ಕಾಶ್ಮೀರದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು

**ಕಾಶ್ಮೀರದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು** ಕಾಶ್ಮೀರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಂಪರೆ ಸಂಪತ್ತು. ಕಾಶ್ಮೀರವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಜನ್ಮದಿನಗಳು, ಸುಗ್ಗಿಯಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಅವರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತದ ಜನರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳು ಈಗ ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.
## ಕುಡ್ ನೃತ್ಯ
ಕುಡ್ ನೃತ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.**ಲೋಕದೇವತೆಗಳನ್ನು** (ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳು) ಕೃತಜ್ಞತಾ ವಿಧಿಯಂತೆ ಗೌರವಿಸಲು ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಈ ರೂಪವು ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮತ್ತು ತಿರುಚಿದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಕುಡ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇತರ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರು ಸಮಾನವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ.ಈ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಲಯ ಮತ್ತು ಬಡಿತಗಳು ನೃತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.ನರ್ತಕರು ತಮ್ಮ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೈನ್, ಡ್ರಮ್ಸ್, ನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ವೇಣು ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಎಲ್ಲಾ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಸಹಜತೆ.ಈ ರೀತಿಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕೃಷಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ರೈತರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ದನಕರುಗಳು, ಜೋಳದ ಬೆಳೆಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆ '(ಗ್ರಾಮದೇವತೆ)' ಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.ಎಲ್ಲರೂ ಅವರವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಡುಗೆಯಲ್ಲೀರುತ್ತರೆ. ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಡ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ 20ರಿಂದ 30 ನೃತ್ಯಗಾರರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಡವಾದ ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ (ಜಾಮು ತನಕ) ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.ಜಮ್ಮು ರಾಜ್ಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ವಿವಿಧ ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯವನ್ನು ಧೂಂಗಳು, ಡೋಲು(drum),ಬನ್ಸಿರಿ, ಬಿದಿರಿನ ಕೊಳಲು, ರಾಮಸಿಂಗ,(ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಹಳೆಗಳು) ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ ಹಾಡುವ ಹಾಡಿನಂತೆಯೇ, ನೃತ್ಯಗಾರರ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
## ದುಮ್ಹಾಲ್ ನೃತ್ಯ(Dumhal dance)
ಎಲ್ಲಾ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ 'ದುಮ್ಹಾಲ್' ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ನೃತ್ಯಗಾರರು ರೋಮಾಂಚಕ ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಟೋಪಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಆದರೆ ವಾಟಾಳ್ ಪುರುಷರು ಮಾತ್ರ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.ಈ ನೃತ್ಯವು ಸೆಟ್ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಟ್ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ನೃತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಯು ನರ್ತಕರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೆಕ್ಕೆಮುವಿನ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು (ಧ್ವಜದಂತೆ) ನೆಲದೊಳಗೆ ಹೂತುಹಾಕುತ್ತದೆ, ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಪುರುಷರು ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ನರ್ತಕರು ಕೋರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ನಡುವೆ ಡ್ರಮ್ ಬೀಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
## ರೂಫ಼್ ನೃತ್ಯ(rouf dance)
ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ರೂಫ಼್ ನೃತ್ಯ. ಈದ್ ಮತ್ತು ರಂಜಾನ್ ದಿನಗಳಂತಹ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೃತ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗುಂಪು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ನಿಂತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ನರ್ತಕರ ಪಾದದ ವಿನ್ಯಾಸ ಕೆಲಸ(ಪಾದದ ಚಲನೆಗಳು).ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ 'ರೂಫ಼್' ಮತ್ತು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 'ರೋ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಜನರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.

## ಭಂಡ್ ಪಥೆರ್(Bhand Pather)
ಇದು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ರಂಗಭೂಮಿ ನೃತ್ಯ/ವೇದಿಕೆಯ ನೃತ್ಯದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಈ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೃತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
## ಬಚಾ ನಗ್ಮಾ
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೂಟಗಳು ಅಥವಾ ಮದುವೆಗಳಂತಹ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹುಡುಗರು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕರೂ ಸಹ ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಹುಡುಗರ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.ಇದು ಗರಿಷ್ಠ ಆರರಿಂದ ಏಳು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಗಾಯಕರನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ನರ್ತಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಸುಮಧುರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ನರ್ತಕರ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೋರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ನರ್ತಕರು ಧರಿಸುವ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯಗಾರರು ಧರಿಸುವ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ.ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು 'ಬಚ್ಚಾ ಗ್ಯಾವೌನ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಯುವ ಮಧುರ ಧ್ವನಿ..
## ಹಫೀಜಾ ನೃತ್ಯ(hafiza dance)
ಇದು ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂತೂರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿಶೇಷ ವಾದ್ಯವು ಸುಮಾರು ನೂರು ತಂತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೋಲುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಭಂಡ್ ಜಶನ್(Band jashan)
ಭಂಡ್ ಜಶನ್ ಅತ್ಯಂತ ಹಿತವಾದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಲಘುವಾದ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ನೃತ್ಯಗಾರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ವೂಗಿ-ನಾಚುನ್(Wuegi-Nachun)
ಈ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಾಹದ ಆಚರಣೆಗಳ ನಂತರ ವಧು ತನ್ನ ಪೋಷಕರ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಮದುವೆಯ ರಂಗೋಲಿ ಸುತ್ತಲೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
## ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ
* ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು
* ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು