open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ತ್ರಿಲಿಂಗ ಸಂಘಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

**ತ್ರಿಲಿಂಗ ಸಂಘಮೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ** ದೇವಾಲಯವು ಭಾರತದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಕರೀಂನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ **ವಿಲಾಸಾಗರ** ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪುರಾತನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಂತರಿಕ ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ (ಗರ್ಭ ಗೃಹ) ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳು ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿವೆ. ಶ್ರೀ ತ್ರಿಲಿಂಗ ಸಂಘಮೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರೀಂನಗರ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೨೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು " **ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ** " ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೇಮುಲವಾಡದಿಂದ ೧೨ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ತ್ರಿಲಿಂಗ ಸಂಘಮೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಾಕತೀಯ ರಾಜ II ಪ್ರೋಲ (ಕ್ರಿ.ಶ ೧೧೧೫-೧೧೫೭) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಖಮಂಟಪದಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ (ಪ್ರವೇಶ ಮಂಟಪ), ಮುಖ ಮಂಟಪದ ಮೂರು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಂತರಾಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ಒಳ ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಿವೆ (ಗರ್ಭ ಗೃಹ). ಪ್ರತಿ ಅಂತರಾಳ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳ (ಗರ್ಭ ಗೃಹ) ಆಯಾಮಗಳು ೮ ಅಡಿ ೮ ಇಂಚುಗಳು ಮತ್ತು ೮ ಅಡಿಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಮುಖ ಮಂಟಪದ ಆಯಾಮಗಳು ೨೪ ಅಡಿ ಮತ್ತು ೨೪ ಅಡಿಗಳು. ೫ ಅಡಿ ೫ ಇಂಚು ಎತ್ತರ (ಪಾಣಿಪಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ) ಇರುವ ಮೂರು ಒಳ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶಿವಲಿಂಗಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ. ಮುಖ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗಣಪತಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಒಳಗಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ (ಗರ್ಭ ಗೃಹ) ಶಿಖರವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಪಿರಮಿಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಹತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಕದಂಬ ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಪ್ರತಿ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಕಲಶವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಂಗಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹನ್ಮಕೊಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಪದ್ಮಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರೊಲಾ II ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿ "ಬೇತನ" ಅವರ ಪತ್ನಿ "ಮೈಲಮ್ಮ" ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಹರಿಹರ ಕ್ಷೇತ್ರ 
ತ್ರಿಲಿಂಗ ಸಂಘಮೇಶ್ವರ **ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು** ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ **"ಹರಿಹರ ಕ್ಷೇತ್ರ" ಗಳಲ್ಲಿ** ಒಂದಾಗಿದೆ. ಶಿವತೆ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಹಬ್ಬಗಳೆರಡನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಚರಿಸಿದರು. **ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಜಾತ್ರೆಯು** ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಅಧಿಸೂಚಿತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು **ಶ್ರೀರಾಮ ನವಮಿಯು** ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ೨ ನೇ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ಸ್ಮಾರ್ತ ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗೋದ್ಭವಕಾಲ ಮಹಾನ್ಯಾಸ ಪೂರ್ವಕ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಮರುದಿನ ಶಿವಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಅನ್ನದಾನವನ್ನು ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಯುವ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಆಯೋಜಿಸಿವೆ. ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್ ಜಯಂತಿ, ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ನವರಾತ್ರಿ, ಶ್ರೀ ದೇವಿ ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವಗಳು, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸೋತ್ಸವ, ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸೋತ್ಸವ, ಶ್ರೀ ಗೀತಾ ಜಯಂತಿಗಳು ಭಕ್ತರು ಆಚರಿಸುವ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಾಗಿವೆ.

## ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ 
**ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು** ಶ್ರೀ ತ್ರಿಲಿಂಗ ಸಂಘಮೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪುನರಾರಂಭ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು "ತ್ರಿದಂಡಿ ಚಿನ್ನ ಜೀಯರ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು *.* *ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಜೀಯರ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರು "ನಾನು ಅನೇಕ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ ಆದರೆ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾಚಲಂ ದೇವಾಲಯದ ವಿಗ್ರಹ ನಂತರ ಮಹಿಮಾನ್ವಿತವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.* *ಶ್ರೀರಾಮ ನವಮಿಯ ದಿನದಂದು ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅನ್ನದಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ತೆಲಂಗಾಣ
ಕೂತಂಬಲಂ

**ಕೂತಂಬಲಂ** ಅಥವಾ ಕೂತುಪುರವು ಕೇರಳದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲೆಯಾದ ಕೂತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೂತಂಬಲಂ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದೇಗುಲದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.  ಭರತಮುನಿಯ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಂಡಪವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೂತಂಬಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೂತಂಬಲಮ್ ಅನ್ನು ದೇವಾಲಯದಂತೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕೂತಂಬಲಗಳು ದೇವಾಲಯಗಳ ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಕೂತಂಬಲಂ ಕೂತ್ ಮತ್ತು ಕೂಯಾಟ್ಟಂ ಮುಂತಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾಕ್ಯಾರ್ ಸಮುದಾಯದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೊಯಾಟ್ಟಂ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅಂಬಲವಾಸಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಜಾತಿಯ ನಂಗ್ಯಾರಮ್ಮರು ನಂಗ್ಯಾರ್ ಕೂತ್ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಯಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪವಿತ್ರವಾದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮಿಜಾವ್ ಅನ್ನು ಕೂತಂಬಲಮ್ ಒಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿಝಮ್ ಮತ್ತು ಇಲತ್ತಲ್ ಅನ್ನು ಕೂತ್‌ಗೆ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂಗ್ಯಾರಮ್ಮ ಇಲಾತಾಳಂ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ದಂತಕಥೆ 
ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವ-ಶಿಲ್ಪಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಕರೆದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ನಾಟ್ಯಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದನು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ನಾಟ್ಯ ಮಂಟಪದ (ಕುತ್ತಂಪಲಮ್) ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

## ವಿನ್ಯಾಸ 
ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ “ಮಂಡಪವಿಧಿ”ಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದ ನಾಟ್ಯಗೃಹಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಟ್ಯಮಂಡಪಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿಕೃಷ್ಟಂ (ಆಯತಾಕಾರದ), ಸುಕ್ರಾಂಗ್ (ಚೌಕ) ಮತ್ತು ತ್ರಯಾಶ್ರಮ (ತ್ರಿಕೋನ) 108 ಕೋಲ್, 64 ಕೋಲ್ ಮತ್ತು 32 ಕೋಲ್ ಹಿರಿಯ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ.

ದೇವರುಗಳು ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಾದಾಗ ದೊಡ್ಡದು ಬೇಕು. ಮನುಷ್ಯರೇ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಕೂತಂಬಲದ ಉದ್ದ 64 ಇಂಚು ಮತ್ತು ಅಗಲ 32 ಇಂಚು ಇರಬೇಕು. ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯಮಂಟಪ ಕಟ್ಟಬಾರದು. ದೃಶ್ಯವು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಸಂಭಾಷಣೆಯು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ನಟನ ಮುಖಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂರು ಬಗೆಯ ಕೂತಂಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಅರವತ್ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಭಾಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಭರತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಾಡು ಆರಾಮವಾಗಿ ಕೇಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಮುಖದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

## ಕೂತಂಬಲಂನ ಭಾಗಗಳು 
* ಹಂತ
* ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ
* ಮಾಥವರಣಿ (ರಂಗಪೀಠದ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳ)
* ನೇಪತ್ಯಂ (ಅಣಿಯಾರ)
* ಸಭಾಂಗಣ
* ಮುಖ ಮಂಟಪ

ನಾಟ್ಯಮಂಡಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮನಸೂರೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಧಿಯು ನಾಟ್ಯ ಮಂಟಪದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಗುಮ್ಮಟದ ದೇವಾಲಯಗಳು 
# ತಿರುಮಂಧಮಕುನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ತಿರುವಾರ್ಪ್ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ತಿರುವಲತ್ತೂರು ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ
# ಗುರುವಾಯೂರ್ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಅರ್ಪುಕರ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಕಿಟಂಗೂರು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರಂ ಶ್ರೀಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರ
# ತಿರುಮೂಝಿಕುಲಂ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ತಿರುನಕ್ಕರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಹರಿಪಾದ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಚೆಂಗನ್ನೂರು ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಇರಿಂಗಲಕುಡ ಕೂಡಲ್ ಮಾಣಿಕ್ಕ್ಷೇತ್ರ
# ತ್ರಿಶೂರ್ ವಡಕ್ಕನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಪೆರುವನಂ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ವಝೆಕಾವಿಲ್ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಂದನಸ್ಸೆರಿ
# ಕೋಟಿಯೂರು ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ (ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕೋಟಿಯೂರಿನಾದ್ಯಂತ ವೈಶಾಖಮಹೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. )

## ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ನಂಬಿಯಾರ್
* ಮಿಜಾವ್
* ಚಾಕ್ಯಾರ್ ಕೂತ್ತು
* ಸಭೆ
* ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
* ಮಣಿ ಮಾಧವಾಚ್ಯಾಕ್ಯಾರ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಹಿನ್ನೀರು

**ಹಿನ್ನೀರು** ನದಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಹರಿವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರುವ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದಿಂದ ಅಥವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಂತಹ ಅಡಚಣೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಹರಿದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಜಲಸಮೂಹವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊಳೆಯ ಹರಿವಿಗೆ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಅಡಚುಗಳು, ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ತಡೆ, ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿನ ಕಾಲುವೆಯಲ್ಲಿ ನೆರೆಬರುವಿಕೆಯಂತಹ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು  ಹಿನ್ನೀರನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು.

## ಪರ್ಯಾಯ ಜಲಮಾರ್ಗ 
[thumb| [ಭಾರತ|ಭಾರತದ ಕುಮಾರಕೋಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೇರಳ ದೋಣಿಮನೆ]]
ನದಿಯು ಅದರ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹಿನ್ನೀರು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಮುಖ್ಯ ನದಿ ಮಾರ್ಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತಿ ವೇಗವಾದ ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಮುಖ್ಯ ಸಂಚರಣಾ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಹಿನ್ನೀರು ಆಳವಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಹರಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯಬಹುದು. ಕೆಲವು ಹಿನ್ನೀರುಗಳು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಹೆಚ್ಚು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನೋಯಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನೀರು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

## ಒಂದು ಅಡಚಣೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಹರಿದ ನೀರು 
[right|thumb| [ಕೇರಳ ಹಿನ್ನೀರು ಪ್ರದೇಶ|ಕೇರಳದ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಕೋಮ್ ಸರೋವರ]]
ನದಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವು ಕರಾವಳಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಮೂಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹಿನ್ನೀರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಸರೋವರ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದು ನದಿಯ ಇಳಿಜಾರು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮುಖದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಹರಿವು ನೀರು ಹಿಂದೆ ಹರಿಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಹೊರದಾರಿಯು ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೂಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಆವರ್ತಕ ಬದಲಾವಣೆಯು ನದಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಹಿನ್ನೀರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ನೀರು ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿ ನದೀಮುಖದ ಪರಿಸರವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ಬನಾರಸ್ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಬನಾರಸ್*** 2022 ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಣಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಜಯತೀರ್ಥ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಿಲಕರಾಜ್ ಬಲ್ಲಾಳ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಝೈದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೇರೊ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ಬಿ. ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ. ಚಲನಚಿತ್ರವು 2021 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ ಆದರೆ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 4, 2022 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಬನಾರಸ್ ಕಾಶಿಯ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಟುವಾದ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೈದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಚಿತ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬನಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಜೈದ್ ಖಾನ್ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಸಿಂಹ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಧನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೋನಾಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ
* ಶಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಜಯ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
* ಅಜಯ್ ಸಿಂಹ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವರಾಜ್
* ನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್
* ಪೀಟರ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಆಗಿ ಬರ್ಕತ್ ಅಲಿ
* ಶಿವನಾಗಿ ಸಪ್ನಾ ರಾಜ್

## ಬಿಡುಗಡೆ 
*ಬನಾರಸ್* ಹಿಂದಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 4 ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್

*ಪ್ರತಾಪ್** ( ***ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್'''* ಎಂದೂ  ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ. ಅವರು ಸಿಕ್ಸರ್ (2007) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಿನಿಮಾರಂಗಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. *ಮೈಲಾರಿ* (2010), *ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್* (2012), *ಬೃಂದಾವನ* (2013), ಮತ್ತು *ಆಟೋ ರಾಜ* (2013) ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಾಪ್ ನಟನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

## ವೃತ್ತಿ 
ಪ್ರತಾಪ್ 140+ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಉದಯ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ *ಕುರಿ ಬಾಂಡ್'' ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಂಕ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಿನಿಮಾಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
ಪ್ರತಾಪ್ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ಡಾರೆ

## ದೂರದರ್ಶನ
## ಸಹ ನೋಡಿ 
 
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಿನಿಮಾ
* ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರ ಪಟ್ಟಿ
* ಭಾರತದ ಸಿನಿಮಾ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ಇವನು ಇರೋದೇ ಹೀಗೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ಇವನು ಇರೋದೇ ಹೀಗೇ*** 2022 ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ ಇಸ್ಲಾಹುದ್ದೀನ್ ಎನ್.ಎಸ್  ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ರಿಷಿ, ಧನ್ಯ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವು ಝೀ5 ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರವು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾಗಿದೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಸಾಯಿ ಕುಮಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಷಿ
* ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಿ ಧನ್ಯ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ
* ನಾಗಭೂಷಣ
* ವಿನುತ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರೂವ ಭಾರದ್ವಾಜ್
* ಗ್ರೀಷ್ಮಾ ಶ್ರೀಧರ್

## ಉತ್ಪಾದನೆ 
*ಸರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶ* (2019) ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ರಿಷಿ ಮತ್ತು ಧನ್ಯ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರತಕ್ಷತೆ 
*ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ "ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಬೇಕು". *ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಖಿನ್ನತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುವ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ NSIIH, ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ತಮಾಷೆಯೂ ಅಲ್ಲ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. *ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ಖಿನ್ನತೆಯ ತಕ್ಷಣದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ಶಾಂತವಾದ ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವಸರದ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ದಿಲ್ಪಸಂದ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ದಿಲ್ಪಸಂದ್** ಶಿವತೇಜಸ್ ನಿರ್ದೇಶನದ 2022 ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ, ನಿಶ್ವಿಕಾ ನಾಯ್ಡು ಮತ್ತು ಮೇಘಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಕಥಾವಸ್ತು 
ಸಂತೋಷ್ ಒಬ್ಬ ಸಂತೋಷ-ಅದೃಷ್ಟ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ತಮ್ಮ ನಿಶ್ಚಿತ ವರ ಮಿಂಚು ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಂಚು ಆಧುನಿಕ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ಬದುಕುವ ಮೂಲಕ ಸಂತೋಷ್ ಅವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ಸಂತೋಷ್ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ಎಂಬ ನಿರಾತಂಕದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅವಳು ಕುಡಿದು ಅವಳನ್ನು ಲಾಡ್ಜ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಲಗಿದನು. ನಂತರ, ಐಶ್ವರ್ಯಾ ತಾನು ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ್ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೀರಾ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ವರದಿ ಬರುವವರೆಗೆ 45 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುವಂತೆ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ, ಸಂತೋಷ್ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಮಿಂಚು ನಿಭಾಯಿಸಲು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂತೋಷ್ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಾ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಿಂಚು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಸಂಧ್ಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ್ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ಅದನ್ನು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಕುಟುಂಬವು ಸಂತೋಷ್‌ನ ಪೋಷಕರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂತೋಷ್‌ನ ಹೆತ್ತವರೂ ಸಂತೋಷ್‌ನನ್ನು ಬೈಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಸಂತೋಷ್ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಸಂತೋಷ್‌ನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಬಯಸಿದ್ದಳು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

3 ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಸಂತೋಷ್ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಾಳನ್ನು ತನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತ ವರ ಪ್ರೀತಂನೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾಳೆ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ಪ್ರೀತಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಂತೆ, ಸಂತೋಷ್ ಜೊತೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುವಂತೆ ಐಶ್ವರ್ಯರನ್ನು ಮನವೊಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಸಂತೋಷ್ ಐಶ್ವರ್ಯಾಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಸಂತೋಷನಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ
* ಐಶ್ವರ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ವಿಕಾ ನಾಯ್ಡು
* ಮಿಂಚು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೇಘಾ ಶೆಟ್ಟಿ
* ಸಂತೋಷನ ತಂದೆ ರಂಗಪ್ಪನಾಗಿ ರಂಗಾಯಣ ರಘು
* ಸಂತೋಷ್ ಬಾಸ್ ಆಗಿ ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ
* ಮಿಂಚು ತಂದೆಯಾಗಿ ತಬಲಾ ನಾಣಿ
* ಅಜಯ್ ರಾವ್ ಪ್ರೀತಂ (ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
IMDb ನಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಪಸಂದ್

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವಿಜಯಾನಂದ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ವಿಜಯಾನಂದ್** 2022 ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರಿಷಿಕಾ ಶರ್ಮಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ವಿಆರ್‌ಎಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ವಿಆರ್‌ಎಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಘಟಕದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಆನಂದ್ ಸಂಕೇಶ್ವರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿ ವಿಜಯ್ ಸಂಕೇಶ್ವರ್ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಹಾಲ್, ಭರತ್ ಬೋಪಣ್ಣ, ಅನಂತ್ ನಾಗ್, ರವಿಚಂದ್ರನ್, ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಳವಾಡಿ, ಅನೀಶ್ ಕುರುವಿಲ್ಲಾ, ವಿನಯ ಪ್ರಸಾದ್, ಸಿರಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗೋಪಿ ಸುಂದರ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ವಿಜಯ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ನಿಹಾಲ್
* ಆನಂದ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಭರತ್ ಬೋಪಣ್ಣ
* ಬಿ.ಜಿ.ಸಂಕೇಶ್ವರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಂತ್ ನಾಗ್
* ರವಿಚಂದ್ರನ್
* ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಳವಾಡಿ
* ಅನೀಶ್ ಕುರುವಿಲ್ಲ
* ಚಂದ್ರಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿನಯಾ ಪ್ರಸಾದ್
* ಲಲಿತಾ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಸಿರಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್
* ವಾಣಿ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಅರ್ಚನಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ

## ಉತ್ಪಾದನೆ 
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಧಾರವಾಡ, ಗದಗ, ಅಗಡಿ ತೋಟ ಕೊಣ್ಣೂರು, ಆರ್‌ಎಫ್‌ಸಿ ಹೈದರಾಬಾದ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ, ಕುದುರೆಮುಖ, ಬಾಬಾ ಬೂದನಗಿರಿ, ಹಳೇಬೀಡು, ಮೇಲುಕೋಟೆ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಶೂಟಿಂಗ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್, 2021 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಥಿಯೇಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಾನಂದ್ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಿಂದ ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗಿರುವ ಮೊದಲ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿದೆ.

ವಿಜಯಾನಂದ್ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 ರಂದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಮುಹೂರ್ತದ ಪೂಜೆ ಸಮಾರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ತಂಡವು 80% ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. 75 ದಿನಗಳ ನೇರ ನಿರಂತರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುದುರೆಮುಖ, ಮಲ್ಪೆ ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿನ ದೃಶ್ಯಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ದಿನಗಳು 98 ದಿನಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರವು 66 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಕಲಾ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ), ಒಟ್ಟು ಕಲಾವಿದರ ಸಂಖ್ಯೆ 245 ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಲಾವಿದರು 5000 ಮೀರಿದೆ.

## ಸಂಗೀತ 
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಗೋಪಿ ಸುಂದರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಲೇಬಲ್ ಕಂಪನಿಯಾದ ಆನಂದ್ ಆಡಿಯೊ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ.

## ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ 
ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಟೀಸರ್ 2 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಸರ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಟೀಸರ್ ಆಯಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 2 ಕೋಟಿ + ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಟ್ರೇಲರ್ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವಹೀದಾ ರೆಹಮಾನ್

thumb

**ವಹೀದಾ ರೆಹಮಾನ್** (ಜನನ 3 ಫೆಬ್ರವರಿ 1938) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ರೆಹಮಾನ್ ಅವರಿಗೆ 1972 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು, ನಂತರ ಇವರು 2011ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಾದ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ರೆಹಮಾನ್ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ *ರೋಜುಲು ಮರಾಯಿ* (1955) ಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗುರುದತ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು: ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಣಯ ನಾಟಕಗಳಾದ *ಪ್ಯಾಸಾ* (1957) ಮತ್ತು *ಕಾಗಜ಼್ ಕೆ ಫೂಲ್* (1959), ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಚೌಧ್ವೀನ್ ಕಾ ಚಾಂದ್* (1960) ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯ ನಾಟಕ *ಸಾಹಿಬ್ ಬೀಬಿ ಔರ್ ಗುಲಾಮ್* (1962). ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಗೈಡ್* (1965) ನೊಂದಿಗೆ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ವ್ಯಾಪಕ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ ರೋಮಾಂಚಕ ಚಿತ್ರ *ನೀಲ್ ಕಮಲ್* (1968) ನಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರ *ರಾಮ್ ಔರ್ ಶ್ಯಾಮ್* (1967) ಹಾಗೂ ನಾಟಕಚಿತ್ರ *ಖಾಮೋಶಿ* (1970) ಯಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಪಡೆದರು.

ಅಪರಾಧ ನಾಟಕಚಿತ್ರ *ರೇಷ್ಮಾ ಔರ್ ಶೇರಾ* (1971) ನಲ್ಲಿ ಕುಲ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 1970 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದ, ರೆಹಮಾನ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರ *ಫಗುನ್* (1973), ಸಂಗೀತಮಯ ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ ನಾಟಕಚಿತ್ರಗಳಾದ *ಕಭಿ ಕಭಿ* (1976), *ಚಾಂದನಿ* (1989) ಮತ್ತು *ಲಮ್ಹೆ* (1991). 1994 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆಕೆಯ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ, ರೆಹಮಾನ್ ಒಬ್ಬ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ರಂಗ್ ದೇಗೆ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆ (ಮಯನ್ಮಾರ್)

**ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆಯು**  (Burmese:ထိုင်တော်မူ ဂေါတမဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်ဘုရားကြီး) ೨೫೫.೫ ಅಡಿ (೭೭.೯ ಮೀ)ಉದ್ದದ ಆಸನದ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಯನ್ಮಾರ್‌ನ ಮೋನ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಯಾಕ್ಟೋ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.  ಪ್ರತಿಮೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭವು ಏಪ್ರಿಲ್ ೬-೭, ೨೦೧೯ ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಮಯನ್ಮಾರ್‌ನ ಬುದ್ಧನ ಜನ್ಮದಿನದ ಹಬ್ಬದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಯಿತು. 

ಪ್ರತಿಮೆಯ ಪಗೋಡವು ಹದಿನೇಳು ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಇದನ್ನು ೨೫೫ ಅಡಿ ಮತ್ತು ೬ ಇಂಚುಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ೨೫೫೬ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಅನೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ

**ಅನೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ** ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮಿಸ್ಟರಿ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ *ರಂಗಿತರಂಗ*ದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅನುಪ್ ಭಂಡಾರಿ ಅವರು ೨ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೨ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಸುಧಾಕರ ಭಂಡಾರಿ ಮತ್ತು ರತ್ನ ಭಂಡಾರಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿದ್ಯಾ ವಿಕಾಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ USA ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

## ವೃತ್ತಿ 
ಭಂಡಾರಿ ಅವರು ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. US ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಹಾಲಿವುಡ್ ನಟ ದೇರ್ ವಿಲ್ ಬಿ ಬ್ಲಡ್ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಗೋ ಖ್ಯಾತಿಯ ರಸೆಲ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನಟಿಸಿದ "WORDS" ಎಂಬ ಕಿರುಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರ ಸಹೋದರ ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ, ರಾಧಿಕಾ ನಾರಾಯಣ್, ಆವಂತಿಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಯಿ ಕುಮಾರ್ ನಟಿಸಿದ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗಿತರಂಗಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ರಂಗಿತರಂಗ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್‌ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು. ಇದು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು USA ನಲ್ಲಿ ೫೦ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಓಡಿದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ (ಆಸ್ಕರ್) ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ೩೦೫ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಂಗಿತರಂಗ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.

ಅನೂಪ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್, ಸೈಮಾ, ಐಐಎಫ್ಎ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

ಅನುಪ್ ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ *ರಾಜರಥದಲ್ಲಿ* ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ, ಆವಂತಿಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ನಟ ಆರ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಸ್‌ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಧಿಕಾ ಪಂಡಿತ್ ನಟಿಸಿರುವ ಪ್ರಿಯಾ ವಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನ ಆದಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಅವರು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ದಬಾಂಗ್ ೩ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ

೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಮಿಸ್ಟರಿ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಅದರ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಕಿಂಗ್, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗಿತರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರೀಕ್ವೆಲ್ ಆಗಿದೆ.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಅನುಪ್ ಭಂಡಾರಿ ಅವರು ನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ನಿಷ್ಕಾ ಭಂಡಾರಿ ಎಂಬ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರ ಸಹೋದರರಾದ  ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿಯವರು ನಟ.

## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು 
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್ (ಗೇಮ್ ಶೋ)

***ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್*** ಎಂಬುದು ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿ ಅನುಪಮಾ ಚೋಪ್ರಾ ಅವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಟದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಫಿಲ್ಮ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ ರಂದು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್ ಎಂಬುದು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ ರಂದು ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್, ತಾಪ್ಸೀ ಪನ್ನು, ಸಾರಾ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಅನನ್ಯಾ ಪಾಂಡೆ, ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

## ಅವಲೋಕನ 
ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್ ಒಂದು ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಗೇಮ್ ಶೋ ಆಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ೧೦-೧೨ ನಿಮಿಷಗಳು. ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಅತಿಥಿಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ಅದೇ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸೆಲೆಬ್ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆಡಲು ಒಂದು ವಾರ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.

## ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸು 
ಅನುಪಮಾ ಚೋಪ್ರಾ ವಾರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ವೀಡಿಯೊಗೆ ನೇರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ಅವನ/ಅವಳ ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿರುವ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ೧೦ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.

### ನಿಯಮಿತ ವಿಭಾಗಗಳು 
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

* **ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳು:** ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳ ಸುತ್ತ ಇರುತ್ತದೆ.
* **ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು:** ಇವುಗಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪವು ನಿಜ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು.
* **ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:** ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಆಯ್ಕೆಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಡಾ. ೫೬ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಡಾ. 56*** ಭಾರತೀಯ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರಾಜೇಶ್ ಆನಂದಲೀಲಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ಹರಿ ಹರ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಜ್ಯೋತಿ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯಾಮಣಿ, ಪ್ರವೀಣ್ ರೆಡ್ಡಿ, ರಾಜ್ ದೀಪಕ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರಮೇಶ್ ಭಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವು 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಪ್ರಿಯಾಮಣಿ ಪ್ರಿಯಾ ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ
* ಅರ್ಜುನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ್ ರೆಡ್ಡಿ ಟಿ
* ಅಶ್ವಥ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ ದೀಪಕ್ ಶೆಟ್ಟಿ
* ರಮೇಶ್ ಭಟ್
* ವೀಣಾ ಪೊನ್ನಪ್ಪ
* ಮಂಜುನಾಥ್ ಹೆಗಡೆ
* ಯತಿರಾಜ್

## ಉತ್ಪಾದನೆ 
ಜೂನ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಿಯಾಮಣಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ವೇಳೆಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸಿಬಿಐ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನಟಿಸುವುದಾಗಿ ನಟಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಿಯಾಮಣಿ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮರಳಿದೆ.

## ಬಿಡುಗಡೆ 
ಚಿತ್ರವು 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರಂದು ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. *ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರು "ಕೆಲವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, *DR 56* ಸಾಕಷ್ಟು ಆಹ್ಲಾದಿಸಬಹುದಾದ ಕೊಲೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿದೆ, ಅದು ಆ ಪ್ರಕಾರದ ನಿಷ್ಠಾವಂತರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ". *ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ನೀವು ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್‌ಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿಯಿರಿ" ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಹೆಡ್ ಬುಷ್ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಹೆಡ್ ಬುಷ್*** 2022 ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಶೂನ್ಯಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯ ಮತ್ತು ಪಾಯಲ್ ರಜಪೂತ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಜಯರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯ
* ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್ ಆಗಿ ಬಾಲು ನಾಗೇಂದ್ರ
* ಪಾಯಲ್ ರಜಪೂತ್
* ರತ್ನಪ್ರಭಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್
* ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ವಿ
* ಕೊತ್ವಾಲ್ ರಾಮಚಂದ್ರನಾಗಿ ವಸಿಷ್ಠ ಎನ್.ಸಿಂಹ
* ಗಂಗಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯೋಗೇಶ್
* ಎಂಡಿ ನಟರಾಜ್ ಆಗಿ ರಘು ಮುಖರ್ಜಿ
* ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್ ಆಗಿ ದೇವರಾಜ್
* ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆವಂತಿಕಾ

## ಆರತಕ್ಷತೆ 
*ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ನೀವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, *ಹೆಡ್ ಬುಷ್* ನೀಡಲು ಸರಿಯಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನೀವು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. "ರಾಜಕೀಯ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಅನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ದರೋಡೆಕೋರ ನಾಟಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಳಪೆ ಪಾತ್ರ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಮರಣದಂಡನೆ ಈ ಧನಂಜಯ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು *ದಿ ಹಿಂದೂ* ವಿಮರ್ಶಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. *ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "1970 ರ ದಶಕದ ಇಣುಕು ನೋಟಕ್ಕಾಗಿ, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಲೇಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. *ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ತಯಾರಕರು ಯಾವುದೇ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಯೋಪಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ತಂಡವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಲು ಕೇಳುವುದು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು?" *ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು, " *ಹೆಡ್ ಬುಷ್*, ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ದೀರ್ಘ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯಾಗಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಚಲನಚಿತ್ರವು ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ".  *ಸಿನಿಮಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, *ಹೆಡ್ ಬುಷ್* ಅಪರಾಧ, ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದರೋಡೆಕೋರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಆದಿಯೋಗಿ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆ

ಆದಿಯೋಗಿ ಪ್ರತಿಮೆಯು ೩೪-ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ (೧೧೨ ಅಡಿ), ೪೫-ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ (೧೪೭ ಅಡಿ) ಮತ್ತು ೨೫-ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ (೮೨ ಅಡಿ) ಶಿವನ ತಿರುನಾಮಮ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉಕ್ಕಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ "ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಸ್ಟ್ ಸ್ಕಲ್ಪ್ಚರ್" ಎಂದು *ಗಿನ್ನೆಸ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ* ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಶಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಸದ್ಗುರು ಜಗ್ಗಿ ವಾಸುದೇವ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಟನ್‍ಗಳಷ್ಟು (೪೯೦ ಉದ್ದ ಟನ್‌ಗಳು; ೫೫೦ ಸಣ್ಣ ಟನ್‌ಗಳು) ತೂಗುತ್ತದೆ.

*ಆದಿಯೋಗಿಯು* ಶಿವನನ್ನು (ಶಂಕರ) ಮೊದಲ ಯೋಗಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಆಂತರಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಕಡೆಗೆ ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ವಿವರಣೆ 
 
*ಆದಿಯೋಗಿ* ಈಶ ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ, ೧೧೨ ಅಡಿ, ಯೋಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ *ಮೋಕ್ಷವನ್ನು* (ವಿಮೋಚನೆ) ಸಾಧಿಸಲು ೧೧೨ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾನವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ೧೧೨ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಯೋಗೇಶ್ವರ ಲಿಂಗ ಎಂಬ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯವು ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಇನ್‌ಕ್ರೆಡಿಬಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಇದು ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

## ಉದ್ಘಾಟನೆ 
*ಆದಿಯೋಗಿಯನ್ನು* ೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೭ ರಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಸದ್ಗುರುಗಳು ಬರೆದ *ಆದಿಯೋಗಿ: ಯೋಗದ ಮೂಲ* ಎಂಬ ಒಡನಾಡಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರತಿಮೆಯ ಅನಾವರಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, "ಆದಿಯೋಗಿ - ಯೋಗದ ಮೂಲ" ಗೀತೆಯನ್ನು ಇಶಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅಂತೆಯೇ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸೂನ್ ಜೋಶಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕೈಲಾಶ್ ಖೇರ್ ಹಾಡಿದರು.

೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಇಶಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನಿಂದ  ಯೋಗ ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ಭಾಗವಾಗಿ,  ೬.೪-ಮೀಟರ್ (೨೧  ಅಡಿ) ಉದ್ದದ ಇನ್ನೊಂದು ಆದಿಯೋಗಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀಯಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

## ಆದಿಯೋಗಿ ದಿವ್ಯ ದರ್ಶನಂ 
ಆದಿಯೋಗಿ ದಿವ್ಯ ದರ್ಶನಂ ಎಂಬುದು ೩ಡಿ ಲೇಸರ್ ಶೋ ಆಗಿದ್ದು, ಆದಿಯೋಗಿಯ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹೇಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೧೯  ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇದು ೧೪ ನಿಮಿಷಗಳ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದು, ಆದಿಯೋಗಿ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ವರ್ಶಿಪ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಂಡೊ*ಡಿಆರ್ ಇಎಮ್ಇಎ ಮತ್ತು ಎಪಿಎಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

ಆದಿಯೋಗಿಯ ದಿವ್ಯ ದರ್ಶನ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಭಾರತದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಾನದ ೭ ಗಂಟೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

## ಇತರ ಆದಿಯೋಗಿ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು 
ಜನವರಿ, ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಸದ್ಗುರು ಜಗ್ಗಿ ವಾಸುದೇವ್ ಅವರು ಆದಿಯೋಗಿ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ೪ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅದು ಬಹುಶಃ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರಲಿದೆ.

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಲ್ಲಿ ೧೧೨ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಆದಿಯೋಗಿ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಈಶ ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಭೈರವಿ ದೇವಾಲಯದ ಜೊತೆಗೆ ಎಂಟು ನವಗ್ರಹ ದೇವಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು.

ಆಗಸ್ಟ್ ೩೦, ೨೦೨೨ ರಂದು, ಸದ್ಗುರು ಜಗ್ಗಿ ವಾಸುದೇವ್ ಅವರು ಬಾಗ್ಪತ್‌ನ ಪುರ ಮಹಾದೇವ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಇಶಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಲೆ, ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ೬೮ ಮೀ (೨೪೨ ಅಡಿ) ಆದಿಯೋಗಿ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದೆ. ಪುರ ಮಹಾದೇವ್ (ಪುರ ಮಹಾದೇವ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಹರಿಯ ಖೇಡಾ ಬಳಿ ಇರುವ ಹಿಂಡನ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
https://www.youtube.com/watch?v=vC7HP7SFD1Q

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿವ ಮಂದಿರಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವಲ್ಲಿಮಲೈ

[thumb| ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ [ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರು]]

**ವೆಲ್ಲೂರು ವಲ್ಲಿಮಲೈ** ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೆಲ್ಲೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಟ್ಪಾಡಿ ತಾಲೂಕಿನ (ವೆಲ್ಲೂರು ಉತ್ತರ ತಾಲೂಕು) ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದು  ವೆಲ್ಲೂರ್ ನಗರದಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪೊನ್ನೈ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸುಬ್ರಮಣಿಯರ್ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಮುರುಗನ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.

ವಾಳಿಮಲೈ ಎಂಬುದು ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮಗಳು ವಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ (ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಬೆವರ ಹನಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ,  ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಜಿಂಕೆ ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿತು, ನಂತರ ವಲ್ಲಿಯು ಜನಿಸಿದಳು.). ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಿಂದ ಬೆಳೆದ, ವಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಳು. ನಾರದ ಮುನಿಯು ಮುರುಗನಿಗೆ ವಾಳಿಯ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಿದ ನಂತರ ಮುರುಗನು ವಲ್ಲಿಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋದನು. ಹಲವಾರು ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಗಣೇಶನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮುರುಗರು ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವಾಳಿಮಲೈನಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ತಣಿಗೈ (ತಿರುತ್ತಣಿ) ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾರೆ.

ವೆಲ್ಲಿಮಲೈ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳವಿದೆ, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ನಾಗರ್‌ಕೋಯಿಲ್‌ನ ಸಮೀಪ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಅದೇ ಕಥೆಗೆ ಚಂದಾದಾರವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ವಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಮುರುಗನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಜನಿಸಿದಳು.

ವಲ್ಲಿಮಲೈ ವಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ವಲಿ, ಮುರುಗನ್ ಮತ್ತು ದೆಯ್ವಾನೈ  ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಳಿಮಲೈ ಮೇಲೆ ತಿರುಪ್ಪುಗಜ್ ಆಶ್ರಮವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ವಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪಲ್ಲವ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸುಬ್ರಮಣಿಯಾರ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಇದು ಮುರುಗನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಬಂಡೆಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವಲ್ಲಿಯು ವಲ್ಲಿಮಲೈಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ದಂತಕಥೆಯು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ವಲ್ಲಿಮಲೈ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಥೇನ್ವೆಂಕಟಾಚಲಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರ್ತಿಯು ಸಂತನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಷ್ಣು ಆಳವಾದ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಳು ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನ ಮುಂದೆ ಆಡುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಭಂಗ ಬಂದು ಆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವನ ಪವಿತ್ರ ಮಹಿಮೆಯಿಂದಾಗಿ ಸುಂದರ ಮಗಳು ಜನಿಸಿದಳು. ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತ ರಾಜನ ಸಲುವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅದರ ನಂತರ, ರಾಜನು ಈ ಶಿಶುವನ್ನು ವಾಲಕು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡನು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ವಲ್ಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂಬು ಮೂರ್ತಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಸಂತಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.

## ವಲ್ಲಿಮಲೈ ಜೈನ ಗುಹೆಗಳು 
 
ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ರಾಜ ಮಲ್ಲನ್-I ತಮಿಳಕಂನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹರಡಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ನಾರಾಯಣಿ ಸೇನಾ

thumb|ಮಹಾಭಾರತದ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯ
**ನಾರಾಯಣಿ ಸೇನಾ** ಅಥವಾ **ಗೋಪಯನ್**  ಅಥವಾ **ಯಾದವ ಸೇನಾ,** ದ್ವಾರಕಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸೇನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಮಹಾಭಾರತವು* ತನ್ನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಅಭಿರ ಜನಾಂಗದವರೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ನಾರಾಯಣಿ ಸೇನೆಗೆ ಹೆದರಿ ಅನೇಕ ರಾಜರು ದ್ವಾರಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ದ್ವಾರಕಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಯಾದವರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು. ನಾರಾಯಣಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಯಾದವರು ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.

## ನಾರಾಯಣಿ ಸೇನೆಯ ರಚನೆ 
ಸೇನೆಯು ಕೃಷ್ಣನ ೧೮,೦೦೦ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸೇನೆಯು ೭ ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು (ಕೃಷ್ಣ, ಬಲರಾಮ, ಸಾಂಬ, ಅಹುಕ, ಚಾರುದೇಷ್ಣ, ಚಕ್ರದೇವ ಮತ್ತು ಸಾತ್ಯಕಿ ) ಮತ್ತು ೭ ಅತಿರಥಿಯರನ್ನು ( ಕೃತವರ್ಮ, ಅನಾದೃಷ್ಟಿ, ಸಮಿಕ, ಸಮಿತಿಂಜಯ, ಕಂಕ, ಸಂಕು, ಕುಂತಿ) ಹೊಂದಿತ್ತು.

## ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ 
ಮಹಾಭಾರತದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು (ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ) ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು - ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೋರಲು ವಿವಿಧ ರಾಜರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಯೋಧನ (ಕೌರವರ ಕಡೆಯಿಂದ) ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ (ಪಾಂಡವರ ಕಡೆಯಿಂದ) ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜ್ಯವಾದ ದ್ವಾರಿಕಾವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಎರಡರ ಮುಂದೆಯೂ ಒಂದು ಷರತ್ತನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟನು - ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಯಲ್ಲಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೈನ್ಯವಾದ ಯಾದವ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಡೀ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾನು ಯಾವುದೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಆಯುಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಹೇಳಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಮೊದಲು ತನಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು- 'ನಾರಾಯಣ' ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಸೈನ್ಯದ ಈ ಮಹಾನ್ ಯೋಧರು - 'ನಾರಾಯಣಿ ಸೇನೆ'. ನಾರಾಯಣಿ ಸೇನೆಯು ಕೌರವರಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕೃತವರ್ಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನಾ ತುಕಡಿ ಮಾತ್ರ ಕೌರವರಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿತು. ಸಾತ್ಯಕಿ ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ. ಬಲರಾಮ್ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಉಳಿದ ಅತಿರಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾರಥಿಗಳು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರು.

## ಅರ್ಜುನನ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ದಾಳಿ 
ಕೃಷ್ಣನು ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ತಾನು ಅರ್ಜುನನ ಕಡೆ ಸೇರಿದಾಗ ಅವನ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಹೋರಾಡಲು ನೀಡಿದ ಈ ಗೋಪರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಅವರು ಯಾದವರು ಅವರೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ದುರ್ಯೋಧನ  ಮತ್ತು ಕೌರವರ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ  ಅಭಿರ್, ಗೋಪ, ಗೋಪಾಲ  ಮತ್ತು ಯಾದವರು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ನಾಯಕನನ್ನು (ಅರ್ಜುನ) ಸೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಗುರುತನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ ಅವರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಅಭಿರಾ
* ಯಾದವ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:Articles with short description
ವರ್ಗ:Short description is different from Wikidata
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಪರಿಟಾಲ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನ

**ಪರಿಟಾಲ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು** ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಾನ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಾನ್‌ಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸೋಲನ್‌ನ ಮಾನವ ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೫೫ ಅಡಿ ಮತ್ತು ೨ ಇಂಚು ಎತ್ತರವಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದಾಖಲೆಯು ಉತ್ತರ ಆಂಧ್ರದ (೧೭೧ ಅಡಿ) ವಂಶಧಾರಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಡಪಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ *ಲಿಮ್ಕಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್* ಕೂಡ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಿದೆ.ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಜಯವಾಡ ನಗರದಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-೬೫ ರಲ್ಲಿನ ಪರಿಟಾಲ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ೧೩೫ ಫೀಟ್(೪೧ ಮೀಟರ್) ಎತ್ತರವಿದೆ. 

ಭಾರತದ ಹೊರಗಿರುವ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಾನ್ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಕ್ಯಾರಾಪಿಚೈಮಾ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬಾಗೋದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ೮೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಅಶೋಕ ವನ

thumb|೧೯೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಜಾರ್ ಕಲೆಯ ಅಶೋಕ ವನದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ
**ಅಶೋಕ ವನವು**  ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ರಾವಣನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ತೋಪು.  ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ *ರಾಮಾಯಣ* ಮತ್ತು ತುಳಸಿದಾಸರು ಬರೆದ *ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ್* ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದ್ಯಾನ ವನದ ಸುತ್ತಲೂ ಮನೆಗಳು ಇವೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವತಃ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ರಾಮನ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಸೀತಾ ತನ್ನ ಅಪಹರಣದ ನಂತರ ರಾವಣನಿಂದ ಬಂಧಿತಳಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳ ಇದಾಗಿದೆ. ಸೀತೆಯು ರಾವಣನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಶೋಕ *ವನದಲ್ಲಿ ಶಿಂಶಾಪ* ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಇರಲು ಬಯಸಿದಳು. ಇಲ್ಲಿಯೇ ರಾವಣನ ಹೆಂಡತಿ ಮಂಡೋದರಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಂದಳು. ಹನುಮಂತನು ಅವಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದನು ಮತ್ತು ರಾಮನ ಬೆರಳಿನ ಉಂಗುರದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡನು.
[right|thumb|190x190px| [ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷ|ಅಶೋಕ ಮರ ( *ಸರಕಾ ಅಸೋಕಾ* ), *ರಾಮಾಯಣದೊಂದಿಗೆ* ಅದರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗಿ ಸೀತಾ-ಅಶೋಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ]]
ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣರ ನಡುವಿನ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಸೀತೆಯು ಅಶೋಕ ವನದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಳು. ಇದು ರಾವಣನ ಮತ್ತು ಈ ಕುಲದ ಬಹುಪಾಲು ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹನುಮಂತನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅಶೋಕ ವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದನು. ಅಶೋಕ ವನದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮದಾ ವನವೂ ನಾಶವಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತಾಣವು ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* - ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ವಾಟಿಕಾ
ಏಕಲವ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ

**ಏಕಲವ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ** ಮಹಾಭಾರತದ ಏಕಲವ್ಯನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣದ ಗುರುಗ್ರಾಮ್‌ನ ಖಂಡ್ಸಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಏಕಲವ್ಯನು ತನ್ನ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಗುರು ದ್ರೋಣರಿಗೆ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ಮಹಾನ್ ವೀರನನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಅದರ ಮೇಲೆ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

## ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ 
ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕೌರವರು ಗುರು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಬಳಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ದ್ರೋಣರು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ದಿನ, ಅರ್ಜುನನು ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತನಗಿಂತ ಉತ್ತಮನಾದ ಏಕಲವ್ಯ ಎಂಬ ಹುಡುಗನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಅವನು ಏಕಲವ್ಯನ ಕುರಿತು ದ್ರೋಣರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ತನ್ನ ವಾಗ್ದಾನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ದ್ರೋಣರು ಏಕಲವ್ಯನಿಗೆ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ (ಗುರುವಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ) ತನ್ನ ಬಲಗೈ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು (ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ದೇಹದ ಒಂದು ಭಾಗ) ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೊಡಲು ಹೇಳಿದರು. ಏಕಲವ್ಯನು ವಿಧೇಯನಾಗಿ ತನ್ನ ಬಲಗೈ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಏಕಲವ್ಯನ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಹೂಳಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಕಲವ್ಯನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು, ೧೭೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಏಕಲವ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈಗ ಇದನ್ನು ಗುರುಗ್ರಾಮ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗೌರವ ಸಮಿತಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮಾತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯರಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿಲ್ಲ. ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಭಿಲ್ ಜನರು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗುರುಗ್ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗುರುಗ್ರಾಮ್ ಭೀಮಾ ಕುಂಡ್ ( ದ್ರೋಣರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳ), ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯ.

## ರಚನೆ 
ದೇವಾಲಯವು ಒಂದೇ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಜನರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದರೊಂದಿಗೆ  ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್,  ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳ ಏಕಲವ್ಯ ಧರ್ಮಶಾಲಾವನ್ನು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

## ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು 
ಗುರಗಾಂವ್ ಅನ್ನು ಗುರುಗ್ರಾಮ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದಾಗ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಗುರುಗ್ರಾಮ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗೌರವ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೧೪ ರಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಏಕಲವ್ಯನು ನಿಷಾದ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವನು. ಆ ಜಾತಿಯ ಜನರಿಂದಲೇ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತಿತ್ತು. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಏಕಲವ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* *ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಏಕಲವ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ನಕ್ಷೆ*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು
ದಂಡಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ

ದಂಡಕವು ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ದಂಡಕ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ಇದು ರಾವಣನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಂಕಾದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ರಾವಣನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಖರ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ದಂಡಕವು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನಸ್ಥಾನ(ನಾಸಿಕ್ ನಗರ)ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ದೂರದ ಪಂಚವಟಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ರಾಕ್ಷಸ ಖರನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ.

## ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ದಂಡಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 

## ಸಹದೇವನ ವಿಜಯಗಳು 
ಪಾಂಡವ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಟಿರನ ಕೊನೆಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಹದೇವನು ರಾಜನ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಪ್ಪವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಂದನು. ರಾಜ ರುಕ್ಮಿಣನಿಂದ (ಭೋಜಕಟ ಎಂಬ ವಿದರ್ಭದ ಎರಡನೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ) ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣದ ಸುರಪಾರಕ, ತಲಕಟಾ ಮತ್ತು ದಂಡಕಕ್ಕೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋದನು. ನಂತರ ಕುರು ಯೋಧನು ಸಮುದ್ರ ತೀರದ್ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರಾಜರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

## ದಂಡಕ ಅರಣ್ಯ 
ದಂಡಕ ಅರಣ್ಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಂಡಕಾರಣ್ಯ ಎಂಬ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅರಣ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮಧ್ಯಭಾರತದ ವಿಂಧ್ಯಾ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ನದಿಯ ದಡದವರೆಗೆ (ಈಗ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತುಂಗಾಭದ್ರ ನದಿಯ ದಡದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾಡಿನ ಉಲ್ಲೇಖವು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ(೩-೮೫) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ದಂಡಕದ ಪವಿತ್ರ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಅದರ ಸಂಭವನೀಯ ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುರಪಾರಕ (ಉತ್ತರ ಕೊಂಕಣ) ಅರಣ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. ಒರಿಸ್ಸಾದ ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತಗಳು ಅದರ ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು. ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ನದಿಗಳು ಈ ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.ಈ ಕಾಡಿನ ಉತ್ತರ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಪಯೋಷ್ನಿ ನದಿ ಅಥವಾ ಸರೋವರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ದಂಡಕ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯವು ಈ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ದಂಡಕ ಅರಣ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಾಸಯೋಗ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು. ದಂಡಕ ರಾಜ್ಯವು ದಂಡಕ ಅರಣ್ಯಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ರಾಘವ ರಾಮನು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ದಂಡಕ ವನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ವಾಸವಾಗಿದ್ದನು. ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ (ದಂಡಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ) ಅವನು ದುಷ್ಟ-ಆತ್ಮದ ರಾಕ್ಷಸನ ತಲೆಯನ್ನು (ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನ ಹೆಸರು ಖರ) ತನ್ನ ದಂಡದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು (೯,೩೯). ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾದ ರಾಘವ ರಾಮನು ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ರಾಣಿ (ಸೀತೆ) ಮತ್ತು ಸಹೋದರ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಮಾಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದಂಡಕ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಜನಸ್ಥಾನದಿಂದ (ದಂಡಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ) ಆ ಪ್ರಬಲ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜನಾದ ದುಷ್ಟ ರಾವಣನು ರಾಮನ ಪತ್ನಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಒಯ್ದನು. (೩,೧೪೬) ರಾಘವ ರಾಮನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಂಡಕ ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣದ ಮಾರ್ಗವಿತ್ತು. ರಾವಣನಿಂದ ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅವನು ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯವು ತಪಸ್ವಿಗಳ ಅನೇಕ ಜನವಸತಿಯಿಲ್ಲದ ಆಶ್ರಯಗಳು, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೂಸಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಆಸನಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಛತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಡೆದ ನೀರಿನ ಮಡಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ನರಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. (೩,೨೭೭).

## ಸಹ ನೋಡಿ 
*ದಂಡಕಾರಣ್ಯ
*ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
*ವ್ಯಾಸರ ಕೃಷ್ಣ ದ್ವೈಪಾಯನ  ಮಹಾಭಾರತ, ಕಿಸರಿ ಮೋಹನ್ ಗಂಗೂಲಿ ಅವರಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ
*ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣ

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ
ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ರಾಮ್ ವನ್ ಗಮನ್ ಪಥ

**ರಾಮ್ ವನ್ ಗಮನ್ ಪಥವು**  ಭಗವಾನ್ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ತಮ್ಮ 'ವನವಾಸ್' ಅಥವಾ ವನವಾಸದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಗವಾನ್ ರಾಮನ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಗವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜ್ಯವಾಗಿದೆ. 

ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ತನ್ನ ಅಲೆದಾಡುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು.  ಅವನ 'ವನವಾಸ' ಅಥವಾ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಂತರ, ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಒಡಿಶಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದನು. 

## ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಆಂದೋಲನವು ರಾಮ ವನ್ ಗಮನ ಪಥಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಆಂದೋಲನದ ಉನ್ಮಾದವು ಶ್ರೀರಾಮನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿತು. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು ೨೪೮ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. 

## ಸ್ಥಳಗಳು 
ರಾಮ್ ವನ್ ಗಮನ್ ಪಥದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೨೪೮ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಾಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಕೆಳಗೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.  

### ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಮ್ ವನ್ ಗಮನ್ ಪಥ 
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೭೭ ಕಿಮೀ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ರಾಮ್ ವಾನ್ ಗಮನ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.  

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು:

* ಅಯೋಧ್ಯೆ
* ಪ್ರಯಾಗ್ರಾಜ್
* ಸುಲ್ತಾನಪುರ
* ಪ್ರತಾಪಗ್ರಹ 

### ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ರಾಮ್ ವನ್ ಗಮನ್ ಪಥ್ 
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಹಂತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 

ಅವುಗಳೆಂದರೆ:

* ಸೀತಾಮರ್ಹಿ ಹರ್ಚೌಕಾ ( ಕೊರಿಯಾ )
* ರಾಮಗಢ ( ಸರ್ಗುಜಾ )
* ಶಿವನಾರಾಯಣ ( ಜಾಂಜಗೀರ್-ಚಂಪಾ )
* ತುರ್ತುರಿಯಾ ( ಬಲೋಡಾಬಜಾರ್ )
* ಚಂದಖೂರಿ ( ರಾಯಪುರ )
* ರಾಜೀಮ್ ( ಗರಿಯಾಬಂದ್ )
* ಸಿಹವ ಸಪ್ತಋಷಿ ಆಶ್ರಮ ( ಧಮತರಿ )
* ಜಗದಲ್ಪುರ್ ( ಬಸ್ತರ್ )
* ರಾಮರಾಮ್ ( ಸುಕ್ಮಾ ).

### ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರಾಮ್ ವನ್ ಗಮನ್ ಪಥ 
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಮ್ ವನ್ ಗಮನ್ ಪಥವನ್ನು ೩ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.   ಭಗವಾನ್ ರಾಮನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ನೈತಿಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಮ್ ವಾನ್ ಗಮನ್ ಪಥವು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಭೂಪೇಶ್ ಬಘೇಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, "ರಾಮ್ ವನ್ ಗಮನ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್'ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯು ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ". 

ಈ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪರಿಧಿ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಆಯ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಪರಿಕ್ರಮ
* ಯಾತ್ರೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕೋಡಿ ಸೀ ವಾಕ್

ಕೋಡಿ ಕಡಲತೀರವನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಉಡುಪಿ ಪ್ರದೇಶದ ರಹಸ್ಯ ರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಡಲತೀರವು ಸುವರ್ಣ ನದಿ ಮತ್ತು ಸೀತಾ ನದಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಡುಪಿಯ ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಕೋಡಿ ಕಡಲ ನಡಿಗೆ 
ಕೋಡಿ ಸೀ ವಾಕ್ ಸುಮಾರು ೧ ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವಿದ್ದು ನೀರಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೋಡಿ ಕಡಲತೀರದ ಬ್ರೇಕ್‌ವಾಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗೋಡೆಯು ಅನುಭವವನ್ನು ದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳು ಜನರ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುವರ್ಣ ನದಿಯು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇದು ಡೆಲ್ಟಾವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಡೆಲ್ಟಾ ಬೀಚ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 'ಸಂಗಮ' ಪಾಯಿಂಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಟಾಡಿ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಮುದ್ರಾಹಾರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹತ್ತಿರದ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳಿಗೆ ದೋಣಿ ವಿಹಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕಡಲತೀರದ ನೀರು ಈಜಲು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮುಳುಗುವ ಮರಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಜೀವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಬೀಚ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು, ಎರಡೂ ಬದಿ ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕೋಡಿ ಬೀಚ್ ಕುಂದಾಪುರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೀಚ್ ಆಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕೊಡಿ ಎಂಬ ಪದವು ಉಡುಪಿಯವರೆಗೂ ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪಂಚಗಂಗವಲ್ಲಿ ನದಿಯು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಸ್ಥಳ ಕೋಡಿ ಬೀಚ್. ಕೋಡಿ ಬೀಚ್ ಬಳಿ ಜ್ಯೂಸ್, ಸ್ನ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೀ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಬಹು ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೋಡಿ ಬೀಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೋಟಿಂಗ್ ಸಹ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೋವಿಡ್ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಸೂನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಡಿ ಬೀಚ್ ಬಳಿ ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಇದೆ. ಕೋವಿಡ್ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ನಂತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶವು ಈಗ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ನೀವು ಕ್ಯಾಮರಾ (ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಯಾಮರಾ ಕೂಡ) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ೧೦ ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ೨೦ ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವಿದೆ. ಕೋಡಿ ಕಡಲತೀರವು ಜೋಕಾಲಿಯನ್ನು(ಸ್ವಿಂಗ್) ಹೊಂದಿದೆ.

## ಕೋಡಿ ಬೀಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ 
ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೋಡಿ ಬೀಚ್ ತನ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಮರಳಿನಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದೀಗ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಬೀಚ್‌ಫ್ರಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸರ್ಫಿಂಗ್ ಶಾಲೆಯೂ ಸಹ ಇದೆ.

## ಕೋಡಿ ಸೀ ವಾಕ್ ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ 
### ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ 
ನೀವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಾಹನವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಉಡುಪಿ ಸಿಟಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಕೋಡಿ ಬೀಚ್ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಬಸ್ಸುಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೋಟಾರು ರಸ್ತೆಯು ಕೋಡಿ ಬೀಚ್ ಅನ್ನು ಹೂಡೆ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

### ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ 
ಇಂದ್ರಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಉಡುಪಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೋಡಿ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ಉಳಿದ ೧೭ ಕಿಮೀ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಹೋಗಬಹುದು.

### ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ 
ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಕಡಲತೀರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೭೨ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಬೀಚ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಹುದು.

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಅಜಯ್ ದೇಸಾಯಿ

**ಅಜಯ್ ದೇಸಾಯಿಯ** ಅವರನ್ನು (೨೪ ಜುಲೈ ೧೯೫೭ - ೨೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦) **ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 

## ವೃತ್ತಿ 
ದೇಸಾಯಿಯವರು ೧೯೮೨ ರಿಂದ ಬಾಂಬೆ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಮುದುಮಲೈ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಭಾರತೀಯ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಆನೆ ಹಿಂಡು ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. 
[thumb|  ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಆನೆಯನ್ನು ರೇಡಿಯೋ-ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದೇಸಾಯಿಯವರು.]]
ದೇಸಾಯಿಯವರ ಅಧ್ಯಯನವು ಆನೆಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಅವುಗಳ ರೇಡಿಯೊ ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.

ತಮಿಳುನಾಡಿನ **ಸಿಗೂರ್ ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್** ಅನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸಮಿತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ದೇಸಾಯಿಯವರನ್ನು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್  ನೇಮಿಸಿತು. ಅವರು ಸಾಯುವ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ೭ ಮತ್ತು ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರ ನಡುವೆ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳ ಹರಾಜಿನ ವಿರುದ್ಧ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸವಾಲಿಗೆ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಳಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಮಿತಿಗೆ ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರು. 

ಅಜಯ್ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಈ ಹಿಂದೆ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಗರಹೊಳೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುದುಮಲೈ ನಡುವೆ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ನಾಗರಹೊಳೆ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಮಾನವ ವಸಾಹತುಗಳೊಂದಿಗೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒತ್ತು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಗಮನವಾಗಿತ್ತು. 

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ದೇಸಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.  ಅವರು ೨೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದ ತಮ್ಮ ೬೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
* 
* 
* 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಕರು