open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಮಾಳವಿಕಾ ಸರುಕ್ಕೈ

[right|thumb| ಮಾಳವಿಕಾ ಅವರು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆಯಾದ [ಹಿಲರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್|ಹಿಲರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು]]
**ಮಾಳವಿಕಾ ಸರುಕ್ಕೈ** ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ.   ಇವರು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತರಾದರು.  ಇವರಿಗೆ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.  

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಮಾಳವಿಕಾ ಸರುಕ್ಕೈ ಅವರು ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು.  ಇವರು ತಮ್ಮ ೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಸುಂದರಂ ಪಿಳ್ಳೈ (ತಂಜಾವೂರು ಶಾಲೆ) ಮತ್ತು ರಾಜರತ್ನಂ (ವಜುವೂರ್ ಶಾಲೆ) ಅವರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.    ಅವರು ಕಲಾನಿಧಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗುರುಗಳಾದ ಕೇಲುಚರಣ್ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ರಮಣಿ ರಂಜನ್ ಜೆನಾ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಡಿಸ್ಸಿಯನ್ನು ಕಲಿತರು.  ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಭಾರತ   ಮತ್ತು ಲಿಂಕನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ವಿ, ಜಾನ್ ಎಫ್. ಕೆನಡಿ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್  ಚಿಕಾಗೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.       ಇವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೆಲಸವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನಿಯೋಜಿಸಿದ *ಸಮರ್ಪಣಂ ಎಂಬ* ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.    ಇವರು ಬಿಬಿಸಿ / ಡಬ್ಲೂ‌‌ಎನ್‌ಇ‌ಟಿ ನ ಒಂಬತ್ತು-ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದರ್ಶನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ *ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್* ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.    *ದಿ ಅನ್‌ಸೀನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ – ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರಿಂಗ್ ಭರತನಾಟ್ಯ ಥ್ರೂ ದಿ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಮಾಳವಿಕಾ ಸರುಕ್ಕೈ* ಅವರ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವು ಮುಂಬೈ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು 
ಸರುಕ್ಕೈ ಅವರಿಗೆ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.  ಇವರು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಬಿರುದು ಮತ್ತು ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು,  ಹಾಗೆಯೇ ನೃತ್ಯಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಂತಹ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಹರಿದಾಸ ಸಮ್ಮೇಳನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.   ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಎಂಬ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು.   

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಭರತನಾಟ್ಯ
* ಒಡಿಸ್ಸಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ತಯಾಬುನ್ ನಿಶಾ

**ತಯಾಬುನ್ ನಿಶಾ** ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮಾಜಿ ಅಥ್ಲೀಟ್. ಅವರು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂನ ಶಿವಸಾಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಧಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 

ಅವರು ೮ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅವರು  ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಅವರ ಗುರಿ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ೯ನೇ ಅಂತರ ರಾಜ್ಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದು,   ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. 

೧೯೭೪ ರಂದು ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ೧೨ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. ಅವರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ೨೯.೩೨ ಮೀಟರ್ ದೂರ ಎಸೆದರು. ಅವರು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರು ಬಡ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಅಸ್ಸಾಂ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಮೈಲಾರದ ಬಸವಲಿಂಗ ಶರಣರ ಗುರುಕರಣ ತ್ರಿವಿಧಿ

ಮೈಲಾರದ ಬಸವಲಿಂಗ ಶರಣರ ಗುರುಕರುಣ ತ್ರಿವಿಧಿ =
ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮೈಲಾರ  ಗ್ರಾಮದವರು. ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದವರು. ವ್ಯಾಪಾರ ಇವರ ವೃತ್ತಿ. ಮೈಲಾರದಿಂದ ಸುಮಾರು  ೮ ಕಿ.ಲೋ ಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಚನ್ನವೀರಸ್ವಾಮಿಗಳ  ಶಿ‌‌‌‌‌‍‍‍‍‍‍‌‍‍‍‍ಶ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

## ಇವರ ಕೃತಿಗಳು 
* ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‌ಶಟ್ ಸ್ಥಲ ನಿರಾಭಾರಿ ವೀರಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ 
* ಗುರುಕರುಣ ತ್ರಿವಿಧಿ
* ಶಿವಾನುಭವ ದರ್ಪಣ
* ಲಿಂಗಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು
* ಭಕ್ತಿ ಬಿನ್ನಹ ದಂಡಕಗಳು

ಐದು ಕೃತಿಗಳ್ಳಲ್ಲಿ ಗುರುಕರುಣ ತ್ರಿವಿಧಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೃತಿ. ಗುರು ಚನ್ನವೀರಸ್ವಾವಿಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ನೀನು ಬಸಪ್ಪ ಅಲ್ಲ ಮುಸಪ್ಪ ಎಂದು ಬೈದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ೩೩೩ ತ್ರಿವಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ತ್ರಿವಿಧಿ ಎಂದರೆ ಮೂರು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ. ಮೊದಲಿನ  ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ಮುಖ್ಯ ತತ್ವ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ಶ್ಟಾವರಣ,  ಪಂಚಾಚಾರ, ಶಟ್ ಸ್ಥಲ ತತ್ವಗಳ ವಿಚಾರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. 

 ಶ್ರೀ ಗುರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ 
ಶ್ರೀ ಗುರುವೆ ಸತ್ಕ್ರಿಯೆಯ | ಆಗರವೆ ಸುಜ಼್ಜಾನ 

ಸಾಗರವೆ ಎನ್ನ ಮತಿಗೆ ಮಂಗಳವಿತ್ತು 

ರಾಗದಿಂ ಬೇಗ ಕೃಪೇಯಾಗು         ||೧||

 ಸದ್ಗುರುವಿನ ಸ್ವರೂಪ 
ಗುರುವೆ ಭಕ್ತರ ಕಲ್ಪ | ತರುವೆ ಸಜ್ಜನ ಮನೋ 

ಹರವೆ ನಿಜಭಕ್ತಿ-ಜ಼್ಜಾನವೈರಾಗ್ಯಮಂ

ದಿರವೆ ಮದ್ಗುರುವೆ ಕೃಪೆಯಾಗು            ||೨||

ದೇಶಿಕನೆ ಅನುಭವೋ|ಲ್ಲಾಸಕನೆ ಸಂಕಲ್ಪ
ನಾಶಕನೆ 'ಯಾಣ' ವಾದಿ ತ್ರೈಮಲದೊಳ್ನಿ
ರಾಶಕನೆ ಎನಗೆ ಕೃಪೆಯಾಗು            ||೩|| 

ಕಾರ್ಯಕಾರಣ್ ಭಕ್ತಿ| ತುರ್ಯತಾಮಸದ  ಚಿ
ತ್ಸೂರ್ಯ ಎಡರಿಂಗೆ-ಧೈರ್ಯವಾಗಿಹ ಗುರು
ವರ್ಯ ನೀನೆನಗೆ ಕೃಪೆಯಾಗು           ||೪||
ನವಜೀತ್ ಕೌರ್ ಧಿಲ್ಲೋನ್

**ನವಜೀತ್ ಕೌರ್ ಧಿಲ್ಲೋನ್** (ಜನನ ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೫) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಆಗಿದ್ದು ಇವರು ಚಕ್ರ ಎಸೆತಗಾರರಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಡಿಸ್ಕಸ್ ಥ್ರೋ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ೪೧೬೫ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು ೪೬ ಆಗಿದೆ.    ಅವರು ೨೦೧೮ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮ ೫೭.೪೩ ಮೀ ಎಸೆತದೊಂದಿಗೆ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಎರಡನೇ ಭಾರತೀಯರಾದರು. ಅವರು ೫೯.೧೮ ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ನ ಕಂಚಿನ ಪದಕಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಗದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಧಿಲ್ಲೋನ್ ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.  ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಡೋಪಿಂಗ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ನಂತರ, ಅವರನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. 

## ವೃತ್ತಿ 
ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ  ಧಿಲ್ಲೋನ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೧ ರ ವಿಶ್ವ ಯುವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಅರ್ಹತೆಯಲ್ಲಿ  ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ೨೦೧೧ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಯೂತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪದಕವನ್ನು (ಕಂಚಿನ) ಗೆದ್ದರು.  ಧಿಲ್ಲೋನ್ ೨೦೧೨ ರ ಭಾರತೀಯ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಪುಟ್ / ಡಿಸ್ಕಸ್ ಡಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ೨೦೧೨ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಜೂನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು. 

೨೦೧೩ರ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಪುಟ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕಸ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಧಿಲ್ಲೋನ್ ೨೦೧೩ ರ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೀನಿಯರ್ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಅವರು ೨೦೧೪ ರ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ  ೫೬.೩೬ ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಕ್ರ ಎಸೆತದೊಂದಿಗೆ  ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದರು.

೨೦೧೪ ಮತ್ತು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಿಲ್ಲೋನ್ ರವರು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಿರಿಯರ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೇರಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ೨೦೧೫ ರ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಶಾಟ್‌ಪುಟ್ ಹಾಗೂ ಚಕ್ರ ಎಸೆತ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ  ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೫ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನ ಡಿಸ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅವರು ಆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಪುಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಸ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದರು.  

## ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು
* ಇಂಡಿಯಾ ಓಪನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್
** ಚಕ್ರ ಎಸೆತ: ೨೦೧೪, ೨೦೧೫
** ಗುಂಡು ಎಸೆತ: ೨೦೧೬, ೨೦೧೭
* ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟಗಳು
** ಗುಂಡು ಎಸೆತ: ೨೦೧೫
** ಚಕ್ರ ಎಸೆತ: ೨೦೧೫

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Navjeet Kaur Dhillon at World Athletics

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಶ್ರೀಜಯ ನಾಯರ್

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
**ಶ್ರೀಜಯಾ ನಾಯರ್** ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ಅವರು ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮದುವೆಯ ನಂತರ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.  ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ  ನಟನೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಜಯಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಶ್ರೀಜಯಾ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಕೋತಮಂಗಲಂ ಮೂಲದವರು. ಅವರು ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸುಮತಿ ಮತ್ತು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ‌ನಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ, ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ಕೂಚಿಪುಡಿ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಚಿತ್ರಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ದಾಶರಥಿ ಅವರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 

## ವೃತ್ತಿ 
ಇವರು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕವಾದ  *ಕಮಲದಲಂನಲ್ಲಿ* ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.  ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ,  ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ *ಸಮ್ಮರ್ ಇನ್ ಬೆಥ್ ಲೆಹೆಮ್* ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.  ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.   

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಶ್ರೀಜಯಾ ಅವರು ಉದ್ಯಮಿ ಮದನ್ ನಾಯರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಮೈಥಿಲಿ ಎಂಬ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್‌ಗೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಶ್ರೀಜಯಾ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಜಯಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೆಸರಿನ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ನಗರದಲ್ಲಿ ೫ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೫೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  

## ಚಿತ್ರಕಥೆ 
 

### ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು 
### ದೂರದರ್ಶನ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
*
ಚಂದ್ರ ನಾಯ್ಡು

**ಚಂದ್ರನಾಯುಡು** (1933 - 4 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿರೂಪಕ, ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ. ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿವರಣೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದ ಆರಂಭಿಕ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.   

## ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ 
ಚಂದ್ರನಾಯುಡು ಅವರು 1933 ರಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಮಾತನಾಡುವ ಕಾಪು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.     ಆಕೆಯ ತಂದೆ, ಸಿಕೆ ನಾಯುಡು ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.   ಆಕೆಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಸಿಎಸ್ ನಾಯುಡು ಕೂಡ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದ್ದರೆ, ಆಕೆಯ ಸೋದರಳಿಯ ವಿಜಯ್ ನಾಯುಡು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದರು.  ಆಕೆಯ ಪೂರ್ವಜರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಂ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಬಂದವರು.  

## ವೃತ್ತಿ 
ನಾಯುಡು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಸಿದರು.  ಅವರು 1979-1980 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರಕ, ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ  ಗಾಗಿ ಆಂಗ್ಲ ತಂಡದ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಡೇವಿಡ್ ರೇವೆರ್ನ್ ಅಲೆನ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು, ಲಾರ್ಡ್ ' ರು.  ನಾಯುಡು ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳಾ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್‌ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.  1982 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಗೋಲ್ಡನ್ ಜುಬಿಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. 

ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಂತರ-ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.  ಆಕೆಯ ಸೋದರಳಿಯ, ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ವಿಜಯ್ ನಾಯುಡು ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿಗೆ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಟ್ರೋಫಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.  1990 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಪಿಜಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್.  1995 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು *CK ನಾಯುಡು: ಎ ಡಾಟರ್ ರಿಮೆಂಬರ್ಸ್ ಎಂಬ* ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 

## ಸಾವು 
ನಾಯುಡು ಇಂದೋರ್‌ನ ಮನೋರಮಾ ಗಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಹೋಲ್ಕರ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಗೆ ಹತ್ತಿರ, ಅವರ ತಂದೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅವರು 4 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರಂದು ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ 88 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು 

## ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
* ಚಂದ್ರ ಕೆ. ನಾಯುಡು, *ಸಿ.ಕೆ. ನಾಯುಡು: ಎ ಡಾಟರ್ ರಿಮೆಂಬರ್ಸ್* (ನವದೆಹಲಿ, ರೂಪಾ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ 1995), 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು
ವರ್ಗ:೧೯೩೩ ಜನನ
ಚಂದ್ರಾ ನಾಯ್ಡು

**ಚಂದ್ರಾ ನಾಯ್ಡು** (೧೯೩೩ - ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿರೂಪಕಿ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ. ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿವರಣೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದ ಆರಂಭಿಕ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.       ಅವರ ತಂದೆ, ಸಿಕೆ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.   ಇವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಸಿಎಸ್ ನಾಯ್ಡು ಕೂಡ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸೋದರಳಿಯ ವಿಜಯ್ ನಾಯ್ಡು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದರು.  ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಂ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಬಂದವರು.  

## ವೃತ್ತಿ 
ನಾಯ್ಡು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಸಿದರು.  ನಾಯ್ಡು ದೇಶೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ  ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು, ಮೊದಲ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು  ಅವರು ೧೯೭೯ - ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರಕ, ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ  ಗಾಗಿ ಆಂಗ್ಲ ತಂಡದ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಡೇವಿಡ್ ರೇವೆರ್ನ್ ಅಲೆನ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.  ನಾಯುಡು ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳಾ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್‌ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.  ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಗೋಲ್ಡನ್ ಜುಬಿಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. 

ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಂತರ - ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.  ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ, ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ವಿಜಯ್ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು  ಕಾಲೇಜು ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಟ್ರೋಫಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ೧೯೯೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಪಿಜಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಅವರು ಕೊನೆಯ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.  ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು *ಸಿಕೆ ನಾಯ್ಡು: ಎ ಡಾಟರ್ ರಿಮೆಂಬರ್ಸ್* ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 

## ಸಾವು 
ನಾಯ್ಡು ಹೋಲ್ಕರ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದ ಇಂದೋರ್‌ನ ಮನೋರಮಾ ಗಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆಯೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅವರು ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೮೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
* ಚಂದ್ರ ಕೆ. ನಾಯ್ಡು, *ಸಿ.ಕೆ. ನಾಯ್ಡು: ಎ ಡಾಟರ್ ರಿಮೆಂಬರ್ಸ್* (ನವದೆಹಲಿ, ರೂಪಾ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ೧೯೯೫).

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಕಮಲಪ್ರೀತ್ ಕೌರ್

**ಕಮಲಪ್ರೀತ್ ಕೌರ್** (ಜನನ ೪ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೬) ಇವರು ಪಂಜಾಬ್‌ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ಅಥ್ಲೀಟ್. ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ೬೫ ಮೀಟರ್ ದೂರದ ಗೆರೆಯನ್ನು ದಾಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ. ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಮೆಂಟರ್‌ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಇವರನ್ನು ಗೋಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್    ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರು ಟೋಕಿಯೋ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ೬ ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು.

ಕೌರ್ ಅವರು ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ೬೫.೦೬ ಮೀ ಗುರಿ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು.      ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಪಟಿಯಾಲದ ಎನ್‌ಐ‌ಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಡಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್-೪ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ೬೬.೫೯ ಮೀ ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.

ಡೋಪಿಂಗ್ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಎ‌ಐ‌ಯುಯು ಇವರನ್ನು ೧೨ ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಕ್ರಿಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. 

## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಕಮಲ್‌ಪ್ರೀತ್ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಶ್ರೀ ಮುಕ್ತಸರ್ ಸಾಹಿಬ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಲೌಟ್ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಕಬರ್ ವಾಲಾದಿಂದ ಬಂದವರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತುದಾರನ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇವರು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಕೌರ್  ಅವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಎಸ್‌ಎಐ) ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಠಿಣ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇವರು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಅಂಡರ್ - ೧೮ ಮತ್ತು ಅಂಡರ್ - ೨೦ ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು. ನಂತರ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಇವರು ೨೯ ನೇ ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.

## ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಮತ್ತು ಪದಕಗಳು 
೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ದೋಹಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವರು ಐದನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ೨೦೧೯ ರ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಸೀನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ  ೬೦.೨೫ ಮೀ ಎಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ೨೪ ನೇ ಫೆಡರೇಷನ್ ಕಪ್ ಸೀನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ೬೫ ಮೀ ದೂರ ಎಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. 

ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೪ ನೇ ಫೆಡರೇಷನ್ ಕಪ್ ಸೀನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ೬೫.೦೬ ಮೀ ದೂರ ಎಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದು ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. 

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಕಮಲಪ್ರೀತ್ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪಂಜಾಬಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದರು. ಇವರು ಸೀಮಾ ಪೂನಿಯಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಖಿ ತ್ಯಾಗಿ ಅವರ  ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಾನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 

## ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಕಲಾಮಂಡಲಂ ರಾಧಿಕಾ

**ಕಲಾಮಂಡಲಂ ರಾಧಿಕಾ** ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ, ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ವಾಂಸೆ, ಶಿಕ್ಷಕಿ, ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ. ಇವರು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಅದಿವಾಸಿ ಕೇರಳೀಯರು. ಅವರು ಕೂಚಿಪುಡಿ, ಭರತನಾಟ್ಯ, ಕಥಕ್ಕಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನೂ ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಕಲಾಮಂಡಲಂ ರಾಧಿಕಾ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಕೆ ಕೆ ನಾಯರ್ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಮೂರನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗುರುರಾಜನ್ ಅವರ ಬಳಿ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು ನಂತರ ಮುತ್ತಾರ್ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್‌ರಿಂದ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಿತರು, ಗುರು ಪೊನ್ನಯ್ಯಪಿಳ್ಳೆಯವರಿಂದ  ಮೃಧಂಗಮವೈತರಿಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು.  ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಚೆರುತುರುತಿಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಲಾಮಂಡಲಂನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಚಿನ್ನಮ್ಮು ಅಮ್ಮ, ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಮತ್ತು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಪದ್ಮನಾಭನ್ ನಾಯರ್ ಅವರ ತೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನುರಿತ ಸಾಧಕಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರು. ದಿವಂಗತ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಪದ್ಮನಾಭ ಆಶನ್ ಅವರ ಕಥಕ್ಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ತರಬೇತಿಯು ಅವರ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. 

## ನರ್ತಕಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ 
ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಎಚ್ ಒ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಸಾರ್ಕ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರು, ಸೋವಿಯತ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.  ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಆಳವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಅವರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೯೪೦  ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ನೃತ್ಯಗಾರರು ಧರಿಸಿದ್ದ ಮೂಲ ಹಂತಗಳು, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಮರು-ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.   ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೈಬಲ್‌ನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಧಿಕಾ ಯುಎಸ್, ಯುಕೆ, ಯುರೋಪ್, ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪಾದ್ರಿ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಫಾದರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ *ಬೈಹೋಲ್ಡ್ ಥೈ ಮದರ್* ಎಂಬ ಬೈಬಲ್ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಚೋಲ್ಕೆಟ್ಟುಗಳು, ಮೂರು ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್‌ನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆದರೆ ವೀರಪ್ಪಮೊಯ್ಲಿ, ಕುವೆಂಪು, ಫಾ.ಅಬೆಲ್, ಅಮೃತ್ ಸೋಮೇಶ್ವರ್ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಚವರ ಅವರ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರಾಧಿಕಾ ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು  ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆದವು. 

## ಲೇಖಕಿ 
ರಾಧಿಕಾ ಅವರು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ *ಶ್ರುತಿಲಯಕ್ಕೆ* ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 'ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ' ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಎನ್‌ಸಿಇಆರ್‌ಟಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸೆಮಿನಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೂಸ್ಟನ್, ಯುಎಸ್ಎ ನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಇಂದೂ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕಕ್ಕೆ ಕೇರಳದ *ದೇವದಾಸಿ* ಪದ್ಧತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 'ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ-ದಿ ಲಿರಿಕಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೇರಳ' ಮತ್ತು 'ಮುದ್ರಾ' ಪುಸ್ತಕಗಳ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  

## ಸಾಧನೆಗಳು 
; ದೂರದರ್ಶನ

; ಚಲನಚಿತ್ರ   

; ಅನುಮೋದನೆ

* ಆಕ್ಸಿಜನ್ - ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಾಪ್ ಜಾಹೀರಾತು
* ಪಂಕಜಕಸ್ತೂರಿ

## ಸಹ ನೋಡಿ 
 

* ಪದ್ಮನಾಭನ್ ನಾಯರ್
* ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ
* ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸತ್ಯಭಾಮಾ
* ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸುಗಂಧಿ

**ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸುಗಂಧಿ** ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ. ಅವರು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್, ಕೇರಳ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸುಗಂಧಿ ಅವರು ೧೯೫೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨ ರಂದು ಕೊಂಕಣಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುರವೂರ್ ಬಳಿಯ ವಾಲಂಗಳಂನಲ್ಲಿ ಜಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಾಮತ್ ಮತ್ತು ಆನಂದಿ ಕಾಮತ್ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಕುಟುಂಬವು ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವರು ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ಪುಣಿತುರಾ ಆರ್‌ಎಲ್‌ವಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಸತೀದೇವಿ ಅವರಿಂದ ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ಪಲ್ಲುರುತಿ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮೋಹಿನಾಯಟ್ಟಂ ಅನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.

೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಸ್ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ೧೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, FACT ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಕಲಾಮಂಡಲದ ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಎಂ‌ಕೆ‌ಕೆ ನಾಯರ್ ಸುಗಂಧಿ ಅವರನ್ನು FACT ನ ಕಲಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಯಂಗೆ ಅವರು ಹತ್ತಿರವಾದರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಿಯ ಮೋಹವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ ನಾಯರ್, ಕೂಚಿಪುಡಿಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ವೇದಾಂತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.

FACT ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಿ ಭರತನಾಟ್ಯದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಪದ್ಮಾ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ಆಳವಾದ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು.

ನಂತರ, ತನ್ನ ೫೦ ರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂನಿಂದ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.

### ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಸುಗಂಧಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಕೆಆರ್ ದಾಮೋದರ ಪ್ರಭು ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಂದರೆ ಚೆನ್ನೈನ ಮೈತ್ರಿ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ನಂದಿತಾ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಆಗಿರುವ ನವೀನ್ ಡಿ.ಪ್ರಭು. ಪ್ರಭು ಅವರು FACT ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು.
* ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಕಂ ಭರತನಾಟ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ೧೯೬೨ 
* ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೧೯೮೫ 
* ITC ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ರೇಟ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ೧೯೯೦ 
* ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಕಲಾರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೨

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:CS1 Malayalam-language sources (ml)
ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಏಕ್ತಾ ಭ್ಯಾನ್

**ಏಕ್ತಾ ಭ್ಯಾನ್** (ಜನನ ೧೯೮೫) ಮಹಿಳಾ ಕ್ಲಬ್ ಥ್ರೋ ಮತ್ತು ಚಕ್ರ ಎಸೆತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪ್ಯಾರಾ ಅಥ್ಲೀಟ್.   ಅವರು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಜಕಾರ್ತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೧೮ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ ಥ್ರೋ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ವಿಶ್ವ ಪ್ಯಾರಾ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ (ಲಂಡನ್ ೨೦೧೭ ಮತ್ತು ದುಬೈ ೨೦೧೯) ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವರು ಟೋಕಿಯೊ ೨೦೨೦ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್, ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ದುಬೈ ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಟುನೀಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಲವಾರು ಐ‌ಪಿ‌ಸಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೧೬, ೨೦೧೭ ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಭ್ಯಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ವಿಕಲಾಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೯ ರ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಹರಿಯಾಣದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಪ್ಯಾರಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಗೋಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಹ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಭ್ಯಾನ್ ಅವರು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣದ ಹಿಸ್ಸಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಜಿಲ್ಲಾ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಲ್ಜೀತ್ ಭ್ಯಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿದ್ದಾರೆ. 

೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಏಕ್ತಾ ಅವರಿಗೆ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನುಹುರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಯಿತು. ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಅನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಥ್ಲೀಟ್ ಅಮಿತ್ ಸರೋಹಾ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಅವರಂತೆ ಪ್ಯಾರಾ-ಅಥ್ಲೀಟ್ ಆಗಲು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಚಕ್ರ ಎಸೆತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಎರಡು ಆಪರೇಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರು ಮತ್ತು ನಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮವಹಿಸಿದರು. ಅದು ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. 

ಭ್ಯಾನ್ ಹಿಸ್ಸಾರ್‌ನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಹಿಸ್ಸಾರ್‌ನಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಿಜಿಟಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹರಿಯಾಣ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಉದ್ಯೋಗ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು. 

ಭ್ಯಾನ್ ಅವರು ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ಯೋಗ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
## ಸಾಧನೆಗಳು 
### ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್ 
### ವಿಶ್ವ ಪ್ಯಾರಾ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 
### ಐ‌ಪಿ‌ಸಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ 
† ಹೊಸ ಏಷ್ಯನ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ

### ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಜ್ಯೋತಿ ಯರ್ರಾಜಿ

**ಜ್ಯೋತಿ ಯರ್ರಾಜಿ** (ಜನನ ೨೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯)  ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಆಗಿದ್ದು ಅವರು ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ಹರ್ಡಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೨ ರಂದು ೧೩.೨೩ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಿ ಅನುರಾಧ ಬಿಸ್ವಾಲ್ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದ ನಂತರ ೧೦೦ ಮೀ ಹರ್ಡಲ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ    

ಅವರು ೨೦೨೨ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಮೀಟರ್ಸ್ ಹರ್ಡಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಇವರು ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೫ ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ೪*೧೦೦ ಮೀಟರ್ ರಿಲೇ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.

೨೦೨೨ ರ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ಹರ್ಡಲ್ಸ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದರು. 

೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂದು, ಅವರು ೧೩ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಟ ಮುಗಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಹರ್ಡಲರ್ ಆದರು. ಇದು ಅವರು ವರ್ಷದ ೧೦೦ ಮೀಟರ್ಸ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಹರ್ಡಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಏಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ೧೧ ನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಏಷ್ಯನ್ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 

೨೦೨೨ ರ ಇಂಡಿಯನ್ ಓಪನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. 

೨೦೨೩ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಸ್ತಾನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೨೩ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಇಂಡೋರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಗೆಲ್ಲುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ ಅವರು ಐದು ಬಾರಿ ಒಳಾಂಗಣ ೬೦ ಮೀಟರ್ ಹರ್ಡಲ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ
* ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ ಯರ್ರಾಜಿ

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಉಮಾ ಶರ್ಮಾ

**ಉಮಾ ಶರ್ಮಾ** (ಜನನ ೧೯೪೨) ಅವರು ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿ. ಅವರು ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ  ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ   ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಸದನ್, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಥಕ್ ಆಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡ *ನಟ್ವಾರಿ ನೃತ್ಯ* ಅಥವಾ ಬೃಂದಾವನದ ರಾಸ್ಲೀಲಾ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.    

ಕಥಕ್ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಶತಮಾನಗಳ  ಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತಿಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ೧೮ ಮತ್ತು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಪ್ರೇಮದ ಭಾವನೆಯಾದ *ಶೃಂಗಾರವನ್ನು* ಆಚರಿಸುವ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ 
ಉಮಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಧೋಲ್‌ಪುರ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ. ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಉಮಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಜೈಪುರ ಘರಾನಾದ ಗುರು ಹೀರಾಲಾಲ್ಜಿ ಮತ್ತು ಗಿರ್ವರ್ ದಯಾಳ್ ಅವರಿಂದ ನೃತ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ಜೈಪುರ ಘರಾನಾದ ಪಂಡಿತ್ ಸುಂದರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಹೆಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕ್ರಮಪಲ್ಲಟನೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಶಂಭು ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ಬಿರ್ಜು ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ಅಭಿನಯ ಕಲೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಲಕ್ನೋ ಘರಾನಾದ ಕಥಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಗುರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ ಉಮಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಎರಡರ ಸೃಜನಶೀಲ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ  ಪದ್ಮಭೂಷಣ ದೊರಕಿತು.  ಆಕೆಗೆ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೩ ರಂದು, ಭಾರತೀಯ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮಹಾನ್ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಕಾಶಿಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿಕ್ರಮ್ ಪರಿಷತ್‌ನಿಂದ **ಸೃಜನ್ ಮನೀಷಿ** ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* 
* 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಉಮಾ ಶರ್ಮಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ

**ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ** (ಜನನ ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೬) ೨೦ ಕಿ.ಮೀ. ಓಟದ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟು.   ಅವರು ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ೧೭ ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.   ಅವರು ೨೦೨೨ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ೧೦,೦೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.   ೧೦,೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಇವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಯಶಸ್ವಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುಮಾನದ ಗೀಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಓಟ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. 

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ೨೦ ಕಿಮೀ ಓಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರೇಸ್‌ವಾಕಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ೧:೨೮:೪೫ ರ ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ದಾಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೆದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ೨೦೨೦ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು.   ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ರೇಸ್‌ವಾಕಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು.

ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಓಎಸ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ದೇಬಶ್ರೀ ಮಜುಮ್ದಾರ್

**ದೇಬಶ್ರೀ ಮಜುಮ್ದಾರ್** (ಜನನ ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೧)ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಅಥ್ಲೀಟ್. ಇವರು ಅವರು ೪ × ೪೦೦ ಮೀಟರ್ ರಿಲೇ ರೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
## ವೃತ್ತಿ 
ದೇಬಶ್ರೀ ಮಜುಮ್ದಾರ್ ಅವರು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೧೭ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂ‌ಆರ್ ಪೂವಮ್ಮ, ಜಿಸ್ನಾ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲಾ ಶೆರಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ  ೪ × ೪೦೦ ಮೀ ರಿಲೇಯಲ್ಲಿ ವಿಜೇತ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಾಗಸಿದ್ದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ
* ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದೇಬಶ್ರೀ ಮಜುಂದಾರ್

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ವಿ. ಅನುಸೂಯಾ ಬಾಯಿ

**ವಿ. ಅನುಸೂಯಾ ಬಾಯಿ** (ಜನನ ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೩) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮಾಜಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಅಥ್ಲೀಟ್. ಅವರು ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಮೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು.  ಅವರು ಭಾರತದ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೭೩ ರ ಸಮ್ಮರ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಯೇಡ್ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು, ಸ್ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕಸ್ ಥ್ರೋನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು.  ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್, ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆಯ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೀಫ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಆಫೀಸರ್ (ವೆಲ್ಫೇರ್) ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ಡಸೆಲ್ಡಾರ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು *ದಿ ಹಿಂದೂ*  ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ೧೯೮೩ ರವರೆಗೆ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಯಿಯವರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದು  ೧೯೭೭ ರ ಐ‌ಎ‌ಎ‌ಎಫ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ. ಅವರು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. 

ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವವಾದ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಇವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ನಯನಾ ಜೇಮ್ಸ್

**ನಯನಾ ಜೇಮ್ಸ್** (ಜನನ ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೫) ಉದ್ದ ಜಿಗಿತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಅಥ್ಲೀಟ್.   

ಅವರು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ನಡೆಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು  ಅವರ ದೇಶವಾಸಿ ನೀನಾ ವರಕಿಲ್ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು. 

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ನಯನಾ ಅವರು ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೫ ರಂದು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾಜಿ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಆಗಿದ್ದ ಕೆ. ಎಂ. ಪೀಟರ್ ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದರು. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಯನಾ ಅವರು ಖ್ಯಾತ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಮಯೂಖಾ ಜಾನಿ ಅವರ ಮಾಜಿ ತರಬೇತುದಾರರಾದ ಜೋಸ್ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಅವರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ಕೇರಳದ ತಲಶ್ಶೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. 

## ವೃತ್ತಿ 
೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೧ ನೇ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿರಿಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರ ನಯನಾ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ನಯನಾ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ೬.೫೫ ಮೀ ಜಿಗಿತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.  ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೨ ನೇ ಫೆಡರೇಷನ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ನಯನಾ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿನ್ನ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಯನಾ ಅವರ ೬.೫೫ ಮೀ ಜಿಗಿತವು ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್ ಈವೆಂಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ೫ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ೧೨ ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ೨೦೧೮ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ, ನಯನಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ೬.೦೮ ಮೀ ಜಿಗಿತದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಯನಾ ಜೇಮ್ಸ್

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:೧೯೯೫ ಜನನ
ಭಾವನಾ ಜಾಟ್

**ಭಾವನಾ ಜಾಟ್** (ಜನನ ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೬) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಡಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾಳು (ರೇಸ್‌ವಾಕರ್).  ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಇವರು ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಇವರು ೨೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಓಟದ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೩೨ ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. 

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಜಾಟ್ ಅವರು ೩ ಜನವರಿ ೧೯೯೬ ರಂದು ರೈತರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ೩೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಲಾಟ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಆಕೆಯ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಕರು ಅವಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದಾಗ ಅವರು ೧೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೇಸ್‌ವಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.  ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಹಳ್ಳಿಗರು ಅವರನ್ನು ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅವರು ದಿನದ ಮುಂಜಾನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ  ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕಾಯಿತು. 

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜಾಟ್ ೧:೨೯:೫೪ ಗಂಟೆಯ ಒಳಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮುಗಿಸುವ  ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು ಮತ್ತು ೧:೩೧:೦೦ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ೨೦೨೦ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಸಮಯವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯  ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೆಟ್‌ಗಿಂತ ಎಂಟು ನಿಮಿಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೯ ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಸಮಯದಿಂದ ೨೩ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ. 

೨೦೨೨ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೦೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೮ ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾವನಾ ಜಾಟ್

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ವೃಷಸೇನ

ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ *ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ*, **ವೃಷಸೇನ** (  ) ಯೋಧ ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗ.  ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಕೌರವರ ಕಡೆಯಿಂದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಉಪಪಾಂಡವರು, ದ್ರುಪದ, ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ನಕುಲ, ಸಹದೇವ, ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು. 

## ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ 
ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕರ್ಣನು ಭೀಷ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ವಿವಾದದಿಂದಾಗಿ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದ ೧೦ ನೇ ದಿನದಂದು ಭೀಷ್ಮನ ಪತನದ ನಂತರ, ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ವೃಷಸೇನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವನ ಮಕ್ಕಳು ೧೧ ನೇ ದಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು.

### ೧೧ ನೇ ದಿನ 
ಯುದ್ಧದ ೧೧ ನೇ ದಿನದಂದು, ವೃಷಸೇನನು ನಕುಲನ ಮಗನಾದ ಶತಾನೀಕನನ್ನು ಒಂದೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು ನಂತರ ಇತರ ಉಪಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಸಹದೇವನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದನು, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿಸಿದನು. ಕೊನೆಗೆ ಸಾತ್ಯಕಿ ಸಹದೇವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು. 

### ೧೨ ನೇ ದಿನ 
ಯುದ್ಧದ ೧೨ ನೇ ದಿನದಂದು ಅವನು ಪಾಂಡವ ಸೈನ್ಯದ ಮತ್ಸ್ಯ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ರಾಜ ವಿರಾಟನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿನಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಅಭಿಮನ್ಯು ವಿರಾಟನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು ಮತ್ತು ವೃಷಸೇನ ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯು ನಡುವೆ ಘೋರ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ವೃಷಸೇನನು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಎದೆ ಮತ್ತು ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಒಂದೆರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಭಿಮನ್ಯು ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಮುರಿದು ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು.

### ೧೪ ನೇ ದಿನ 
೧೪ ನೇ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ, ವೃಷಸೇನನು ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜನಾದ ದ್ರುಪದನ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು.  ದ್ರುಪದನ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅವನು ದ್ರುಪದನ ಮಗ ಪಾಂಡವ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾದ ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು ದ್ರುಪದ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನರನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.

### ೧೭ ನೇ ದಿನ 
ಯುದ್ಧದ ೧೭ ನೇ ದಿನದಂದು, ವೃಷಸೇನನು ನಕುಲನ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ರಥವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದನು.  ಅದರ ನಂತರ, ನಕುಲನು ಭೀಮನ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು, ಆದರೆ ವೃಷಸೇನನು ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಹೊಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು, ಅವನು ಭೀಮನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿದನು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಮನ ಎದೆಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದನು. ಆಗ ಭೀಮನು ವೃಷಸೇನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕೇಳಿದನು ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅರ್ಜುನನು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದನು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲ್

**ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲ್** ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ಸಮಭಾಜಕರೇಖೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಕೋತಿ. ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಗಣದ *ಸರ್ಕೊಪೈಸಿಡೀ* ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಜಾತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು *ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲಸ್*. ಇದರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾ. ಸ್ಫಿಂಕ್ಸ್ (ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲ್) ಮತ್ತು ಮ್ಯಾ. ಲ್ಯೂಕೊಫಿಯಸ್ (ಡ್ರಿಲ್) ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಗಳುಂಟು. ದಟ್ಟಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ವಾಸವಾದರೂ ಕಾಲಕಳೆಯುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆಯೇ.

## ದೇಹರಚನೆ 
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದೃಢಕಾಯದ ಕೋತಿ ಎನಿಸಿದ ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲ್ ಕೋತಿಯ ದೇಹ ತಲೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ 60-75 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದ ಇದೆ. ಬಾಲ ಮೋಟು 5-7.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದ್ದು. ಯಾವಾಗಲೂ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೋತಿಯ ತೂಕ ಸುಮಾರು 54 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ. ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲ್ಲಿನ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಬೆನ್ನಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಸುರುಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು, ಹೊಟ್ಟೆಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ, ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲ್ಲಿನ ದೇಹ ಕೆಂಚು. ಎರಡು ಬಗೆಗಳಲ್ಲೂ ಗಡ್ಡ, ಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಅಯಾಲುಗಳುಂಟು. ಅಂತೆಯೇ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಮೂಗಿನ ಮೂಳೆಯ ಆಚೀಚೆ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಏಣುಗಳಿವೆ. ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲ್ಲಿನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಚೀಚೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಏಣೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ತೋಡುಗಳೂ ಉಂಟು. ಇದರ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಚರ್ಮ ಊದಾ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು ಮೂಗಿನ ಏಣು ತುದಿ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಗಳು ಉಜ್ಜ್ವಲ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕಿವೆಯಾಗಿ ಇಡೀ ಮುಖ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತಿದೆ. ಹೆಣ್ಣಿನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲ್ಲಿನ ಮೂತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಉಬ್ಬುಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು, ಆದರೆ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲೂ ಪೃಷ್ಠಭಾಗ ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರಿತ ಊದಾಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ.

## ಸ್ವಭಾವ 
ಮ್ಯಾಂಡ್ರಿಲ್‌ಗಳು ತುಂಬ ಬಲಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು. ಜೊತೆಗೆ ಬಲು ಹರಿತವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ವೈರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಕಾದಾಡಬಲ್ಲವು. ಇವು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುವು. ವಯಸ್ಸಾದ ಗಂಡು ಗುಂಪಿಗೆ ನಾಯಕ.

## ಆಹಾರ, ಆಯಸ್ಸು 
ಇವು ಸರ್ವಭಕ್ಷಿಗಳು. ಗೆಡ್ಡೆ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೀಟ, ಕಪ್ಪೆ, ಓತಿ, ಹಾವು ಮುಂತಾದವನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಆಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು 32-40 ವರ್ಷಗಳೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ARKive – images and movies of the mandrill *(Mandrillus sphinx)*
* Mandrillus Porject  – a research and conservation organization

ವರ್ಗ:ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲಕ್ಷ್ಮಣ (ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿ)

**ಲಕ್ಷ್ಮಣ**  ಅಥವಾ **ಲಕ್ಷಣ** ಇವಳು *ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯ*ದಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯವಳು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ದೇವರಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಎಂಟು ಪ್ರಧಾನ ರಾಣಿ-ಪತ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಕೆಯು ಒಬ್ಬಳು.

## ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳು
*ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ*ದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಮದ್ರಾ ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆಯೊಬ್ಬನ ಮಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. *ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ*ವು ಮದ್ರಾ ರಾಜನ ಹೆಸರನ್ನು ಬೃಹತ್ಸೇನ ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಬೃಹತ್ಸೇನನು ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ವೀಣೆ ವಾದಕ ಎಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೆಲವು ಪಠ್ಯಗಳು ಆಕೆಗೆ *ಮಾದ್ರಿ* ಅಥವಾ *ಮದ್ರಾ* ("ಮದ್ರಾ") ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, *ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ* ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಮದ್ರಾದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ರಾಣಿ ಮಾದ್ರಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ವಂಶವನ್ನು ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪಠ್ಯವು ಅವಳನ್ನು "ಚಾರುಹಾಸಿನಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ, ಸುಂದರವಾದ ನಗುವನ್ನು ಹೊಂದಿದಾಳೆ. *ಹರಿವಂಶ* ಕೂಡ ಅವಳನ್ನು ಚಾರುಹಾಸಿನಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಮದುವೆ
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ತಂದೆ *ಸ್ವಯಂವರ* ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಧು ಕೂಡಿ ಬಂದ ವರನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಮಾನವ-ಹದ್ದು ಗರುಡ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಜೀವದ ಅಮೃತದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕದ್ದಂತೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ವಯಂವರದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು *ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ* ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಣಿಯರು ಒಮ್ಮೆ ಹಸ್ತಿನಾಪುರ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮತ್ತು ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಅವಳ ಮದುವೆಯು ತುಂಬಾ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸಾವು
"ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ" ಅವಳಿಗೆ ಹತ್ತು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು: ಪ್ರಘೋಷ, ಗಾತ್ರವನ್, ಸಿಂಹ, ಬಲ, ಪ್ರಬಲ, ಊರ್ಧ್ವಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಸಹ, ಓಜ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ.

*ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ* ಕೃಷ್ಣನ ರಾಣಿಯರ ರೋದನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಚಿತಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಜಿಗಿತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ *ಮಹಾಭಾರತ*, ಕೃಷ್ಣನ ಮರಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಜನಾಂಗದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ *ಮೌಸಲ ಪರ್ವ* ಕೇವಲ ನಾಲ್ವರು ಮಾತ್ರ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇತರರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಟ್ಟು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಪುರಾಣಗಳು
ರಾಮಯ್ಯ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ RIMS

ರಾಮಯ್ಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (RIMS) ವ್ಯಾಪಾರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.  ಇದು M S ರಾಮಯ್ಯ ಫೌಂಡೇಶನ್ (MSRF) ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕರಣೀಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆ.  2007 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ RIMS ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಠಿಣತೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.  RIMS ನೀಡುವ "ಪೋಸ್ಟ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಇನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

## **ಇತಿಹಾಸ** 
ರಿಮ್ಸ್ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ದಾರ್ಶನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಶ್ರೀ.  M. S. ರಾಮಯ್ಯ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರವರ್ತಕ.  ಡಾ.ಎಂ.ಆರ್.ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ.  ಅನಿತಾ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ್, M S ರಾಮಯ್ಯ ಫೌಂಡೇಶನ್ (MSRF) ಸ್ಥಾಪಕ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು, 2007 ರಲ್ಲಿ ರಾಮಯ್ಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (RIMS) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ರಾಮಯ್ಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (RIBS), ರಾಮಯ್ಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಲೀಗಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (  RILS), ಮತ್ತು ರಾಮಯ್ಯ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್ (RIFS) MSRF ಒದಗಿಸುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ.

M S ರಾಮಯ್ಯ ಫೌಂಡೇಶನ್ (MSRF) ಛತ್ರಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ.  ಡಾ. ಎಂ.ಆರ್. ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ್ ಅವರು 40 ವರ್ಷಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ-ಚಾಲಿತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒಳಹರಿವು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ನಡವಳಿಕೆ, ಶಿಸ್ತು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

## **ಕ್ಯಾಂಪಸ್** 
ರಿಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ.  ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಆಧುನಿಕ ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳು, ಸುಸಜ್ಜಿತ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ತರಗತಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

## **ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು** 
RIMS AICTE-ಅನುಮೋದಿತ ಪೋಸ್ಟ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಇನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ (PGDM) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಡ್ಯುಯಲ್ ಸ್ಪೆಷಲೈಸೇಶನ್ ಆಯ್ಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಸ್ಕಿಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 2 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಹಣಕಾಸು, ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶೇಷತೆಗಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

## **ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು** 
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮಯ್ಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (RIMS), ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ PGDM ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  IIRF 2022 ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಸತತವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ 61 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಟಾಪ್ 100 ಖಾಸಗಿ B-ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ 17 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.  ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, RIMS ಅನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ CEO ಒಳನೋಟಗಳು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟಾಪ್ 10 B-ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸರ್ ಎಂ.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹವಿದ್ಯಾಲಯ

**ಸರ್ ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹವಿದ್ಯಾಲಯ** (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ **ಸರ್ ಎಂವಿಐಟಿ** ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ, ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ ಎಂವಿಐಟಿ ಒಂದು ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೧:೨೦೦೮ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
### ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ "ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್" ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
### ಸ್ಥಳ
ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹವಿದ್ಯಾಲಯ ೧೩೩ ಎಕರೆ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್ ಹೆಚ್ ೭ ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ಉತ್ತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯಲಹಂಕದ ವಾಯುಪಡೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಸಿಟಿ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬಸ್ಸುಗಳ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು.

### ಉಲ್ಲೇಖ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಂತರಗಂಗೆ (ಸಸ್ಯ)

ಅಂತರಗಂಗೆ (ಸಸ್ಯ): ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತರಗಂಗೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಲೆಮ್ನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೆಮ್ನ ಮತ್ತು ವುಲ್ಫಿಯಾ ಎಂಬ ಎರಡು ಜಾತಿಯ ಗಿಡಗಳು ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಟೈರೊಡಿಲ ಮತ್ತು ವುಲ್‍ಫಿûಯ ಎಂಬ ಎರಡು ಜಾತಿಯ ಗಿಡಗಳು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯುವುವು.ಇವು ಬೀಜಧಾರಿ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಗಿಡಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಅದರ ಉದ್ದ 5-15 ಮಿ.ಮೀ; ಅಗಲ 4-10 ಮಿ.ಮೀ ಈ ಗಿಡಗಳು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಾ ಅನೇಕ ವರ್ಷಕಾಲ ಬೆಳೆಯುವುವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಗಿಡಗಳಂತೆ ಕಾಂಡ ಬೇರು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳೆಂಬ ಭಾಗಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಲೆಮ್ನ ಗಿಡವು ಕಡಲೇಬೇಳೆಯಷ್ಟು ಅಗಲವಾದ ಹಸಿರು ತಟ್ಟೆಯೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿರುವುದು. ಇದೇ ಗಿಡದ ಕಾಂಡ. ಇದರ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಒಂದು ಉದ್ದವಾದ ಬೇರು (ಅಡ್ವೆಂಟಿಷಸ್ ರೂಟ್) ಹೊರಟು ಜೋಲಾಡುವುದು. ಈ ಬೇರಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಕುಲಾವಿ ಇರುವುದು. ಕಾಂಡ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಎಲೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಕಾಂಡವೇ ಎಲೆಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಸಾವಿರಾರು ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಗಿಡಗಳು ನೀರಿನಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. ಕಾಂಡದ ಹಿಂಭಾಗದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂದಿ ಇರುವುದು. ಈ ಸಂದಿಯಿಂದ ಒಂದು -ಮೂರು ರೆಂಬೆಗಳು ಹೊರಟು ಬೆಳೆಯುವುವು. ಈ ರೆಂಬೆಗಳು ತಾಯಿಕಾಂಡದಂತೆ ಇದ್ದು ಅದರ ಸಂಗಡವೇ ಇರಬಹುದು. ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಗಿಡಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ, ಬೆಳೆದು, ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನೆಲ್ಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುವು. ಹಳೆಯ ಕಾಂಡ ಮುಳುಗಿ ನೀರಿನ ಅಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿ ಕ್ರಮೇಣ ನಾಶವಾಗುವುದು. ರೆಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನೀರಿನೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿದ್ದು ಚಳಿಗಾಲ ಕಳೆದ ಅನಂತರ ಮೇಲೆ ತೇಲಿಬಂದು ಹೊಸ ಗಿಡಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ.ವುಲ್‍ಫಿಯಾ ಗಿಡ ಲೆಮ್ನ ಗಿಡಕ್ಕಿಂತ ಸಣ್ಣದು. ಇದಕ್ಕೆ ಬೇರು ಕೂಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊಟ್ಟೆಯಾಕಾರದ ಈ ಸಣ್ಣ ಗಿಡ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿ, ಎಲೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದು. ಲೆಮ್ನ ಗಿಡದಂತೆ ರೆಂಬೆಗಳು ಬೆಳೆದು, ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಹೊಸ ಗಿಡಗಳು ಹೆಚ್ಚುವುವು. ಅದರಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಹೂವು ಮತ್ತು ಅದರ ಭಾಗಗಳೂ ಇರುವುವು.ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಎಲ್ಲ ಗಿಡಗಳ ಹೂವು ಮತ್ತು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ತುಂಬ ಸಣ್ಣಗಿರುವುವು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕಾಂಡದ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಗೊಂಚಲು ಬಿಡುವುದು. ಪ್ರತಿ ಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡೇ ಎರಡು ಗಂಡು ಹೂಗಳೂ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದು ತಾಳಗುಚ್ಚದ ಉಪಪತ್ರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವುವು. ಗಂಡು ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪರಾಗ ಕೇಸರವೂ ಹೆಣ್ಣು ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಡಕೋಶವೂ ಇರುವುವು. ಅಂಡಕೋಶ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಡಾಶಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ 1-6 ಬೀಜಾಂಡಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು. ಈ ವಿಧವಾದ ಹೂಗೊಂಚಲಿಗೆ ತಾಳಗುಚ್ಛ ಅಥವಾ ಸ್ಥೂಲಮಂಜರಿ ಎಂದು ಹೆಸರು.ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಕೆಸುವಿನ ದಂಟು ಅಥವಾ ಸುವರ್ಣಗೆಡ್ಡೆ ಗಿಡಗಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ತೀರ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಉಂಟು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಡಕ್‍ವೀಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗಿಡಗಳು ಹರಿಯವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕೆರೆ ಕುಂಟೆ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.ಲೆಮ್ನ ಗಿಡದ ಕೋಶಗಳ ನಡುವಣ ಸಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕ್ಲೋರೊಕೈಟ್ರಿಯಮ್ ಲೆಮ್ನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಏಕಕೋಶಿ ಶೈವಾಲವು ವಾಸಮಾಡುತ್ತ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶೈವಾಲ ಹರಿತ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದರಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಾನೇ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ: ಆಶ್ರಯದಾತ ಸಸ್ಯದಿಂದ ವಸತಿ ಹೊರತಾಗಿ ಇನ್ನಾವ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂಬಂಧ ಪರತಂತ್ರ ಅಥವಾ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವನ ಎನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಹಜೀವನ ಮಾತ್ರ.

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವಜ್ರದತ್ತ

**ವಜ್ರದತ್ತ** ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ ಒಬ್ಬ ಅಸುರ ರಾಜ. ಅವನು ಭಗದತ್ತನ ಮಗ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನರಕ ರಾಜವಂಶದ ಮೂರನೇ ಆಡಳಿತಗಾರ. ವಜ್ರದತ್ತನು ವೇದಾಂಗಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 
ವಜ್ರದತ್ತನು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ ನಂತೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ವಜ್ರ ನಂತೆ ವೇಗಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೂರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು, ಮತ್ತೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಿದನು. 

## ಸಾಹಿತ್ಯ
### ಮಹಾಭಾರತ 
ಮಹಾಭಾರತದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಪರ್ವವು ವಜ್ರದತ್ತನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆ ಭಗದತ್ತನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ತನ್ನ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ, ಅವನ ಸಹೋದರ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಕುದುರೆಯ ಕಾವಲುಗಾರನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕುದುರೆಯು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ, ವಜ್ರದತ್ತನಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿತು. ವಜ್ರದತ್ತನ ತಂದೆಯು ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಅವಮಾನದ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಸುದೀರ್ಘ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅವನು ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ವಜ್ರದತ್ತನನ್ನು ಕಲಿಕಾ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಹರ್ಷಚರಿತ ನಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಳಿಕಾ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಜ್ರದತ್ತ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪದತ್ತ ಭಗದತ್ತನ ಪುತ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಹರ್ಷಚರಿತದಲ್ಲಿ, ಭಗದತ್ತ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪದತ್ತನ ನಂತರ ವಜ್ರದತ್ತ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಪತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 

## ಶಾಸನಗಳು 
ಕಾಮರೂಪ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ, ನರಕಾಸುರ, ಭಗದತ್ತ ಮತ್ತು ವಜ್ರದತ್ತ ಕಾಮರೂಪ ರಾಜರ ಪೂರ್ವಜರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಪುರಾಣಗಳು
ರಾಜಾಧಿರಾಜ (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ)

**ರಾಜಾಧಿರಾಜ** ಅಥವಾ **ಅರಸರ ಅರಸ** ಅಥವಾ **ದೊರೆಯರ ದೊರೆ** ಅಥವಾ **ರಾಜರ ರಾಜ,** (ಸಂಸ್ಕೃತ: राजाधिराज), (ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ: ರಾಜಾಧಿರಾಜ)  ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ದೊರೆಗಳಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಆಡಳಿತ ಶೀರ್ಷಿಕೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರಾನೊಂದಿಗೆ (ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಪರ್ಷಿಯ ಎಂದು ಕರೆಯತ್ತಾರೆ  ), ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಕೆಮೆನಿಡ್ ಮತ್ತು ಸಸಾನಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಮಧ್ಯ ಅಸಿರಿಯದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ ತುಕುಲ್ತಿ-ನಿನುರ್ತ I (1233-1197 BC ಆಳ್ವಿಕೆ) ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಪರ್ಷಿಯ, ವಿವಿಧ ಯವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು, ಅರ್ಮೇನಿಯ, ಜಾರ್ಜಿಯ ಮತ್ತು ಇಥಿಯೋಪಿಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಂತರ ಬಳಸಲಾಯಿತು.

ಬಿರುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಎರಡೂ ಬಿರುದುಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಅರಸನು ಅಥವಾ ರಾಜನನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ, ಸಸಾನಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ *ಶೆಹನ್ಶಹರನ್ನು* ತಮ್ಮ ಸಮಾನರಾಗಿ ಕಂಡ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರೋಮನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಿಂದ, ಈ ಬಿರುದನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸಮಾನವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪಹ್ಲವಿ ರಾಜವಂಶದ (1925-1979) *ಶಹನಶಾಹ* ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಬಳಸಿದ ಕೊನೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ದೊರೆಗಳು ಕೂಡ ಈ ಬಿರುದನ್ನು "ಚಕ್ರವರ್ತಿ" ಎಂದು ಸಮೀಕರಿಸಿದರು. ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಸರು *Nəgusä Nägäst* (ಅಕ್ಷರಶಃ "ರಾಜರ ರಾಜನು") ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ "ಚಕ್ರವರ್ತಿ" ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. *ಸುಲ್ತಾನರ ಸುಲ್ತಾನವು* ಅರಸರ ಅರಸ ಬಿರುದಿನ ಸುಲ್ತಾನೀಯ ಸಮಾನವಾದ ಪದ.

ಯಹೂದಿಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಮೆಲೆಚ್ ಮಲ್ಚೆಯಿ ಹಮೆಲಾಚೀಮ್ ಬರುದು, ("ರಾಜರ ರಾಜನ ರಾಜರು") ದೇವರ ಹೆಸರಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಅರಸರ ಅರಸ"ವು (βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων) ಅನ್ನು ಬೈಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮೋಥಿಗೆ ಮೊದಲ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಹಿರಂಗದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ . ಇಸ್ಲಾಮಿನಲ್ಲಿ, ರಾಜಾಧಿರಾಜ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ರೂಪಾಂತರವಾದ ಶೆಹನ್ಶಾಹ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನುಖಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸುನ್ನಿ ಹದೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಖಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಿಲ್ಹೆಟಿ ಭಾಷೆ

**ಸಿಲ್ಹೆಟಿ ಭಾಷೆ**  (silɔʈi) ಇದು ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂದಾಜು 11 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಿಲ್ಹೆಟ್ ವಿಭಾಗ, ಅಸ್ಸಾಂನ ಬರಾಕ್ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ತ್ರಿಪುರಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಮೇಘಾಲಯ, ಮಣಿಪುರ ಮತ್ತು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಿಲ್ಹೆಟಿ ಮಾತನಾಡುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. 

## ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ 
ಇದು ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಯ ನಷ್ಟದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಅದರ ಫೋನೆಮ್ ಇನ್ವೆಂಟರಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಟೋನ್ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ರೀಸಸ್ ಮಂಗ

**ರೀಸಸ್ ಮಂಗ**ವು ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಗಣ, *ಸರ್ಕೊಪಿತಿಸಿಡೀ* ಕುಟುಂಬ, *ಸರ್ಕೊಪಿತಿಸಿನೀ* ಉಪಕುಟುಂಬ, *ಮಕಾಕ* ಜಾತಿಯ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಮಂಗ. ದ್ವಿನಾಮ ಪದ್ಧತಿ ಹೆಸರು: *ಮಕಾಕ ಮುಲೇಟ*. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯವಾಸಿ. ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.

## ಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಅಥವಾ ಮರಳಿನ ಬಣ್ಣ; 47-64 ಸೆಮೀ ಉದ್ದದ ಬಲಿಷ್ಠ ದೇಹ; 20-30 ಸೆಂಮೀ ಉದ್ದದ ಬಾಲ; 4.5-11 ಕಿ.ಗ್ರಾಮ್ ತೂಕ; ಕಿತ್ತಳೆ-ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲು ಇರುವ ಪೃಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಒಳತೊಡೆ; ಹಣೆಯಿಂದ ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಬೈತಲೆರಹಿತ ತಲೆಗೂದಲು - ಇವು ವಯಸ್ಕ ರ‍್ಹೀಸಸ್ ಮಂಗದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

## ನಡವಳಿಕೆ 
### ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವಭಾವ 
ಬಲಿಷ್ಠ ಗಂಡು ಮಂಗದ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ 8-180 ಸದಸ್ಯರಿರುವ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ. ಅಲೆಮಾರೀ ಪ್ರವೃತ್ತಿ.

### ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ 
ಅಕ್ಟೋಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್ ಗಂಡುಹೆಣ್ಣುಗಳು ಕೂಡುವ ಕಾಲ.

### ಆಹಾರ 
ಹಣ್ಣು, ಬೀಜ, ಬೇರು, ಮೂಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಕೀಟಗಳು.

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ತ್ವ 
ಹಿಂದು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧರಿಗೆ ಇದು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾಣಿ. ಎಂದೇ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಆವಾಸ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇವು ನೆಲಸಿವೆ.

## ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹತ್ವ 
ದೈಹಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನನ್ನು ಹೋಲುವುದರಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಪಶುವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ. ಮಾನವನ ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ *ರ‍್ಹೀಸಸ್ ಅಂಶ* ಎಂಬ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳು (ಆಂಟಿಜೆನ್) ರ‍್ಹೀಸಸ್ ಮಂಗಗಳ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ARKive: images and movies of the rhesus macaque *Macaca mulatta*
* Brain maps and brain atlases of rhesus macaque
* Primate Info Net: *Macaca mulatta* Factsheet
* University of Michigan Museum of Zoology's Animal Diversity Web: *Macaca mulatta*
* *Macaca mulatta* Genome 
* Rhesus Play Film analysis of agonistic play by Donald Symons (UCSB) on DVD
* View the Macaque genome in Ensembl.
* 

ವರ್ಗ:ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ