ಯಕ್ಷಗಾನದ ಇತಿಹಾಸ

• ಕೆರೆಮನೆ ಶಂಭು ಹೆಗಡೆ

ಶ್ರಮ ನಿಜಕ್ಕೂ **ಇತಿಹಾಸ**. ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಮೇಳವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಪಾರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ದೇಶ-ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಶುದ್ಧ **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಪರಿಚಯವನ್ನೀಯುವುದು...

೧೧ KB (೪೭೬ ಪದಗಳು) - ೧೦:೦೬, ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫

* ಧರ್ಮಸ್ಥಳ (ವಿಭಾಗ **ಇತಿಹಾಸ**)  ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೈತಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ನಾಡಿನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಏಳರಿಂದ ಎಂಟುನೂರು...  ೧೬ KB (೫೬೮ ಪದಗಳು) - ೧೪:೩೨, ೨೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫
* ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ (ವಿಭಾಗ **ಇತಿಹಾಸ**)  ಸೌಕೂರು ಮೇಳ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಳ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ನಂಟನ್ನು ಋಜುವಾತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ. **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ವೃತ್ತಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ...  ೧೦೩ KB (೪,೫೪೫ ಪದಗಳು) - ೧೮:೨೦, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫
* ದೇರಾಜೆ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ  ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅಜ್ಜ ಗೋವಿಂದಭಟ್ಟರು (ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ) ಸೋದರ‍ ಮಾವ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರೂ **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಅಭಿರುಚಿ ಉಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಕೊಟ್ಟೆಕಾಯಿ ನಾರಾಯಣ...  ೨೫ KB (೧,೦೫೦ ಪದಗಳು) - ೧೪:೦೯, ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
* ಗುಮಟೆ ಕುಣಿತ (ವಿಭಾಗ **ಇತಿಹಾಸ**)  ರೂಪುಳ್ಳ ವಸ್ತುವ ತೋರಬಾರದು - ಮುಂತಾದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪದಗಳನ್ನೂ ಪಂಚವಟಿಯ ಪ್ರಸಂಗದಂಥ **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ತುಂಡುಪದಗಳನ್ನೂ ಗುಮಟೆ ಪದಗಳಂತೆ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಅನೇಕ ಕಥನ ಕವನಗಳೂ ಜಾನಪದ...  ೧೮ KB (೭೯೬ ಪದಗಳು) - ೧೩:೩೭, ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
* ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗೋವರ್ಧನನ್  (೨೦೦೭) ಚಿನ್ಮಯ ಮಿಷನ್‌ಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ (೨೦೧೦) ಕೂಚಿಪುಡಿ **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು. ರಂಗಭೂಮಿ ವಿಭಾಗ ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಕಾಲೇಜು ಕಾಲಡಿ...  ೩೧ KB (೧,೩೧೯ ಪದಗಳು) - ೧೦:೦೦, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪
* ಚಂಡೆ (ವಿಭಾಗ **ಇತಿಹಾಸ**)  ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಗೂಡು’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಚಂಡೆ ವಾದಕರು **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ತಾಳ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತಾಳಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತದೆ...  ೮ KB (೩೪೧ ಪದಗಳು) - ೦೩:೨೪, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪
* ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ  ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಯಾಟ, ತೊಗಲು ಗೊಂಬೆಯಾಟ, ಬಯಲಾಟ ದಶಾವತಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುವ **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಆಟಗಳು (ಅದರ ತೆಂಕು ಬಡಗು ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ), ದೊಡ್ಡಾಟ(ಮೂಡಲಪಾಯ ಎನ್ನುವುದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ...  ೨೬೪ KB (೧೧,೯೩೪ ಪದಗಳು) - ೧೦:೧೦, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
* ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಮೇಳ (ವಿಭಾಗ **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಯುಗಪ್ರವರ್ತಕ ಕಾಳಿಂಗ ನಾವಡ)  ಗುರುಪ್ರಸಾದಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ (ಶ್ರೀ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಮೇಳ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ) **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಡೇರೆ ಮೇಳಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ, ವೃತ್ತಿಪರ ಕಲಾವಿದರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು...  ೮ KB (೩೨೧ ಪದಗಳು) - ೧೦:೨೬, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪
* ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳ (ವಿಭಾಗ **ಇತಿಹಾಸ**)  ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದರು. "**ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ ಅಳಿಯಬಾರದೆಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮರದ ಕಿರೀಟಗಳನ್ನು...  ೧೨ KB (೫೩೯ ಪದಗಳು) - ೦೭:೫೩, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೫
* ಬಂಟರು (ವಿಭಾಗ ಬಂಟರ **ಇತಿಹಾಸ**)  ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ “ ಜ್ಞಾನಾಮೃತ” ವೆಂಬ ಬೃಹತ್ ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಬಗ್ಗೆ “ಯಶೋಧರ ಚರಿತ್ರೆ” ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನ ಸರಸ್ವತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೆ...  ೩೫ KB (೧,೫೩೩ ಪದಗಳು) - ೨೦:೩೧, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫
* ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀಜನಾರ್ದನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಮಂಡಳಿ (ವಿಭಾಗ **ಇತಿಹಾಸ**)  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ವೇಷದಕಮ್ಮಟ, ವಠಾರಯಕ್ಷಗಾನ, ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ, ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ನೆರವೇರಿದವು. **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಮೇರುಕಲಾವಿದರಆದಿಯಾಗಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀಜನಾರ್ದನ...  ೧೩ KB (೫೧೨ ಪದಗಳು) - ೧೯:೫೮, ೨೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩
* ಕೆಳದಿ (category ಕರ್ನಾಟಕದ **ಇತಿಹಾಸ**)  ಹೀಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಠ, ಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ಕೊಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳ ಫೋಟೋ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು, **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಪರಿಕರಗಳು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು ಮುಂತಾದವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಮೇಲಿನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾಳೇಗರಿಗಳನ್ನು...  ೪೧ KB (೧,೬೫೧ ಪದಗಳು) - ೧೦:೦೭, ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
* ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ (ವಿಭಾಗ ಸ್ಥಳಪುರಾಣ ಮತ್ತು **ಇತಿಹಾಸ**)  ಅಕ್ಕಿಹೆಬ್ಬಾಳು, ಹೊಸಹೊಳಲು, ದೊಡ್ಡಯಾಚೇನಹಳ್ಳಿ, ಮಡುವಿನಕೋಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ ಮೂಡಲಪಾಯ **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಕಲಾವಿದರು ಹಿಂದೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಲೂ ಕೆಲವು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರು...  ೧೩೪ KB (೫,೭೪೭ ಪದಗಳು) - ೨೦:೩೪, ೨೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫
* ಸ್ಥಾನಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು (ವಿಭಾಗ **ಇತಿಹಾಸ**)  ಮುಟ್ಟಾಸುಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಸ್ಥಾನಿಕ ತುಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಂಚ ಪ್ರಾಣ ಹಾಗು ಉಸಿರು ಈ ಕಲೆಗಳು. **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ದಿ.ಅಡೂರು ಕೆರೆಮೂಲೆ ಶ್ರೀಧರರಾಯರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು...  ೫೪ KB (೨,೩೨೧ ಪದಗಳು) - ೧೧:೨೨, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
* ಮಾರನಕಟ್ಟೆ - ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ (ವಿಭಾಗ ದೇವಾಲಯದ **ಇತಿಹಾಸ**)  ರಂಗ ಪೋಜೆಯ ಸೇವೆ, ಸಿಂಗಾರ ಹೋವಿನ ಪೋಜೆ, ಮಂಗಳಾರತಿ, ಹಲವು ಬಗೆಯ ಅಭಿಶೇಕ, ಬಯಲಾಟ- **ಯಕ್ಷಗಾನದ** ಸೇವೆಯೆಂದರೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ. ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂ ಹಾಗು ಗಂಟೆಯ ಸದ್ದು ಈ ದೇವರಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು...  ೨೧ KB (೯೬೦ ಪದಗಳು) - ೦೬:೪೮, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩