open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಹಿಮ್ಮುಖ ಪರಾಸರಣ

**ಹಿಮ್ಮುಖ ಪರಾಸರಣ** (**ಆರ್‍ಒ**) ಅಥವಾ ವಿಪರ್ಯಯ ಪರಾಸರಣ (Reverse Osmosis –RO) ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ಅಯಾನುಗಳು, ಅಣುಗಳು, ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಅರೆ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯ ಪೊರೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಜಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ಹಿಮ್ಮುಖ ಪರಾಸರಣದಲ್ಲಿ, ಪರಾಸರಣ ಒತ್ತಡವನ್ನು ದಾಟಲು ಅನ್ವಯಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನ್ವಯಿಕ ಒತ್ತಡ ದ್ರಾವಕದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಭಾವ್ಯತಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಪರಾಸರಣ ಒತ್ತಡ ಒಂದು ಬಂಧಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾದರೆ, ಸಂಭಾವ್ಯತಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಒಂದು ಉಷ್ಣಬಲ ನಿಯತಾಂಕ. ಹಿಮ್ಮುಖ ಪರಾಸರಣ ನೀರಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಕರಗಿದ ಮತ್ತು ನೇತಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬಲ್ಲದು, ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವೇನೆಂದರೆ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಪೊರೆಯ ಒತ್ತಡದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ದ್ರಾವಕವನ್ನು ಬೇರೆ ಬದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಆಗಗೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೊರೆಯು ದೊಡ್ಡ ಅಣುಗಳು ಅಥವಾ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹೋಗಲು ಬಿಡಬಾರದು, ಆದರೆ ದ್ರಾವಣದ ಸಣ್ಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೋಗಲು ಬಿಡಬೇಕು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಾಸರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ದ್ರಾವಕವು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಕರಗಿಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ಪೊರೆಯ ಮೂಲಕ, ಹೆಚ್ಚು ಕರಗಿಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪೊರೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿ ದ್ರಾವಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿದಾಗ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಕ್ತ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಿತ ದ್ರಾವಕದ ಚಲನೆಗೆ ಚಾಲಕ ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದ್ರಾವಕವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಕಾರಣ ಪರಾಸರಣ ಒತ್ತಡ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧ ದ್ರಾವಕದ ಸಹಜ ಹರಿವನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿಸಲು ಬಾಹ್ಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುವುದೇ ಹಿಮ್ಮುಖ ಪರಾಸರಣ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇತರ ಪೊರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಹಿಮ್ಮುಖ ಪರಾಸರಣ ಮತ್ತು ಶೋಧನೆ (ಸೋಸುವಿಕೆ) ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬಸಿಯುವಿಕೆ ಪೊರೆ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ದ್ರಾವಣದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಯಂತಹ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಫಲಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಹಿಮ್ಮುಖ ಪರಾಸರಣವು ಪ್ರಸರಣವನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒತ್ತಡ, ಹರಿವು ಪ್ರಮಾಣ, ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಹಿಮ್ಮುಖ ಪರಾಸರಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನೀರಿನ ಅಣುಗಳಿಂದ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನುಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಮುನ್ನಾರ್

**ಮುನ್ನಾರ್** () ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕೇರಳದ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗಿರಿಧಾಮ.  ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮುನ್ನಾರ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ  ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ
ಮುನ್ನಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು "ಮೂರು ನದಿ"ಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಮುದಿರಪುಜ಼, ನಲ್ಲತನ್ನಿ ಮತ್ತು ಕುನ್ಡಲಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

## ಸ್ಥಳ
ಮುನ್ನಾರ್ ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು 10°05′21″N 77°03′35″E. ಮುನ್ನಾರ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕಣ್ಣನ್ ದೆವನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ದೆವಿಕುಲ್ಲಮ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಣ್ಣನ್ ದೆವನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಹಳ್ಳಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಂಚಾಯತ್.

### ರಸ್ತೆ
ಮುನ್ನಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ, ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿದೆ. ಮುನ್ನಾರ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕೊಚ್ಚಿ - ಧನುಷ್ಕೋಡಿ ರಾಷ್ಟೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ(N.H 49),ಕೊಚ್ಚಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೩೦ಮೈಲಿ, ಅದಿಮಲಿಯಿಂದ ೩೧ಮೈಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಉದುಮಲ್ಪೆಟ್ಟು ಇಂದ ೮೫ಮೈಲಿ ಮತ್ತು ನೆರಿಯಮನ್ಗಲಮ್ ೬೦ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಂದ ದೂರ 
* ಕೊಚ್ಚಿ ಇಂದ- ಎರ್ನಾಕುಳಮ್ ಇಂದ- 150&nbsp;km

### ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ
  ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಚ್ಚಿ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಹತ್ತಿರದ ನಿಲ್ದಾಣ. ಮುನ್ನಾರ್ನಿಂದ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು ಮತ್ತು ಮದುರೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ೧೬೫km ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಆಡಳಿತ
೧೯೬೨ ಜನವರಿ ೨೪ರಂದು ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮುನ್ನಾರ್ ಪಂಚಾಯತ್ ೨೧ ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪಲ್ಲಿವಸಲ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ದೆವಿಕುಳಮ್ ಮತ್ತು ಮರಯೂರ್ ಮತ್ತು ಮನುಕುಳಮ್, 
ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿ ಕುಟ್ಟಮ್ಪುಜ಼ ಪಂಚಾಯತ್ ಇದೆ.

* ವಗುವರೈ
* ಚೊಕ್ಕನಾಡ್
* ಇರವಿಕುಳಂ
* ಕನ್ನಿಮಲೈ
* ಪೆರಿಯವರೈ
* ಮುನ್ನಾರ್ ಕಾಲನಿ
* ಇಕ್ಕನಗರ್
* ಹಳೆ ಮುನ್ನಾರ್
* ಚಟ್ಟ ಮುನ್ನಾರ್
* ನಲ್ಲತಣ್ಣಿ
* ಸಿವನ್ಮಲೈ

* ಮುನ್ನಾರ್ ಪೇಟೆ
* ಚೊಲಮಲೈ
* ಕಡಲರ್
* ರಾಜಮಲೈ
* ಕಲ್ಲರ್
* ಲಕ್ಕಮ್
* ತಲಯರ್
* ಲಕ್ಷ್ಮಿ
* ನಡಯರ್
* ಮೂಲಕ್ಕಡ

## ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ಥಳಗಳು
*ಎರವಿಕುಳಮ್ ರಾಷ್ಟೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ
*ಅನ್ನಮುಡಿ ಉತ್ತುಂಗ
*ಮಟ್ಟುಪೆಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು
*ಪಲ್ಲಿವಸಲ್
*ಚಿನ್ನಕನಾಲ್ ಮತ್ತು ಅನಯಿರನ್ಗಳ್
*ಟಾಪ್ ಸ್ಟೇಷನ್
*ಮುನ್ನಾರ್ ಟೀ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ
*ಕುನ್ಡ್ಲಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ವರ್ಗ: ಗಿರಿಧಾಮಗಳು
ಅನುಬಂಧ

**ಅನುಬಂಧ**, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅದರ ಮುದ್ರಣ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ತರುವಾಯ ಒಂದು ದಸ್ತಾವೇಜಿಗೆ ಅದರ ಲೇಖಕನಿಂದ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸೇರ್ಪಡೆ.

ಅನುಬಂಧವು ಅಸಮಂಜಸತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನವೀಕರಿಸಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅಂಥ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಬಹಳ ತಡವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಗಲೇ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಡವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಪುನಃ ಮುದ್ರಿಸುವ ವೆಚ್ಚ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರಬಹುದು. ವಸ್ತುತಃ, ಅನುಬಂಧಗಳು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು — ಕೃತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಡಕವಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪತ್ರ, ಅಂಕೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ಹೋಲುವ ವಾಹಕದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯ ಕಡತಗಳು. ಅದು ಇರುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ಒದುಗನಿಗೆ ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು, ಒಂದು ತಪ್ಪೋಲೆಯಾಗಿ.

ಇತರ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾನೂನು ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ, ಅನುಬಂಧವು ಒಪ್ಪಂದದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗದ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಸ್ತಾವೇಜು. ಅದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ದಸ್ತಾವೇಜಿನ ನಂತರ ಸಂಕಲಿಸಿ ಮುಗಿಸಲಾದ ಒಂದು ತತ್ಪೂರ್ತ ಘಟಕ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪದಗಳು, ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಅದು ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ಇತರ ಪರಿಶಿಷ್ಟಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಿಶಿಷ್ಟಗಳು ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಧಾನಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪದಗಳು, ವಿವರಣೆಗಳು, ನಿಬಂಧನೆಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಮೂನೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ಅದೇರೀತಿ ಮಿಂಚಂಚೆಗಳಿಗೆ ಕಡತ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕಾಗದ ಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅಡಕ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಲಿಖಿತ ಸಂವಹನ
ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು
ತರ್ಪಣ

:***ಅರ್ಘ್ಯ** ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. **ಬೆಲೆ** ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.*
thumb|ತರ್ಪಣ ಕೊಡುತ್ತಿರುವುದು

**ತರ್ಪಣ** ವೈದಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪದ ಮತ್ತು ಇದು ದೈವಿಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮಾಡಲಾದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅರ್ಪಣೆಯ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಸ್ತುವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತಿಲತರ್ಪಣ ಒಂದು ಭಿನ್ನ ಆದರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪದ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತರ್ಪಣ ಪದದೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪುತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿಲತರ್ಪಣ ತರ್ಪಣದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪ ಮತ್ತು ಪಿತೃ ಪಕ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾವಿನ ವಿಧಿಯಾಗಿ ನೀರು ಹಾಗೂ ಎಳ್ಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ (ಅಗಲಿದ ಪೂರ್ವಜರು) ಅರ್ಪಿಸಲಾದ ಎರೆತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

(i) ತರ್ಪಣ ಅಂದರೆ **ಅರ್ಘ್ಯ**, ಒಂದು ಅರ್ಪಣೆ. ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲ ದೇವರಿಗೆ, ಜೊತೆಗೆ ಜಪವಾಗಿ ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿದಾಗ ನವಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
(ii)	ಸ್ವಾಗತ ತರ್ಪಣಗಳ ನಿದರ್ಶನಗಳು:
:(a)	 ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ, “आर्द्रां ज्वलंतीम् तृप्ताम् तर्पयन्तीम् “ *ಆರ್ದ್ರಾಂ ಜ್ವಲಂತೀಮ್ ತೃಪ್ತಾಮ್ ತರ್ಪಯಂತೀಮ್* (ಶ್ರೀ ಸೂಕ್ತ 4), "ತೃಪ್ತಿಹೊಂದಿದವಳು ಮತ್ತು ಅವಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡುವವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವವಳು"
:(b)	 ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿಗೆ, “बिंदु तर्पण संतुष्टाम् पूर्वजा त्रिपुराम्बिका” *ಬಿಂದು ತರ್ಪಣ ಸಂತುಷ್ಟಾಮ್ ಪೂರ್ವಜಾ ತ್ರಿಪುರಾಂಬಿಕಾ* (*ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ* 178, 974), "ತರ್ಪಣದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ತೃಪ್ತಿಹೊಂದಿದವಳು"

(iii)	ಅಗತ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಕಳ ಹಾಲು (ಹಸಿ, ಬಿಸಿಮಾಡದ, ಪಾಶ್ಚೀಕರಿಸದ), ನೀರು, ಸಕ್ಕರೆ, ಕೇಸರಿ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಕರ್ಪೂರ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

(iv)	ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ಮೂಲಮಂತ್ರಗಳ ಪಠನಕ್ಕೆ ಒಂದು ತರ್ಪಣವನ್ನು (ಅಥವಾ ಅರ್ಘ್ಯ) ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಒಂದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನ

**ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನ**ವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ದೇವರು ಅಥವಾ ಪರಮಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಭಾವಪರವಶತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಬದಲಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಪರಮ ಅಥವಾ ರಹಸ್ಯವಾದ ಸತ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಒಳನೋಟದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು, ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಬೆಂಬಲದಿಂದಾದ ಮಾನವ ರೂಪಾಂತರವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಬಹುದು.

ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, "ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನ" ಪದವು ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪರಮಾತ್ಮ, ಅನಂತ, ಅಥವಾ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೆಯ ಗುರಿಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ. ಈ ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ "ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಅನುಭವ"ಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಸಾಧನೆಗಳು ಅವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಹಂನೊಂದಿಗಿನ ಸೀಮಿತ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮೀರುವ ಗುರಿಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಮೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿಗಳ ಅರ್ಜನೆಯ ಗುರಿಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಸಂಬಂಧಿತ ತಪಸ್ವಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದ ಭಾರತದ ವಸಾಹತಿನ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ, ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನದಂತಹ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿರೂಪ ಪಡೆದವು.

ಯೋಗ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಹೊಂದಿರುವ ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ, ಮತ್ತು ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಅಭ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಬೋಧನ ಶಾಖೆ. ಯೋಗದ ವಿವಿಧ ಪರಂಪರೆಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗಸೂತ್ರಗಳು ಯೋಗವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವ
ಮತದಾನ ಯಂತ್ರ

**ಮತದಾನ ಯಂತ್ರ**ವು ಮತಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಯಂತ್ರ. ಮೊದಲಿನ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಆದರೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮತದಾನ ಯಂತ್ರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮತಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮತಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳು ಉಪಯುಕ್ತತೆ, ಭದ್ರತೆ, ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಮತ್ತು ನಿಖರತೆಯ ಭಿನ್ನ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಲ್ಲ ಮತದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಎಟಕುವಂತಿರುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ಅಂಗವಿಕಲತೆಯಿರುವ ಮತದಾರರಿಗೆ ಎಟಕುವಂತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ೧೮೩೮ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟಿಸ್ಟರಿಂದ ಬಂತು. ೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ, ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಪ್ರಾಟ್ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆದನು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮತಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಒಂದು ಒತ್ತು ಗುಂಡಿಯಂತೆ, ಒತ್ತು ಗುಂಡಿಗಳ ವ್ಯೂಹವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿ, ಆ್ಯಂಥನಿ ಬೆರಾನೆಕ್ ಅಮೇರಿಕದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಮೊದಲ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆದನು.

ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ದಸ್ತಾವೇಜು ಆಧಾರಿತ ಮತ ಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದಸ್ತಾವೇಜು ಇಲ್ಲದ ಮತ ಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ತೂತು ಕೊರೆದ ಕಾರ್ಡ್ ದಸ್ತಾವೇಜು ಆಧಾರಿತ ಮತ ಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಬಗೆ. ಎರಡನೇ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೇರ ದಾಖಲೆ ಮತಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಬಗೆ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇವು ಮತಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲು ಯಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ನೇರ ದಾಖಲೆ ಮತಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎರಡನೇ ಬಗೆ ನೇರ ದಾಖಲೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತಚಲಾವಣೆ ಯಂತ್ರ.

thumb|ಭಾರತದ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರ
ಈ ಯಂತ್ರವು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಾಧನದ ಮೂಲಕ ಮತಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್-ದೃಕ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮತದಾರನು ಕ್ರಿಯಾಮುಖವಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತದಾರನ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ರಮವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಣ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ಮತದಾನ ಮಾಹಿತಿಯ ಪಟ್ಟಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತೆಗೆಯಬಹುದಾದ ಸ್ಮರಣ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬಗೆಯ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ

ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೀರ ರಾಣಿ, ಮರಾಠರ ವಿರುದ್ಧ   ಹೋರಾಡಲು ಮಹಿಳಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ.

ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಸೈನ್ಯ ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಬೆಳವಡಿಯ ವೀರ ರಾಣಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬೆಳವಡಿ  ಮಲ್ಲಮ್ಮನ  ಬಾಲ್ಯ  ಮತ್ತು  ಜಿವನ  ಚರಿತ್ರೆ 
ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ.

೧. ಬೆಳವಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣವಾದ ಬೃಹನ್ಮಠದ ಶಿವ ಬಸವ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಬರೆದ ತರಾತುರಿ ಪಂಚಮರ ಇತಿಹಾಸ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸವು 1511ರಿಂದ ರಾಜ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ರಾಜ ಶಿವಾಜಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನವರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈಶಪ್ರಭು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದ ನಂತರ ಮಲ್ಲಮ್ಮ  ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಳು. ಈ ಯುದ್ಧದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬೆಳವಡಿಯ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ತರಾತುರಿ ಪಂಚಮರ ಇತಿಹಾಸ ಪುಸ್ತಕ 1929 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

೨. ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದ ಶಂಕರ ಭಟ್ಟರು ಬರೆದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪುಸ್ತಕ ಶಿವವಂಶ ಸುಧರ್ನವದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಸೋಲಿಸಿದರು ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಶಿವಾಜಿಯ ಎರಡನೇ ಸೊಸೆಯಾಗಿದ್ದ ತಾರಾಬಾಯ್ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಮ್ಮರ ನಿಖರವಾದ ವಿಷಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

೩. ಜಾದುನಾಥ್ ಸರ್ಕಾರ್ ಶಿವಾಜಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮಳನ್ನು 'ಸಾವಿತ್ರಿ ಬಾಯಿ' ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿಯ ನಡುವಿನ ಯುದ್ದ 27 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ

೪.ಶಿವಾಜಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಮ್ಮ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ಭಾಗವಹಿಸಲಿರಲಿಲ್ಲ.

ಕೆಲವರು ಶಿವಾಜಿ ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಎದುರು ಸೋತು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದರು ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದ್ದು ನಿಜ ಆದರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. 

ಶಿವಾಜಿ ಸೇನೆಯ ಕಮಾಂಡರ್ ಹಾಗೂ ಶಿವಾಜಿ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಪತಿ ಈಶಪ್ರಭು ನಡುವೆ ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲ. ಕದನದಲ್ಲಿ ಈಶಪ್ರಭು ಮೃತಪಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಗೆದ್ದಿದ್ದ ಶಿವಾಜಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ 27 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕಮಾಂಡರ್ ಮಲ್ಲಮ್ಮನನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು ಶಿವಾಜಿ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಪತಿಯ ಸಾವಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಮಾಂಡರ್ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆ ಬಗ್ಗೆ ಶಿವಾಜಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ (ಕಮಾಂಡರ್ ಕಣ್ಣು ಕೀಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖ ಇದೆ). ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಶೌರ್ಯ ಮೆಚ್ಚಿ ಆಕೆಯನ್ನು ತಂಗಿ ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಿ ಆಕೆಯ ಕೋಟೆ ವಾಪಸ್ ಕೊಟ್ಟು ಹಾನಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸುವ ಶಿಲ್ಪ  ಹಾಗೂ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರನ್ನು ಹೊಗಳಿ ಬರೆಸಿದ ವೀರಗಲ್ಲು ಯಾದವಾಡ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ.

೫. ಮರಾಠಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗೊಂದಲಗಳು ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದವರು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳು ಶತ್ರು ಪಡೆಗಳ ಜತೆ ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಸೀರೆಯಲ್ಲಿ ವೀರಗಚ್ಚೆ ಹಾಕಿ ಹೋರಾಡಿದಳು.
೬. ಬೆಳವಡಿಯ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಆಯುಧಗಳು : ಬಿಲ್ಲು ಬಾಣ, ಕಾವಲಿ  ಇವರ ಸೈನ್ಯದ ಆಯುಧಗಳಾಗಿದ್ದವು 

ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಶೇಷೊ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಮುತಾಲಿಕ್ ಅವರು ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೭೦೪-೦೫ ರಲ್ಲಿ ಮಧುಲಿಂಗ ನಾಯಕರ ಅರಮನೆ ಜೀವನವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕನ್ನಡ
ಅನುಭೂತಿ

**ಅನುಭೂತಿ** ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಏನನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೊ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನದಂಡ ಸಮೂಹದೊಳಗಿನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಅನಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅಂದರೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಅನುಭೂತಿಗೆ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅರಿವಿನ ಅನುಭೂತಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅನುಭೂತಿ, ದೈಹಿಕ ಅನುಭೂತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಅನುಭೂತಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು.

ಅನುಭೂತಿಯೆಂದರೆ ಬೇರೆಯವರಿಗಾಗಿ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುವ ಬಯಕೆ ಇರುವುದು; ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದು; ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಏನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಅಥವಾ ಅವನಿಗೆ ಏನು ಅನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸುವುದು; ಮತ್ತು ತನ್ನ ಹಾಗೂ ಬೇರೆಯವನ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

ಅನುಭೂತಿ ಇರುವುದು ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ಚಿಂತನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳು ಇಂದಿನ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವಿಕೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಭೂತಿ ಹೊಂದಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕರು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಒಡೆದ ಮನಗಳು, ಬಾಲ್ಯದ ಆಘಾತಗಳು, ಪಾಲನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಮಿದುಳಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು.

ಅನುಭೂತಿಯು ಬೇರೆಯವರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ರೀತಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ರೀತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದೈಹಿಕ ಅನಿಸಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಬೇರೆಯವರ ದೈಹಿಕ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅನುಭೂತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಕೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾದರೆ, ಈ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅನುಭೂತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಶ್ಯವಾಗಿರುವುದು. ತನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾವನೆಗಳು
ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗ

thumb|right|ಸ್ಫಟಿಕ ಮಾಲೆ

**ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗ** ಬೆಣಚುಕಲ್ಲಿನಿಂದ (ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆ) ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಲಿಂಗ.

ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆ ಒಂದು ಅರೆ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನ. ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆಯ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿವೆ. ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲಿನ ಸ್ಫಟಿಕಗಳು ದ್ಯುತೀಯ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಏಕ ಸ್ಫಟಿಕ ಸಿಲಿಕಾಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಇವು ಕಗ್ಗಲ್ಲು ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಈ ಅರೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಖನಿಜವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಫಟಿಕಶಿಲೆಯ ಮಣಿಗಳನ್ನು ಅರೆಪಾರದರ್ಶಕ ಗುಲಾಬಿ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಮಣಿಗಳಾಗಿ ನಯಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಮಣಿಯು ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಖದ ಉತ್ತಮ ವಾಹಕ. ಹಾಗಾಗಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಡಲು ಸ್ಫಟಿಕ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಣಿಗಳು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಇತರ ಜನರು ಹಕ್ಕುಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹಿಂದೂ ಶೈವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಶೈವ ಆಗಮರು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗ ನಟರಾಜನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಶಿವನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಅರ್ಚಕರು ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹಾಲು, ನೀರು ಅಥವಾ ವಿಭೂತಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪವಿತ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ೧೦೮ ಬಾರಿ ಶಿವ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಪಠನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವು ಎಲ್ಲ ಅಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಪಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆಂದು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಚಿದಂಬರಮ್‍ನ ತಿಳ್ಳೈ ನಟರಾಜ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವಿದೆ. ಆದಿ ಶಂಕರರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ಚಿತ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮದುರೈಯ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿರುಕುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಆರು ಅಂಗುಲದ ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ತರಲಾಗಿದೆ.

ರಾಮೇಶ್ವರದ ರಾಮನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಮೊದಲ ಒಳ ಮೊಗಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತರು ಪವಿತ್ರ ಬಿಳಿ ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ (ಸೇತು ಪೀಠ) ಮತ್ತು ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹಿಂದೂ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಆದಿ ಶಂಕರರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮುಂಜಾನೆ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಬೆಳಿಗೆ ೫ ರಿಂದ ೬ ಗಂಟೆ ಮಧ್ಯೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಸ್ಮಶಾನ ಅಧಿಪತಿ

***ಸ್ಮಶಾನ ಅಧಿಪತಿ*** ಒಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸ್ಮಶಾನವನ್ನು ಆಳುವ ಒಬ್ಬ ದೇವತೆ (ಹೆಣ್ಣು ಅಥವಾ ಗಂಡು) ಜೊತೆಗೆ ಅವನ/ಅವಳ ಪತ್ನಿ/ಪತಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಮಶಾನ ಅಧಿಪತಿ ಪದದ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ ಸ್ಮಶಾನದ ಒಡೆಯ ಎಂದು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಶಾನ ಅಧಿಪತಿ ಹೆಸರನ್ನು ಭಿನ್ನ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮಶಾನ ಅಧಿಪತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಸ್ಮಶಾನವಾಸಿನ್* ಶಿವನ ಒಂದು ಗುಣವಾಚಕವಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಸ್ಮಶಾನದ ನಿವಾಸಿ ಎಂದು. ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಕಾಳಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಾದ *ಸ್ಮಶಾನ ಕಾಳಿ*ಯಿಂದಲೂ ಪರಿಚಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಜೊತೆ ಕಾಳಿಯ ಸಂಬಂಧ ಅವಳ ಪತಿಯಾದ ಶಿವನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ದೇಹ ಸ್ಮಶಾನದ ಬಿಳಿ ಬೂದಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಶಿವನು ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿಯೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕಾಳಿ ರಕ್ಷಕಿ ಕೂಡ. ಅವಳು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸುತ್ತಾಳೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವ ಮತ್ತು ಕಾಳಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ಮಶಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಶಿವನ ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಭೈರವ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಭೈರವಿ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಂಥದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಸ್ಮಶಾನವನ್ನು ಆಳುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಂಥದಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಶಾನವು ಶವ ಸಾಧನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಉದಯಿಸಿತು. ಅಘೋರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಪಾಲಿಕರು ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು. ಅವರು ಕಾಳಿ, ತಾರಾ, ಯೋಗಿನಿ, ಡಾಕಿನಿ, ಭೈರವ, ಭೈರವಿ ಮತ್ತು ಬೇತಾಳ, ಪಿಶಾಚ, ಬ್ರಹ್ಮ ರಾಕ್ಷಸರಂತಹ ಪ್ರೇತಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ನಿಗೂಢ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅವರು *ಸ್ಮಶಾನ ಅಧಿಪತಿ* ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಶುಭಾಂಗಿ

ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, **ಶುಭಾಂಗಿ**ಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧ ಕರ್ಣನ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು (ಬಹುಶಃ ನಾಲ್ಕನೆಯವಳು) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕರ್ಣನು ಶುಭಾಂಗಿಯನ್ನು ಒಂದು ಹತೋಟಿಯಿಲ್ಲದ ರಥದಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶುಭಾಂಗಿಯ ಹೆತ್ತವರು ಅವರ ಪ್ರಣಯವನ್ನು ಮೊದಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಮಲಾಣಾ

**ಮಲಾಣಾ** ಭಾರತ ದೇಶದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಳ್ಳಿ. ಕುಲ್ಲು ಕಣಿವೆಯ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಪಾರ್ವತಿ ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಮಲಾಣಾ ನಾಲಾದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಏಕಾಂಗಿ ಹಳ್ಳಿಯು, ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಂದ್ರಕಣಿ ಮತ್ತು ಡಿಯೋಟಿಬ್ಬ ಶಿಖರಗಳ ನೆರಳು ಈ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೋಂಡಿದೆ. ಧಾರಾಕಾರವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಮಲಾಣಾ ನದಿಯ ದೂರಸ್ಥ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ  ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ತನ್ನದೆಯಾದ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮಲಾಣಾದ ಜನರು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರಾದಾಯವನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಲಾಣಾ ಹಳ್ಳಿಯು *Malana: Globalization of a Himalayan Village*, ಮತ್ತು *Malana, A Lost Identity*. ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ೧೯೬೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಲಾಣಾ ಹಳ್ಳಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ ಭಾಷೆ *ಕನಶಿ*ಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ೫೬೩, ಆದರೆ ಇತ್ತಿಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಾಣಾದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪೦ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ.

### ದೇವಾಲಯಗಳು
ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇವೆ. (೧) ಜಮ್ಲು ದೇವಾಲಯ,ಕಥ್ಕುನಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಾವಾಗಿದೆ (೨) ರುಕ್ಮಿನಿ ದೇವಾಲಯ.

## ಮಲಾಣಾ ಕ್ರೀಮ್
ಇದು ಬಹುತೇಕ ತೆರೆದ ರಹಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಮಲಾಣಾ ಹಳ್ಳಿಯು ಈ ರಹಸ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ಮಲಾಣಾ ಹಳ್ಳಿಯು **ಮಲಾಣಾ ಕ್ರೀಮ್**ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡಿ ದೊರಕುವ ಹ್ಯಾಶ್ ಗಳಲ್ಲಿ *ಮಲಾಣಾ ಕ್ರೀಮ್* ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು. 

## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* MALANA A Lost Utopia In The Himalayas 
* Malana : Shangrila in the Himalayas 
* Himalayan Culture and Mountaineering Museum 
* http://m.imdb.com/title/tt1951087/

ವರ್ಗ:ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
ಊಹಿಸುವುದು

:***ಅನುಮಾನ** ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. **ಸಂದೇಹ** ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.*
thumb|right|ಕೇವಲ ನೋಡಿ ಈ ಜಾಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಣಬೆಗಳ ನಿಖರ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು.

**ಊಹೆ** ಹತ್ತಿರವಿರುವ ದತ್ತದಿಂದ ಪಡೆದ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪ್ರ ತೀರ್ಮಾನ, ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಊಹಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಊಹೆಯು ಅಸ್ಥಿರ ಉತ್ತರವೂ ಹೌದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಭಾವಿಸಲಾದದ್ದು, ತಪ್ಪಬಹುದಾದದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ತೆರೆದದ್ದು, ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಗೊತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವ್ಯ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅರ್ಥಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸುವಂಥದ್ದು. ಅದರ ಅನೇಕ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಊಹಿಸುವುದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿದದ್ದು ಎಂದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಪದವನ್ನು ಹಲುವುವೇಳೆ ನಿಖರವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆಯೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಊಹಿಸುವುದು ತರ್ಕ, ದೃಷ್ಟಾಂತ ಕೊಡುವಿಕೆ, ಅನುಗಮನ, ಮತ್ತು ಕೊಡಲಾದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಒಂದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಬಹುದು. ಊಹಿಸುವುದು ಊಹಿಸುವವನ ಒಳಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಊಹಿಸುವವನು ಯಾವ ಉತ್ತರ ಸರಿ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಈ ಅನಿಸಿಕೆ ಹೊಂದಿರಲು ಕಾರಣವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿರಬಹುದು.

ಹಲವುವೇಳೆ ಉಹಿಸುವುದರ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾದ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ - ಅಂದರೆ, ಬೇರೆ ಮಟ್ಟಗಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದಾದ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಊಹೆಗಳು. ಊಹಿಸುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ಆರಿಸುವ ಅಥವಾ ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಆರಂಭಿಕ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಮೂಲ ಚಟುವಟಿಕೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು
ಶಕುಂತಲೋಪಾಖ್ಯಾನ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಉಪಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಲೋಪಾಖ್ಯಾನವೂ ಒಂದು. ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಕುಂತಳೋಪಾಖ್ಯಾನವು ಸುಕ್ತಂಕರ್ ಪರಿಷ್ಕರಣದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಮುನ್ನೂರೈದು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಕತೆ ಹೀಗಿದೆ:

ಚಂದ್ರವಂಶದ ದೊರೆ ಮತ್ತು ಪುರುವಿನ ವಂಶಜನಾದ ದುಷ್ಯಂತ ಮಹಾರಾಜನು ಒಮ್ಮೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೇನಾಸಹಿತ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾ, ಜಿಂಕೆಯೊಂದರ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಮಾಲಿನೀ ತೀರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಣ್ವ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಮುನಿಗಳ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ  ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಮದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ತನ್ನ ರಾಜಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿರಿಸಿ, ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕಣ್ವರು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿರದೆ, ಹೊರಹೋಗಿದ್ದರು. ದುಷ್ಯಂತನು, "ಯಾರಲ್ಲಿ?" ಎಂದು ಕೂಗಲು ಅಲೌಕಿಕ ಸುಂದರಿಯೊಬ್ಬಳು ಒಳಗಿನಿಂದ ಬಂದು, ರಾಜನಿಗೆ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಕೋರಿ, ಅರ್ಘ್ಯಪಾದ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಉಪಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೇ ಅವಳಲ್ಲಿ ಮೋಹಗೊಂಡ ದುಷ್ಯಂತನು, "ಕ್ಷತ್ರಿಯ ತರುಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರತು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆ ಯಾರಲ್ಲೂ ಪ್ರವರ್ತಿಸಲಾರದು. ಈ ಋಷ್ಯಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವ ನೀನು ಯಾರು?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ-ಮೇನಕೆಯರ ಮಗಳೆಂದೂ, ತಾಯ್ತಂದೆಯರು ಬಿಟ್ಟ ತಾನಿಲ್ಲಿ ಕಣ್ವರ ಸಾಕುಮಗಳಾಗಿರುವೆನೆಂದೂ, ತನ್ನ ಹೆಸರು ಶಕುಂತಲೆಯೆಂದೂ ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಋಷಿಯ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಲು ಇಂದ್ರನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾದ ಮೇನಕೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ-ಮೇನಕೆಯರ ಮಿಲನದಿಂದ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವೊಬ್ಬಳು ಹುಟ್ಟುವಳು. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಮೇನಕೆಯನ್ನೂ ಮಗುವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ದೂರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವರ್ಗದ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆನಿಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ, ಮೇನಕೆಯೂ ಮಗುವನ್ನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾಳೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೀಲಕಂಠವೆಂದೂ ಹೆಸರುಳ್ಳ ಶಕುಂತ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮಗುವನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕಣ್ವ ಋಷಿಯು ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಅವಳಿಗೆ ಶಕುಂತಲಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಮಗಳಂತೆ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ.

ದುಷ್ಯಂತನು ಶಕುಂತಲೆಗೆ ಧನಕನಕಗಳ ಆಸೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಗಾಂಧರ್ವ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಅವಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ,  ಇದಕ್ಕೆ ಕಣ್ವರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಇರಲಾರದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಮಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗನು ಮುಂದೆ ರಾಜನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಶರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಶಕುಂತಲೆ ದುಷ್ಯಂತನ ಕೈಹಿಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ದುಷ್ಯಂತನು ಬೇಗನೇ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಮಾತುಕೊಟ್ಟು, ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ.ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಕಣ್ವರು ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಡೆದದನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಿಳಿದು, ಶಕುಂತಲೆ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರಲ್ಲದೆ ಅವಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗುವ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಲಿ, ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ. ದುಷ್ಯಂತನ ತಪ್ಪನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರೂ ಅವನನ್ನು ಮನ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆದರೂ ದುಷ್ಯಂತನು ಅವಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ.ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಲೆಯು ಗಂಡುಮಗುವೊಂದರ ತಾಯಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಮಗುವಿಗೆ ಭರತನೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ದುಷ್ಯಂತನು ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಾನೆಂದು ನಂಬಿ, ಶಕುಂತಲೆ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮವಾಸಿಗಳೊಡನೆ ತಾನೂ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ  ಕಣ್ವ ಋಷಿಯು, ಇನ್ನು ಶಕುಂತಲೆಯು ಅವಳ ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವುದು ಉಚಿತವಲ್ಲ; ಮಗುವಿಗೂ ತಂದೆಯ ಆವಶ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ತಾಯಿ-ಮಗುವನ್ನು ದುಷ್ಯಂತನ ಅರಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಆದರೆ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ದುಷ್ಯಂತನು ಲೋಕಾಪವಾದಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ, ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು  ಮದುವೆಯಾಗಿರುವದಿರಲಿ, ತಾನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿ, ಅವಳನ್ನೂ ಮಗುವನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ, ಶಕುಂತಲೆಯು ಅವನ ಪತ್ನಿಯೆಂದೂ, ಭರತನು ಮಗನೆಂದೂ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದುಷ್ಯಂತನು ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಪತ್ನೀ-ಪುತ್ರರನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಕುಂತಲೆಯು ದುಷ್ಯಂತನ ಪಟ್ಟದ ಅರಸಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.ಭರತನು ತನ್ನ ತಾಯ್ತಂದೆಯರು ವಾನಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ನಂತರ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳಿದ್ದರಿಂದಲೂ, ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರಿಗಿಂತ ಹಿರಿದಾಗಿ ಬಾಳಿದುದರಿಂದಲೂ, ಈ ಭೂಖಂಡಕ್ಕೆ ಭರತವರ್ಷವೆಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. "... ತತ್ಪೂರ್ವ ನೃಪರಿಂ ಹಿರಿದು ಸಂದನು ಬಳಿಕ ಭಾರತ ವರ್ಷವಾಯ್ತಲ್ಲಿ",  ಎಂದು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವನು.

ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕುಲ್ಲು

**ಕುಲ್ಲು** ಅಥವ ಕುಲು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಲ್ಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಬುಂಟರ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ೧೦ ಕಿ.ಮಿ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ಕುಲ್ಲು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬೀಸ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲೆದೆ. ಕುಲ್ಲು ಪಟ್ಟಣವು ಮನಾಲಿ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಗಿಯ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ಬೀಸ್ ನದಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ವಿಶಾಲವಾದ ತೆರೆದ ಕಣಿವೆ. ಕುಲುವಿನ ಪುರಾತನ ಹೆಸರು ಕುಲಾಂತಿ ಪೀಠ‌. ಇದು ಚಂಡಿಗಡದಿಂದ ೨೩೩ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ೧೨೨೦ ಮೀ. ಈ ಕಣಿವೆಯು ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಹಾಗು ಪೈನ್, ದೇವದಾರು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸೇಬು ತೋಟಗಳಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಕುಲ್ಲು ಕಣಿವೆಯು ಪಿರ್ ಪನ್ಜಲ್, ಕೆಳ ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ನಡುವಿದೆ.

## ಆಡಳಿತ 
ಕುಲ್ಲು ಪಟ್ಟಣವು ಕುಲ್ಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಉಪ ಕಮಿಷನರ್ ಕಛೇರಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕರ ಕಛೇರಿ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಲೋಕ ಸಭೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ನ ಕೆಳಮನೆ.

## ಹವಾಮಾನ 
ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಹಾಗು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಮಪಾತವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆ ಹಾಗು ಮುಂಜಾನೆ ಬಹಳ ಚಳಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಗರಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನವು ೨೪ ರಿಂದ ೩೪ ಸೆಲ್ಶಿಯಸ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳು ಮಳಿಗಾಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ನೆರೆ ಹೊರೆ 
ಕುಲ್ಲುವಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾದ ಮಣಿಕರನ್,ಪ್ರವಾಸಿಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾದ ಮನಾಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಮಲಾನ, ಲುನ್ಗ್ ಕಣಿವೆಯ ಕೆಶ್-ಧಾರ್, ಬಿಜ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ್, ಕಸೊಲ್ ಮುಂತಾದವು ಕುಲ್ಲುವಿನ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಕುಲ್ಲುವಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮನಾಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಹಾಗು ಆ ರಾಜ್ಯದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಮನಾಲಿಯು ಹಿಡಿಂಬ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ (ಸೇಬು, ಒಣಗಿದ ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಪೇರಳೆ, ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿ) ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಯುವ ಜನಾಂಗವು ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ.

Image:Shiva shrine.jpg|ಶಿವ ಶ್ರೈನ್, ಕುಲ್ಲು
File:Himalayas from Kullu Valley, Himachal Pradesh.jpg|ಕುಲ್ಲು ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಕಾಣುವ ಹಿಮಾಲಯ
File:Family Roerich.JPG|ರೊರಿಚ್ ಕುಟುಂಬ, ಕುಲ್ಲು ಕಣಿವೆ
Image:Raja Rupi Kulu Palace.jpg|ರಾಜ ರುಪಿ ಕುಲ್ಲು ಅರಮನೆ
File:Kais Dhar.jpg|ಕೆಶ್-ಧಾರ್
File:Kais Dhar Medows.jpg|ಕೆಶ್-ಧಾರ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು
File:A beautiful nature view from kullu,lahashni.jpg|ಕುಲ್ಲು, ಲಹಶ್ನಿಯಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ನೋಟ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Kullu Manali Tourism 
* Kullu Himachal Pradesh Tourism Guide 
* News and videos of Kullu 
* Website gives details information about kullu valley
* Himachal Tourism website 
* Malana, IGNCA archive 
* Kullu  * International Roerich Memorial Trust
ಸ್ಮಶಾನ

thumb|ಹಳ್ಳಿಯ ಹೊರಗಿನ ಸ್ಮಶಾನ

**ಸ್ಮಶಾನ** ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಶವದಹನ ಭೂಮಿ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಳನ್ನು ತಂದು ಚಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನದಿ ಅಥವಾ ಜಲರಾಶಿಯ ಹತ್ತಿರ ಹಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಣದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನದಿ ಘಾಟ್‍ಗಳ ಹತ್ತಿರ ಇರುವುದರಿಂದ ಇವಕ್ಕೆ *ಸ್ಮಶಾನ ಘಾಟ್* ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಶಬ್ದ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದಿದೆ: *ಸ್ಮ* ಅಂದರೆ *ಶವ* , *ಶಾನ* ಅಂದರೆ ಶನ್ಯ ("ಹಾಸಿಗೆ"). ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ, ಜೈನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಂತಹ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳೂ ಸತ್ತವರ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಮಶಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದು ವಿಧಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶವವನ್ನು ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಶೋಕಾಚರಕನು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಮಶಾನದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಡೋಮ ಜಾತಿಯವರಿಂದ ಪಡೆದು ಚಿತೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

ವಿವಿಧ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಸ್ಮಶಾನದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತವೆ: ಅದು ಹಳ್ಳಿಯ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದರ ನೆಲ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆ ಇಳಿಜಾರಾಗಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದು ನದಿ ಅಥವಾ ಜಲಮೂಲದ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದು ದೂರದಿಂದ ಕಾಣಿಸಬಾರದು.

ಶವಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಚಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಒಳಾಂಗಣ ಚಿತಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಅನಿಲ ಆಧಾರಿತ ಕುಲುಮೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯ ಸ್ಮಶಾನದ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಪುರುಷರು ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೆರವೇರಿಸಲು ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ಡೋಮರು ಅಥವಾ ಚಂಡಾಲರು ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಹತ್ತಿರ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ನೋಡಿ 
* ಪ್ರಾಗಿತಿಹಾಸ ಕಾಲದ ಗುಹಾಸಮಾಧಿಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಸಂದೇಹ

**ಸಂದೇಹ** ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಎರಡು ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳ ನಡುವೆ ನೇತಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೂ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವು ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಪನಂಬಿಕೆ ಮಧ್ಯೆ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗದಿರುವುದು. ಸಂದೇಹವು ಒಂದು ಹೇಳಲಾದ ವಾಸ್ತವಾಂಶ, ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆ, ಉದ್ದೇಶ, ಅಥವಾ ನಿರ್ಣಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಅವಿಶ್ವಾಸ ಅಥವಾ ಖಚಿತತೆಯ ಅಭಾವವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಂದೇಹವು ಗ್ರಹಿಸಲಾದ ವಾಸ್ತವದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳು, ದೋಷಗಳು ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತತೆಯ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಳಂಬಮಾಡುವ ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮನಸ್ಸಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದು ತರ್ಕಮಾಡುವುದು, ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಂಬುವುದು ಮತ್ತು ನಂಬದಿರುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸಂದೇಹವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂದೇಹವು ಕೆಲಸ ನಡೆಸುವ ಮುನ್ನ ಜನರು ಹಿಂಜರಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಉಗ್ರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಂದೇಹವು ಅಪನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಅಸಮ್ಮತಿಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ಹಲವುವೇಳೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಹಾದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿರುವ, ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಂದೇಹದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನೋಡಲು ಹಲವುವೇಳೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರತ್ರಿಕೂಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ಸಂದೇಹವು ಅವಿಶ್ವಾಸದ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಪಾದಿಸುವಂಥದ್ದು ಮತ್ತು ವಸ್ತುತಃ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕಡೆಯಿಂದ ಮೂರ್ಖತನ ಅಥವಾ ಮೋಸವನ್ನು ಆಪಾದಿಸುವಂಥದ್ದು. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಕಾಲದಿಂದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಐರೋಪ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾವನೆಗಳು
ಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮ

**ಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮ** ಅಥವಾ **ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ** ಅಂದರೆ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಬ್ದ (ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ III.12.48) ಅಥವಾ ಧ್ವನಿ ಕಂಪನ (ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ Vi.16.51) ಅಥವಾ ವೇದಗಳ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಧ್ವನಿ (ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ  Xi.21.36) ಅಥವಾ ವೈದಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಧ್ವನಿ (ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ X.20.43).

*ಶಬ್ದ* ಅಂದರೆ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಂಡ ಪದ (ಮೌಖಿಕ) ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಪದವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಹಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ವೈಶೇಷಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಬ್ದ ಅಂದರೆ ಮೌಖಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ; ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣಕಾರರಾದ ಯಾಸ್ಕ, ಪಾಣಿನಿ ಮತ್ತು ಕಾತ್ಯಾಯನರಿಗೆ, ಅದರರ್ಥ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಮಾತಿನ ಒಂದು ಘಟಕ. ತಾತ್ವಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಮೊದಲ ಸಲ ಮೈತ್ರಾಯಣೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ (ಶ್ಲೋಕ VI.22) ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ಬಗೆಯ ಬ್ರಹ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ - *ಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮ* ಮತ್ತು *ಅಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮ*. ಭರ್ತೃಹರಿಯು ಶಬ್ದದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಬಹುದ್ವಾರಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮದ ಸೃಷ್ಟಿ (ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್ತು IV.i.2). ಮಾತನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಮವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ 2.1.4.10). ಬ್ರಹ್ಮ ವಾಕ್‍ನಷ್ಟು ದೂರ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಋಗ್ವೇದವು ಹೇಳುತ್ತದೆ (ಋಕ್.X.114.8), ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತವಾಗಿ ಮಾತನ್ನು ಹೊಗಳುವ (ಋಕ್.X.71.7) ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮದ ಅಂತಿಮ ವಾಸಸ್ಥಾನ (ಋಕ್.I.164.37) ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾಲವು ಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ.

ಪೂರ್ವ ಮೀಮಾಂಸ ಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಪ್ರಕಟನಗಳಾಗಿ (ಮಂತ್ರಗಳು, ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ). ವೇದಾಂತ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಾಮ ಹಾಗೂ ರೂಪರಹಿತವಾಗಿದೆ. ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಒಬ್ಬರು ಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ವೇದಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಷೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಶಬ್ದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆ. ಶಬ್ದವೇ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಏಕೈಕ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ನಿಗೂಢ ಬೋಧನ ಶಾಖೆಯಾದ ಪೂರ್ವ ಮೀಮಾಂಸವು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಸ್ವರ್ಗ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ; ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದಾಗ ಒಳಗಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಧ್ವನಿ ಶಬ್ದ ಬ್ರಹ್ಮವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು

**ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು** ಅಥವಾ **ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇದಾಂತ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು** ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿರುವ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅಪ್ರಧಾನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು. ಅವನ್ನು ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ವೈದಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಹದಿಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಇತರ ಅಪ್ರಧಾನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಇತರ ಅಪ್ರಧಾನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಗ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ಹಿಂದೂ ಸಂನ್ಯಾಸಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂನ್ಯಾಸ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ಶೈವ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈವ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೈಷ್ಣವ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ಮತ್ತು ಶಾಕ್ತ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಕ್ತ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇದಾಂತ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನು ನಾನಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ೨೧ ರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ೨೪ ರ ಪಟ್ಟಿಯವರೆಗೆ. ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಕೆಲವರು ಮೂರು ಪ್ರಾಚೀನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಾಗಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಪಟ್ಟಿ ೨೪ ರದಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮೂರು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಮೈತ್ರಾಯಣೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಕೌಶೀತಕಿ ಉಪನಿಷತ್ತು. ಇವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಮುಖ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಹತ್ತಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮುಖ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹದಿಮೂರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮುಖ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಕಾಲಮಾನ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಎಂಟರಿಂದ ಒಂದನೇ ಶತಮಾನವಾದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಅಂದಾಜುಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಮಹೋನಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಕಾಲಮಾನ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೦೦ ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೦೦ ವರೆಗೆ.

೨೧ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳೆಂದರೆ: ಗರ್ಭ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಸುಬಾಲ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಸರ್ವಸಾರ ಉಪನಿಷತ್ತು, ನಿರಾಲಂಬ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಶುಕರಹಸ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತು, ವಜ್ರಸೂಚಿ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಆತ್ಮಬೋಧ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಸ್ಕಂದೋಪನಿಷತ್ತು, ಮುದ್ಗಲ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಪೈಂಗಲ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಮಹಾ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಶಾರೀರಕ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಏಕಾಕ್ಷರ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಸೂರ್ಯೋಪನಿಷತ್ತು, ಅಕ್ಷಿ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಸಾವಿತ್ರಿ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಆತ್ಮೋಪನಿಷತ್ತು, ಪ್ರಾಣಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಕಾ ಉಪನಿಷತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು
ಬಾಹ್ಯ ಔಷಧ

**ಬಾಹ್ಯ ಔಷಧ** ಶರೀರದ ಮೇಲಿನ ಅಥವಾ ಒಳಗಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಲೇಪಿಸಲಾದ ಔಷಧ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಔಷಧಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ಇದರರ್ಥ ಚರ್ಮ ಅಥವಾ ಲೋಳೆ ಪೊರೆಯಂತಹ ಶರೀರದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಲೇಪಿಸುವುದು. ಬಾಹ್ಯ ಔಷಧಗಳ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವರ್ಗಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚರ್ಮಲೇಪಗಳು, ನೊರೆಗಳು, ಜೆಲ್‍ಗಳು, ದ್ರವ ಲೇಪಗಳು, ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಅನೇಕ ಬಾಹ್ಯ ಔಷಧಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಔಷಧಗಳು ಉಬ್ಬಸ ಔಷಧಗಳಂತಹ ಉಸಿರಿನ ಮೂಲಕ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂಥವು, ಕಂಜಂಕ್ಟೈವಾಕ್ಕೆ ಲೇಪಿಸುವ ಕಣ್ಣಿನ ತೊಟ್ಟೌಷಧಿ, ಅಥವಾ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ ಕಿವಿಯ ತೊಟ್ಟೌಷಧಿ, ಅಥವಾ ಹಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಲೇಪಿಸುವ ಔಷಧಗಳಂತಹ ಚರ್ಮವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಲೇಪಿಸುವಂಥವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಕೊಡುಗೆಯ ಹಾದಿಯಾಗಿ, ಬಾಹ್ಯ ಮಾರ್ಗವು ಬಾಯಿ ಮಾರ್ಗ, ಅಭಿಧಮನಿ ಮಾರ್ಗ, ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

thumb|ಅನುಲೇಪನ
**ಅನುಲೇಪನ** (ಆಯಿಂಟ್‍ಮೆಂಟ್) ಒಂದು ಏಕರೂಪದ, ಜಿಗುಟಾದ, ಅರೆಘನ ಔಷಧಿ, ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಮ ಅಥವಾ ಲೋಳೆ ಪೊರೆಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಲೇಪನಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ, ಜಿಡ್ಡಾಗಿರುವ, ಗಟ್ಟಿ ಎಣ್ಣೆ (ಎಣ್ಣೆ ೮೦% - ನೀರು ೨೦%). ಅನುಲೇಪನಗಳು ಒಂದು ಜಲ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಅದರಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ನೀರಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವನ್ನು ಶಾಮಕಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಣಾ, ಚಿಕಿತ್ಸಕ, ಅಥವಾ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಕ್ರಿಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳ ಲೇಪನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಅಕ್ಲೂಡಣೆ ಬಯಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೊ ಅಲ್ಲಿ.

ಅನುಲೇಪನಗಳನ್ನು ಶರೀರದ ವಿವಿಧ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಲೋಳೆ ಪೊರೆ, ಎದೆ, ಯೋನಿ, ಗುದದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಸೇರಿವೆ. ಅನುಲೇಪನವು ಔಷಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು.

ಅನುಲೇಪನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಆರ್ದ್ರಕವಾಗಿದ್ದು, ಒಣ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧ
ರಾಜಧರ್ಮ

**ರಾಜಧರ್ಮ** ಎಂದರೆ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಕರ್ತವ್ಯ. ರಾಜಧರ್ಮವು ಶೌರ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ರಾಜಧರ್ಮವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಥವಾ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲು ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧಾಳುವಾಗಲು ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ತಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಯಾಮವು ಆಂತರಿಕ ಬಲದ ಮರುಹುಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದ ಆದರೆ ಅಳೆಯಲಾಗದ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಾರಿಸರಿಕ ಎಳೆದಾಟ-ಕಚ್ಚಾಟ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಮುಖಭಾವದ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವಾಸ್ತವ ಅಂತರವಿರದಂತೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರೇರಿತ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರೇರಣೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಯೋಚನೆಗಳಿಂದ ಬಲವರ್ಧನೆಗೊಂಡು ಹುಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಪೊಟೆಂಟಿಲ್ಲ

**ಪೊಟೆಂಟಿಲ್ಲ** - ರೋಸೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ. ಇದರ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮೂಲಿಕೆಗಳಾಗಿಯೂ ಪೊದೆಗಳಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆಯುವುವು. ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇವಕ್ಕೆ ಸಿಂಕ್‍ಫಾಯಿಲ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಚು ಗಿಡಗಳಾಗಿಯೂ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಸುವ ಗಿಡಗಳಾಗಿಯೂ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನೀಲಗಿರಿಯಲ್ಲೂ ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಸಿರುವುದುಂಟು. 
## ಬೆಳೆ
ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ಕಾಂಡ ಕಡ್ಡಿಗಳ ಅಥವಾ ಗೆಡ್ಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. 
## ಪ್ರಭೇದಗಳು
 (*P. reptans*), the type species of *Potentilla*, was described by Linnaeus in 1753.]]
ಪೊಟೆಂಟಿಲ್ಲ ಅನ್ಸರೈನ, ಪೊ. ಪ್ರೂಟಿಕೋಸ, ಪೊ. ರೆಪ್ಟಾನ್ಸ್ ಎಂಬುವು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು. 
* ಆನ್ಸರೈನ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸಿಲ್ವರ್ ವೀಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಂಟು. ಇದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಗಿಡ. ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಸುಮಾರು 30 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾಂಡ ಭೂಗತ ಬಗೆಯದು. ಎಲೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯದು. ಪ್ರತಿ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 12-24 ಕಿರು ಎಲೆಗಳುಂಟು. ಹೂಗಳು ದೊಡ್ಡವು. ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದವು. ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅನ್ಸರೈನ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಉಂಟು. ಇದರ ಎಲೆಯನ್ನೂ ಚಹಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಅತಿಸಾರ, ಲ್ಯೂಕೋರಿಯ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಲ್ಲು, ಕೀಲುಊತ, ಸ್ನಾಯುಹಿಡಿತ ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳು ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕಷಾಯವನ್ನು ಕರುಳುಬೇನೆಗಳಿಗೂ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಾಗುವ ಅತಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಷಾಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವುದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾನಿನ್, ಕ್ವಿರ್ಟಿಸಿನ್, ವಿಟಮಿನ್ ಇ ಮುಂತಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿವೆ.
* ಪೊ. ಫ್ರೂಟಿಕೋಸ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಮೆರಿನೋ, ಸ್ಟಾಂಗ್‍ಜ, ಪೆನ್ಮ, ಪಿಂಜುಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕವಲೊಡೆದು ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿಮ್‍ವರೆಗಿನ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 3-7 ಕಿರುಎಲೆಗಳಿವೆ. ಹೂಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದವು. ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಚಹಾಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿದೆ. ಕುರಿ, ದನಕರುಗಳು ಈ ಗಿಡವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು 13% ಪ್ರೋಟೀನ್, 3.5% ಕೊಬ್ಬು, 19.2% ನೀರು, 4.7% ಲವಣ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್ ವಸ್ತುಗಳು ಇರುವುವು. 
*ಪೊ. ರೆಪ್ಟಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭೇದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಪೊದೆ. ಇದು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಹಸ್ತಾಕಾರದ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯ. ಕಷಾಯವನ್ನು ಅತಿಸಾರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*
*

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಜೆನ್ಸಿಯಾನ ಕುಟುಂಬ

**ಜೆನ್ಸಿಯಾನ ಕುಟುಂಬ**ಸುಮಾರು 70 ಜಾತಿ ಮತ್ತು 800 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬ. ಸಿಂಪೆಟಲೀ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
## ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡವನ್ನುಳಿದು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೊ ಹರಡಿರುವ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯಗಳು ವಿವಿಧ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೈಸೆಂಡಿಯ ಫೈಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್ ಎಂಬುದು ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರೆ ಲಿಮ್ನಾಂತಿಯಮ್ ಪಲ್ಟೇಟಮ್ ಎಂಬುದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಜೆನ್ನಿಯಾನ ಮತ್ತು ಎರಿತ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲ ಹಾಗೊ ಮೃದು ಕಾಂಡವುಳ್ಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಥವಾ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲ ದಾರುಮಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಅಪರೊಪ. ಏಷ್ಯ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕ್ರಾಫರ್ಡಿಯ ಸಸ್ಯ ಬಳ್ಳಿಯಂತಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ ಮಾದರಿಯವು ; ಅಭಿಮುಖ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಅಥವಾ ಎಲೆಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬೇರಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದಂತೆ ಇರಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕದ ಉಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ವಾಯ್ರಿಯ ಎಂಬ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯ ಕೊಳೆತಿನಿಯಾಗಿ (ಸ್ಯಾಪ್ರೂಫೈಟ್) ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡು ಪೊರೆ ರೊಪದ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ ; ಇದಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವೂ ಇಲ್ಲ ಯಾವ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲೊ ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿಲ್ಲ. ಹೊಗಳು ದ್ವಿಲಿಂಗೆಗಳು; ದ್ವಿಶಾಖೀಯ ಸೈಮೋಸ್ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಏಕಶಾಖೀಯವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಹೂಗಳು ಎಲೆಗಳ ಕಂಕುಳಲ್ಲೊ ಕಾಂಡದ ತುದಿಯಲ್ಲೊ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಅರಳಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ 4 ಇಲ್ಲವೆ 5 ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು, 4-5 ದಳಗಳು, 4-5 ಕೇಸರಗಳು ಮತ್ತು 2 ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳಿಂದ ಕೊಡಿದ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ದಳಗಳು ಗಂಟೆಯಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಆಲಿಕೆಯಾಕಾರದ ಸಮೂಹವಾಗಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸ್ವರ್ಶೀಯ ಪ್ರಭೇದದ ದಳಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಜಾಲದಂಥ ಅಂಚುಳ್ಳ ಮಧುಗ್ರಂಥಿಗಳಿವೆ. ಕೇಸರಗಳು ದಳಸಮೂಹದ ಗಂಟಲಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಂಡಕೋಶ ಒಂದೇ ಕೋಣೆಯುಳ್ಳದ್ದು. ಒಳಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅಂಡಕಗಳುಂಟು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಂಡಕೋಶ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದೊ ಉಂಟು. ಫಲ ಸಂಪುಟ ಮಾದರಿಯದು. ಬೀಜಗಳು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದವು.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಹೊಗಳು ಕೀಟಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಟ ಆಗಿವೆ. ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಆಕರ್ಷಕ ದಳಗಳು, ದಳಸಮೂಹ ಅಥವಾ ಅಂಡಾಶಯದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಧುಗ್ರಂಥಿಗಳು ಕೀಟಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಸಾಧನಗಳು. ಈ ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯಗಳ ಕಾಂಡ ಬೇರೆ ಉಂಟು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜೆನ್ಸಿಯಾನ ಕುಟುಂಬ (ಪಾಷಾಣ ಬೇರು) ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆನೋವು ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Gentian Research Network

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು
ದಿಲ್ವಾರಾ ಮಂದಿರಗಳು

**ದಿಲ್ವಾರಾ** ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಾಥದ್ವಾರ-ಉದಯಪುರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಾಥದ್ವಾರದಿಂದ 13 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳ.
## ಜೈನ ಆಲಯಗಳು
ಪ್ರಾಚೀನ ಜೈನ ಆಲಯಗಳ ನಿವೇಶನ. 6 ಣ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ಅನೇಕ ವಾಸ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶಿಲ್ಪ ಕೃತಿಗಳೂ ಚಿತ್ರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅಮೃತಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವಾಸ್ತು ಹಾಗೂ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ ಕೃತಿಗಳು ಅಸಾಧಾರಣವಾದಂಥವು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಮಂದಿರಗಳ ಪೈಕಿ 11ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪಿತ್ತಲ್‍ಹಾರ್ ದೇವಾಲಯ, 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ತೇಜಪಾಲ ದೇವಮಂದಿರ ತುಂಬ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಇವು ಆ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವೈಭವದ ಪ್ರತೀಕಗಳು. ಗಾಳಿ ಮಳೆ ಬಿಸಿಲುಗಳಿಂದ ಸವೆದು, ಪಾಚಿಯೇ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಇವು ಸರಳತೆ, ಸಂವೇದನಶೀಲತೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಆ ಕಾಲದ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ. ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಜೈನ ಮಂದಿರಗಳ ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ದೇವಲಪತಾಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು.
## ಛಾಯಾಂಕಣ

File:Dilwara Prashvantha Temple.jpg|Parshvanatha Temple at Dilwara group of Temples
Jain_temple_Mt.Abu.jpg|Jain temple, Mt.Abu
Interior_of_the_Neminath_Temple,_Dilwara,_Mount_Abu_by_William_Carpenter.jpg|Interior of the Luna Vasahi or Neminath Temple, Dilwara
Mount_Abu_Jain-Temple_ca1898.jpeg|Inner Hall of the main temple at Mt. Abu in 1898
File:LDDilwaraCeiling.jpg|Dilwara Temple, domed ceiling, detail
Dilwara_Temple_(c._1900).jpg|Dilwara in 1990
DILWADA_TEMPLE.JPG|Dilwara Temple ceiling detail
File:LDDilwaraDoor.jpg|Doorway detail
File:Kalpavruksha page.jpg|Kalpavriksha illustration in Dilwara Jain Temple

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Dilwara -A Legendary Marble Temple 
* The Delwara Temples at Mount Abu Jaina Architecture in India, ch.1

ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನ
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾಲಕ್ರಮ

**ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾಲಕ್ರಮ**ವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದೂ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ದಿನಾಂಕಗಳೆಂದರೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದ ಆರಂಭ. ಈ ಕಾಲಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3139 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3102 ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು. ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಆರ್ಯರ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ವೈದಿಕ ಯುಗದ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಮಾನ, ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾಲಕ್ರಮವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪುರಾಣಗಳು ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಯುಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮಹಾಭಾರತ, ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಲಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ರಾಜರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಈ ಪಠ್ಯಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ವೇದಗಳಿಂದ ತುಣುಕು ತುಣುಕಾಗಿ ವಂಶಾವಳಿಗಳನ್ನು (ಭಾಗಶಃ) ಎತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಊಹಾತ್ಮಕ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಜ್ಞಾತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಮಹಾಭಾರತದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾದಂತೆ, ಕವಿತಾ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಬರೆದ ಪುರಾಣಗಳ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇವತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥಗಳ ಏಳಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾನೆ: ಪೌರಾಣಿಕ ಕೃತಿಸಮೂಹವು ವಿವಿಧ ಪೈಪೋಟಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ವಿಷಯದ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಮಗ್ರಕಾಯವಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸೆ, ಭಾರತಾಧ್ಯಯನಕಾರರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಪುರಾಣಗಳಿಗೆ ಅಂದಾಜಿನ ಕಾಲಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಪ್ರಕಾರ: ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣ - ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೫೦, ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣ ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೫೦ - ೫೦೦, ವಾಯು ಪುರಾಣ - ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೫೦, ಹರಿವಂಶ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ - ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೫೦, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣ - ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೫೦ - ೯೫೦, ವಾಮನ ಪುರಾಣ ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೫೦ - ೯೦೦, ಕೂರ್ಮ ಪುರಾಣ ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೫೦ - ೮೫೦, ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಪುರಾಣ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೦೦ - ೧೦೦೦.

ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯು ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಭಾರತ ಪಠ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅನೇಕ ಪದರಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೫೦೦ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೦೦ ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ಚೌಕಟ್ಟು ಕಥೆಯೊಳಗೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜರುಗಳಾದ ಪರೀಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಜನಮೇಜಯರು ಕುರು ವಂಶದ ಕುಡಿಗಳೆಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗದ ವೈದಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕುರು ರಾಜವಂಶ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೨೦೦ ರಿಂದ ೮೦೦ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸನ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾಭಾರತವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಟಿ.ಎ. ಗೋಪಿನಾಥ್ ರಾವ್

**ಟಿ.ಎ. ಗೋಪಿನಾಥ್ ರಾವ್**  ಶಾಸನತಜ್ಞ, ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ ವಿಶಾರದ, ಪುರಾತತ್ವ ವಿದ್ವಾಂಸ. 
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚ್ಚಿರಪಳ್ಳಿಯ ಸಮೀಪದ ಶ್ರೀರಂಗಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂ.ಎ. ಪದವೀಧರರಾದರು. 1903ರಲ್ಲಿ ಆಗ ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಸನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ (ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಎಪಿಗ್ರಫಿ) ತಮಿಳು ಶಾಸನ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. 1904ರಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಪುನವ್ರ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಾಗ, ಆ ಇಲಾಖೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾದರು.
## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ತಿರುವಾಂಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಇವರು ವಿಶೇಷವಾದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1891ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಪಿ. ಸುಂದರಂ ಪಿಳ್ಳೆಯವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗೆ ಇವರು ಹೊಸ ಜೀವವನ್ನಿತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪು ಕೊಟ್ಟರು. ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸುತ್ತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ, ಸ್ಮಾರಕಗಳ, ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ಶಾಸನಗಳನ್ನೂ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಆ ಭಾಗದ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವಂಥ ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.
## ಗ್ರಂಥಗಳು
ಹಿಂದೂ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಾಂಶಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಇವರು ಬರೆದ ಎಲಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಂದು ಐಕೊನಾಗ್ರಫಿ ಎಂಬ ಬೃಹದ್‍ಗ್ರಂಥ ಎರಡೆರಡು ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 1904 ಮತ್ತು 1916ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದರ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗದ ಎರಡು ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಕುರಿತೂ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದ ಎರಡು ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೈವ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪವನ್ನೂ ಕುರಿತೂ ಆಧಾರಸಹಿತವಾದ ಸಮರ್ಥ ವಿವೇಚನೆಯಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಗೆ ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣ ಗ್ರಂಥ. ಇದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಐಕೊನೊಮಿಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಇವರು ರಚಿಸಿದರು. 1917ರ ಡಿಸೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ಉಪನ್ಯಾಸಮಾಲೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಇವರು ನೀಡಿದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ *ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ದಿ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವಾಸ್* (ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವರ ಇತಿಹಾಸ) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದ ಇವರು ಟ್ರಿವೇಂಡ್ರಂ ಆರ್ಕಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸೀರೀಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರ ಮೊದಲನೆಯ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದರ ಎರಡನೆಯ ಸಂಪುಟ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದರೊಳಗಾಗಿ ಇವರು ತೀರಿಕೊಂಡರು(1919). ಎರಡನೆಯ ಸಂಪುಟ 1920ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಶಾಸನಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು
ಕಟ್ಟುವಾರೆ

**ಕಟ್ಟುವಾರೆ** : ಮೈಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯುರೀನ್ ಜೀವವಸ್ತು ಕರಣದೋಷದಿಂದ ಜನ್ಮತಃ ಇರುವ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕೀಲುರಿತವಾಗಿ (ಆತ್ರೆರ್ೖಟಿಸ್) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೋಗ (ಗಾಟ್).
## ಕಾರಣ
ಇದು ಕೆಲವು ವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ತೋರುವುದುಂಟು. ರಾತ್ರಿಹೊತ್ತು ನೋವು ವಿಪರೀತ. ಬೇರೂರಿದ ರಕ್ತಬೇನೆಯವರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವಾರೆ ಆಗುವುದುಂಟು. ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳಲ್ಲು, ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೊಳೆ (ಅಲ್ಬುಮಿನ್), ಏರಿದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಇವು ಕಟ್ಟುವಾರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬೇನೆಗಳೇ. ಕಟ್ಟುವಾರೆ ರೋಗಿಗಳ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರಾಮ್ಲದ (ಯೂರಿಕ್ ಆಸಿಡ್) ಮಟ್ಟ ಏರಿರುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗವೂ ಇದರ ಮದ್ದು ಕಾಲ್ಚೀಸೀನೂ ಬಲು ಹಳೆಯವು.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
 of a left foot. The typical location is the big toe joint. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.]]
 sample photographed under a microscope with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.]]
ರೋಗ ಕೆರಳಿದಾಗ ಜ್ವರ ಬಂದು ಬಿಳಿ ರಕ್ತಕಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದರೂ ಉಳಿದ ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ ತೋರವು. ಆದರೆ ಬರಬರುತ್ತ ಬೇರೂರಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೀಲುಗಳಿಗೂ ಹಬ್ಬುವುದು, ಯಾವುದಾದರೂ ಕೂರಾದ ಸೋಂಕು, ಮನೋದ್ವೇಗ, ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಗಾಯ ಪೆಟ್ಟುಗಳು, ಮಿತಿಮೀರಿದ ತಿನಿಸು, ಕುಡಿತ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮದ್ದುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟುವಾರೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಕೆರಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ರೋಗ ದಿವಸಗಳೋ ವಾರಗಳೋ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ರೋಗದ ಕೀಲು ಕೆಂಪಗೆ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿ ಉರಿ, ಚಳುಕಾಗಿ ನೋವಿಡುತ್ತಿರುವುದು. ಜ್ವರವೇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಕೀಲುಗಳ ಒಳಗೂ ಸುತ್ತಲೂ ಸೋಡಿಯಂ ಬೈರೂರೇಟು ತುಂಬಿರುವ ಒಂಡುಗಲ್ಲುಗಳು (ಟೋಫೈ) ಏಳುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂಡುಗಲ್ಲುಗಳು ಕಿವಿಯಾಲೆಯ ಚರ್ಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲೊ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೀಲುಗಳ ಮೇಲೋ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೈಬೆರಳುಗಳ ಗೆಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೋ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಏಳುತ್ತವೆ. ಅವು ಒಡೆದುಕೊಂಡು ಹುಣ್ಣಾಗಿ ಸುಣ್ಣದಪುಡಿ ತೆರನ ರೋಸು ಸುರಿಯಬಹುದು. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಒಂಡುಗಲ್ಲುಗಳು ಯಾವ ಕೀಲನ್ನಾದರೂ ಪುರಾ ಹಾಳುಗೆಡವಬಹುದು. ಕಟ್ಟುವಾರೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೆರಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಒಂಡುಗಲ್ಲುಗಳು ಇರಲಿ ಇಲ್ಲವಾಗಲಿ ಮೂಳೆಗಳು ಸೊಟ್ಟಗಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುಪಾಲು ಇದು ಗಂಡಸರ ರೋಗವಾದರೂ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟುತೀರುವೆ (ಮಿನೋಪಾಸ್) ಆದಾಗ ತೋರಬಹುದು. 30 ಮಂದಿ ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವಾರೆ ತೋರಿದರೆ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
## ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಕಟ್ಟುವಾರೆ ಕೀಲುರಿತ ಕೆರಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಲ್ಚಿಸೀನ್ ಕೊಟ್ಟರೆ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಕೆರಳುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ರಕ್ತದ ಮೂತ್ರಾಮ್ಲವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೊರಹಾಕಿ ತಗ್ಗಿಸುವ ಪ್ರೊಬೆನಿಸಿಡ್ ಮಾತ್ರೆಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಕೊಡುತ್ತಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರಾಮ್ಲವನ್ನು ಮೈಯಿಂದ ಕಳೆಯಲು ನೀರು ಕುಡಿದಷ್ಟೂ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಜೊತೆಗೆ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದೊಳ್ಳೆಯದು, ಕೆಲವರು ಕಟ್ಟುವಾರೆ ರೋಗಿಗಳು ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ರೋಗದಿಂದ ಸಾಯುವರಾದರೂ ಬಹುಮಂದಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕಿರುವರು.

ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು