ಆನಂದಭೈರವಿ

**ಆನಂದಭೈರವಿ** ಅಥವಾ **ಆನಂದ ಭೈರವಿ**  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ-(ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ) ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಧುರ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಗವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಆನಂದಂ* (ಸಂಸ್ಕೃತ) ಎಂದರೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ರಾಗಂ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.

ಇದು ೨೦ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗಂ *ನಟಭೈರವಿಯ* *ಜನ್ಯ* ರಾಗ.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
right|thumb|300x300px| ಸಿ ನಲ್ಲಿ *ಷಡ್ಜಂನೊಂದಿಗೆ* ಪೋಷಕ ಮಾಪಕ *ನಟಭೈರವಿ*
ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಬಳಸಿದ ಸಂಕೇತಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

* ಆರೋಹಣ : ಸ ಗ₂ ರಿ₂ ಗ₂ ಮ₁ ಪ ದ₂ ಪ ಸ 
* ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₂ ದ₂ ಪ ಮ₁ ಗ₂ ರಿ₂ ಸ

( *ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತ, ಕೈಶಿಕಿ* )

ಇದು  ರಾಗ - ರಾಗ ಎಲ್ಲಾ ೭ *ಸ್ವರಗಳನ್ನು* ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಕ್ರ  ಪ್ರಯೋಗ ಹೊಂದಿದೆ (ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಸ್ವರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅನ್ಯ ಸ್ವರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. *ಅನ್ಯ ಸ್ವರವು* ರಾಗದ ಕೆಲವು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ *ಶುದ್ಧ ದೈವತ* *(ದ1)* ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. *ಆನಂದಭೈರವಿ* ರಾಗವೂ ಸಹ ಭಾಷಾಂಗ ರಾಗವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು *ಅನ್ಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು* ಬಳಸುತ್ತದೆ. ರಾಗದ *ಅನ್ಯ ಸ್ವರವು* ಅದರ *ಮೇಳಕರ್ತದ* (ಪೋಷಕ ರಾಗ) *ಆರೋಹಣ* ಅಥವಾ *ಅವರೋಹಣಕ್ಕೆ* ಸೇರದ *ಸ್ವರವಾಗಿದೆ*, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ( ರಾಗ ಆಲಾಪನ, *ಕಲ್ಪನಾಸ್ವರಂಗಳಲ್ಲಿ* ಬಳಸುವ ಸ್ವರ ಗುಚ್ಛಗಳು ). ಇದನ್ನು "ರಕ್ತಿ" ರಾಗ (ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಮಧುರ ವಿಷಯದ ರಾಗ) ಎಂದೂ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಸ್ವರ ಗುಚ್ಛಗಳು 
ಆನಂದಭೈರವಿ ಯ ಮೂರು ಅನ್ಯ ಸ್ವರಗಳು: ಅಂತರ ಗಂಧಾರ-ಗ೩, ಶುದ್ಧ ದೈವತ -ದ೧  ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ  ನಿ3. ಈ ಎಲ್ಲಾ *ಅನ್ಯ ಸ್ವರಗಳು* ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ( ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ). "ಗ3" "ಮ ಪ ಮ ಗ ಗ ಮ" ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು "ದ1" "ಗ ಮ ಪ ದ" ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, "ನಿ3" "ಸ ದ ನಿ ಸ" ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ತಮ್ಮ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನ್ಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 

*ಆನಂದಭೈರವಿಯು* *ಮನೋಧರ್ಮದಲ್ಲಿ* (ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು) ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ *ಸ್ವರ* ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾದರಿಗಳೆಂದರೆ *"ಸ ಗ ಗ ಮ"*, *"ಸ ಪ"*, ಮತ್ತು *"ಸ ಗ ಮಾ ಪ"*. ಸಂಗೀತಗಾರನಿಗೆ *ನಿಷಾದದಲ್ಲಿ* ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಅದನ್ನು *ರೀತಿಗೌಳದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.* ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಮಿತ್ರ ರಾಗಗಳು (ಸದೃಶವಾದ) *ರೀತಿ ಗೌಳ* ಮತ್ತು *ಹುಸೇನಿ*.

## ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
*ಆನಂದಭೈರವಿ* ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ನೆಚ್ಚಿನ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅವರು ಇದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ *ಆನಂದಭೈರವಿಯ* ಸಮಕಾಲೀನ ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ "ಮರಿವೆರೆ ಗತಿ". "ಮಾರಿವೆರೆ" ಮತ್ತು "ಓ ಜಗದಂಬಾ" ನಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿ *ಅನ್ಯ ಸ್ವರ* "ಗ(2)" ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬದಲಾವಣೆಯ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಕೂಚಿಪುಡಿ ಭಾಗವತ ಕಲಾವಿದರ ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕ ವಾಚನಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಾದ ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ನಡುವಿನ ಲಾವಣಿ, ಮತ್ತು ಅವರು ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಗಳಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ *ಆನಂದ ಭೈರವಿಯಲ್ಲಿ* ಮತ್ತೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಾಡು ಮಥುರಾ ನಗರಿಲೋ.. ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ತ್ಯಾಗರಾಜರು ಅವರು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ, ತಾನು ನೀಡಬಹುದಾದ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಬಹಳ ಯೋಚಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ರಾಗಂ ಆನಂದ ಭೈರವಿಯನ್ನೇ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೇಳಿದರು (ಅಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಆ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ), ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಅಥವಾ ಆನಂದ ಭೈರವಿ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಂದರೆ ಅವರು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯಗಾರರನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

* ವೀಣಾ ಕುಪ್ಪಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ *ಸಾಮಿ ನಿ ಪೈ* ಅಡತಾಳವರ್ಣಂ
* ಸಂಯೋಜಕ ರಾಜನ್‌ರಿಂದ *ಯಾತುಮ್ ಊರೆ ಗೀತೆ* ( ಕನಿಯನ್ ಪುಂಗುಂದ್ರನಾರ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ) ಸಂಧಮ್‌ನಿಂದ 10 ನೇ ವಿಶ್ವ ತಮಿಳು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಥೀಮ್ ಹಾಡು : ಸಿಂಫನಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ತಮಿಳು ಮೀಟ್ಸ್
* ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರಿಂದ *ಪಾವನಸುಗುಣ* ಆದಿತಾಳವರ್ಣಂ
* ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಯ್ಯ ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರ Sakhiye intha velayil ಪದವರ್ಣಂ
* ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯರಿಂದ *ಇಟ್ಟಿ ಮುದ್ದುಲ್ಅಡಿಬಳುದೆದವಡೆ*
* ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯರಿಂದ *ಕಾಮತಿ ಸುಕ್ರವರಾಮು*
* *ನೀನೆ ದಯಾಳು*, *ವೀರ ಹನುಮ ಬಾಹು*, *ಹೊಡಿ ನಗಾರಿ ಮೇಲೆ*, *ಸುಮ್ಮನೆ ಬರುವೆ ಮುಕ್ತಿ*, *ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನೀನೆ*, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರಿಂದ
* ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರಿಂದ *ಲಾಲಿ ಗೋವಿಂದ ಲಾಲಿ*
* *ಪಲಯಚ್ಯುತ ಪಲಯಾಜಿತ*, ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರಿಂದ
* ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರ ಕುಚೇಲಉಪಾಕ್ಯಾನಂ ನಿಂದ *ಸ್ಮರಸಿ ಪುರಗುರು*
* ಕಮಲಸುಲೋಚನ, ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತಂ
* ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಚಲ ರಾಮದಾಸು ಅವರ *ಪಲುಕೆ ಬಂಗಾರಮಾಯೆನ*
* ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಆದಿ ತಾಳಂನಲ್ಲಿ *ನೈಕ್ ತೇಲಿಯಕ*
* *ಮಾರಿವೆರೆ ಗತಿ*, *ಓ ಜಗದಂಬಾ*, *ಪಾಹಿ ಶ್ರೀಗಿರಿಜಸುತೆ*, ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ *ಹಿಮಾಚಲ ತನಯ*
* ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ *ಮಾನಸ ಗುರುಗುಹ*, *ದಂಡಾಯುಧಪಾಣಿಂ*, *ಕಮಲಾಂಬ ಸಂರಕ್ಷತು*, *ಆನಂದೇಶ್ವರೇನ* ಮತ್ತು *ತ್ಯಾಗರಾಜ ಯೋಗ ವೈಭವ*
* *ಶೃಂಗಾರ ವೇಲವನ್ ವಂಧನ್*, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪಾಪನಾಸಂ ಶಿವನ್ ಅವರಿಂದ
* *ಕೃಷ್ಣ ಕರುಣಾ*, *ಪಾಹಿ ತರಕ್ಷುಪುರಾಲಯ*, *ವಾರಿಜಾ ವದನ* ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರಿಂದ
* ಮನ್ನಾರ್ಗುಡಿ ಸಾಂಬಶಿವ ಭಾಗವತರಿಂದ ಭಾರತಿ ಪಂಕಜ
* ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರ ಮೂರು ಪದಗಳು *ಪೂಂತೇನ್ ನೆರ್ಮೋಳಿ*, *ಬಾಲಿಕೆ ಮೋಹಮ್*, *ಮಾನಿನಿ ವಾಮಾತಾ*
* ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರಿಂದ *ಧಿಂ ಧಿಂ ಧಿಂ* ತಿಲ್ಲಾನ
* ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರಿಂದ *ಆಂದೋಲಿಕಾ ವಾಹನ* (ಉತ್ಸವಪ್ರಬಂಧಂ).
* ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪೆರಿಯಸಾಮಿ ತೂರನ್ ಅವರಿಂದ *ಸಾಮಗಾನಪ್ರಿಯೆ*
* ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಮಜವೈ ಚಿದಂಬರ ಭಾರತಿಯವರ *ಪೂ ಮೆಲ್ ವಲರುಮ್ ಅನ್ನೈಯೆ*
* ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರದರಾಜನ್ ಅವರಿಂದ *ರಘುದ್ವಹ ದಾಸ*

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
### ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು 
### ಆಲ್ಬಮ್ 
## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ರಾಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ