ಕಾಮಸೂತ್ರ

ಮಹರ್ಷಿ ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಕೃತವಾದ ಕಾಮಸೂತ್ರವೆಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥ ಮಾನವನ ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷಾರ್ಥ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕೃತಿಯೆಂಬುದು ಪಂಡಿತಜನ ವೇದ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಕಾಮಸೂತ್ರವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸಂಭೋಗ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಲೈಂಗಿಕ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲ.ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬದುಕುವ ಕಲೆ, ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವರೂಪ, ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕ್ರಮ, ಲೈಂಗಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಆನಂದ-ಆಧಾರಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ (ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು) ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪೌರುಷ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೂತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥವು ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

## ಕಾಲಮಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃತ್ವ
ಕಾಮಸೂತ್ರದ ಮೂಲ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕಾಲ ಅಥವಾ ಶತಮಾನ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇದರ ಕಾಲವನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ ಪೂರ್ವ 400 ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತ ಪೂರ್ವ 300ರ ನಡುವಣ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಜಾನ್ ಕೀ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರನ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಮಸೂತ್ರವು ಪ್ರಸಕ್ತ ಪೂರ್ವ 2ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ.  ಈ ಗ್ರಂಥವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಮತ್ತು ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ 4ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಪ್ರಸಕ್ತ  6ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅವರು ಕಾಮಸೂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ 3ನೆಯ ಶತಮಾನದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಮಸೂತ್ರವನ್ನು "ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನದ ಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ" ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡೋನಿಗರ್ ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನ ಕಾಮಸೂತ್ರದ ರಚನೆಯ ಕಾಲ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿರುವ ವಿಚಾರ. 

ಕಾಮಸೂತ್ರ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ನಗರ (ಈಗಣ ಪಾಟ್ನಾ) ಇದರ ಉಗಮಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಮಲ್ಲನಾಗ ಇದರ ಲೇಖಕನೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಏಕೆಂದರೆ ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಮಹರ್ಷಿಯ ಹೆಸರು ಆರಂಭಿಕ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಬಗೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಧ್ಯಾನದ ನಂತರ ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ತಾನು ಬರೆದುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನು ತಾನು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಈ ಗ್ರಂಥವನು ರಚಿಸಿದುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು ಇಂದಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನು ತನ್ನ ಗುರುಸಮೂಹವೆಂದೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಔದ್ದಲಕಿ, ಬಭ್ರವ್ಯ, ದತ್ತಕ, ಸುವರ್ಣನಾಭ, ಘೋಟಕಮುಖ, ಗೋನಾರ್ಡಿಯ, ಗೋಣಿಕಪುತ್ರ, ಚಾರಾಯನ ಮತ್ತು ಕುಚುಮಾರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ವರಾಹಮಿಹಿರನ ಬೃಹತ್ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಾಳಿದಾಸನ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವನು ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 5ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬದುಕಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ಭಾರತೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
 ನಮ್ಮ ಋಷಿಗಳ ಭೂಮದೃಷ್ಟಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಉದಾಸೀನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅದರದರ ಇಯತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಣಿಸುವ ಕಾರುಣ್ಯ ಅದರದು, ಆದುದರಿಂದಲೇ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇ೦ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಭಾರತೇತರವಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು ಕಷ್ಟ. ವಿಶೇಷತಃ ಸಮೆಟಿಕ್ ಜಗತ್ತಿಗಿದು ಅನೂಹ್ಯ. ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಋಷಿದರ್ಶನದ ಮನ್ನಣೆ ದಕ್ಕಿತೆಂದರೆ ಅದು ಆ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವೆನಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಶ್ವಜನೀನವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಶಾಸ್ತ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವಾತ್ಸಾಯನಮಹರ್ಷಿಯು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ; ಮೋಕ್ಷಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಮಗಿತ್ತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಇವರೆಲ್ಲ ಬಳಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು, ಉಂಡು ಉಪವಾಸಿಗಳು.

ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎರಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಲೈಂಗಿಕವಿದ್ಯೆಯೆಂದು ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಅನುಚಿತ, ಕಾಮವು ಪಂಚಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸುಖದೊಟ್ಟಿಗೆ ಪಂಚಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸುಖದನ್ನೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಅಂತರಿಂದ್ರಿಯವಾದ ಮನಸ್ಸಿನ ಸುಖವನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಅನುವಾದಾತೀತವಾದ ಸಂಜ್ಞೆಯೆನಿಸಿದೆ. ಧರ್ಮ-ರಸ-ಬ್ರಹ್ಮಗಳಂತೆ ಕಾಮಕ್ಕೂ ಅನುವಾದಕ್ಕೆಟುಕದ ವಾಚಕತ್ವವಿದೆ.

ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಮಹರ್ಷಿಯ ದರ್ಶನ ಜಗತ್ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪ್ಯಾಯನ. 
-ಶತಾವಧಾನಿ ಡಾ. ಆರ್. ಗಣೇಶ್  

ಭಾರತೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೆದ ಕೃತಿಯಾದ ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರ ಕಾಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತ್ರಿವರ್ಗದ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಘಟಕಗಳಿಗೂ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ತ್ರಿವರ್ಗಗಳು ಎಂದರೆ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮ. ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನ ಪ್ರಕಾರ ತ್ರಿವರ್ಗದ ಮೂರೂ ಘಟಕಗಳು  ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಎಂದರೆ ಕಲಿತು ಕಲಿಯಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದುವು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತವಾದುವು. ತ್ರಿವರ್ಗದ ಮೂರೂ ಅಂಗಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಕಾಮಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತ್ರಿವರ್ಗದ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಅಂಗವು ಉಳಿದ ಎರಡು ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಪೂರಕಗಳಾಗಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಅಂಗವು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಗಕ್ಕೆ ದೋಷಕರವಾಗಬಾರದು.

ಕಾಮಸೂತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ಅಡಿಪಾಯಗಳು ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗ್ರಂಥದ  ಶ್ಲೋಕ 1.1.9ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಶ್ವೇತಕೇತು ಉದ್ದಾಲಕನನ್ನು "ಕಾಮಸೂತ್ರದ ಮೊದಲ ಮಾನವ ಲೇಖಕ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉದ್ದಾಲಕನು ಆರಂಭಿಕ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಋಷಿ (ವಿದ್ವಾಂಸ-ಕವಿ, ಋಷಿ). ಅವರ ವಿಚಾರಗಳು ವಿಭಾಗ ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ 6.2 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 5.3 ರಿಂದ 5.10 ರವರೆಗಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮ (ಸ್ವಯಂ, ಆತ್ಮ) ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೂಲತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಂತಹ ಇತರ ವಿಚಾರಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಆರಂಭಿಕ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಮಾನವ ಜೀವನ, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಪೂಜೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ (ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

## ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು
ಕಾಮಸೂತ್ರದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡಿವೆ. ಮರಾಠಿಯೇ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂಗ ರಂಗ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥದ ಅನುವಾದಗಳು ಅದಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದುವು. ಅವುಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಓರಿಯಂಟಲಿಸ್ಟ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಬರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರು ಕಾಮಸೂತ್ರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅದಾದ ನಂತರ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಭಗವಾನ್‌ಲಾಲ್ ಇಂದ್ರಜಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾಮಸೂತ್ರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು. ಇಂದ್ರಜಿ ಅವರಿಗೆ ವಾರಣಾಸಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಜೈಪುರದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥದ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ದೊರಕಿದುವು. ಅದಾದ ನಂತರ ಬರ್ಟನ್ ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂಪಾದಿತ ಅನುವಾದವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 

ಕಾಮಸೂತ್ರದ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು  ನಿಖರವಾದ 1961ರ ಅನುವಾದದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಎಸ್.ಸಿ. ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು, ಉಳಿದಿರುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆಯೆಂದೂ ಗ್ರಂಥ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರಬಹುದೆಂದೂ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಕಾಮಸೂತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾಮದ ಕುರಿತಾದ ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಪ್ರಸಕ್ತ ಮೊದಲ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಆ ಲೇಖಕರು ಕಾಮಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವುದೆಂಬಂತೆ ಉದ್ಧರಿಸುವ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ "ಕಾಮಸೂತ್ರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ವೈಶ್ಯ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿರುವಂತೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಗೃಹಸ್ಥ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ನಾಲ್ಕೂ ವರ್ಗದ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷದ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಈ ಮೂರೇ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 'ಕಾಮ'ವೆಂಬ ಪುರುಷಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಇವು ಕಾರಣಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಫಲಭೂತವಾದ ಮುಖ್ಯ ಪುರುಷಾರ್ಥವೆಂದರೆ ಕಾಮವೆಂಬುದು ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಅಭಿಮತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುರುಷಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಉಪಾಯಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಿದ್ಧಿಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಈ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕಾಮವು ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರ ಸಮಾಗಮದ ಅಧೀನವಾಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಾಗಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಎಂತು ಮಾಡಬೇಕು ಮೊದಲಾದ ಸಂಗತಿಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುವ ಆವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಈ ಉಪಾಯಗಳ ಜ್ಞಾನವು ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದಲೇ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಈ ಉಪಾಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನರುಹಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಏನೆನ್ನುವುದನ್ನು ಕಾಮಸೂತ್ರಕಾರರು, 'ಸಂಪ್ರಯೋಗ ಪರಾಧೀನತ್ವಾತ್, ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸಯೋರುಪಾಯ ಮಪೇಕ್ಷತೇ' (ಅ. ೧-೨ ಸೂ. ೨೨) 'ನಾಚೋಪಾಯ ಪ್ರತಿಪತ್ತಿಃ ಕಾಮಸೂತ್ರಾದಿತಿ ವಾತ್ಸಾಯನಃ' (ಅ. ೧-೨ ಸೂ. ೨೨) ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. 

### ಪ್ರೇಮದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಭೋಗ ಭಂಗಿಗಳು
ಕಾಮಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಎಂಟು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಂಟು ಭಂಗಿಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಕಾಮಸೂತ್ರವು ಒಟ್ಟು 64 ಸಂಭೋಗ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ 64 ಭಂಗಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿ 64 ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಕಾಮಸೂತ್ರವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಮಸೂತ್ರವು 40 ರೀತಿಯ ಚುಂಬನಗಳನ್ನು ಸಹ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 10 ಚುಂಬನ ವಿಧಾನಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಚುಂಬಿಸುವಾಗ ಹೊಂದಬೇಕಾದ 4 ಭಂಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಧಿವಾತ, ಬೆನ್ನು ನೋವು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು ಈ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂದು ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಮಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ರಹಸ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

## *ಕಾಮಸೂತ್ರ*ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಣಗಳು 

File:KamaSutra24.jpg|ಹೆಣ್ಣು ಮೇಲೆ ಭಂಗಿಯ *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ , ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:Kamasutra5.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra20.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra03.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:Painting - B2.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ 
File:Painting - B3.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ 
File:KamaSutra26 b.jpg|ಮುಖಾಮುಖಿ ಭಂಗಿಯ *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ , ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra18.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra44.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:Indiaerotic1.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 1790
File:KamaSutra07.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra21.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra31.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra15.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra55.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra22.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra16.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:Karma Sutra, Kuchaman Fort.jpg|ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಭೋಗದ *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ
File:KamaSutra25.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra49.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra29.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra43.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:Kamasutra1.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra04.jpg|ನಿಂತು ಭೋಗಿಸುವ ಭಂಗಿಯ *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra09.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra45.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra11.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra08.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra37.jpg|ಇಮ್ಮಡಿ ವೇಧನದ *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra50.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra05.jpg|ಕುಳಿತು ಭೋಗಿಸುವ ಭಂಗಿಯ *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra34.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra02.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra14.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra12.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra40.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra13.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:Painting - B4.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 18ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:Painting - B1.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ
File:KamaSutra06.jpg|ಶ್ವಾನ ಮೈಥುನ ಭಂಗಿಯ *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra23.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 18ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:KamaSutra10.jpg|69 ಭಂಗಿಯ *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನ 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
File:Kamas1.jpg|ಸ್ತ್ರೀ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ (ಲೆಸ್ಬಿಯನ್) *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ
File:Two women embracing and using carrots as dildoes. Gouache Wellcome L0033073.jpg|ಕೃತಕ ಶಿಶ್ನದ ಬದಲಿಗೆ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಹಿಡಿದು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿರುವ ಸ್ತ್ರೀ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ (ಲೆಸ್ಬಿಯನ್) *ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ 
File:KamaSutra19.jpg|*ಕಾಮಸೂತ್ರ* ಚಿತ್ರಣ

## ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಧಗಳು
ಅವರ ದೇಹದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅವರ ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.  
1. ಪದ್ಮಿನಿ 
2. ಚಿತ್ರಿಣಿ 
3. ಶಂಖಿನಿ  
4. ಹಸ್ತಿನಿ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು