ಗೂರ್ಖಾ ಸಮರ

**ಗೂರ್ಖಾ ಸಮರ** (೧೮೧೪–೧೮೧೬),ಹಲವು ಬಾರಿ ಇದನ್ನು** ಗೊರ್ಖಾ ಸಮರ**  ಎಂದೂ ಅಥವಾ **ಆಂಗ್ಲೊ-ನೇಪಾಳಿಗಳ ಸಮರ**  ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ನೇಪಾಳದ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ (ಸದ್ಯ ಫೆಡರಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ನೇಪಾಳ)ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ನಡುವೆ  ನಡೆದಿತ್ತು.ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕುರಿತಂತೆ ಈ ಸಮರ ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ಸಮರವು ನಂತರ ಟ್ರೀಟಿ ಆಫ್ ಸುಗೌಲಿ ಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ೧೮೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.ನೇಪಾಳದ ಒಂದ್ಮೂರಾಂಶದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಿಗೆ ನೀಡುವ ಕರಾರಿನ ಮೇಲೆ ಈ ಒಡಂಬಂಡಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

## ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ನೇಪಾಳದ ಶಾಹ್ ಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭವು ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ್ ಕೊಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರಾಂತವು ಆಗ ನೇಪಾಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು.ಅಂದರೆ ನೇಪಾಳವು ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಶಾಹ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು.

ಆಗ ಗೂರ್ಖಾಗಳ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸಹಾಯ ನೀಡುವಂತೆ ಮಲ್ಲಾ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರದೇಶವು ಬ್ರಿಟಶ್ ರಿಗೆ ೧೭೬೭ ರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಈ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಸಮರದ ಉದ್ಭವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಸುಮಾರು ೨,೫೦೦ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಈ ಗೂರ್ಖಾ ಪಡೆಯ ನಾಯಕ ಕಿನ್ಲೊಚ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಯಿತು. ಈ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯು ಒಂದು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು,ಈ ಗೂರ್ಖಾ ಸೈನ್ಯಪಡೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಯಾರು ಮಲೇರಿಯಾದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೋ ಅಥವಾ ಯಾರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಿದ ದೂರವಾಗಿದ್ದರೋ ಅವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಈ ನಿರರ್ಥಕ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಪಡೆಯು ಗೊರ್ಖಾಗಳಿಗೆ ಬಂದೂಕು,ತುಪಾಕಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತಾದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯದ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯತ್ ನ ವಿರೋಧಿಗಳೆಂಬುದನ್ನು ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಗೂರ್ಖಾ ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಈ ನೇಪಾಳದ ದಾಳಿಯು ಗೂರ್ಖಾ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇಪಾಳ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಗೂರ್ಖಾದಿಂದ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ನೇಪಾಳ ಈ ಗೂರ್ಖಾ ಸೈನ್ಯಪಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸಮರ ಕಲೆಗಳ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಾದ್ಯಂತ ನೆರವು ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಈ ಸಮರ ಕಲೆ ಬಗೆಗಿನ ಈ ಪ್ರಚಾರವು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಲಿಂಬುವಾನ್ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಹಲವು ಸೋಲುಗಳ ನಂತರ ಗೂರ್ಖಾ ಸೈನ್ಯವು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಬಂದು ಲಿಂಬುವಾನ್ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮೇರೆಗೆ ನೇಪಾಳದಡಿ ತಂದಿತು.  ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಾಳಿ ನದಿ ದಂಡೆಗುಂಟ ಇದ್ದ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಶರಣಾಗತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿದವು ಇಲ್ಲವೆ ೧೭೯೦ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕುಮೊನ್ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ ಅಲ್ಮೊರಾ ಗೂರ್ಖಾಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡವು.

ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅತಿಕ್ರಮಣ ದಾಳಿಗಳು ಟಿಬೆಟ್‌ನ್ನು ಜರ್ಜರಿತ ಮಾಡಲೆತ್ನಿಸಿದವು.(ಇಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪರ್ವತದ ದಾಟುಮಾರ್ಗಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದಾಟ ನಡೆದಿತ್ತು)ಹೀಗಾಗಿ ಚೀನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಪೆಕಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಇಳಿವಂತಾಯಿತು. ಆತ ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯವೊಂದನ್ನು ೧೭೯೨ ರಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟ್ ನಿಂದ ನೇಪಾಳಿಗಳನ್ನು ಅಟ್ಟಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡು ೫ ಕಿ.ಮೀ ಹತ್ತಿರದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ. ಆಗ ಆಳರಸ ಬಹುದೂರ್ ಶಾಹ್ (ಪೃಥ್ವಿ ನಾರಾಯಣನ ಪುತ್ರ) ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ರಾವ್ಡೊನ್-ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ ಲಾರ್ಡ್ ಮೊಯೆರಾ ಗೆ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ಕಲಹವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಾತುರನಾಗಿದ್ದ ಲಾರ್ಡ್ ಮೊಯೆರಾ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕಿರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ನನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಾಗಿ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟನು.ಆದರೆ ಆತ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ದ ಮುಗಿದುಹೋಗಿತ್ತು. ನೇಪಾಳಿಯರು ಟಿಬೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಅವರನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿ ೫ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪೆಕಿಂಗ್ ಗೆ ಕಪ್ಪು ಕಾಣಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಇಂತಹ ಟಿಬೆಟ್ ನಡುವಿನ ವಹಿವಾಟಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಗರವಾಲ್ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಈ ಮೊದಲು ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ೧೮೦೩ ರಲ್ಲಿ ಗರವಾಲ್ ನ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಶಾಹ್ ಕೂಡಾ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ಆತನನ್ನು ಜನವರಿ ೧೮೦೪ ನ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು,ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಅಮರ ಸಿಂಗ್ ಥಾಪಾ ಕಾಂಗ್ರಾದ ವರೆಗೂ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ್ದನು.ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪರ್ವತ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೋಟೆ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿತ್ತು.ಅದರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.(ಆದಾಗ್ಯೂ ೧೮೦೯ ರಲ್ಲಿ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿನ ಸಿಖ್ಖರ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದ ಆತ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನೇಪಾಳಿಗಳನ್ನು ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿ ಪಾತ್ರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಓಡಿಸಿ ಬಿಟ್ಟನು.)

ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರೂ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಅದೇ ತಾನೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನವಾಬ್ ಆಫ್ ಅವಧ್ ನ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಗೊರ್ಖಪೂರ್ ಎಂಬುದು ಪಾಲ್ಪಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.ಗೊರ್ಖಾ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರೊಂದಿಗಿನ ರಾಜಾನ ಘರ್ಷಣೆಯು ಅತನನ್ನು ಗೂರ್ಖಾಗಳು ಸೆರೆಮನೆಯಲಿಡುವಂತಾಯಿತು.ನಂತರ ಆತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಆಗ ೧೮೦೬ ರಿಂದ ೧೮೩೭ ರ ವರೆಗೆ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನೇ ಪಾಲ್ಪಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ.ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡೂ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಗಡಿಗಾಗಿ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾದವು.

ಈ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಗೂರ್ಖಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರ ನಡುವೆ ಗಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಗಡಿಗುರುತುಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ನೇಪಾಳದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗಡಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹೇರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ನೀಡದೇ ಹೋಯಿತು. ಗೂರ್ಖಾಗಳು ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ತೆರೈ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದಾಗ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದ್ವಿಗ್ನ ವಾತಾವರಣ ಉಂಟಾಯಿತು.ನೇಪಾಳದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಯ ಉಂಟಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾದ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಯುದ್ದ-ಕಾದಾಟ-ದ್ವೇಷ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು.

## ಯುದ್ದ
ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಗೂರ್ಖಾಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ನಡೆದರು.ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಮ್,ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕುಮಾನ್ ಮತ್ತು ಗರವಾಲ್ ಅಲ್ಲದೇ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಒಧ್ ವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಭೂಪ್ರದೇಶ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಶ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಾತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಂತಹ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಂಗ್ಲೊ-ಮರಾಠಾ ಯುದ್ದಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟಶ್ ರಿಗೆ ಈ ಗೂರ್ಖಾ ಸಮರವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಉಂಟಾಯಿತು.

ಆವಾಗ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ *ದರ್ಬಾರ್ * ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೂರ್ಖಾ ಪಡೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದವು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರನ್ನು ಮಟ್ಟ ಹಾಕುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿತು.ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನಿತರರು "ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.ನಾವು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿ ಇಂತಹ ಯುದ್ದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದವಾಗಬೇಕೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು."   ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ,-"...ನಮ್ಮ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರ ಕೋಟೆಗಳು ದೇವರ ಕೈಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿವೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಯಾರಿಂದಲೂ ಜಯಿಸಲಾಗದೆಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು". ನೇಪಾಳಿಯನ್ ರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಗಿಂತ ಅಲ್ಲಿನ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ-ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗೊರ್ಖಾಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.ಈ ಮೊದಲು ನಡೆದ ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳಿಗಳ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಈ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮೆರೆಯುತ್ತಾರೆಯೇ ವಿನಹ ಆಧುನಿಕ ಆಯುಧಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದಲೂ ದೂರವಿದ್ದಾರೆಂಬುದೂ ಅವರ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂತು.

### ಮೊದಲ ದಾಳಿಯ ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನ
#### ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ಸೇನೆ
ವಿಭಿನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ಗೊರ್ಖಾಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಯೋಜನೆ ಅವರಿಗಿತ್ತು.ಇದರಿಂದ ಅವರ ಪಡೆಗಳ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕದಡಬಹುದೆಂದೂ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಡೇವಿಡ್ ಒಕ್ಟೊರ್ಲೊನಿ ಅವರ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯೫೦ ಭಾರತೀಯ ಸಿಪಾಯಿಗಳ ತಂಡವು ಸಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಯುದ್ದ ಫಿರಂಗಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಗೂರ್ಖಾ ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸನ್ನಾಹದಲ್ಲಿದ್ದರು.

ಕಂಪನಿಯ ಆಶಾದಾಯಕ ಕಣ್ಣುಗಳು ಈಗ ಕೇವಲ ೯೫೦ ಸಿಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕರ್ನಲ್ ಒಕ್ಟೆರ್ಲೊನಿಯ ಪಡೆಯ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದವು. ಇನ್ನುಳಿದ ಜನರಲ್ಸ್ ಗಳಂತೆ ಒಕ್ಟರ್ಲೊನಿಯು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದ ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ 1815 ರಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲನಾದ.ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಗೊರ್ಖಾದ ಜನರಲ್ ತನ್ನ ಮೂಲ ಕೋಟೆ ಮಾಲೌನ್ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಾಯಿತು.

### ಎರಡನೆಯ ದಾಳಿ
ಒಕ್ಟ್ರರ್ಲೊನಿಯ ಯಶಸ್ವಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಠ್ಮಂಡು ದರ್ಬಾರ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ೨೮ ನವೆಂಬರ್,೧೮೧೫ ರ ಶಾಂತಿ ಸಂಧಾನ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಈ ಸಹಿಯ ಸಂಹಿತದ ನಂತರದಲ್ಲೇ ಎರಡನೆಯ ದಾಳಿಗೆ ಆರಂಭ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಲಾರ್ಡ್ ಮೊಯರಾ ಅವರು ಒಕ್ಟ್ರರ್ಲೊನಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧೭,೦೦೦ ಬಲಿಷ್ಟ ಪಡೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸಿದರು.ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಿಪಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೧೬ ರಲ್ಲಿನ ದಾಳಿ ಒಕ್ಟ್ರರ್ಲೊನಿಯು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಡಿದಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಿಯಮಿತ ಅನುಭವದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿನ ವಿಫಲತೆಯು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಿಗೆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಎಂಬುದು ಮನದಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರ ಈ ಗುರಿ ದಾಟುವಿಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಗೂರ್ಖಾಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆತ ಮಕ್ವಾನಪೂರ್ ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿರುಸಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನಲ್ವತ್ತೈದು ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.

## ಗೂರ್ಖಾ ನೇಮಕಾತಿ 
ಡೇವಿಡ್ ಒಕ್ಟ್ರರ್ಲೊನಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಫ್ರೇಸರ್ ಅವರುಗಳು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗೂರ್ಖಾಗಳ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಯುದ್ದದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗೂರ್ಖಾ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ದೂರ ಬಂದವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನಿಯಮಿತ ಪಡೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿ ಬಳಸಲು ಯೋಜಿಸಿದರು. ಆತನಿಗೆ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತು.ಅವರ ನಿಷ್ಠೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮೧೫ ರಲ್ಲಿ ಲೆಫ್ಟನಂಟ್ ರಾಸ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಸಿರಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ನಂತರ ಮೊದಲ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ ಅವರ ಓನ್ ಗೂರ್ಖಾ ರೈಫಲ್ಸ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನವಾಯಿತು.ಇದು ಲೆಫ್ಟಿನಂಟ್ ಲಾಟೈ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಲೌನ್ ಕೋಟೆಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿತು.ಈತ ಒಕ್ಟ್ರರ್ಲೊನಿಗೆ ಒಂದು ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಇವರು "ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಟರು ಮತ್ತು ಇವರ ದಾಳಿಯು ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದ.

ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦ ಪುರುಷರು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗಾಗಿ ೧೮೧೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು'ನಿಜವಾದ'ಗೂರ್ಖಾಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ,ಆದರೆ ಕುಮೊನಿಗಳು,ಗರವಾಲಿಗಳು ಮತ್ತಿತರ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದರು. ಇವೇ ಗುಂಪುಗಳು ನಂತರ ಒಟ್ಟಾಗಿ *ಗೂರ್ಖಾ * ಎಂಬ ಪದನಾಮದಡಿ ಸೇರಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಯಪಡೆಯ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದರು.

ಒಕ್ಟ್ರರ್ಲೊನಿಯ ಗೂರ್ಖಾ ಬಟಾಲಿಯನ್ಸ್,ವಿಲಿಯಮ್ ಫ್ರೇಸರ್ ಮತ್ತು ಲೆಫ್ಟಿನಂಟ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಯಂಗ್ ಇವರೂ ಸಿರ್ಮೂರ್ ಬಟಾಲಿಯನ್ ನನ್ನು ಪ್ರವರ್ಧನಮಾನಕ್ಕೆ ತಂದರು.ಇದೇ ನಂತರ ೨ನೆಯ ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VII'ನ ಓನ್ ಗೂರ್ಖಾ ರೈಫಲ್ಸ್ ಆಗಿ ಹೆಸರಾಯಿತು.ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಬಟಾಲಿಯನ್ ಎಂದರೆ ಕುಮೊನ್ ಬಟಾಲಿಯನ್ ನನ್ನು ಕೂಡಾ ರಚಿಸಿ ಅದನ್ನು ೩ನೆಯ ಕ್ವೀನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾಸ್ ಓನ್ ಗೂರ್ಖಾ ರೈಫಲ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರೆಲ್ಲಾರೂ ಈ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರೂ ಯುದ್ದ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
*
*ಗೌಲ್ಡ್, ಟೊನಿ. (೨೦೦೦). *ಇಂಪಿರಿಯಲ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್–ಬ್ರಿಟೇನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೂರ್ಖಾಸ್*. ಗ್ರಾಂಟಾ ಬುಕ್ಸ್ ISBN ೧-೮೬೨೦೭-೩೬೫-೧
*ಪೆಂಬ್ಲೆ, ಜಾನ್. ( ೨೦೦೯). ಫಾರ್ ಗೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಬ್ರಿಟೇನ್ಸ್ ಗೂರ್ಖಾ ವಾರ್. *ಏಶಿಯನ್ ಅಫೇರ್ಸ್*, ೪೦(೩), ೩೬೧–೩೭೬. ಅಬ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಅವೈಲೇಬಲ್ ಹಿಯರ್ (ಮರೆಪದದ್ದು ೧೨-೨೨-೨೦೦೯).

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
*ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ನೇಪಾಲ್ 
*ಆಂಗ್ಲೊ ನೇಪಾಲೀಸ್ ವಾರ್ 
*ಇಂಡಿಯನ್-ನೇಪಾಲೀಸ್ ಬಾರ್ಡರ್; ದಿ ತರೈ ರೀಜನ್ 
*ದಿ ಸುಗೌಲಿ ಟ್ರೀಟಿ  

ವರ್ಗ:2009ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯುದ್ಧಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ನೇಪಾಲ್
ವರ್ಗ:ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಉತ್ತರಖಾಂಡ್
ವರ್ಗ:ವಾರ್ಸ್ ಇನ್ವಾಲ್ವಿಂಗ್ ನೇಪಾಲ್
ವರ್ಗ:19ತ್-ಸೆಂಚುರಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್
ವರ್ಗ:ಗೂರ್ಖಾ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ