಲು ಇರುವ ತೋಟಗಳು
ಚಿತ್ರ:Vikramshila stone1.jpg|ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Archaeological Survey of India page for Vikramashila 
* 

ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರ
ವರ್ಗ:ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳು
ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ ದೇವಾಲಯ

thumb|ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ ದೇವಾಲಯ

**ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ** ಭಾರತದ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಹನುಮಂತನ ಒಂದು 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಇದು ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳಾದ ನಾಗೇಶ್ವರ ನಾಥ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮ ದೇವಾಲಯದ ಜೊತೆಗೆ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಇದು 76 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಹನುಮಂತನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಹನುಮಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ತಾಯಿ ಅಂಜನಿ, ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಹನುಮಂತನ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ.

ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ ದೇವಾಲಯವು ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಬಳಿ ಇದೆ. 1855 ರಲ್ಲಿ , ಅವಧ್‍ನ ನವಾಬನು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಂದ ವಿನಾಶವಾಗದಂತೆ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿಯನ್ನು ಮಸೀದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. 1855 ರ ವಿವಾದವು ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿ - ರಾಮ್ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಗಿತ್ತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಸರ್ವೆಪಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Hanumangarhi Temple Ayodhya - The Divine India

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವಿಶ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಟ್ಟಿ

*ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ. ಧರ್ಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಜನಗಣತಿ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ (ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು(ಡೇಟಾವನ್ನು) ಸಂಗ್ರಹಿಸದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಫ್ರಾನ್ಸ್), ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಬಳಸಿದ ಧರ್ಮದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಕ್ಷಪಾತ. ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಅಥವಾ ಅಸಂಘಟಿತ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಷ್ಟ. 
*ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ವಿವರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳು ಬಗೆಹರಿಯದವು:

## ಜಗತ್ತಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಟ್ಟಿ 
:ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಟ್ಟಿ.
*ಒಂದು ಬಿಲಿಯನ್ -= ನೂರು ಕೋಟಿ; ಒಂದಿ ಮಿಲಿಯನ್- = ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
*1. Figures ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಜಾತ್ಯತೀತ / ನಾಮಮಾತ್ರದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಕ್ರೆಟಿಸ್ಟ್ ಆರಾಧಕರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಆದರೂ ಸಿಂಕ್ರೆಟಿಸಮ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಕೆಲವರು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ
*2. ಅಪ್ರಸ್ತುತವು ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿ, ನಾಸ್ತಿಕ, ಜಾತ್ಯತೀತ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಮತ್ತು 'ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ' ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆದ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುವ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಗುಂಪಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಆಸ್ತಿಕ ಆದರೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತ. [2] ಗ್ಯಾಲಪ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ 2012 ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, "ವಿಶ್ವದ 59% ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, 23% ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಧಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ 13% ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಮನವರಿಕೆಯಾದ ನಾಸ್ತಿಕರು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ". [3]
*3. ಚೀನೀ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧರ್ಮವನ್ನು "ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಚೀನೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧರ್ಮ: ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನಿಸಂ, ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಟಾವೊ ತತ್ತ್ವದ ಸಂಯೋಜನೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥೇತರ / ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
### ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ: **ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕ್ರೈಸ್ತರಿರುವ** ಮೊದಲ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ. ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ: ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ **ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು** ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ.  

### ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಒಂದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಮೊದಲ ಮೂವತ್ತೆರಡು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ. 

 
#### ಶೇಕಡಾವಾರು (%)/ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ
### ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದವರ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ
#### ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ
### ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೊದಲ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಪ್ರತಿ ದೇಶದ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು 500 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7% ರಿಂದ 8% ರಷ್ಟು ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
*ಭೂತಾನ್,  ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ,  ಟಿಬೆಟ್,  ಲಾವೋಸ್, ಮಂಗೋಲಿಯಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ; ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ಪ್ರಧಾನ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ.; ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬೌದ್ಧ ಜನಸಂಖ್ಯೆ (18%),  ಜಪಾನ್ (36%), ತೈವಾನ್ (35%),  ಮಕಾವು (17%), ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ (14%), ನೇಪಾಳ (11%),  ವಿಯೆಟ್ನಾಂ (10%),  ಸಿಂಗಾಪುರ (33%),  ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ (15%) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ (23%). ಚೀನಾವು ಬೌದ್ಧರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ, ಅಂದಾಜು 244 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ ಅದರ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 18.2%.  ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಾಯಾನದ ಚೀನೀ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 

#### ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೊದಲ ಹದಿನೈದು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ
## ನೋಡಿ
*ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ
*ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ

## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ
ಮಿನ್ ಥು ವುನ್

**ತಿರಿ ಪ್ಯಾಂಚಿ ಮಿನ್ ಥು ವುನ್**(೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೦೯ - ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೪) ಬರ್ಮಾ ದೇಶದ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ. ಖಿತ್ ಸಾನ್ (ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯಗಳು) ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಅನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿದ ಧೀಮಂತರು. ೨೦೧೬ ರಿಂದ ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ ಬರ್ಮಾ ದೇಶದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಥಿನ್ ಕ್ಯಾವ್, ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ರ ಪುತ್ರ.
 
## ಬಾಲ್ಯ
ಇವರು ಮಾವುಂಗ್ ವುನ್ ಎಂದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾ ದೇಶದ ಮೊನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೨೦ನೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಂಗೂನ್ ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿದರು.ರಂಗೂನ್ ಕಾಲೇಜಿನ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಪೆ ಮಾವುಂಗ್ ಥಿನ್ ಜ಼್ಾವ್ಗ್ಯಿ ಮೊದಲಾದ ಕವಿಗಳ ಪರಿಚಯ ಥು ವುನ್ ರಿಗೆ ಆಯಿತು. ಬರ್ಮಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಜೆ ಎಸ್ ಫರ್ನಿವಾಲ್ ಪರಿಚಯ ಥು ವುನ್ ರಿಗೆ ಆಯಿತು. ಜೆ ಎಸ್ ಫರ್ನಿವಾಲ್ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಗಂದಾ ಲವ್ಕಾ (ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಪಂಚ) ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ವಾಕ್ಯಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಬ್ದ ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಥು ವುನ್ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು.

೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ಬರ್ಮಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್  ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓದಲು ತೆರಳಿದ ಮಿನ್ ಥು ವುನ್, ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
## ಕುಟುಂಬ
ಸೇನಾಧಿಕಾರಿ ಕರ್ನಲ್ ಉ ಲ್ವಿನ್ ಪುತ್ರಿ ಸು ಸು ಲ್ವಿನ್ ರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರ ಥಿನ್ ಕ್ಯಾವ್ ರಿಗೆ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ನಿಕ್ಕಿ ಮಾಡಿದ ಮಿನ್ ಥು ವುನ್, ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರು.ಸು ಸು ಲ್ವಿನ್, ಉ ಲ್ವಿನ್, ಥಿನ್ ಕ್ಯಾವ್ ಎಲ್ಲರೂ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀಗ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ (ಎನ್ ಎಲ್ ಡಿ) ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಂತು ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಕುಟುಂಬ ರಾಜಕಾರಣದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಹೆಗಲು ನೀಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.
## ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಮುಆಂಗ್ ಖ್ವೇ ಗಾಗಿ ನರ್ಸರಿ ಹಾಡುಗಳು ಎಂಬ ೧೨ ಬರ್ಮಾ ಭಾಷೆಯ ಕವನ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ಬರೆದರು. ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೂಡಾ ಮರು ಮುದ್ರಣ ಕಂಡ ಪುಸ್ತಕ ಇದು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಮರದ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಅರಳು ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಬರ್ಮಾದ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಪತ್ರಗಳು ಎಂಬ ೧೯೬೫ರ ಪುಸ್ತಕ ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯಿತು. ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಕಟು ಮಾವಿನ ಬುಡ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ರಿಗೆ ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ನೀಡಿತು.
ಮಿನ್ ಥು ವುನ್, ತಮ್ಮ ಜನಪರ ನಿಲುವುಗಳ ಮೂಲಕ, ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಖಿತ್ ಸಾನ್ (ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯಗಳು) ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು. ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬರ್ಮಾ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ ಖಿತ್ ಸಾನ್ ೨೦ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.

## ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ
ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ಮೊನ್-ಬರ್ಮಾ ಭಾಷೆ ನಿಘಂಟು ಮತ್ತು ಪಾಲಿ-ಬರ್ಮಾ ಭಾಷೆ ನಿಘಂಟು ರಚಿಸಿದರು. ಅಂಧರಿಗಾಗಿ ಬ್ರೇಲ್ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬರ್ಮಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು.
## ರಾಜಕೀಯ
ರಾಜಕೀಯದ ಸೆಳೆತ ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ರನ್ನು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ನೀಡಿತು. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀಗ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ (ಎನ್ ಎಲ್ ಡಿ) ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಂತ ಮಿನ್ ಥು ವುನ್, ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾ ಸೇನೆಯ ಕಾಕದೃಷ್ಟಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡ ಬೇಕಾಯಿತು. ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ರ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರ್ಮಾ ಸೇನೆ ನಿಷೇಧ ಮಾಡಿತು. ಜೂನ್ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಸಪೇ ಗ್ಯಾ ನೇ ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆ ತನ್ನ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಿರು. ಬರ್ಮಾ ಸೇನೆ, ಆ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನೇ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಸಹಿತ ತನ್ನ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಕೂಡಾ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.  ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೪ರಂದು, ತಮ್ಮ ೯೫ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಿನ್ ಥು ವುನ್ ಅಸು ನೀಗಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬರ್ಮಾ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ
ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂದಿರ, ಪುಷ್ಕರ್

thumb|ಪುಷ್ಕರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂದಿರ

**ಜಗತ್‍ಪಿತಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂದಿರ** ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಪುಷ್ಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪವಿತ್ರ ಪುಷ್ಕರ್ ಸರೋವರದ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಇದರ ದಂತಕಥೆಯು ಈ ಸರೋವರದೊಂದಿಗೆ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ-ದೇವರಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು.

ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆಯು 14 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಕಾಲನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾಗಶಃ ನಂತರ ಮರುನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಅಮೃತಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೆಂಪು ಶಿಖರ ಮತ್ತು ಹಂಸ ಪಕ್ಷಿಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗೃಹವು ನಾಲ್ಕು ತಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಗಾಯತ್ರಿ (ವೇದಗಳ ದೇವತೆ) ಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸನ್ಯಾಸಿ (ತಪಸ್ವಿ) ಪಂಥದ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಯಾತ್ರಿಕರು ಪವಿತ್ರ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ  ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
left|thumb| ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವಾಲಯದ *ಮಂಟಪ*

thumb| ಪುಷ್ಕರ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಯಾತ್ರಿಕರು. ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Read Details about Pushkar temples

ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕ್ಯಾ ಸು

ಕ್ಯಾ ಸು ಬರ್ಮಾ ದೇಶದ ಖ್ಯಾತ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ನಟ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ.
## ಬಾಲ್ಯ
ಕ್ಯಾ ಸು ೧೯೮೭ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೨ ರಂದು ಬರ್ಮಾ ದೇಶದ ಬಾಗೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ತವುಂಗೋ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಆಯೆ ಆಯೆ ಖೇಂಗ್. ಇವರ ತಂದೆ ತೇಯಿನ್ ಆಂಗ್.
ಇವರ ಅಣ್ಣ ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಕವಿ ಹಿವಾನ್ ಪೇಂಗ್. 
ಕ್ಯಾ ಸು ೨೦೦೨ರವರೆಗೆ ತವುಂಗೋನಲ್ಲಿನ ಬಿ ಇ ಹೆಚ್ ಎಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ತವುಂಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬೆ ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಾಗಿಯೂ, ನಟನೆಗೆ ಇಳಿದ ಹಿರಿಮೆ ಕ್ಯಾ ಸು ರದ್ದು.
## ವೃತ್ತಿ
೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾ ಸು ನಟನಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಫಾರ್ ಎವೆರ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದರು.
೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಎಂ ಆರ್ ಟಿ ವಿ ಚಾನೆಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಫಾರ್ ಎವೆರ್ ಮಂಡಾಲೇ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Forever_Mandalay ಮಂಡಾಲೇ ಜೈಲಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಆಗಿರುವ ಜಾಗದ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಸರಣಿಯು, ವೃದ್ಧ ದಂಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ವಕಾಲೀನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸಾರಿತು. ೩೦ ಭಾಗಗಳ ಈ ಟಿವಿ ಸರಣಿ 

ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ  ಕ್ಯಾ ಸು ಹಲವು ಟಿವಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಗಿಟ್ಟಿಸಿದರು.
ಹ್ಯಾಪಿ ಬೀಚ್ ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ  ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಕ್ಯಾ ಸು ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಕ್ಯಿ ಜ಼್ಾವ್ ಟೆಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ಲವರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಬಟರ್ ಫ್ಲೈಸ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹಾಸ್ಯ  ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಕ್ಯಾ ಸು ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು.

೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಪಾನ್ ನು ಥ್ವೇ ಎಂಬ ಟಿವಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ ಥು ಕ್ಯಾ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಯಾ ಸು ನಟಿಸಿದರು. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಲು ಯೀ ಚುನ್ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು. ಇದರ ನಂತರ, ಕ್ಯಾ ಸು ರಿಗೆ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಿಕ್ಕವು.

ಊ ಯಿನ್ ಮ್ಹು ಫಿಟ್ ಫು ಚಿನ್ ಥೇ ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಹೈನ್ ಟೆಟ್ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ ಕ್ಯಾ ಸು, ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು.

೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾ ಸು, ಫಾಯ್ ಶ್ವಿನ್ ಚಿನ್ ವಿಟ್ ನ್ಯಿನ್ ಎಂಬ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟ ಯಮೋನೇ ನಾಯಿಂಗ್ ಜೊತೆ ನಟಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಕ್ಯಾ ಸು ರಿಗೆ ದೊರಕಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಶೆವ್ ಫೋ ಸಾರ್ ಸೊನೆ ಯಾತ್ ಮ್ಯಾಯ್ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಚ್ಯು ಲೇಯ್ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದರು. 
ವರ್ಷದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಎಂಬ ಸಾಹಸಮಯ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ ಭರಿತ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ, ಹೆಸರುವಾಸಿ ಆದರು.

೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಟಿವಿ ಸರಣಿ ಪ್ಯಾವ್ ಶ್ವಿನ್ ವಿಟ್ ನ್ಯಿನ್ ನಲ್ಲಿ  ವಿಂಟ್ ಯಮೋನೆ ನಾಯಿಂಗ್ https://www.instagram.com/wintyamonenaing/ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದರು.
೨೦೧೯ರ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಸಮಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಂ‌ ನಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಕ್ಯಾ ಸು, ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಉಳ್ಳ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ ಎಂಬ ಟಿವಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಧನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದರು. ಕರೋನಾ ಮುಂಚೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಟಿವಿ ಸರಣಿ ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಲೌರಿಯಾ ನಂದನ್ಗಢ್

thumb|ಲೌರಿಯಾ ನಂದನ್‍ಗಢ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನ ಸ್ತಂಭ.
thumb|ಲೌರಿಯಾ ನಂದನ್‌ಗಢ್ ಸ್ತಂಭದ ಬೋದಿಗೆಯ ಸಮೀಪದರ್ಶನ (ಸಿಂಹದ ದವಡೆಗಳು ಮುರಿದಿವೆ).
**ಲೌರಿಯಾ** **ನಂದನ್‌ಗಢ್** (ಅಥವಾ **ಲೌರಿಯಾ ನವಂದ್‌ಗಢ್**) ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಂಪಾರನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಗರ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬುರ್ಹಿ ಗಂಡಕ್ ನದಿಯ ದಡದ ಹತ್ತಿರ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಅಶೋಕನ ಒಂದು ಸ್ತಂಭದಿಂದ (ಲೌರ್) ಮತ್ತು ಸ್ತೂಪ ದಿಬ್ಬ ನಂದನ್‌ಗಢ್‍ನಿಂದ ಈ ಗ್ರಾಮವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.&nbsp;ಇದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಅವಶೇಷಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.

ಲೌರಿಯಾ ಮೂರು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ 15 ಸ್ತೂಪ ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಸಾಲು 600 ಮೀ ಗಿಂತ ಎತ್ತರವಿದೆ; ಮೊದಲ ಸಾಲು ಸ್ತಂಭದ ಬಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಲಂಬ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿವೆ. ಇದು 32 ಅಡಿಗಿಂತ(10 ಮೀ) ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರವಿರುವ ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಒಂದೇ ಖಂಡವಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಗಂಟೆಯಾಕಾರವಿದ್ದು ಅಲಂಕೃತ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳುಳ್ಳ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಬ್ಯಾಕಸ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು ಸಿಂಹದ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಆಧಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರ:Lauriya-Nandangarh pillar.jpg|1911 ರಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ:Close view of Lauriya Nandangarh Ashoka Pillar.jpg|ಶಾಸನಗಳ ನಿಕಟ ನೋಟ.
ಚಿತ್ರ:Ashoka pillar lauriya-navandgarh1.png|ಶಾಸನಗಳು.
ಚಿತ್ರ:Ashoka pillar lauriya-navandgarh2.png|ಶಾಸನಗಳು.
ಚಿತ್ರ:Lauriya Nandangarh Ashoka Pillar capital.jpg|ಸಿಂಹದ ಮುಂಭಾಗದ ನಿಕಟದರ್ಶನ (ದವಡೆಗಳು ಮುರಿದುಹೋಗಿವೆ). ಅಬ್ಯಾಕಸ್‍ನ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರ
ವರ್ಗ:ಮೌರ್ಯರ ಕಲೆ
ಬ್ಞಾಕೆ ಬಿಹಾರಿ ದೇವಾಲಯ

thumb|ಬ್ಞಾಕೆ ಬಿಹಾರಿ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ

**ಶ್ರೀ ಬ್ಞಾಕೆ ಬಿಹಾರಿ ಮಂದಿರ**ವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಮಥುರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ನಗರವಾದ ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ . ಇದು ಶ್ರೀ ರಾಧಾ ವಲ್ಲಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಬ್ಞಾಕೆ ಬಿಹಾರಿ ಜಿ ಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ನಿಧಿವನದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬ್ಞಾಕೆ ಎಂದರೆ "ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಗಿರುವ" ಮತ್ತು ಬಿಹಾರಿ ಎಂದರೆ "ಆನಂದಿಸುವವನು"

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವು ತ್ರಿಭಂಗ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿದಾಸರು ಮೂಲತಃ ಈ ಭಕ್ತಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂಜ್-ಬಿಹಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ("ವೃಂದಾವನದ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ (ಕುಂಜ್) ಆನಂದಿಸುವವನು").

ಬ್ಞಾಕೆ ಬಿಹಾರಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿದಾಸರು (ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಲಲಿತಾ ಸಖಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕ ತಾನ್ಸೇನ್‌ನ ಗುರುಗಳು. ಪದವನ್ನು ಹಾಡಿದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದ ದಂಪತಿಗಳಾದ ಶ್ಯಾಮಾ-ಶ್ಯಾಮ್ (ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ) ಅವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಭಕ್ತರ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿ ಜಿ ಅವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ದಂಪತಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡು ಬ್ಞಾಕೆ ಬಿಹಾರಿ ವಿಗ್ರಹವು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು (ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು ಇದೇ ವಿಗ್ರಹ). ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಿಧಿವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
alt=Devotees taking darshan at Banke Bihari Mandir in Vrindavan|thumb| ವೃಂದಾವನದ ಬ್ಞಾಕೆ ಬಿಹಾರಿ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭಕ್ತರು

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Bihari ji ki gali outsideBanke bihari temple Vrindavan.JPG|ಬ್ಞಾಕೆ ಬಿಹಾರಿ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಬಿಹಾರಿ ಜಿ ಕಿ ಗಲಿ
ಚಿತ್ರ:Nidhivana Vrindavan Prakatyasthala bankebihariji.JPG|ನಿಧಿವನ
ಚಿತ್ರ:Bankebihari temple gate, sideview Vrindavana.JPG|ಬ್ಞಾಕೆಬಿಹಾರಿ ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರ, ಪಾರ್ಶ್ವ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:Flower garland sellers outside Banke Bihari Temple, Vrindavan.jpg|ವೃಂದಾವನದ ಬ್ಞಾಕೆ ಬಿಹಾರಿ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಮಾಲೆಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Official website
* True story of banke bihari Temple
* Shri Bankey Bihari Temple -thedivineindia.com 
* https://darshan.yatradham.org/shreebankebiharitemple.html

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಹಮೀದ್

**ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಹಮೀದ್** (ಜನನ ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೫೧) ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ಕವಿಯಿತ್ರಿ, ಅನುವಾದಕಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು.
## ಬಾಲ್ಯ
ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಹಮೀದ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್ ನಲ್ಲಿ ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೫೧ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. 

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಹೋ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ  ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ, ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ದೇಹಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ ಆಹಾರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಪಡೆದರು.
**ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಹಮೀದ್** ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉರ್ದು ಕವಿಯಿತ್ರಿ, ಅನುವಾದಕಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪಕಿ.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎಸ್ಸಿ, ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಎಂ. ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತಿ ಎನಿಡ್ ಬ್ಲೈಟನ್ ಬರೆದ ದಿ ನಾಟಿಯೆಸ್ಟ್ ಗರ್ಲ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಳಾದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಸಕ್ತ ಯಾಸ್ಮಿನ್ ರವರು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಲಾಹೋರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೆಸಿಡೆನ್ಸ್ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಬರವಣಿಗೆ
ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಲಾಹೋರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕು ಆರಂಭ ಮಾಡಿದರು. ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕವೂ ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯ ತುಡಿತದ ಕಾರಣ ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಯಾಸ್ಮೀನ್ ರದ್ದು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ರೂವಾರಿ ಆಗಿದ್ದರು.
ಐದು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಯಾಸ್ಮೀನ್ ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಪಸ್ ಏ ಆಯಿನಾ (ಕನ್ನಡಿಯ ಹಿಂದೆ ಕಂಡದ್ದು) ಪ್ರಕಟಣೆ ಆಗಿದೆ.
೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಹಿಸಾರ್ ಏ ಬೇ ದರ್ ಓ ದೀವಾರ್ (ಬಾಗಿಲು ಇಲ್ಲದ ಗೋಡೆಯ ಕೋಟೆ) ಪ್ರಕಟಣೆ ಆಗಿದೆ.
೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಆಧಾ ದಿನ ಆಧಿ ರಾತ್ (ಅರ್ಧ ದಿನ ಅರ್ಧ ರಾತ್ರಿ) ಪ್ರಕಟಣೆ ಆಗಿದೆ.
೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಫನಾ ಭಿ ಏಕ್ ಶರಾಬ್ (ಮರಣ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಮದ್ಯವೇ) ಪ್ರಕಟಣೆ ಆಗಿದೆ.
೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ದೂಸ್ರಿ ಜಿಂದಗಿ (ಎರಡನೆಯ ಬದುಕು) ಪ್ರಕಟಣೆ ಆಗಿದೆ. ದೂಸ್ರಿ ಜಿಂದಗಿ ೧೯೮೮ ರಿಂದ ೨೦೦೧ ರವರೆಗಿನ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಪುಟ ಆಗಿದೆ.

ಕರಾಚಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಫೈಜ಼್ ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿ, ನಿರ್ವಾಹಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಯಾಸ್ಮೀನ್ ರದ್ದು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅನುವಾದ ಹೀಗೆ ಮೂರು ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ  ಯಾಸ್ಮೀನ್ ರಿಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು  ಸಂದಿವೆ.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು  ಡಾಕ್ಟರ್ ಅಲ್ಲಮ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ತಂಗ ಇಂತಿಯಾಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ೨೦೦೬ ಮಾರ್ಚ್ ೮ ರಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನದಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಫಾತಿಮಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಅಹ್ಮದ್ ನದೀಂ ಕಾಸ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಹಮೀದ್ ರವರು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಲೇಖಕರು ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕವನಗಳನ್ನು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ಅಜ್ಮೇರ್ ಶರೀಫ್

thumb|ಮೋಯಿನುದ್ದೀನ್ ಚಿಶ್ತಿಯ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ಭಾರತದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಸೂಫಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ

**ಅಜ್ಮೇರ್ ಶರೀಫ್ ದರ್ಗಾ**, **ಅಜ್ಮೇರ್ ದರ್ಗಾ**, **ಅಜ್ಮೇರ್ ಷರೀಫ್** ಅಥವಾ **ದರ್ಗಾ ಷರೀಫ್** ಪೂಜ್ಯ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಮೊಯಿನುದ್ದೀನ್ ಚಿಶ್ತಿಯ ಸೂಫಿ ದೇಗುಲವಾಗಿದೆ (ದರ್ಗಾ). ಇದು ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅಜ್ಮೇರ್‌‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಶ್ತಿಯ ಗೋರಿ (ಮಕ್ಬರಾ) ಇದೆ.

ಮಾರ್ಚ್ 1236 ರಲ್ಲಿ ಈ ಬೋಧಕನ ಮರಣದ ನಂತರದ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಯಿನ್ ಅಲ್- *ದಿನ್*‍ನ ಸಮಾಧಿ (*ದರ್ಗಾ*) ಬಹಳವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಈ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಸುನ್ನಿ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಬಹಳ ಗೌರವದಿಂದ ಕಂಡರು. ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನ್ - ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಲ್ತಮಷ್ 1332 ರಲ್ಲಿ ಸಂತನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೌ ಸಮಾಧಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದನು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ನಂತರದ ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಟ ಅಕ್ಬರ್ (ಮರಣ: 1605) ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದನು. ಅವನು 1579 ರಲ್ಲಿ ಗೋರಿ (ದರ್ಗಾ) ಯ ಮುಖ್ಯಕೋಣೆಯನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಜಹಾಂಗೀರ್, ಷಹಜಹಾನ್ ಮತ್ತು ಜಹಾನಾರಾ ನಂತರ ರಚನೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದರು.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Ajmer Sharif Dargah 1893.jpg|ದರ್ಗಾ ಷರೀಫ್, ಅಜ್ಮೇರ್, 1893
ಚಿತ್ರ:Ajmer Dargah Entrance.jpg|ಬುಲಂದ್ ದರ್ವಾಜಾವನ್ನು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮಹಮೂದ್ ಖಿಲ್ಜಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ
ಚಿತ್ರ:Sufi photos 051.jpg|ಮೊಯಿನುದ್ದೀನ್ ಚಿಶ್ತಿಯ ಸಮಾಧಿ
ಚಿತ್ರ:Qawalli at Ajmer Sharif dargah.jpg|ದರ್ಗಾದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕವಾಲಿ
ಚಿತ್ರ:Ajmer Sharif Dargah.jpg|ಸಮಾಧಿಯ ಒಳಗೆ
ಚಿತ್ರ:Ajmer sharif India.png|ದರ್ಗಾದ ಲಾಂಛನ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
### ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಆಸ್ಕರ್ ವೈಲ್ಡ್

thumb|1882ರಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಡ್

**ಆಸ್ಕರ್ ವೈಲ್ಡ್** (೧೮೫೪-೧೯೦೦) ಒಬ್ಬ ಐರಿಷ್ ಕವಿ, ಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಕಾರ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಡಬ್ಲಿನ್‍ನಲ್ಲಿ ೧೮೫೪ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಆಸ್ಕರ್ ಫಿಂಗಲ್ ಓ ಫ್ಲಾಹರ್ಟಿ ವಿಲ್ಸ್‌ವೈಲ್ಡ್ ಎಂಬುದು ಇವನ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು. ವಾಗ್ಮಿತೆ ಹಾಗೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂಬಲದಿಂದ ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸೇರಿದ. ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಕಲೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇವನ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಅಗಾಧವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಬಹಳ ಬೇಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದ. *ದ ಹ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಟೇಲ್ಸ್* (೧೮೮೮) ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇವನ ನಿಜವಾದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭೆ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ.

*ಪಿಕ್ಚರ್ ಆಫ್ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೇ* (೧೮೯೦) ಇವನ ಏಕಮಾತ್ರ ಕಾದಂಬರಿ. ನೀತಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ದು. ಒಂದು ದೈವಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. *ಲೇಡಿ ವಿಂಡರ್ಮರ್ಸ್ ಫ್ಯಾನ್* (೧೮೯೨), *ಎ ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ನೋ ಇಂಪಾರ್ಟೆನ್ಸ್* (೧೮೯೩), *ಎನ್ ಐಡಿಯಲ್ ಹಸ್ಬೆಂಡ್* (೧೮೯೫) ಇವನ ಇತರ ಕೃತಿಗಳು. *ದಿ ಇಂಪಾರ್ಟೆನ್ಸ್ ಆಫ಼್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್* (೧೮೯೫) ಇವನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತ್ವದ ಕೃತಿ. ಇವನ ನಾಟಕಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಡಂಬನೆಗಳಾಗಿವೆ. *ದ ಇಂಪಾರ್ಟೆನ್ಸ್ ಆಫ಼್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್* ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಪೊಳ್ಳುತನವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿದೆ. ಸಾಲೊಮೆ ಇವನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಏಕಾಂಕ. ಇದು ಪ್ಯಾರಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಈಸ್ತೆಟಿಕ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಎಂಬುದು ೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನು ನೀಡಿದ ಭಾಷಣ. *ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಪೊಯಮ್ಸ್* ಇವನ ಕವನ ಸಂಕಲನ. ಸಲಿಂಗ ರತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಪಾದನೆ ಮೇರೆಗೆ ಇವನು ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ *ದ ಬ್ಯಾಲೆಡ್ ಆಫ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಗೋಲ್* ಎಂಬ ಕವಿತೆಯನ್ನೂ *ಡಿ ಪ್ರೊಫೆಂಡಿಸ್* ಎಂಬ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಬರೆದ. ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಅನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಬಿಟ್ಟು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಈತ ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
### Historical societies 
* The Oscar Wilde Society (UK)

### Historical notes 
* Record of Wilde's indictment and conviction&nbsp;– official Old Bailey website.
* Details including court transcriptions of the trials of Wilde
* Oscar Wilde in America including The American Lecture Tour 1882
* References to Oscar Wilde in historic European newspapers 
* 
* Archival material at Leeds University Library
* 

### Radio programmes 
* 

### Online texts by Wilde 
* Wilde texts from University College Cork, electronic texts, including a selection of his journalism
* 
* 
* 
* Works by Oscar Wilde at The Online Books Page
* 
* Works by Oscar Wilde at One More Library
*Oscar Wilde Papers and Research Guide at the Harry Ransom Center
* "Impressions of America" 
* Oscar Wilde  at the British Library

### Images 
* Historical Image of Ruskin Street; Oscar Wilde was encouraged to carry out road improvements in this Oxfordshire village by the art critic John Ruskin
* The photographs of Oscar Wilde taken by Napoleon Sarony in New York, 1882 (complete). 
* 

ವರ್ಗ:ಐರಿಷ್ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗೀತಾಂಜಲಿ ರಾವ್

ಗೀತಾಂಜಲಿ ರಾವ್ (ಜನನ: 2005) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಶೋಧಕಿ, ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು STEM ಪ್ರವರ್ತಕಿ.  ಅವರು 2017 ರಲ್ಲಿ "**ಡಿಸ್ಕವರಿ ಎಜುಕೇಶನ್‌ 3 ಎಂ ಯಂಗ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಚಾಲೆಂಜ್**" ಗೆದ್ದರು. ಅವರ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ "**30 U 30**" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ತನ್ನ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಅವರು ನಡೆಸುವ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಿಗಾಗಿ 2020 ರಲ್ಲಿ **ಟೈಮ್ ಟಾಪ್ ಯಂಗ್ ಇನ್ನೋವೇಟರ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.  ಡಿಸೆಂಬರ್ 4, 2020 ರಂದು ಟೈಮ್ಸ್ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ, ಗೀತಾಂಜಲಿ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು "**ಕಿಡ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್**" (ವರ್ಷದ ಮಗು) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.  

=ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ=

ಗೀತಾಂಜಲಿ ಕೊಲೊರಾಡೋದ ಲೋನ್ ಟ್ರೀ ಮೂಲದವರು.  ಅವರು STEM ಸ್ಕೂಲ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ರಾಂಚ್ ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ. ಮುಂದೆ ಅವರು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ **ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ**ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಲಿಂಗ ವೇತನದ ಅಂತರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

=ವೃತ್ತಿ=

ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಗೀತಾಂಜಲಿ ಫ್ಲಿಂಟ್ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೀಸದ ಅಂಶವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.  ಬ್ಲೂಟೂತ್ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಲ್ಲ, **ಇಂಗಾಲದ ನ್ಯಾನೊಟ್ಯೂಬ್‌**ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಒಂದು ಸಾಧನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ರಾವ್ **3M** ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜೊತೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು. 2017 ರಲ್ಲಿ ರಾವ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಎಜುಕೇಶನ್ **3 ಎಂ ಯಂಗ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಚಾಲೆಂಜ್** ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಟೆಥಿಸ್ ಅವರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ $25,000 ನೀಡಲಾಯಿತು. ಟೆಥಿಸ್ 9-ವೋಲ್ಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿ, ಲೀಡ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಯುನಿಟ್, ಬ್ಲೂಟೂತ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಇಂಗಾಲದ ನ್ಯಾನೊಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಸೀಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಓದುವಾಗ ಅವರು ಕಾರ್ಬನ್ ನ್ಯಾನೊಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿತರು. ಟೆಥಿಸ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿಧಾನವಾಗಿ ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2018 ರ ಮೇಕರ್ಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ $ 25,000 ಗಳಿಸಿದರು. ಜನವರಿ 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರು ಡೆನ್ವರ್ ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು 3 ಬಾರಿ **ಟೆಡೆಕ್ಸ್ ಸ್ಪೀಕರ್**. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ **ಪರಿಸರ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ** ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಒಪಿಯಾಡ್ ಚಟವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾಗಿ ಆನುವಂಶಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಗೀತಾಂಜಲಿಗೆ **ಟಿಸಿಎಸ್ ಇಗ್ನೈಟ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್** ಚಾಲೆಂಜ್ಗಾಗಿ ಮೇ 2019 ರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ **ಹೆಲ್ತ್ ಪಿಲ್ಲರ್** ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಅವರು ನಿಪುಣ **ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕಿ**ಯೂ ಹೌದು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು
ವೈಶಾಲಿ

thumb|ವೈಶಾಲಿಯ ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭದ ಬೋದಿಗೆ

**ವೈಶಾಲಿ** ಅಥವಾ **ವೇಸಾಲಿ** ಭಾರತದ ಇಂದಿನ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ತಿರ್ಹುತ್ ವಿಭಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಇದು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರು ಗಣರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಜ್ಜಿ ಮಹಾಜನಪದ (ವೃಜ್ಜಿ ಮಹಾಜನಪದ) ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೮೩ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮರಣದ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ. ನಂತರ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೮೩ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬೌದ್ಧ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಾಲಸೋಕ ರಾಜನು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದನು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ತಂಭದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಿಂಹವಿದೆ (  ) .
thumb| ವೈಶಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತೂಪ
left|thumb|200x200px| *ಅಭಿಷೇಕ್ ಪುಷ್ಕರಿಣಿ*, ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ತೊಟ್ಟಿ, ಬುದ್ಧನ ಅವಶೇಷ ಸ್ತೂಪ, ವೈಶಾಲಿ ಬಳಿ ಇದೆ.
ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಆಗಮನಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ, ವೈಶಾಲಿಯು ಗಣತಂತ್ರವಾದಿ ಲಿಚ್ಚವಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವೈಶಾಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಹಾನಗರ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲಿ ರಾಜ್ಯ ಗಣತಂತ್ರದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಇಂದಿನ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಹಿಮಾಲಯ ಗಂಗಾ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೈಶಾಲಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* 
* 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

* Description of **Vaisali**  by the Chinese pilgrim monk Faxian (399-414 AC)

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು
ಕನ್ನಡ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳು

ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ (ಅರ್ಥಾತ್ ಸ್ವರ ಚಿಹ್ನೆ) ಸೇರಿದರೆ ಅದು ಗುಣಿತಾಕ್ಷರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೩೪ ವ್ಯಂಜನಗಳಿವೆ. ೧೪ ಸ್ವರಗಳಿವೆ. ೩೪ ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗೂ ೧೪ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಒಟ್ಟು ೪೭೬ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳ ಚಿತ್ರಸಂಚಲನೆಯನ್ನು (ಅನಿಮೇಶನ್) ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಬಾಕ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ
ವರ್ಗ:ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಗಳು
ಅರೇಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ

## ಅರೇಹಳ್ಳಿ 
ಅರೇಹಳ್ಳಿಯೂ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೇಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ೪೬ ಕಿ ಮೀ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ೨೨೮ ಕಿ ಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೯೫೩ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು ಕಾಫಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
೨೦೧೧ನೇ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅರೇಹಳ್ಳಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೭೪೬೭. ಅದರಲ್ಲಿ ೩೬೩೭ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೩೮೩೦ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.  

### ಸಾರಿಗೆ 
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ೧೪ ಕಿ ಮೀ ಹಾಗೂ ಬೇಲೂರುನಿಂದ ೨೨ ಕಿ ಮೀ ಇದ್ದು ಬಸ್ಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಮೂಡಿಗೆರೆ ಹಾಗೂ ಹಾಸನಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವಿದೆ.

## ಕೃಷಿ 
ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರು ತಮ್ಮ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅರೇಹಳ್ಳಿ ಕಾಫಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಶುಂಠಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. 

## ಶಿಕ್ಷಣ 
ಅರೇಹಳ್ಳಿ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೇಲೂರು ಬ್ಲಾಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಾಲಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಶಾಲೆ ಗಳಿವೆ. ಅರೇಹಳ್ಳಿ ಯೂ ಅನೇಕ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ.

## ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು 
ಅರೇಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ  ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ ಹಾಗೂ ಪಶು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಇದೆ

## ಸಂತೆ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆ 
ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ಅರೇಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ.  ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಬರುತ್ತಾರೆ 
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಶನೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಂಡಸೇವೆ, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

{
ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
ಚೋರ್ಲಾ ಘಾಟ್

thumb| ಚೋರ್ಲಾ ಘಾಟ್ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳ
**ಚೋರ್ಲಾ ಘಾಟ್** ( ) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಗಳ ಛೇದಕದ ಮೇಲಿದೆ. ಇದು ಗೋವಾದ ಪಣಜಿಯ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿದೆ (ಸುಮಾರು ೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ). ಇದು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ೮೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಘಾಟ್ ತನ್ನ ಉಪ-ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗಳುಳ್ಳ ತೋಳ ಹಾವಿನಂತಹ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಯ ಕಾಡುಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಚೋರ್ಲಾ ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 
&#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;
ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳಿ ವಜ್ರ ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಸ್ನಿ ಟೆಂಬ್‌ನ ಶಿಖರ ಸೇರಿವೆ. ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಹಾದಿ, ಕಾಡು ನಡಿಗೆ, ಚಾರಣ ಮತ್ತು ಪಾದಯಾತ್ರೆ, ಮಚಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಮರೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Chorla Ghat (Tripadvisor)
* Chorla Ghat | The tranquil side of Goa (YouTube)
* Chorla Ghat Road Condition | Belgaum to Goa Ghat | Pune to Goa Road Trip
* Wildernest resort | Chorla Ghat | Goa

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ರಘುವಂಶಕೇತು ದಿಲೀಪ ಮಹಾರಾಜ (ಪುಸ್ತಕ)

**ರಘುವಂಶಕೇತು ದಿಲೀಪ ಮಹಾರಾಜ** ಪುಸ್ತಕವನ್ನು **ಎಂ. ರಾಮರಾವ್** ಅವರು 1932ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು **ಸುಬೋಧ ಪ್ರಕಟನಾಲಯ** ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ ''''''.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸದ ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಪೂರಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಮಾನ್ಯ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಚರಿತ್ರ ರಚನೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕತೆ
ವರ್ಗ:ಎಂ. ರಾಮರಾವ್ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕ ಸಂಚಯ - ಐಇಜಿ ಯೋಜನೆ
ಅಮೃತ್ ಪುಲಿನ್ (ಪುಸ್ತಕ)

**ಅಮೃತ್ ಪುಲಿನ್** ಪುಸ್ತಕವನ್ನು **ಬಿ. ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ** ಅವರು 1916ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು **ಬಿ. ವಿ. ನರಸಿಂಹೈಯ್ಯಂಗಾರ** ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ ''''''.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪೊಲಿಗ್ರಾಫೀಸ್
ವರ್ಗ:ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿ. ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕ ಸಂಚಯ - ಐಇಜಿ ಯೋಜನೆ
ಗಜಕ್

**ಗಜಕ್** (*ಗಚಕ್*  ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಉತ್ತರ-ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಸುಪರಿಚಿತ ಸಿಹಿತಿನಿಸು ಅಥವಾ ಮಿಠಾಯಿ. ಇದು ಎಳ್ಳು ಅಥವಾ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಒಣ ಸಿಹಿತಿನಿಸು.  ಎಳ್ಳನ್ನು ಕಚ್ಚಾ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ತೆಳುವಾದ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬಹುದು.

## ತಯಾರಿಕೆ 
ಗಜಕ್‍ನ್ನು ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನವು ಬಹಳ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 5–8 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಗಜಕ್‌ನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸುಮಾರು 10–15 ಗಂಟೆಗಳ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಎಳ್ಳುಗಳು ಒಡೆದು ಅವುಗಳ ಎಣ್ಣೆಯು ಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಕುಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ವೈವಿಧ್ಯಗಳು 
* ಬೆಲ್ಲ-ಎಳ್ಳಿನ ಗಜಕ್
* ತಿಲ್-ರೇವಾಡಿ ಗಜಕ್
* ಖಾಸ್ ಗಜಕ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಚೌಖಂಡಿ ಸ್ತೂಪ

thumb

**ಚೌಖಂಡಿ ಸ್ತೂಪ**ವು ಒಂದು ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪವಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ವಾರಾಣಸಿಯಿಂದ ೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರವಿರುವ ಸಾರ್‌ನಾಥ್‍ದಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ತೂಪಗಳು ಹೂಳುವ ದಿಬ್ಬಗಳಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನ ಒಂದು ಅವಶೇಷಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಣವನ್ನು ಜೂನ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಮಾರಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಚೌಖಂಡಿ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ಮೂಲತಃ 4 ಮತ್ತು 6 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಗುಪ್ತರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅವನ ಮೊದಲ ಶಿಷ್ಯರು ಬೋಧ್ ಗಯಾದಿಂದ ಸಾರನಾಥಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದಾಗ ಭೇಟಿಯಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಒಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ರೂಪದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ರಾಜಾ ತೋಡರ್ ಮಲ್‍ನ ಪುತ್ರ ಗೋವರ್ಧನ್, ಪ್ರಬಲ ಮೊಘಲ್ ದೊರೆ ಹುಮಾಯೂನ್‍ನ ಭೇಟಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಯ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ಈಗಿನ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದನು.

*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Sarnath

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳು
ಇ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್

**ಇಡಯಿಲ್ಲಂ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್** (ಜನನ : ೨೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೪೮) ಅವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಪಿಣರಾಯಿ ವಿಜಯನ್ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಂದಾಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ಪಿ. ಕುಞ್ಞಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್ ಮತ್ತು ಎಡಯಿಲ್ಲಂ ಪಾರ್ವತಿ ಅಮ್ಮ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿ ಪೆರುಂಬಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 

ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ೨೦೧೧ ರಿಂದ ಕಾಞ್ಞಂಗಾಡು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಷ್ಟ್ (ಸಿಪಿಐ)‌ ಪಕ್ಷದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಥಾನಗಳು 
* ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಎ. ಐ. ವೈ. ಎಫ್, ಕಾಸರಗೋಡು (೧೯೭೦)
* ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಎ. ಐ. ವೈ. ಎಫ್, ಕಣ್ಣೂರು (೧೯೭೫)
* ಸದಸ್ಯ, ಸಿಪಿಐ, ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿ (೧೯೭೬)
* ರಾಜ್ಯ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಎ. ಐ. ವೈ. ಎಫ್ (೧೯ ೭೯)
* ಸದಸ್ಯ, ಸಿಪಿಐ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕು ಸಮಿತಿ
* ಜಿಲ್ಲಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸದಸ್ಯ, ಕಣ್ಣೂರು
* ಸದಸ್ಯ, ಚೆಮ್ಮನಾಡು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ (೧೯೭೯-೮೪)
* ಸಹಾಯಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಸಿಪಿಐ, ಕಾಸರಗೋಡು (೧೯೮೪)
* ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಸಿಪಿಐ (೧೯೮೭)
* ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸದಸ್ಯ, ಸಿಪಿಐ (೧೯೯೮)
* ಸದಸ್ಯ, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಗ್ರಾಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ (೧೯೮೭-೯೧)
* ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯ, ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ನಿಗಮ (೧೯೯೧-೯೬)
* ಸದಸ್ಯ, ರಾಜ್ಯ ಭೂ ಸುಧಾರಣಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿ (೨೦೦೮-೨೦೧೦)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ