ಹುಣಸೆ

**ಹುಣಸೆ** (Tamarind) ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಿತ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥ. ಈ ಮರ ಮೂಲತಃ ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ್ದು. ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಈಗ ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಾಲು ಮರಗಳಾಗಿ, ನೆಡುತೋಪುಗಳಾಗಿ ಬೆಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಇದು ಫಾಬೇಸಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕಾಸಲ್ಪೀನಿಯೆ (Caesalpinieae) ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, '*ಟಮರಿಂಡಸ್ ಇಂಡಿಕ*'ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿದೆ. ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಟಮರ್-ಹಿಂಡಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದು, ಇದೇ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ 'tamarind' ಎಂದಾಗಿದೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಮರ. ದುಂಡನೆಯ ಹಂದರ. ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣಿಎನ್ನಬಹುದು. ದಾರುವು ಒತ್ತುಕಣ ರಚನೆ ಹೊಂದಿ ಬಹಳ ಗಡುಸಾಗಿದೆ. ಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಟಾರ್ಟಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಇರುತ್ತದೆ.

ಹುಣಿಸೇಹಣ್ಣು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಫಬಾಸೇ ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಮರವಾಗಿದೆ. ತಮರೈಂಡಸ್ ಎಂಬ ಜಾತಿ ಒಂದು ಏಕವರ್ಣದ ಟ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಆಗಿದೆ.

ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ. ಚಿಗುರೆಲೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಸಿರು, ಅಂಡಾಕಾರದ, ಗರಿಗರಿಯಾದ, ಮತ್ತು 5 ಸೆಂ.ಮೀ 2.0 ಇಂಚು ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತವೆ. ಮರವು ಬೆಳೆದಂತೆ ಒಂದೇ ಶಾಖೆಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಶಾಖೆಯಿಂದ ಶಾಖೆಗಳು ಬರುತ್ತಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮರದ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಸುಗ್ಗಿಯ ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಚಿಗುರೆಲೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರಭೇದಗಳಂತೆ ಇದು ಹಿಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿರುದ್ಧ ಎಲೆಗಳುಳ್ಳ ಪಿನ್ನೇಟ್ ಎಲೆಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹುಣಿಸೇಹಣ್ಣಿನ ಮರವು ಕಠಿಣ, ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಹಾಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೃದು, ಹಳದಿ ಬಿಳಿದಾರು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಉದ್ದನೆಯ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಹುಣಿಸೆ ಹೂವುಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆದರೂ, ಹೂವುಗಳು 2.5 ಸೆಂ (ಒಂದು ಇಂಚು) ಅಗಲವಿದ್ದು ಐದು ದಳಗಳು, ಸಣ್ಣ ರಸೀಮ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ನಸುಗೆಂಪಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಹೂವು ಅರಳಿಂದಂತೆ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಹಣ್ಣು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಬಿರಿಯದ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, 12 ರಿಂದ 15 ಸೆಂ.ಮೀ (4.7 ರಿಂದ 5.9 ಇಂಚು) ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಾಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣ್ಣು ತಿರುಳಾಗಿರುವ, ರಸಭರಿತವಾದ, ಆಮ್ಲೀಯಯುಕ್ತ ತಿರುಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತಿರುಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಕಂದು ಬಣ್ಣವಾದಾಗ ಅದು ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯಾದ ಹುಣಿಸೆ ಗಿಡಗಳು ಉದ್ದವಾದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆರು ರಿಂದ 12 ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದರಿಂದ ಆರು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದವು ಮತ್ತು ಹೊಳಪು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಸಕ್ಕರೆ, ಬಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಹಣ್ಣನ್ನು ಅದರ ಕಾಂಡದಿಂದ ಪಾಡ್ ಎಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕಟಾವು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೌಢ ಮರದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 175 ಕೆಜಿ 386 ಪೌಂಡು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ವೆನಿರ್ ಕಸಿ ಮಾಡುವಿಕೆ, ಗುರಾಣಿ  ಬಡ್ಡಿಂಗ್, ಮತ್ತು ಏರ್ ಲೇಯರಿಂಗ್ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ತಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಗರಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ ಅಂತಹ ಮರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಅಪಕ್ವ ಹಣ್ಣನ್ನು ಕಠಿಣವಾದ ಹಸಿರು ತಿರುಳು ಅನೇಕ ಹುಳಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆದಂತೆ ಅದು ಸಿಹಿಯಾಗಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಹುಳಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಪಕ್ವವಾದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ರುಚಿಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಹಣ್ಣು ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ ಒಂದು ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣುಹಿತ್ತಾಳೆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲು ಮರಗಳಾಗಿ ನೆಡಲು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣು, ಎಲೆ ಹಾಗೂ ತೊಗಟೆ ಔಷಧಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಖಾದ್ಯಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ದಾರುವು ಗಡುಸಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಒನಕೆ, ಕೊಡತಿ, ಚರಕ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

* ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಘಾನಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಷಯುಕ್ತ ಮುಡಿಗೆಣಸುಗಳನ್ನು ಮಾನವ ಬಳಕೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ
* ಇದನ್ನು ಖಾರದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ
* ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ
* ಮರವನ್ನು ಮರಗೆಲಸದಲಿ ಮತ್ತು ಹುಣಿಸೆಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಆಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಉಪಯೊಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
* ಈ ಮರದ ಸೌದೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣ ಜನಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಉರುವಲಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

## ನೋಡಿ
*ಐಐಟಿ ರೂರ್ಕಿ ಸಂಶೋಧಕರ ಸಾಧನೆ;ಚಿಕೂನ್‌ಗುನ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹುಣಸೆ ಬೀಜ ಮದ್ದು;ಪಿಟಿಐ:14 ನವೆಂಬರ್ 2018

## ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
*೧. ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ
http://eol.org/pages/639027/details
http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Tamarindus+indica 
http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Tamarind.html

## ಚಿತ್ರಹಾರ

File:TamarindSeedling.jpg|ಬೀಜಾಂಕುರ

File:Tamarindus indica 2.JPG|ಮರ

File:Tamarindus indica, flowers&leaves.jpg|ಹೂವು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು

File:Tamarindus indica-flowers.jpg|ಹೂವು

File:Tamarind.jpg|ಹಣ್ಣು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು