open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಟೋಪಿ ಬೇಕಾ ಆಟ

**ಟೋಪಿ ಆಟ**

**ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು –** ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಏನಾದರೂ ಬಟ್ಟೆ/ವಸ್ತು

**ಆಟದ ವಿವರಣೆ**

ಈ ಆಟವು ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲೂ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲೂ ಆಡಬಹುದಾದ ಆಟ. ಓಡಾಡಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗವಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಆಟವನ್ನಾಡಬಹುದು. ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅತಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ಆಟ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಡಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

**ಆಡುವ ವಿಧಾನ**

·        ಮೊದಲಿಗೆ ಆಟಗಾರರೆಲ್ಲಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತಾರೆ

·        ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ದ ಒಬ್ಬಾತ ಟೋಪಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಉಳಿದ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಸುತ್ತು ಬರುತ್ತಾ “ಟೋಪಿ ಬೇಕಾ ಟೋಪಿ “ ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

·        ಅದಕ್ಕೆ ಆಟಗಾರರೆಲ್ಲ “ಎಂಥಾ ಟೋಪಿ “ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.ಅವಾಗ ಆತ “ಚಿನ್ನದ ಟೋಪಿ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

·        ಆಟಗಾರರು ಎಷ್ಟು ರುಪಾಯಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ “ನೂರು ರುಪಾಯಿ “ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

·        ಆಮೇಲೆ ಆಟಗಾರರು ಅತೀಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೇಳುವವರೆಗೂ “ಬೇಡ ಬೇಡ “ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

·        ಟೋಪಿ ಮಾರುವಾತ  ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

·        ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಗ ಆಟಗಾರರು “ಬೇಕು ಬೇಕು “ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

·        ಟೋಪಿ ಮಾರುವಾತ  ಟೋಪಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನ ಹಿಂದೆ ಹಾಕಬೇಕು, ಇದನ್ನರಿತ ಆಟಗಾರ ಟೋಪಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಆತನನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸುತ್ತಬೇಕು.

·        ಓಡಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಹಿಡಿದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಅದೇ ಆಟಗಾರ ಟೋಪಿ ಮಾರುವವನಾಗಬೇಕು.ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹಿಂದೆ ಟೋಪಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತೊ ಆತ ಟೋಪಿ ಮಾರುವಾತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

·        ಹೀಗೇ ಆಟ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ – ಕೌಸಲ್ಯ ಕೆ ಎನ್ 

                      ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು

ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು
ಗೋಲಿ ಆಟ

**ಗೋಲಿ ಆಟ**

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು-ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನಿಗೆ 2 ಗೋಲಿಗಳಂತೆ ಗೋಲಿಗಳು 

**ಆಟದ ವಿವರಣೆ**

ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಡೆ ಎಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವಿದೆಯೊ ಅಲ್ಲಿ ಆಡಬಹುದು ಗೋಲಿ ಆಟ. ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಾಗಿದಾಗ ಪಳ ಪಳ ಎಂದು ಗೋಲಿಗಳು ಮಾಡುವ ಶಬ್ದ ಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಗೋಲಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಆಡುವಾಟವೇ ಗೋಲಿ ಆಟ. ಕೆಲವೆಡೆ ಗೋಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಈ ಆಟ.

**ಆಡುವ ವಿಧಾನ**

·        ಈ ಆಟ ಆಡಲು ಕನಿಷ್ಟ 2 ಮಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಇರಬೇಕು.

·        ಒಂದು ವೃತ್ತವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು.

·        ವೃತ್ತದಿಂದ 5 ಹೆಜ್ಜೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೆರೆಯನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು

·        ಆಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ಗೋಲಿಯನ್ನು ವೃತ್ತದೊಳಗಡೆ ಹಾಕಬೇಕು ಹಾಗೂ 5 ಹೆಜ್ಜೆ ದೂರದ ಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಲಿಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆಯ ಬೇಕು.

·        ಹಾಗೆ ಹೊಡೆದಾಗ ಹೊಡೆದ ಗೋಲಿಯು ಇತರ ಗೋಲಿಗಳಿಗೆ ತಾಗದೆ ವೃತ್ತದಿಂದ ಹೊರಹೋದರೆ ಆ ಗೋಲಿ ಆತನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

·        ಗೋಲಿಯು ಬೇರೆ ಗೋಲಿಗಳಿಗೆ ತಾಗಿದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಆಟಗಾರನ ಸರದಿ.

·        ಡವ್ ಆಟವು ಈ ಆಟದ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು
ಮರಕಂಬ ಆಟ

ಮರಕಂಬ ಆಟ

**ಆಡಲು ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು – ಕಂಬ, ಎಣ್ಣೆ** 

**ಆಟದ ವಿವರಣೆ**

ಈ ಆಟವನ್ನು ಹಳ್ಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರು ಮರದ ಆಟ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸವರಿರುವ ಜಾರುವ ಕಂಬವನ್ನೇರುವುದೆ ಈ ಆಟ.ಮಲ್ಲ ಕಂಬ, ಮಲ್ಲರ್ ಕಂಬಮ್ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಆಟ ಗರಡಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀದಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಟವು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೃಷ್ಣ ಆಷ್ಟಮಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ.

**ಆಡುವ ವಿಧಾನ**

·        ಮೊದಲಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ಕಂಬವನ್ನು ನೆಡುತ್ತಾರೆ.

·        ಕಂಬವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಧೃಡೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ ಜಾರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

·        ಕಂಬದ ತುದಿಯಲ್ಲೊಂದು ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.

·        ಆಟಗಾರರು ಹಲವಾರು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

·        ಆಟಗಾರರು ಕಂಬವನ್ನು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವಂತೆ ಉಳಿದ ತಂಡದವರು ಅವರ ಗಮನವನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಡಿತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

·        ನೀರು, ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಎರಚುತ್ತಾರೆ.

·        ಯಾವ ತಂಡ ಕಂಬವನ್ನೇರಿ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೆಲಕ್ಕಿಳಿಯುತ್ತಾರೊ ಅವರು ವಿಜಯಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ – ಪ್ರತಾಪ್ . ಪಿ

                     ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು

ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು
ಉಪ್ಯಾರಪೇಟೆ ಆಟ

**ಉಪ್ಪರಪ್ಯಾಟೆ**

**ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು – ನೀರು, ಸುಣ್ಣ**

**ಆಟದ ವಿವರಣೆ**

ಮಳೆ ಬರದೇ ಇದ್ದಾಗ ಮಳೆ ರಾಯನನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಡುವ ಆಟವಾಗಿದೆ ಉಪ್ಪರಪ್ಯಾಟೆ. ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಳೆರಾಯನ ವಿಗ್ರಹ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಊರಿನ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ  ಬಿಟ್ಟುಬಂದು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟ

**ಆಡುವ ವಿಧಾನ**

·        ಆಟದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸುಣ್ಣವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ 4 ಮೂಲೆಗಳಿರುವಂತೆ ಗೆರೆ ಎಳೆಯಬೇಕು

·        ಈ ಆಟವನ್ನಾಡಲು 5 ಮಂದಿ ಬೇಕು.

·        ನಾಲಕ್ಕು ಮಂದಿ ಆಟಗಾರರು 4 ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ.

·        ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಆಟಗಾರನು ಮಧ್ಯದ ಗೆರೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಎರೆಯುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ

·        ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಉಪ್ಪು ಉಪ್ಪು ಎನ್ನುತ್ತಿರಬೇಕು.

·        ಮಧ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆ ನಾಲ್ವರಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೀರೆರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಆಟ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

·        ನೀರು ಕಟ್ಟುವ ಆಟ ಇದರ ಪರ್ಯಾಯ ಆಟವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 4 ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದು ಮಧ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಉಳಿದ ಆಟಗಾರರು ಕಲ್ಲನ್ನು ಕದಿಯಲು ಬರುತ್ತಾರೆ.ಅವರನ್ನು ಆತನು ಮುಟ್ಟಿದಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಾತ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಆಟ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ- ಪುಷ್ಪ ವಿ

                  ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು

ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು
ಕುಡಚಿ

**ಕುಡಚಿ** ಗ್ರಾಮವು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಯಭಾಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

## ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ  ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

## ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  ೪೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ 
ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಮರಾಠಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ

## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

## ಹವಾಮಾನ
* ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು  ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು  ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ ೪೨.೭ ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ೯.೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
* ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ೩೫°C-೪೨°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್
* ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು
* ಮಳೆಗಾಲ -  ೧೮°C-೨೮°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್.
* ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ ೩೦೦ - ೬೦೦ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
* ಗಾಳಿ -ಗಾಳಿ ವೇಗ  ೧೮.೨ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), ೧೯.೬ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ  ೧೭.೫ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಸುಮಾರು ೨೨,೫೦೦ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೧೩೦೦ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೧೨೦೦ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

## ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು  ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಭಾಷೆಗಳು
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ಕಾಲುವೆಗಳು
ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು  ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
 
## ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

## ಬೆಳೆಗಳು
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು

ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ,  ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರಿಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು  ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

## ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ  ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ  ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

## ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಕುಡಚಿ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸುರಪುರ

ಶೋರಾಪುರ (ಸುರಪುರ) ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಸುರಪುರ. ಇದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ.ಈ ತಾಲೂಕಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ರಾಜವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕ ಸಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೆ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದನು. 
## ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ
೨೦೧೧ ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸುರಪುರ 51398 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 25,770 ಪುರುಷರು  ಮತ್ತು 25,628 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
## ಸುರಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
***ಕೊಡೇಕಲ್ ದೇವಸ್ಥಾನ** : ಕೊಡೇಕಲ್ ತಾಲೂಕ್ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಸುರಪುರದಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ೪೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅರೂಢ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೊಡೇಕಲ್ ಬಸವಣ್ಣ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತು ಕಾಲಜ್ಞಾನ ರಚಿಸಿ, ಹಿಂದೂ – ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗಾಗಿ ದುಡಿದು ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸಿದ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅಮರ ಕಲ್ಯಾಣವೆಂದೂ ಕರೆಯುವ ವಾಡಿಕೆಯಿದೆ.ಕೊಡೇಕಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನ ಎರಡು ಗುಡಿಗಳಿದ್ದು, ಪೇಟೆ ಬಸವಣ್ಣನ ಗುಡಿಯು ಕೊಡೇಕಲ ಬಸವಣ್ಣ ಕುಳಿತು ಕಾಲಜ್ಞಾನ ಬರೆದಂತಹ ಸ್ಥಳವಾದರೆ, ಊರ ಬಸವಣ್ಣನ ಗುಡಿಯು ಇವನು ಐಕ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಗುಡಿಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿಯ ರಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾಗಿವೆ
***ದೇವರ ಗೋನಾಳ** : ದೇವರ ಗೋನಾಳ ತಾಲೂಕ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಸುರಪೂರದಿಂದ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ಪವಾಡ ಪುರುಷ ತಿಂಥಿಣಿ ಮೌನೇಶ್ವರರ ಹುಟ್ಟೂರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕಛೇರಿ ಮುಂದಿರುವ ಎರಡು ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಈ ಊರಿನ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೧ -೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೧೦೬ ರ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನವು ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಳುಕ್ಯ ಅರಸ ಆರನೆಯ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಮಹಾಮಂಡಳೇಶ್ವರ ದೇವರಸ, ಭೋಗರಸ, ದಂಡನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ರಾಣಿ ಧಾರಲ ದೇವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಮುಂದಿನ ಭಾಗ ಹಾಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ ಲಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
***ತಿಂಥಿಣಿ ಶ್ರೀ ಮೌನೇಶ್ವರ** : ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಎಡ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಹಿಂದೂ – ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಸಂತ ಮೌನಪ್ಪಯ್ಯನ ಗದ್ದುಗೆ ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಹಿಂದೂಗಳು ಇವರನ್ನು ಮೌನೇಶ್ವರ ನೆಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಮಿಮರು ಮೌನುದ್ದೀನ್ ರೆಂದೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. 
***ಟೈಲರ್ಸ್ ಬಂಗ್ಲಾ**: ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಪೂರ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಮಿಷನರ್ ಆಗಿ ೧೮೪೦ ರಿಂದ ರಾಜಾ ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿದ ಮೇಡೋಸ್ ಟೈಲರನು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಬಂಗಲೆಯು ಭವ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇಂದು ಇದು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಗೃಹವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಗುಲಬರ್ಗಾದ ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ ಕೀರ್ತಿ ಮೆಡೋಸ್ ಟೈಲರನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ

**ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ** ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ.

## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ, ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕೋಲಾರ, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಮುಳಬಾಗಲು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಈ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. ಯಲದೂರು, ನೆಲವಂಕಿ, ರೋಣೂರು, ರಾಯಲಪಾಡು ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ 5 ಹೋಬಳಿಗಳಿದ್ದು 347 ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 855.6 ಚ.ಕಿ.ಮೀ.. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,84,612.

ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಹುಭಾಗ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವೆಡೆ ಚಪ್ಪಟೆ ಆಕಾರದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಸಬು ವ್ಯವಸಾಯ. ಸಣ್ಣಕಲ್ಲು ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪುಮಣ್ಣುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಗಡಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾವು, ಹುಣಿಸೆ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳೆಗಳು. ಸಜ್ಜೆ, ರಾಗಿ, ಬತ್ತ, ದ್ವಿದಳಧಾನ್ಯಗಳು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ-ಇವು ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು. ನದಿ, ತೊರೆ, ನಾಲೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವ್ಯವಸಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾವಿ, ಕೆರೆಗಳ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 660.13 ಮಿಮೀ.

ಬೆಂಗಳೂರು-ಕಡಪ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾರ-ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಮುಖಾಂತರ ಹಾದುಹೋಗುವುದು. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 5 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಗಂಗರ ದೊರೆ ಮಾರಸಿಂಹನ ಕಾಲದ (10ನೆಯ ಶತಮಾನ) ಯಂತ್ರದ ಕಲ್ಲು (ಗೋಕಲ್ಲು) ಇದ್ದು ಇದನ್ನು ತೊಳೆದ ನೀರು ಪಶುಗಳಿಗೆ ಔಷಧವಾಗಿ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣ. ಕೋಲಾರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ 24 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 22,926. ಪಾಪನಪಲ್ಲಿ ಈ ಊರಿಗಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು. ದಿವಾನ್ ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರು ತಿರುಪತಿಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತ ಈ ಊರಿಗೆ ಬಂದು, ತಮ್ಮ ಮಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರವೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಊರಿನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸು. 3 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಹರಳುಕೋಟೆ ಎಂಬ ಪುರಾತನ ಪಟ್ಟಣವಿತ್ತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಬಾಣರಸ, ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲವ-ಇವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸನಗಳು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ಕೋಲಾರ (ಲೋಕ ಸಭೆ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಮಾಯಕೊಂಡ

**ಮಾಯಕೊಂಡ** - ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಊರು ಮತ್ತು ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರ. 

## ಭೌಗೋಳಿಕ
ದಾವಣಗೆರೆ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ 23 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು-ಪುಣೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 4,642 (1981). ಈ ಊರು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥಳವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂಚೆ, ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ, ಶಾಲೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಮುಂತಾದ ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ಪುರಸಭಾಡಳಿತವಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಶವ ಮತ್ತು ಓಬಳ ನರಸಿಂಹ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. 

## ಇತಿಹಾಸ
ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಗುಡಿಯ ನವರಂಗಕ್ಕೆ ದ್ರಾವಿಡ ಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಈ ಘನಾಕೃತಿಯ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಗಣೇಶ, ಹನುಮಂತ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳೂ ಪುರುಷಾಮೃಗ, ನೃತ್ಯಗಾತಿಯರು, ದರ್ಪಣಮೋಹಿನಿ, ಕಾಳಿಂಗ ಮೊದಲಾದ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪದ ರಚನೆಗಳೂ ಇವೆ.

ವರ್ಗ:ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಎಪಾರ್

**ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಎಪಾರ್** (ಜೂನ್ 7, 1909 - ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1974) ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಸೂತಿಯ ಅರಿವಳಿಕೆ ತಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅರಿವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು  ನವಜಾತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸೂತಿಯ ಪರಿಗಣನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ  ಅವರು ಎಪಿಗರ್ ಸ್ಕೋರ್ನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕಿ ಎಂದು ಪರಿಚಿತರು. ಎಪಿಗರ್ ಸ್ಕೋರ್  ಜನನದ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವರಾಗಿದ್ದ ಎಪಿಗರ್ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ವೆಸ್ಟ್ಫೀಲ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು , ಅವರ ಕುಟುಂಬ  ಸಂಗೀತ ಕುಟುಂಬ ಹಿನ್ನಲೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರ ತಂದೆ ವಿಮಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಹವ್ಯಾಸಿ ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು ಇದು ಎಪಿಗರ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.ಅವಳರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ಮರಣಹೊಂದಿದಳು, ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಔಷಧ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು 1925 ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ಫೀಲ್ಡ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಅವರು ವೈದ್ಯರಾಗಬೇಕೆಂದು  ಬಯಸಿದ್ದರು.  ಅವರು 1929 ರಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಹೋಲಿಯೋಕ್ ಕಾಲೇಜ್ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಜ್ಯೂಲಾಜಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.  1933 ರಲ್ಲಿ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಶಿಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜನ್ಸ್ (ಪಿ & ಎಸ್) ಯಿಂದ ತನ್ನ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.  ಅವರು 1937 ರಲ್ಲಿ ಪಿ & ಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧಕರು
ಮೇಲಿನವನು

ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿ ಅಥವಾ ವೃಕ್ಷ ಸಂರಚನೆಯಲ್ಲಿ, **ಮೇಲಿನವನು** ಎಂದರೆ ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗಿಂತ ("ಅಧೀನದವನು" ಅಥವಾ "ಕೆಳಗಿನವನು") ಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿನವರು ಎಂದರೆ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರರಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿಯಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿನವರು ಎಂದರೆ ಆದೇಶದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳು). ಮೇಲಿನವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರರ ಮೇಲೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಮ, ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾದಾಗ, ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಬಹುದು.

ಚರ್ಚು ಶಾಸನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರನೆಂದರೆ ಯಾರ ಕೆಳಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಾದ್ರಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಹೊಣೆಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆಯೋ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ, ಆ್ಯಬಟ್ ಮೇಲಿನವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ (ಅಥವಾ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂನ್ಯಾಸಿನಿಗಳಿಗೆ ಆ್ಯಬೆಸ್); ಫ಼್ರಾಯರ್‌ಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಾಯರ್ ಮೇಲಿನವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅಥವಾ ಫ಼್ರ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ಕನ್‍ಗಳಿಗೆ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ಮಿನಿಮ್‍ಗಳಿಗೆ, ಕರೆಕ್ಟರ್; ಡಾಯಾಸಿಸನ್ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಷಪ್ ಮೇಲಿನವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆ್ಯಬಟ್, ಪ್ರಾಯರ್, ಅಥವಾ ಪ್ರಧಾನಾಧಿಕಾರಿಣಿ ಮೇಲೆ ಮಹಾ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರರು ಕೂಡ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸುಯೈ ಯೂರಿಸ್ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳುಳ್ಳ) ಪ್ರಚಾರಕ ತಂಡದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾದ್ರಿಯನ್ನು ಚರ್ಚಿನ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿ
ಉನ್ನತಿ

**ಉನ್ನತಿ** ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
* ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗಿಂತ ಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದವಾದ ಹಿರಿಮೆ
* ಸಮೃದ್ಧಿ, ವರ್ಧಿಸುವಿಕೆ, ಒಳ್ಳೆ ಯೋಗ ಅಥವಾ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ಏಳಿಗೆ
* ಲಂಬ ದೂರದ ಅಳತೆಯಾದ ಎತ್ತರ
ಅಜಾಗರೂಕತೆ

**ಅಜಾಗರೂಕತೆ** ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅಪಾಯಗಳ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಪೇಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಔದಾಸೀನ್ಯ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊದಲೇ ಯೋಚಿಸಲು ತಡೆಯದೇ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಅಂತಹ ದುಡುಕುತನವನ್ನು ಒಂದು ನಿರಂತತೆಯ ಒಂದು ಕೊನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು, ಈ ನಿರಂತತೆಯಲ್ಲಿ, ಧೈರ್ಯವು ಮಧ್ಯಮ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹೇಡಿತನವು ಕೊರತೆಯ ದುರ್ಗುಣವಾಗಿದೆ. ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಸಮಾಜವಿರೋಧಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಅಜಾಗರೂಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅದರ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾಳಜಿಯಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವನು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವೀರೋಚಿತವೆಂದು ಕಾಣಬಹುದು—ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೈನಿಕನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭೀತವಾಗಿ ದಾಳಿಮಾಡುವುದು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೂಜ್ಯಭಾವನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದುರ್ಗುಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ—ಇದೇ ಸೈನಿಕನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯಾಗಬಹುದು, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಸಾವನ್ನು ತಾನೇ ತಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು – ಮತ್ತು ಮರಣೇಚ್ಛೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.

ವಿಧಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯ ಹಿಂದಿನ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಿರಬಹುದು - ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಭಾವಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ. ಅಥವಾ ಇದು ಆತಂಕದ ಅನಿಸಿಕೆಯ ನಷ್ಟದಿಂದ, ಅದರ ಇರುವಿಕೆಯ ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದ, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇರಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿ ದುಸ್ಸಾಹಸಿಗಳು ಪ್ರತಿಬಂಧಿತ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸಬಹುದು, ಹಾಗೇ ಆತ್ಮಾಸಕ್ತರು ತಮಗೇ ಏನೂ ಆಗಲಾರದು ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು. ಇದು ಏನನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹುಚ್ಚನೆಂದು ಕರೆದನು ಅದನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಶೌರ್ಯವೆಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವೆರಡೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದಾದರೂ, ಶೌರ್ಯ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಏನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸದೇ ಇರುವ ಬದಲಾಗಿ ಅಂತರ್ನಿಷ್ಠ ಅಪಾಯದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವಾದ ಗಣನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಪರಜೀವಿಕೆ

ವಿಕಸನೀಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, **ಪರಜೀವಿಕೆ** ಎಂದರೆ ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪರೋಪಜೀವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಜೀವಿಯು ಆಶ್ರಯದಾತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪರೋಪಜೀವಿಯು ಆಶ್ರಯದಾತ ಜೀವಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಚನಿಕವಾಗಿ ಈ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಇ. ಒ. ವಿಲ್ಸನ್ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳನ್ನು "ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವ ಪರಭಕ್ಷಕರು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರೋಪಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾ, ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯ, ಮತ್ತು ಅಮೀಬಿಕ್ ಭೇದಿಯ ವಾಹಕಗಳಂತಹ ಪ್ರೋಟೊಜ಼ೋವನ್‍ಗಳು; ಕೊಕ್ಕೆಹುಳುಗಳು, ಹೇನುಗಳು, ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಕ್ತ ಹೀರುವ ಬಾವಲಿಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳು; ಜೇನಣಬೆ ಹಾಗೂ ಹುಳುಕಡ್ಡಿಯ ವಾಹಕಗಳಂತಹ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು; ಮತ್ತು ಮಿಸಲ್‍ಟೋ, ಡಾಡರ್ ಹಾಗೂ ಬ್ರೂಮ್‍ರೇಪ್‍ಗಳಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳ ಉಪಯೋಗದ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಪರಾವಲಂಬಿ ತಂತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವೆಂದರೆ ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕ್ರಿಯಾನಿರ್ಬಂಧ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ (ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ), ತಿನ್ನುವಿಕೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ (ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ), ವಾಹಕದಿಂದ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ, ಪರಜೀವಿ ಸಾಮ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ಪರಭಕ್ಷಣೆ.

ಪರಭಕ್ಷಣೆಯಂತೆ, ಪರಜೀವಿಕೆಯು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಭಕ್ಷಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಂತೆ, ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು (ಭಾಗಶಃ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಾತ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ಅವಧಿವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಶೇರುಕ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಡಿಹುಳುಗಳು, ಫ಼್ಲೂಕ್‍ಗಳು, ಮಲೇರಿಯಾ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಾಡುಗಳ ನಡುವಿನ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕ್ರಿಯಾನಿರ್ಭಂಧದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಶ್ರಯದಾತದ ವರ್ತನೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡಿನವರೆಗೆ, ಆಶ್ರಯದಾತದ ದೇಹಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆಶ್ರಯದಾತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದೇಹಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ
ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ

ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 8 ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೆತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಮತಕ್ಷೇತ್ರ(2018)ದಲ್ಲಿ 1,07,407 ಪುರುಷರು, 99,773 ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 2,07,180 ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ.

## ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಗ್ರಾಮ ವಿಜಯಪುರ - ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರೋ ಈ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೆಸರು ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. ಮುಂಚೆ ಹೂವಿನಹಿಪ್ಪರಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಿಡಗುಂದಿ ಹೋಬಳಿ ಕೈಬಿಟ್ಟು, ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಹೋಬಳಿಯನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ನಡಹಳ್ಳಿ) ಸತತ 2013 ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಒಟ್ಟು 6 ಸಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 4 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯಿಲಿ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಖಾತೆ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜೆ.ಎಚ್. ಪಟೇಲ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಸೇನಾ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಾಣ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ 5 ಬಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 3 ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಸಂಬಂಧಿಕರಾಗಿದ್ದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಉಗ್ರಾಣ ನಿಗಮದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. 1978ರಿಂದ 2004ವರೆಗೆ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಹಾಗೂ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ) ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ) 1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹಾಗೂ 1983ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ 1986ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಇದು ಮಾವ-ಅಳಿಯನ ಆಖಾಡಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಳಿಯ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ, ಮಾವ ಸಾಸನೂರ ಅವರ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧನೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮತ್ತೆ 1989ರಲ್ಲಿ ಮಾವ ಬಿಎಸ್ ಪಾಟೀಲ ಸಾಸನೂರ ಅಳಿಯ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು 15395 ಮತಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ 1994ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ತಮ್ಮ ಮಾವನನ್ನು 12427 ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬಿಎಸ್ ಪಾಟೀಲ ಸಾಸನೂರ ಅಳಿಯನನ್ನು ಪರಾಭಗೊಳಿಸಿದರೆ, 2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಯ್ಯಿಗೆ ಮುಯ್ಯಿ ಎಂಬಂತೆ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮಾವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದರು.

## ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆ
* ಬಸವನ ಬಾಗೇವಡಿ, ಸಿಂದಗಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಮೂರು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರೋ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
* ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯಿಲಿ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಖಾತೆ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.
* ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜೆ.ಎಚ್. ಪಟೇಲ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಸೇನಾ ನಿಗಮ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಾಣ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
* ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಮಾವ-ಅಳಿಯನ ಆಖಾಡಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.
* ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಒಟ್ಟು 6 ಸಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 4 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
* ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಒಟ್ಟು 5 ಸಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 3 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 1978 - 2008ರವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 3 ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮಾವ-ಅಳಿಯನ ಆಖಾಡಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.
* ಎ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ನಡಹಳ್ಳಿ) ಸತತ 2008 ಮತ್ತು 2013ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

## ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ವಿವರ
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ ಶಿಲಾಶಾಸನ

ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯ ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನ. ಇದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೩೬ನೇ ಇಸವಿ. ಈ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲಿನ ಗಾತ್ರ 6’ x 1’ 9”. ಶಾಸನವು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳರ ರಾಜ ವೀರಬಲ್ಲಾಳನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದೆ.

## ಶಾಸನ ಪಠ್ಯ
ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ ಗ್ರಂಥ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ **BN110** ಸಂಖ್ಯೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಈ ಶಾಸನದ ಪಠ್ಯ ಇಂತಿದೆ.

ಅದೇ ಹೋಬಳಿ ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಮಹದೇವಮ್ಮನ ಗುಡಿ ಬಳಿ
ಪ್ರಮಾಣ 6’ x 1’ 9”.

ಸ್ವಸ್ತಿಸಮಸ್ತಭುವನಾಶ್ರಯಂಶ್ರೀ
ಪ್ರಿಥುವೀವಲ್ಲಭಂಮಹಾರಾಜಾಧಿ 
ರಾಜಂರಾಜಪರಮೇಶ್ವರಂಪರಮಭಟ್ಟಾ 
ರಕಂಯಾದವಕುಳಾಂಬರದ್ಯುಮಣಿಸ 
ಬ್ರ್ಬಜ್ಞಚೂಡಾಮಣಿಮಲೆರಾಜಮ 
ಲವರೊಳುಗಂಡಗಂಡಭೇರು 
ಂಡಕದನಪ್ರಚಂಡಸಹಾಯಸೂರ
ಏಕಾಂಗಿವೀರಸನಿವಾರಸಿದ್ಧಿ ಗಿರಿದುಗ್ರ್ಗಮೆಲ್ಲ
ಚಲದಂಕರಾಮಲೋಕಯಿಕನಾಧವಗೆವ 
ಗಂಡಕೌಸೂಲನಾಥಸ್ಯಯಂಭೂಧ್ಯಾರಾ 
ವತೀಪುರವರಾಧೀಶ್ವರಂ ಮಾಳವರಾಯನು
ಸ್ತಕಶೂಲಗೂಜ್ರ್ಜರರಾಯವಜೀರಾಬಯಿರವ
ರಹೆಂಮೀರರಾಯಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಂಆಡವ 
ರಾಯಬಂಜನಾಮೂತ್ರ್ತಿಚೋಳರಾಯಸ್ತಾ
ವನಾಚಾರ್ಯಪಾಂಡ್ಯರಾಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಚಾಯ್ರ್ಯ
ಮಗರರಾಯನಿಮ್ರ್ಮೂಲಕಾಡವರಾಯದಿಸಿದೆ 

*ಹಿಂಭಾಗ*
ವೈರೀಭಕಂಠೀರವಂದಕ್ಷಿಣಮೂಲಿನಿ
ಸ್ಸಂಕಪ್ರತಾಪಚಕ್ರವರ್ತಿವೊಯಿಸಳಶ್ರೀವೀರ
ನಾರಸಿಂಗದೇವಕುಮಾರ ಶ್ರೀ ವೀರಬಲ್ಲಾಳದೇವರಸ 
ನೆಯಲಿಯೇನುಹುಟ್ಟ ತನುಚೆಂನೆಯನಾಯಕ 
ನೆ ಕೊಂಬನುಯೂ ... ಗ ತಪ್ಪುತುಡಿನ 
ನೀರುನೇಣುಸಬ್ರ್ಬಮಾನ್ಯಯಾಮರಿಯಾದಿಯ 
ವಿನಾಯಕರ ಮಕ್ಕಳು ಮಕ್ಕಳುಯಂ ..
ನಾಂದರನಡವುದುಯಾಮರಿಯಾದೆಗೆ ಅರುವ
ರುದೋರಸಮುದ್ರದಬೀಡಿನಲಿನಾನಾವಿನೋದಸು 
ಕದಿಂಪ್ರಿತಿವೀರಾಜ್ಯಂಗೆಯ್ಯುತ್ತಂವಿರಲುಸಖವ 
ರುಸಸಂದ1257ಯ್ಯ ಸಂವತ್ಸರದ 
ಮಾಘಬಂನೋತ್ರಿಮನುಮಹಾಸಾಮಂತಾಧಿಷ
ತಿನರಲೋಕಗಂಡಮೆಯಿಲೆಯನಾಯಕಚಂನೆಯ
ನಾಯಕರುಕುಕ್ಕನಾಡನಾಳುತ್ತಂವಿದ್ರ್ದಲಿಆ
ಶ್ರೀಮನುಮಹಾಕುಕ್ಕಲನಾಡಮಹಾಪ್ರಭು
ನೆಲೆಯಹೊನಗುಡನಮಕ್ಕಳುಚಿಕಂ
ಹೊನಪ್ಪಗಂಪೆಗ ಉಡಮಲೆಯಪಮಂ 
ಚಪಚಿ …. ಹೊನಪಚೊಕ್ಕಣ್ಣಗೋಪಗು
ರಾಮಣ್ಣ ನಿಧಿಯಮಾಡಿಸಿ .. ಹೊಂ
ನವಬೊಮ್ಮಣ್ನಬರಚಿ .. ರೈಯನ .. 
ರಾದನಮಸ್ತಗುಡುಗಳು ......
ಲೆಯನಾಯಕನಚಂನಯ .... ರು 
ಪಹಳಿಯನು ಸಬ್ರ್ಬ ... ಮಾನ್ಯದ 
ಕೊಡೆಗೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಮಾನ್ಯಯಿವೂರಲಿ
ಹುಟದಶಿ .. ದಾಯವೊಒಅವೊಬ್ಬ 
ಯ .... ಯದಂಣ್ಣಾಯಕದೇವಮಯಿಲೆ
ಯನಾಯಕರಹೊದರಕಾಣಿಕೆ ಕಂದಾಯ
... ಡಿದ ಕಾಣಿಕೆಮುಂತಾಗಿಅರಮ 
ತಿಳಿಸಿದವರುಗಂಗೆಯತಡಿಯಲಿತಂಗೇಳು ಕಪಿ
ಲೆಯ ಕೊಂದವಾಪದಲಿಹೋಹರುಯಿಮರಿ
ಯಾದೆಗೆನಾಡವೊಪ್ಪಶ್ರೀಮುಕ್ತನಾಥಬರದ
ಸೇನಬೋವಜಕ್ಕಣ್ಣ ಮಂಗಳ ಮಹಾಶ್ರೀ "

## ಅರ್ಥವಿವರಣೆ
Be it well. When, (with usual and other titles, including) a spear for the head of the Malava king, a Bairava to the Gurjjara King’s minister (vajir), a Brahma-rakshasa to Hemmira-Raya, the form of …….to Adava-Raya, the establisher of the Chola king, the setter up of the Pandya king, rooter up of the Magara king, displacer of the Kadava King, - poysala vira-Narasinga_Deva’s son vira Ballala-Devarasa was in the residence of Dorasamudra, ruling the Kingdom of the earth in the enjoyment of all manner of pleasures :- (on the date specified), when the maha-samantadhipati, champion over the world of men, Meyile-Nayaka Chenneya-Nayaka was ruling the Kukkala-nad;- the kukkala-nad maha-prabhu…..Honna-Gauda’s son and others (named) granted the ……..village as a sarvvamanya-kodege, with all rights and taxes (specified). Imprecations.
Written by the senabhova Jakkanna.

## ಆಕರಗಳು/ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
*Inscription Stone of Bangalore, A physical verification project by Uday Kumar P L
*ಕಲ್ಲು ಕತೆಯ ಹೇಳಿದೆ! , ಉದಯವಾಣಿ, ೧೯ಮೇ೨೦೧೮
*Inscription stones of city now on Google Maps, K.Sarumathi, The Hindu, 19May2018

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು
ತುಬಚಿ-ಬಬಲೇಶ್ವರ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ

ವಿಜಯಪುರ, ಬೆಳಗಾವಿ ಹಾಗೂ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ೧.೩೦ ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯಾದಗಿದೆ.

ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕವಟಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಇಂಟೆಕ್ ಕಾಲುವೆ, ಪಂಪ್ ಹೌಸ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ತುಬಚಿ-ಬಬಲೇಶ್ವರ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ೩೫೭೨ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡಿತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ೬.೩೦ ಟಿ.ಎಂ.ಸಿ. ನೀರು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೨೮, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ೮ ಹಾಗೂ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಥಣಿ ತಾಲೂಕಿನ ೪ ಗ್ರಾಮಗಳ ಒಟ್ಟು ೧,೩೦,೨೨೫ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಫೇಸ್-೧ ಹೆಡ್‍ವರ್ಕ್ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಡಿ ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕವಟಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ಇಂಟೆಕ್ ಕಾಲುವೆ, ಪಂಪ್ ಹೌಸ್ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಅದರಂತೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯ ಡೆಲಿವರಿ ಚೇಂಬರ್ ೧ ಹಾಗೂ ಡೆಲಿವರಿ ಚೇಂಬರ್ ೨ ರ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಏರು ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗ ೨೧.೮೪ ಕಿ.ಮೀ. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗ ೧೪.೭೬ ಕಿ.ಮೀ.  ಸಹ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.  ೨೨೦ ಕೆವ್ಹಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗ, ೩೧.೭೭ ಕಿ.ಮೀ. ೨೨೦ ಕೆವ್ಹಿ ವಜ್ರಮಟ್ಟಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕವಟಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಪಂಪ್ ಹೌಸ್ ಹತ್ತಿರ ೨೨೦ ಕೆವ್ಹಿ ಸ್ಥಾವರದ ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ೧೬೫೦೦ ಹೆಚ್‍ ಪಿ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ೫ ಫಂಥ ಹಾಗೂ ಮೋಟಾರ್‍ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಎರಡು ಪಂಪ್ ಹಾಗೂ ಮೋಟರ್‍ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯ ಇತರೆ ಎಲ್ಲ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕಾಮಗಾರಿ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿದ್ದು, ಈ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರದೇಶವು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆ, ಬಾರಾಮತಿ, ನಾಸಿಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಲಿದೆ. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ತಿಕೋಟಾ ಹೋಬಳಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ  ಏಕೈಕ ಯೋಜನೆ ಇದಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು
ಜೀವನೋಪಾಯ

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ **ಜೀವನೋಪಾಯ** ಎಂದರೆ ಅವನ ಜೀವನದ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು (ಆಹಾರ, ನೀರು, ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧನ. ಜೀವನೋಪಾಯ ಪದವನ್ನು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಘನತೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮನೆಯವರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನೀರು, ಆಹಾರ, ಮೇವು, ಔಷಧಿ, ಆಶ್ರಯ, ಬಟ್ಟೆಬರೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮತ್ತು (ಮಾನವ ಹಾಗೂ ವಸ್ತು ಸಂಬಂಧಿ ಎರಡೂ ಬಗೆಯ) ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಮೂಹವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ಮೀನುಗಾರನ ಜೀವನೋಪಾಯವು ಮೀನುಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಸಮರ್ಥನೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ಬಹಳ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿದ್ದವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಬಡತನದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ, ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರದಂತಹ ಬಡತನದ ಇತರ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಪಾರಿಸರಿಕವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಾಡುವ ಬಡವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಅಥವಾ ವರ್ಧಿಸುವ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಈಗ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಮರ್ಥನೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಬಡತನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಸಂಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮರ್ಥನೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೇಲಿನ ಬ್ರಂಟ್‍ಲಂಡ್ ಆಯೋಗವು ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.

ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ "ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಕುಟುಂಬ, ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮೂಹಗಳ ಮೇಲಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ. ಇದು ಮಾಹಿತಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜ್ಞಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಉಪಕರಣಗಳು, ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಇತರ ಭೌತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು." ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥನೀಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಡತನ
ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)

ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರಿಯ ಗಾಂಧಿವಾದಿ, ಶಾಸಕ, ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.

## ಜನನ
1932ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಾಸನೂರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು ಮೂಲತಃ ಒಕ್ಕಲುತನ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು ತಂದೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಾ ಬೋರ್ಡ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ಬಿ.ಎಸ್. ಪಾಟೀಲರು ಆ ನಂತರ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಚದುರಂಗದಾಟದಲ್ಲಿ ಏಳು ಬೀಳು ಸಾಗಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದರು.  

## ರಾಜಕೀಯ
1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಸಾಸನೂರ ಅವರು ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. 1983ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪುನರಾಯ್ಕೆಯಾದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೀಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟು 4 ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿದರು.

## ಸಚಿವರು
1994ರಲ್ಲಿ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣರವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

## ರಾಜಕೀಯ ಏಳುಬೀಳಿನ ಕಥೆ
1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಅಖಾಡಕ್ಕಿಳಿದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ವಿಜಯ ಪತಾಕೆ ಹಾರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದರು. 1983ರಲ್ಲಿ ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. 1985ರಲ್ಲಿ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ವಿರುದ್ಧ ಪರಾಜಯಗೊಂಡರು. ಬಳಿಕ 1989 ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಕೊಡವಿಕೊಂಡು ಎದ್ದ ಪಾಟೀಲರು ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು 15,395 ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆಗ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜನತಾ ದಳದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರೆ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬಸನಗೌಡ ಲಿಂಗನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದ್ದು ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದರು.

ಅಳಿಯ ಮಾವನ ಕಾಳಗ 1994ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡು ಜನತಾ ದಳದಿಂದಲೇ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೇಸಾಯಿ 12,427 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಪಾಟೀಲರನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮುಕ್ಕಿಸಿದರು. ಆಗ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್.ಕುಂಬಾರ (6080 ಪಡೆದ ಮತ) ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪಾಟೀಲರು 17,596 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆ ಸಲ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜೆಡಿಯುನಿಂದ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದರೆ ಜೆಡಿಎಸ್​ನಿಂದ ರಾಯಣ್ಣಗೌಡ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ (6510 ಪಡೆದ ಮತ) ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು. 2004ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತದೇ ಅಳಿಯ ಮಾವರ ನಡುವೆ ತುರುಸಿನ ಕಾಳಗ ನಡೆದು 6299 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆಗ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರೆ ಪಾಟೀಲರು ಅವರು ಎಂದಿನಂತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನಿಂದಲೇ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದರು. ಜೆಡಿಎಸ್​ನಿಂದ ಮಲಕೇಂದ್ರಗೌಡ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ (12774 ಪಡೆದ ಮತ) ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು.

2008ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಬಳಿಕ ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಆ ಬಳಿಕವೇ ಸಾಸನೂರ ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರ ಮಗ ಸೋಮನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು 2018ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ತಂದೆ-ಮಗ ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿ
ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೊಷಿಸಿದರು.

## ನಿಧನ
ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಸಲುತ್ತಿದ್ದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು 87ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ

ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳುವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಉಪದೇಶ

**ಉಪದೇಶ** ಎಂದರೆ ಗುರು ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕನು ಒದಗಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ. ಇದು ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ.

*ಉಪದೇಶ* ಪದವು ವಿವಿಧ, ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
"ಮಾಹಿತಿ," "ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ," "ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ"; "ಬೋಧನೆ," "ಅನುಶಾಸನ"; "ಶಿಕ್ಷಣ," "ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ," "ಸೂಚಿಸು"; "ಆರಂಭ," "ಆರಂಭಿಕ ಮಂತ್ರ ಅಥವಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು"; ಬುದ್ಧಿವಾದ

ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳಾದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಎರಡರಲ್ಲೂ, ಉಪದೇಶ ಎಂದರೆ ಗುರು ಒದಗಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆ:

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಕಿರುಕುಳ

**ಕಿರುಕುಳ** ಶಬ್ದವು ಮನ ನೋಯಿಸುವ ಸ್ವರೂಪದ ವರ್ತನೆಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವ ಅಥವಾ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸುವ ವರ್ತನೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಇದು ಮನಸ್ಸು ಕಲಕುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾಣುವ ವರ್ತನೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಲೈಂಗಿಕ ಮುಂಚಲನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬಲಿಪಶುವಿಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಅನನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪೋಲೀಸ್ ಕಿರುಕುಳವೆಂದರೆ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಸರಿಯಲ್ಲದ ಉಪಚಾರ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಬಲಪ್ರಯೋಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆ, ಬೆದರಿಕೆಗಳು, ಒತ್ತಾಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣಸಂಬಂಧಿ, ಜನಾಂಗೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಿ/ಲೈಂಗಿಕ, ವಯಸ್ಸು ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಇತರ ರೂಪಗಳ ತಾರತಮ್ಯ ಸೇರಿವೆ ಆದರೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ.

ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳವು ಅವಮಾನಿಸುವ, ಭಯಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿಂದಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆ. ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಬಲಿಪಶು ವರದಿಗಳು ಅಥವಾ ದೂರುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಅಗಾಧ ಯಾತನೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಬ್ದಿಕ ಟೀಕೆಗಳು, ಬೆದರಿಕೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಸಂಗಗಳು, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಥವಾ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಸನ್ನೆಗಳ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳದ ಕಿರುಕುಳವು ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಜನಾಂಗೀಯ ಕಿರುಕುಳವೆಂದರೆ ಅವನ ಜನಾಂಗ, ಕುಲ ಅಥವಾ ವರ್ಣದ ಕಾರಣ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರಿಮಾಡುವುದು. ಈ ಕಿರುಕುಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವನ ಜನಾಂಗ, ಕುಲ ಅಥವಾ ವರ್ಣದ ಕಾರಣ ಕೀಳೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಶಬ್ದಗಳು, ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳವೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಶಾಬ್ದಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳವು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕ ಹಾಗೂ ಅನೈಚ್ಛಿಕ ಮತಾಂತರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳವು ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಆಗಬಹುದು ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳ, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಹಿತಕರವೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವರೂಪದ ಅನಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಶಬ್ದಗಳು, ಕಾರ್ಯಗಳು, ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಸನ್ನೆಗಳು, ಸಂಕೇತಗಳು, ಅಥವಾ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬಾಧಿತರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಜಿಬಿಟಿಕ್ಯು ಜನರು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದುರಾಚಾರ
ಮಾಂಟೆ ಆಗುಲಾ

**ಮಾಂಟೆ ಆಗುಲಾ** ಎಂಬುದು ಬಯೋಬಿಯೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಚಿಲಿಯ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾಬ್ರೆರೊ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ನಗರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 6,090 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (12).jpg| ಮುಖ್ಯ ಚೌಕ.
File:Bomberos monte aguila.jpg| ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಕೇಂದ್ರ.
File:Img-estadio.jpg| ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ.
File:Carros abandonados mte aguila.jpg| ರೈಲ್ವೆ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಪಟ್ಟಣದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖ 
ವರ್ಗ:ಊರಿನ ಹೆಸರು
ಖಾಂಡವಿ

**ಖಾಂಡವಿ** (**ಸುರಳೀಚಿ ವಡಿ**) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ನ ಪಾಕಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಖಾರದ ಲಘು ಆಹಾರ. ಇದು ಹಳದಿ, ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಲಾದ ತುತ್ತು ಗಾತ್ರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಡಲೆಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಖಾಂಡವಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಷುಧಾವರ್ಧಕ ಅಥವಾ ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಜನರು ಇದನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ಬದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ತಯಾರಿಕೆ
ಖಾಂಡವಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಲೆಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಮೊಸರು ಸೇರಿಸಿದ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಶುಂಠಿ ಪೇಸ್ಟ್, ಉಪ್ಪು, ನೀರು, ಅರಿಶಿನ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ಪೇಸ್ಟ್ ಆಗುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ತೆಳುವಾಗಿ ಹರಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಖಾಂಡವಿಗಳನ್ನು ೨-೩ ಸೆ.ಮಿ. ಗಾತ್ರದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಾಂಡವಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುತ್ತು ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ತುರಿದ ಗಿಣ್ಣು, ಚಟ್ನಿ, ಅಥವಾ ಕೆಚಪ್‍ನಂತಹ ವ್ಯಂಜನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ತಣ್ಣಗೆ ಬಡಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವಿ. ಎಸ್. ಕೌಜಲಗಿ

ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ, ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವೀರಣ್ಣ ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ಕೌಜಲಗಿ (ವಿ.ಎಸ್.ಕೌಜಲಗಿ).

## ಜನನ
ವಿ.ಎಸ್.ಕೌಜಲಗಿಯವರು ಗೌರಮ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ಕೌಜಲಗಿ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ತಾಯಿಯ ತವರೂರಾದ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ದೇಶನೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 1938ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಜನಿಸಿದ ವೀರಣ್ಣ ಅವರು, ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸಬ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಆಗಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ನಡೆದ 1965ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರಣ್ಣ ಕೌಜಲಗಿ ಅವರು ಹೋರಾಡಿದ್ದರು.

## ರಾಜಕೀಯ
1972ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅವರು, ಗೋಕಾಕ್ ತಾಲೂಕಿನ ಅರಭಾವಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆರು ಬಾರಿ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆರಿಸಿಬಂದಿದ್ದರು. ದೇವರಾಜ್ ಅರಸು ಮತ್ತು ಎಸ್ ಎಂ ಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. 1993ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ 1994ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ವೀರಣ್ಣ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. 2000 ಮತ್ತು 2001ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ತಮ್ಮ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು.

## ನಿಧನ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2014 ಬುಧವಾರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಕೆಎಲ್ಇಯ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಕೋರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವೀರಣ್ಣ ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ಕೌಜಲಗಿ (76) ಅಸುನೀಗಿದರು.
ವೈ ಎಸ್ ವಿ ದತ್ತಾ

**ವೈ ಎಸ್ ವಿ ದತ್ತ**  ಕರ್ನಾಟಕದ  ರಾಜಕಾರಣಿ. ಇವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಯಗಟಿ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ವೆಂಕಟೇಶ ದತ್ತ. ಬಿಎಸ್‍ಸಿ ಪದವೀಧರರಾದ ದತ್ತಾರವರು ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅದ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಬಡವರ, ರೈತರ, ಕನ್ನಡ ಪರ  ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಅವರು ಜನತಾದಳ (ಜಾತ್ಯಾತೀತ)  ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಿಂತನೆಯುಳ್ಳ ಅವರು ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನಿಕೆಯ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ.

## ರಾಜಕೀಯ
೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದತ್ತ ಅವರು ಕಡೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಶಾಸನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದೆ ವಿಧಾನ ಪರಿಶತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಎಂಎಲ್‍ಎ, ಎಂಎಲ್ಸಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ಉಪನಾಯಕರಾಗಿಯೂ, ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ವಕ್ತಾರರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಡೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದವರು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಎಸ್‌ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನ, ಎಂಎಲ್ಎ, ಎಂಎಲ್ಸಿ, ಪಕ್ಷ ವಕ್ತಾರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ೨೦೧೮ ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಡೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಜೆಡಿಎಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಅವರು ಸೋಲನುಭವಿಸಿದ್ದರು. ತಾವು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಹಾಗೂ ದೇವೇಗೌಡರ ಮಧ್ಯೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಬಂದಾಗ ಜಾತಿ ನೋಡದೆ ಗೌಡರ ಜತೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಗಿಯೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಕಾರಣ ಇರುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸಕರು
.
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಉಪನ್ಯಾಸ

thumb
thumb
**ಉಪನ್ಯಾಸ**ವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಜನರಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾದ ಮೌಖಿಕ ನಿರೂಪಣೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಬ್ಬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಕನಿಂದ. ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ, ಇತಿಹಾಸ, ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಭಾಷಣ, ಮಂತ್ರಿಯ ಉಪದೇಶ, ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಕೂಡ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೋಲಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕನು ಕೋಣೆಯ ಎದುರುಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಉಪನ್ಯಾಸದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಒಂದು ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಬಹುಪಾಲು ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯರೂಪದ ಪರ್ಯಾಯ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಉಪನ್ಯಾಸವು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಶ್ರಾವಕ ಭಾಗವಹಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳದ, ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಕಲಿಕೆ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುವ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಏಕಮಾರ್ಗದ ಸಂವಹನ ವಿಧಾನವೆಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಲವುವೇಳೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಕ್ತೃಗಳು ನೀಡುವ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು; ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕ್ಷಿಪ್ರ, ಅಗ್ಗದ, ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ರೀತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.

ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ತರಗತಿಯ ಹೊರಗೂ ಗಣನೀಯ ಪಾತ್ರ ಹೊಂದಿವೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಗೌರವದ ಭಾಗವಾಗಿ ಒಂದು ಉಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಾವೇಶಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ "ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷಣ"ಗಳ ಮೇಲೆ, ಅಂದರೆ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸವು ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಂಘ ಸಭಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಚರ್ಚುಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಗುರಿಗಳ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಘಟಕಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ನಡೆದಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಾಬ್ದಿಕ ಸಂವಹನ
ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರ ವೀರಗಲ್ಲು

ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ **ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರ** ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಕಲ್ಬರಹವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವೀರಗಲ್ಲು. ಈ ವೀರಗಲ್ಲು ಗಂಗ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ’ಶ್ರೀಪುರುಷ’ ಎಂಬ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರಿ.ಶ.೭೫೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಬರಹವು ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ಮಿನಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ವೀರಗಲ್ಲಿನ ಕೆಳಭಾಗವು ಒಡೆದುಹೋಗಿದ್ದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಾಲುಗಳ ಬರಹವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಿನ ಗಾತ್ರ 6' X 5'6". ’ಮಾರೆಯ’ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರಾಣತೆತ್ತುದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಶಾಸನ ಪಠ್ಯ
ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ ಗ್ರಂಥ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ **BN55** ಸಂಖ್ಯೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಈ ಶಾಸನದ ಪಠ್ಯ ಇಂತಿದೆ.

ಕೃಷ್ಣಾರಾಜಪುರ ಹೋಬಳಿ ಕೃಷ್ಣಾರಾಜಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವರಾಯರ ಛತ್ರದ ಮುಂದೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ವೀರಕಲ್ಲು 
ಹಳಗನ್ನಡಕ್ಷರ ಪ್ರಮಾಣ 6’ x 5’6”

1 ಶ್ರೀಪುರುಷಮಹಾರಾಜರರಸುಗೆಯೆಕನ್ನರ... ರಡು... 
2 ವೊರ್ಬಾಕರುರಾಳವೊಸಊರರಲ್ಗೊಯನುಮಾರೆಯನು 
3 ಉರೞಿ. ವಿಱುದುಬಿೞ್ೞ

## ಅರ್ಥವಿವರಣೆ
When Sripurusha-maharaja was ruling :- ………………………….Mareya ……………pierced and fell.

## ವಿಶೇಷತೆ
ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೫೦ನೇ ಇಸವಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ವೀರಗಲ್ಲು ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಬರಹವಾಗಿದೆ. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಲಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

## ಆಕರಗಳು/ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
*Inscription Stone of Bangalore, A physical verification project by Uday Kumar P L
*ಕಲ್ಲು ಕತೆಯ ಹೇಳಿದೆ! , ಉದಯವಾಣಿ, ೧೯ಮೇ೨೦೧೮
*Inscription stones of city now on Google Maps, K.Sarumathi, The Hindu, 19May2018

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು
ಹೊಡೆತ

thumb
**ಹೊಡೆತ** ಎಂದರೆ ಮಾನವ ಶರೀರದ ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಅಥವಾ (ಆಯುಧದಂತಹ) ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಗುರಿಯಿಡಲಾದ ಶಾರೀರಿಕ ದಾಳಿ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎದುರಾಳಿಗೆ ಮಂದ ಆಘಾತ ಅಥವಾ ಮರ್ಮಭೇದಿ ಆಘಾತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಡೆತಗಳ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಿವೆ. ಮುಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಹಸ್ತದಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಮುಷ್ಟಿ ಹೊಡೆತ/ಗುದ್ದು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕಾಲು ಅಥವಾ ಪಾದದಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಒದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಲೆಯಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಹೆಡ್‍ಬಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಇತರ ಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.

ಹೊಡೆತಗಳು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್, ಸವ್ಯಾಟ್, ಕರಾಟೆ, ಮೊಯೆ ಥಾಯ್, ಟೇಕ್ವಾಂಡೋ ಮತ್ತು ವಿಂಗ್ ಚನ್ ಸೇರಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಮರ ಕಲೆಗಳು ಎದುರಾಳಿಗೆ ಏಟು ಕೊಡಲು ಬೆರಳ ತುದಿಗಳು, ಮಣಿಕಟ್ಟುಗಳು, ಮುಂದೋಳುಗಳು, ಭುಜಗಳು, ಬೆನ್ನು ಮತ್ತು ನಡುವನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಯುದ್ಧ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಿರುವ ಮುಷ್ಟಿಗಳು, ಅಂಗೈಗಳು, ಮೊಣಕೈಗಳು, ಮಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಕುಸ್ತಿಯಂತಹ ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳು ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಟಾಮುಷ್ಟಿ ಹೊಡೆದಾಟ ತಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಗೋಜು ರ‍್ಯೂ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕರಾಟೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಿದೆ. ಇದು ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಳಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡ ಬಿಂದುಗಳ (ಕೀಲುಗಳು) ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂಗೈಯಿಂದ ಹೊಡೆತ ಕೊಡಬಹುದು. ಕೈಯು ತೆರೆದಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಬೆರಳತುದಿಗಳು ಕೆಳಗಿನ ಗೆಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಮಡಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅಂಗೈ ಹೊಡೆತಗಳು ಅಂಗೈಯ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗದಿಂದ ಏಟು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಕೈಯು ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವ ಭಾಗ. ಹೆಚ್ಚು ಮೃದುವಾದ ಒಳ ಮಣಿಕಟ್ಟನ್ನು ಗುರಿಯಿಡಲಾದ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಡೆಯದಂತೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಕೈಯನ್ನು ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಗೈಯ ಕೆಳ ಏಣುಗೆರೆಯು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹೊಡೆತದ ಮೇಲ್ಮೈಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದಾಗ ಮುಚ್ಚಿದ ಮುಷ್ಟಿಯಷ್ಟೇ ಹಾನಿಯನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲದು (ಅಂಗೈ ಹೊಡೆತವು ಗುದ್ದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ). ಜೊತೆಗೆ ಇದರಿಂದ ಹೊಡೆತಗಾರನ ಸ್ವಂತ ಕೈಗೆ ಗಾಯದ ಅಪಾಯವೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಅಂಗೈ ಹೊಡೆತವು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಬಿಗಿಹಿಡಿದ ಮುಷ್ಟಿಗಿಂತ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಶಾಂತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಸಮರ ಕಲೆಯ ತಂತ್ರಗಳು
ಹಾರೊಹಳ್ಳಿ ಶಿಲಾಶಾಸನ

ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯಲಹಂಕ ಪ್ರದೇಶದ **ಹಾರೊಹಳ್ಳಿ**ಯಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೩೦ನೇ ಇಸವಿ. ಈ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲಿನ ಗಾತ್ರ 5' X 2'11". ಬರಹವು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಂಜನೇಯ ಗುಡಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ.

## ಶಾಸನ ಪಠ್ಯ
ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ ಗ್ರಂಥ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ **BN28** ಸಂಖ್ಯೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಈ ಶಾಸನದ ಪಠ್ಯ ಇಂತಿದೆ.

ಅದೇ ಹೋಬಳಿ ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಆಂಜುನೇಯ ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿ ನೆಟ್ಟರುವ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ 
ಪ್ರಮಾಣ 5' X 2'11"
1.   ಸ್ವಸ್ತಿಶ್ರೀಜಯಾಭ್ಯುದಯಶಾಲಿವಾಹಶಕ 
2.   ವರುಷ೧೪೫೨ ನೇ ವಿಕೃತಿಸಂವತ್ಸರ 
3.   ದಕಾರ್ತೀಕಶುದ್ಧ ೧೨ ಪುಣ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ 
4.   ಚ್ಯುತರಾಯಮಹಾರಾಯರಿಗೆನಮ್ಮ ತಂದೆಬ 
5.   ಸವಪ್ಪನಾಯಕರಿಗೆಪುಣ್ಯವಾಗಿಅಚ್ಯುತರಾ 
6.   ಯರುಸೋಲೂರಬಸವಪ್ಪ ನಾಯಕರಮಕಳುಕ್ರಿ 
7.   ಸ್ವಪ್ಪನಾಯಕರಿಗೆನಾಯಕತನಕ್ಕೆ ಪಾಲಿಸಿದಸಿವನ 
8.   ಸಮುದ್ರ ದಸ್ತ ಲಕ್ಕೆ ಸಲುವಹಾರೋಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವ 
9.   ಸುಸಿಂಗಾಪುರದತಿರುವೆಂಗಳನಾತಲಿಂಗರಂಗ 
10.  ವೈಭೋಗಾಮ್ರು ತಪಡಿನೈವೇದ್ದಕ್ಕೆ ರಾಮಾನುಜಕೂ
11.  ಟಕೆಸಲಬೇಕೆಂದು ಕೊಟ್ಟಸಿಲಶಸನ 

## ಅರ್ಥವಿವರಣೆ
Be it well. (On the date specified), :- In order that merit might be to Achyuta-Raya-maharaya and to our father Basavappa- Nayaka, - Harohalli, belonging to the Sivanasamudra-sthala, which Achyuta-Raya favoured to Solur Basavappa-Nayaka’s son Krishnappa-Nayaka for his office of Nayaka, have we granted for the decorations, illuminations and offerings of the god Tiruvengalanatha of Singapura, to be held by the Ramanuja-kuta.

## ಆಕರಗಳು/ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
*Inscription Stone of Bangalore, A physical verification project by Uday Kumar P L
*ಕಲ್ಲು ಕತೆಯ ಹೇಳಿದೆ! , ಉದಯವಾಣಿ, ೧೯ಮೇ೨೦೧೮
*Inscription stones of city now on Google Maps, K.Sarumathi, The Hindu, 19May2018

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು
ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜ ದೇಸಾಯಿ

**ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜರು** ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು  ಶಿರಸಂಗಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂಸ್ಥಾನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಲಿಂಗಾಯತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು, ೧೯೦೪-೦೫ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾದ  ಮೊದಲನೇ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜರು ಜನವರಿ ೧೦, ೧೮೬೧ ರಂದು  ಗೂಳಪ್ಪ ಮತ್ತು ಯಲ್ಲವ್ವ ಮಡ್ಲಿ ದಂಪತಿಗೆ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಗ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದ ಹೆಸರು ರಾಮಪ್ಪ. ಅವರನ್ನು ನವಲಗುಂದದ ಶಿರಸಂಗಿ ದೇಸಗತಿ ಮನೆತನದ ಜಾಯಪ್ಪಾ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಮತ್ತು ಗಂಗಾಬಾಯಿಯವರು ದತ್ತು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅನಂತರ ಅವರು  ಸಂಸ್ಥಾನಾಧಿಪತಿಗಳಾದರು.  ಜೂನ್ ೨, ೧೮೭೨ ರಂದು ಅವರ ಹೆಸರು ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜ ದೇಸಾಯಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು.

## ಲೋಕೋಪಕಾರ 
ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜರ ಮೃತ್ಯುಪತ್ರದಲ್ಲಿದಂತೆ  ೧೯೦೬ ನೇ  ಇಸವಿಯ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಲಿಂಗಾಯತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು  ಶಿಕ್ಷಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನವಲಗುಂದ-ಶಿರಸಂಗಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ವರಮಾನ ಸುಮಾರು ಆರು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಇತ್ತು.  ೧೯೩೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೪ರ ನಡುವೆ ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ  ಸುಮಾರು ೬,೯೨೫ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಡೆದ ಹಣಕಾಸು ನೆರವಿನ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು ೨೨,೯೮,೩೨೧-೦೦  ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಗಳು. ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಈಗಲೂ ಸಹ ಲಿಂಗಾಯತ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ  ಸಹಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಡಿ.ಸಿ.ಪಾವಟೆ, ಬಿ.ಡಿ.ಜತ್ತಿ, ಎಸ್.ಆರ್.ಕಂಠಿ, ರತ್ನಪ್ಪಾ ಕುಂಬಾರರು ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಪಡೆದ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ  ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಲಿಂಗಾಯತ ಶಿಕ್ಷಣ(ಕೆಎಲ್ಇ) ಸೊಸೈಟಿ ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜರು ಮಾಡಿದ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ದಾನದ ಕೃತಾರ್ಥವಾಗಿ ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಅದರ  ಮೊದಲ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜರ  ಹೆಸರು ಇಟ್ಟಿತು.

೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಪಿ.ಸಿ. ಜಾಬಿನ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು   ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜರ ೧೫೧ ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು.

೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕೆಎಲ್ಇಯ ಜಿ. ಎಚ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜರ  ೧೫೩ ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ  ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು  ಅವರ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಅವರು ಪ್ರತಿ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಂತಹ ಬೆಂಬಲವನ್ನು  ನೆನೆಯಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೮೬೧ ಜನನ
ವರ್ಗ:೨೦೦೬ ನಿಧನ
ಭಿಕ್ಷೆ

***ಭಿಕ್ಷೆ*** ಎಂದರೆ ತಿರುಪೆಯಾಗಿ ಕೇಳಿ ಪಡೆದ ಆಹಾರ. ಭಿಕ್ಷೆಯು ಆಹಾರವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಡೆಯುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಆತ್ಮಾಪವರಣ ಅಥವಾ ಅಹಂ ಮೇಲೆ ಜಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ಆಗಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಭಿಕ್ಷೆ ಎಂದರೆ ಸಾಧು ಅಥವಾ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಹಿಂದೂ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾದ ಊಟ. ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ, ಭಿಕ್ಷೆ ಪದವು ಕರ್ಮಕಾಂಡದ ಬದಲಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಚಿನ್ನ, ದನಗಳು, ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ದಾನಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ

ಕರ್ನಾಟಕವು ಒಂದು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ. ಹಲವಾರು ಶಬ್ದಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 'ಕರ್ನಾಟ ದೇಶ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ವೀಕೃತವಾದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯು ಕನ್ನಡ ಪದಗಳಾದ **ಕರ್** ಮತ್ತು **ನಾಡು **ಅಂದರೆ ಕಪ್ಪುಮಣ್ಣಿನ ಭೂಮಿ ಎಂದರ್ಥ, ಅಥವಾ ಉನ್ನತವಾದ/ಎತ್ತರವಾದ ನಾಡು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

## ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿರುವ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಸಭಾ ಪರ್ವ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಭೀಷ್ಮ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣ, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಕೂಡಾ ಕರ್ನಾಟಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.

ಕ್ಯಾಂಟೋ ೫ ರ - ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಅಧ್ಯಾಯ 6ರಲ್ಲಿ, ವೃಶಭದೇವನ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವಾಗ ಕರ್ನಾಟವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೃಶಭದೇವನು ಕರ್ನಾಟ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕುಟಕಚಲ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವನ ಅವತಾರವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂದು ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕುಟಕಚಲವು ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕೊಲ್ಲೂರು ಸಮೀಪವಿರುವ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ.

## ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಪಾಣಿನಿ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.೫೨೦-೪೬೦), ಮೃಚ್ಛಾಕಟಿಕ ಮತ್ತು ಕಥಾಸರಿತ್ಸಗರಾ ಅವರ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ. ೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸೇನಾಪಡೆಗಳನ್ನು ಕರ್ಣಟಕಬಲಾ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಸಿಲುಪಟಿಕರಾಮ್ ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರನ್ನು ಕರುಣಾಟಕರನ್ನಾಗಿ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಯಾಂಗ್ಕೋಂದರ್ ಬರೆದ ಯುದ್ಧ ಕವಿತೆ ಕಲಿಂಗತು ಪರಾನಿ 'ಕರುಣಾತ್ಯಾರ್' ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರನ್ನು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗವು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಗೋದಾವರಿ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಕರ್ಣಟಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಆಂದಯ್ಯನ ಕೃತಿಗಳು ಅದೇ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ಕೆಲಸವು ವಸುಚರಿಟಮು ಕಾರ್ನಾಟಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನರುತ್ಥಾನವಾದ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜರ ಅರವಿಡು (ಅರವಿತಿ) ಮೊದಲನೆಯದು, ತಿರುಮಲ ದೇವ ರಾಯ (ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೭೦) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು 
ಕಬ್ಬು, ನಾಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಅಂದರೆ  ಕರ್ನಾಟಕವು ದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಬು-ಬೆಳೆಸುವ ಭೂಮಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರವೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಂತೆಯೇ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಬಹಳ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿರಬಾರದು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

## ಪರಾಮರ್ಶೆಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* http://www.hindu.com/2006/10/31/stories/2006103108870500.htm  The Hindu
* http://www.ourkarnataka.com/states/history/historyofkarnataka6.htm  OurKarnataka.com article on History of Karnataka

ವರ್ಗ:ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಗತ್ಯ ಇರುವ ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ