open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜಾಕೊಬಸ್ ಹೆನ್ರಿಕಸ್ ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್

## ಪರಿಚಯ
ಜೇಕಬ್ ಹೆನ್ರಿಕಸ್ ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್ ಇವರು ಡಚ್ ಭೌತ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು. ರಾಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲಿಗರಾದ ಇವರು ಅಗಸ್ಟ್ ೩೦,೧೮೫೬ರಲ್ಲಿ ನೆದರ್‍‍ಲ್ಯಾಂಡ್‍ನ ರಾಟರ್‍‍ಡಾಮ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಜೇಕಬ್ ಹೆನ್ರಿಕಸ್ ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್,ಎಸ್.ಆರ್. ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಆಲಿಡಾ ಕಾಫ್ ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್.

## ಜೀವನ
ನೆದರ್‍‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ರಾಟರ್‍‍‍‍‍ಡಾಮಿನ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿದ್ದ ಇವರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ. ಜೊತೆಗೆ ತಂದೆಯವರಿಂದ ನಿತ್ಯ ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ರವರ ಕಾವ್ಯವಾಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಲಾರ್ಡ್ ಬೈರನ್ ರವರನ್ನು ಆರಾಧ್ಯ ಕವಿಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡವರು. ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಬೇಕಾಯಿತು. ತನ್ನ ೧೯ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಟ್ ಮತ್ತಿತರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು, ವೇವಲ್ಲನ 'ಪುರೋಗಾಮಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಚರಿತ್ರೆ', ಟೈನೆಯ 'ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ'- ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಓದಿ, ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ಡೆಲ್ಟ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದನು. ಮೂರು ವರ್ಷದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿ ಮುಗಿಸಿ,  ರಾಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಲೈಡೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸೇರಿದನು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಾನ್ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಉಟ್ರೆಕ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೮೭೪ರಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು.
ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್ ೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ಜೊಹಾನಾ ಫ್ರಾಂಸೀನಾ ಮೀಜ಼್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರಿಗೆ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್ ತಮ್ಮ ೧೯೧೧ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧ರ೦ದು ಕ್ಷಯ ರೋಗದ ಕಾರಣ ಬರ್ಲಿನ್‍ನ ಸ್ಟೆಗ್ಲಿಟ್ಜ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. ಆಂಸ್ಟರ್ಡಾಮ್ ಮತ್ತು ಉಟ್ರೆಕ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಇವರ ನೆನಪಿನ ವಿಗ್ರಹವು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

## ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬರಹಗಳು
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್ 'ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ದ್ಯುತಿಭ್ರಮಣ ರಚನಾವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಬೇಡುವ ಸೂತ್ರಗಳು' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅದು ಜರ್ಮನಿಯ 'ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬರಹ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಟ್ರೀರಿಯೋ ರಾಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನ,  ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್-ಲೆಬೆಲರ ವಾದ - ಚತುರ್ವೇಲೆನ್ಸೀಯ, ಇಂಗಾಲದ ಪರಮಾಣು ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದಾದ ಅಸಮ್ಮತಿಯ ಕಲ್ಪನೆ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ 'ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮತೋಲ' ಎಂಬ ಇವರ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ದರಗಳು, ಕಾರಕಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯಾಸೆ, ಚಲ ಸಮತೋಲಗಳು- ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಿದೆ. ಇದು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ೧೮೮೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟು 'ಅನಿಲಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸಾರರಿಕ್ತ ದ್ರಾವಣಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮತೋಲ ನಿಯಮಗಳು', 'ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮತೋಲನ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಭಾಗಗಳು' ಇತ್ಯಾದಿ ಇವರ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿತು. ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್ ಅರ್ಹಿನಿಯಸ್, ಆಸ್ವಲ್ಡ್, ಪೆಕೆಲ್ ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ ಇವರ ಜೊತೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಜೇಕಬ್ ಹೆನ್ರಿಕಸ್ ವಾಂಟ್ ಹಾಫ್ ಇವರಿಗೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯು ಡೇವಿ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. 
* ನೋಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ೧೯೦೧ರಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

## ಉಲೇಖ
## ಬಾಹ್ಯ ಸ೦ಪರ್ಕ
* Patrick Coffey, Cathedrals of Science: The Personalities and Rivalries That Made Modern Chemistry, Oxford University Press, 2008. ISBN 978-0-19-532134-0
* Hornix WJ, Mannaerts SHWM, van 't Hoff and the emergence of Chemical Thermodynamics, Delft University Press, 2001, ISBN 90-407-2259-5
* https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1901/hoff-bio.html

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ತಿಲಪುಷ್ಪಿ

**ತಿಲಪುಷ್ಪ**ವು ಒಂದು ಔಷಧೀಯ ಗುಣವುಳ್ಳ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು **ಡಿಜಿಟೇಲಿಸ್ ಪರ್ಪುರಿಯ**(Digitalis purpurea). **ಲಾಮಿಯಲೆಸ್** ಎಂಬ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತಿಲಪುಷ್ಪಿಯು **ಪ್ಲಾಂಟಜಿನೇಸಿಯ** ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.

## ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ
ಇದರ ಹೂವು ಎಳ್ಳಿನ ಹೂವನ್ನು ಹೋಲುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ **ತಿಲಪುಷ್ಪಿ** ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗಿಡವು ೧.೨ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯು ೧೫-೨೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಅಂಡಾಕಾರದಿಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ರೋಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.

## ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಸರುಗಳು
*ಸಂಸ್ಕೃತ: ಹೃತ್ಪತ್ರಿ, ತಿಲಪುಷ್ಪಿ
*ಹಿಂದಿ: ತಿಲಪುಷ್ಪಿ
*ಇಂಗ್ಲೀಷ್:ಫೊಕ್ಸ್‌ಗ್ಲೋವ್ (Foxglove), Common foxglove, Purple foxglove, Lady’s glove
*ಮಲಯಾಳಂ: ತಿಲಪುಷ್ಪಿ, ಹೃದ್ಪತ್ರಿ

## ಉಪಯೋಗಗಳು
]]

* ತಿಲಪುಷ್ಪಿಯನ್ನು ಹೃದಯದ ಖಾಯಿಲೆಗಲ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಇದರ ಎಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ನಂತರ ೬೦ಡಿಗ್ರಿ ಸೆ. ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಮಾಡಿದ ರಸವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಈ ದ್ರವ್ಯವು ಹೃದಯದ ಕರೋನರಿ ಎಂಬ ನಾಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಕ್ತ ಪ್ರವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೃದಯದ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರ ಜನಕಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ರಕ್ತವನ್ನು ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ತಿಲಪುಷ್ಪಿ ಮೂತ್ರಲ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
* ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಲೇಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು
*
*Flora Europaea: *Digitalis* species list
*Molecule of the Month - Digitalis
*eMedicine link
*Grecian Foxglove USDA Noxious Weed List.
*Purple Foxglove USDA Noxious Weed List.
*

ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಕೈಬೆರಳು

thumb
**ಕೈಬೆರಳು** ಮಾನವ ಶರೀರದ ಒಂದು ಅವಯವ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬೆರಳು, ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರೈಮೇಟ್‍ಗಳ ಹಸ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕುಶಲ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನೆಯ ಅಂಗ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವರು ಪ್ರತಿ ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ಐದು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಫ಼ೇಲ್ಯಾಂಕ್ಸ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಬಹುಬೆರಳು ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಬೆರಳು ಸ್ಥಿತಿಯಂತಹ ಜನ್ಮಜಾತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಂಗಚ್ಛೇದನೆಗಳ ಕಾರಣ ಐದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಮೊದಲ ಬೆರಳು ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ನಂತರ ತೋರು ಬೆರಳು, ನಡುಬೆರಳು, ಉಂಗುರದ ಬೆರಳು, ಮತ್ತು ಕಿರುಬೆರಳು..

ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಬೆರಳತುದಿಗಳು ಮಾನವ ತ್ವಚೆಯ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಪರ್ಶ ಗ್ರಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ಗ್ರಾಹಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅವು ಉಷ್ಣತೆ, ಒತ್ತಡ, ಕಂಪನ, ರಚನೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಸಂವೇದಿಯಾಗಿವೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಸ್ತ

ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮಗಳು

## ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯಗಳು
*1972ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದೇಶದಲ್ಲಿ ತಂದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿದೆ. ಇದೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಹಲವು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಂದವು. ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡವು.
 - ಹೆಬ್ಹುಲಿ (Panthera tigris)]] ಜಿ೦ಕೆ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Daim_(r%C3%A9serve_naturelle,_Karnataka,_Inde)_(14122095242).jpg
*ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಾನವ- ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಚಿರತೆಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 286 ಜನ ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಈಗ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯಿಂದಿದ್ದ ಅರಣ್ಯದಂಚಿನ  ಸಹನೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಜನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುವುದು ಇನ್ನೂ ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತದೆ

## ವನ್ಯಜೀವಿ ರಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳು
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Daim_(r%C3%A9serve_naturelle,_Karnataka,_Inde)_(14122095242).jpg
*ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯೆಂದರೆ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದ್ದು ರಂಗನತಿಟ್ಟು ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ. ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೆಲ್ಲ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವುದು 70ರ ದಶಕದ  ನಂತರ.
*ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಯಾದಾಗ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದ, ಕೊಡಗು ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅರಣ್ಯಗಳು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವು.
*ದೇಶದಲ್ಲಿ 1970ರ ನಂತರ ಆದ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದ್ದದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ಯ್ರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮವಿದ್ದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ  ಇಂದು 29 ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮಗಳು, 5 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು, 8 ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ.
## ಕನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯಗಳು
ಮಂಡಲಮರಿ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಲಬುರ್ಗಾ ತಾಲೂಕಿನ ಮಂಡಲಮರಿ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ನರಿ, ತೋಳ, ಕತ್ತೆ ಕಿರುಬ, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿ, ಕಾಡು ಮಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ತಾಣ

## ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು
## ನೋಡಿ
*ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
*ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಣಿಸಂಪತ್ತು -ತುಂಬಲಿಕ್ಕಿದೆ.
*Wildlife of Karnataka

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಹೆತ್ತುತ್ತಿ

ಹೆತ್ತುತ್ತಿ ಸಸ್ಯವು ಒಂದು ಔಷಧೀಯ ಗುಣವುಳ್ಳ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು **ಸಿಡಾ ಕಾರ್ಡಿಫ಼ೋಲಿಯಾ**. ಹೆತ್ತುತ್ತಿಯು ಬಲಾದಿವರ್ಗ ಎಂಬ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.

## ಸಸ್ಯಪರಿಚಯ 
ಹೆತ್ತುತ್ತಿಯು ಪೊದೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಯುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರದಂತಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೋಮಗಳು ಗಿಡದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯು ೨-೫ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಅಂಡಾಕಾರ ಅಥವಾ ದುಂಡಗಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯ ಅಂಚು ಹಲ್ಲಿನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆthumb|ಹುತ್ತತ್ತಿ ಎಲೆ. ಇದರ ಹೂವು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಸಣ್ಣದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.
thumb|right | **ಹೆತ್ತುತ್ತಿ ಹೂವು**

## ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು 
* **ಹಿಂದಿ**-ಕುಂಗಿ, ಖರೇಂಟ.
* **ಬಂಗಾಳಿ**-ಬಲ.
* **ಗುಜರಾತಿ**-ಬಲದನ.
* **ಮಲಯಾಳಂ**- ಕತ್ತುರಂ.
* **ತಮಿಳು**- ನೀಲಕುತ್ತಿ.
* **ಸಂಸ್ಕೃತ**-ಜಯಂತಿ.
* **ಒರಿಯಾ**-ಬಡಿಯನನಲ.
* **ಮರಾಠಿ**-ಚಿಕನ.
* **ತೆಲುಗು**-ಚಿರುಬೆಂಡ.
[thumb|right|[ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ.]]

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಹೆತ್ತುತ್ತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗವನ್ನು ಔಷಧವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬೇರಿನ ಕಷಾಯವನ್ನು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಜ್ವರ ನಿವಾರಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಥಮಾ, ಶೀತ, ಕೆಮ್ಮು ಮುಂತಾದವುಗಲನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಹುತ್ತತ್ತಿಯು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಚೂರ್ಣವು ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀರೋಗಗಳನ್ನು, ನರದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇರಿನ ರಸವನ್ನು ಗಾಯಕ್ಕೆ ಉಪಯೊಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬೇರಿನ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವನ್ನು ಗುಣಮುಖಗೊಳೀಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು 
#  http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/394-bala 
# http://herbpathy.com/Uses-and-Benefits-of-Sida-Cordifolia-Cid1081

ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಕುತ

thumb|ಕುತ ನಗರದ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆ
ಇದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದ್ದು,ಇದು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಬಾಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಮೀನುಗಾರರ ಗ್ರಾಮ ಬಾಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿತು. ಇದು ತನ್ನ ಉದ್ದವಾದ ಕಡಲ ತೀರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ.ಇದು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

## ಆಡಳಿತ
ಕುತ ಜಿಲ್ಲೆ  (ಇಂಡೋನೇಶಿಯನ್: ಕೆಕಮತನ್ ಕುತ)ಯು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಾದ ಕುತ, ಲೆಜಿಯನ್, ಸೆಮಿನ್ಯಕ್, ಕೆಡೊಂಗನನ್ ಮತ್ತು ತುಬನ್ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಬಡುಂಗ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುತ ಹೆಸರನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ:ಕುತ,  ದಕ್ಷಿಣ ಕುತ( ಕೆಕಮತನ್ ಕುತ ಸೆಲತನ್ )ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕುತ( ಕೆಕಮತನ್ ಕುತ ಉತಾರಾ )

ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ ೨೦೦೨ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಪೋಟಗೊಂಡು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೨೦೨ ಮತ್ತು ೨೬ ಮಂದಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಲಿಯ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಬಾಲಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ಕುತ ಕಡಲ್ತಡಿಯು ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗೂ ಸಾನೂರು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕುತ ಕಡಲ್ತಡಿಯು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಮೀರಿ ಜಿಂಬರನ್ ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

## ಕುತ ಕಡಲ್ತಡಿ
ಇದು ೧೯೭೦ರಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.ಇದನ್ನು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಕಡಲ್ತಡಿ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದುಬಾರಿ ಹೊಟೆಲ್ಗಳು, ಕೂಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಕಡಲ್ತಡಿಯಿಂದ ಉಪಹಾರಗೃಹಗಳಿಗೆ ಮರಳು ಹೊಕ್ಕುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಎರಡು ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಬಿಳಿ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್ (ಮರಳುಗಲ್ಲು) ನ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಬಲೀನೀಸ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ತಗುಲಿದ ವೆಚ್ಚ ೪ ಶತಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು.

## ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಇದು ಅಗ್ಗದ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ `ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅನೇಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಇಜ್ಮಿರ್

ತುರ್ಕಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಾಗೂ ರೇವು ಪಟ್ಟಣ. ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸ್ಮರ್ನ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಸಹ ಇದೆ. ಇದು 15 ಮೈಲಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಇಜ್ಮಿರ್ ಖಾರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಈಜಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ಖಾರಿ ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಪೂರ್ವದಿಂದ ಹರಿದು ಬರುವ ಮೂರು ಪ್ರವಾಹಗಳು ಈ ಖಾರಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗವಿದೆ.ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸು. 3 ಲಕ್ಷ.	

## ಇತಿಹಾಸ
ಹೋಮರ್ ಮಹಾಕವಿಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ಹೇಳುವ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಯೋನಿಯನ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇಜ್ಮಿರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 688ರಲ್ಲಿ ಅಯೋನಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ಅನಂತರ ಇದು ಲಿಡಿಯಾದ ದೊರೆಯ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಏಷ್ಯಾದ ಏಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇಜ್ಮಿರ್ ಕ್ರಿ.ಶ. 178ರಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ನಾಶವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮಾರ್ಕಸ್ ಆರೇಲಿಯಸ್‍ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ನಗರವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1402ರಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಇದು ತುರುಕರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು. 1923ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುರಕರ ಆಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಮೇಲೆ ತುರ್ಕಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ರೀಕರು ಗ್ರೀಸಿಗೂ ಗ್ರೀಸ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ತುರುಕರು ತುರ್ಕಿಗೂ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದರು. ಆದರೆ ಕುಶಲ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ನೇಕಾರರು, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಒಡೆಯರು-ಇವರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರೀಕರೇ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಇಜ್ಮಿರ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು; ಮತ್ತೆ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿತು.

## ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ
ಇಜ್ಮಿರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ವ್ಯವಸಾಯ, ಗಣಿಕೆಲಸ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಹಡಗಿನ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಆಲಿವ್ ಮರಗಳು, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಖರ್ಜೂರ, ಬಾದಾಮಿ, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ಗೋಧಿ, ಬಾರ್ಲಿ, ಹತ್ತಿ ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು. ಜೇನುಸಾಕಣೆಗೂ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಹಂದಿ ಮಾಂಸದ ರಫ್ತಿಗೂ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಇಜ್ಮಿರ್ ಜಮಖಾನೆಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.

ನ್ಯಾಟೋ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಯೂರೋಪಿನ ಸೈನಿಕ ಠಾಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅನೇಕ ವಿಮಾನಮಾರ್ಗ ಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದು, ಉತ್ತಮವಾದ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಂದರಿನ ಉತ್ತಮ ಅನುಕೂಲತೆಯಿದ್ದರು ಇಸ್ತಾನ್ ಬುಲ್‍ನಂಥ ರೇವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ.
## ಹವಾಮಾನ
ಇಜ್ಮಿರ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣ :ಸಿಎಸ್‌‌ಎ), ಇದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ: ಉದ್ದದ ಮತ್ತು ಒಣ ಬೇಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತಂಪು ಮಳೆಯ ಚಳಿಗಾಲ ಸೌಮ್ಯ. ಇಜ್ಮಿರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಒಟ್ಟು 686 ಮಿಲಿಮೀಟರ್‌ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, 77% ಮಳೆ ನವೆಂಬರ್ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ವರೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಮಳೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌ಯಿಂದ ಮೇ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ಯಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು 10°ಸಿ ಮತ್ತು 16°ಸಿ (50°ಎಫ್ ಮತ್ತು 61°ಎಫ್) ನಡುವೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಪರೂಪದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಾದರೂ,ಇಜ್ಮಿರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರುವರಿವರೆಗೆ ಇಡೀ ದಿನದ ಬದಲಿಗೆ ಹಿಮ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೀಳುವುದು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಅದು ಜೂನ್ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ವರೆಗೆ  ಗಾಳಿಯ ಉಷ್ಣಾಂಶ 40 ° ಸಿ (104 ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್)ವರೆಗೆ ಏರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು 30°ಸಿ ಮತ್ತು 36°ಸಿ  (86°ಎಫ್ ಮತ್ತು 97°ಎಫ್) ನಡುವೆಯಿದುತ್ತದೆ. 
ದಾಖಲೆ ಮಳೆ = 145,3 ಕೆಜಿ / ಮೀ೨ (29.09.2006)
ದಾಖಲೆ ಹಿಮ = 8.0 ಸೆಂ (04.01.1979)

## ಕ್ರೀಡೆ
ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಇಜ್ಮಿರ್ ನಡೆದಿವೆ:
*26-28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013: 2012-13 ಎಫ್ಐಬಿಎ ಯುರೊಛಲ್ಲೆನ್‌ಜ್ (EuroChallenge) ಫೈನಲ್ ಫೋರ್.
*18-19 ಜೂನ್ 2011 : 2011 ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಟೀಮ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ಗಳು ಲೀಗ್.
*28 ಆಗಸ್ಟ್ - 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 : ಗ್ರೂಪ್ ಡಿ 2010 ಎಫ್ಐಬಿಎ ​​ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್.
*4-9 ಜುಲೈ 2006 : 2006 ಯುರೋಪಿಯನ್ ಹಿರಿಯ ಫೆನ್ಸಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್.
*14-23 ಜುಲೈ 2006 : ಮೆನ್ U20 ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಕೆಮಾಲ್ ಅಟಾಟರ್ಕ್

**ಅಟಾಟರ್ಕ್, ಕೆಮಾಲ್** (೧೮೮೦-೧೯೩೮). ಆಧುನಿಕ ತುರ್ಕಿಯ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಮೊದಲನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ. ೧೯೩೪ರ ಮೊದಲಿಗೆ ಈತನನ್ನು ಮುಸ್ತಫ ಕೆಮಾಲ್, ಕೆಮಾಲ್ ಪಾಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ೧೯೦೮ರ ತುರ್ಕಿ ಯುವಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ. ೧೯೧೪-೧೮ರ ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಗ್ಯಾಲಿಪೊಲಿ, ಮೆಸಪೊಟೆಯಾ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ಸಮರ್ಥ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ. ತುರ್ಕಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಅನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ತುರ್ಕಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಪಣತೊಟ್ಟು ನಿಂತು, ೧೯೨೧-೨೨ ರಲ್ಲಿ ಅನಟೋಲಿಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ್ದ ಗ್ರೀಕರನ್ನು ಹೊಡೆದೋಡಿಸಿ, ಸುಲ್ತಾನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನೇ ರದ್ದುಮಾಡಿ, ೧೯೨೩ರ ಲಾಸೇನ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ತುರ್ಕಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ ಜನರು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಮರಣದವರೆಗೂ ಕೆಮಾಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿದ. ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ರಂಗಗಳಲ್ಲೂ ತುರ್ಕಿಯ ಜನತೆ ಆಧುನಿಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರಂತಾಗಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ನಾನಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ. ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧರಾದ ತುರ್ಕಿ ಜನರು ಅಷ್ಟೊಂದು ನವೀನ ರೀತಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದು ಸೋಜಿಗವಾದ ಸಂಗತಿಯಾದರೂ ಅದರಿಂದ ಅತ್ಯಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ದೇಶ ಮುಂದುವರಿದಂತಾಯಿತ.

## ಹೆಸರು
ಟರ್ಕಿಶ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ಹೆಸರುಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಕರಣ ಗುರುತಿನ ಕಾರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗೌರವ ಅಥವಾ ಸ್ಮಾರಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಟರ್ಕಿಷ್ ಹೆಸರಿನ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಹೆಸರುಗಳ 'ರೂಪ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಭಾಷಾಂತರಿಸುವಾಗ ಕಾತರವಾಗಿರಬೇಕು.
### ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಪಟ್ಟಿ
ಹುಟ್ಟು: ಅಲಿ Rıza oğlu ಮುಸ್ತಫಾ
೧೯೧೧: ಮುಸ್ತಫಾ ಕೆಮಾಲ್ ಬೇಯ್
೧೯೧೬: ಮುಸ್ತಫಾ ಕೆಮಾಲ್ ಪಾಶಾ
೧೯೨೧: ಗಾಜಿ ಮುಸ್ತಫಾ ಕೆಮಾಲ್
೧೯೩೪: ಗಾಜಿ ಮುಸ್ತಫಾ ಕೆಮಾಲ್ ಅಟಟುರಕ್ (ಕೆಮಾಲ್ ಅಟಟುರಕ್ ತನ್ನ ದಸ್ತಾವೇಜು ಗುರುತನ್ನಾದರಿಸಿ )
೧೯೩೫: ಕಮಲ್ ಅಟಟುರಕ್ (ತನ್ನ ದಸ್ತಾವೇಜು ಗುರುತನ್ನಾದರಿಸಿ)

## ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ
ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜ್ಯದ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಆಧಾರಿವಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಧರ್ಮ ಆಧಾರಿವಾಗೆವೆ. ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಉದಯ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು ಮತ್ತು ಮಿಲ್ಲೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಳದರ್ಜೆಗೆ ಇಳಿಯಿತು.
## ಜೀವನ
ಅಟಟುರಕ್ ಯೂರೋಪಿನ ನಾಗರೀಕತೆಯ ಬೆಲ್ ಎಪಾಕ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಟಟುರಕ್ ಮೊದಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲಾದರು. ಅವರು ನಂತರ 
ಶಮ್ಸ್ ಎಫೆಂಡಿ (Şemsi Efendi) ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಅಟಟುರಕ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸಿದರು. ಅವರು ಟರ್ಕಿಷ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. 
ಮಾರ್ಚ್ ೧೩, ೧೮೯೯ ರಂದು ಅವರು ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್‌‌ನ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ವಾರ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು(Turkish: Mekteb-i Harbiye-i Şahane). ಫೆಬ್ರವರಿ 10, ೧೯೦೨ ರಂದು, ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್‌ನ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು, ಅವರು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ೧೧, ೧೯೦೫ ರಂದು ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ಅಟಟುರಕ್ Latife Uşaklıgil ಮದುವೆಯಾದ,ಇವರು ಒಬ್ಬ ಬಹುಭಾಷಾ, ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮಹಿಳೆ, ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಮತ್ತು ಹಡಗು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಇಜ್ಮಿರ್‌ಗೆ ಬಂದವರು.
## ಮಕ್ಕಳು
ತನ್ನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು "Children are a new beginning of tomorrow" (ಮಕ್ಕಳೇ ನಾಳೆಯ ಒಂದು ಹೊಸ ಆರಂಭ). ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩ರಂದು  "ಮಕ್ಕಳ ದಿನ" ಮತ್ತು  ಮೇ ೧೯ರಂದು  "ಯುವ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆ ದಿನ"ವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮಕ್ಕಳ ದಿನ ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿಷ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಮದುವೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಜೈವಿಕ ಮಕ್ಕಳಿರಳಿಲ್ಲ. ಅವರು ಏಳು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗ ದತ್ತು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

## ಮರಣ
ಅಟಟುರಕ್ ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್‌ನ Dolmabahçe ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ, ನವೆಂಬರ್ 10, 1938, 09:05 ಗಂಟೆಗೆ, 57 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಯಕೃತ್ತಿನ ಸಿರೋಸಿಸ್ನಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಭೋಗ ನಾಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

**ಭೋಗ ನಾಗೇಶ್ವರ ದೇವಲಯ** ಅಥವಾ **ಭೋಗ ನಂದಿಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ**ವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿಧ್ದಿಯಾಗಿರುವ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪೂರ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ನಂದಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ತಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೬೦ ಕೀಲೋ ಮಿಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ಜನಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರಾದ *ಶಿವ*ನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ೯ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದೆ.ಆರಂಭಿಕ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಲಂಬಾ ರಾಜವಂಶದ *ನಲಂಬಾದಿರಾಜ* ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಚಕ್ರವರ್ತಿ *ಗೋವಿಂದ III* ಸ್ಥಾಪಿದಲೂ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಆನಂತರ ದೇವಾಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನಲಂಬ ರಾಜವಂಶದ ನಂತರ ಬಂದ ರಾಜವಂಶದವರು ಅವು ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶ, ಚೋಳ ರಾಜವಂಶ, ಹೊಯ್ಸಳ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದವರು ಮಾಡತೊಡಗಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಯುಗದ ನಂತರ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪೂರ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜರು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ೧೭೯೯ನಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮರಣದ ನಂತರ ದೇವಾಲಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ನಂತರ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಮೂಲಕ  ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಮಾರಕ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.
## ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆ
 ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತಲಕಾಡಿನ ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ದೇವಾಲಯ ಭೋಗ ನಾಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಚೊಳಾ ರಾಜವಂಶದವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ *ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳ*ನು ಎಂಬ ರಾಜರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲಾವುದರ ನಡುವೆ "ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರ" ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ಅಲಂಕೃತ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪವು ಈ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.
## ದೇವಾಲಯದ ಚಿತ್ರಗಳು
640 × 427 pixelspx|thumb|none
530 × 800 pixels.px|thumb|none
640 × 426 pixelspx|thumb|none
640 × 427 pixelspx|thumb|none
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಜಂಬು ನೇರಳೆ

ಜಂಬು ನೇರಳೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಜಂಬುನೇರಲು" ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇದು ಹಣ್ಣಾಗುವ ಕಾಲ ಮಾರ್ಚ್- ಮೇ- ಅಕ್ಟೋಬರ್- ನವೆಂಬರ್.

## ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು
ಈ ಹಣ್ಣು ಸಸಾರಜನಕ, ಕೊಬ್ಬು, ನಾರು, ಸುಣ್ಣ, ರಂಜಕ, ಥಿಯಾಮಿನ್, ರಿಬೋಫ್ಲಾವಿನ್. 

## ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
#ಬಂಧಕ ಗುಣವುಳ್ಳ ತೊಗಟೇಯಿಂದ ಗಾಯ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. 
#ಬಾಯಿಹುಣ್ಣಿಗೆ ತೊಗಟೆ ಕಷಾಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. 
#ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಮಧುಮೇಹ, ಮಲಬದ್ಧತೆ, ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ತಲೆನೋವು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಸ್ಯಭಾಗಗಳ ಬಳಕೆ.
#ಜಾಂಬು ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನಾರಿನಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಜೀರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಮಲಬದ್ಡತೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬೇಗ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
#ಮಧುಮೇಹ ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವವರು ಈ ಜಾಂಬು ಹಣ್ಣು ಸೇವನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯದು.
#ಜಾಂಬು ಹಣ್ಣು ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಏಂಕೆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
#ಜಾಂಬು ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ದೇಹದ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
#ದೇಹದ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬೇಡವಾದ ಕೆಟ್ಟ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
#ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ  ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯವು ಸಹ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
# ಜಾಂಬು ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಸೋಂಕನ್ನು ಬಹಳ ಬೇಗ ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.
#ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುಣವನ್ನು ಜಾಂಬು ಹಣ್ಣು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಾಂಬು ಹಣ್ಣು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಈ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸಾಸ್, ಸಿರಪ್, ಜೆಲ್ಲಿ, ಮದ್ಯ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

## ಸಸ್ಯಮೂಲ, ಸ್ವರೂಪ
ಇದೊಂದು ಹಣ್ಣಿನ ಸಸ್ಯ. ಈ ಸಸ್ಯವು ೧೨-೧೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದು ದಟ್ಟವಾದ ವಿಶಾಲ ಹಂದರ ಹೊಂದುವ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣಿ. ಇದು ಚೂಪಾದ ಉದ್ದನೆಯ ಹಸಿರೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮರದ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಬೆಳೆದ ರೆಂಬೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಅರಳುವ ಗುಲಾಬಿ-ನೇರಳೆ ವರ್ಣ. ಗುಲಾಬಿ, ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ನುಣುಪಾದ ಗಂಟೆಯಾಕಾರದ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮೆದುವಾದ ಬಿಳಿ ತಿರುಳು. ಒಂದೆರದು ಬೀಜಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೀಜರಹಿತ ಕೂಡ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯ ಪಾಲನೆ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಗೋಡುಮಣ್ಣು ಉತ್ತಮ. ಬೀಜಗಳಿಂದ, ಮೊಗ್ಗು ಕಸಿ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಸ್ಯಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ಚಿಕ್ಕಿಸೊಪ್ಪು

thumb|ಚಿಕ್ಕಿಸೊಪ್ಪು
ಇದು ಮೃದುವಾದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತೆವಳುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಒಂದು ಬಳ್ಳಿ. ಎಲೆಯ ಸಸಿಗಳು ನೆಟ್ಟಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕಾಂಡಗಳು ಕೋನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಲು ಅಂಡಾಕಾರ ಅಥಾವ ವಜ್ರಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮಂದವಾದ ತೊಟ್ಟು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳ ಹೊರಭಾಗ ಹಸಿರಾಗಿದ್ದು, ಒಳಭಾಗ ಹಸಿರು ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಧಾರವಾಡದ ಕಡೆ ಹುಳಿಸೊಪ್ಪು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಕುಟುಂಬ: ಟೆಟ್ರಾಗೋನಿಯೇಸಿ (tetragoniaceae)

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಸಸ್ಯದ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ತರಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಸುಣ್ಣ, ರಂಜಕ, 'ಎ' 'ಬಿ' 'ಸಿ' ಮುಂತಾದ ಅನ್ನಾಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. 'ಸಿ' ಅನ್ನಾಂಗ ಬಹಳವಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ ತುರಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ರಕ್ತಲೋಮನಾಳ, ಕರುಳಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು ಬಳಸಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಹುಳಿಯಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಹುಳಿಪದಾರ್ಥದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ.

ಈ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳ, ಷಿಲ್ಲಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ರಾಜ್ಯದ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಳೆಯುವ ಗತಿ ನಿಧಾನ, ಸ್ಪಿನಾಚ್ ಬೆಳೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸೊಪ್ಪು ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತಂಪು ಹವಾಗುಣ ಬೇಕು. ನೀರಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಚಿಗುರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಿಮಪಾತಕ್ಕೆ ಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

## ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮ
ಇದರ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳು ಬಹುತೇಕ ವಿಲಾಯತಿ ಪಾಲಕ್ನ್ಂತೆಯೇ. ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದರೆ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಬಹುದು. ಬಿತ್ತಿದ ಬೀಜಗಳು ೭-೩೦ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಸಿಗಳು ೨-೩ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ೩ ರಿಂದ ೫ ಅಡಿ ಇರುವಷ್ಟು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಬೆಳೆಗೆ ವಾರಕ್ಕೊಂದಾವರ್ತಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಕೊಟ್ಟು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಳೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಸಸ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ೧೦-೧೫ ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ೨-೪ ವಾರಗಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ ವಾರಕ್ಕೊಂದು ಬಾರಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆಲಮಟ್ಟದಿಂದ ೫-೮ ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಾಗ ಇಡಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಬೇಕು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಈ ಸೊಪ್ಪು ಪ್ರತಿ ಎಕ್ಕರೆಗೆ ಸುಮಾರು ೬ ಟನ್ ಇಳುವರಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಅದೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್

**ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್** ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಹಣಕಾಸು ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತಿದ್ದಾರೆ. ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಂತ್ರಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ  ಹೊಂದಿರುವ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದರು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಓದು
ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಮದುರೈನಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಐಯ್ಯಂಗಾರ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.   ನಿರ್ಮಲಾ ಅವರು ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದು, ನಂತರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ದಿಲ್ಲಿಯ ಜವಾಹರ್‍ಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು.

## ವೃತ್ತಿ
ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನ ರೀಜೆಂಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗೃಹಲಂಕಾರ ಅಂಗಡಿಯಾದ ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ  ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, PWC ಗಾಗಿ ಹಿರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ (R&D) ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ BBC ವರ್ಲ್ಡ್ ಸರ್ವೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗದಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.  2017 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಸ್ ವಾಟರ್ ಹೌಸ್ ಕೂಪರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಹುಕಾಲ ಕಾರ್ಯಗೈಯ್ದರು.

೨೦೦೩-೨೦೦೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು.

## ಪರಿವಾರ
ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹಪಾಠಿ ಪರಕಾಲ ಪ್ರಭಾಕರರನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಮಲಾ, ಪ್ರಭಾಕರರನ್ನು ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ವರಿಸಿದರು. ಮಗಳು ವಾಗ್ಮಯೀ ಪತ್ರಕರ್ತೆ.

## ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ತಮ್ಮ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಪಕ್ಷದ ವಕ್ತಾರೆಯಾದಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ರ ನಂತರ ಈ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆ ಪಡೆದ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಮಲಾರ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ವಕ್ತಾರೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ಮೇ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩ರ ಸಂಪುಟ ಪುನರ್ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
## ಸರ್ಕಾರೀ ಸೇವೆ
* 26 ಮೇ 2014 – 3 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017 :‌ ವಾಣಿಜ್ಯ ಖಾತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವೆ (ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ)
* 3 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017 – 30 ಮೇ 2019  :‌ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವೆ
* 30 ಮೇ 2019 - ಹಾಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಶಾರದಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ

ಶಾರದಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ನಾಟಕ ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿದ್ದವರು. ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಲೇಖಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಇವರು ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರು.ಇವರು ನಲುವತ್ತನೆ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತುಂಬಾನೇ  ಕಷ್ಟಕರದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆ ಇಪ್ಪತೈದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದಲ್ಲದೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದ ಜೀವನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳದಾಗಿತ್ತು. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಶಾರದಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ರಂಗ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ತರುವುದರಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾದರು.

## ಜನನ ಮತ್ತು ಜೀವನ
*ಇವರು ೧೯-೩-೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
*ತಂದೆ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಎಳಚಿತ್ತಾಯ.ತಾಯಿ ಜಲಜಾಕ್ಷಿ
*ಇವರಿಗೆ ಮಂಗಳೂರು ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾದ ಅನಂತ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ಜೊತೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು.ಅವರು ತಂಗಿಯ ಮಗ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣವರನ್ನು ಸ್ವಂತ ಮಗನಂತೆ ಸಲಹಿದರು.
*ಇವರು ಬಾಲಕಲಾ ಕಲ್ಪ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಮತ್ತು ವರ್ಣಶ್ರೀಕಲಾರಂಗ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದರು.

## ಕೃತಿಗಳು
### ಕವನ ಸಂಕಲನ
*ನಾಟ್ಯ ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾ

### ನಾಟಕಗಳು
*ರುಕ್ಮಿಣಿ ಸ್ವಯಂವರ
*ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ
*ಅಮರ ಅಭಿಮನ್ಯು
*ಸುಧನ್ವ ಕಾಳಗ
*ಏಕಲವ್ಯ
*ಲವಕುಶ
*ಹತಭಾಗ್ಯ ಕರ್ಣ
*ಸೀತಾಪರಿತ್ಯಾಗ
*ವಿಜಯ ಕೇಸರಿ ಎಚ್ಚಮ್ಮ
*ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ
*ಶರವು ಮಹಾತ್ಮೆ
*ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧ
*ನಾಟ್ಯ ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾ
*ವೀರ ಬಭ್ರುವಾಹನ
*ಸತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ
*ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ಕಟ್ಟಬೊಮ್ಮನ್
*ಹತಭಾಗ್ಯೆ ಕುಂತಿ 
*ವಿಕ್ಷಿಪ್ತ
ಶಾರದಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಮಾಸಾಶನವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರ ಮೊದಲ ಕೃತಿ ನಾಟ್ಯ ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾ  ಸಂದೀಪ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾಲೆಯ ೩೫ನೇ  ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ಕೆಂಪುನೆನೆ ಅಕ್ಕಿಸೊಪ್ಪು

ಸಸ್ಯವರ್ಗ:ಕಳ್ಳಿವರ್ಗ

## ಇತರೆ ಹೆಸರುಗಳು
#ಹಿಂದಿ-ಲಾಲ್ ದೂಧಿ
#ಬಂಗಳಿ-ಬರಕೇರು
#ಗುಜರಾತಿ-ದುಧೇಲಿ
#ಮಲಯಾಳಂ-ನೆಲಪಲೈ
#ಸಂಸ್ಕೃತ-ನಾಗಾರ್ಜುನಿ,ಪುಸಿತೊವ
#ತಮಿಳು-ಅಮಮ್ ಪಚ್ಚೈ ಅರಿಸಿ
#ತೆಲುಗು-ನನಬಾಲ್

## ವರ್ಣನೆ
ಇದು ೫೦ಸೆ.ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ. ಇದರ ಕಾಂಡವು ದುಂಡಾಗಿ, ಹಳದಿ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ೪ ಸೆ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಅಂಚು ಹಲ್ಲಿನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಎದುರುಬದುರಾಗಿ ಜೋಡಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗ ಹಚ್ಚಹಸಿರಾಗಿದ್ದು ಕೆಳಭಾಗ ತೆಳುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂವು ಸಣ್ಣ ತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ,ಗೊಂಚಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಣ್ಣದು ಮತ್ತು ಸ್ಕಂಧದಿಂದ ಎದ್ದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿ ೧ರಿಂದ ೨ಮಿ.ಮೀ ಅಡ್ಡಳತೆಯಾಗಿದ್ದು ೩ ಏಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ರೋಮವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಂಪುಗೂಡಿದ ಕಂದು ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಸುಕ್ಕಾಗಿರುವುದು.
ಇದು ಭಾರತದ ಉಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಬೀಳು ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅನೇಕವಾದ ವಿವಿಧ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ತೇವದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು
*ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಉಬ್ಬಸ, ಕೆಮ್ಮು, ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಹುಳು ಇವುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು.
*ಇದು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವೃದ್ದಿಸುತ್ತದೆ.
*ಇದರ ಬೇರು ವಾಂತಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು.
*ಇದನ್ನು ತರಕಾರಿಯಂತೆ ಅಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಇತರ ವರ್ಗಗಳು
ಈ ಗಿಡದ ಇತರ ವರ್ಗದ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಹ ಔಷಧ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲರ್ಹವಾಗಿವೆ.
ಈ ವರ್ಗದ ಇತರ ಕುರುಚಲು ಗಿಡಗಳು, ದಪ್ಪ, ಮಾಂಸಲ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಪಾಪಸ್ಕಳ್ಳಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗುಂಡು ಕಾಂಡ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿ ಏಣುಗಳಿದ್ದು, ನಾಗಮುರಿಯಂತೆ ತಿರುವಿದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಹಾಲು ಖಾರವಾದುದು ಮತ್ತು ವಿಷವುಳ್ಳದು. ಇದರ ಹಾಲು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ತಗಲಿದರೆ ಚರ್ಮದ ಉರಿ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳುಂಟಾಗುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ

**ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ** (ಉರ್ದು: اقبال سٹیڈیم) **ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್** ಮೈದಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಫೈಸಲಾಬಾದ್, **ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದೆ**. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರುಗಳು ಲಯಲ್ಪುರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್. ಈಗಿನ ಹೆಸರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕವಿ ಸರ್ **ಅಲ್ಮಾಮ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಕ್ಬಾಲ್** ಅವರನು ಗೌರವ ನೀಡಿ ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೧೮,೦೦೦. ಇದು ೨೫ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ೧೪ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ೧೪ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು ಡ್ರಾ ಆಗಿವೆ.

## ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ದಾಖಲೆಗಳು
* ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೭೮.
* ಮೊದಲ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್, ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೪.

## ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು
* ಗರಿಷ್ಠ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತ: ೬-೬೭೪ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೪.
* ಕಡಿಮೆ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತ: ೫೩-೧೦ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೬.
* ಗರಿಷ್ಠ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೊತ್ತ: ೨೫೩ ಸನತ್ ಜಯಸೂರ್ಯ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ), ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೪.
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೌಲಿಂಗ್ ಸಾಧನೆ: ೧೨-೧೩೦ (೭-೭೬ & ೫-೫೪) ವಕಾರ್ ಯೂನಿಸ್ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ), ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೦.

## ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳು
* ಗರಿಷ್ಠ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತ: ೭-೩೧೪ (೫೦ ಓವರ್ಗಳು) ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೩.
* ಗರಿಷ್ಠ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೊತ್ತ: ೧೦೬ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಯೂಸುಫ್ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ), ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೩.
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೌಲಿಂಗ್ ಸಾಧನೆ: ೪-೨೭ (೪ ಓವರ್ಗಳು) ಮುದಸರ್ ನಝರ್ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ), ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್  ವಿರುದ್ಧ, ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೪.

## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ಅಜೋರ್ಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು

thumb
ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರಲ್ಲಿ ೩೦(-೪೦( ಉ, ಅ; ೨೫(-೩೧( ಪ.ರೇ.ಗಳವರೆಗೆ ಹರಡಿವೆ. ಸಾವೋ ಮಿಗಲ್ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪ. ಇತರ ದ್ವೀಪಗಳೆಂದರೆ-ಸಾಂತಾ ಮೇರಿಯಾ, ಫಾರ್ಮಿಗಸ್, ರಾಕ್ಸ್, ಟೆರಿಸೀರಾ, ಗ್ರೇಷಿಯಸಾ, ಸಾವೊ, ಜೋರ್ಗಾ, ಪಿಕೊ, ಫಯಾಲ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರ್ಸ್ ಕಾರ್ವೊ. ಈ ದ್ವೀಪಗಳ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೯೦೦. ಚ. ಮೈಲಿಗಳು.

ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ನ ಪಳಮೆಯರಿಗ ನುನೊ ರಿಬೈರೊ ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬಳಸುವ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಂಡ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗಿಂತಲೂ ೨೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ವಾಸಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
೧೪೪೫ ರಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ೧೫೮೦ ರಿಂದ ೧೬೪೦ ರವರೆಗೆ ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ಸ್ಪೇನಿನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದವು. ೧೮೨೩ ರಿಂದ ೧೯೩೩ ರವರೆಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೂ ಸ್ಪೇನಿನವರಿಗೂ ಹೋರಾಟ ನಡೆದು, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಪುನಃ ಈ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಈಗಲೂ ಇವು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರದೇ ಮೇಲುಗೈ.

## ಭೌಗೋಳಿಕತೆ
ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮಲೆಸೀಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭೂಕಂಪಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಬಿಸಿನೀರಿನ ಅನೇಕ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಾಗಿದೆ. ಜವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ ಬೇಸಾಯ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಳೆಂದರೆ-ಗೋಧಿ, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ತಂಬಾಕು, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಅನಾನಸ್, ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಬಾಳೆ. ಮದ್ಯ, ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲು, ಗಿಣ್ಣು, ಬೆಣ್ಣೆ, ದನ ಮತ್ತು ಹಂದಿಗಳ ಮಾಂಸ-ಇವು ರಫ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಫಯಾಲ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹೋರ್ಟಾ ಎಂಬುದು ಉತ್ತಮ ಬಂದರು. ಟರ್ಸೀರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗ್ರಾ ಎಂಬುದು ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ. ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು.

## ಜನಗಣತಿ
೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಜೋರ್ಸ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨೭೦ / ಚ ಮೈ) ಗೆ ೧೦೬ ನಿವಾಸಿಗಳಂತೆ ಒಟ್ಟು ೨೪೬,೭೪೬ ಆಗಿತ್ತು.

೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ  ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಾವಿಕರು ಅಝೋರ್ಸ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು  ನಿರ್ಜನ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ೧೪೩೯ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮತ್ತು ಮಡೈರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆ ವಸಾಹತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ದ್ವೀಪಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ನ  ಅಲಗಾರ್ವ್, ಅಲೆಂಟೆಜೊ ಮತ್ತು ಮಿನ್ಹೊ  ವಲಸಿಗರಿಂದ;  ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಶೋಧನೆಯ ಒತ್ತಡಗಳು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ  ಸಿಫಾರ್ಡಿ ಯಹೂದಿಗಳು ಇವರನ್ನು 'ನ್ಯೂ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, (ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಶೋಧನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರು) ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ  ನೆಲೆಸಿದರು. ಅಜೋರಿಯನ್ ಯಹೂದಿಗಳಿಗೆ  ರೊಡ್ರಿಗಸ್, ಒಲಿವಿಯೇರ, ಪೆರೇರಾ, ಪೈಮೆಂಟೆಲ್, ಕಾರ್ಡೊಜೊ, ಟೀಕ್ಸೀರಾ, ಇತ್ಯಾದಿ ಉಪನಾಮಗಳಿದ್ದವು; ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮೂರಿಶ್ ಖೈದಿಗಳು, ಗಿನಿ, ಕೇಪ್ ವರ್ಡೆ ಹಾಗೂ ಸಾವೊ ಟೋಮೆಯ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಫ್ಲೆಮಿಷ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಗೆಲಿಸಿಯನ್ನರೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ವಸಾಹತಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ಆನುವಂಶಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗುಲಾಮರನ್ನು  ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವರೂಪವು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಆದೇಶಿಸಿತು.

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು
೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ಯದ್ದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ನಡೆದ ಜಂಟಿ ಸಮಾವೇಷದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಜೋಸ್ ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಜೊತೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಷ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಟೋನಿ ಬ್ಲೇರ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಜೋಸ್ ಮರಿಯಾ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಾಗ ದ್ಬೀಪವು  ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.

## ಸಾರಿಗೆ
ಇಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಜಲ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರಾದರೂ ; ಕೆಲವರು ವಿಮಾನಯಾನ ವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಒಂಬತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ವರ್ಗ:ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ದೇಶದ ಗಡಿಭಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಪೋರ್ಚುಗಲ್
ಗಡ್ಡಾಫಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ

**ಗಡ್ಡಾಫಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ** (ಉರ್ದು: قذافی اسٹیڈیم) **ಲಾಹೋರ್**, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್ ನಾಸಿರುದಿನ್ ಮುರಾಟ್ ಖಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸಿದರು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ೧೯೯೬ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‍ಗಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ; ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೬೦,೦೦೦, ನವೀಕರಣದ ನಂತರ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೨೭,೦೦೦.

## ದಾಖಲೆಗಳು 
ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡಿನ ಪೀಟರ್ ಪಟ್‍ರಿಕ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿರುದ್ಧ, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೭೬; ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಸಿಮ್ ಅಕ್ರಮ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧ, ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೯; ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊಹಮದ್ ಸಮಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

### ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು
* ಗರಿಷ್ಠ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತ: ೬೯೯ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ, ೧೯೮೯.
* ಕಡಿಮೆ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತ: ೭೩ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ, ೨೦೦೨.
* ಗರಿಷ್ಠ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೊತ್ತ: ೩೨೯ ಇಂಜಮಾಮ್ ಉಲ್ ಹಕ್, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ೨೦೦೨.

### ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳು
* ಗರಿಷ್ಠ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತ: ೩೭೬ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ, ೨೬ ಮೇ ೨೦೧೫.
* ಕಡಿಮೆ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತ: ೭೫ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿರುದ್ಧ, ೨೨ ಜನವರಿ ೨೦೦೯.
* ಗರಿಷ್ಠ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೊತ್ತ: ೧೩೯* ಇಜಾಜ್ ಅಹ್ಮದ್,  ಭಾರತ ವಿರುದ್ಧ, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭.

### ಟ್ವೆಂಟಿ-೨೦
* ಗರಿಷ್ಠ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತ: ೧೭೬ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ, ೨೪ ಮೇ ೨೦೧೫.
* ಕಡಿಮೆ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತ: ೧೭೨ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿರುದ್ಧ, ೨೨ ಮೇ ೨೦೧೫.
* ಗರಿಷ್ಠ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೊತ್ತ: ೮೩ ಮುಕ್ತಾರ್ ಅಹ್ಮದ್, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ, ೨೨ ಮೇ ೨೦೧೫.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಲಲಿತ್ ಚಂಡೀಘಢ

**ಲಲಿತ್ ಚಂಡೀಘಢ** ಶಿವಾಲಿಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು 5 ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಲೆ ಕಾರ್ಬಸಿಯರ್ ಇಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಇದರ ಒಳಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಚಂಡೀಘಢ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಹೋಟೆಲ್ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆಂದು ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಹೋಟೆಲ್ ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಈ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.

## ಸ್ಥಳ
ಹೋಟೆಲ್ ಚಂಡೀಘಢ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಕೆಲವು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸ್ಥಳಗಳು (ಸುಮಾರು 7 ಕಿ.), ಸುಖ್ನಾ ಸರೋವರ (7 ಕಿಮೀ ಅಂದಾಜು.) ಮತ್ತು ರೋಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ (ಸುಮಾರು 10 ಕಿಮೀ.) ಖಂಡಿತವಾಗಿ ರಜಾ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೀಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಚಂಡೀಘಢ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ: 12 ಕಿಮೀ ಅಂದಾಜು.ಚಂಡೀಘಢ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ: 8 ಕಿಮೀ ಅಂದಾಜು. ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಲಲಿತ್ ಇಂತಹ ಆಂತರಿಕ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಸೌಲಭ್ಯ, ಭೋಜನ, ಕಾಫಿ, ಬಾರ್, ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಬಾಲ್ ರೂಂ ನಗರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಒಂದು, 7600 Sq.Ft. ನೀಡುತ್ತದೆ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು. ಕಲೆ ಆಡಿಯೋ ವಿಷುಯಲ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು, ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಟೆಲಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ವಿಲಕ್ಷಣ ಔತಣಕೂಟ ಮೆನುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಘಟನೆಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮದುವೆ, ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು, ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಕ್ವೊರಮ್, ಒಂದು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಸಭೆಯ ಕೊಠಡಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಥ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹುರುಪಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 39 ಜನರು ಸೇರಬಹುದಾದ ಬೋರ್ಡ್ ಕೋಣೆ ಮತ್ತು 80 ಜನರು ಸೇರಬಹುದಾದ ಒಂದು ಸೆಮಿನಾರ್ ಹಾಲ್ ಜಾಗ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಟೆಲ್ 121 ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ ಸೆಂಟರ್ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೋಟೆಲ್ 11000 ಚದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ, ರೆಜುವೆ ಸ್ಪಾ, ಜಿಮ್, ಸಲೂನ್, ಯೋಗ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಈಜುಕೊಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ. 24/7 ಎಲ್ಲಾ ದಿನಾ ಡಿನ್ನರ್, ಬಲೂಚಿ, ಲೆ ಪೆಟಿಟ್ ಕೆಫೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಲ್ ಬಾರ್ ಎಂಬ ಊಟದ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್ ಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.

## ಕೊಠಡಿ
ಹೋಟೆಲ್ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿವಾಲಿಕ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ನೀಡುತ್ತಿರುವ, 179 ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದ ಗಾಜಿನ ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕೊಠಡಿಗಳು ನಾಜೂಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಫ್ಲಾಟ್ ಪರದೆಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್, ಚಹಾ / ಕಾಫಿ ತಯಾರಕ ಮೇಜಿನ ಬರೆಯುವ ಹಾಗೆ  ಮಿನಿ ಬಾರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹೊಟೆಲ್ ಗಳು
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ
ಸಿ.ರೈಟ್ ಮಿಲ್ಸ್

**ಸಿ.ರೈಟ್ ಮಿಲ್ಸ್** ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು  ಕೊಲ೦ಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು (೧೯೪೬ ರಿ೦ದ ೧೯೬೨ವರೆಗೆ ).ಮಿಲ್ಸ್ ರವರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಲೇಖನಗಳು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು.ಅವರು ಬರೆದ 'ದಿ ಪವರ್ ಎಲೈಟ್' ಎ೦ಬ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು.ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಅಮೆರಿಕಾದ ರಾಜಕೀಯ, ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ಗಣ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸ೦ಬ೦ದ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ಮೈತ್ರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದವರ ಮೇಲಿರುವ ವೈಟ್ ಕಾಲರ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್ ನನ್ನು ಮಿಲ್ಸ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಿ.ರೈಟ್ಮಿ ಮಿಲ್ಸ್ ರವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೮,೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ ವಾಕೊ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತ೦ದೆ ಚಲ್ಸ್೯ ಗ್ರೊವರ್ ವಿಮಾ ಸೇಲ್ಸ್ಮ್ಯಾನ್ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ ರೈಟ್ ಮಿಲ್ಸ್  ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ತ೦ದೆ ತಮ್ಮ ತವರೂರಾದ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಪುವ೯ಜರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಗೆ ಬ೦ದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಮಿಲ್ಸ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ವಾಚೊ, ವಿಚಿಟಾ ಫಾಲ್ಸ್, ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್, ಶೆರ್ಮನ್, ಡಲ್ಲಾಸ್, ಆಸ್ಟಿನ್, ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ  ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಅವರು 1934 ರಲ್ಲಿ ಡಲ್ಲಾಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ನಿಂದ ಪದವೀಧರನಾದರು. ಮಿಲ್ಸ್ ರವರು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಎ & ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು ಆದರೆ ಮೊದಲ ವಷ೯ದ ನ೦ತರ ಆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಸ್ಟಿನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಪದವಿಯ ಜೊತೆಗೆ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 
## ಪ್ರಬಂಧ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
೧೯೪೨ ಅವರು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್ ಡಿ ಪಡೆದರು.ಅವರ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧ "ಎ ಸೊಶಿಯೊಲೋಜಿಕಲ್ ಅಕೌಟ್ ಆಫ್ "ಪ್ರಾಗ್ಮಾಟಿಸಂ: ಎನ್ ಎಸ್ಸೆ ಆನ್ ದಿ ಸೊಶಿಯೊಲೋಜಿ ಆಫ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಮಂಡಿಸಿದರು.೧೯೪೬ ರಿ೦ದ ೧೯೬೨ವರೆಗೆ ಕೊಲ೦ಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.

## ಪುಸ್ತಕಗಳು
*ವೈಟ್ ಕಾಲರ್ (1951)
*ಪವರ್ ಎಲೈಟ್ (1956): ಈ ಪುಸ್ತಕವು ರಾಜಕೀಯ, ಸೇನಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಗಣ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸ೦ಬ೦ಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
* ಎಸ್ಸೆ ಇನ್ ಸೋಷಿಯೋಲಜಿ (೧೯೪೬), 
*ದಿ ನ್ಯು ಮೆನ್ ಆಫ್ ಪವರ್ (೧೯೪೮), 
*ದಿ  ಸೋಷಿಯೋಲಜಿಕಲ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್ (೧೯೫೯), 
*ದಿ ಮಾ೯ಕಿಸ್ಟ್ (೧೯೬೨).
## ಸಿ.ರೈಟ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ''' 1964 ರಲ್ಲಿ ಸಿ ರೈಟ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ತಿಳುವಳಿಕೆ,ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ವಿಶೇಷ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡಲಾಗುವದು.ಈ ಪ್ರಶೆಸ್ತಿಗೆ  ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಯಾದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
* ಲಾರೆನ್ಸ್ ರಾಲ್ಫ್(೨೦೧೪), 
*ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಡಿ ಟೊಮಸೊ(೨೦೧೩), 
*ಶ್ಯಾಮಸ್ ರಹಮಾನ್ ಖಾನ್(೨೦೧೧),
*ಮಾರಿಯೋ ಲೂಯಿಸ್(೨೦೦೯), 
*ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಯಾಂಚೆಝ್(೨೦೦೮) ಮು೦ತಾದವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
https://en.wikipedia.org/wiki/C._Wright_Mills
ಅಗಸ್ಟ್ ಮೆನ್ನರ್

ಅಗಸ್ಟ್ ಮೆನ್ನರ್- ಇವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ  ಒಬ್ಬರು.ಇವರು ಜರ್ಮನಿಯ ವುಟೆಂಬರ್ಗ್ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಿ೦ದ  ೨೨-೭-೧೮೫೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬ೦ದರು. 
ಇವರು ಮಂಗಳೂರು,ಮುಲ್ಕಿ, ಉಡುಪಿ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು.
ಇವರು ಭಾತರತಕ್ಕೆ ಬ೦ದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಉದ್ದೇಶ ಕ್ರಿಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ. ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ತುಳು ನಿಘಂಟಿನ ಲೇಖಕರು ಇವರು. ಕೆಮರರ್ ಎಂಬ ಮಿಶನರಿಯೋರ್ವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ತುಳು ನಿಘಂಟನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿದವರು ಇವರೇ. 
ಇದಲ್ಲದೆ ೧೬೫ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ತುಳು ಕ್ರೈಸ್ತ ಗೀತೆಗಳನ್ನುಗೀತೆ

ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಸೇವೆ ಅಪಾರ.ಇವರು ೩೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರು ತುಳು -ಇ೦ಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘ೦ಟನ್ನು೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು.ಹಾಗೆಯೆ ಇ೦ಗ್ಲಿಷ್-ತುಳು ನಿಘ೦ಟನ್ನು ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು.
ಇವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬ೦ದ ನ೦ತರದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ತುಳು ನಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು.
ಅದರಲ್ಲೂ ತುಳು ನಾಡಿನ ಸ೦ಸ್ಕ್ರತಿ,ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳು ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಉ೦ಟು ಮಾಡಿತು.ಈ ಕಾರಣದಿ೦ದಾಗಿ ಇವರು ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು.ಇವರಿಗೆ ತುಳುನಾಡಿನ ಭೂತ ಕೋಲದ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊ೦ದಿದ್ದರು.

ಇವರು ತುಳುಹಾಡುಗಳ,ಭೂತದ ಹಾಡು, ಭೂತ ವಿದ್ಯೆ,ತುಳು ಗಾದೆ,ಭೂತದ ಸೇವೆಯ ಕುರಿತು ಅಪಾರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಕ್ರಿಸ್ತ ಧರ್ಮಗ್ರ೦ಥವಾದ 'ಸತ್ಯ ವೇದದ' ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾ೦ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಸ್ತರ ಪದಗಳು,ಇ೦ಗ್ಲಿಷ್ ಭೂತದ ಕಥೆ,ಹೀಗೆಯೆ ತು೦ಬಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆಗಳಿಗೆ ಹ೦ಪಿ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯೆ೦ಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ  ಮಿಶನರಿ ಕಾಲದ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿರುವ ಬೆನೆಟ್ ಜಿ.ಅಮ್ಮನ್ ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖನವನ್ನು ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಹಾಗೆಯೆ ಇವರು ಭೂತ ಕೋಲದ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.ಹಾಗೆಯೆ ಇವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರೈಸ್ತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/tcy/%E0%B2%AE%E0%B3%86%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B3%8D
ಕಸೂರ್

*ಕಸೂರ್* ಒಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ **ಲಾಹೋರ್** ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಟ್ಟಣ.ಈ ಪಟ್ಟಣವು **ಬೀಯಾಸ್** ನದಿಯ ಹಳೆಯ ದಡದ ಮೇಲೆ ಲಾಹೋರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ 34 ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದ ಅಮೃತಸರ ಮತ್ತು ಫಿರೋಪುರಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಖೆಮ್ ಕರನ್ ಮತ್ತು ಹುಸೇನಿವಾಲ ಇದರ ಎದುರಿಗೆ ಗಡಿಯಾಚೆ ಇರುವ ಪಟ್ಟಣಗಳು. ಕಸೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 74,546 (1961).ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಕೋಟೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ (26) ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವು 4 ಚ.ಮೈ ಸ್ಥಳದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಲಾಹೋರ್-ಕರಾಚಿ ಮುಖ್ಯ ರೈಲುಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಕಸೂರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಕಸೂರ್ ಒಂದು ಉಣ್ಣೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ಹದಗಾರಿಕೆ, ಚರ್ಮದ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯುವುದು, ಹತ್ತಿ ನೂಲ್ಗೆ ನೇಯ್ಗೆ ಎಂಬ ಮುಂತಾದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿವೆ..

## ಕಸೂರ್‌ ಪಟ್ಟಣದ ಇತಿಹಾಸ
 ಶ್ರೀರಾಮನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಲವಕುಶರ ಪೈಕಿ ಕುಶನಿಂದ ಕಸೂರು ಲವನಿಂದ ಲಾಹೋರು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದೆಂದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಂಟು. ೭ನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಯಾತ್ರಿಕ ಹುಯನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಸೂರ್ ಒಂದೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜೆ.ಡಿ. ಕನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈಗಿನ ಕಸೂರಿನ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ರಜಪೂತರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಿತ್ತೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.  ಆದರೆ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಾರಂಭವಾದ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕಸೂರಿನ ಹೆಸರು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊಗಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬಾಬರನ ಕಾಲದಲ್ಲೋ ಅವನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲದಲ್ಲೋ ಸಿಂಧೂನದಿಯ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಯಿಂದ ಪಠಾಣರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿರಬೇಕೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆಗಲೇ ಇದರ ಹೆಸರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದದ್ದು. ಸಿಖ್ಖರು ಪ್ರಬಲರಾದ ಮೇಲೆ ಇದು ರಣಜಿತಸಿಂಗನಿಗೆ ಅಧೀನವಾಯಿತು.
## ಭಾಷೆ
ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾಷೆ ಉರ್ದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನವರು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತರೆ. 
## ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
* ಬುಲ್ಲೇಶ್ ಷಾ,  ಸೂಫಿ ಸಂತ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕವಿ 
* ಹಫೀಜ್ ಗುಲಾಂ ಮುರ್ತಜ,ಬುಲ್ಲೇಶ್ ಷಾ ಮತ್ತು ವಾರಿಸ್ ಶಾಹ್ ಶಿಕ್ಷಕ
* ನೂರ್ ಜಹಾನ್, ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ
* ಬಾಸಿತ್ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಶೇಖ್ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ
* ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮಲಿಕ್ ಮೆರಜ್ ಖಾಲಿದ್ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ
* ಅಹ್ಮದ್ ರಾಜಾ ಖಾನ್ ಕಸುರಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ
* ಇರ್ಷಾದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಹಕ್ಕಾನಿ, ಪತ್ರಕರ್ತ, ಬರಹಗಾರ
* ಫೂಲ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ರಾಜಕಾರಣಿ
* ರಾಣಾ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಖಾನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಪೀಕರ್ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು

**ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು** (ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್) ಇದು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಲಲಿತಕಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಆಫ್ ದೆಹಲಿ (ಎನ್‌ಸಿಟಿ) ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ, 'ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಇಲಾಖೆ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸೊಸೈಟಿಯ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೮೬೦ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೩೧ ಜುಲೈ ೧೯೭೫ ರಂದು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಯಿತು.  

ಇದು ದೆಹಲಿಯ ಎನ್‌ಸಿಟಿಯೊಳಗೆ ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಯಮದಂತೆ, ದೆಹಲಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಂತಹ ಭಾಷಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಅದರ ಗಮನವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡು 'ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಜನಕ್ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ದೆಹಲಿಯ ವಿಕಾಸ್ಪುರಿಯಲ್ಲಿ (ಬೊಡೆಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ) ಇದೆ. ಎರಡನೆಯದು ದೆಹಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಎರಡು ಸಭಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

## ಸ್ಥಳ
೧೮-ಎ, ಸತ್ಸಂಗ್ ವಿಹಾರ್ ಮಾರ್ಗ,
ವಿಶೇಷ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶ
ನವದೆಹಲಿ-೧೧೦೦೬೭

## ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
### ಭಾಷಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು
ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪರಿಷತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಹಲವಾರು ಭಾಷಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾದ ಮೈಥಿಲಿ-ಭೋಜ್ಪುರಿ 
ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ೭ ಜನವರಿ ೨೦೦೮ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

* ಹಿಂದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೮೧ ರಿಂದ)
* ಪಂಜಾಬಿ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೮೧ ರಿಂದ)
* ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೮೭ ರಿಂದ)
* ಸಿಂಧಿ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೯೪ ರಿಂದ)
* ಉರ್ದು ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೮೧ ರಿಂದ)
* ಮೈಥಿಲಿ-ಭೋಜ್ಪುರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೮ ರಿಂದ)

### ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:

* *ಪರಿಷತ್ ಸಮ್ಮಾನ್* (ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಸಮ್ಮಾನ್)
* *ಮೋಹನ್ ರಾಕೇಶ್ ಸಮ್ಮಾನ್*

### ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳು
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

### ಹಬ್ಬ
#### ರಂಗಭೂಮಿ
* ಭರತೇಂದು ನಾಟ್ಯ ಉತ್ಸವ
* ನಖತ್ ಉತ್ಸವ

#### ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ
* ಮಕ್ಕಳ ಝಂಕರ್ ಉತ್ಸವ
* ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ಸಂಗೀತ ಸಮರೋಹ
* ಉದಯ್ ಶಂಕರ್ ನೃತ್ಯ ಸಮರೋಹ್
* ಬೈಸಾಖಿ ಹಬ್ಬ
* ಕುತುಬ್ ಉತ್ಸವ

#### ಲಲಿತಕಲೆಗಳು
* ವಾರ್ಷಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ
* ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ
* ಮಕ್ಕಳ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ
* ಕಲಾವಿದರ ಶಿಬಿರ

#### ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಏಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಮಣಿಪುರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು
* ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* *Sahitya Kala Parishad* Homepage 
* Department Of Art, Culture And Language, Govt. of NCT of Delhi 
* *R K Films & Media Academy, New Delhi - Training School of Acting & Performing Arts* Homepage
* Academy of Fine Arts and Literature New Delhi at Google Cultural Institute

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ರುದ್ರಮ ದೇವಿ

**ರಾಣಿ ರುದ್ರಮ ದೇವಿ** (ನಿಧನ ೧೨೮೯ ಅಥವಾ ೧೨೯೫), ಅಥವಾ **ರುದ್ರದೇವ ಮಹಾರಾಜ**, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಾಕತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ೧೨೬೩ರಿಂದ ತನ್ನ ಮರಣದವರೆಗೂ ಆಳಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ. ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಕೆಲವೇ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ರುದ್ರಮ ದೇವಿ ಸೇರುತ್ತಾಳೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವ ಸಲುವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುರುಷ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕಾಕತೀಯರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಅರಸ ಗಣಪತಿದೇವನ ಪ್ರೀತಿಯ ಪುತ್ರಿ ರುದ್ರಾಂಬಾ ಆಗಿ ಜನಿಸಿದಳು.ಆತನಿಗೆ ಪುತ್ರ ಸಂತಾನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಆಕೆಗೆ ಪುತ್ರಿಕಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನ ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಆಡಳಿತದ ಗದ್ದುಗೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಆಳ್ವಿಕೆ 
ರುದ್ರಮ ದೇವಿ ಬಹುಶಃ ತನ್ನ ತಂದೆ ಗಣಪತಿದೇವನೊಂದೆಗೆ ಸಹ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ, ೧೨೬೧-೬೨ರಿಂದ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾಕತೀಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳ ತೊಡಗಿದಳು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸದಯವರ್ಮ ಸುಂದರ ಪಾಂಡ್ಯನ್‍ ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಕಾಕತೀಯರ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳನ್ನು ನೆಲ್ಲೂರು ಬಳಿ ಇರುವ ಮುಟ್ಟುಕೂರಿನ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯವು ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತುತ್ತಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಗಣಪತಿದೇವ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ತನ್ನ ಘನತೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಸಾಮಂತರ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವು ಸಡಿಲವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅವನು ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದನು.

೧೨೬೩ರಲ್ಲೇ ರುದ್ರಮ ದೇವಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಪತ್ಯ ದೊರಕಿದರೂ, ೧೨೬೯ರಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿದೇವನ ಮರಣದವರೆಗೂ ಅವಳ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

ತನ್ನ ಆಡಳಿತದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಪೂರ್ವ ಗಂಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ಯಾದವರಿಂದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ರುದ್ರಮ ದೇವಿ ೧೨೭೦ರಲ್ಲಿ ಗಂಗರನ್ನು ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಸೀಮೆಯಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಯಾದವರನ್ನು ಮೇಲೆ ಸೋಲಿಸಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಂಧ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಳು.   ಆದರೆ ೧೨೭೩ರಲ್ಲಿ ಕಾಯಸ್ಥರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅಂಬದೇವನ ಆಂತರಿಕ ಅಸಮ್ಮತಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲಳಾದಳು. ಅಂಬದೇವನು ಕಾಕತೀಯರ ಅಧೀನನಾಗಿರಲು ವಿರೋಧಿಸಿ  ನೈಋತ್ಯ ಆಂಧ್ರದ ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು.
## ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ 
ರುದ್ರಮ ದೇವಿ, ಬಹುಶಃ ೧೨೪೦, ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಂಶಸ್ಥನಾದ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ಈ ಮದುವೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. ವೀರಭದ್ರನು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಾತ್ರವು ವಹಿಸಲ್ಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಏನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ರಾಣಿಯರು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಕಾಲ್ಬೆರಳು

thumb
**ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು** ಟೆಟ್ರಪಾಡ್‍ಗಳ ಪಾದದ ಬೆರಳುಗಳು. ತಮ್ಮ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಬೆಕ್ಕುಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಜಾತಿಗಳನ್ನು *ಅಂಗುಲಿಗಾಮಿ* ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಪಾದದ ಅಂಗಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಮಾನವರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು *ಅಂಗಾಲುಗಾಮಿ* ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; *ಖುರಗಾಮಿ* ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗೊರಸುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಪ್ರತಿ ಮಾನವ ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಐದು ಬೆರಳುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

ಕಾಲ್ಬೆರಳ ಚಲನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ನಾಯುರಜ್ಜುಗಳ ಮೂಲಕ ಬಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ.

ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಪಾದಪಂಚಾಸ್ಥಿ ಅಪಧಮನಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪಾದದ ಬೆಂಗಡೆಯ ಅಭಿಧಮನಿ ಕಮಾನಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ.

ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ, ಇದು ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು.

ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ಮಾನವರಿಗೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ಭಾರ ಹೊರುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನೂಕುಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ವರ್ಗ:ಪಾದ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1999

**ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1999** ಕರ್ನಾಟಕದ 224 ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1999ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 132 ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮೆಜಾರಿಟಿ ಪಡೆಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಜನತಾ ದಳ (ಯುನೈಡ್) ಗಳು ಇದ್ದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (ಎನ್‌ಡಿಎ) 63 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಪಡೆಯಿತು. ಹೆಚ್‌. ಡಿ. ದೇವಗೌಡ ನೇತೃತ್ವದ ಜನತಾ ದಳ (ಜಾತ್ಯಾತೀತ) ಕೇವಲ 10 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ನೆಲಕಚ್ಚಿತು. ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಬೆಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನವೆಂಬರ್ 26 ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1  1994 ನಡೆದಿದ್ದು ಜನತಾದಳ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು (ನೋಡಿ). ಆದರೆ 5 ವರುಷಗಳ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಜನತಾ ದಳದ ವಿಭನೆಯಿಂದಾಗಿ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸ ಬೇಕಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜೆ. ಹೆಚ್. ಪಟೇಲ್ ಗುಂಪು ಜನತಾ ದಳ (ಯುನೈಟೆಡ್) ಸೇರಿತು ಮತ್ತು ದೇವೇಗೌಡ ನೇತೃತ್ವದ ಜನತಾ ದಳ ಗುಂಪು ಜನತಾ ದಳ (ಜಾತ್ಯಾತೀತ) ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. ಎರಡೂ ಜನತಾ ದಳಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅಧಿಕಾರ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11 1999ರಂದು ಎಸ್. ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
## ಪಲಿತಾಂಶ
## ಆಧಾರಗಳು
*Karnataka Legislative Assembly election 1999 retrived on 2016-11-29
*Karnataka Legislative Assembly election 1994 retrived on 2016-11-29
* The split and the wait, Frontline, Volume 16 - Issue 16, Jul. 31 - Aug. 13, 1999, retrieved on 2016-11-29

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ
3ನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆ

**3ನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆ** ಬ್ರಿಕ್ ಸಂಘಟನೆಯ (ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಯಿತು) ಮೂರನೆಯ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಇದು 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011ರಲ್ಲಿ ಸಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಬ್ರೆಜಿಲ್, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಅಲ್ಲದೆ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಚೀನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

## ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು
‌‌ಐದು ದೇಶದ ನಾಯಕರು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಜಾಂಗಿರಿ ಮಧುಮಿತಾ

**ಮಧುಮಿತಾ** ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದು, ರಾಜೇಶ್ ಅವರ *ಒರು ಕಲ್ ಒರು ಕನ್ನಡಿ* (೨೦೧೨) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಲೊಲ್ಲು ಸಭಾ ಮತ್ತು *ಕಲಕ್ಕಾ ಪೊವತು ಯಾರು?* ಎಂಬ ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ತಮಿಳು ೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಇದ್ದರು ಮತ್ತು ೫೫ ನೇ ದಿನದಂದು ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಮಧುಮಿತಾರವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ವಿಜಯ್ ಟಿವಿಯ ಲೊಲ್ಲು ಸಭಾದ ಹಾಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ರಾಜೇಶ್ ಅವರ *ಒರು ಕಲ್ ಒರು ಕನ್ನಡಿ* (೨೦೧೨) ಅವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂತಾನಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಜಾಂಗಿರಿ ಪಾತ್ರವು ಅವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಹಾಸ್ಯನಟಿಗಾಗಿ ವಿಕಟನ್ ನಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ, ಅವರು *ಇದರ್ಕುತನೇ ಆಸೆಪಟ್ಟೈ ಬಾಲಕುಮಾರ* (೨೦೧೩), *ಜಿಲ್ಲಾ* (೨೦೧೪), *ಕಾಂಚನಾ ೨* (೨೦೧೫) ಮತ್ತು *ವಿಶ್ವಾಸಂ* (೨೦೧೯) ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಇಪಿಎಸ್‌ನಿಂದ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮಧುಮಿತಾ ಅವರು ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ವನ್ನೈ ಗೋವಿಂದನ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ. ಅವರು ತನ್ನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಮೋಸೆಸ್ ಜೋಯಲ್ ಅವರನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು.

## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
### ದೂರದರ್ಶನ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ
* 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ