ವೀರಶೈವ

**ವೀರಶೈವ** ಧರ್ಮವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಶೈವ ಧರ್ಮದೊಳಗಿನ ಒಂದು ಪಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರಾದ: ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯ, ದಾರುಕಾಚಾರ್ಯ, *ಏಕೋರಾಮ*, ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ, *ವಿಶ್ವಾರಾಧ್ಯರು* ಪಸರಿಸಿದರು. ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ವೈದಿಕ ಋಷಿಯಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದರು. ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಋಷಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು *ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ* ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ವೀರಶೈವರ ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಠ್ಯವು ಬಹುಶಃ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಆರಂಭಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 

## ಗುರು ವಂಶ
*ವೀರ-ಶೈವ-ಗುರು-ಪರಂಪರಾ* ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುರು ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: *ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಗುರು*, *ಏಕರಾಮ*, *ವೀರಸಾರಾಧ್ಯ*, ವೀರಭದ್ರ, *ವೀರಾರಾರಾಧ್ಯ*, *ಮಾಣಿಕ್ಯರಾಧ್ಯ*, *ಬುಕ್ಕಯ್ಯಾರಾಧ್ಯ*, *ವೀರ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಾಧ್ಯ*, *ದೇಸಿಕಾರಾಧ್ಯ*, *ವೃಷಭ*, *ಅಕ್ಷಕ* ಮತ್ತು *ಮುಖ ಲಿಂಗೇಶ್ವರ*. ವೀರನಾರಾಧ್ಯರು ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ತೆಲುಗು ವೀರಶೈವ ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಮುಲುಗು ಪಾಪಾರಾಧ್ಯರ ತಂದೆ. 

*ವೀರಶೈವ* ಆಗಮದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಮಠಾಧೀಶ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ (*ಯೋಗ ಪೀಠ*, *ಮಹಾ ಪೀಠ*, *ಜ್ಞಾನ ಪೀಠ* ಮತ್ತು *ಸೋಮ ಪೀಠ*) ವಿಭಿನ್ನ ಆದ್ಯತೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗುರುಗಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ: *ರೇವಣ*, *ಮರುಳ*, *ವಾಮದೇವ* ಮತ್ತು *ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ*.

## ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರು
ವೀರಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರು ಬಾಳೆ ಹೊನ್ನೂರಿನ (ಕರ್ನಾಟಕ) ರಂಭಾಪುರಿಯ ವೀರಸಿಂಹಾಸನ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉಜ್ಜಯಿನಿ, ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಕೇದಾರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಶೈಲ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಶಿ ಅಥವಾ ಬನಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಮಹಾನ್ ಸ್ಥಾವರಲಿಂಗಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು.  ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರು ಐದು ಪೀಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವು ವೀರಶೈವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.

### ವೀರಶೈವದ ಐದು ಪೀಠಗಳು
* ಬಾಳೆ ಹೊನ್ನೂರಿನ ರಂಭಾಪುರಿಯ ವೀರಸಿಂಹಾಸನ (ಕರ್ನಾಟಕ).
* ಸದ್ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನ (ಉಜ್ಜಿನಿ) (ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ) ನಂತರ ಉಜ್ಜಯಿನಿ (ಕರ್ನಾಟಕ)ಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.
* ಕೇದಾರದ ವೈರಾಗ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ್)
* ಶ್ರೀಶೈಲದ ಸೂರ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನ (ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು
* ಕಾಶಿಯ ಜ್ಞಾನ ಸಿಂಹಾಸನ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ).

## ಪೀಠಗಳು
ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ಮತ್ತು ವೀರಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಐದು ಪೀಠಗಳಿಂದ (ರಂಭಾಪುರಿ, ಉಜ್ಜಯಿನಿ, ಕೇದಾರ, ಶ್ರೀಶೈಲ, ಕಾಶಿ) ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೀರಶೈವ-ಸಂಪ್ರದಾಯವು ವೈದಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರ ಮೂಲವನ್ನು *ಶಿವಗಮಗಳಲ್ಲಿ*, ವಿಶೇಷವಾಗಿ *ಸ್ವಯಂಭುವ ಆಗಮ*, *ಸುಪ್ರಭೇದಾಗಮ* ಮತ್ತು *ವೀರಗಮಗಳಲ್ಲಿ* ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗಮ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗಗಳು ಶೈವ ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಭಾಗಗಳು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವು ಅದರ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಲಿಂಗಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಕ ಶೈವ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಪಶುಪತ ಶೈವ ಧರ್ಮದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

## ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
* **ಭಕ್ತಿ ಆಂದೋಲನದ ಉಗಮ**: ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಜನರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.

* **ಭಕ್ತಿ ಆಂದೋಲನದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು**: ದೇವರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಕ್ತಿ, ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು, ಏಕದೇವೋಪಾಸನೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

* **ಭಕ್ತಿ ಆಂದೋಲನವು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ**: ಇದು ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲದವರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಹಾಗೂ ಇದು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

* **ಭಕ್ತಿ ಆಂದೋಲನದೊಂದಿಗೆ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳು**: ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವು ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯಂತೆಯೇ, ಒಬ್ಬ ದೇವರಾದ ಶಿವನ ಭಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.

* **ಎರಡೂ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಪ್ರಚಾರ**: ಎರಡೂ ಚಳುವಳಿಗಳು ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದವು. ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು.

* **ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಘನತೆಗಾಗಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಸಮರ್ಥನೆ**: ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಘನತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಅಸಮಾನ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ