ವರ್ಣತಂತು (ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್)

**ವರ್ಣತಂತು**  ಎಂದರೆ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.  ಡಿಎನ್‌ಎ ಒಂದು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಒಂದು ತುಂಡಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಂಶವಾಹಿಗಳ‌ನ್ನು, ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು  ನ್ಯುಕ್ಲಿಯೊಸೈಡ್‌ನ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಡಿಎನ್‌ಎ-ಬಂಧದ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ಡಿಎನ್‌ಎಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  *ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್*  ಎಂಬ ಪದ ಗ್ರೀಕ್‌ನ  (*ಕ್ರೊಮ* , ಬಣ್ಣ) ಮತ್ತು  (*ಸೊಮ* , ದೇಹ) ದಿಂದಾಗಿದೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗಾಢವಾದ ಗುರುತಿನ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದಾಗಿದೆ.

## ಇತಿವೃತ್ತ
ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಶರೀರಿಗಳ ನಡುವೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.  ಡಿಎನ್‌ಎ ಸಣ್ಣಕಣಗಳು ವೃತ್ತಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ರೇಖಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು 10,000 ದಿಂದ 1,000,000,000  ವರೆಗಿನ ಒಂದು ಉದ್ದದ ಸರಪಣಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟೀಕ್‌ ಜೀವಕೋಶಗಳು (ಜೀವಕಣಕೇಂದ್ರದ ಜೊತೆಗಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು) ದೊಡ್ಡದಾದ ರಾಖಾತ್ಮಕ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟೀಕ್‌ ಜೀವಕೋಶಗಳು (ಜೀವಕಣಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಜೊತೆಗಿಲ್ಲದ)ಚಿಕ್ಕದಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
* ಆದಾಗ್ಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಈ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಅಪವಾದಗಳು ಇವೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜೀವಕೋಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧದ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಸ್ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಾಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌ಗಳು‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಪರಮಾಣುಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳಿಂದ ಒಂದು ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದದ ಡಿಎನ್‌ಎ ಸಣ್ಣಕಣಗಳನ್ನು ಜೀವಕೋಶ ಸಣ್ಣಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. 
*ವರ್ಣತಂತುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್‌ಗಳು ಜೀವಕೋಶ ಆವರ್ತದ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ವಂಶವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂತತಿ ಗಳ ಉಳಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಪುನರಾವರ್ತಿತಗೊಳ್ಳಬೇಕು, ವಿಭಾಗಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಮಗುವಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಪ್ರತಿರೂಪ ಅಥವಾ ಅಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಏಕೈಕ ರೇಖಾತ್ಮಕ ತೀರಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿರೂಪಿತ ವರ್ಣತಂತುಗಳು (ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಂತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಕಲು ಮಾಡಿದ)ಒಂದು ಮಧ್ಯಖಂಡದಿಂದ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಎರಡು ಪ್ರತಿರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.    
*ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪದ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತುಅರೆವಿದಳನವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಲ್ಕು-ಭುಜದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.(ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ). ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಪುನರ್‌ಸಂಯೋಜನವು ಆನುವಂಶಿಕ ವಿವಿಧತೆ ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವಶ್ಯಕ ಪತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಬದಲಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೋಷಯುಕ್ತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಜೀವಕೋಶವು ಕೋಶ ವಿಭಜಕ ಮಹಾವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಯುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ಸರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಕೋಶ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.     
*ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ "ವರ್ಣತಂತು" ಅಸಂಗತವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.  ಯಾವಾಗ ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್‌ಗಳು, ಪ್ರೊಕಾರ್ಯೋಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೈರಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆಗ ಜಿನೋಫೋರ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.   ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ಕಾರ್ಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾಯವು ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ವರ್ಣತಂತು ವಿಷಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೊಕಾರ್ಯೋಟ್ಸ್ ಡಿಎನ್‌ಎ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವೃತ್ತವಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
* ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕ, ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಡಿಎನ್‌ಎ ಸಣ್ಣಕಣಗಳ ಜೊತೆ ಒಂದುಗೂಡಿರುತ್ತದೆ.  ಈ ಸಣ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಜಿನೋಮ್‌ಗಳು ಅವುಗಳ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಒಡಗೂಡಿದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತ,  ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಸ್ಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.  ಸರಳವಾದ ಜಿನೋಫೋರ್‌ಗಳು ವೈರಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಈ ಡಿಎನ್‌ಎ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಸಣ್ಣಕಣಗಳು ಸಣ್ಣ ರೇಖಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಜಿನೋಫೋರ್‌ಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.

## ಹಿನ್ನೆಲೆ 
### ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ಪ್ರಸಾರಕಗಳಾಗಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳು  
*ಥಿಯೋಡರ್ ಬೊವೆರಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ಪ್ರಸಾರಕಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖನಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಅವನ ಎರಡು ಮೂಲತತ್ವಗಳು ವರ್ಣತಂತುಗಳ *ಮುಂದುವರಿಕೆ*  ಮತ್ತು ವರ್ಣತಂತುಗಳ *ವೈಯುಕ್ತಿಕತೆ* ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಮೂಲತತ್ವವು ಹೆಚ್ಚು ನೈಜವಾದುದಾಗಿದೆ.  ಬೊವೆರಿಯು, ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ ರೋಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಮುಂದಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದನು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಣತಂತುವು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಆನುವಂಶಿಕ ತೂಕವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ರೋಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಸರಿ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟನು.   
*ಮೆಂಡೆಲ್‌ನ ಪುನರ್‌ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೊವರಿಯು ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ನಡುವಳಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದನು.   ಬೊವೆರಿಯು ಅಮೇರಿಕಾದ ಕೋಶತಜ್ಞರ ಎರಡು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿ ದನು ಎಂಬುದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಿಷಯ: ಎಡ್‌ಮಂಡ್ ಬೀಚರ್ ವಿಲ್ಸನ್, ವಾಲ್ಟರ್ ಸಟನ್ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಪಿಲಸ್ ಪೇಂಟರ್ ಬೊವೆರಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಲ್ಪಟ್ಟರು (ವಿಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಪೇಂಟರ್ ಇವರು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬೊವೆರಿಯ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು) ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಪುಸ್ತಕ *ದ ಸೆಲ್‌* ನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಸನ್‍ನು ಬೊವೆರಿ ಮತ್ತು ಸಟನ್‌ರನ್ನು ಬೊವೆರಿ-ಸಟನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದನು.  
*ಮೇಯರ್ ಟಿಕಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ತಳಿವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಬಿಸಿಯಾದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು: ವಿಲಿಯಮ್ ಬ್ಯಾಟ್‌ಸನ್, ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ ಜೊನ್‌ಸನ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ಶ್ಮಿಡ್ತ್ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎಚ್. ಮೊರ್ಗನ್ ಈ ಎಲ್ಲರೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದ್ದರು.    ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊರ್ಗನ್‌ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ನಕ್ಷೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಪೂರ್ತಿ ಆಧಾರವು ಕಂಡುಬಂದಿತು.

## ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳು 
*ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌ಗಳು‌‌ಗಳು (ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕಿಣ್ವಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು) ಜೀವಕೋಶದ ಜೀವಕಣಕೇಂದ್ರಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬಹು ಬಗೆಯ ದೊಡ್ದ ರೇಖಾತ್ಮಕ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಣತಂತುವು ಮಧ್ಯಖಂಡ ದಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಭುಜಗಳ ಜೊತೆ ಒಂದು ಮಧ್ಯಖಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಭುಜಗಳು ಹಾಗೆ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಜೊತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌ಗಳು ಸಣ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಜಿನೋಮ್ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
* ಕೆಲವು ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚಿಕ್ಕ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಥವಾ ರೇಖಾತ್ಮಕ ಸೈಟೋಪ್ಲಾಸ್ಮಿಕ್ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌‌ಗಳ ಪರಮಾಣುಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ವರ್ಣತಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಡಿಎನ್‌ಎಗಳು ಅರೆ-ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಿನ್ಯಾಸ ದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಹಿಸ್ಟೋನ್‌ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. (ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳು)ಇವು ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಮೂಲವಸ್ತುವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ.

### ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ 
ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟಿಕ್‌ ಜೀವಕಣಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳ ಸಂಯುಕ್ತವು ಕ್ರೊಮಟಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವು, ಡಿಎನ್‌ಎಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಜೀವಕೋಶ ಚಕ್ರದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ನಡುವೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

#### ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ 
ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (ಜೀವಕೋಶವು ವಿಭಜನೆಯಾಗದ ಜೀವಕೋಶ ಚಕ್ರದ ಅವಧಿ), ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್‌ಗಳ ಎರಡು ವಿಧವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
* ಯುಕ್ರೊಮಾಟಿನ್, ಇದು ಸಕ್ರಿಯ ಡಿಎನ್‌ಎಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರೊಟೀನ್ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. 
* ಹೆಟರೋಕ್ರೊಮಾಟಿನ್, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಲ್ಲದ ಡಿಎನ್‌ಎಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕ್ರೊಮೊಸೋಮಲ್ ಹಂತದ ವಿನ್ಯಾಸ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.   ಹೆಟರೋಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎರಡು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
** ಯಾವಾಗಲೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದ *ರಚನಾತ್ಮಕ ಹೆಟರೋಕ್ರೊಮಾಟಿನ್* .  ಇದು ಮಧ್ಯಖಂಡದ ಸುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.   
** *ಅನುಮೋದಕ ಹೆಟರೋಕ್ರೊಮಾಟಿನ್* , ಇದು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ - ಅವು ಬೀಜಕಣಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಏಕರೂಪದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.

#### ಮೆಟಾವಸ್ಥೆ ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ವಿಂಗಡಣೆ 
*ಕೋಶ ವಿಭಜನೆ ಅಥವಾ ಅರೆವಿದಳನದ ಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ (ಜೀವಕೋಶ ವಿಂಗಡಣೆ), ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ ಸರಪಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರೀಕೃತಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಸುಲಭವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದಾದ ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ (ನಕಲುಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಂದ್ರವಾದ ರವಾನೆ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಂದ್ರವಾಗಿರುವ ಸ್ವರೂಪವು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಾಲ್ಕು ಭುಜದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ.
* ಮಧ್ಯಖಂಡದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ಸೋದರಿ ಕ್ರೊಮಾಟೈಡ್‌ನ ಒಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ.  ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಭುಜಗಳು *ಪಿ ಭುಜಗಳು*  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ( ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಿಂದ *ಅಲ್ಪ*, ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ) ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ವಾಗಿರುವ ಭುಜಗಳು *ಕ್ಯೂ ಭುಜಗಳು*  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ (ಲ್ಯಾಟಿನ ಬೀಜಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ *ಕ್ಯೂ*  ಇದು *ಪಿ*  ಅನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ).  ಒಂದು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಜೊತೆಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವರ್ಣತಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. 
*ವಿಂಗಡಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಉದ್ದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಲಿಕೆಗಳು ಮಧ್ಯಖಂಡಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶದ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ಕೊನೆಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಲಿಕೆಗಳು ನಂತರ ಕ್ರೊಮಾಟೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಅಣುಗಿ ಜೀವಕೋಶವು ಕ್ರೊಮಾಟೈಡ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಜೀವಕೋಶಗಳು ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಕ್ರೋಮಾಟೈಡ್‌ಗಳು ಸುರುಳಿ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 
*ಅವುಗಳ ಗೋಚರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಂದ್ರವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಅವು ಒಂದು ಜೀವಕೋಶ ಬೀಜಕಣಕೇಂದ್ರಲ್ಲಿನ ಈ ಬೃಹತ್ ಡಿಎನ್‌ಎ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (ಚಿತ್ರ 2). ಕದಿರಣಿಗೆಯಿಂದ ಬರುವ ಸ್ವಯಂ-ಸಂಘಟಿತ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಲಿಕೆಗಳು, ಸಾಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಅಣುಗಿ ಕ್ರೊಮಾಟೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಡಿಎನ್‌ಎ ಆಧಾರದ ಅನುಕ್ರಮವು, ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ-ಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

## ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳು  
*ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳು‌&nbsp;– ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೀಯ&nbsp;– ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಏಕ ವೄತ್ತಾಕಾರದ ವರ್ಣತಂತು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಏಕ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವರ್ಣತಂತು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಎಂಡೊಸೊಂಬಿಯಾಟಿಕ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾ *ಕ್ಯಾಂಡೀಡಾಟಸ್ ಕರ್ಸೊನೆಲ್ಲಾ ರುದ್ದೀ* ಯಲ್ಲಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 160,000 ಆಧಾರಿತ ಜೊತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು 
*ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ *ಸೊರಂಗಿಯಮ್ ಸೆಲ್ಯೂಲೊಸಮ್* ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ 12,200,000 ಆಧಾರಿತ ಜೊತೆ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. Spirochaeteವರ್ಗದ *ಬೊರೆಲಿಯಾ*  ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗೆದೆ,ಲೈಮ್ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ, *ಬೊರೆಲಿಯಾ ಬರ್ಗ್‌ದೋರ್‌ಫ್ರೆರಿ* ಯಂತಹ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ,ಏಕ ರೇಖೆಯ ವರ್ಣತಂತು ಹೊಂದಿದೆ.

### ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಚನೆ 
*ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌ಗಳು‌ ಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರೊಕಾರ್ಯೊಟ್ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅನುಕ್ರಮ-ಆಧಾರಿತ ರಚನೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಹಿಮ್ಮಡಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದರಿಂದ ವಿಷಿಷ್ಟವಾದ ಒಂದು ಬಿಂದು ಹೊಂದಿದೆ ( ಹಿಮ್ಮಡಿಕೆಯ ಮೂಲ) ಆದರೆ ಕೆಲವು ಆರ್ಕೀಯ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಹಿಮ್ಮಡಿಕೆ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  
*ಪ್ರೊಕಾರ್ಯೊಟ್‌ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವುಬಾರಿ ಒಪರಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದ್ದು,ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇನ್‍ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ,ಭಿನ್ನವಾದ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌ಗಳು‌.

### ಡಿಎನ್‌ಎ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ 
*ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳು ನ್ಯೂಕ್ಲೈ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಅದರ ಡಿಎನ್‌ಎ ರಚನೆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು  ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಯಿಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಯಿಡ್ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಜೀವಕೋಶದ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 
*ಈ ರಚನೆಯು, ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರೋಟಿನ್ಸ್‌ನಂತಹ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವರ್ಣತಂತು ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸರೂಪ ಕೊಡುತ್ತವೆ. 
*ವರ್ಣತಂತುವಿನಲ್ಲಿನ ಆರ್ಕೀಯ ಡಿಎನ್‌ಎ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಚನೆಗಳ ಒಳಗೆ ಡಿಎನ್‌ಎ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಯುಕಾರ್ಯೊಟಿಕ್ ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯೊಸೊಮ್‌ಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.
*ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಮೆಂಬ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.   ಅಣುಸಂಬಂಧಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವಯಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್‌ನಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಎನ್‌ಎಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದೂರ ಚಿಮ್ಮುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿ ಮತ್ತು ಮೆಂಬ್ರೇನ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ (ಮತ್ತು ಡಿಎನ್‌ಎಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ).ಪ್ರೊಕಾರ್ಯೊಟಿಕ್ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್‌ಮಿಡ್ಸ್,ಯುಕಾರ್ಯೊಟಿಕ್ ಡಿಎನ್‌ಎ ತರಹ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಪರ್‌ಕಾಯ್ಲಿಂಗ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.  ಡಿಎನ್‌ಎ ಮೊದಲು ವಿಶ್ರಾಂತ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರ ಬಂದು ಪ್ರತಿಲೇಖನ, ನಿರ್ಭಂಧಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳನ್ನೊನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತದೆ.

## ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 
### ಯುಕಾರೊಟ್ಸ್ 
*ಈ ಕೋಷ್ಟಕ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಣತಂತುಗಳ  ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು( ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಕ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಒಳಗೊಂಡ) ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾನವ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಮತ್ತು 22 ವಿವಿಧ ತರಹದ ಆಟೋಸಮ್ ಹೊಂದಿದ್ದು,ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎರಡು ನಕಲನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡು ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಕ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೂರ್ಣ ೪೬ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ . 
*ಬ್ರೆಡ್ ವೀಟ್‌ನಂತೆ, ಇತರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅದರ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಕಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವು *ಹೆಕ್ಸಾಪ್ಲೋಯಿಡ್ * ಮತ್ತು ಏಳು ವಿವಿಧ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಆರು ನಕಲುಗಳು -ಒಟ್ಟು ೪೨ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
 |  |  |- | colspan="2" |  ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟಿಕ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರು ಜೀವಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ (ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ). ಇತರ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟಿಕ್‌ ವರ್ಣತಂತುಗಳು, ಉದಾ,ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್-ನಂತಹ ಸಣ್ಣ ವರ್ಣತಂತುಗಳು, ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಂಚಲವಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ನಕಲು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.  ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರೋಮೆಟಾಫೇಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 23 ಮಾನವ ವರ್ಣತಂತು ಪ್ರದೇಶ.]] ಲಿಂಗರಹಿತವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಸ್ಪಿಶಿಯಸ್ ಒಂದು ಸೆಟ್  ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಎಲ್ಲಾ ದೇಹಗಳ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ವಿಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಲಿಂಗರಹಿತ ವರ್ಗಗಳು ಅಗಣಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಜೋಡಿವರ್ಣತಂತುವು ಆಗಿರಬಹುದು. ಲಿಂಗರಹಿತವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ  ದೈಹಿಕ ಜೀವಕಣಗಳು (ಶರೀರ ಜೀವಕೋಶಗಳು)ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಅವು ಡಿಪ್ಲಾಯ್ಡ್‌ [2n] ಒಂದು ತಾಯಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಒಂದು ತಂದೆಯಿಂದ, ಎರಡು ಸೆಟ್ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಗಮೀಟುಗಳು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು,  ಹೆಪ್ಲಾಯ್ಡ್‌ [n]: ಇವುಗಳು ಒಂದು ಸೆಟ್ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಗೆಮೆಟ್‍ಗಳು  ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಅರೆವಿದಳನ ಜೀವಾಣು ಲೈನ್ ಜೀವಕೋಶದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತವೆ. ಅರೆವಿದಳನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾದ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಅವುಗಳ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು (ಕ್ರಾಸ್‌ಒವರ್), ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಜನಕರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬಂದಿರದ ಹೊಸ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಗ್ಯಾಮೀಟ್‌ ಸಂಯೋಗಗೊಂಡಾಗ (ಫಲೀಕರಣ),ಒಂದು ಹೊಸ ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತು ರೂಪಗೊಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ವರ್ಗಗಳು  ಪಾಲಿಪ್ಲಾಯಿಡ್ [Xn]: ಅವುಗಳು ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು  ಹೋಲುವ ವರ್ಣತಂತು ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ತಂಬಾಕು ಅಥವಾ ಗೋಧಿ ಯಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳು ಅವುಗಳ ಪೂರ್ವಿಕ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವುಬಾರಿ ಪಾಲಿಯ್ಲಾಯಿಡ್‌ಗಳಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ,   ಗೋಧಿಯು ಏಳು ವರ್ಣತಂತುಗಳ  ಹೆಪ್ಲಾಯಿಡ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೆಲವು ಕಲ್ಟಿವರ್ ವನ್ಯ ಮೂಲಜನಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ವನ್ಯ ಗೋಧಿಯ 14 (ಡಿಪ್ಲಾಯಿಡ್)ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ  ( ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾಸ್ತಾಮತು ಬ್ರೆಡ್ ಗೋಧಿಗಳು ಪಾಲಿಪ್ಲಾಯಿಡ್ ಗಳಾಗಿವೆ, 28 (ಟೇಟ್ರಾಪ್ಲಾಯಿಡ್) ಮತ್ತು 42 (ಹೆಕ್ಸಾಪ್ಲಾಯಿಡ್) ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

### ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳು 
*ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳು ವರ್ಗಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಒಂದು ನಕಲು ಹೊಂದಿವೆ,ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ನಕಲುಗಳಾಗಿ ಬದುಕಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, *ಬಚ್‌ನೆರಾ* , ಆ‍ಯ್‌ಪಿಡ್ಸ್  ಸಂಯುಕ್ತಜೀವಿಯು ಇದರ ವರ್ಣತಂತುವಿನ  ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ನಕಲು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು  ಪ್ರತಿ ಜೀವಕೋಶದ 10–400  ನಕಲು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  
*ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ,*ಎಪಿಲೊಫಿಷಿಯಮ್ ಫಿಷೆಲ್‌ಸೊನಿ*  ನಂತಹ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ, 100,000ವರೆಗೂ ವರ್ಣತಂ ಪ್ಲಾಸ್‌ಮಿಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್‌ಮಿಡ್ಸ್-ನಂತಹ ಸಣ್ಣ ವರ್ಣತಂತುಗಳು , ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ,ನಕಲು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಯಿಡ್ ವಿಂಗಡನೆಯ ಪ್ರಾಮಾಣದಿಂದ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಯಿಡ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಬಹುತೇಹ ಸಂಪೂರಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ- ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ವೇಗವಾದ ವಿಂಗಡನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ನಕಲು ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

## ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌ 
*ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, **ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌**  ಎಂಬುದು ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ ವರ್ಗಗಳನ್ನು  ಪೂರೈಸುವುದಾಗಿದೆ . ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌ ಯುಕಾರಿಟ್ ವರ್ಗದ ವಿಶೇಷ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ವರ್ಣತಂತು ಪೂರಕ. ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌ ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನವು ಸೈಕೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
*ಡಿಎನ್‌ಎದ ಕರಡು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಲೇಖನವು ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ  ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿವೆ, *ಅದೇ ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌‌‌* ಗಳಲ್ಲಿಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್ಸ್‌ಗೆ ಹೇಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಎನ್‌ಎ‌ಯ ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿನ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು.
ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಪುಗಳ ಒಳಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ -
:1. ಎರಡು ಲಿಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
::2. ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಸೊಮಾ (ಮೆಗೆಟೆಸ್ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಉಳಿದ ಭಾಗ)ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
:::3. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ, ಆನುವಂಶಿಕ ಪಾಲಿಮಾರ್ಪಿಸಮ್ ಸಮತೋಲನ
::::4.ಜನಾಂಗಗಳದ ನಡುವೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
:::::5. ಮೊಸಾಯಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾದ ಅಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.
ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಫಲೀಕರಣಗೊಂಡ ಅಂಡಾಣುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
*ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ *ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪಿಂಗ್*  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರನಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ  ( ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ) ವಿಂಗಡನೆಯ ದಾರಿಯ (ಮೆಟಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ) ಮೂಲಕ ಕಾಲ್ಚಸೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಬಂಧಿತ ಭಾಗವಾಗಬಹುದು. ಈ ಜೀವಕೋಶಗಳು ನಂತರ ಗುರುತಾಗುತ್ತವೆ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಿತವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯೊಗ್ರಾಮ್ ಒಳಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಸೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
* ಆಟೋಸಮ್ಸ್ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಕ (ಇಲ್ಲಿ X/Y) ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ: ಆಕೃತಿ ೩. ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಂತಾನೊತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ, ಮಾನವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರೊ( ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಕ ವರ್ಣತಂತುಗಳು,ಆಟೋಸಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ) ಜೊನೊಸಮ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಇವುಗಳು ಮಹಿಳೆಯಲ್ಲಿ XX  ಮತ್ತು  ಪುರುಷರಲ್ಲಿ XY.

### ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಟಿಪ್ಪಣಿ 
*ಮಾನವ ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌ ನಂತಹ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಲು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳನ್ನಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾನವನ ಜೀವಕೋಶ ಎಷ್ಟು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ?. ಮೆಚನಿಸ್ಮ್ ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಹನ್ಸ್ ವಾನ್ ವಿನಿ ವಾರ್ಟರ್, XX/XO ಲಿಂಗ ನಿರ್ಣಯ ಒಳಗೊಂಡ,ಸ್ಪರ್ಮಾಟೋಗೊನಿಯಾದಲ್ಲಿ 47 ಮತ್ತು ಊಗೊನಿಯದಲ್ಲಿ ೪೮ ವರ್ಣತಂತುಗಳ,ಯಾಂತ್ರಿಕ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದನು. 
*ಪೇಂಟರ್ ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ೪೬ ಅಥವಾ ೪೮ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಮೊದಲಿನ ೪೬ನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ೪೬ ನಿಂದ ೪೮ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ XX/XY ಪದ್ಧತಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ.
*ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು  ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಲು ಹೊಸ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಅವಶ್ಯಕವಿದೆ:
:1. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಉಪಯೋಗ
::2. ಹೈಪೋಟಾನಿಕ್ ಸೊಲ್ಯೂಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಟ್ರಿಟಿಂಗ್ ಜೀವಕೋಶಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹರಡಿಸುವುದು
:::3. ಕಾಲ್ಚಸಿನ್ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಮೆಟಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಶವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವುದು
::::4.    ವರ್ಣತಂತುಗಳ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಬಲದ ಚಲಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜು ಮಾಡಿ ಒಂದು ಪ್ಲಾನೆಯನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. 
:::::5.  ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಿಂದ ತೆಗೆದ  ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು(ಫೊಟೊ ಮೈಕ್ರೊಗ್ರಾಫ್‌) ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನಿರ್ವಿವಾದದ ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌‌ಗಳ ಮೂಲಕ  ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸುವುದು.
*೧೯೫೦ ರ ಮಧ್ಯದವರೆಗೂ ಮಾನವನ ಕ್ಯಾರಿಯೋಟೈಪ್‌ ೪೬ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ವಿನಿವಾರ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪೇಂಟರ್‌ರವರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳು ( ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನ ಬದುಕಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳು) ೪೮ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

## ಕ್ರೊಮೊಸೊಮುಗಳ ಮಾರ್ಗಚ್ಯುತಿಗಳು 
*ಕ್ರೊಮೊಜೋಮಲ್ ಮಾರ್ಗಚ್ಯುತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರೊಮೊಜೋಮಲ್ ಜೀವಕೋಶದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಛೇಧನವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನಲ್ಲಿನ ಡಾನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ನಂತಹ ಆನುವಂಶೀಕ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಮುಖ್ಯ್ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸೊಕೇಶನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕ್ರೊಮೋಜೊಮಲ್ ವಿಪರ್ಯಯಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ವರ್ಣತಂತು ಅತಿರೇಖಗಳು ವಾಹಕಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
* ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದು ವರ್ಣತಂತು ಕಾಯಿಲೆಯ ಮಗುವಿನ  ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಸಿರಾಟದ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬಹುದು. ಅಸಹಜ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಅಥವಾ ವರ್ಣತಂತು ಸೆಟ್‌ಗಳು, ಆನುಫ್ಲೋಯ್ಡಿ , ಮಾರಕ ಅಥವಾ  ಆನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡ ಬಹುದು. ಆನುವಂಶಿಕ ಆಪ್ತಸಲಹೆಯು ವರ್ಣತಂತು ಪುನಸ್ಸಂಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಇದು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣತಂತುಗಳಿಂದ  ಡಿಎನ್‌ಎ ಹೆಚ್ಚಳ ಅಥವಾ ನಷ್ಟವು ವಿವಿಧ ಆನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬಹುದು. ಮಾನವ ಉದಾಹರಣೆ :
* ಕ್ರೈ ಡು ಚಾಟ್,ಮೋಟುದೋಳಿನ ವರ್ಣತಂತು 5ರ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ "ಕ್ರೈ ಡು ಚಾಟ್" ಎಂದರೆ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ "ಬೆಕ್ಕಿನ ಕೂಗು"ಎಂದರ್ಥ,ಮತ್ತು  ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಭಾವಿತ ದೇಹಗಳು ಉಚ್ಚಕಂಠದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್ಕಿನ ಕೂಗಿನ ತರಹದ ಸ್ವರ ಹೊರಡಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ತಲೆ ಮತ್ತು ದವಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಸಕರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಇಶ್ಯೂಗಳು ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
* ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಣತಂತು 21ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಪಿ(ಟ್ರಿಸೊಮಿ 21) ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕುಗ್ಗಿದ ಮಸಲ್ ಟೋನ್,ಕುಳ್ಳಾದ ಆಕಾರ,ಅಸಮ ಪ್ರಮಾಣದ ತಲೆಬುರುಡೆ,ಓರೆದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಸಾಮಥ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. 
* ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್, ಇದೊಂದು ಎರಡನೇಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟ್ರಿಸೊಮಿ; ಡಾನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವಂತಹದು. ಇದು ವರ್ಣತಂತು 18ರ ಟ್ರಿಸೊಮಿ. ರೋಗಲಕ್ಷಣವು  ಮೋಟಾರ್ ರೆಟಾರ್ಡೇಶನ್, ಕುಂಟಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ,ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬಂದ ಅಸಂಗತತೆಗಳು ಗಂಭೀರವಾದ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವಿಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶೇಕಡಾ ತೊಂಭಂತ್ತರಷ್ಟು ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೆ ಸಾಯುತ್ತವೆ; ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಮೊದಲ ಜನ್ಮದಿನ ಕಳೆದು ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂತರ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮುಷ್ಟಿಬಿಗಿಹಿಡಿದ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಆಚೆ ಈಚೆಗೆ ಚಾಚಿದಂತಹ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುತ್ತವೆ.
* Idic15, ವರ್ಣತಂತು 15 ರಲ್ಲಿನ ಐಸೋಡೈಸೆಂಟ್ರಿಕ್ 15 ನ ಕಿರುನಾಮ; ಅನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧಕರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲದರ ಅರ್ಥವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ; IDIC(15), ಇನ್ವರ್ಟೆಡ್ ಡ್ಯುಪ್ಲಿಕೇಶನ್ 15, ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಮಾರ್ಕರ್, Inv dup 15, ಪಾರ್ಶಿಯಲ್ ಟೆಟ್ರಾಸೊಮಿ 15.
* ಜಾಕೊಬ್‌ಸೇನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ,ಇದನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 11q  ವಿಲೋಪನ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವುದು. ಇದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪದ ಅಸಹಜತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಅಥವಾ ಸೌಮ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ,ಜೊತೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಭಾಷಾ ಕೌಶಲ್ಯತೆ ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಡರ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್-ಟ್ರೌಸ್ಸೆಯು ಸಿಂಡ್ರೋಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಕ್ಲೀನೆಫೆಲ್ಟರ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (XXY). ಗಂಡು ಕ್ಲೀನೆಫೆಲ್ಟರ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂತಾನಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ,ಮತ್ತು ಅವನ  ಪೀರಯ್ಸ್ ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ ಬಾಹುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಹುಡುಗರು ಈ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ನಾಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ,ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಟೊಸ್ಟೇರೊನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ,ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಗೈನೆಕೊಮಾಸ್ಟಿಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಬಹುದು. 
* ಪಟಾಯ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್,ಇದನ್ನು ಡಿ-ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಥವಾ ಟ್ರಿಸೊಮಿ 13 ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು. ಟ್ರೊಸೊಮೊ- 18 ರ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೈ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
* ಅಮುಖ್ಯ ಅತಿರಿಕ್ತ ಮಾರ್ಕರ್ ವರ್ಣತಂತು. ಇದರರ್ಥ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ , ಅಸಹಜ ವರ್ಣತಂತು. ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆನುವಂಶೀಕ ಮಟಿರಿಯಲ್ ಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಟ್ - ಐ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಐಸೊಡಿಸೆಂಟ್ರಿಕ್ ಕ್ರೊಮೊಜೋಮ್  15  ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ,ಪಾಲಿಸ್ಟರ್-ಕಿಲ್ಲಿಯನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ನಂತಹ ಅಮುಖ್ಯ ಅತಿರಿಕ್ತ ಮಾರ್ಕರ್ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಕಾರಣ.
* ಟ್ರಿಪಲ್-ಎಕ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (XXX). XXX ಹುಡುಗಿಯರು ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳಗಿರುವ ಒಲವು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.ಇವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲಿಕಾ ತೊಂದರೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
* ಟರ್ನರ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (X ಬದಲಿಗೆ XX ಅಥವಾ XY). ಟರ್ನರ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀ ಲಿಂಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತೋರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಟಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಟರ್ನರ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು ಕುಳ್ಳನೆಯ ನಿಲುವು, ಕಡಿಮೆ ಕೂದಲು, ಅಸಹಜವಾದ ಕಣ್ಣಿನ ಚಹೆರೆ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಗೂಡು ಗುಹೆಯಂತೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
* XYY ಸಿಂಡ್ರೋಮ್. XYY ಹುಡುಗರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.  XXY ಹೊಂದಿರುವ ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು XXX ಹುಡುಗಿಯರು, ಕಲಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
* ವೂಲ್ಫ್-ಹಿರ್ಶ್‌ಹಾರ್ನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್, ವರ್ಣತಂತು 4ರ ಮೋಟುದೋಳಿನ ಭಾಗಶಃ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಇದು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುಂಠಿತ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾದ ಮಾನಸಿಕತೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಕ್ರೊಮೊಜೋಮಲ್ ರೂಪಾಂತರಗಳು ವರ್ಣತಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾದ (ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಂಶವಾಹಿ) ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಕ್ರೊಮೋಜೋಮ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತವೆ 
* ತೆಗೆದುಕಾಕುವಿಕೆ&nbsp;– ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಒಂದು ಭಾಗದ ನಷ್ಟ
* ದ್ವಿಗುಣನ&nbsp;– ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಒಂದು ಭಾಗದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಕಲುಗಳು
* ವಿಪರ್ಯಯ&nbsp;–ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವುದು
* ಸ್ಥಳಾಂತರ&nbsp;– ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಮುರಿದು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಣತಂತುವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದು
ಹೆಚ್ಚಿನ ರೂಪಾಂತರಗಳು ತಟಸ್ಥ&nbsp;–ಸ್ವಲ್ಪ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ರೋಮೋಜೋಮಲ್ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವಿಕೆಯು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಕಸನದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿವರವಾದ ರೇಖಾಚಿತ್ರವು ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾದ ರೋಗಗಳ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

## ಮಾನವ ವರ್ಣತಂತುಗಳು 
*ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು --ಅಲಿಂಗ ವರ್ಣತಂತು, ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಕ ವರ್ಣತಂತುಗಳು. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ನಿಮ್ಮ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಕ  ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಟಿಬರುತ್ತವೆ. ಅಲಿಂಗ ವರ್ಣತಂತುವು ಉಳಿದ ಆನುವಂಶಿಕ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶ ವಿಭಜನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ಜೀವಕೋಶಗಳು ೨೩ ಜೊತೆ ಉದ್ದವಾದ ರೇಖಾತ್ಮಕ ಅಣು ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. (೨೨ ಜೊತೆ ಅಲಿಂಗ ವರ್ಣರ್ತಂತುಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಜೊತೆ ಲಿಂಗ  ನಿರ್ಧಾರಿತ ವರ್ಣತಂತುಗಳು) ಪೂರ್ಣ ೪೬ ಪ್ರತಿ ಜೀವಕೋಶ ಕೊಡುತ್ತವೆ. 
*ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮಾನವ ಜೀವಕೋಶಗಳು  ನೂರಾರು ಮೊಥೊಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ ಜಿನೊಮ್ ನಕಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾನವ ಜಿನೊಮ್ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಿತ್ತವೆ. ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಜೋಡಣೆಯ ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ,ಸಂಗರ್ ಇನ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ವೆರ್ಟೇಬ್ರೆಟ್ ಜಿನೊಮ್ ಆ‍ಯ್‌ನೊಟೇಶನ್(ವೇಗಾ)ದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಆಧಾರಿಸಿ ಮಾನವ ಜಿನೊಮ್ ಮಾಹಿತಿ ಮೇಲೆ ಆಧಾರ ಪಟ್ಟಿದೆ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಂದು ಅಂದಾಜಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಭಾಗಶಃ ವಂಶವಾಹಿ ಊಹೆಗಳ ದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು ವರ್ಣತಂತು ಉದ್ದವು ಸಹಾ ಅಂದಾಜಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾದ ಅನುಕ್ರಮಗೊಳಿಸದ ಹೆಟೆರೋಕ್ರೊಮ್ಯಾಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಸ್ಥಾನ (ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಸ್ಥಳದ ಅಭಿದಾನ ವಿವರಣೆಗಳು)
* ಲಿಂಗ-ನಿರ್ಧಾರಕ ಪದ್ಧತಿ
** XY ಲಿಂಗ-ನಿರ್ಧಾರಕ ಪದ್ಧತಿ
*** X ವರ್ಣತಂತು
**** X-ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು
*** Y ವರ್ಣತಂತು
**** Y-ಕ್ರೊಮೊಜೋಮಲ್ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್
**** Y-ಕ್ರೊಮೊಜೋಮಲ್ ಆ‍ಯ್‌ರನ್
* ಆನುವಂಶಿಕ ವಂಶವೃಕ್ಷ
** ವಂಶಾವಳಿಯ ಡಿಎನ್‌ಎ ಪರೀಕ್ಷೆ
* ಆನುವಂಶಿಕ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ
* ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಟ್ಟಿ
* ಆನುವಂಶಿಕ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ,ವರ್ಣತಂತು ನೋಡಿ (ಆನುವಂಶಿಕ ಕ್ರಮಾವಳಿ)

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಎಚ್‌ಒಪಿಇ‌ಎಸ್ ನಿಂದ :ಡಿಎನ್‌ಎ ಮತ್ತು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಒಂದು ಪರಿಚಯ   ಹಂಟಿಂಗ್‌ಟನ್ಸ್ ಔಟ್‌ರೀಚ್ ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಫಾರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಎಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್
* ಅಟ್ಲಾಸ್‌ಜೆನೆಟಿಕ್‌ಅಂಕಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತು ಅಸಹಜತೆಗಳು
* ಉಟಾಸ್‌ನ ಜೆನೆಟಿಕ್ ಸೈನ್ಸ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ನಮ್ಮ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ನಮಗೆ ಏನು ಹೇಳಬಹುದು ? , 
* ಉಟಾಸ್‌ನ ಜೆನೆಟಿಕ್ ಸೈನ್ಸ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ Try making a karyotype yourself ,
* ಕಿಮ್‍ಬಾಲ್ಸ್ ವರ್ಣತಂತು ಪುಟಗಳು
* ಜಿನೊಮ್ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಿಂದ ವರ್ಣತಂತು ಸುದ್ದಿ
* ಯುರೊಕ್ರೋಮ್‌ನೆಟ್  ,ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಮೇಲೆ ವರ್ಣತಂತು ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್
* http://www.ensembl.org ಎನ್‌ಸೆಂಬಲ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಟೆನಿಕ್ ಲೋಕಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮೂಲಕ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
* Genographic Project 
* ಯು.ಎಸ್.ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನಿಂದ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಮೇಲೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕಾಗಿ
* ಮಾನವ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವುದು
* ಯುನಿಕ್ - ದ ರೇರ್ ಕ್ರೊಮೋಜೋಮ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಗ್ರೂಪ್‌   ಜನರಿಗೆ ಅಪರೂಪದ ವರ್ಣತಂತು ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆ ನೀಡುವುದು

## ಆಕರಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಣತಂತುಗಳು (ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ಸ್‌ಗಳು)
ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಉಪವಿನ್ಯಾಸಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೈಟೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್
ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ