ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ

**ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ**ವು ಪ್ರಬಲ ಖನಿಜ ಆಮ್ಲ. ಇದು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ನ ಘಾಟು ದ್ರಾವಣ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಕ್ಷಾರಕತ್ವ ಗುಣ ಇದೆ. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ನಂತೆ ಇದರ ಅಣುಸೂತ್ರವೂ ಸಹ HCl. ಒಂದು ಅಣು ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಾವಯವ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರೈಡ್ ಲವಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅನಿಲವನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಹೊಗೆ ಎಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗಿನ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ಆಕ್ವಾರೆಜಿಯಾ 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕರಗಿಸಬಲ್ಲ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಲೀ ಇದನ್ನು ಶುದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ. ಇದನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದಂತಹ ಹಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಜಠರರಸವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ಆಕ್ವಾರೆಜಿಯಾವನ್ನು (ರಾಜೋದಕ) ಸಾಲ್ ಅಮೊನಿಯಾಕ್‌ನ್ನು (ಒಂದು ವಿರಳ ಅಮೊನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಇರುವ ಖನಿಜ) ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಕ್ವಾರೆಜಿಯಾವನ್ನು 13ನೇ ಶತಮಾನದ ರಸವಿದ್ಯೆ ವಿದ್ವಾಂಸ "ಸುಳ್ಳು-ಗೆಬರ್" ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ಬೈಜಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಮೊದಲು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.  ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೊರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬಿಡಿಯಾಗಿ 16ನೆಯಶತಮಾದಲ್ಲಿ ಲಿಬವಿಯಸ್ ಉಪ್ಪುನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ ಪಡೆದ.

ಜರ್ಮನಿಯ ಜೊಹಾನನ್ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಗ್ಲಾಬರ್ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ತಯಾರುಮಾಡಲು ಗಂಧಕಾಮ್ಲ ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಬಳಸಿದ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಇದರ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಲೀ 1772ರಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ತಯಾರಿಸಿದ. ಇಶವಿ 1808ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹಂಫ್ರಿ ಡೇವಿ ಇದು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.

ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನಿಕೊಲಾಸ್ ಲೆಬ್ಲಾಂಕ್ ಸೋಡಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‌ನ ಅಗ್ಗದ ತಯಾರಿ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ (ಸೋಡಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್) ಗಂಧಕಾಮ್ಲ, ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಇದ್ದಲು ಸೇರಿಸಿ ಸೋಡಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ತಯಾರಿಸಿದ. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಇದರ ಉಪಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ 1863ರ ಆಲ್ಕಲಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂತಹುದೇ ಕಾನೂನುಗಳಾದ ನಂತರ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೋಲು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ ಅನಿಲವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  20ನೇಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಲೆಬ್ಲಾಂಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಲೇ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮಹತ್ವದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ ಶ 2000 ವರುಷದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಉಪಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
## ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು
ಈ ಆಮ್ಲ ಕಬ್ಬಿಣ, ತವರ, ಸತು, ನಿಕ್ಕಲ್ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೋಹಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಲು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿಂದು ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮರಳು, ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು ಸಂಬಂಧಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ಶುಷ್ಕ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅನಿಲ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಲ್ಲ.

ಬಲಹೀನ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಫೆರ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಕ್ರಿಯೆ ಜರುಗಿ ಫೆರ್ರಸ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
::FeO   +   2 HCl  →  FeCl2    +    H2O

::\mathrm{HCl \ + \ H_2O \ \longrightarrow \ H_3O^+ \ + \ Cl^-}

ಆರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಬಲ ಖನಿಜ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಣುವಿಗೆ ಒಂದು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣು ಕೊಡುವ ಆದರೆ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಿಡಕ್ಶೀಕರಣದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಆಮ್ಲ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯವಿರುವ ಪ್ರಬಲ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಅಲ್ಲದ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗದ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಅದು ಶುದ್ಧ ಆಮ್ಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣಾಗಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದು ಒಳ್ಳೆಯ ಆಮ್ಲೀಕರಣ ಕಾರಕ ಸಹ.

ಟೈಟ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಒಲವು ತೋರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಬಲ ಆಮ್ಲಗಳ ಟೈಟ್ರೆಂಟ್‌ಗಳು (ಟೈಟ್ರೆಂಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬಳಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು) ಕೊನೆಯ ಪಾಯಿಂಟನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲವು. ಒಂದೇ ಕುದಿಬಿಂದು ಇರುವ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಸುಮಾರು 20.2 ಶೇ.) ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾನಕವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಇರುವ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಭಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಸ್ಯಾಂಪಲ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಬಲ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಹಲವು ಲೋಹಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಂಡ ಲೋಹದ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಅನಿಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಅಥವಾ ತಾಮ್ರ (II) ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳಂತಹ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸ ಬಹುದಾದ ಕರಗುವ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

H2 + CI2 → 2HCI

ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ಆಮ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಶುದ್ಧವೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರಿಪ್ರಮಾಣದ ಮೂಲಭೂತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಕ್ಷಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್‌ಗಳೆರಡೂ ಉಪಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ದೊರೆಯುವುವು. ಉಪ್ಪಿನ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಸೋಡಿಯಂ ಲೋಹ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್‌ಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವುವು. ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಕ್ಷಾರ, ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್‌ಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವುವು. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಮಿಶ್ರಣಗಳ ದಹನ ಅಸ್ಫೋಟನಕಾರಕ. ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಷ್ಣವೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದು. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅನಿಲ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಲೀನವಾದಾಗ ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣೋತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದಹನಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲದ ದ್ರಾವಣ ತಯಾರಿಕೆಯ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ದಹನಗೋಪುರ ಆಮ್ಲರೋಧಕ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಹೊದಿಸಿ ಒಳಮೈನ ಉಕ್ಕಿನಿಂದಾಗಲಿ ತಣ್ಣೀರಿನ ಕೊಳವೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಫಲಕ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಇದ್ದಲಿನ ರಚನಾ ಸಾಮಗ್ರಿಯಿಂದಾಗಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವುದು. ನಿಯಂತ್ರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್, ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ದಹನ ಮಂದಿರದೊಳಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟು ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಮಿಶ್ರಣ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಉರಿಯಲಾರಂಭಿಸುವುದು. ಉತ್ಪಾದಿತ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಆವೃತ ತಣ್ಣೀರು ಸತತವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು.

ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಹೈಡ್ರೊಜನ್‌ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅನಿಲ ಹೊರಬಿದ್ದು ಮುಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ತುಂತುರು ನೀರಿನೋಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಈ ಗೋಪುರದಿಂದ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ದ್ರಾವಣ ಉಂಟಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೊರಬೀಳುವುದು. ಉತ್ಪನ್ನ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅನಿಲ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಬೇಕಾದಾಗ, ಎರಡನೆಯ ಗೋಪುರದೊಳಗೆ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು. ತಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಸಿ ಅನಿಲವನ್ನು ತಣ್ಣಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿ, ಆರಿದ ಅನಿಲವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಕ್ಕಿನ ಸಿಲಿಂಡರುಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡಭರಿತವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ದ್ರವೀಕರಿಸಬಹುದು.

(iv) **ನಾಲ್ಕನೆಯ ವಿಧಾನ**: ಮಿಥೇನ್, ಬೆಂಜೀನ್ ಮುಂತಾದ ಹೈಡ್ರೊಜನ್, ಇಂಗಾಲ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಕ್ಲೋರಿನ್‍ನೊಡನೆ ಕ್ರಿಯೆಗೊಳಪಡಿಸುವಿಕೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅನೇಕ ಸಾವಯವ ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಹೇರಳವಾಗಿ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ದೊರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಆದರಿಂದ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ತಯಾರಿಕೆ ಒಂದು ನೂತನ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ದೊರೆತಿದೆ. ವೀನೈಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಆಧಾರಿತ ಕೃತಕ ರಬ್ಬರ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಥಿಲೀನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅನ್ನು ಕಾಯಿಸಿದರೆ ಉಷ್ಣವಿಭಜನೆಯಿಂದ ವೀನೈಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದೊರೆಯುವುವು. ಈ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಬೀಳುವ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮಾತ್ರ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಬೇಕಾಗುವುದು. ದುರ್ಬಲ ಆಮ್ಲ ದ್ರಾವಣ ಕೂಡ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೋಹಗಳ ಮೇಲೂ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಆಮ್ಲದ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಶೇಖರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಜು, ಗಾಜಿನ ಒಳಮೈನ ಲೋಹಗಳು, ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಇದ್ದಲು- ಈ ಮೂರೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು. ಸುಟ್ಟ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಪಿಂಗಾಣಿ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್‌ಗಳೂ ಆಮ್ಲ ಸಹಿಷ್ಣುಗಳು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಬಳಕೆ ಉಕ್ಕಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಉಕ್ಕು ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ತುಕ್ಕು ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳ ಕಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಸಾಂದ್ರತೆ 18% ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಗಿನ ಸಮೀಕರಣ:
:Fe2O3 + Fe + 6HCl → 3FeCl2 + 3H2O
ಹೀಗೆ ಬಳಸಿದ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣ (II) ಕ್ಲೋರೈಡ್ (ಫೆರ್ರಸ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್) ದ್ರಾವಣವಾಗಿ ಮರು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಅದರಲ್ಲಿನ ಭಾರ ಲೋಹಗಳು ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿವೆ. ಊರಿಡುವಿಕೆ (ಪಿಕ್ಲಿಂಗ್) ಕೈಗಾರಿಕೆಯು ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದ ಪೈರೊಹೈಡ್ರೊಲೈಸಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಮೀಕರಣ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ: [30]  ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ  ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಜಠರ ಲೋಳೆಪೊರೆಯಲ್ಲಿನ (ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಮ್ಯುಕೋಸ) ದೇಹಭಿತ್ತಿಕ (ಪರೈಟಲ್) ಜೀವಕೋಶಗಳು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಅಯಾನು (H+) ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು (Cl-) ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಶ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕು ತಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ pH ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಮೂಲ ಗುಣವನ್ನು ಕಳೆದು ಪೆಪ್ಸಿನ್‌ನಂತಹ ಕಿಣ್ವ (ಎಂಜೈಮು) ಅದನ್ನು ಮುರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಯೊಡಿನಮ್‌ಗೆ (ಸಣ್ಣಕರಳಿನ ಮೊದಲ ಭಾಗ) ಜಠರರಸ ಬಂದಾಗ ಅದು ಸೋಡಿಯಮ್ ಬೈಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‌ನಿಂದ ತಟಸ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
## ಸುರಕ್ಷೆ
10% ನಿಂದ 25% ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ (ತೂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ) ಈ ಆಮ್ಲದ ದ್ರಾವಣ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; 25%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಆಮ್ಲ ತಿಂದುಹಾಕುವ ಅಥವಾ ಸಾಂಕ್ಷಾರಕತ್ವ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಆಮ್ಲದ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ದ್ರಾವಣ ಮಾನವನ ಅಂಗಾಶಗಳನ್ನು ತಿಂದುಹಾಕಬಲ್ಲದು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಮತ್ತೆ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ಅಂಗಾಗಗಳು, ಕಣ್ಣು, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕರುಳಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೋಡಿಯಮ್ ಹೈಪೊಕ್ಲೋರೈಟ್ (NaClO ಅಥವಾ ಚಲುವೆಪುಡಿ -ಬ್ಲೀಚ್) ಅಥವಾ ಪೊಟಾಸಿಯಮ್ ಪರಮಾಂಗನೇಟ್ (KmnO4) ನಂತಹ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದಾಗ ವಿಷಕಾರಿ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅನಿಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
::\mathrm{NaClO \ + 2 \ HCl \ \longrightarrow \ H_2O \ + \ NaCl \ + \ Cl_2}

::\mathrm{KMnO_4 \ + \ 16 \ HCl \ \longrightarrow \ 2 \ MnCl_2 \ + \ 8 \ H_2O \ + \ 2 \ KCl \ + \ 5 \ Cl_2}

::\mathrm{PbO_2 \ + \ 4 \ HCl \ \longrightarrow \ PbCl_2 \ + \ Cl_2}
ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಗ್ಲೋವ್ಸ್, ಗಾಗಲ್ಸ್, ರಾಸಾಯನಿಕ ನಿರೋಧ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತೊಡುವ ಮೂಲಕ ಆಮ್ಲದ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* NIST WebBook, general link 
* Hydrochloric Acid – Part One and Hydrochloric Acid – Part Two at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Calculators: surface tensions , and densities, molarities and molalities  of aqueous HCl

; General safety information

* EPA Hazard Summary
* Hydrochloric acid MSDS by Georgia Institute of Technology
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

; Pollution information

* National Pollutant Inventory – Hydrochloric Acid Fact Sheet

ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಮ್ಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ