ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
 ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ]]
**ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ** ಎಂದರೆ ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ, ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಳುವಳಿಗಳ ಸಮೂಹ. ಇದು ಭಾರತದ ಸಮಾಜದೊಳಗೆ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೇಟೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ತಮ್ಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಮಕಾಲೀನರಂತೆ, ಭಾರತದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ: ಸಮಾನ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳು. ಭಾರತದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಭಾರತದ ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಹೋರಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನುಗಳು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಮೊದಲ ಹಂತ, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಸುಧಾರಣಾವಾದಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ; ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗ-ಚಯನಾತ್ಮಕ ಗರ್ಭಪಾತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಸಹ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಂತೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಟೀಕೆಗಳೂ ಇದೆ. ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸವಲತ್ತು ಪಡೆದ ಲಭ್ಯಪಡೆದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬಡ ಅಥವಾ ಕೆಳ ಜಾತಿಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಾತಿ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಳುವಳಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

## ಭಾರತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ 
ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ರಾಜ್ಯವು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿತು. ವರದಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ರಚನಾತ್ಮಕ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಹಿಂಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಾದವಿವಾದಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಪರವಾದ ವಾದವನ್ನು ಸೃಜನಶೀಲವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಚಳುವಳಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದವು ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸಹ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಹೇಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹಿಳಾ ಹಿಂಸೆ, ಸತಿ, ಲಿಂಗ-ಚಯನಾತ್ಮಕ ಗರ್ಭಪಾತ, ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆಯ ಬಲಾತ್ಕಾರ. ಅದರಂತೆ, ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ "ಭಾರತೀಯ" ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 1975–1985ರ ದಶಕವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಮಹಿಳಾ ದಶಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಮಹಿಳಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.

ಭಾರತೀಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಕಾಲೀನರಂತೆಯೇ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎದುರಿಸುವ ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಅವರ ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ರೂಪವು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಧರ್ಮದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯುತ ಪ್ರತಿಮೆಯತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಮಾತೃಪ್ರಭುತ್ವ ಪೂರ್ವ-ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವವಲ್ಲದ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಗಳು ಇದ್ದವು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಮಾತೃಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು ದಮನಕಾರಿ ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವದ ಕುಟುಂಬ ರಚನೆಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೂಲಕ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ: ವಯಸ್ಸು, ಕ್ರಮ ಸ್ಥಾನ, ಮೂಲದ ಕುಟುಂಬ, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪುರುಷರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ. ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಯಾದಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಡೆಯುವುದು, ಬಂಧುತ್ವ, ಜಾತಿ, ಸಮುದಾಯ, ಗ್ರಾಮ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸೇರಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ನಾಯರ್ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನ ಶೆಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯಗಳು ಮಾತೃಪ್ರಭುತ್ವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅನುಸೂಚಿತ ಪಂಗಡಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, "ಕೆಲವು&nbsp;... [ಇವು] ಮಾತೃಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾತೃವಂಶೀಯ" "ಹಾಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಾನತಾವಾದಿ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ."

ಭಾರತೀಯ ಅನುಭವದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಅನೇಕ ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಏಕೈಕ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಲ್ಲ; ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗಳು, ಚೇತನದ ಮಟ್ಟಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಗುಂಪಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೆಂದರೆ "ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸುಧಾರಿತ ಕ್ರಮ." ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಭೇದವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀತ್ವ ಮತ್ತು ಪುರುಷತ್ವದ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿಭೇದನಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸವಾಲು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮನಾದ ಸಮಾಜದ ಕಡೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ತಾರಾಬಾಯಿ ಶಿಂದೆ, ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಪಠ್ಯವಾದ *ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷ ತುಲನ* (*ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ನಡುವೆ ಹೋಲಿಕೆ*) ಅನ್ನು 1882 ರಲ್ಲಿ ಬರೆದರು; ಮತ್ತು ಪಂಡಿತಾ ರಮಾಬಾಯಿ, ಅವರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಜಾತಿ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯ ಹೊರಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡರು (1880 ರ ದಶಕ). 
ಬಂಗಾಳಿ ಸುಧಾರಕರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಸೇರಿತ್ತು, ಇದು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಚಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಡುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿಧವೆಯ ಮರಣವಾಗಿತ್ತು, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹದ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು, ವಿಧವೆಯರ ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು, ಉನ್ನತ ಜಾತಿಯ ಹಿಂದೂ ವಿಧವೆಯರ ವಿವಾಹವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು, ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ದತ್ತು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಾನೂನು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಂತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ರಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮೂವತ್ತರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ನಲವತ್ತರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, "ಮಹಿಳಾ ಸಕ್ರಿಯತೆ" ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಕಥನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸಂಶೋಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದದ ನಡುವೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಸಮುದಾಯ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ವಿರೋಧದೊಂದಿಗೆ 'ತಾರ್ಕಿಕ' ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು "ಲಿಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮಾನತೆ" ಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿತು, ಇದು 1970 ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷ ನಿಶ್ಯಬ್ದತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.

ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕು ಚಳವಳಿಗಳ ರಚನಾತ್ಮಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು, ಕಾರ್ಯಗಳು, ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಸೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಸುಧಾರಕರು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನತೆಗೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಂತರದ ಸುಧಾರಕರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಧೀನರಾದರು ಎಂಬುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಾಯಂದಿರಾಗಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಕಾಳಜಿ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ತಾಯಂದಿರಾಗಿ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಬೇರೆ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ: ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ವಾದವಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಾಯಿಯ ಚಿಹ್ನೆಯೊಂದಿಗಿನ ಮಹಿಳೆಯ ಚಿತ್ರವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು - ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಗಹನ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವಜರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಮೂಲಮಾದರಿಯ ತಾಯಿ ಅಂಕಿತಾಕ್ಷರವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು. ವಿಧವೆಯರ ಮರುಮದುವೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲು, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪುರುಷರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಮ್ಮತಿಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಝಾನ್ಸಿ (ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ), ಕಿತ್ತೂರು (ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ), ಭೋಪಾಲ್ (ಕುಡ್ಸಿಯಾ ಬೇಗಂ) ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ (ಜಿಂದ್ ಕೌರ್) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮುನ್ನಡೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಆಳಿದರು.

### ಎರಡನೇ ಹಂತ: 1915–1947 
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ತೀವ್ರವಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರವಾದವು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವಾದದ ಉಪಕರಣವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು, ಇದು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮಹಿಳಾತ್ವಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾತ್ವದ ಅಗತ್ಯ ಮಾದರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು: ವಿಶೇಷ ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗಾಂಧಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ವಿರುದ್ಧದ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸವಿನಯ ಅವಜ್ಞೆ ಚಳುವಳಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಕಾಳಜಿ, ಸ್ವಯಂ-ತ್ಯಾಗ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸಹನೆಯ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೊಯ್ತಿದ್ದರು. ಬೋರ್ಸಾದ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ದೋಲಿಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ವುಮೆನ್ಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ (AIWC) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ವುಮೆನ್ (NFIW) ನಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಾತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಮಹಿಳೆಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು, ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚೇತನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಧನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಉನ್ನತಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು, ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಕಾಳಜಿ (ಕ್ರೇಚ್), ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಮಹಿಳೆಯರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ "ದುರ್ಬಲ ವಿಭಾಗ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಾನರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮೇಲಾಗಿ, ಮಥುರಾಗೆ ಅವಳ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಭೌತಿಕ ಗುರುತುಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅಲಾರ್ಮ್ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ, ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗೆ ತೆರೆದ ಪತ್ರ ಬರೆದು ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು.

2012 ರ ನಿರ್ಭಯ ಬಲಾತ್ಕಾರದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಲಮೂಲದ ಕ್ಷಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  22 ವರ್ಷದ ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅವಳ ಗಂಡು ಸ್ನೇಹಿತರು ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಮರಳುವಾಗ, ಗಂಡು ಅರಿವಳಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಆರು ಜನರು, ಒಬ್ಬ ಕಿಶೋರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗ್ಯಾಂಗ್-ರೇಪ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಸ್ಫೋಟಿಸಿದವು, ದೆಹಲಿಯ ಭಾರತ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ 1000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಸೇರಿದಂತೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಲು ನವದೆಹಲಿಯ ಹಲವಾರು ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು. ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ, ಸಂಘ ಸರ್ಕಾರವು ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಜಸ್ಟಿಸ್ ವರ್ಮಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು.

* ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 53A, ಆಪಾದಿತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕೆಲವು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 164A ಹತಾಶರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

* ಮೇರಿ ರಾಯ್ 1986 ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಗೆದ್ದರು. ತೀರ್ಪು ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವರ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅವರ ಗಂಡು ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಅವರ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯವು 1916 ರ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸಕ್ಷೆಸನ್ ಆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು 1921 ರ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಸಕ್ಷೆಸನ್ ಆಕ್ಟ್ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು, ಆದರೆ ಭಾರತದ ಬೇರೆಡೆ ಅದೇ ಸಮುದಾಯವು 1925 ರ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಕ್ಷೆಸನ್ ಆಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು.

* 1991 ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಬರಿಮಲೆ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ 10 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು 50 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಮುಟ್ಟಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 ರಂದು, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ಯಾವುದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯವು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

* ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ ಪ್ರಗತಿಪರ ಮುಂದಾಳುವಾಗಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇರಳವು ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಹು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಿಳಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೀನಾ ಅಗರವಾಲ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದ 1998 ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿರುವ ತಂದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 13% ಮಾತ್ರ ಮಗಳಾಗಿ ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ 24% ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದಂತಹ ಚಾನೆಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಮದುವೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ದೇಶೀಯ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಡ್ಡುವಿಕೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿವಾಹಿತ ಪುರುಷರು ದೇಶೀಯ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

* ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ) ಅಧಿನಿಯಮ, 2013 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಸಕಾಂಗ ಕಾಯಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯು 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಲಾ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಅಧಿನಿಯಮ, 2013 ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಅಪರಾಧವಾಗಿ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಸೆಕ್ಷನ್ 354 A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು / ಅಥವಾ ದಂಡದೊಂದಿಗೆ ದಂಡನೀಯವಾಗಿದೆ. ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು, ಕಾವಲು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಕೃತ್ಯಗಳಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ಆಮ್ಲ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 10 ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಪರಾಧವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಜೀವಾವಧಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ದಂಡದೊಂದಿಗೆ ಇರಬಹುದು. ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಲಿಂಗದ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಶರೀರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಯೋನಿಯೊಳಗೆ, ಬಾಯಿ, ಮೂತ್ರನಾಳ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯ ಗುದದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಸಮ್ಮತಿ ಅಥವಾ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ ಲೈಂಗಿಕ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಬಾಯಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ಬಲಾತ್ಕಾರದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಭಾಗವು "ಯಾವುದೇ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ" ಎಂದರೆ "ಯಾವುದೇ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ" ಎಂದು ಸಹ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಕೊರತೆಯು ಅಪರಾಧ ರಚಿಸಲು ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ತೀವ್ರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಏಳು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಇದು ಜೀವಾವಧಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ದಂಡಕ್ಕೂ ಒಳಪಡಬೇಕು. ತೀವ್ರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯು ಕನಿಷ್ಠ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಇದು ಜೀವಾವಧಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ದಂಡಕ್ಕೂ ಒಳಪಡಬೇಕು. ತೀರ್ಪಿತನು ಬಲಿಪಶುವಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಖರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ಸಮಂಜಸವಾಗಿರುವ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸಹ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 357 ಬಿ ಪ್ರಕಾರ. ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಬಲಾತ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 2013 ರ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತಿಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು 16 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 18 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಈಗ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬಲಾತ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ.

* 2014 ರಲ್ಲಿ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪತಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯು ಕುರ್ತಾ ಮತ್ತು ಜೀನ್ಸ್ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಸೀರೆ ಧರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಕ್ರೂರತೆಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು, ಇದು ಪತ್ನಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. 2016 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಅನಿವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯ ಅದರ "ಕರ್ತಾ" ಆಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಯಿತು.

* 2018 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮದುವೆಯಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಭೋಗಿಸಲು ಪುರುಷನಿಗೆ ಅಪರಾಧವಾಗಿಸುವ ಕಾನೂನನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2018 ರ ಮೊದಲು, ಮಹಿಳೆಯರು ಅಗಸ್ತ್ಯರ್ಕೂಡಂ ಏರುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು.

* 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಮಗುವಿನ ಜನನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸೂತಿ ರಜೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು.

## ಸಮಸ್ಯೆಗಳು 
"ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ" ಪ್ರಗತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರು ಹೊಸ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿವೆ.

ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳಿವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮದಿಂದ ಎಣಿಸಲಾದ "ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು", ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದಾಟುವಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಭಾರತವೂ ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜವಾಗಿದೆ, ಇದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ತಂದೆ ಅಥವಾ ಗಂಡಂದಿರು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಗೃಹಿಣಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿತೃವಂಶೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ವಂಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಪುರುಷ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜೀವನದ ವಿಧಾನಗಳು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ, ಈ ರೀತಿಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರಿವು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಹ ರಾಜಕೀಯ ಅರಿವಿನ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಳಪೆ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು "ವ್ಯರ್ಥ ಹೂಡಿಕೆ" ಎಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆ ಇದೆ.

### ಜನನ ಅನುಪಾತ 
1991 ರಿಂದ 2001 ರವರೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ, ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಣ್ಣು-ಪುರುಷ ಅನುಪಾತವು 100 ಹುಡುಗರಿಗೆ 94.5 ಹುಡುಗಿಯರಿಂದ 100 ಹುಡುಗರಿಗೆ 92.7 ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಕೇರಳದಂತಹ ದೇಶದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಅಂತಹ ಅವನತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಂತಹ ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು-ಪುರುಷ ಅನುಪಾತವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಇಳಿದಿದೆ (ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು-ಪುರುಷ ಅನುಪಾತಗಳು 79.3 ಮತ್ತು 87.8 ರ ನಡುವೆ ಇತ್ತು).

### ವಿವಾಹ 
ಸರಾಸರಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯ ಜೀವನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ; ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಇನ್ನೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಯಸ್ಸು 18 ರ ಮೊದಲು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗದ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವುದು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಾಯಭೋಗದ ಆದ್ಯತೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಅದು ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ನಗರ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರು 25 ಮತ್ತು 29 ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಡೆಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನಗರ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು 40 ಮತ್ತು 44 ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಕಾಶಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳಪೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿಂದ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹತ್ತು ಪ್ರತಿಶತ ಹೆಚ್ಚು ಡ್ರಾಪ್-ಔಟ್ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗವು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಯೋಜಕರಿಗೆ ಕಾನೂನನ್ನು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ವಾದಿಸದಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಹ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಗೃಹಿಣಿಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾನೂನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ನಂತಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು, ಅವು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೆಚ್ಚದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರೋಗೇಟ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಏಳಲು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರೋಗೇಟ್ನ ವಿಶ್ವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. 

ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸರೋಗೇಟ್ಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರೋಗೇಟ್ನಂತಹ ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಸರೋಗೇಟ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಮಾತೃ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೋಪಕಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರೋಗೇಟ್ನ ವಿರೋಧಿಗಳು ಬಂಜೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಸರೋಗೇಟ್ಗಳು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2016 ರ ಮಸೂದೆಯು ಸಂಸತ್ ಅಧಿವೇಶನ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕುಸಿಯಿತು ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಮರುಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪತ್ನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಆಕ್ಟ್, 1954 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27(1)(ಡಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಕ್ರೂರತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1991 ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಬರಿಮಲೆ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ 10 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು 50 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಮುಟ್ಟಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 ರಂದು, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ಯಾವುದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯವು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಸ್ತ್ರೀವಾದವನ್ನು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎದುರಿಸದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಂಪುಗಳು ಸವಾಲು ಮಾಡಿದವು. 'ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ' ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಉನ್ನತ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೀಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮುಂಬೈನ ಬಹುತೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾಗದ ನಗರದಲ್ಲಿ 1987 ರಲ್ಲಿ ಆವಾಜ್-ಎ-ನಿಸ್ವಾನ್ (ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್) ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಬಹುಪತಿತ್ವವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಲನಶೀಲತೆಯು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 14 'ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆರ್ಟಿಕಲ್ 15 ಧರ್ಮ, ವರ್ಣ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಆದಾಗ್ಯೂ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಧನ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ 'ವಿಭಿನ್ನ ನಾಗರಿಕತೆ' ಹೊಂದಿರುವ ಆಲೋಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಂಗಣದಲ್ಲಿ ವಕಾಲತ್ತು ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಮರಣದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ ನೆಲೆಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಹಳ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, "ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರಂತೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ, ಪರ್ದಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು".

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಗಣವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪುರುಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜವು ಬಹಳ ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿದೆ. ಉಲಮಾ 'ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ' ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕುರ್ಆನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಗಣವನ್ನು ಆಳುವ ಮುಲ್ಲಾಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು "ನಿರಕ್ಷರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲತೆ&nbsp;... ಪುರುಷರ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಲಂಬನೆ, ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿಂಸೆ, ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಅಸಮಾನತೆ, ಕೀಳುತನ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನತೆ ನಡುವಿನ ಅಗಲ ಅಂತರ."

### ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯ 
 ಒಳಗೆ ಸ್ತ್ರೀ ಯಾತ್ರಿಕರು]]
ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಐದು ಕೆಸ್ಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು: ಕೇಶ್ (ಕತ್ತರಿಸದ ಕೂದಲು), ಕಂಘ (ಬಾಚಣಿಗೆ), ಕಾರಾ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಕಣ), ಕಚೇರಾ (ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೀರೆ) ಮತ್ತು ಕಿರ್ಪಾನ್ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಕತ್ತಿ). ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಗುರುದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದೇ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು: ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ತಲೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು, ಇಬ್ಬರೂ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಲಂಗರ್ ತಿನ್ನಬೇಕು. ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಓದುತ್ತಾರೆ, ಗ್ರಂಥಿ ಆಗಲು ಯಾರು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರೂ ಸಹ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ದುಪ್ಪಟ್ಟ ಧರಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಿಖ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೌರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಜಾತ್ಯಹಂಬಲ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಿನ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿಖ್ ಪುರುಷರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಿಖ್ ಧರ್ಮವು ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶುಹತ್ಯೆ, ವಿಧವೆಯ ಸುಡುವಿಕೆ, ದಾಯಾದಿ, ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅಶುದ್ಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದನ್ನು ಖಂಡಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ಮುಸುಕುಯನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಇನ್ನೂ ಸಿಖ್ಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

## ಪ್ರಭಾವ 
1947 ರಲ್ಲಿ ದೇಶವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವೇ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಭಾರತೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ತತ್ವವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಏಳು ಐದು-ವರ್ಷದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆರನೇ ಐದು-ವರ್ಷದ ಯೋಜನೆಯು ಸಹ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು "ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, AIIMS ನರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಭರ್ತಿಗಾಗಿ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದೆ, 80 ಶೇಕಡಾ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಪುರುಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದೆ.

1955 ರಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ಗುಂಪು ಸಿನಿ ಕಾಸ್ಟ್ಯೂಮ್ ಮೇಕಪ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ & ಹೇರ್ ಡ್ರೆಸರ್ಸ್' ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (CCMAA) ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮೇಕಪ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಅನುಮತಿಸದ ನಿಯಮವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2014 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ನಿಯಮವು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಖಾತರಿಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು, ಇದನ್ನು ಆರ್ಟಿಕಲ್ 14 (ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು), 19(1)(g) (ಯಾವುದೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ) ಮತ್ತು ಆರ್ಟಿಕಲ್ 21 (ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

### ಜಾಗತೀಕರಣ 
ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಜಾಗತೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ಕೂಡ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಜಾಗತೀಕರಣವು ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಏರಿಸಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಕೆಳ ಜಾತಿಯ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ. ಭಾರತದ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು 'ಯುವ, ಅಲ್ಪ ವೇತನ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಮಹಿಳೆಯರು' ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೆಟ್ ಶಾಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಶೋಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು "ಯುವ ಕೆಳ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ, ಶಿಕ್ಷಿತ ಮಹಿಳೆಯರು", ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೆಲವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಆದರ್ಶ ಮಹಿಳೆಯರ ಏಕರೂಪದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹಗಳ ವಸ್ತುಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ಹೆಮ್ಮೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಅವರ ದೇಹಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ ಇತರ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಸ್ತ್ರೀ ದೇಹಗಳ ಅಂತಹ ವಸ್ತುಕರಣವು ಪುರುಷ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪುರುಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಹೆಣ್ಣು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಡೆಯುವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

#### ಪ್ರಭಾವ 
* IIM ಇಂದೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಪಟ್ಟಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈಗ ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
* DRDO 2019 ರಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಶಿಷ್ಯವೇತನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು.
* ಹರಿಯಾಣದ ಹುಡುಗಿಯರು ಈಗ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ದಲಿತ ಫೆಮಿನಿಸಂ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಹಿಂಸೆ
* ಭಾರತದ ದಾಯಾದಿ ಪದ್ಧತಿ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ
* ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ವೇತನ ಅಂತರ
* ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಫೆಮಿನಿಸಂ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಹಕ್ಕು ಚಳುವಳಿ
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಭೇದ
* ಸಿಖ್ ಫೆಮಿನಿಸಂ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು
* ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು
* ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರು
* ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು
* ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು
* ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು
* ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಸೂದೆ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನ

== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ===

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಮುಂದಿನ ಓದಿಗೆ 
* 
* 
* ಮಾಧವಾನಂದ, ಮತ್ತು ಆರ್. ಸಿ. ಮಜುಮ್ದಾರ್. ಗ್ರೇಟ್ ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಮಾಯಾವತಿ (2014)
* 
*  
* 
*ಮಧು ಕಿಶ್ವರ್. "ದಿ ಡಾಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಯವರ್ತ: ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಆರ್ಯ ಸಮಾಜ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್, ಪಂಜಾಬ್". *ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಕೋಲೋನಿಯಲ್ ಇಂಡಿಯಾ; ಎಸೆಸ್ ಆನ್ ಸರ್ವೈವಲ್, ವರ್ಕ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್*, ಸಂ. ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1989.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*ಮನುಷಿ - ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ವೇದಿಕೆ
*"ತಿರಿಗಿ ಹೋಗಲು ಏನೂ ಇಲ್ಲ - ವೃಂದಾವನದ ವಿಧವೆಯರ ಅದೃಷ್ಟ, ಭಾರತ"  WNN – ವುಮೆನ್ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ 5 ನವೆಂಬರ್ 2007