ಶ್ರೀ ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ತೀರ್ಥ ಕ್ಷೇತ್ರ

**ಶ್ರೀ ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ತೀರ್ಥ ಕ್ಷೇತ್ರ**ವು ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ 15 ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ 22 ಜನವರಿ 2024 ರಂದು ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.

## ಇತಿಹಾಸ 
*ಎಂ ಸಿದ್ದಿಕ್ (ಡಿ) Thr Lrs v/s ಮಹಂತ್ ಸುರೇಶ್ ದಾಸ್  ಓರ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣದ* ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಪಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು 5 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು

ಈ ಸಂಬಂಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ವಿವಾದಿತ 2.77 ಎಕರೆ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು *ಅಯೋಧ್ಯೆ ಕಾಯಿದೆ, 1993 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ವಾಧೀನದ* ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 67.703 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ 15 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 12 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ *ಶ್ರೀರಾಮ ಲಲ್ಲಾ ವಿರಾಜಮಾನರನ್ನು* ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದ ಮಾಜಿ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಕೇಶವ ಪರಸರನ್ ಅವರನ್ನು ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಂದು, ಟ್ರಸ್ಟ್ ತನ್ನ ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಮಹಂತ್ ನೃತ್ಯಗೋಪಾಲ್ ದಾಸ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.

ಹಿರಿಯ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ 1992 ರಲ್ಲಿ ಸಿ.ಬಿ ಸೋಂಪುರ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಬಂಧನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರುಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಟ್ರಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಟೂಬ್ರೊವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ, 67 ಎಕರೆ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೈನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್ ಇಂಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.

## ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ 
ಟ್ರಸ್ಟ್ 15 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 9 ಖಾಯಂ ಮತ್ತು 6 ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿ ಸದಸ್ಯ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

**ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರು:**

* ಕೆ. ಪರಾಸರನ್ : *ಶ್ರೀ ರಾಮ್ ಲಲ್ಲಾ ವಿರಾಜಮಾನನನ್ನು* ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ
* ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರು
* ನಿರ್ಮೋಹಿ ಅಖಾಡದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ
* ಅಯೋಧ್ಯೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕರು
* ದಲಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿ

**ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರು:**

* ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಲು ಬಹುಮತದ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
* ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಳ್ಳುವ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಅವರು ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಟ್ಟದ
* ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಳ್ಳುವ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೇವೆಗಳು ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ
* ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ (ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಡಿಎಂ ಹಿಂದೂ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ)
* ರಾಮಮಂದಿರ ಸಂಕೀರ್ಣದ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪದನಿಮಿತ್ತ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ದೇವಾಲಯದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಮೂರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ಪರಾಶರನ್ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. 19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಂದು, ಪರಾಶರನ್ ಅವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಸಭೆ, ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ನ್ಯಾಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ಮಹಂತ್ ನೃತ್ಯಗೋಪಾಲ್ ದಾಸ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಎಚ್‌ಪಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಚಂಪತ್ ರೈ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಮಾಜಿ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ನೃಪೇಂದ್ರ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸ್ವಾಮಿ ಗೋವಿಂದ್ ದೇವ್ ಗಿರಿ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಖಜಾಂಚಿ ಮತ್ತು ಕೆ.ಪರಾಶರನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಹಿರಿಯ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

15 ರಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 11 ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಇಬ್ಬರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮೋಹಿ ಅಖಾಡದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗೆ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

## ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಟ್ಟಿ 
## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ನ್ಯಾಸ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*