ಕುಶ

**ಕುಶ** ಮತ್ತು ಅವನ ಕಿರಿಯ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಲವ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ಮಕ್ಕಳು. ಅವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವನು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಕುಶಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಿಂದೂ ಕುಶಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದನು. ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು ಹಾಗೂ ಲವನ ಲವಪುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೂಲ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಸೂರ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಕಸೂರ್ ಅನ್ನು ೧೫೨೫ ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ತೂನ್ ವಲಸಿಗರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಸಹೋದರ ಲವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಲವಪುರಿಯನ್ನು (ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಾಹೋರ್ ನಗರ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೨೦ ರಿಂದ ೧೮೫ ವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಆಳಿದ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಬನಾರಸ್-ಕಾಶಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದವರನ್ನು ಕುಶನ ವಂಶಸ್ಥರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಶ ಒಬ್ಬ ರಘುವಂಶಿ  ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಸೂರ್ಯವಂಶಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಕುಮುದ್ವತಿ. ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಅತಿಥಿ (ಮಗ) ಮತ್ತು ಕನಿಕಮಾಲಿಕಾ (ಮಗಳು, ಯಾದವ ವಂಶದ ರಾಜ ಮಹಾಭೋಜನ ಹೆಂಡತಿ) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.

## ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ
ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ, ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜೆಯ ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜನಾದ ರಾಮನು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಮಸಾ, ಸೋನಾ ಮತ್ತು ಸಪ್ತ ಗಂಡಕಿ ನದಿಗಳು ಸಂಗಮಿಸುವ ತ್ರಿವೇಣಿ ಧಾಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಳು. ಇದು ನೇಪಾಳದ ತಮಸಾ ನದಿಯ ಚಿತ್ವಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸೀತೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವಳಿ ಪುತ್ರರಾದ ಕುಶ ಮತ್ತು ಲವರಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಳು. ಅವರು ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಯುದ್ಧ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಮನ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಕಲಿತರು.

## ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ
ರಾಮನು ನಡೆಸಿದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಋಷಿಯು ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶ ಮತ್ತು ವೇಷಧಾರಿ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ರಾಮ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಸಭಿಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶ ರಾಮಾಯಣ ಪಠಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶರು ಸೀತೆಯ ವನವಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ರಾಮನು ದುಃಖಿತನಾದನು ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು ಸೀತೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದನು. ಆಗ ಸೀತೆಯು ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶರನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಎಂದು ತನ್ನ ಗಂಡನೆದುರು ಘೋಷಿಸಿದಳು. ರಾಮನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಸೀತೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಅಂದರೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕರೆದಳು. ಭೂಮಿಯು ತೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದಳು. ರಾಮನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.

ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶರು ಯಜ್ಞದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಮನ ಸಹೋದರರನ್ನು (ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ) ಮತ್ತು ಅವರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಹೋದರು. ರಾಮನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲು ಬಂದಾಗ, ಸೀತೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ದಂತಕಥೆ
ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕುಶಾವತಿಯು ಕೋಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಕೋಸಲದ ರಾಜ ರಾಮನು ತನ್ನ ಮಗನಾದ ಲವನನ್ನು ಶ್ರಾವಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಶನನ್ನು ಕುಶಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಆನಂದ ರಾಮಾಯಣದ ಹದಿನಾರರಿಂದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ರಾಮನ ಸಂತತಿಯ ಶೋಷಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜಧಾನಿಯ ಅಧಿದೇವತೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕುಶನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ರಾಜ ರಾಮನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದಾಗಿನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಾಶವಾದ ನಿರ್ಜನ ನಗರದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಕುಶನು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಗರವನ್ನು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಧ್ಯಾಯ ಹದಿನೇಳು ಕುಶನ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಶ ಮತ್ತು ಕುಮುದ್ವತಿಗೆ ಅತಿಥಿ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು, ಅವನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಧ್ಯಾಯ ಹದಿನೆಂಟು ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಅತಿಥಿಯ ನಂತರ ಬಂದ ೨೧ ರಾಜರನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

## ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸ
ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ರಾಮನ ನಂತರ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಲವಪುರಿ (ಇಂದಿನ ಲಾಹೋರ್) ಮತ್ತು ಕುಶಾ (ಕಸೂರ್) ನಗರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕುಶಾವತಿಯು ಕೋಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಕೋಸಲದ ರಾಜ ರಾಮನು ತನ್ನ ಮಗನಾದ ಲವನನ್ನು ಶ್ರಾವಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಶನನ್ನು ಕುಶಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣದ ಪಾತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ