open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಅವಧ್

Awadh (Awadhi, Hindi : अवध, Urdu: اودھ 
thumb|right|250px|'ಅವಧ್ ಅರಮನೆ'
ಇದು ಪುರಾತನ 'ಕೋಸಲ'ದೇಶವಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶ. 'ಅಯೋಧ್ಯೆ' ಇಲ್ಲಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ,'**ಅವಧ್**' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಅವಧಿ, ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಆಡುಭಾಷೆ. ಅವಧಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ 'ಸಂತ ತುಲಸೀದಾಸರು,' 'ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ' ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದರು. ಮುಂದೆ 'ಲಖ್ನೋ' 'ಅವಧ್' ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಯಿತು. ಪ್ರಸಕ್ತ 'ಅಯೋಧ್ಯೆ' ಇರುವುದು, 'ಫೈಜಾಬಾದ್' ಜಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ. 'ಅವಧ್' ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, 'ಲಖ್ನೋ', 'ಅಲಹಾಬಾದ್', 'ರಾಯ್ ಬರೇಲಿ,' 'ಕಾನ್ಪುರ್', ಮುಂತಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಟ್ಟಣಗಳಿವೆ.
## ’ಅವಧ್ ಪ್ರದೇಶ’ದ ವರ್ಣನೆ
thumb|right|250px|'ಶುಜ ಉದ್ ದೌಲಾ'
'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚರಿತ್ರಾಕಾರರನ್ನು' ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ’ಅವಧ್ ಪ್ರದೇಶ’ವನ್ನು ತಾವು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಔಧ್, ಔಂಧ್, ಅಥವಾ ಔಡ್, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ’ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಔಧ್ ಅಂಡ್ ಆಗ್ರ’, ಪುರಾತನ ಔಧ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ ಲಖ್ನೊ ಆಗಿತ್ತು. ಈಗಿನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ,             ಯೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.
ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಇಂದಿನ ಔಧ್ ವಿವರಿಸಬೇಕೆಂದರೆ, 'ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಗರ', 'ಬಹ್ರೈಚ್', 'ಬಾಲ್ ರಾಮ್ ಪುರ್', 'ಬಾರಾಬಂಕಿ', 'ಫೈಝಬಾದ್', 'ಗೋಂಡ', 'ಹರ್ಡೋಯಿ', 'ಲಖಿಮ್ ಪುರ್ ಖೇರಿ', 'ಲಖ್ನೊ,' 'ಪ್ರತಾಪ್ ಘರ್', 'ಅಲಹಾಬಾದ್', 'ರಾಯ್ ಬರೇಲಿ', 'ಶ್ರವಸ್ತಿ', 'ಸೀತಾಪುರ್', 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ್', 'ಉನ್ನಾವ್' ಮತ್ತು 'ಕಾನ್ ಪುರ್'. ಈಗ ನೇಪಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಆಡುಭಾಷೆ 'ಅವಧಿ', 'ಅವಧೀಯರು ಮಾತಾಡುವ ಭಾಷೆ'. 
## ಇತಿಹಾಸ
’ಪುರಾತನ ಔಧ್’ ನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಪುರಾತಹ ಹಿಂದೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕೋಸಲಕ್ಕೆ, ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಅಯೋಧ್ಯ ಅದರ ರಾಜಧಾನೆ. ೧೬ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಅತಿ ಪುರಾತನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಮರಾಜ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ೫ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
೧. ’ಉತ್ತರ ಕೋಸಲ,’ ಅಥಾವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಘಾಗ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ’ಭಹ್ರೈಚ್’, ’ಘೊನ್ದ’, ’ಭಸ್ತಿ’ ಮತ್ತು, 'ಗೋರಖ್ ಪುರ್'.
೨. 'ಸಿಲ್ಲಿಯಾನ ಗುಡ್ಡದ ಬುಡ'ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರ ಕೋಸಲರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ.
೩. 'ಪಚ್ಚಿಮ್ ರಾಥ್', 'ಘಾಗ್ರ' ಮತ್ತು 'ಗೋಮತಿ' ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯದ ಪ್ರದೇಶ, 'ಅಯೋಧ್ಯೆ' ಯಿಂದ 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ್' ದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ.
೪. ಈ ತರಹದ ವಿಭಾಜನೆಯಿಂದ ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು 'ಫೈಸಲಾಬಾದ್' ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ' 'ಬಾರಾಬಂಕಿ' ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಲಖ್ನೋ ಹಾಗೂ 'ಸೀತಾಪುರ್' ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಲವು ನಿಗದಿಯಾದ ಜಾಗಗಳು.
೫. 'ಪುರಬ್ರಾತ್,' ಎಂದು ಕರೆಯುವ, 'ಘೋಗ್ರಾ' ಹಾಗೂ 'ಗೋಮತಿ' ನದಿಗಳ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳು 'ಫೈಸಾಬಾದ್' ನ, ಮೂರನೆಯ ಎರಡುಭಾಗ ಭೂ-ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.(ಅಂಬೇಡ್ ಕರ್ ನಗರ ಸೇರಿದಂತೆ) 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ'ದ 'ನೈರುತ್ಯಭಾಗ', ಮತ್ತು 'ಅಝಮ್ ಘರ್' ನಿಂದ 'ಸಾಯಿನದಿ'ಯವರೆವಿಗೆ, ಹಬ್ಬಿವೆ.
## ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು
’ಪುರಬ್ರಥ್’, 'ಘಾಗ್ರ' ಮತ್ತು 'ಗೋಮತಿ' ನದಿಗಳ ಪೂರ್ವದ 'ಅಯೋಧ್ಯೆ' ಯಿಂದ 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ್' ವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ವಿಭಾಗ, ಮೂರನೆಯ ಎರಡು ಭಾಗ, ಈಗಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ, 'ಫೈಸಲಾಬಾದ್' ಸೇರಿದಂತೆ, 
ಮುಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಅಕ್ಬರ್, ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಗೋಮತಿ ನದಿಯಿಂದ ಸಾಯಿ ನದಿಯ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ 'ಅಕ್ಬರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ'ಯ ಕಾಲದವರೆವಿಗೆ, ಸಂಸ್ಥಾನದ ಗಡಿ, ಹಾಗೂ ಒಳ ಸ್ಥಳಗಳ ಜಾಗದ ವಿಂಗಡಣೆ, ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅದೇ ತರಹ ಔಧ್, ಅಥವಾ ಅವಧ್, ಯೆಂಬ ಹೆಸರು, ಹಿಂದೆ ನಮೂದಿಸಿದ ವಿಭಾಗಳು ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರ್ ಗಳು, ಮತ್ತು ಔಧ್ ಹೆಸರು, 'ಪಚ್ಚಿಮ್ ರಥ್' ಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. 'ಅವಧ್ ನ ಸುಬೇದಾರ್' ಎಂಬ ಪದವಿ, ಕ್ರಿ. ಪೂ. ೧೨೮೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆಯೇ ನೇಮಕಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವಧ್ ನ ಅಕ್ಬರ್ ೧೨ ಅಥವಾ '೧೫ ಸುಬಾಗಳ ಅಧಿಪತಿ', 'ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ', ಕ್ರಿ. ಪೂ. ೧೫೯೦ ರಲ್ಲಿ, (೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದಂತೆ)ಒಂದು ಸುಬಾದಲ್ಲಿ ೫ ಸರ್ಕಾರ್ ಗಳಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ವಿವರಗಳು ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿದಂತಿವೆ.
* 'ಅವಧ್',
* 'ಲಖ್ನೋ',
* 'ಬಹ್ ರೈಛ್',
* 'ಖಇರಾ ಬಾದ್',
* 'ಗೋರಖ್ ಪುರ್',

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಮಾದೇಶ್ವರ

"ಕುರುಬರ ದೇವರು, ಬಡವರ ದೇವರು ಮಾದಪ್ಪ"  ಎಂಬುದು ಪ್ರಚಲಿಥದಲಿರುವ ನಾಣ್ನುಡಿ. ಮಾದೇಶ್ವರ ಶಿವನ ಪ್ರತಿ ರೂಪ , ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಾದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ಈ ದೇವರು, ಅಲ್ಲಿನ ಜನಾರಾದ ಕಾಡು ಕುರುಬರು , ಜೇನು ಕುರುಬರು , ಸೋಲಿಗರು ಹಾಗು ಕುರುಬ ಗೌಡರ ಕುಲದೈವ. ಮಾದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಸುಮಾರು ೬೦೦ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ಅವರಿಗೆ ಹುಲಿಯೆ ವಾಹನವಾಗಿತ್ತು, ಅವರು ಮಾದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಅವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಹುಕಾರನಾದ ಕುರುಬ ಗೌಡ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜುಂಜೆ ಗೌಡ ಎಂಬ ಯಜುಮನ ಮಾದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ತಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು

ಪಾರಚಿೇನ ಶೆೈವ್ ಮಠ್ದೆೇಗುಲಗಳ ಗುರುಗಳಳ ಮಾಟ ಮದುಾತ್ಾಂತ್ರ ಯೊೇಗಗಳಲ್ಲಲಪ್ರಿಣತ್ರಿರುತಿಾದಾರು. ಈ
ಪ್ರಾಂಪ್ರೆಯ ಈಗಿನ ಮಠ್ಗಳಲ್ಲಲಮಾಟಮದುಾನಿೇಡುವ್ ಪ್ದಧತಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೂಲಹಳಿುಯ ಹಿರೆೇಮಠ್ದ
ಬ್ೆೇಡ ಕುಲದ ಧಮಷಕತ್ಷರು ಗೊೇಣಿ ಬಸ್ಕವ್ನಿಾಂದ ಬಾಂದ ಮದುಾಮಾಟಗಳಲ್ಲಲಚದುರರು. ಮಾದೆೇಶ್ವರರು ಮಾಟ ಮದುಾ
ಪ್ವಾಡಗಳಿಾಂದಲೆ ಜನರನುು ಒಕಕಲನಾುಗಿ ಮಾಡಿಕೊಾಂಡಿದಾನುು ಮ ಖಿಕ ಕಾವ್ಯ ರಾಂಜಕವಾಗಿ ವ್ಣಿಷಸ್ಕುತ್ಾದೆ. 
ಶಿರ್ುಕೃತಿಗಳೂ ಹಿಾಂದೆ ಬಿದಿಾಲಲ. ‘ಸ್ಕುತ್ೂಾರು ಸ್ತಾಂಹಾಸ್ಕನದ ಗುರುಪ್ರಾಂಪ್ರೆ’ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಲಸ್ಕಾಂಗಪ್ಪಶಾಸ್ತರ ಬರೆದ ಕೃತಿ. 
ಇದರಲ್ಲಲಯ ಕಥೆ ಸ್ಕುತ್ೂಾರು ಶಿವಾಚಾಯಷರ ಮಹಿಮಯನುು ಕೆೇಳಿ ಕಲಾಯಣದ ಕೆಲವ್ು ಶ್ರಣರು ಶಿರೇಶೆೈಲದ ಬಳಿ ಬಾಂದು
ದಾರಿ ಕೆೇಳಿದರು. ಪ್ರಶಿವ್ನ ಅಾಂಶ್ವಾದ ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಬ್ಾಲಕನಾಗಿ ಅವ್ರನುು ಸ್ಕುತ್ೂಾರಿಗೆ ಕರೆತ್ಾಂದ. 
ರೆೇಣುಕಾಚಾಯಷರ ರಥೊೇತ್ಸವ್ ನಡೆಯುತಿಾತ್ುಾ. ಹಾವ್ು ಕಚಿು ಸ್ಕತ್ಾಯಾತಿರಕನನುು ಗುರುಗಳ ಅಪ್ಪಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ
ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಬದುಕಿಸ್ತದ. ಎಳೆಯಲಾಗದಿದಾರರ್ ಸ್ಕರಾಗವಾಗಿ ಎಳೆಯಿತ್ು. ಜಾತ್ೆರಯ ದನಗಳಿಗೆ ಬಾಂದ ಸಾಾಂಕಾರಮಿಕ
ರೊೇಗವ್ನುು ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಗುರು ಪಾದೊೇದಕ ಪ್ರರೇಕ್ಷಿಸ್ತ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಿದ. ಸ್ತದಧನಾಂಜದೆೇಸ್ತಕರಿಗೆ ಮಾದೆೇಶ್ವರರು
ಪ್ರಶಿವ್ರೂಪಿ ಎಾಂದು ತಿಳಿಯಿತ್ು. ಒಾಂದು ರಾತಿರ ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಯಾರಿಗೂ ಹೆೇಳದೆ ಸ್ತದಧಗಿರಿಗೆ ಹೊರಟ. ಅಲ್ಲಲ
ಪ್ರರ್ುವಿನಿಾಂದ ಮಾಂತ್ೊರೇದಕ ಪ್ಡೆದು ಕೊಳೆುಗಾಲದ ಮರಡಿಗುಡಡದಲ್ಲಲತ್ಪ್ಸ್ತಸಗೆ ಕುಳಿತ್ರು. ಗುರು, ಮಾದೆೇಶ್ವರರನುು
ಎರ್ುು ಹುಡುಕಿಸ್ತದರೂ ಸ್ತಗಲ್ಲಲಲ. ಕಪಿಪನ ನಾಂಜುಾಂಡೆೇಶ್ವರರಿಗೆ ಪ್ಟು ಕಟಿು ಗುರು ಶಿರ್ಯನನುು ಹುಡುಕುತ್ಾಸಾಲೂರು ಮಠ್ಕೆಕ
ಬಾಂದು ಲ್ಲಾಂಗರೂಪಿ ಮಾದೆೇಶ್ವರರನುು ಕಾಂಡ. ಹುಲ್ಲವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಕಾಡೆಲಾಲಸ್ಕುತಿಾಏಳನೆಯ ಬ್ೆಟುದ ನಡುವೆ ರಹಸ್ಕಯ
ಸಾೆನದಲ್ಲಲಲ್ಲಾಂಗಾಕಾರದಲ್ಲಲದೆಾೇನೆ ಎಾಂದು ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಗುರುವಿನ ಕನಸ್ತನಲ್ಲಲಬಾಂದು ಹೆೇಳಳತ್ಾಾರೆ.
ಈ ಕತ್ೆಯಿಾಂದ ಸ್ಕುತ್ೂಾರು ಮಠ್ದ ಸ್ತದಧನಾಂಜದೆೇಸ್ತಕರು ತ್ಮಮ ಪಿೇಠ್ಕೆಕ ಮಾದೆೇಶ್ವರರನುು ಕೂರಿಸ್ಕುವ್
ಯತ್ುದಲ್ಲಲದಾರೆಾಂದೂ ಆದರೆ ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಹೆೇಳದೆ ಕೆೇಳದೆ ಹೊರಟುಬಿಟುರೆಾಂದು ಊಹಿಸ್ಕಲು ಅವ್ಕಾಶ್ವಿದೆ. ಜನಪ್ದ
ಕಾವ್ಯವ್ೂ ಶಿರ್ಯನನುು ಹುಡುಕಿಸ್ಕುವ್ ವಿಫಲಯತ್ುದ ಬಗೆೆನಾನಾಪ್ರಿಯಾಗಿ ವಿವ್ರಿಸ್ಕುತ್ಾದೆ. ಇಷಿುದಾರೂ ಮಾದೆೇಶ್ವರ
ಪಿೇಠ್ದ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಕೆಲದಿನ ನೆಲೆ ನಿಾಂತಿರುವ್ ಸಾಧಯತ್ೆ ಇದೆ. ಇಲಲದಿದಾರೆ ಸ್ತದಧಲ್ಲಾಂಗಯತಿಯ ಗುರುಪ್ರಾಂಪ್ರೆಯಲ್ಲಲ
ನಿಮಾಷಯ ಗಣೆೇಶ್ವರರ ಪ್ರಸಾಾಪ್ವಾಗುತಿಾರಲ್ಲಲಲ. ಸ್ತದಧನಾಂಜದೆೇಸ್ತಕರ ಕಾಲ ಸ್ತ.ಚ. ನಾಂದಿಮಠ್ರ ಪ್ರಕಾರ ಕಿರ.ಶ್. 
೧೧೭೦-೧೨೪೦ರ ನಡುವೆ. ಇದೂ ನಮಮ ಊಹೆಗೆ ಬ್ೆಾಂಬಲವಾಗುವ್ ಸ್ಕಾಂಗತಿ. ಟಿ.ವಿ. ಮಾದಯಯ (ಶಿರೇ ಮಲೆ
ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಚರಿತ್ೆರ) ಶ್ರವ್ಣನೆಾಂಬ ಜೆೈನ ಕಾಂಬದಹಳಿು ಬ್ೆಟುದಲ್ಲಲಕಿರ.ಶ್. ೧೧೨೦ರಲ್ಲಲದಾನೆಾಂದು
ಪತ್ನಿ

[thumb|180px|[ಬೋರಿಸ್ ಕುಸ್ಟೋಡ್ಯವ್‌ರ *ದ ಮರ್ಚಂಟ್ಸ್ ವೈಫ಼್* (೧೯೧೮)]]
**ಪತ್ನಿ**ಯು ಮದುವೆಯಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಸಹಭಾಗಿ. ತನ್ನ ಪತಿ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ, ಪತ್ನಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗಿದೆ. "ಪತ್ನಿ" ಪದವು *ವಧು* ಪದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ವಧುವು *ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭ*ದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಸಹಭಾಗಿಯಾದರೆ, ಮದುವೆಯ ನಂತರ ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯು ಪತ್ನಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

ವರ್ಗ:ಕುಟುಂಬ
ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮಂದಿರ

thumb|right|250px|ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಉಸ್ಮಾನಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ತುಳಜಾಪುರ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿಯ ಮಂದಿರವಿರುವ ಊರು. ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದೇಶದ  ೫೧ ಶಕ್ತಿಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಂದಿರವೂ ಒಂದು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಎರಡನೆಯ ಶಕ್ತಿಪೀಠ ಸಹ. ಮೂಲತಃ ಭೋಂಸಲೆ ರಾಜರ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿಯ ದೇವಾಲಯ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಇಂದಿಗೂ ಭೋಂಸಲೆ ರಾಜವಂಶಸ್ಥರೇ ಮಂದಿರದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
thumb|right|180px|ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ
ತುಳಜಾಪುರ ಹೋಬಳಿ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ೪೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ. ಉಸ್ಮಾನಾಬಾದ್‍ನಿಂದ ೧೯೮ ಕಿ.ಮೀ. ಬಿಜಾಪುರದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ಸುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯ ಉಪಶ್ರೇಣಿಯೆಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಯಮುನಾಚಲ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದಲೂ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ  ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮಂದಿರವನ್ನು ಕೋಟೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆ, ಸರೋವರವನ್ನು ಪಾರುಮಾಡಿದ ನಂತರವೇ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಬೃಹದಾಕಾರದ ಎರಡು ದ್ವಾರಗಳಿಗೆ ಶಹಾಜಿ ಮತ್ತು ಜೀಜಾಜಿಯೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 

## **ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮಂದಿರ**
ಇದರ ಮೂಲಕ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ನೂರಾರು ಮೆಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು ಕೆಳಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭೂ ವಿಗ್ರಹ ಮಂದಿರವಿದೆ. ತುಳಜಾ ಭವಾನಿಯು ೮ ಕೈಗಳಿಂದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ವಿರಾಜಮಾನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ೩ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ತಾಯಿಯ ವಿಗ್ರಹ ನೋಡಲು ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ. ಭವಾನಿಯು ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ಅಪರಾವತಾರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಆರಾಧ್ಯದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಸ್ವತಃ ಅವರಿಗೆ ಖಡ್ಗ ನೀಡಿದ್ದಳು ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಶಿವಾಜಿಯವರಿಗೆ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಸ್ವತಃ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಆತನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮುಸ್ಲಿಂ ದಾಳಿಕೋರರಿಂದ ಈ ಮಂದಿರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮಂದಿರದ ಸುತ್ತಲೂ ಆಳದ ಕಂದಕ, ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಂದಿರವಿರುವ ಸುಳಿವೂ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಕಟ್ಟಿದ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮಂದಿರದ ಹೊರಗೆ ಎರಡು ಹೊಂಡಗಳಿವೆ. ಅವಕ್ಕೆ ಗೋಮುಖ ತೀರ್ಥ, ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲೋಲ್ ತೀರ್ಥಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಮಂದಿರದ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿಯೇ ಅವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## **ಮರದ ತೊಟ್ಟಿಲು**
ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮರದ ತೊಟ್ಟಿಲಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತರೆ, ಮಕ್ಕಳಾಗುವುದೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಅಂತಹ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ತೊಟ್ಟಿಲು, ಯಾರನ್ನೂ ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸಿದಂತಿಲ್ಲ.

## **ಹರಕೆ ಉರುಳುಕಲ್ಲು**
ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮಂದಿರದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಉರುಳುಕಲ್ಲಿನ ಜಾಗವಿದ್ದು ಆ ಉರುಳುಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೈಇಟ್ಟು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಆಗುವುದಾದರೆ ಕಲ್ಲು ಬಲಗಡೆಗೂ, ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೂ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವೆನ್ನಲಾಗದ ಈ ಆಚರಣೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಬತ್ತೀಸ್ ಶಿರಾಲಾ'

'ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬ'

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ,  'ಬತ್ತೀಸ್ ಶಿರಾಲಾ', 'ಪುಣೆನಗರ' ದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ  'ಸಾಂಗ್ಲಿ'  ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಊರು. ಇಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ  ಹಿಡಿದು ತಂದು, ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆಯ ಬಳಿಕ,  'ದೇವಿ ಮಂದಿರ' ದಿಂದ ನಾಗರ ಹಾವುಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ.  ಕೊನೆಗೆ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹಿಡಿದು ತಂದಿದ್ದರೋ  ಅಲ್ಲಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.  ಈ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು   'ಬಿ. ಬಿ.ಸಿ ಟೆಲಿವಿಶನ್'  ನಲ್ಲೂ ತೋರಿಸಿ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ  ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಗಿದೆ.  ಹಾಗಾಗಿ  ನಾಗರ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ 'ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣದ ಛಾಪು'  ಬಿದ್ದಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಹಬ್ಬಗಳು
ಮಾಲ್ ಸೆಜ್ ಘಾಟ್

ಮುಂಬಯಿ-ಅಹ್ಮೆದ್ ನಗರ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ,  'ಮುಂಬಯಿ'ನಿಂದ ೧೫೪ ಕಿ. ಮೀ. 'ಅಹ್ಮೆದ್ ನಗರ್' ನಿಂದ  ೧೦೧ ಕಿ. ಮೀ. ಹಾಗೂ 'ಪುಣೆ'ಯಿಂದ  ೧೬೪ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ  *ಮಾಲ್ ಸೆಜ್ ಘಾಟ್* ಇದೆ.  ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ', ಹಾಗೂ ಅನೇಕ 'ಜಲಪಾತಗಳ ಭವ್ಯ ದೃಷ್ಯ'. ೭೦೦ ಮೀ ಎತ್ತರದ  'ಹಸಿರು ಘಾಟ್'. ಪುಣೆ-ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 'ಮಾಲ್ ಸೆಜ್ ಘಾಟ್ 'ನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲು 'ಖಂಡಾಲ' ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹೋಗಿ ಅಡ್ಡಾಡಿ,  ವಾಪಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ

'ಮರಾಠಿಗರು,'  ಅನ್ನಕ್ಕಿಂತಾ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ 'ಚಪಾತಿ' ಯನ್ನು  ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.  'ವಡಾ ಪಾವ್' (ಬೋಂಡಾ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಡ್,  ಅಥವಾ ಪಾವ್)'  ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಿಂಡಿ. 'ಜುಣ್ಕಾ ಭಾಕರ್ ತಿಂಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು'  ಮುಂಬೈನಗರದ  ಬಹಳ ಕಡೆ ಇವೆ.
*  'ಕಾಳವಠಾಣ' 
*  'ಉಸಳ್,'
*  'ಮಿಸಳ್', 
* 'ಅಕ್ಕಿ ವಡೆ',
*  'ಥಾಲೀ ಪೀಟ್,'
*  'ವರಣ್ ಬಾತ್ ' (ತೋವೆ),  ಹೀಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ತಿಂಡಿ-ತಿನಸುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
## 'ಉಪವಾಸಾಚರಣೆಗಳು'  ಮರಾಠಿಗರ ವಿಶೇಷತೆಗಳಲ್ಲೊಂದು
ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅನೇಕ ತಿಂಡಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಕೆಲವು ಖಾನಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
* 'ಸಾಬುದಾಣ ವಡ', ಮತ್ತು  'ಸಾಬುದಾಣ ಕಿಚಡಿ',
* 'ಶೇಂಗ್ ದಾಣೆ',
* 'ರಾಜ್ ಗಿರಾ',
* 'ಕುಂಬಳ ಕಾಯಿ',
* 'ಸುವರ್ಣ ಗೆಡ್ಡೆ',
* 'ಗೆಣಸು', ಇತ್ಯಾದಿ

## 'ಉಪವಾಸದ ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳು'
'ಧಾನ್ಯ',  'ತರಕಾರಿ'ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ, 'ಉಪವಾಸ ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳನ್ನೂ 'ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ' ಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. ಶಾಖಾಹಾರಿಗಳಲ್ಲದವರಿಗೆ, (ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳಿಗೆ) ಪ್ರತ್ಯೇಕ 'ಉಪವಾಸದ ಬಿರ್ಯಾನಿ' ಸಹಾ ಲಭ್ಯವಿದೆ. 
## 'ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ'
* 'ಹೋಳಿಗೆ', (ಪೂರಣ್ ಪೋಳಿ)
* 'ಆಳೂ ವಡೆ', (ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ತಿಂಡಿ)
* 'ಕರಂಜಿ' (ದೀಪಾವಳಿಗೆ)
* 'ಉಕ್ಕುಡಿ ಚೆ ಮೋದಕ್'  (ಅಕ್ಕಿ ಮೋದಕ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಗೆ)
* 'ಶ್ರೀಖಂಡ್'  (ಗುಡಿಪಾಡ್ವ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ)
* 'ಬೂಂದಿ', (ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ)

ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ
ಕಾಗಿನೆಲೆ

**ಕಾಗಿನೆಲೆ** ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ಯಾಡಗಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಗಿನೆಲೆ ಇದ್ದು, ಹಾವೇರಿಯಿಂದ 9 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.   ಇದು ಕನಕದಾಸರ ಆರಾಧ್ಯದೈವ ಆದಿಕೇಶವನ ನೆಲೆಬೀಡು.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಪರಗಣೆಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಂಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 15 ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳೂ 10 ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಇವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬರ ಆಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಬನವಾಸಿಯು  ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ಇದೂ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು. ಕೆಲಕಾಲ ಇದು ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವರ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ಚಾಳುಕ್ಯರ ಭುವನೈಕಮಲ್ಲ ದತ್ತಿ-ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಧಾರಗಳಿವೆ. ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವರು ಬೆಟ್ಟೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಕಾಳಹಸ್ತೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ದಾನವಿತ್ತರು. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಮನೀ ಸುಲ್ತಾನರು ವಿಜಯನಗರದ ದೊರೆ ಬುಕ್ಕನಿಂದ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅನಂತರ ಮತ್ತೆ ಇದು ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಒಂದು ಪರಗಣೆಯಾಗಿ ಸುಭೆಯಾಗಿ ಇತ್ತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನಕ ಇದರ ಢಣಾಯಕನಾಗಿ ವಿಜಯನಗರದ ಮಾಂಡಲೀಕನಾಗಿದ್ದ.  ವಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನ ಇದನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಆಗ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಬಂಕಾಪುರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದನೆಂದು (1573) ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಾಪುರದ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಮುಸ್ತಫಾಖಾನನ ದಾಳಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯ ಕೋಟೆಕೊತ್ತಳಗಳು ನಾಶವಾಗಿರಬೇಕು. ಮುಂದೆ ಇದು ಸವಣೂರ ನವಾಬರ, ಅನಂತರ ಮೊಗಲರ, ವಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನರ, ಮರಾಠರ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷರ ಅಂಕಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು.

## ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ 
ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಇದು ತನ್ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಅನೇಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಆಂಡಯ್ಯ ಮತ್ತು ಕನಕದಾಸರು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಕೃತಿಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಣ್ಣನೆಯನ್ನು ಚಾಳುಕ್ಯರ ಮತ್ತು ಯಾದವರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

## ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ 
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಜೈನ, ವೈಷ್ಣವ, ಶೈವ, ವೀರಶೈವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗಮ ಇದೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ-ಇಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ಗುಡಿ, ಗೋಪುರಗಳು. ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ, ಆದಿಕೇಶವ, ಕಾಳಹಸ್ತೀಶ್ವರ, ವೀರಭದ್ರ, ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರ, ಸಂಗಮೇಶ್ವರ, ಬಸವಣ್ಣ, ಆದಿಶಕ್ತಿ-ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು. ಆದಿಶಕ್ತಿ ದೇವಾಲಯವೊಂದನ್ನಳಿದು ಮಿಕ್ಕವೆಲ್ಲ 10ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಆದಿಕೇಶವ, ನರಸಿಂಹ. ಮಣ್ಣುಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಕಾರದೊಳಗೆ ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೊಡನೆ ಗೋಚರಿಸುವುದು ನರಸಿಂಹ ಮಂದಿರ. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ 10 ಅಡಿಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಆದಿಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆದಿಕೇಶವನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕನಕದಾಸಬಾಡ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ತಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನಂತೆ. ಆದಿಕೇಶವನ ಮೂರ್ತಿ 1 1/2 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಹೊರಟ ಶರಣರ ಗುಂಪು ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲೊಂದು ಸಂಗಮನಾಥ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕನಕದಾಸನ ಸಮಾಧಿಯಿದೆ. ಸುಮಾರು 9ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಇದು ಅನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಲ್ಲ ನಿಂತುಹೋದುವು.

## ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ 
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ "ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ" ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದೆ.

## ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*ಪ್ರಾಧಿಕಾರ

ವರ್ಗ:ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ವಿಶ್ವದ ವಿಶೇಷ ದಾಖಲೆಯಾದ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್ (ತೂಗು ದೀಪ)

thumb|right|250px|'ವಿಶ್ವದ ವಿಶೇಷ ದಾಖಲೆಯಾದ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್ ತೂಗುದೀಪ'
ಸನ್, ೨೦೦೯ ರವರೆವಿಗೂ ’ಒಮಾನ್ ದೇಶದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕಬೂಸ್ ಮಸೀದಿ’ಯ ತೂಗುದೀಪ, ವಿದ್ವದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಈಗ ’ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ತೂಗುದೀಪ’ ಆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೭ ದೀಪಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಶೃಂಗಾರದಿಂದ ಅಪ್ರತಿಮವಾಗಿದೆ. ’ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದೇಶ’ದಿಂದ ತರಿಸಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಸುಮಾರು ೧೦ ಲಕ್ಷ ’ಸ್ವರೋವ್ಸ್ಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಹರಳುಗಳು’ ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ’ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್ ಗಳು’ ಸ್ವಪ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೋ ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತರುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹರಳುಗಳು ಬೆಳಕನ್ನು ವಕ್ರೀಭವಿಸುವುದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತ, ’ಝಗಮಗಾಯಿಸುತ್ತವೆ’. ದೀಪದ ಚೌಕಟ್ಟು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತುತಾಮ್ರದ ಲೇಪನ ಹೊಂದಿವೆ. ಹರಳುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿರುವ ಇಟಲಿಯ ಗಾಜಿನ ಫಲಕ, ಹಾಗೂ ಕೊಳವೆಗಳು ದೀಪದ ಮೆರುಗಿನ ವೈಭವವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೂಗುಬಿಟ್ಟಿರುವ ದೀಪ, ಸುಮಾರು ೧೦ ಮೀ. ವ್ಯಾಸ, ೧೫ ಮೀ. ಎತ್ತರ, ಹಾಗೂ ೯ ಮೀ. ಟನ್ ತೂಕವಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ’ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್ ಗಳು’, ಸುಮಾರು ೬ ಮೀ. ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ೧೦ ಮೀ. ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ. ಇವನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ’ಅಭುಧಾಬಿಯ ಮಸೀದಿ’ಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೂಗುದೀಪದೊಳಗೆ ಇಳಿದು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಏಣಿಯೊಂದರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
## ದಾಖಲೆಗೆ ಅಣಿಯಾಗಿದೆ
ಸನ್, ೨೦೧೦ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್ ದೇಶದ ಕೈರೋದಲ್ಲಿರುವ ’ಹಸನ್ ಆಲ್ ಶರ್ಬತ್ಲೀ ಮಸೀದಿ’ ಯೊಳಗೆ ೧೭.೭ ಮೀ. ಎತ್ತರ, ೧೭.೬ ಮೀ.ವ್ಯಾಸದ ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್ ನ್ನು ತೂಗುಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಸನ್, ’೨೦೧೧ ರ ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ’ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ತೂಗುದೀಪ ’ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗೆ ಚುನಾಯಿತವಾದರೆ’, ’ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್’ ತನ್ನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಪ್ರಧಾನ ದ್ವಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ

thumb|right|120px|'ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಪ್ರಧಾನ ದ್ವಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ'
**ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿ**ಯು ಅಬು ಧಾಬಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಮಸೀದಿಯಾಗಿದೆ.
ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಲಾವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮಿನುಗುತ್ತಿರುವ,  'ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಪ್ರಧಾನ ದ್ವಾರ',  ೧೨.೨ ಮೀ ಎತ್ತರ, ೭ ಮೀ. ಅಗಲ, ಹಾಗೂ ೨.೨ ಟನ್, ತೂಕವಿದ್ದು ದೂರದಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಗಾಜುಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಸೂತಿಯ ಕೆಲಸವಿದೆ. ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ಹರಳುಗಳು ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಗಾಜಿನೊಳಗೆ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಕೂರಿಸಿಮಾಡಿರುವ ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ತಲೆಬಾಗಬೇಕು. ಎರಡುಪದರಗಳ ಗಾಜಿನ ಹಲಗೆಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ 'ಲೇಸರ್ ಕಿರಣ'ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಪದರದಲ್ಲಿ 'ಮನಮೋಹಕ  ಕುಸುರಿಕೆಲಸ'  ನಡೆದಿದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೊರೆದು ರಂಧ್ರಮಾಡಿದನಂತರ ಅದರೊಳಗೆ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಕೂರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ 'ಗೋಂದಿನ ಉಪಯೋಗ' ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ಮುಗಿದಬಳಿಕ ಅ ಎರಡೂ  ಪದರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಆಂಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಗೋಂದಿನ ಪದರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಗಮನವಿಟ್ಟು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಒಂದು ಕೋನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎರಡು ಎರಡು ಪದರಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
## 'ಇಜ್ನಿಕ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್'
thumb|right|120px|'ಇಜ್ನಿಕ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್, ಗೋಡೆಗೋಸ್ಕರ'
'ಮಸೀದಿ'ಯ ಒಳ ಭಾಗದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ 'ಆಯತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ' ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ 'ಇಜ್ನಿಕ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು.ಟರ್ಕಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಹತ್ವದ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವನ್ನು, ಒಟ್ಟು  ೮೦ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 'ಇಜ್ನಿಕ್' ಎಂಬ ಟರ್ಕಿದೇಶದ ಚಿಕ್ಕ ಊರಿನಲ್ಲಿ (ಪಶ್ಚಿಮ ಅನತೋಲಿಯ)ದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ ಈ ಅಧ್ಬುತ ಕಲೆ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಇತರ ಬಣ್ಣಗಳ 'ಟೈಲ್ಸ್' ಜೊತೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ಜಾಣ್ಮೆಯೇ  ಇದರ ಮರ್ಮ. ಈ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ  ಬಣ್ಣಗಳ ಟೈಲ್ ಗಳ  ಬಳಕೆ, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಕಲೆ ಮೆಚ್ಚುವಂತಹದು. ಇಂತಹ 'ಭವ್ಯ ಪಾಟರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್' ನಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ 'ಇಸ್ಟಾನ್ಬುಲ್' ನಗರದ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* The Official Sheikh Zayed Grand Mosque Center Website
* The Shaikh Zayed Grand Mosque 
* The Official Abu Dhabi Tourism Authority Website
ಸದಲಗಾ

**ಸದಲಗಾ** (ಅಥವಾ ಸದಲಗಿ ) ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ ದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ ತಾಲೂಕಿನ ಚಿಕೋಡಿ ತಾಲೂಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣ ಆಗಿದೆ. ಇದು ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಆಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಮನೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಿನಾಲಯ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸದಲಗಾ ಸದ್ಯ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಭೈನಾಕವಾಡಿ ಮತ್ತು ವಡಗೋಲ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೃಷಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬು ಆಗಿದ್ದು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನ ಇಂಜಿನಿಯರ್, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಸದಲಗಾದಲ್ಲಿನ ಜೈನ ಮಂದಿರಗಳು
ಸದಲಗಾದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು  ೬ ಜೈನ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ.

1) 1008 ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಕಲ್ಲಿನ ಬಸದಿ)

2)  1008 ಭಗವಾನ್ ಚಂದ್ರಪ್ರಭು ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಗುಂಪಾ ಬಸದಿ).

3)  1008 ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ದೊಡ್ಡ ಬಸದಿ).

4)1008 ಭಗವಾನ್ ಶಾಂತಿನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಆಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ ).

5)1008 ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಶಿಖರ ಬಸದಿ).

6)1008 ಭಗವಾನ್ ಶಾಂತಿನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಕುಪ್ಪಾನಟ್ಟೆ ತೋಟ)

7)1008 ಭಗವಾನ ಮುನಿಸ್ರುವತನಾಥ ಜೈನ ಮಂದಿರ (ಶಾಸ್ತ್ರೀ ಚೌಕ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ತಾಲೂಕು
ಎಮ್. ಎ. ಎನ್. ಪ್ರಸಾದ್

**ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಸಾದ್**, ಎನ್ನುವ ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಸರುಳ್ಳ, **ಎಮ್.ಎ.ಎನ್.ಪ್ರಸಾದ್ ರವರು**, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತರು. ’ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ,ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ’ಯಾಗಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿ,ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ದೊರೈಸ್ವಾಮಿ, ಕೆ.ಮಂಜುನಾಥಯ್ಯ, ವಸಂತ್, ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್.ಮಂಜುನಾಥ್, ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಮುಂತಾದವರು, ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಯೋಗದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ' ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು 'ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ,' 'ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಂಗಮಂಚ'ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನಾಟ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಸಂದರ್ಶನ, ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. 
## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ,ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಎಮ್.ಎ.ನಾರಾಯಣ್.ಪ್ರಸಾದ್ [೧] ’ಫಾರ್ಮಸಿ ವಿಜ್ಞಾನ’ದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಜೆಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಔಷಧಿಗಳ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಅವರು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ’ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.
### ಭಾರತಿ ಪ್ರಸಾದ್
ಎಮ್.ಎ.ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಸಾದರ ಪತ್ನಿ, ಭಾರತಿ ಪ್ರಸಾದ್, ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನ ಮಹಿಳಾ ವಲಯದ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು.

### ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ
ಪ್ರಸಾದ್, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು 'ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ' ಹಾಗೂ 'ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ'ಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ’ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್’ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ’ನೇಸರು ಪತ್ರಿಕೆ’ ಯ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಭಾಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
"ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಜೆ", ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿತ್ತು. ೨೦೧೧ ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ,

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ವಿಠಲ ಮೂರ್ತಿಯವರು, ಮುಂಬಯಿಯ ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಗೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟರು.

### ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ
ಎಮ್.ಎ.ನಾರಾಯಣ್ ಪ್ರಸಾದ್ ವಿರಚಿತ, 'ಸುಮ ಸಂಚಯ'ವೆಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ೨೮,ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೫ ರಂದು, ಮುಂಬಯಿನ ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಯಿತು.

### ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ
**ನೇಸರು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಳು**
# ನೇಸರು,ಡಿಸೆಂಬರ್, ೨೦೧೭, 
# ನೇಸರು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೨೦೧೭,
# ನೇಸರು, ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಚಿಕೆ. ಪು.೬,೭,೮,

## ನಿಧನ
ಶ್ರೀ ಎಮ್. ಎ. ಎನ್. ಪ್ರಸಾದ್ ರವರು ವರ್ಷ ೨೦೧೯ ರಿಂದಲೇ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ ೧೧, ೨೦೨೪ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೆ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ದಿನಾಂಕ

ಒಂದು ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿನ **ದಿನಾಂಕ**ವು ಒಂದು ಪಂಚಾಂಗ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲಾದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನದ ಉಲ್ಲೇಖ. ದಿನಾಂಕವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಆಸ್ಪದನೀಡುತ್ತದೆ. ಎರಡು ದಿನಾಂಕಗಳ ನಡುವಿನ ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಮಾಡಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ಪಂಚಾಂಗಗಳು
ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ಸೋನು ನಿಗಮ್

**ಸೋನು ನಿಗಮ್** (೩೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೩) ಪಂಜಾಬಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. ಹಲವಾರು ಪಾಪ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಆಧುನಿಕ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿ' ಎಂಬ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿರುವ ಸೋನು, ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ *ಜೀವನದಿ* ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು.

## ಜನನ ಮತ್ತು ಮದುವೆ
ಸೊನು ನಿಗಮ ಅವರು, ಕಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬದ ಅಗಮ್ ಕುಮಾರ್ ನಿಗಮ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ನಿಗಮ್‍ ಇವರಿಗೆ  30 ಜುಲೈ 1973 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ನಿಗಮ್  ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೫, ೨೦೦೨ರಂದು  ಒಂದು ಬಂಗಾಳಿ ಕುಟುಂಬದ ಮಧು ರೀಮಾ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು
ನಾಲ್ಕು

**ನಾಲ್ಕು** ಸಂಖ್ಯೆ ೪ (4)
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Marijn.Org on Why is everything four?
* A few thoughts on the number four , by Penelope Merritt at samuel-beckett.net
* The Number 4 
* The Positive Integer 4
* Prime curiosities: 4

ವರ್ಗ:ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಆರು

**ಆರು** ಸಂಖ್ಯೆ ೬ (6).ಇದು ೫ ಮತ್ತು ೭ ರ ನಡುವಿನ ಅಂಕೆ.

ವರ್ಗ:ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಲಕ್ಷ

**ಲಕ್ಷ** ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦೦೦೦೦ (100000)

ವರ್ಗ:ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಓಂದಾಸ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್

'**ಓಂದಾಸ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್**' ರವರು, 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ', ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ದಶಕದಿಂದ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ’ಪ್ರಯೋಗ ರಂಗ ತಂಡ’ದ ಮೂಲಕ ಅವರು ೮೦ ರದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 'ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕ'ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿ, 'ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ'ರಾಗಿ, 'ಪದಾಧಿಕಾರಿ'ಯಾಗಿ, ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 'ಓಂದಾಸರು', ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ  ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಘಕ್ಕೆ, 'ಸುವರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಲಭಿಸಿತು.  ತನ್ನ ’ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವವ’ನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘವು, ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನಗರಗಳ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಿದೆ.
### 'ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಪತ್ರಿಕೆ', ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ
'ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಪತ್ರಿಕೆ', ಸಂಘದ ಮುಖಪತ್ರಿಕೆ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಿನೆಮಾ ಲೇಖನಗಳು, ಕಥೆಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು  ಲಭಿಸಿವೆ. ಉದಯವಾಣಿಯ ವರ್ಷದ ಪುಸ್ತಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕಥಾ ಸಂಕಲನವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ’ದಂಗೆ’ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ. ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿಕಾಸರಗೋಡಿನ  ಕರಾವಳಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸುವರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಹೊರನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸಂಘಟನೆಗಾಗಿ, 'ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ'ಯ,'ಸುವರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ, ’ಜ್ಞಾನ ಮಂದಾರ’ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಕಾಡಮಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ' ರಾಗಿ 'ಸಮಾಜ ಸೇವೆ'ಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಓಂದಾಸರ ಸಿದ್ಧಿ-ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿದಂತಿವೆ.
* 'ಕಲಾರಂಗ ಬೆಳಗಾಂವಿ'
* 'ಕಣ್ಣಂಗಾರ್ ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಚಾರಕ್ ಸಭಾ, ಮುಂಬಯಿ'
* 'ತುಳು ವೆಲ್ಫೇರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್,ಡೊಂಬಿವಲಿ'
* 'ಮೊಗವೀರ ಯುವಕ ಸಂಘ' ಮುಂಬಯಿ,
* 'ಯಕ್ಷ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಬಳಗ,ಮುಂಬಯಿ'
* 'ಚಾರ್ಕೋಪ್ ಕನ್ನಡಿಗರ ಬಳಗ', ಮುಂಬಯಿ,
* 'ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ, ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಮೊದಲಾದ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.
* 'ಹೆಜಮಾಡಿಯ ವೀರ ಮಾರುತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಶಾಲೆ'ಯ, 'ಮುಂಬಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾಗಿ ಸಮಾಜಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.
thumb|right|350px|'ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿಂದ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ, ಓಂದಾಸ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್'
### ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
''''ಸಿಂಗಪುರದಲ್ಲಿ  ಲಭ್ಯವಾದ, 'ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''''
'ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಕತೆಗಾರ', 'ಸಂಘಟಕ','ಓಂದಾಸ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್' ರವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಗಾಗಿ ’ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಲಭಿಸಿದೆ. 'ಸಿಂಗಪುರದ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ',  ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನ ’ಹೃದಯವಾಹಿನಿ ಪತ್ರಿಕೆ', ಹಾಗೂ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ'ಯ  ಜಂಟಿ ಆಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ  ನವೆಂಬರ್, ೨೭ ಮತ್ತು ೨೮ ರಂದು ಎರಡುದಿನಗಳ ಕಾಲ ’ಸಿಂಗಪುರದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸೆಂಟರ್ ಸಭಾಗೃಹ’ದಲ್ಲಿ ’೭ನೇ, ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮ್ಮೇಳನ’ ನಡೆಯಿತು. ಹೊರನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನುಗುರುತಿಸಿ,ಮುಂಬಯಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡದ ಕವಿ, 'ಓಂದಾಸ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್'  ರವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಮಾರಂಭದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ’ಡಾ.ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ'ನವರು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಚಿವ, 'ಗೋವಿಂದ ಎಮ್.ಕಾರಜೋಳ,' ಸಿಂಗಪುರದ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಡಾ. ವಿಜಯಕುಮಾರ್,' ಕರ್ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದೃ', ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ವಾಹಿನಿಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ, 'ಕೆ.ಪಿ.ಮಂಜುನಾಥಸಾಗರ್', ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಹಾಜರಿದ್ದರು.
* ನವೆಂಬರ್,೨,೨೦೧೪ ರಂದು, 'ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ್' ನ, 'ಗಿರಿಜಾ ಪಯ್ಯಡೆ ಸಭಾಗೃಹ'ದಲ್ಲಿ 'ಓಂದಾಸ್ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್' ರವರಿಗೆ ಶಾಲು,ಸ್ಮರಣಿಕೆ,ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳನ್ನಿತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಗಣ್ಯರು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿ

**ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿ** ಎಂಬುದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆ. ಈ ಬಡಾವಣೆ ನಗರದ ಹೊರವಲೆಯದ ಹೊರವರ್ತುಲರಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯದ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮಹಾವಿಧ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಹತ್ತಿರದ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಜ್ಞಾನಗಂಗಾನಗರ, ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿನಗರ, ನಾಗರಭಾವಿ, ಇತ್ಯಾದಿ.
ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿನಗರ

**ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿನಗರ** ಎಂಬುದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆ. ಈ ಬಡಾವಣೆ ನಗರದ ಹೊರವಲೆಯದ ಹೊರವರ್ತುಲರಸ್ತೆಯ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯದ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವಿಧ್ಯಾನಿಲಯ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಹತ್ತಿರದ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಜ್ಞಾನಗಂಗಾನಗರ, ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿ, ನಾಗರಭಾವಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವೆಂಕಟೇಶಕಲ್ಯಾಣಮಂಟಪವಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ವೈಜನಾಥ್ ಬಿರಾದಾರ್

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರನಟ. ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ. 'ಓ ಮಲ್ಲಿಗೆ', 'ಅಕ್ಕ', 'ಹುಲಿಯಾ', 'ಮಠ', 'ಲವ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್' ಸೇರಿದಂತೆ 360ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಲಂಬಾಣಿ, ತುಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿಯ 'ಹ್ಯಾಂಗ್ ಟು ಡೆತ್' ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೋಳು ಮುಂದಲೆ, ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆದರಿದ ಕೂದಲು, ಬಡಕಲು ದೇಹ, ಕೀರಲು ದನಿ - ಇದು ಬಿರಾದಾರರ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಚಹರೆ 
## ಜೀವನ 
### ಜನನ 
ವೈಜನಾಥ ಬಿರಾದಾರ ಅವರು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಲ್ಕಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತೇಂಪುರದಲ್ಲಿ ಬಸಪ್ಪ ಮತ್ತು ನಾಗಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. 
### ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟರು. 
### ಬಣ್ಣದ ಬದುಕು 
ನಂತರ ನಾಟಕದ ಗೀಳು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. 
#### ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಕಾಕದ ಅಪ್ಪಾಸಾಬ್ ಅವರ ನಾಟಕ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 
#### ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ 
ಎಂ.ಎಸ್. ಸತ್ಯು ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಬರ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಂತನಾಗ್ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅನಂತನಾಗ್ ಅವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದರು. 'ಓ ಮಲ್ಲಿಗೆ', 'ಅಕ್ಕ', 'ಹುಲಿಯಾ', 'ಮಠ', 'ಲವ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್' ಸೇರಿದಂತೆ 360ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಲಂಬಾಣಿ, ತುಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿಯ 'ಹ್ಯಾಂಗ್ ಟು ಡೆತ್' ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕುಡುಕ, ಭಿಕ್ಷುಕ ಹೀಗೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಬಿರಾದಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟದ್ದು ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿಯವರ 'ಕನಸೆಂಬೋ ಕುದುರೆಯನೇರಿ' ಸಿನಿಮಾ. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಸ್ಪೇನ್‍ನ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಿರಾದಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ವೈಜನಾಥ ಬಿರಾದಾರ್ ಅವರು ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಹಿರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ. ಅವರು ಜಯಭೇರಿ (1989) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಟನೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಏಕಲವ್ಯ (1990), ಅಜಗಜಾಂತರ (1991), ಸೂಪರ್ ನನ್ನ ಮಗ (1992), ಶಿವಣ್ಣ (1993), ಶ್ (1993), ದೊರೆ (1995), ಓ ಮಲ್ಲಿಗೆ (1997) ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ), ಎಲ್ಲರಂತಲ್ಲ ನನ್ನ ಗಂಡ (1997), ಎ: ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಚಿತ್ರ (1998), ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ (1999), ತವರಿಗೆ ಬಾ ತಂಗಿ (2002), ನಂದಿ (2002), ಅಭಿ (2003), ಕಿಚ್ಚ (2003), ಸುಂಟರಗಾಳಿ (2005), ಮಾತಾ (2006), ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ (2006), ಮಠದ ಮಠದ ಮಲ್ಲಿಗೆ (2007), ಉಪ್ಪಿ 2 (2015) ಮತ್ತು ದನ ಕಾಯೋನು (2016). ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಇಂಡಿಯಾ ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ ಫಿಲ್ಡ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿಯವರ ಕನಸೆಂಬ ಕುದುರೆಯನೇರಿ (2010) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
2023ರಲ್ಲಿ "90 ಬಿಡಿ ಮನೆಗೆ ನಡಿ" ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಟರಾಗಿ ಆಕ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವ 
ಸ್ಪೇನ್‍ನ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೧೧ರ ಸಾಲಿನ “ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ ಇಂಡಿಯಾ” ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ 'ಕನಸೆಂಬೋ ಕುದುರೆಯನೇರಿ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
ಬಿರಾದಾರ್ ಅವರಿಗೆ 2014ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಆಕರ 
 
 http://www.imagineindia.net/eng/News/News.php?id=4372258745143051847  

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಸುಮನ್ ನಗರ್ಕರ್

**ಸುಮನ್ ನಗರ್ಕರ್** ಕನ್ನಡದ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಧಾರವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು:

* ನಮ್ಮೂರ_ಮಂದಾರ_ಹೂವೆ_(ಚಲನಚಿತ್ರ)
* ಹೂಮಳೆ
* ಮುಂಗಾರಿನ ಮಿಂಚು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಲಿಂಗಭೇದ

**ಲಿಂಗ** ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪುನರ್ನಿದೇಶಿತ. ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ.

ರು]]

**ಲಿಂಗ** ಎಂದರೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಎಂದು ಭೇದ ಮಾಡುವದು. ಹೆಣ್ಣು ಜೀವಿ xx ಜೀನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಜೀವಿ xy ಜೀನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಂತನಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳ ಜೀವಿಗಳು ಅವಶ್ಯಕ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನರು. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಭೇದಭಾವವಿದ್ದರು,ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೇಧಭಾವ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಲಿಂಗ.

ಮಾನವರು ಲೈಂಗಿಕವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು, ಅದು ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಲ್ಲದೇ ಲೈಂಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುವರು ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು ಲೈಂಗಿಕದಿಂದ ದೂರ ಇದ್ದರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು.  ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮುಖದ ಮೇಲೆ  ಗುಳ್ಳೆಗಳು ದೇಹದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಬಹುದು, ಸೂಕ್ತ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪಡೆಯಿರಿ. ರಿಸರ್ಚ್ ಬೈ ಸರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆದರ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. ಸರ್ವೆ ಪ್ರಕಾರ, ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ. ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಾರಣ ಸಂಭೋಗ ನಡೆಸಲು ಅವ್ರು ಹೆದರುತ್ತಾರಂತೆ.

ಹೆಚ್ಚು ಕೊಬ್ಬಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೆಕ್ಸ್ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ದಡೂತಿ ಆಕೃತಿ ಸಂಭೋಗದ ವೇಳೆ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಶೇಕಡಾ ೫೦% ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತರಂಗದ ವೇಳೆ ಇದು ನಾಚಿಕೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಸಂಗಾತಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಎಂಬ ಭಯ ಕಾಡಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂಭೋಗದಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಭೋಗದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರೆ ಎನಾಗುತ್ತೆ ?

ಶೇಕಡಾ 29ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ಥೂಲಕಾಯದ ಕಾರಣ ಸಂಭೋಗ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಶೇಕಡಾ 23ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಸರಿಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸೆಕ್ಸ್ ನಿಂದ ದೂರವಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಬ್ಬು‌, ಮಹಿಳೆಯರು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್

**ಕರ್ನಲ್ ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್ **  (1970 ರ ಜನವರಿ 29 ರಂದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಸಲ್ಮಾರ್  ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.) ಅವರು ಅಥೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2004 ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತದ ಶೂಟರ್(ಗುರಿಕಾರ) ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ವೈಯಕ್ತಿಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಚರ್ಡ್ರವರ ನಂತರ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾರ್ಮನ್ ರವರು 1900 ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
2004 ರ ಅಥೆನ್ಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಥೋಡ್ ರವರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾದ ಅಹ್ಮದ್ ಅಲ್ ಮಕ್ಟುಮ್ ರವರ 144 ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳ ಎದುರು  135 ಪಾಯಿಂಟ್(ಅಂಕ) ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಹತೆಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಐದನೇಯದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.   ಹ್ಯಾಕನ್ ಡಾಲ್ಬಿ (138) ಮತ್ತು ವ್ಯಾಂಗ್ ಜೆಂಗ್ (137) ರವರಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಲಭಿಸಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಲ್ಡ್ಮರ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ಜ್ ರವರು ಗಳಿಸಿದ್ದ 135 ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳು ರಾಥೋಡ್ ರವರ ಪಾಯಿಂಟ್, ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದವು. ರಾಥೋಡ್ ರವರು ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 46, 43 ಮತ್ತು 46 ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.

ಫೈನಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ  ಅಲ್ ಮಾಕ್ಟುಮ್ ರವರ 45 ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ರಾಥೋಡ್ ರವರು 44 ನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರರಾದರು. ಅವರ ಡಬಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಶೂಟಿಂಗ್  ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪೈಫೋಟಿಯುತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ 25 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಥೋಡ್ ರವರು 2008 ರ ಬೀಜಿಂಗ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ವಿಫಲರಾದರು. ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 15 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.

ಈಗ ಅವರು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪುಣೆಯ ಖಡಕ್ವಾಸ್ಲಾದಲ್ಲಿರುವ  ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಅಕಾಡಮಿ (N.D.A) ಯ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆಗಳು 
* 2003-2004 - ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* 2004-2005 - ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಖೇಲ್ ರತ್ನ  (ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ).
* ರಾಥೋಡ್ ರವರಿಗೆ ಪದ್ಮ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದುಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಉನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
* *ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಮೆಡಲ್*  (AVSM), ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.  
* ರಾಥೋಡ್,ಚೀನಾದ  ಬೀಜಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ  2008 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಧ್ವಜ ಹೊತ್ತವರಾಗಿದ್ದರು.

## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ 
*ರಜಪೂತರ ಪಟ್ಟಿ
ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ದರ್ಜೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿದ್ದು AVSM ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ರಾಥೋಡ್ ರವರು ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳಾಗಿದೆ. ಸುಬೇದಾರ್ ದರ್ಜೆಯ JCO  ಪರ್ವತಾರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಗೈದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ AVSM ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಧಾನಮಾಡಲಾದ ಉದಾಹರಣೆಯಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* "ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್ " , ನಂ 55 ಆನ್ *ಟೈಮ್* ’ಸ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ "100 ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಅಥ್ಲೇಟಿಕ್ ಟು ವಾಚ್"
* ವೆಬ್ ಲಾಗ್ ಮ್ಯೇನ್ ಟೇನ್ಡ್ ಬೈ ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್ ಫಾರ್ ದಿ 2008 ಬೀಜಿಂಗ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
* ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್ ಇಮೇಜಸ್ ಅಂಡ ವಿಡಿಯೋಸ್ 

ವರ್ಗ:೧೯೭೦ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟವರು.
ವರ್ಗ:ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟವರು
ವರ್ಗ:2006 ರ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ವರ್ಗ:2004ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ವರ್ಗ:2008 ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಸ್ವೀಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಥೋಡ್
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ವರ್ಗ:ಅರ್ಜುನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು
ವರ್ಗ:ಜೈಸಲ್ಮಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಚೇತರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, **ಚೇತರಿಕೆ** ಪದವು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಿಗಳು ರೋಗ, ಗಾಯ, ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಗುಣಹೊಂದುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನಲ್ಲಿ, ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. 

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ದೈಹಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ

ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ಮಧು ಸಿಂಘಾಲ್

thumb|right|'ಮಧು ಸಿಂಘಾಲ್'  
ಕಣ್ಣಿನ 'ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯತೆ'ಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ **ಮಧು ಸಿಂಘಾಲ್** ರವರು, 'ಮಿತ್ರ ಜ್ಯೋತಿಯೆಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ದುರದೃಷ್ಟವನ್ನೇ ಜರಿಯುತ್ತಾ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ದುಃಖಮಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅನೇಕರಂತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ವಿಧಿಯ ಶಾಪವೆಂದು ಗೊಣಗದೆ, ಆ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದು, ಅವರಂತೆ ದುಃಖ ತಪ್ತರಾದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿ ಜೀವನ ಸಂಘಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಮಧು ಸಿಂಘಾಲ್' ರನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯಬೇಕಾದದ್ದು  ಬಹಳವಿದೆ. ಮೊದಲು ಅವರು, 'ಬಿ.ಎ.ಪದವಿ'ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. "The Best All Rounder Student" ಉಪಾಧಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸನ್, ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಯಾಣದ, ರೋಹ್ತಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ, ಮಹರ್ಷಿ ದಯಾನಂದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ, 'ವೈಶ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ, ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು, 'ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ'ದಲ್ಲಿ 'ಎಮ್.ಎ. ಪದವಿ'ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಮವಾಗಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ, 'ಅಂಧರ ಅನೇಕ ತರಪೇತಿ ಕಮ್ಮಟ' ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಸನ್. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರಂತೆಯೇ ಅಂಧತ್ವದ ಅಭಿಶಾಪದಿಂದ ನೊಂದ ೮ ಜನ ಗೆಳೆಯರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ , 'ಮಿತ್ರ ಜ್ಯೋತಿ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ 'ಮಿತ್ರ ಜ್ಯೋತಿ ಸಂಸ್ಥೆ'  ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮತ್ತು 'ಮಧು ಸಿಂಘಾಲ್' ರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನಗಳು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಬರತೊಡಗಿದವು.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನಗಳು
* ಸನ್. ೨೦೦೮ ರ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, 'ಅಪಂಗರಿಗೆ ಸಹಾಯ,' ಮತ್ತು 'ಆತ್ಮ ನಿರ್ಭರತೆ'ಯನ್ನು ತುಂಬಿ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಲು ನೆರವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ',ಯನ್ನು ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಜನ
ಆತ್ಮಾನಂದ

== ***ಸದ್ಗುರುದೇವ ಆತ್ಮಾನಂದ*** ==
ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀ ಗುರುದೇವ ಆತ್ಮಾನಂದರು, ೧೯೦೪ ರಲ್ಲಿ ಪರಮ ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಅವತಾರಿ ಪುರುಷರೂ ಆದ ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ಶಿವಾನಂದರ (ನಾಗನೂರ-ಗದಗ) ಏಕಮೇವ ಮಾನಸ ಮತ್ತು ಔರಸ ಪುತ್ರರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ಸಿಧ್ದಾರೂಡರು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಇವರ ಸಮಕಾಲಿನರು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಇವರ ಜೊತೆ ಅನುಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ಶಿವಾನಂದರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಬೊಧೆಗಾಗಿಯೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡುಪಿಟ್ಟರು. ಆತ್ಮನಂದರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ವಿಶೇಷ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ಶಿವಾನಂದರು ತುರ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತಿದ್ದರು. ಅದು ೨-೩ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಆತ್ಮಾನಂದರು, ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ಶಿವಾನಂದರ ತುರ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅದರ ಗೂಢಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ಅವರು ೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ "ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ" ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಬನಾರಸ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಎಂ.ಎ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆ ಹೊಂದಿದರು (ಆಗ ಪಂಡಿತ ಲಾಲ ಬಹದ್ದೂರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಇತ್ತು)
ಅಲ್ಲಿಂದ ಮರಳಿದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ವಿಶೇಷ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಆತ್ಮಾಭ್ಯಾಸದ ತೀವ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ತೂರ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಯೇ ತೀರಬೆಕೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರ, ಸಂಪತ್ತು, ಐಷಾರಾಮದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ಕೆಲವು ಕಾಲ ಸಂಚಾರ ಕೈಗೊಂಡರು. ಸ್ವರೂಪಾವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸತತ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲಿಯೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿ ಎನಿಸಿದರು.

ಚಿತ್ರ:
ಸದ್ಗುರುದೇವ ಶ್ರೀ ಆತ್ಮಾನಂದರು

### ಬೋಧೆ: 
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದದ್ದು ಶಾಶ್ವತ ಸುಖವು. ಅದು ರೂಪರಹಿತವಿದೆ. ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾನಿ ಜೀವಿಗಳು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸುಖವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪಿತ ರೂಪಗಳಿಗಾಗಿ ಜಗಳಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಹುಡುಕದೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪಿತ ರೂಪಗಳಿಗಾಗಿ (ಶಿವ, ಪಾರ್ವತಿ, ವಿಷ್ಣು, ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಬಡದಾಡದೆ, ಕೇವಲ ರೂಪರಹಿತ ಸುಖವನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತಂದು ಕೊಳ್ಳುವದಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀ ಗುರುದೇವ ಆತ್ಮಾನಂದರು "ಓಂ ನಮಃ ಸುಖಾಯ" ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಅದರಂತೆ ಅಜ್ಞಾನಿ ಜೀವರು ತಮ್ಮ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪದ ಹೊರಗೆ ಹುಡುಕಿ ಬಳಲುತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಅವರು ವ್ಯರ್ಥ ಬಳಲದೆ ತಮ್ಮ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವೇ ಸುಖವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಸುಖಮಯ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ನೆನಪಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳಲು "ಓಂ ನಮೋ ನಾನವೆ" ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆನಂದದ ಗುರ್ತು ಭಾವ ಉದಯವಾದಾಗಿನಿಂದಲೇ ಇದೆ. ಅದೇ "ಪ್ರಥಮಾನುಭೂತಿ". ಅದನ್ನು ಹೇಗೊ ಮರೆತಂತಾಗಿದೆ. ಪ್ರಥಮಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಆನಂದನಿಷ್ಠರಾಗಲು ಶ್ರೀ ಗುರುದೇವರು ಘಂಟಾಘೋಷವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಶ್ರಮ (ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ), ಗ್ರಹಸ್ಥಾಶ್ರಮ (ವಿಷಯ ಭೋಗ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಖವಿದೆಯೊ ಅಥವಾ ದುಃಖವಿದೆಯೋ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಚಾರ ಮಾಡುವದು), ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮ (ಮನೆತನದ ವ್ಯವಹಾರ ಕೈ ಬಿಟ್ಟು ಆತ್ಮವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವದು) ಇವು ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆಯಾಗದ ಹೊರತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲಸಲಾರದು ಎಂದು ಗುರುದೇವರು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂತರು
ಪ್ರಸನ್ನಸಿಂಹರಾವ್

ಸಿ ಬಿ **ಪ್ರಸನ್ನಸಿಂಹರಾವ್** (ಚಾಮರಾಜನಗರ ಭೀಮಸೇನರಾವ್ ಪ್ರಸನ್ನಸಿಂಹರಾವ್) ಅವರು ೯ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಶಾಲಾದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಉತ್ತಮ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಶಾಲೆಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ಆಡಿ ತಮ್ಮ ಕ್ರೀಡಾಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಮೆರೆದರು. ಮುಂದೆ ಬಿಎಂಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇವರು College Blue ಬಿರುದಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. 
ನಂತರ ಬಸವನಗುಡಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಬ್ ಮೆಟ್ರೊದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾ ಸ್ಪ್ಯಾಟ್ರಾನ್ಸ್ (Spatrons) ತಂಡದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಟು ಜಿ ಆರ್ ವಿಶ್ವನಾಥರೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೆಗಲೆಣೆಯಾದರು. 
೧೯೬೭-೬೯ ರಲ್ಲಿ ಸಿಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟರ್ಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿದ ಇವರು ಬಿ. ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಇ ಎ ಎಸ್ ಪ್ರಸನ್ನ, ಜಿ ಆರ್ ವಿಶ್ವನಾಥ್, ವಿಜಯಕುಮಾರ್, ವಿಜಯಕೃಷ್ಣ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಿಂಚಿದರು.  ಅದರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟರ್ಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇವರು ವಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂರವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಗೂ ಆಡಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಸೌತ್ಝೋನ್ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ  ವಿರುದ್ಧ ಸೆಣಸಿದರು. ಇಂಡಿಯಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಎಲ್ಲ ಘಟಾನುಘಟಿಗಳೂ ಇದ್ದ ಈ ಸೌತ್ ಝೋನ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡೆಸೆತದ ಸರಾಸರಿ (Bowling Average)ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನಸಿಂಹರಾವ್ ಅವರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆಂಬುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ. ಅಲ್ಲಿದ್ದು ಅವರು ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾ ಹೊಸಹೊಸ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕ್ರೀಡಾರಂಗದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬೇಸತ್ತು ಅವರು ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಕ್ರೀಡಾಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತೊರೆದು ಎಚ್ಎಎಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಸೇರಿದರು. ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವನದ ನಡುವೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡೂ ತಮ್ಮ ಸುಪ್ತ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಂತೆ ಪೋಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಇವರ ಜೀವನ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವಾದುದು.
ಎಚ್ಎಎಲ್ ಸೇರಿದ ನಂತರ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಪರವಾಗಿ ಆಡಿದ ಇವರು ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ೨೦೦ ವಿಕೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ಬರೆದರು. ಇವರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಯಾರೂ ಸರಿಗಟ್ಟಲಾಗಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬೌಲರ್
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಕಾರಟಗಿ

**ಕಾರಟಗಿ** ಪಟ್ಟಣವು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೂತನ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಇದು ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ ಕೊಪ್ಪಳ ಯಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 71.2Km ಇದೆ

ಇದು ಸುಮಾರು ೩೫೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭತ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೊಪ್ಪಳದ ಭತ್ತದ ಕಣಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ೬೮ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೈಸ್ ಮಿಲ್ ಇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ೨ ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೈಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಪಾರ್ಕ್ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಇದೆ.ಈ ಪಟ್ಟಣವು ರಾಯಚೂರು - ಗಿಣಿಗೇರಾ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೨೩ರ ಲ್ಲಿದೆ.ಕಾರಟಗಿ ತಾಲೂಕು ಸಿಂದನೂರು, ಗಂಗಾವತಿ, ಕನಕಗಿರಿ ಮತ್ತು ಸಿರುಗುಪ್ಪ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಕಾರಟಗಿ ನಗರವು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜದಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಕಲಬುರಗಿ, ರಾಯಚೂರು, ಸಿಂದನೂರು, ಗಂಗಾವತಿಯಂತ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರಗಳು,ಮಂತ್ರಾಲಯ, ದರ್ಮಸ್ತಳ, ಹಂಪಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕ್ಸೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಸ್ಸುಗಳ ಸೌಕರ್ಯವಿದೆ,  ಹಾಗೇ ರಾಯಚೂರು-ಗಿಣಿಗೇರಾ ರಯ್ಲು ಯೋಜನೆಯ ಬಾಗವಾದ ಕಾರಟಗಿ ರಯ್ಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಕಾರಟಗಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯಶವಂತಪುರ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ನಗರಗಳಿಗೆ ನೇರ ರಯ್ಲು ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ..

## ಕಾರಟಗಿಯ  ಪುಶ್ಕರಣಿ 
ಈ ಕಾರಟಗಿ ಭಾಗವನ್ನು  ಮೌರ್ಯರು,ಚಾಲುಕ್ಯರು,ನಿಜಾಮರು ಮುಂತಾದವರು ಆಳಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ ಈ ಪುಷ್ಕರಣಿಯನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಅರಸನಾದ ಸುಂಕಲಿ ವೀರಪ್ಪ ದೊರೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಈ  ಪುಶ್ಕರಣಿ  ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ   ರಚಿತವಾಗಿದೆ.  ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಸಾಲಿಮಂಟಪಗಳ ಮೇಲೆ  ಕೆತ್ತಲಾದ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರ, ವಾನರ, ನಂದಿ, ಪಾರಿವಾಳ, ಕೈಗೆತ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಷ್ಕರಣಿಯನ್ನ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮಹದೇಶ್ವರ ಹೋಂಡ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಠವಿತ್ತು ; ಇಲ್ಲಿ ಅಮರ ಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾ ಬೋಧನೆಯನ್ನು  ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ ಹೀಗಾಗಿ ;ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಕಾರಟಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ

thumb|right|250px|'ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'
'ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷ ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ, 'ಎಮ್. ವಿ. ಕಾಮತ್', 'ಖುಷ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್' ಮುಂತಾದವರು, ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಗರಿಮೆಯನ್ನು ಮುಗಿಲಿಗೇರಿಸಿದ್ದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ, 'ಆರ್.ಕೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್' ತಮ್ಮ ನಾಜೂಕಾದ ವ್ಯಂಗ್ಯೋಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ.
## 'ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ, ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು
'ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, 'ಇಂಡಿಯ ಟುಡೆ', 'ವೀಕ್', ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ತಮ್ಮ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಲೇಖನಗಳಿಂದ, ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಕ ಚಿತ್ರಪುಟಗಳಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಳೆಯರನ್ನು ಆಕರ್ಶಿಸಿದವು. ನಿಧಾನವಾಗಿ 'ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಯ 'ಲೇ ಔಟ್', 'ಔಟ್ ಡೇಟ್' ಆದಂತೆ ಭಾಸವಾಗಿ, 'ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಅಳಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ತಗಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಕಾಮನ್ ಮ್ಯಾನ್

'ಲಕ್ಷ್ಮಣ್' ಅವರು ೫೬ ವರ್ಷ ಗಳಿಂದ 'ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ' ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ'ಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ 'ಕಾಮನ್ ಮ್ಯಾನ್' ('ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆ'), ಅಥವಾ 'ಜನಸಾಮಾನ್ಯ', 'ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಾಂಕಣ'ವನ್ನು ಓದಿ ಸವಿಯದವರಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗ್ಯೆ ಎದ್ದು, ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಅದನ್ನು ಓದಿ ಸವಿಯುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಮುಂಬೈಕರರ ದಿನಚರಿ ! ಇಂದಿಗೂ ಅಷ್ಟೆ. ಸುಮಾರು ೪೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲವರು 'ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ,' ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ ಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಅವರಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಇಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು. ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ '**ಕಾಮನ್ ಮ್ಯಾನ್**' ಸುಮಾರು ೬ ದಶಕಗಳವರೆಗಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಚಂಡ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. 'ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆ'ಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸಲೆಂದೇ ಕೊಳ್ಳುವ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೂ ಅವು ಬಲು ಪ್ರಿಯ. ದಫ್ತರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ದಿನವೆಲ್ಲಾ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಧನ್ವಂತರಿ

**ಧನ್ವಂತರಿ** (ಸಂಸ್ಕೃತ- धन्वंतरी) ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರ. ವೇದ ಹಾಗು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ವೈದ್ಯನೆಂದು ಧನ್ವಂತರಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.  ಆಯುರ್ವೇದದ ದೇವತೆ ಕೂಡ ಧನ್ವಂತರಿ. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಆಯುರಾರೋಗ್ಯ ಬಯಸುವವರು ಧನ್ವಂತರಿಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.

## ಪುರಾಣ, ಪ್ರತೀತಿ 
ಧನ್ವಂತರಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವೈದ್ಯನೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಹಾಗು ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ವೈದಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಧನ್ವಂತರಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಹರಿಕಾರ. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಸ್ಯಗಳ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಪಾರಿಸರಿಕ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಔಷಧ ತಯಾರಿಸಿದ ಗೌರವ ಧನ್ವಂತರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. 

ಕ್ಷೀರೋದಮಥನೋದ್ಭೂತಂ ದಿವ್ಯ ಗಂಧಾನುಲೇಪಿತಂ
ಸುಧಾಕಲಶಹಸ್ತಂ ತಂ ವಂದೇ ಧನ್ವಂತರಿಂ ಹರಿಂ

ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ಕ್ಷೀರ ಸಮುದ್ರ ಮಥನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಗಂಧಾನುಲೇಪಿತನಾಗಿ ಅಮೃತ ಕಲಶ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಧನ್ವಂತರಿಯ ಅವತಾರ ತಾಳಿದನು ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ.ದೇವತೆಗಳು ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ  ಗುಣಪಡಿಸಲಾರದ ನೋವು ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ವೈದ್ಯನಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಧನ್ವಂತರಿ ರೂಪಧಾರಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಣು ಅವತರಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ
) ಧನು+ಏವ+ಅಂತಃ+ಅರಿ=ಧನ್ವಂತರಿ(ಸರ್ಜನ್), ೨)ಧನುಷಾ+ತರತೇ+ತಾರಯತೇ+ಪಾಪಾತ್=ಧನ್ವಂತರಿ(ಪಾಪ ವಿಮುಕ್ತಿ) ಎಂಬುದು ಧನ್ವಂತರಿ ಪದದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ನಮಾಮಿ ಧನ್ವಂತರಿಯಾದಿದೇವಂ
ಸುರಾಸುರೈರ್ವಂದಿತ ಪಾದಪದ್ಮಂ
ಲೋಕೇಜರಾಋಗ್ವಯ ಮೃತ್ಯುನಾಶಂ
ದಾತಾರಮೀಶಂ ವಿವಿಧೌಷಧೀನಾಂ

ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕದೊಂದಿಗೆ ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ದಿನವಿಡೀ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಧನ್ವಂತರಿ ಸುಪ್ರಭಾತ, ಧನ್ವಂತರಿ ಪ್ರಪತ್ತಿ, ಧನ್ವಂತರಿ ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ

ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ
ಮಾರ್ಕ್ ಕಬನ್

ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಸರ್ ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಾತ್ ಬಿರುದು]]
ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವರು 2ನೇ ಮದ್ರಾಸ್ ಸೈನ್ಯದ ತುಕಡಿಗೆ ನೇಮಕವಾದರು ಮತ್ತು 1804ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ 5ನೇ ನೇಟಿವ್ ಇನ್‌ಫ್ಯಾಂಟ್ರಿ(ಸ್ಥಳೀಯ ಪದಾತಿ ಸೈನ್ಯ)ಯ 2ನೇ ತುಕಡಿಗೆ ನೇಮಕವಾದರು. ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಚಾಲ್ಮರ್ಸ್ ಆಧಿಪತ್ಯದ ಫೀಲ್ಡ್ ಫೋರ್ಸ್‌(ಸಂಯುಕ್ತ ಸಶಸ್ತ್ರ ಭೂದಳ)ದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕಬ್ಬನ್ ಸಿಪಾಯಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು 1809ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗೆ ನೇಮಕವಾದರು.

ಕಬ್ಬನ್ 1827ರಲ್ಲಿ ಕಮಿಶರಿ-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಮಾರಿಸನ್‌ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ಹಾಗು 1831ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದಂಗೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಮೀಷನರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ಕರ್ನಲ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕವಾದರು. 1834ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್ ವಿತ್ತೀಯ ದಕ್ಷತೆ ಅನುಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಬ್ಬನ್ ಅವರನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಕಮೀಷನರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದರು.
## ಸುಧಾರಣೆಗಳು
ಕಬ್ಬನ್ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಿದರು. ಅದರ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ನೆರವಾದರು ಹಾಗು ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆಗಳು, ನೂರಾರು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಕಾಫೀ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.1859ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಅವರಿಂದ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕಬ್ಬನ್ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಆದೇಶಗಳು 1838ರಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಘೋಷಣೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವೆಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ವೈಸರಾಯ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ನಂತರ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬನ್ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟರು.ನಂದಿದುರ್ಗನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬನ್ ಅವರ ಬೇಸಿಗೆ ಮನೆಯಿಂದ  ಲೇಡಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಕಬ್ಬನ್ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ
ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ, ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನು (The Bhagavat-Geeta, Or, Dialogues of Krishna and Arjoon in Eighteen Lectures, with Sanskrit, Canarese and English in parallel columns, edited by Rev. John Garrett, published by the Weleyan Mission Press) 1849 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ  - ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟಿನ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ವಿಲಿಯಂ ರೀವ್ ಸಂಕಲಿಸಿದರು, ಡೇನಿಯಲ್ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸನ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1858 ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಲಿಯನ್ ಮಿಷನ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

### ಮರಣ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ
ಕಬ್ಬನ್ ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯ ಡಾ.ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಜತೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, 1861ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 23ರಂದು ಸೂಯಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಬ್ಬನ್ ರಸ್ತೆ, ಕಬ್ಬನ್‌ಪೇಟ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ.ಕಬ್ಬನ್ ಅವರ ಪದಕದ ಆಕಾರದ ಭಾವಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಡದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಾಲ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೊನೆಯ ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಟ್ಟಾರಾ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಟೆರೇಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಬಳಿ ಕಬ್ಬನ್ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ  ಶಿಲ್ಪಿ ಬಾರೋನ್ ಕಾರ್ಲೋ(ಚಾರ್ಲೆಸ್)ಮಾರೋಚೆಟ್ಟಿ ಕೆತ್ತಿರುವ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆಯಿದೆ. ರಾಮ್ಸೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬನ್ ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
* ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಗೆಜೆಟಿಯರ್

ವರ್ಗಗಳು: 1775ರ ಜನನಗಳು | 1861 ಮರಣಗಳು | ಮ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಜನರು | ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳು | ಮೈಸೂರು ಪ್ರಭುತ್ವ | ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ | ನೈಟ್ಸ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಬಾತ್

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ

**ಕೈಗಾ**  ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಾವರವು
 2000ನೇ ಇಸವಿಯ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದಲೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಪವರ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ನಾಲ್ಕು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2010ರ ನವೆಂಬರ್ 27ರಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಘಟಕವು ಸಂಕ್ರಮಣ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು. ಸದರಿ ಸ್ಥಾವರದ ತಾಣದ ಪಶ್ಚಿಮಾರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ಎರಡು ಅತಿಹಳೆಯ ಘಟಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಹೊಸದಾದ ಘಟಕಗಳು ತಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕೂ ಘಟಕಗಳು ಚಿಕ್ಕ-ಗಾತ್ರದ ಕ್ಯಾಂಡು ಸ್ಥಾವರಗಳಾಗಿದ್ದು 220 MWನಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವು ಹೊಂದಿವೆ.

## ವಿವಾದಗಳು
ಕೈಗಾ ಅಣುಸ್ಥಾವರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಗೋಡೆಗಳ ಪೈಕಿಯ ಒಂದು ಗೋಡೆಯು ಕುಸಿಯಿತು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಳವಳವೊಂದನ್ನು ಅದು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.

2009ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾವರದ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 55 ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಕಿರಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೀಡಾದರು. ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ನೀರಿನ ಶೈತ್ಯಕಾರಿಯೊಂದು ಟ್ರಟೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೀರಿನಿಂದಾಗಿ ಮಲಿನಗೊಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ತನಿಖೆಯು, ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯವೊಂದು ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸಂಭವನೀಯ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹಿತು. ಸದರಿ ಕಾರಣದ ಹಿಂದಿರುವ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.. ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ-ವಿರೋಧಿ_ಆಂದೋಲನದ ಕ್ರಿಯಾವಾದಿಗಳು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸದರಿ ಘಟನೆಯ ದಾರುಣತೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.

## ಪರಿಣಾಮಗಳು
೨೦೧೦ ರಿಂದ ೨೦೧೩ರ ವರೆಗೆ ಮುಂಬೈನ ಟಾಟಾ ಮೆಮೂರಿಯಲ್‌ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅಧೀನದ ನುರಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮಾಡಿದ ಸರ್ವೇ ವರದಿ ೨೦೧೮ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರವಾರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲೇ ೩೧೬ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ರೋಗಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆಂಬ ಅಂಶ ಹೊರ ಬಂದಿದೆ.

## ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
1994ರ ಮೇ 13ರಂದು, ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಘಟಕ-Iರ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾದ ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಗುಮ್ಮಟವು ನಿರ್ಮಾಣದ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯಿತು. ಸುಮಾರು 75 ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಿಂದ 150 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಕಾಂಕ್ರೀಟನ್ನು ಈ ಕುಸಿತವು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುತಂದಿತು ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ 14 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಎರಡು ಘಟಕಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಘಟನೆಯು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಅನುಸಾರ, 1996ರ ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳ ವೇಳೆಗೆ ಮೊದಲ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು ಸಂಕ್ರಮಣದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಘಟಕದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು 1999ಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಸು ನೀರು ಮಿಶ್ರಣಗೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿವಾದವು 2010ರಲ್ಲಿ ಮೇಲೆದ್ದಿತು.

**ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರದ 4ನೇ ಘಟಕ**

ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರದ 220 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 4ನೇ ಘಟಕವು 2010ರ ನವೆಂಬರ್‌ 27ರಂದು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ  ಹಂತವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು.

## ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಕೈಗಾ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಳಂಬದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಗಾಧವಾಗಿತ್ತು. ಸದರಿ ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು 750 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೆಚ್ಚವು 2,275 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಬಂದುಮುಟ್ಟಿತು.

## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ 
* ಜೈತಾಪುರ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಪವರ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌
* ಕಾರವಾರ ಇ-ನ್ಯೂಸ್‌ 
* ಕೈಗಾದಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರದ ಕುರಿತಾದ ಆತಂಕ
* ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರದ ಪರಮಾಣು ವಿಕಿರಣ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಪಘಾತ 
* ಕಂಟಾಮಿನೇಷನ್‌ ಅಟ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ ನಾಟ್‌ ಎ ಲೀಕ್‌ 

ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆ
ವರ್ಗ:2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗಳು
ಎ. ಎಸ್. ಕೆ ರಾವ್

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಾಟಕ, ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾ ಅದರ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘಸೇವೆಯನ್ನು ಸದ್ದು ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳದೇ ಕೇಳದೆ ಇಹಲೋಕದ ಯಾತ್ರೆಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದ 'ಎ.ಎಸ್.ಕೆ.ರಾಯರು', ವಂದ್ಯರು. 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ', ಮುಂತಾದ ಹತ್ತು-ಹಲವು ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಮಿತ್ರರು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. 'ರಾಯಿಟರ್ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ 'ರಾವ್', ಕನ್ನಡದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ: ಚುಟುಕು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು