ರಾಬರ್ಟ್ ಸೊಲೊ

**ರಾಬರ್ಟ್ ಮೆರ್ಟನ್ ಸೊಲೊ**, ಜಿಸಿಐಎಚ್‌ (ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩, ೧೯೨೪ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧, ೨೦೨೩) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಕೆಲಸವು ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಬಾಹ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.

ಅವರು ೧೯೪೯ ರಿಂದ ಮ್ಯಾಸಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಮೆರಿಟಸ್ ಆಗಿದ್ದರು.ಅವರಿಗೆ ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಬೇಟ್ಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪದಕ, ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಜಾರ್ಜ್ ಅಕರ್‌ಲೋಫ್, ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಿಗ್ಲಿಟ್ಜ್, ಪೀಟರ್ ಡೈಮಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ನಾರ್ಧೌಸ್, ನಂತರ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ರಾಬರ್ಟ್ ಸೊಲೊ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩, ೧೯೨೪ ರಂದು ಯಹೂದಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು. ಕೆಲಸದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಬಹಳ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಅವರು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೦ ರಲ್ಲಿ, ಸೊಲೊ ೧೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದೊಂದಿಗೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋದರು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ. ಅವರು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಸಿಸಿಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವರೆಗು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಅವನು ಆರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಡೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಗೆಳತಿ ಬಾರ್ಬರಾ ಲೂಯಿಸ್ (ಮರಣ ೨೦೧೪) ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಮುಂದಾದನು.

ಸೊಲೊ ಅವರು ಕೋರ್ನಾಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ಕೋರ್ನಾಟ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಶ್ರಮವು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಫ್ರಾಂಕೊ ಮೊಡಿಗ್ಲಿಯಾನಿಯವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಸೊಲೊ ಐ.ಎಸ್‌.ಇ.ಒ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕವಾದರು, ಇದು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅವರು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸ್ಥಾಪಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅವರ ಶ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸೋಲೋ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಾದ ಪೀಟರ್ ಡೈಮಂಡ್, ಜಾರ್ಜ್ ಅಕರ್ಲೋಫ್, ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಿಗ್ಲಿಟ್ಜ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ನಾರ್ಧೌಸ್, ಹಾಗೆಯೇ ಮೈಕೆಲ್ ರಾಥ್‌ಸ್ಚೈಲ್ಡ್, ಹಾಲ್ಬರ್ಟ್ ವೈಟ್, ಚಾರ್ಲಿ ಬೀನ್, ಮೈಕೆಲ್ ವುಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವೆ ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೧೮ ರ ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿ ಬ್ರೀಫ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಸೋಲೋ ಒಬ್ಬರು, ಇದು ಫೇರ್ ಅಡ್ಮಿಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಫೆಲೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಅಲನ್ ಬಿ. ಕ್ರೂಗರ್, ಜಾರ್ಜ್ ಎ. ಅಕರ್ಲೋಫ್, ಜಾನೆಟ್ ಯೆಲೆನ್ ಮತ್ತು ಸಿಸಿಲಿಯಾ ರೌಸ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೨೨ ರ ಜೋ ಬಿಡೆನ್ ಅವರ ಹಣದುಬ್ಬರ ಕಡಿತ ಕಾಯಿದೆಯ ಬೆಂಬಲಿಗರಲ್ಲಿ ಸೊಲೊ ಒಬ್ಬರು.

ಸೊಲೊ ಅವರು ತಮ್ಮ ೯೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧, ೨೦೨೩ ರಂದು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು

## ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾದರಿ 
ಟ್ರೆವರ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಸ್ವಾನ್ ಅವರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾದ ಮತ್ತು ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ "ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ರೆಕಾರ್ಡ್"ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸೋಲೋ-ಸ್ವಾನ್ ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾದರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಒಳಹರಿವು (ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ) ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು "ಬಾಹ್ಯ" ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಯಾಕಂದರೆ ಉಳಿತಾಯ ದರವನ್ನು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಂತರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅಂತರ-ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆ-ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಉಳಿತಾಯದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸೋಲೋ (೧೯೫೭) ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸಗಾರನಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು-ಐದನೇ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದರು.

ಬಂಡವಾಳದ ವಿವಿಧ ವಿಂಟೇಜ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಸೋಲೋ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಸೋಲೋನ ವಿಂಟೇಜ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾದರಿಯ ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, ಹೊಸ ಬಂಡವಾಳವು ಹಳೆಯ (ವಿಂಟೇಜ್) ಬಂಡವಾಳಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ತಿಳಿದಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ಸೀಮಿತ ಘಟಕವಾಗಿರಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಮೊದಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

## ಗೌರವಗಳು
* ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್-ಕ್ರಾಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಹೆನ್ರಿ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೭, ೨೦೦೬)
* ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಸದಸ್ಯ (೧೯೫೬)
* ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ, ಸದಸ್ಯ (೧೯೭೨)
* ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಸದಸ್ಯ (೧೯೮೦)

## ಪುಸ್ತಕಗಳು 
* 
* 
* 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ