ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿ

**ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯು** ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಜೈನರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯು ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಅಥವಾ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ (ವಿಸರ್ಜನ) ದೇವರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದಾಗ ಗಣೇಶ ಚೌದಾಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚತುರ್ದಶಿಯು ಚಂದ್ರನ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ 14 ನೇ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ 10 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿ ಬರುತ್ತದೆ.

## ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ 
ಹಬ್ಬಗಳ ಜೈನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಜೈನರು ಭಾಡೋ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ 10 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ವ್ ಪರ್ಯುಷಣವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ- ದಿಗಂಬರ ಜೈನರು ದಸ್ ಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ್‌ನ ಹತ್ತು ದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದಶಿ (ಅನಂತ್ ಚೌದಾಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ್‌ನ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಕ್ಷಮಾವಾಣಿ, ಜೈನರು ತಾವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ ದಿನವನ್ನು ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯ ನಂತರ ಒಂದು ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವ ಚಕ್ರದ 12 ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಭಗವಾನ್ ವಾಸುಪೂಜ್ಯರು ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆದ ದಿನ ಇದು.

## ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ 
ನೇಪಾಳ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯುಪಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಹಬ್ಬವು *ಕ್ಷೀರ ಸಾಗರ* (ಹಾಲಿನ ಸಾಗರ) ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ *ಅನಂತ ರೂಪಕ್ಕೆ* ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. 14 *ತಿಲಕಗಳನ್ನು* (ಸಣ್ಣ ಲಂಬ ಪಟ್ಟಿಗಳು) ಕುಂಕುಮ ಅಥವಾ ಸಿಂಧೂರ (ವರ್ಮಿಲಿಯನ್ ಪುಡಿ) ಮರದ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕು *ಪೂರಿಗಳು* (ಹುರಿದ ಗೋಧಿ ಬ್ರೆಡ್) ಮತ್ತು 14 *ಪುವಾ ರು* (ಡೀಪ್ ಫ್ರೈಡ್ ಸ್ವೀಟ್ ಗೋಧಿ ಬ್ರೆಡ್) ಅನ್ನು ಸಿಂಧೂರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಲಿನ ಸಾಗರವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ *ಪಂಚಾಮೃತ* ( ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಬೆಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಕ್ಕರೆ, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) ಹೊಂದಿರುವ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಈ ಮರದ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನಂತ ರೂಪವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ 14 ಗಂಟುಗಳಿರುವ ದಾರವನ್ನು ಸೌತೆಕಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತಿ ಪಂಚಾಮೃತದಲ್ಲಿ ಐದು ಬಾರಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಈ ಅನಂತ್ ದಾರವನ್ನು ಪುರುಷರು ಮೊಣಕೈಯ ಮೇಲೆ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಎಡಗೈಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅನಂತ್ ಥ್ರೆಡ್ ಅನ್ನು 14 ದಿನಗಳ ನಂತರ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ 
; *ಸುಶೀಲಾ ಮತ್ತು ಕೌಂಡಿನ್ಯ*

ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಂತ್ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ದೀಕ್ಷಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸುಶೀಲಾ ಎಂಬ ಮಗಳಿದ್ದಳು. ದೀಕ್ಷಾ ನಿಧನದ ನಂತರ ಸುಶೀಲಾಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಂದರೆ ನೀಡಿದ ಕರ್ಕಶ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಸುಮಂತ್ ಮದುವೆಯಾದ.

ಸುಶೀಲಾ ಕೌಂಡಿನ್ಯನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು ಮತ್ತು ಮಲತಾಯಿಯ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅವರು ಮನೆ ಬಿಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನದಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತರು. ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋದ. ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪಿಗೆ ಸುಶೀಲಾ ಸೇರಿಕೊಂಡಳು. “ಅನಂತ್ ಪ್ರಭು” ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಸುಶೀಲಾಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. "ಇದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪೂಜೆ?" ಸುಶೀಲಾ ಕೇಳಿದಳು.

; *ಅನಂತ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ*

ಅದು ಅನಂತನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಅದರ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಕರಿದ "ಘರ್ಗಾ" (ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) ಮತ್ತು "ಅನರಸೆ" (ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ) ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. "ದರ್ಭ" (ಪವಿತ್ರ ಹುಲ್ಲು) ಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ನಾಗರಹಾವನ್ನು ಬಿದಿರಿನ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಹಾವನ್ನು ("ಶೇಶ") ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಹೂವುಗಳು, ಎಣ್ಣೆ ದೀಪ ಮತ್ತು ಧೂಪದ್ರವ್ಯದ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾವಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರ ಮುಂದೆ ರೇಷ್ಮೆ ದಾರವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು "ಅನಂತ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 14 ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು "ಕುಂಕುಮ್" ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ "ಅನಂತ್" ಅನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ದೈವತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ಈ ವ್ರತದ ಉದ್ದೇಶ. ಇದನ್ನು 14 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸುಶೀಲಾ ಅನಂತ್ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು. ಆ ದಿನದಿಂದ ಅವಳು ಮತ್ತು ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು. ಒಂದು ದಿನ ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಸುಶೀಲಾಳ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಅನಂತ್ ದಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು. ಅನಂತರ ವಚನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರು ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿರುವುದು ಅನಂತನ ಯಾವುದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ವಾದ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಸುಶೀಲಳ ಕೈಯಿಂದ ಅನಂತ್ ದಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬೆಂಕಿಗೆ ಎಸೆದ.

ಇದರ ನಂತರ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಅವರು ತೀವ್ರ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು. ಕೌಂಡಿನ್ಯನು "ಅನಂತ"ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ದೇವರು ತನಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

; *ಅನಂತನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ*

ಕೌಂಡಿನ್ಯನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರವನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಆದರೆ ಯಾರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಮರಕ್ಕೆ ಹುಳುಗಳು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿವೆ. ಅವನು ಅನಂತನನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ ಎಂದು ಮರವನ್ನು ಕೇಳಿದನು ಆದರೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರ ಬಂದಿತು. ಆಗ ಕೌಂಡಿನ್ಯನು ತನ್ನ ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಹಸುವನ್ನು ನೋಡಿದನು, ನಂತರ ಒಂದು ಗೂಳಿಯು ಅದನ್ನು ತಿನ್ನದೆ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತು. ಆಗ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳ ನೀರು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆರೆಯುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಮುಂದೆ, ಅವನು ಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ಆನೆಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಅನಂತನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರು, ಆದರೆ ಯಾರೂ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಹತಾಶನಾದನು ಮತ್ತು ನೇಣು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.

ಕೌಂಡಿನ್ಯನಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅನಂತನನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದು. ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅನಂತನೇ ಬಂದನೆಂದು ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಅರಿತುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ದೇವರು ಅನಂತ, ಶಾಶ್ವತ. ಸುಶೀಲಾಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಾರದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವಿಫಲನಾದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಅನಂತನು ಕೌಂಡಿನ್ಯನಿಗೆ 14 ವರ್ಷಗಳ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೌಂಡಿನ್ಯ ನೋಡಿದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅನಂತ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ಮಾವಿನ ಮರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಂತ್ ವಿವರಿಸಿದರು.

ಹಸುವು ಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಗೂಳಿಯೇ ಧರ್ಮವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅವನು ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನು. ಎರಡು ಸರೋವರಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಸಹೋದರಿಯರು, ಆದರೆ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಭಿಕ್ಷೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಕತ್ತೆ ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೋಪವಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೂ ಆನೆ ಕೌಂಡಿನ್ಯನ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. 

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

ಚಿತ್ರ:Anant Chaturdashi.jpg|ಭಾರತದ ಮುಂಬೈನ ಗಿರ್ಗಾಂವ್ ಚೌಪಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲಾದ ಲಾಲ್ಬೌಚಾ ರಾಜಾ ವಿಗ್ರಹದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ.
ಚಿತ್ರ:Vinayagar chathurthi.jpeg|ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ನಿಮಜ್ಜನ.
ಚಿತ್ರ:Ganesh Visarjan at Futala by Chetan Gole.jpg|ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿಮಜ್ಜನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಹಬ್ಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು