ವಿಲಾಸ್ರಾವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್

**ವಿಲಾಸ್‍ರಾವ್ ದಗಡೋಜೀರಾವ್ ದೇಶ್‍ಮುಖ್** (   ಜನನ ಮೇ ೨೬, ೧೯೪೫) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಈಗಿನ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು - ೧೯೯೯ರಿಂದ ೨೦೦೩ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ೨೦೦೪ರಿಂದ ೨೦೦೮ರವರೆಗೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು ಮೂಲತಃ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ದಮರಾಠ್‍ವಾಡಾ ಪ್ರದೇಶದ ಲಾತೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ
ದೇಶ್ ಮುಖ್ ಮೇ ೨೬, ೧೯೪೫ರಂದು ಲಾತೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಭಲ್ ಗಾವ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಪೂನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಎಂ.ಇ.ಎಸ್. ಆಬಾಸಾಹೇಬ್ ಗರ್ವಾರೇ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪದವಿಯಾದ ಬಿಎಸ್ಸಿಯನ್ನೂ, ಕಲೆಯ ಪದವಿಯಾದ ಬಿಎ ಅನ್ನೂ ಪಡೆದು, ನಂತರ (ಪೂನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ) ಐಎಲ್ಎಸ್ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಓದು ಮುಂದುವರೆಸಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು.

ವಿವಾಹಿತರಾದ ಇವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇವರ ಪತ್ನಿಯಾದ ವೈಶಾಲಿ ದೇಶ್ ಮುಖ್ ರವರಿಗೆ ಲಾತೂರ್ ನಗರದ ಶಾಸಕರಾದ ಅಮಿತ್ ದೇಶ್ ಮುಖ್,  ರಿತೇಶ್ ಮತ್ತು ಧೀರಜ್ ಎಂಬ ಮೂವರು ಪುತ್ರರಿದ್ದಾರೆ.

ಇವರ ತಮ್ಮ ದಿಲೀಪ್ ರಾವ್ ದೇಶ್ ಮುಖ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಪರಿಹಾರ, ಪುನರ್ವಸತಿ, ಕ್ರೀಡೆ, ಯುವಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ರಾಯಭಾರ ನಿಯಮ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸೇವೆಗೈದಿದ್ದಾರೆ.

## ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದ ದೇಶ್ ಮುಖ್ ಬಭಲ್ ಗಾವ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ೧೯೭೪ರಿಂದ ೧೯೭೯ರವರೆಗೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ೧೯೭೪ರಿಂದ ೧೯೭೬ರವರೆಗೂ ಅದರ ಸರಪಂಚ(ಗ್ರಾಮದ ಮುಖಂಡ)ರಾದರು. ೧೯೭೪ರಿಂದ ೧೯೮೦ರವರೆಗೂ ಅವರು ಒಸಾಮಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷದ್ ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಲಾತೂರ್ ತಾಲೂಕಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಮಿತಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವರು ಗೃಹಖಾತೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ, ಸಹಕಾರ, ಕಾಮಗಾರಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಶಾಸನಸಭಾ ವಿಷಯಗಳು, ಸಾರಿಗೆ, ಕೃಷಿ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಡೈರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಯುವಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದರು.

೧೯೯೫ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ೩೫,೦೦೦ ಮತಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಂಡರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡು ಸತತ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳ ಅಂತರವಾದ ೯೧,೦೦೦ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಇವರು ಮತ್ತೆ ಲಾತೂರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಚಿವರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮, ೧೯೯೯ರಂದು ದೇಶ್ ಮುಕ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಜನವರಿ ೧೭, ೨೦೦೩ರವರೆಗೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಇವರು ರಾಜ್ಯದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನಮತಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ದಲಿತ ಸದಸ್ಯರಾದ ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಶಿಂಧೆಯವರಿಗೆ ಜನವರಿ 2003ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಪದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಾತೂರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅವರು ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗೆ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ನವೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಉಗ್ರರ ಧಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇಶ್ ಮುಖ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨, ೨೦೦೮ರಂದು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ನಂತರ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯನ್ನು ಸೇರಿದ ಇವರನ್ನು ಸಚಿವಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೇ ೨೮, ೨೦೦೯ರಂದು ನಿಯಮಿಸಿದರು.

## ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣ
ಸಹಕಾರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ದೇಶ್ ಮುಖ್ ರಿಗೆ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ ಡ್ಯಾಮ್, ನೆದರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಜಪಾನ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್, ತೈವಾನ್ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿತು. ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ನಲ್ಲಿರುವ ವೆರ್ಸೋವಾ ಮತ್ತು ಅಂಧೇರಿಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮತ್ತು ನವೀ ಮುಂಬಯಿನ ಐರೋಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಶೀಲಾದೇವಿ ದೇಶ್ ಮುಖ್ ವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಾಂಜ್ರಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿ ರೈತನೂ "ಸಮೃದ್ಧ"ನಾದನು. ಲಾತೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂದ ಸಕಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಶ್ರೇಯವೂ ದೇಶ್ ಮುಖ್ ರಿಗೇ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಓದು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಟೆನಿಸ್ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ವಿಷಯಗಳು.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಚಿವಸಂಪುಟದ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ ಜನರು
ವರ್ಗ:1980ರಿಂದ 1985ರ ವರೆಗಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:1985ರಿಂದ 1990ರವರೆಗಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:1990ರಿಂದ 1995ರ ವರೆಗಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:1999ರಿಂದ 2004ರ ವರೆಗಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:2004ರಿಂದ 2009ರವರೆಗಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
ವರ್ಗ:ಲಾತೂರ್ ನ ಜನರು
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರು
ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೬೬ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಈಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು