open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಆಗೈಟ್

{{Infobox mineral
| name        = ಆಗೈಟ್
| category    = Inosilicates 
| image       = Augite Rwanda.jpg
| caption     = Augite - Muhavura volcano
| formula     = (Ca,Na)(Mg,Fe,Al,Ti)(Si,Al)2O6
| strunz      = 09.DA.15
| symmetry    = Monoclinic prismaticH-M symbol: (2/m) Space group: C 2/c
| unit cell   = a = 9.699 Å, b = 8.844 Å, c = 5.272 Å; β = 106.97°; Z=4
| molweight   = 
| color       = Black, brown, greenish, violet-brown; in thin section, colorless to gray with zoning common
| habit       = Commonly as stubby prismatic crystals, also acicular, skeletal, dendritic
| system      = Monoclinic
| twinning    = Simple or multiple on {100} and {001}
| cleavage    = {110} good with 87° between {110} and {10}; parting on {100} and {010}
| fracture    = uneven to conchoidal
| tenacity    = brittle
| mohs        = 5.5 to 6
| luster      = Vitreous, resinous to dull
| refractive  = nα = 1.680 - 1.735, nβ = 1.684 - 1.741, nγ = 1.706 - 1.774
| opticalprop = Biaxial (+)
| birefringence = δ = 0.026 - 0.039
| pleochroism = X = pale green, pale brown, green, greenish yellow; Y = pale brown, pale yellow-green, violet; Z = pale green, grayish green, violet
| streak      = Greenish-white
| gravity     = 3.19 - 3.56
| density     = 
| melt        = 
| fusibility  = 
| diagnostic  = 
| solubility  = 
| diaphaneity = Transparent to opaque
| other       = 
| references  = 
}}

**ಆಗೈಟ್** ಪೈರಾಕ್ಸೀನ್ ವರ್ಗದ ಮುಖ್ಯ ಖನಿಜ. 
## ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ, ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಸಿಲಿಕೇಟ್. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ: (Ca,Na)(Mg,Fe,Al,Ti)(Si,Al)2O6.
## ರಚನೆ
ಈ ಖನಿಜ ಮಾನೊಕ್ಲಿನಿಕ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹರಳುಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹರಳುಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ದಪ್ಪ. ಹಲವು ವೇಳೆ ಮುದ್ದೆಯಾಗಿ, ಮಂದವಾದ ಪದರಗಳೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಣಗಳ ಮುದ್ದೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದೂ ಉಂಟು. ಅವಳಿ ಹರಳುಗಳೂ ಆಗಾಗ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಪ್ಪು. ಒರೆಗೆ ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲ, ಹೊಳಪಿನಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನಂತೆ ಅಥವಾ ಗೋಂದಿನಂತೆ. ಮಿತಪಾರದರ್ಶಕ ಅಥವಾ ಅಪಾರದರ್ಶಕ. ಉತ್ತಮ ಬಗೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ವರ್ಗದ ಪ್ರಿಸ್‍ಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೀಳುಗಳು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಸೀಳುಗಳಿದ್ದು ಪರಸ್ಪರ ಚೌಕಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಛೇದಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾಠಿಣ್ಯ 5-6; ಚಾಕುವಿನ ಅಲಗಿನಿಂದ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಗೀರಬಹುದು.
## ದೊರೆಯುವಿಕೆ
ಈ ಖನಿಜದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಬಗೆಯನ್ನು ಡಯಲೇಜ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮಿತಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದು ಕಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆಗೈಟ್ ಬಹುಮಟ್ಟಗೆ ಅಗ್ನಿ ಶಿಲಾವರ್ಗದ ಆಂಡಿಸೈಟ್, ಬೆಸಾಲ್ಟ್,ಡಾಲರೈಟ್ ಗ್ಯಾಬ್ರೋಗಳಲ್ಲೂ ರೂಪಾಂತರ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೈಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರ್ಯಾಸ್ಯುಲೈಟ್‍ಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖನಿಜಗಳು
ಆಗಾಖಾನ್

**ಆಗಾಖಾನ್** ಷಿಯ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ಇಸ್ಮೈಲಿ ಪಂಥದವರ ಧರ್ಮಗುರು). ಈ ಗುರುತ್ವ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.
## ಚರಿತ್ರೆ
ಪೈಗಂಬರ್ ಮಹಮ್ಮದನ ಅಳಿಯನಾದ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಫಾತಿಮರ ಸಂತತಿಯವನಾದ ಹಸನ್ ಅಲಿ ಷಾಗೆ (೧೮೦೦-೧೮೫೧) ಪರ್ಷಿಯಾದ ದೊರೆ ಕೊಟ್ಟ ಬಿರುದು ಆಗಾಖಾನ್ ಎಂಬುದು.  ಹಸನ್ ಅಲಿಗೂಪರ್ಷಿಯದ ದೊರೆಗೂ ವೈಮನಸ್ಯ ಬೆಳೆದು ಆತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಆಫ್ಘನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ (೧೮೩೯-೧೮೪೨) ಮುಂದೆ ಸಿಂಧೂ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಆತ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಹಿಸ್ ಹೈನೆಸ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನೂ ಜೀವನಾಂಶವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರು.
## ಮೂರನೆಯ ಆಗಾಖಾನ್
ಆತನ ಮೊಮ್ಮಗ ಮೂರನೆಯ ಆಗಾಖಾನ್ (೧೮೭೮-೧೯೫೭) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ. ಅವನ ಹೆಸರು ಸುಲ್ತಾನ್ ಸರ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಷಾ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನಲ್ಲದೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದು ತನ್ನ ಅಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಇಸ್ಮೈಲಿ ಪಂಥದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಇಡಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಮುಖಂಡನಾಗಿ ನಿಂತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಬಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಕೊಡಲು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ (೧೯೦೬). ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ. ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ ಲೀಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ. ೧೯೩೦-೩೨ ರ ಚಕ್ರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ. ನಾನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಅವನ ಇಸ್ಮೈಲಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಐಹಿಕ ಪುರೋಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ದುಡಿದ. ಶುದ್ಧತಳಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಈತ ನಿಷ್ಣಾತ. ಐದು ಬಾರಿ ಈತನ ಕುದುರೆಗಳು ಡರ್ಬಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿವೆ. ೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗುರು ಕಾರ್ಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಕರೀಂ ನನ್ನು ಗುರುವನ್ನಾಗಿ (ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆಗಾಖಾನ್) ನೇಮಿಸಿದ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ
ಆತುಕೂರಿ ಮೊಲ್ಲ

**ಆತುಕೂರಿ ಮೊಲ್ಲ** (తెలుగు:ఆతుకూరి మొల్ల) (1440–1530)ಆಂಧ್ರ ಕವಿಯಿತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳೂ ಆದ್ಯಳೂ ಆದ ಮಹಿಳೆ.
thumb|ಆತುಕೂರಿ ಮೊಲ್ಲ

## ಜೀವನ
ಕುಂಬಾರ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳು. ತಂದೆ ಆತುಕೂರಿ ಕೇಶನ ಶೆಟ್ಟಿ. ಗುರು ಲಿಂಗ ಜಂಗಮಾರ್ಚನಪರನಾದ ಶಿವಭಕ್ತ. ಇವಳಿಗೂ ಶ್ರೀಶೈಲಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಮೇಲೆ ಅಪಾರವಾದ ಭಕ್ತಿ. ತನ್ನ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶೈಲ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
## ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಗೋಪವರ ಶ್ರೀಕಂಠಮಲ್ಲೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ತನಗೆ ಕವಿತಾಶಕ್ತಿ ಸಿದ್ಧಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ನೆಲ್ಲೂರು ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಗೋಪವರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವಳನ್ನು ನೆಲ್ಲೂರು ಮಂಡಲ ಕವಯಿತ್ರಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇವಳ ಕಾಲ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನನ್ನಯ್ಯ ತಿಕ್ಕನ, ಭೀಮನ, ನಾಚನಸೋಮನ, ರಂಗನಾಥ, ಶ್ರೀನಾಥ ಮಹಾಕವಿಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇವಳು ಶ್ರೀನಾಥನ ಅನಂತರದ ಕವಿಯಿತ್ರಿ ಅಂದರೆ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದವಳು ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಜನ್ಮತಃ ಶಿವಭಕ್ತಳಾದರೂ ಈಕೆಗೆ ರಾಮಕಥೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ.
ತನಗಿಂತ ಪ್ರಾಚೀನರಾದ ಮಹಾಕವಿಗಳು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಬರೆದರೂ ತಾನೂ ರಾಮಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದಳು. ಹಾಗೆ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅವಳಿಗೆ ರಾಮನಾಮಸ್ಮರಣ ಜನ್ಮತಾರಕವೆಂಬ ಅಚಲವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು. ಅಜ್ಞರಿಗೂ ತಜ್ಞರಿಗೂ ಸರ್ವರಿಗೂ ಮುಕ್ತಿ ಭುಕ್ತಿಪ್ರದಾತ ಶ್ರೀರಾಮನೇ ಎಂದು ಅವಳ ನಂಬಿಕೆ. ತಾನು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾವಂತಳಲ್ಲವೆಂದು ವಿನಯದಿಂದ ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವಳು. ಜಟಿಲವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಪದಗಳಿಗಿಂತ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ತಿಳಿ ತೆಲುಗಿನ ನುಡಿಗಳನ್ನೇ ಇವಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವುದು ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಹಾಗಲ್ಲದೇ ಇರುವ ಕವಿತ್ವ ಮೂಕ, ಕಿವುಡರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
## ಗ್ರಂಥ ವಿಮರ್ಶೆ
ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸಾಕೇತಪುರವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವಾಗ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನೂ ತೋರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ಪ್ರೌಢಿಮೆ ಶಾಬ್ದಿಕವಲ್ಲ, ಚಮತ್ಕಾರಜನ್ಯ. ಸುಲಭವಾದ ಶ್ಲೇಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಬಾಹ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನಲ್ಲದೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಹಜವಾದ ಸಭ್ಯತಾರುಚಿ ಔಚಿತ್ಯಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ತಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಇವಳ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ಕಾಂಡಗಳೂ ಶರವೇಗದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಮಂಥರಾವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೇ ಈಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿಲ್ಲ. ಸೀತಾವಿಯೋಗ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ದುಃಖ ಹೃದಯವಿದ್ರಾವಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ, ಯುದ್ಧಕಾಂಡಗಳೂ ತುಸು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿವೆ. ಕಾಲನೇಮಿವೃತ್ತಾಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮೃದು ಮಧುರವಾದ, ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾದ ಗಾದೆಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈಕೆಯ ಕಾವ್ಯ ಪಂಡಿತ ಪಾಮರರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*A news paper article about Molla background 
*Vepachedu Telugu Women author list
*
*Indian women authors
*Molla biography 
*A news article about Women holding candles in front of Molla   

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ಕವಿ
ಆಂಡಿಸೈಟ್

vesicules filled with zeolite. Diameter of view is 8 cm.]]
), Slovakia]]

**ಆಂಡಿಸೈಟ್**  ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಜ ಶಿಲೆಯ (ವೋಲ್‍ಕೇನಿಕ್ ರಾಕ್ಸ್) ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಶಿಲೆ. ಶಿಲಾರಸ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಬಿರುಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಘನಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬಹಿಸ್ಸರಣ ಶಿಲೆಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಶಿಲೆಯ ಒಳರಚನೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾರ್ ಫಿರಿಟಿಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಫೆಲ್ಡ್‍ಸ್ಟಾರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಖನಿಜಗಳು ದೊಡ್ಡ ಹರಳುಗಳಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಹರಳುಗಳು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಇತರ ಖನಿಜಗಳ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತವೆ. ಗಾಜು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ವಿಬ್ರೊ ಅಥವಾ ಹಯಲೊ ಆಂಡಿಸೈಟ್‍ಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ರಚನೆ
ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಸಂಯೋಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಶಿಲೆ (ಇಂಟರ್ಮಿಡಿಯಟ್ ಟೈಪ್ ಆಫ್ ರಾಕ್) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತು ರಚನೆ ಮೇಲೆ ಈ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣ 55%-65%ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಖನಿಜ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಡಾ ಮತ್ತು ಲೈಮ್ ಫೆಲ್ಡ್‍ಸ್ಟಾರ್ ಖನಿಜಗಳು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಆಲ್ಕಲಿ ಫೆಲ್ಡ್‍ಸ್ಪಾರ್ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಣಚುಕಲ್ಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಕಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕದಿದ್ದರೂ ಗಾಜಿನ ಒಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಖನಿಜಗಳು ಫೆರೊ ಮೆಗ್ನಿಸಿಯಂ ಖನಿಜ ರೂಪಗಳಾದ ಬಯೋಟೈಟ್, ಹಾರನ್‍ಬ್ಲೆಂಡ್, ಆಗೈಟ್, ಎನ್‍ಸ್ಟಟೈಟ್ ಅಥವಾ ಹೈಪರ್‍ಸ್ತೀನ್‍ಗಳನ್ನು ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
## ದೊರೆಯುವಿಕೆ
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ, ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಆಂಡಿಸೈಟ್ ಶಿಲೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಪದರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಮಡಿಕೆ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಫೋಲ್ಡೆಡ್ ಮೌಂಟನ್ ಟೈನ್ಸ್) ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆಂಡಿಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಬಸಾಲ್ಟ್ ಇವೆರಡೂ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಎಂಬ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಿಲಾ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಆಂಡಿಸೈಟ್ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆ ಐದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಫಿಲ್‍ಸಿಕ್ ಖನಿಜಗಳಿದ್ದರೆ ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಅರ್ಧ ಭಾಗದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆಂಡಿಸೈಟ್ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಪರ್‍ಸ್ತೀನ್ ಖನಿಜವಿದೆ. ಭೂ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಈ ಶಿಲೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಂಗೇರಿ, ಬಾಲ್ಕನ್, ಕಾಕಸನ್, ಪರ್ಷಿಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುವ ಶಿಲೆ, ಆಲ್‍ಪ್ಸ್, ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳ ಭೂಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಭೂಚರಿತ್ರೆಯ ಯುಗದ ಶಿಲೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್, ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Origins of the Continental Crust, Abstract 
*Origins of the Continental Crust, Full paper
*Island arc magmatism
*Experimental and Theoretical Constraints on Peridotite Partial Melting in the Mantle Wedge 
*Igneous Rock Textures 

ವರ್ಗ:ಖನಿಜಗಳು
ಆಗರ್ ಪರಿಣಾಮ

, KL1L2,3.]]
**ಆಗರ್ ಪರಿಣಾಮ** ಅಧಿಕ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಂಡ ಪರಮಾಣುವಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಒಂದರ ವಿಸರ್ಜನೆ (ಆಗರ್ ಇಫೆಕ್ಟ್). 
ಧಾತುವಿನ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯುತ ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣ ಅಥವಾ ಗಾಮ ಕಿರಣಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಒಂದನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆಗ ಸಹಜವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಎಕ್ಸ್ ಕಿರಣಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಬದಲು ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು ವಿಸರ್ಜನೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಸಿ.ಟಿ.ಆರ್. ವಿಲ್ಸನ್ ಅವಲೋಕಿಸಿದ(1923).
ಆಂತರಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ನ ಉಚ್ಛಾಟನೆಯಿಂದ ಅಯಾನೀಕೃತವಾದ ಪರಮಾಣುವಿನ ಒಳ ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರುವ ತೆರಪನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಂಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗ ಪರಮಾಣುವಿನಿಂದ ಒಂದು ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣ ಫೋಟಾನ್ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಗೊಂಡು ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಉಚ್ಛಾಟನೆಗೊಂಡು ಶಕ್ತಿ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಆಗರ್ ಪರಿಣಾಮ.  
## ಪರಿಶೋಧನೆ
ಇದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ 1923ರಲ್ಲಿ ಪಿಯರೆ ಆಗರ್ ಎಂಬುವರು ಶೋಧಿಸುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು.
ಆಗರ್ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಜ್ಞಾನ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕನ್ನು ಬೀರಬಲ್ಲದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಆಗಮೆಮ್ನಾನ್

'' which was discovered by Heinrich Schliemann in 1876 at Mycenae, now believed to pre-date the legendary Trojan War.]]
**ಆಗಮೆಮ್ನಾನ್** ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವ ಮೈಸಿನೀ ದೇಶದ ದೊರೆ. ಮೆನೆಲಾಸ್‍ನ ಸೋದರ. ಟ್ರಾಯ್ ಮೇಲಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕರ ನಾಯಕ. ತಂದೆ ಅಟ್ರಿಯಸ್ (ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೀಸ್ಥೆನೀಸ್). ಮೆನೆಲಾಸ್‍ನ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಹೆಲೆನ್ನಳನ್ನು ಟ್ರಾಯ್ ರಾಜ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಗಿ ಆಗಮೆಮ್ನಾನ್ ಸಹೋದರನೊಡನೆ ಟ್ರಾಯ್ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಹೂಡಿದ. ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗಬೇಕಾದ ದಿನ ವಿರುದ್ಧ ಮಾರುತಗಳನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿದ ಅರ್ಟೆಮಿಸ್ ದೇವತೆಯ ಉಪಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಮಗಳಾದ ಇಫಿಜೀನಿಯಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಟ್ಟ. ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆ ಅಕಿಲೀಸನೊಡನೆ ಮನಸ್ತಾಪ ಬೆಳೆದು ಅವನೊಡನೆ ಹೊಡೆದಾಡಿದ. ಹತ್ತು ವರ್ಷ ನಡೆದ ಘೋರಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಬಂದಿಯಾದ ಕೆಸ್ಸಾಂಡ್ರಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಕ್ಲೈಟಮ್ನೆಸ್ಟ್ರ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನೊಂದಿಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೂಡಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದಳು. ಆಗಮೆಮ್ನಾನನ ಮಕ್ಕಳು ತಂದೆಯ ಕೊಲೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡಿದ ಕಥೆ ಮುಂದಿನದು. ಈ ಪ್ರಸಂಗ ಹೋಮರನ ಈಲಿಯಡ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಮುಂದೆ ರಚನೆಗೊಂಡ ಅನೇಕ ರುದ್ರನಾಟಕಗಳಿಗೆ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Agamemnon - Ancient History Encyclopedia

ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು
ತಾಜ್ ಕ್ಲಬ್ ಹೌಸ್ ಚೆನೈ

**ತಾಜ್ ಕ್ಲಬ್ ಹೌಸ್ ಚೆನೈ** ಭಾರತದ ತಾಜ್ ಗ್ರೂಪ್ ಹೊಟೇಲ್ನ  ನಾಲ್ಕನೇ ಹೋಟೆಲ್. ಹಿಂದೆ ತಾಜ್ ಮೌಂಟ್ ರೋಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಒಂದು ಪಂಚತಾರಾ ಐಷಾರಾಮಿ ಹೋಟೆಲ್ ಕ್ಲಬ್ಹೌಸ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ತಾಜ್ ಕನ್ನೆಮಾರಾ ಹೋಟೆಲ್ ತಾಜ್ ಸಮೂಹದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಆಸ್ತಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ, ಅಣ್ಣಾ ಸಾಲೈ ಹಿಂದಿದೆ ಇದೆ. ₹ ೧,೬೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ತಾಜ್ GVK ಹೊಟೇಲ್ ಹಾಗೂ ರೆಸಾರ್ಟ್ಗಳು ಲಿಮಿಟೆಡ್ ತಾಜ್ ಗ್ರೂಪ್ನ ಓರ್ವ ಸಹ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಇದು ಹೋಟೆಲ್ ಮ್ಯಾಕೆನ್ಸೈ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಂತದ ಆಫ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಾಲಿಟಿ ಥಾಮ್ ಕಾತಲ್ಲೋ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.

## ಹೋಟೆಲ್ 
ಹೋಟೆಲ್ ೩೫,೦೦೦ಚದರ ಅಡಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ೭ ಅಂತಸ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,ನೀಲಿ ಗಾಜಿನ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು  ಮತ್ತು ೧೬ ಕೋಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೨೨೦ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು  ೩೮ ಉನ್ನತ ಕೊಠಡಿಗಳು, ೧೦೭ ಡೀಲಕ್ಸ್ ಕೊಠಡಿಗಳು, ೫೮ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಕೊಠಡಿಗಳು, ಒಂಬತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಕೋಣೆಗಳು (೫೦೦ ಚದರ ಅಡಿ) ಸೇರಿವೆ ಆರು ಡೀಲಕ್ಸ್ ಕೋಣೆಗಳು (೬೬೨ ಚದರ ಅಡಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಸೂಟ್ (೩,೫೦೦ ಚದರಡಿ). ನೆಲ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ೩,೩೦೦ ಚದರ ಅಡಿ ಭೋಜನ ಹಾಲ್, ಶೃಂಗಸಭೆ, ೪೦೦ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿದೆ. ೩೦ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಆರನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೨ ಜನರಿಗೆ ಸಭಾಕೊಠಡಿ ಎರಡು ಸಭೆಗಳು ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ.

ಉಪಾಹರಗೃಹಗಳು ಕ್ಲಬ್ ಹೌಸ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಲ್ಲಾ ದಿನ ಊಟದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಬಿಯಾಂಡ್ ಇಂಡಸ್ ಪಂಜಾಬ್ನ ಔತಣ ಬಡಿಸುತ್ತದೆ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ವೈನ್, ಕೆಫಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಬ್ಲೆಂಡ್ ಬಾರ್, ಬ್ರ್ಯೂ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಚಹಾ ಅಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಡೆಲಿ ಸೇವೆ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್ಗಳು ಹಿಡಿದು ವಿವಿಧ ಚಾಕಲೇಟ್ ಗಳನ್ನೂ  ಸಹ ಬಡಿಸುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದು ಲ್ಯಾಪ್ ಸ್ನೂಕರ್, ಒಂದು ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಯೋಗ ರೂಮ್ ಸೇರಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬೆರ್ಜಿಯಾ ಏರ್

**ಬೆರ್ಜಿಯಾ ಏರ್**  ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜಿಜ್ ಶಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸುಭಂಗ್, ಸೆಲಂಗೊರ್, ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ  ಸ್ಕೈ ಪಾರ್ಕ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಕಟ್ಟಡದ ಬೆರ್ಜಿಯಾ ಹ್ಯಾಂಗರ್ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಏರ್ಲೈನ್. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರ್ಜಯ ಏರ್ ವಿಮಾನ 40 ನಿಮಿಷದಿಂದ -160 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲದ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಟರ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ  ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ -  ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಬೇಸ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜಿಜ್ ಶಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು 1989 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಇದು ಬೆರ್ಜಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ (ಬೆರ್ಜಿಯಾ ಜಮೀನು ಮೂಲಕ) ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಏರ್ ಚಾರ್ಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜಿಜ್ ಶಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ 3 ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

## ಸೇವೆಗಳು 
### ಬೆರ್ಜಿಯಾ ಏರ್ ಕೆಳಗಿನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ:
**ಮಲೇಷ್ಯಾ**

* ಸುಬಂಗ್ - ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜಿಜ್ ಶಾ ವಿಮಾನ ಹಬ್
* ತಿಒಮನ್ ನಿಂದ - ತಿಒಮನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ
* ರೆದಂಗ್ - ರೆದಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ
* ಪಂಗ್ಕೊರ್ - ಪಂಗ್ಕೊರ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್

**ಸಿಂಗಪುರ್ **

* ಸಿಂಗಪುರ್ - ಸಿಂಗಪುರ್ ಚಾಂಗಿ ವಿಮಾನ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಆಗಸ್ಟಾ

**ಆಗಸ್ಟಾ** ಇಟಲಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಸಿಸಿಲಿದ್ವೀಪದ ಸಿರಾಕ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಒಂದು ಬಂದರು. ಆಗೂಸ್ಟಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ನಿರ್ಮಾಣ
ಇದನ್ನು ಆಗಸ್ಟಸ್ ಎಂಬಾತ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 42ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. 1693ರ ಭೂಕಂಪದಿಂದಲೂ 1943ರ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಲೂ ನಾಶಹೊಂದಿತು. 
ಹೊಸದಾಗಿ ಊರು ಈಗ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು ನಾವಿಕಪಡೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
## ವಾಣಿಜ್ಯ
ಆಲಿವ್ ಎಣ್ಣೆ, ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸ, ಹಣ್ಣು, ಮೀನು, ಉಪ್ಪು -ಮುಂತಾದುವುಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 
## ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ; ೩೪,೫೩೯ (೨೦೧೦).
## ಇತರ ನಗರಗಳು
ಪ್ರಾಚೀನ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಗೂಸ್ಟಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಣಗಳಿದ್ದವು. ಆಗಸ್ಟಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜಾರ್ಜಿಯಾ, ಕಾನ್ಸಾಸ್, ಮತ್ತು ಮೇನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿವೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Augusta News
*Augusta map and facilities 
*Augusta port facilities 
*Real estate in Brucoli-Augusta
*Augusta Boston Club 

ವರ್ಗ:ಇಟಲಿ
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಅಟ್ಟೊ ಫ್ರಿಟ್ಝ್ ಮೇಯೆರ್ಹೋಫ್

ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಮೇರಿಕದ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಟ್ಟೊ ಫ್ರಿಟ್ಝ್ ಮೇಯೆರ್ಹೋಫ್‌ರವರು ೧೮೮೪ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೨ರಂದು ಜರ್ಮನಿಯ ಹ್ಯಾನೋವರ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಹೇಗೆ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮೇಯೆರ್ಹೋಫ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿದರು. ಉಪಾಪಚನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಗ್ಲೈಕೋಜೆನ್ (glycogen) ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮೇಯೆರ್ಹೋಫ್‌ರವರು ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕುಚನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ (lactic acid), ಸ್ನಾಯುಗಳ ಎಳೆತಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಸ್ನಾಯುಗಳ ಪುನಃಚೇತನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ ೨೦ರಿಂದ ೨೫ ಭಾಗ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೆ (oxidation) ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಶಕ್ತಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗ್ಲೈಕೋಜನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಮೇಯೆರ್ಹೋಫ್‌ರವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ೧೯೨೨ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ (ಆರ್ಕಿಬಾಲ್ಡ್ ಹಿಲ್‌ರವರ ಜೊತೆ) ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮೇಯೆರ್ಹೋಫ್‌ರವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ (೧೮೯೬-೧೯೮೪) iತ್ತು ಗೆರ್ಟಿ ಥೆರೇಸಾ ಕೋರಿ (೧೮೯೬-೧೯೫೭) (ಕೋರಿ ದಂಪತಿಗಳು) ನಡೆಸಿದ ಇಂತಹುದೇ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಆ ದಂಪತಿಗಳೂ ಸಹ ೧೯೪೭ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಮೇಯೆರ್ಹೋಫ್‌ರವರು ೧೯೫೧ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬ರಂದು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಜಾರ್ಜ್ ವಾಲ್ಡ್

ಅಮೇರಿಕದ ಜೀವರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ **ಜಾರ್ಜ್ ವಾಲ್ಡ್** ಅವರು 1906ರ ನವೆಂಬರ್ 18ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

## ಜೀವನ 
ಈತನ ತಂದೆ ತಾಯಿಯರು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು (1927). ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರಾಣಿವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. (1932) ಪಡೆದು, ಮುಂದೆ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಆಟ್ಟೊ ವಾರ್‌ಬರ್ಗ್ (1883-1970) ಎಂಬ ಜೀವರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಈತ ಮಾನವನೇತ್ರದ ಅಕ್ಷಿಪಟಲದಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ತ್ವ ‘ಎ’ ಇದೆಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು. ಆಗತಾನೆ ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ನ ಪಾಲ್ ಕರ‍್ರೆರ್ (1889-1971) ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ತ್ವ ‘ಎ’ಯ ಶೋಧವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈತ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಜ್ಯೂರಿಚ್ ಸೇರಿದ. ಮಾನವನ ದೃಷ್ಟಿದೋಷಗಳಿಗೆ ಜೀವಸತ್ತ್ವ ‘ಎ’ಯ ಕೊರತೆ ಕಾರಣವೆಂಬುದು ಈತನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆ.

ವಾಲ್ಡ್‌ರವರು 1930 ರಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇಂತಹ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ರೋಡಾಪ್ಸಿನ್ (rhodopsin) ಎಂಬ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ (pigment) ಪದಾರ್ಥ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅದು ಮಾನವನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ಷಿಪಟದಲ್ಲಿ (ರೆಟಿನಾ) ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಪದಾರ್ಥ ಎ-ಜೀವಸತ್ವದ (vitamin A) ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಗಿರುವ ಅಕ್ಷಿಪಟದ ಸರಳುಗಳಲ್ಲಿರುವ (retinal rods) ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕರೋಟೆನಾಯಿಡ್ ಸಂಯುಕ್ತದ (carotenoid) ಜೊತೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ವರ್ಣರಹಿತ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಒಪ್ಸಿನ್ನನ್ನು (opsin) ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಾಲ್ಡ್‌ರವರು 1933ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು (ಅಕ್ಷಿಪಟದ ಸರಳು ಎಂದರೆ ಮಂದಬೆಳಕನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅಕ್ಷಿಪಟಲಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಸರಳಿನಾಕಾರದ ನರಕೋಶವಾಗಿದೆ). ಮಾನವನ ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಬಿದ್ದಾಗ, ರೋಡೋಪ್ಸಿನ್ ಅಣುಗಳು ಕರೋಟೆನಾಯಿಡ್ ಮತ್ತು ಒಪ್ಸಿನ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕತ್ತಲಿದ್ದಾಗ ಆ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ರೋಡೋಪ್ಸಿನ್‍ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿ ರೆಟಿನಾ ಸರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.

ನಂತರ ವಾಲ್ಡ್‌ರವರು ರೆಟಿನಾದ ನರಗಳು ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿನರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯುತ್-ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಸುಮಾರು 1950ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಅಕ್ಷಿಪಟದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಕೆಲವು ವರುಷಗಳ ನಂತರ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಅಕ್ಷಿಪಟದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನೂ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆ ಎಲ್ಲ ಮೂರು ಮೂಲಭೂತ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೂ ಎ-ಜೀವಸತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಆ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಒಂದು ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ವರ್ಣ-ಕುರುಡಿಗೆ (colour blindness) ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು 1960ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ವಾಲ್ಡ್‌ರವರಿಗೆ 1967ರ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಿ ರಾಗ್ನರ್ ಗ್ರಾನಿಟ್ (1900-1991) ಮತ್ತು ಹಾಲ್ಡನ್ ಹಾರ್ಟ್‌ಲೈನ್‍ರವರ (1903-1983) ಜೊತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ, ಹಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಪಾರ. ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1967), ಲಾಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದವು ಲಭ್ಯವಾದವು. ಈತನ ಪತ್ನಿ ರೂಥ್ ಹಬ್ಬರ್ಡ್ ಕೂಡ ಪತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಜಾರ್ಜ್ ವಾಲ್ಡ್‌ರವರು 1997ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 12ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* John E. Dowling, "George Wald, 1906–1997: A Biographical Memoir" in *Biographical Memoirs*, Washington, D.C.: The National Academy Press (National Academy of Sciences), Volume 78, 298:317.
* A remembrance by his son Elijah
* Papers of George Wald : an inventory

Two of George Wald's speeches can be read on-line:

* A Generation in Search of a Future
* The Origin of Death

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಟ್ಟೋ ಡೀಲ್ಸ್

ಜರ್ಮನಿಯ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಟ್ಟೋ ಡೀಲ್ಸ್‌ರವರು ೧೮೭೬ರ ಜನವರಿ ೨೩ರಂದು ಹಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಡೀಲ್ಸ್‌ರವರು ಕಾರ್ಬನ್ ಸಬಾಕ್ಸೈಡ್‌ನನ್ನು (carbon suboxide) ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ಅವರು ಪಿತ್ರಾಶ್ಮರಿಗಳಿಂದ (gall-stones) ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತುವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಆ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತುವಿನಿಂದ ‘ಡೀಲ್ಸ್ ಆಮ್ಲ’ವನ್ನು (Diels acid) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್‌ನನ್ನು ನಿರ್-ಹೈಡ್ರೋಜನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಡೀಲ್ಸ್‌ರವರು ‘ಡೀಲ್ಸ್ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್’ (C18H16) ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಡೀಲ್ಸ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ ಕುರ್ಟ್ ಅಲ್ಡರ್ರವರ (೧೯೦೨-೧೯೫೮) ಜೊತೆ ಸೇರಿ, ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ನಡುವೆ ಎರಡು ಬಂಧಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ರಚನೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತದ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು (diene synthesis) ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ‘ಡೀಲ್ಸ್-ಅಲ್ಡರ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರುಗಳ ಆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ೧೯೫೦ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಡೀಲ್ಸ್‌ರವರು ೧೯೫೪ರ ಮಾರ್ಚ್ ೭ರಂದು ಕೀಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಟ್ಟೋ ಸ್ಟರ್ನ್

ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಟ್ಟೋ ಸ್ಟರ‍್ನ್‌ರವರು ೧೮೮೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೭ರಂದು ಅಪ್ಪರ್ ಸಿಲೇಸಿಯಾದ ಸೊಹ್ರಾದಲ್ಲಿ (ಈಗ ಪೋಲೆಂಡಿನ ಝೋರಿಯಲ್ಲಿ) ಜನಿಸಿದರು. ಲೂಯಿ ಡುನೋಯರ್‌ರವರು (೧೮೮೦-೧೯೬೩) ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ‘ಆಣ್ವಿಕ ಧೂಲ ವಿಧಾನ’ವನ್ನೂ (molecular beam method), ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಧನವನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಆ ಸಾಧನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ಟರ‍್ನ್‌ರವರು ಡುನೋಯರ್‌ರವರ ಆಣ್ವಿಕ ಧೂಲ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಅದರ ತಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ಟರ‍್ನ್‌ರವರಿಗೆ ಧೂಲದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಗಳ ತರಂಗ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಲೋಹದ ಪರಮಾಣುಗಳ ಕಾಂತ ಮಹತ್ವವನ್ನು (magnetic moment) ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ಟರ‍್ನ್‌ರವರು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪರಮಾಣುವಿನ ಕಾಂತ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅವರು ಸಮೀಕರಣವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯೂಟೆರಾನ್‌ಗಳ ಕಾಂತ ಮಹತ್ವವನ್ನು ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಸ್ಟರ‍್ನ್‌ರವರು ೧೯೬೯ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭ರಂದು ಬಕ್ಲೀಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಡಾಲ್ಫ್ ಫ್ರೈಡ್‌ರಿಕ್ ಯೋಹಾನ್ ಬುಟೆನಾಂಟ್

ಜರ್ಮನಿಯ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಫ್ರೈಡ್‌ರಿಕ್ ಯೋಹಾನ್ ಬುಟೆನಾಂಟ್‌ರವರು ೧೯೦೩ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೪ರಂದು ಬ್ರೆಮೆರ್‌ಹಾವನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬುಟೆನಾಂಟ್‌ರವರು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಾವಿರಾರು ಲೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮೂತ್ರದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳನ್ನು (sex harmones) ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ’ಈಸ್ಟ್ರೋನ್’ (oestrone), ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ’ಆಂಡ್ರೋಸ್ಟಿರಾನ್’ (androsterone) ಮತ್ತು ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ’ಪ್ರಾಜಿಸ್ಟಿರಾನ್’ (progesterone) ಮತ್ತು ’ಟೆಸ್ಟೋsಸ್ಟಿರಾನ್’ (testosterone) ಲೈಂಗಿಕ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಗೂ ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್‌ಗಳಿಗೂ (steroids) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವರ ಲೈಂಗಿಕ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ೧೯೩೯ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾ-ಸ್ವಿಟ್ಝರ್‌ಲೆಂಡಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಲಿಯೋಪಾಲ್ಡ್ ರುಜಿಕರವರ ಜೊತೆ) ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಆಗಿನ ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಜಕೀಯ ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೂ ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರ ಮುಗಿದ ನಂತರ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಒಂದು ಪ್ರಭೇದದ ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುವಿನ ಮರಿಯನ್ನು (pheromone Bombykol) ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಅವರು ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬುಟೆನಾಂಟ್‌ರವರು ೧೯೯೫ರ ಜನವರಿ ೧೮ರಂದು ಮ್ಯುನಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಡಾಲ್ಫ್ ಬಾಸ್ಟಿಯನ್

ಆರ್ಮನಿಯ ಜನಾಂಗೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಬಾಸ್ಟಿಯನ್‌ರವರು ೧೮೨೬ರ ಜೂನ್ ೨೬ರಂದು ಬ್ರೆಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಾನವನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಕಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಬಾಸ್ಟಿಯನ್‌ರವರು ೧೮೫೦ರ ನಂತರ ಏಷಿಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕದ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ನಂತರ ೧೮೬೦ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ’ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾನವ’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಸುಮಾರು ೬೦ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮುಂದೆ ಸ್ವಿಟ್ಝರ್‌ಲೆಂಡಿನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಲ್ ಜಂಗ್‌ರವರ (೧೮೭೫-೧೯೬೧) ’ಸಂಗ್ರಾಹ್ಯ ಅಜಾಗೃತಿ’ಯ (collective unconsciousness) ಬಗ್ಗೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಜನಾಂಗೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ (ethnology) ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬಾಸ್ಟಿಯನ್‌ರವರು ೧೯೦೫ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨ರಂದು ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್‌ನ ಪೋರ್ಟ್ ಅಫ್ ಸ್ಪೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಡಾಲ್ಫ್ ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ ಹೆರ್ಮನ್ ಕೊಲ್ಬೆ

ಜರ್ಮನಿಯ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಡಾಲ್ಫ್ ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ ಹೆರ್ಮನ್ ಕೊಲ್ಬೆಯವರು ೧೮೧೮ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೭ರಂದು ಗೊಟಿಂಗ್‌ಟನ್ ಹತ್ತಿರದ ಎಲ್ಲಿಶೌಸೆನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕೊಲ್ಬೆಯವರು ದ್ವಿತೀಯಕ ಮತ್ತು ತೃತೀಯಕ ಅಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಮೇದಸ್ಸು-ಆಮ್ಲಗಳ (fatty acids) ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಫಿನಾಲ್‌ನಿಂದ (phenol) ಸ್ಯಾಲಿಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ (salicyclic acid) ತಯಾರಿಕೆ ಕೊಲ್ಬೆಯವರ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ‘ಕೊಲ್ಬೆ ಪರಿಣಾಮ’ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಮುಂದೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಔಷಧವಾದ ‘ಆಸ್ಪಿರಿನ್’ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಬೆಯವರು ತಯಾರಿಸಿದ ನೈಟ್ರೊಮೀಥೇನ್‌ಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.
ನೈಟ್ರೈಲ್‌ಗಳನ್ನು (nitriles) ಮೇದಸ್ಸು-ಆಮ್ಲಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೊಲ್ಬೆಯವರು ಮಾಡಿದರು. ಆಲ್‌ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಟೋನ್‌ಗಳ (ketones) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೊಲ್ಬೆಯವರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಗುಂಪು’ (carbonyl group) ಎಂಬ ಹೊಸ ಗುಂಪಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಕೊಲ್ಬೆಯವರು ೧೮೮೪ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೫ರಂದು ಲೀಪ್‌ಝಿಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಟ್ಟೊ ಹಾನ್

ಜರ್ಮನಿಯ ರೇಡಿಯೋ-ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಟ್ಟೊ ಹಾನ್‌ರವರು ೧೮೭೯ರ ಮಾರ್ಚ್ ೮ರಂದು ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫುರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಥೋರಿಯಂನ ವಿಕಿರಣಪಟು ಭಸ್ಮಪತನದ (radioactive breakdown) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಕೆಲವು ರೇಡಿಯೋ-ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳನ್ನು (radio isotopes) ಹಾನ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋಥೋರಿಯಂ, ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೋಥೋರಿಯಂಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಲೈಸ್ ಮೈಟ್ನರ್‌ರವರ (೧೮೭೮-೧೯೬೮) ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಧಾತುವಿನ ಅಧಿಕ ಜೀವಾವಧಿಯ ಸಮಸ್ಥಾನಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಅದಕ್ಕೆ ‘ಪ್ರೊಟಾಕ್ಟಿನಿಯಮ್’ (protactinium) ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಬೀಜಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸಮನಾದ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಉಪಪರಮಾಣ್ವಿಕ ಕಣಗಳಿದ್ದರೂ, (subatomic) ಬೇರೆಬೇರೆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಾಯುವನ್ನು (half-life) ಹೊಂದಿರುವ ರೇಡಿಯೋ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು ಅಂದರೆ ಬೈಜಿಕ ಸಮಾಂಗಿಗಳನ್ನು (nuclear isomers) ಅವರಿಬ್ಬರೂ ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಹಾನ್‌ರವರು ಬೈಜಿಕ ವಿದಳನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ (nuclear fission) ಮತ್ತು ಸರಪಳಿಕ್ರಿಯೆಗೆ (chain reaction) ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮುಂದೆ ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಹಾನ್‌ರವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ೧೯೪೪ರ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹಾನ್‌ರವರು ೧೯೬೮ರ ಜುಲೈ ೨೮ರಂದು ಗೊಟಿಂಗೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ೧೦೫ನೆಯ ಧಾತುವಿಗೆ ಹಾನ್‌ರವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ‘ಹಾನಿಯಮ್’ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಬ್ರಹಾಂ ಆರ್ಡೆನ್ ಬ್ರಿಲ್

ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಮನೋವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಅಬ್ರಹಾಂ ಆರ್ಡೆನ್ ಬ್ರಿಲ್‌ರವರು ೧೮೭೪ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ರಂದು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಗೆಲಿಸಿಯಾದ ಕರಿಕ್‌ಝುಗಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಲ್‌ರವರು ಕೇವಲ ೧೩ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ನಂತರ ಸ್ವಿಟ್ಝರ್‌ಲೆಂಡಿನ ಝೂರಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಲ್. ಜಂಗ್‌ರವರ (೧೮೬೫-೧೯೬೧) ಜೊತೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಮತ್ತೆ ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವೀ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರವರ (೧೮೫೬-೧೯೩೯) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಜಂಗ್‌ರವರುಗಳ ಉದ್ಗಂಥಗಳನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಲ್ ರವರು ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಸಿಗರೇಟ್‌ಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ’ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಜ್ಯೋತಿ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ ಬ್ರಿಲ್‌ರವರು ಅದರ ಸೇವನೆ ಪುರಷರಿಗೇ ಮೀಸಲಾದದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ರಿಲ್‌ರವರು ೧೯೪೮ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅನ್ನೀ ಜಂಪ್ ಕ್ಯಾನನ್

ಅಮೇರಿಕದ ಮಹಿಳಾ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅನ್ನೀ ಜಂಪ್ ಕ್ಯಾನನ್‌ರವರು ೧೮೬೩ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೧ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅನ್ನೀಯವರು ಶ್ರೀಮಂತ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಹೆನ್ರಿ ಡ್ರೇಪರ್‌ರವರ (೧೮೩೭-೧೮೮೨) ವಿಧವಾಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದರು. (ಅವರು ಕೇವಲ ೧೯ವರುಷಕ್ಕೇ ವಿಧವೆಯಾದರು.) ಹೆನ್ರಿ ಡ್ರೇಪರ್‌ರವರು ತಾರಾ ರೋಹಿತಗಳ (stellar spectrum) ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಗಳಿಸಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ’ಡ್ರೇಪರ್ ಪಟ್ಟಿ’ (Draper catalog) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು (೧೮೪೬-೧೯೧೯) ’ಪಿಕೆರಿಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯರು’ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಡ್ರೇಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಭೂಪಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲು ಮತ್ತು ಬಾನಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲ ಸುಮಾರು ೯ರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ-ಪ್ರಮಾಣದ (photographic magnetude) ತಾರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು "ಪಿಕೆರಿಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯರ’ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದ ಆದರೆ ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದ ಅನ್ನೀಯವರು ೧೮೯೬ರಲ್ಲಿ ಪಿಕೆರಿಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ರೋಹಿತ ವಿಜ್ಞಾನ (spectroscopy) ಮತ್ತು ತಾರೆಯರ ರೋಹಿತದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಕಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ (spectra-photography) ಪರಿಣಿತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅನ್ನೀಯವರಿಗೆ ಹೆನ್ರಿ ಡ್ರೇಪರ್‌ರವರ ಪಟ್ಟಿಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದರು. ಎಷ್ಟು ತಾರೆಗಳ ದ್ಯುತಿ-ರೋಹಿತವನ್ನು (optical spectra) ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ತಾರೆಗಳ ಸೂಚಿಯಲ್ಲದೆ (index), ರೋಹಿತಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆ ಅದಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕೆಲಸ ಸುಲಭಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅನ್ನೀಯವರು ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಗೋಳದ (southern hemisphere) ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ತಾರೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಅವುಗಳನ್ನು ’ಬಾಲ್ಮರ್ ಅವಶೋಷಣ ರೇಖೆಗಳ’ (Balmer absorption lines) ಅಧಾರದ ಮೇಲೆ ’ಒ, ಬಿ. ಎ. ಎಫ್.,ಜಿ, ಕೆ ಮತ್ತು ಎಮ್.’ ಎಂಬುದಾಗಿ ರೋಹಿತ-ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ (spectral classes) ಒಳಪಡಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವಶೋಷಣ ರೇಖೆಗಳ ವಿಧಾನ ತಾರೆಗಳ ಉಷ್ಣತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಆ ಆಂಗ್ಲ ಅಕ್ಷರಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾಕ್ಯವನ್ನು (Oh Be A Fine Girl Kiss Me) ಉದ್ಧರಿಸಿದರು. ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಅವರ ಅಂತಹ ವರ್ಗೀಕೃತ-ತಾರೆಗಳ ’ಹೆನ್ರಿ ಡ್ರೇಪರ್ ಪಟ್ಟಿ’ಗೆ ಸುಮಾರು ೨೩೦,೦೦೦ ತಾರೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಅಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅನ್ನೀ ಒಬ್ಬರೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಎನ್ನುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅನ್ನೀಯವರು ಚಂಚಲ ತಾರೆಗಳ (variable stars) ಇತರ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆ ಚಂಚಲ ತಾರೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನೀಯವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದ ೩೦೦ ತಾರೆಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಅನ್ನೀಯವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ೪೦ ವರುಷಗಳ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಅನ್ನೀಯವರು ೧೯೪೧ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೩ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಯಾನ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್

ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡಿನ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಯಾನ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ರವರು ೧೯೧೦ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೭ರಂದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡಿನ ಪೈಸ್ಲೀಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ರವರು ಲಂಡನ್ನಿನ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋವಿನ ಯಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿಯನ್ನು (ultrasound) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದೆಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಮನಗಂಡರು. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭ್ರೂಣದ (foetus) ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಿಂಬವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ (ಅಂದರೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಒದಗುವ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಒಡ್ಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ) ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾರ್ಯತಃ ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರಸವವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ (obstetrics) ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿಯ ಬಳಕೆ ಮೂಲಭೂತಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ೧೯೮೭ರ ಜೂನ್ ೧೯ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಬೆರ್ಟ್‌ಹೋಲ್ಡ್

ಜರ್ಮನಿಯ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಬೆರ್ಟ್‌ಹೋಲ್ಡ್‌ರವರು ೧೮೦೩ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬ರಂದು ಜರ್ಮನಿಯ ಸೋಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಸ್ರಾವಗ್ರಂಥಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ (endocrinology) ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಕಾರಣಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸರೀಸೃಪಗಳು (reptiles) ಮತ್ತು ಭೂಜಲಚರಿಗಳ (amphibians) ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಆ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಉದ್ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೀಟವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ (entomology) ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೧೮೬೧ರ ಜನವರಿ ೩ರಂದು ಜರ್ಮನಿಯ ಗೊಟಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಅರ್ನೆ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಕೌರಿನ್ ಟಿಸೆಲಿಯಸ್

ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಭೌತ-ಜೀವರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ (physical biochemist) ಅರ್ನೆ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಕೌರಿನ್ ಟಿಸೆಲಿಯಸ್ರವರು ೧೯೦೨ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೦ರಂದು ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 1925ರಲ್ಲಿ ಟಿಸೆಲಿಯಸ್ರವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸ್ವೆಡ್ಬರ್ಗ್ರವರ (1884-1971) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವೇಗದ ಕೇಂದ್ರಮಾಪಕವನ್ನು (ultracentrifuge) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಟಿಸೆಲಿಯಸ್ರವರು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಣುಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ಆ ಹೊಸ ಸಾಧನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು. ಆ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಸಜಾತೀಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅನೇಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ಸರಣ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ (electrophoresis) ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. (ವಿವರಣೆ: ವಿದ್ಯುಚ್ಚಾಲಕ ಬಲದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಲಿಲ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಣಗಳು ಎರಡರಲ್ಲೊಂದು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದು. ಧನಾವಿಷ್ಟ ಕಣಗಳು ಕ್ಯಾಥೋಡ್ಗೂ, ಋಣಾವಿಷ್ಟ ಕಣಗಳು ಆನೋಡ್ಗೂ ಹರಿಯುವುವು. ಇವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಕೆಟಫಾರೆಸಿಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕಅನಫಾರೆಸಿಸ್ಕಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೊರೆಸಿಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರೋಟೀನ್, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಕ್ ಆಮ್ಲ, ಎನ್ಜೈಮ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಸೃತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶರೀರದ ತರಲಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.) ಅವರು ಝಿಯೋಲೈಟ್ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷಗುಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ಆ ಖನಿಜದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದರೂ ಸಹ ಅದರ ಹರಳುಗಳಂತಹ ರಚನೆಗೆ ಯಾವ ಕೆಡಕುಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ವಿದ್ಯುತ್ಸರಣ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಕುದುರೆಯ ರಕ್ತಸಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಆ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು. ಟಿಸೆಲಿಯಸ್ರವರ ವಿದ್ಯುತ್ಸರಣ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ 1948ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಟಿಸೆಲಿಯಸ್ರವರು 1971ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರಂದು ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆನೆಹುಣಿಸೆ

**ಆನೆಹುಣಿಸೆ** ಬೊಂಬಕೇಸಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯ (ಅಡನ್‍ಸೋನಿಯ). ಮಾಗಿಮಾವು ಅಥವಾ ಕೋತಿಗಡ್ಡದ ಮರವೆಂದೂ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. 
## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಈ ಮರದ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಆಫ್ರಿಕ. ಉಷ್ಣವಲಯಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ್, ಮುಂಬಯಿ, ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. 
## ಪ್ರಬೇಧಗಳು
ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬೆಳೆಯುವ ಮರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡನ್‍ಸೋನಿಯ ಡಿಜಿಟೇಟ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾದುದು.ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಲಿಂಪೊಪೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮರ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದ್ದು,ಇದರ ಸುತ್ತಳತೆ ೪೭ ಮೀಟರ್‍ಗಳಷ್ಟಿದ್ದರೆ  ವ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು . 
## ಉಪಯೋಗಗಳು
*, Madagascar]]
ಇದರ ತಿರುಳಿನಲ್ಲಿ ಹಗ್ಗ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಛಾಯಾಂಕಣ

File:Baob tree.jpg|*Adansonia digitata* at Thalassery, Kannur, Kerala, India
File:Adansonia suarezensis.jpg|*Adansonia suarezensis*
Image:Baobab Avenue 1.JPG|*Adansonia grandidieri*
Image:Derby boab, Western Australia.jpg|*Adansonia gregorii*
File:Rubostipaanjajavycmichaelhogan.jpg|*Adansonia rubrostipa''

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ಅಬ್ರಹಾಂ ಡಿ ಮೊಯ್ವ್‌ರ್

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದ **ಅಬ್ರಹಾಂ ಡಿ ಮೊಯಿವ್ರೆ** ರವರು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಷಾಂಪೈನ್‌ನ ವಿಟ್ರಿ-ಲೆ- ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಡಿ ಮೊಯಿವ್ರೆರವರು  ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು (complex numbers) ಮತ್ತು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಗಳಿಗೆ (trigonometry) ಕೊಂಡಿ ಬೆಸೆಯುವ ’ಡಿ ಮೊಯಿವ್ರೆ ಸಮೀಕರಣ’ಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಮೇಲೆ ಡಿ ಮೊಯಿವ್ರೆರವರು ’ದ ಡಾಕ್ಟ್ರಿನ್ ಆಫ್ ಚಾನ್ಸಸ್’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ಅದು ಅನೇಕ ಪುನಃಮುದ್ರಣಗಳನ್ನೂ ಕಂಡಿತು.[ಸಂಭವನೀಯತೆ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ’ದ ಗೇಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಚಾನ್ಸಸ್’ವನ್ನು ಗೆರೋಲಮೋ ಕಾರ್ಡಾನೋ (೧೫೦೧-೧೫೭೬) ೧೫೬೦ರಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಅದು ೧೬೬೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.] ಡಿ ಮೊಯಿವ್ರೆ‌ರವರು ೧೭೫೪ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೭ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಬದುಕು 
1667 ಮೇ 26ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ವಿಟ್ರಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನನ. ಈತನ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಫ್ರಾನ್ಸನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಡ ಮಾಯ್‍ವರನ ಪ್ರೌಢ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆದದ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೆ. ನ್ಯೂಟನ್‍ಕೃತ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಿಯ ಎನ್ನುವ ಉದ್ಗ್ರಂಥ ಈ ತರುಣನಲ್ಲಿ ಗಣಿತದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅಪಾರಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ಅದರ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳನ್ನು ಹರಿದು ನಿತ್ಯವೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರುವಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಬಿಡುವು ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಓದಿ ಮನನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ಈತ ಚುನಾಯಿತನಾದ ಬಳಿಕ ನ್ಯೂಟನ್, ಹ್ಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗಣಿತ ಪಂಡಿತರ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಇವನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. 
ಇವನ ಗಣಿತಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯೂಟನ್ ನುಡಿದಿರುವ ಮಾತು ಹೀಗಿದೆ: 'ಡ ಮಾಯ್‍ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ; ಆತ ನನಗಿಂತಲೂ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ'. 
ಡ ಮಾಯ್‍ವರ್ ಬರ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಸದಸ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಈತನ ಮರಣದ ರೀತಿ ಮನಃಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸುವಂತಿದೆ. ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲದಿವಸಗಳ ಮೊದಲು ನಿತ್ಯ 30 ಮಿನಿಟುಗಳಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಜಾಸ್ತಿ ಬಯಸಿದ. ಆ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 23 ತಾಸುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿದ್ರೆಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ 24 ತಾಸುಗಳ ಮಿತಿ ಮುಟ್ಟುವರೆಗೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ನಿದ್ರೆಮಾಡಿ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದ (27-5-1754).
## ಗಣಿತದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆ 
 ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಡ ಮಾಯ್‍ವರನು ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟನೊಡನೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮೇಯಗಳು ಈಗಲೂ ಈತನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.  ಎಂಬುದು ನ ಎಲ್ಲ ನೈಜ ಬೆಲೆಗಳಿಗೂ ನ ಒಂದು ಬೆಲೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪ್ರಮೇಯ ಮತ್ತು ರ ವರ್ಗಾತ್ಮಕ ಅಪವರ್ತನಗಳನ್ನು  ಶೋಧಿಸುವ ಬಗೆಗಿನದು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮೇಯ. ಸಂಭಾವ್ಯತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಲ್ಯಾಪ್‍ಲಾಸನ ವಿನಾ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಡ ಮಾಯ್‍ವರನಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಸಿ ಹೈಗನ್ಸ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಹಲವು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ  ಮುಖಗಳುಳ್ಳ  ದಾಳಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಅನುಕೂಲ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ 'ಡ ಮಾಯ್‍ವರನ ಸಮಸ್ಯೆ' ಎಂದೇ ಹೆಸರಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಡ ಮಾಯ್‍ವರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್ ಟ್ರಾನ್‍ಸ್ಯಾಕ್ಷನ್ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈತ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ದಿ ಡಾಕ್ಟ್ರಿನ್ ಆಫ್ ಚಾನ್ಸಸ್ (1718) ಮತ್ತು ಮಿಸೆಲೇನಿಯಾ ಅನಲಿಟಿಕಾ (1730)-ಎಂಬುವು ಈತನ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ, ಕೋಟ್ಸ್‍ನ ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವಿನಿಂದ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಆಂಶಿಕ ಭಿನ್ನರಾಶಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಘಟನೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳೂ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮೇಯಗಳೂ ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಸಾಲ್ವೆ

ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಸಾಲ್ವೆಯವರು ೧೮೩೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬ರಂದು ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್ ಹತ್ತಿರದ ರೆಬೆಕ್-ರೋಗ್ನನ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೮೬೧ರಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ವೆಯವರು ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ನನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾದ ಕಅಮೋನಿಯಾ-ಸೋಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಕಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಸಾಲ್ವೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಕಿ (Solvay process) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ವೆಯವರು ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಕೋಲ್ಲೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ೧೮೭೨ರಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ವೆಯವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪೇಟೆಂಟ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಸಾಲ್ವೆಯವರು ೧೮೬೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಮೋನಿಯಾ-ಸೋಡಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಲೆಬ್ಲಾಂಕ್ರವರು (೧೭೪೨-೧೮೦೬) ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದ ಕಲೆಬ್ಲಾಂಕ್ ವಿಧಾನಕಿ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಯಿತು. ಸಾಲ್ವೆಯವರು ೧೯೨೨ರ ಮೇ ೨೬ರಂದು ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಾರಂಟ್

ವಾರಂಟ್  ಕಾಯಿದೆಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪದ.  ಆಜ್ಞಾಪತ್ರ, ಅನುಜ್ಞಾಪತ್ರ, ಅಧಿಪತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುತರಲು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೈವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರು ಮಾಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡುವ ಆದೇಶವೇ ವಾರಂಟ್.

## ಕ್ರಿಮಿನಲ್  ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ
ಆಜ್ಞಾಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕೈದುಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು, ಗುರುತು, ವಿಳಾಸ ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿರಬೇಕು. ಯಾರಿಗೆ ಆ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆಯೋ ಆ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರು, ಗುರುತು, ಹುದ್ದೆ, ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರವನ್ನು ಕೊಡುವ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಹಿ ಇದ್ದು ಅಧಿಕಾರದ ಮುದ್ರೆಯೂ ಬಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಯಾವ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಕೈದುಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿರಬೇಕು. ಈ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಕ್ರಮವಾಗುವುದು.

ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುತರಲು ಕೊಡುವ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರ ಜಾಮೀನು ಇರುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ಇಲ್ಲದ್ದು ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆ. ಜಾಮೀನು ವಾರಂಟ್ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಕೈದುಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕೈದು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅಧಿಕಾರಿ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಂಥ ದಿನ, ಇಂಥ ವೇಳೆಗೆ, ಇಂಥ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಇಂಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಬೇಕೆಂಬ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಗೆ ಜಾಮೀನುದಾರರಿಂದ ಅಥವಾ ಸ್ವಂತ ಜಾಮೀನಿನಿಂದ ಬರೆಸಿಕೊಂಡು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರದೆ, ಬಿಟ್ಟು ಬರಬಹುದು. ಜಾಮೀನಿಲ್ಲದ ವಾರಂಟ್ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರಬೇಕಾಗಿದೆಯೋ ಅಂಥವನನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುತರಲೇಬೇಕು; ಬಿಟ್ಟುಬರುವ ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲ.

ಇಂಥ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ತನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಪತ್ರ ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವುದೊ ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಯಾರನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರಬೇಕೊ ಯಾವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕೊ ಅದರಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆಜ್ಞಾಪತ್ರ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಲು ಹೋಗಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತೋರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ನಿಯಮಿಸಿದ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸೂಚಿಸಿದ ಕಾಲಮೀರಿದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಷರಾ ಬರೆದು, ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತೊ ಆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅದರ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

## ಸಿವಿಲ್ ಕಾಯದೆಯಲ್ಲಿ
ಸಿವಿಲ್ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲೂ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರ ಕೊಡುವುದುಂಟು. ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕೊಡುವ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರಗಳಿಗೂ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕೆಲಸ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರುವುದಾಗಿರಬಹುದು, ಸ್ಥಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿರಬಹುದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರಲಾರದವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುವುದಾಗಿರಬಹುದು. ಸಿವಿಲ್ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಥಿರ, ಚರ, ಆಸ್ತಿ, ದಸ್ತಾವೇಜು ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದುಂಟು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ನಕಾಶೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು, ನಕಲು ಮಾಡಲು ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು, ಇಲ್ಲವೇ ತಿಳಿಯದಿರುವ ಲಿಪಿ, ಶಾಸನ ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರ ಕೊಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಮಿಷನ್ ವಾರಂಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ
ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ನೇಮಕವಾಗಬೇಕಾದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮತ್ತು ವರಿಷ್ಠನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ನೇಮಕದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಕೊಡುವ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರಕ್ಕೆ ವಾರಂಟ್ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟಪದದ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ಪದಗಳು
ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಪ್ರಿಂಗ್‌ಷೈಮ್

ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಪ್ರಿಂಗ್‌ಷೈಮ್‌ರವರು ೧೮೫೯ರ ಜೂನ್ ೧೧ರಂದು ಜರ್ಮನಿಯ ಬ್ರೆಸ್ಲಾದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ ಈಗ ಪೋಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ರೊಕ್ಲಾದಲ್ಲಿ) ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಿಂಗ್‌ಷೈಮ್‌ರವರು ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ಅವಕೆಂಪು ರೋಹಿತಮಾಪಕವನ್ನು (infrared spectrometer) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನ ಅವಕೆಂಪು ಪ್ರದೇಶದ ತರಂಗದೂರಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಆ ಮಾಪಕದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಪ್ರಿಂಗ್‌ಷೈಮ್‌ರವರು ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಕಪ್ಪು ಕಾಯಗಳ ವಿಕಿರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ತಳಹದಿಯಾದವು. ಪ್ರಿಂಗ್‌ಷೈಮ್‌ರವರು ೧೯೧೭ರ ಜೂನ್ ೨೮ರಂದು ಬ್ರೆಸ್ಲಾದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್ ಫ್ರೈಡ್‌ರಿಚ್ ಕ್ಲಾದ್ನಿ

ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್ ಫ್ರೈಡ್‌ರಿಚ್ ಕ್ಲಾದ್ನಿಯವರು  ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ.  ಅವರು ವಿಟ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸೆಕ್ಸೋನಿ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೭೫೬ರ ನವೆಂಬರ್ ೩೦ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದರು. 
ಕ್ಲಾದ್ನಿಯವರು ೧೭೮೬ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದರು. ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮರಳು ತುಂಬಿದ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಲೋಹದ ಹಾಳೆ ಇಲ್ಲವೇ ಗಾಜಿನ ಫಲಕ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಆ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಶಬ್ದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಕಂಪನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಮೂನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಮೂಡಿದವು. ಆ ಚಿತ್ತಾರಗಳನ್ನು ‘ಕ್ಲಾದ್ನಿಯ ರೇಖೆಗಳು’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ತಮ್ಮ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಿನೆದುರಿಗೆ ಕ್ಲಾದ್ನಿಯವರು ೧೮೦೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 
ಹಾಗೆಯೇ ಆರ್ಗಾನ್ ಕೊಳವೆ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಬದಲು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ, ವಾದ್ಯದ ಶೃತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಆ ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದದ ವೇಗವನ್ನು ಕ್ಲಾದ್ನಿಯವರು ಅಳೆದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಕ್ಲಾದ್ನಿಯವರು ಕ್ಲಾವಿಸಿಲಿಂಡರ್, ಯುಫೋನಿಯಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಕ್ಲಾದ್ನಿಯವರು ೧೭೯೪ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದು, ಅವು ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಯಾವುದೋ ಸ್ಪೋಟವಾದ ಗ್ರಹದ ಭಗ್ನಾವಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಆ ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ ೧೮೦೩ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಜೀನ್ ಬಯಟ್‌ರವರು (೧೭೭೪-೧೮೬೨) ಆ ಉಲ್ಕೆಗಳು ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಆಕಾಶದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಕ್ಲಾದ್ನಿಯವರು ಪೋಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ೧೮೨೭ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೩ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಅಬ್ಬೆ

**ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಅಬ್ಬೆ**ರವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಐಸೆನಾಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ೧೮೪೦ರ ಜನವರಿ ೩೦ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅಬ್ಬೆರವರು ದ್ಯುತಿ ಉಪಕರಣಗಳು (optical instruments) ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶಗಳ ಅಂತರಾಳವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಂತ ಪೃಥಕ್ಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ (resolving power) ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ಸಂಶೋಧನೆ ವರದಾನವಾಯಿತು. ಮಸೂರಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಳೀಯ ವಿಪಥನದ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವಂತಹ ಗಾಜನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಅಬ್ಬೆಯವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಂದರೆ ಅವರು ಅವಿಪಥೀಯ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಗಾಜುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಕಾಟ್ ಅಂಡ್ ಸನ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಟ್ಟೋ ಷೋಟ್‌ರವರು (೧೮೫೧-೧೯೩೫) ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಗಾಜುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ವರ್ಣವಿಪಥನವನ್ನು (chromatic aberration) ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಅಬ್ಬೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಬ್ಬೆಯವರು ಸಂಶೋಧನಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು, ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು, ತಾರಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ಯುತಿ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಲ್ ಝೀಸ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಸಹಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅಬ್ಬೆಯವರು ೧೯೦೫ರ ಜನವರಿ ೧೪ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
೧೮೭೨ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವರ್ಧನಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮಾದರಿ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ದೀಪನ ಪ್ರಭಾವ (illumination) ಬೀರಲು ಬೇಕಾದ ಸಾಂದ್ರಕವನ್ನು (ಕಂಡೆನ್ಸರ್) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅಬ್ಬೆರವರು ಹರಳಿನ ವಕ್ರೀಭವನ ಮಾಪಕವನ್ನು (crystal refractometer) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆರ್ಮ್ಯಾಂಡ್ ಫಿಝೋರ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಘನವಸ್ತುಗಳ ಉಷ್ಣವ್ಯಾಕೋಚನವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ದ್ಯುತಿ ವ್ಯಾಕೋಚನ ಮಾಪಕವನ್ನೂ (optical dilatometer) ಅಬ್ಬೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಆನ್ಸೆರೆಸ್ ಬಾತು

**ಆನ್ಸೆರೆಸ್ ಬಾತು**-  ಈ ಬಾತು ಪ್ರಪಂಚದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ವಾಸಿಸಬಲ್ಲದು.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಆನ್ಸೆರಿಫಾರ್ಮೆ ಉಪವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಕ್ಕಿ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಅಗಲವಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿರುವ ಇದರ ಕೊಕ್ಕು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನಲು ಅನುಕೂಲಿಸುವಂತಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಾತುಗಳು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು; ಕೆಲವು ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಜಾಲಿಸಿ ತಿನ್ನಬಲ್ಲವು. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುವುವು. ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟು ಮೊಟಕಾಗಿದೆ. ಇತರ ಬೆರಳುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಚರ್ಮ ಆವರಿಸಿ ಜಲಪಾದ ಏರ್ಪಟ್ಟು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ನಾಲಗೆ ದಪ್ಪವಾಗಿಯೂ ಮಾಂಸಭರಿತವಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಒಳಹೊರಗಾಗುವ ಶಿಶ್ನವಿರುವುದು.
## ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಹೆಣ್ಣುಬಾತುಗಳು ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತವೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಜೊತೆ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಬಾತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುವು. ಹೆಚ್ಚು ವೇಳೆ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮುಳುಗುವ ಹಕ್ಕಿ ಆನ್ಸೆರ್ ಇಂಡಿಕಸ್ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಬಾತು (ನೀರು ಕೋಳಿ). 
## ಛಾಯಾಂಕಣ

File:Bar-headed Geese (Anser indicus) Scape at Bharatpur I IMG 5651.jpg|Bar-headed Geese Scape at Keoladeo National Park
File:Bar-headed Geese (Anser indicus)- Preening & resting at Bharatpur I IMG 5672.jpg|Preening & resting at Keoladeo National Park
File:Bar-headed Geese (Anser indicus) at Bharatpur I IMG 5666.jpg|At Keoladeo National Park
File:Bar-headed Geese (Anser indicus) at Bharatpur I IMG 5637.jpg|At Keoladeo National Park
File:Bar-headed Geese (Anser indicus) in beautiful formation at Bharatpur I IMG 5653.jpg|Keoladeo National Park 
File:Ba- headed Geese- Bharatpur I2 IMG 8254.jpg|Bharatpur, India.
File:Bar-headed Geese- Bharatpur I IMG 8335.jpg| Flying off at Bharatpur, India.
File:Bar-headed Geese- Bharatpur I IMG 8337.jpg|Flying off at Bharatpur, Rajasthan, India.
File:bar-headed.goose.slimbridge.arp.jpg|Bar-headed Goose *Anser indicus* at Slimbridge Wildfowl and Wetlands Centre, England
File:Bar-headed Geese (Anser indicus) grazing at Bharatpur I IMG 5630.jpg|At Keoladeo National Park, Bharatpur, Rajasthan, India.
File:Landing of Bar-headed Goose at Nil Nirjan Lake at Hetampur, West Bengal, India.jpg|Bar-headed geese near Hetampur, West Bengal, India
File:Himalayan Bar-headed Goose Cincinnati.jpg| Bar-headed Goose with Canada Geese near Cincinnati, Ohio, USA, July 2015.
Anser indicus MHNT.ZOO.2010.11.15.3.jpg |Museum specimen 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Bar-headed Goose found in Brattleboro, Vermont, USA (April, 2009)
*Hawkes et al. (2011) The Trans-Himalayan flights of bar-headed geese (Anser indicus)

ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಆನೋಲೀಡ್

**ಆನೋಲೀಡ್** ಸುಮಾರು 1080ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ಜರ್ಮನ್ ಕಾವ್ಯ.
## ಕಾವ್ಯ ವಸ್ತು
ಕೊಲೋನ್ ನಗರದ ಆರ್ಚ್‍ಬಿಷಪ್ ಆಗಿದ್ದ ಆನೋ ಎಂಬ ಮಠಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಕುರಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಕಾವ್ಯ.
## ಶೈಲಿ
ತೀರಾ ಸರಳವಾದ, ಜನಾದರಣೆಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದು ಹಲವರ ದೃಷ್ಟಿ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‍ಭಾಷೆ ಹಳೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಳೆದು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪ್ರೌಢ ಜರ್ಮನ್ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಲೌಕಿಕ ಕಾವ್ಯ ನರಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಅಂಶಗಳನ್ನುಳಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾವ್ಯ ಇದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆ ಬ್ರಾನ್‍ಬರ್ಗನ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯೊಬ್ಬ ಬರೆದ ಎಝೋಲೀಡ್ (1063) ಎಂಬ, ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುವುದುಂಟು. ಈ ಎರಡೂ ಕಾವ್ಯಗಳು, ಅತಿ ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಯ ಮಂಜಿನಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯಗುಣಗಳನ್ನುಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅರಳಿದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Mittelhochdeutsches Textarchiv (mhgta): full text online
* Text with English translation 

ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಸರ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಆಪಲ್ಟನ್

**ಸರ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಆಪಲ್ಟನ್**  (6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1892 – 21 ಎಪ್ರಿಲ್ 1965)   ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಜನನ ಬ್ರಾಡ್‍ಫರ್ಡ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಅದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‍ನ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ. 1924-1936ರ ವರೆಗೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವೀಟ್‍ಸ್ಟನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದು 1936-39ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್ ಸೋನೀಯನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. 1939-47ರವರೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಂಶೋಧನ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ. 1949ರಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ.
## ಸಂಶೋಧನೆಗಳು
ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳ ಪ್ರಸಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ. ಭೂಮಿಯಿಂದ 230 ಕಿ.ಮೀ. ಈ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ಕಣಯುಕ್ತವಾದ ವಲಯವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ. ಆಪಲ್ಟನ್‍ಸ್ತರ (ಪದರ)ವೆಂದೇ ಅದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅಯಾನ್‍ಗೋಳದ F ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಅಯಾನೀಕೃತ ಪದರ. ಸೂರ್ಯಾಭಿಮುಖ ಗೋಳಾರ್ಧ ಕುರಿತಂತೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಎಫ್-1 ಮತ್ತು ಎಫ್-2 ಪದರಗಳಿವೆ. ರಾತ್ರಿ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎಫ್-2 ಪದರ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದು. 50ಮೆ. ಹಟ್ರ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳವರೆಗೂ ಎಫ್-ಪದರ ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಬಲ್ಲದು.
## ಗೌರವಗಳು
ಇದಕ್ಕಾಗಿ 1947ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ) ಪಾರಿತೋಷಕ ಲಭಿಸಿತು. 1927ರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಎಫ್.ಆರ್.ಎಸ್. ಗೌರವ ಲಭಿಸಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* IET Appleton lectures 
* "Sir Edward Victor Appleton".  *nobelprize.org*.  Accessed 21 October 2007.  (Citation: Nobel Prize in Physics: 1947, "for his investigations of the physics of the upper atmosphere especially for the discovery of the so-called Appleton layer."  [Hyperlinked account.  Provides link to BBC *Historic Figures* biography.]
* "Sir Edward Victor Appleton: Nobel Prize in Physics 1947" – Biography from *Nobel Lectures, Physics 1942–1962* (Amsterdam: Elsevier Publishing Company, 1964).  [Hyperlinked in previous entry.]
* "Sir Edward Victor Appleton (1892–1965): Appleton was an English physicist and Nobel prize winner who discovered the ionosphere."  *Historic Figures*, *bbc.co.uk*.  Accessed 21 October 2007.  (Photograph of Appleton c. 1935 ©). [Provides link to Nobel Foundation account, listed above.]
* Nobelprize.org Biography
* *Science and the Nation* The BBC Reith Lectures, 1956, by Edward Appleton
* 

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸೆಲ್ಮ್

**ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸೆಲ್ಮ್‌** (1033 – 21 ಎಪ್ರಿಲ್ 1109) ಲ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾಂಕ್‍ನ ತರುವಾಯ ಕ್ಯಾಂಟರ್‍ಬೆರಿ ಮಠದ ಪ್ರಧಾನ ಪದವಿಯನ್ನಲಂಕರಿಸಿದವ (1093-1109) ಬೆಕ್ ಮಠದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಕನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ, ಸೌಶೀಲ್ಯದಿಂದ ಆ ಮಠವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ. ಇವನು ಮಠಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾಲ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯವಾದುದು. 
## ಬರಹಗಳು
ಇವನ ಬರೆಹಗಳು ತುಂಬ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದುವು. ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ದೇವರೂಪವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದಾದುದರಿಂದ ದೇವರಿರಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಈತನ ವಾದ. 
## ಸಂದಿಗ್ದತೆ
ಮಠಾಧಿಪತಿಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುವವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪೋಪನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ರಾಜನಿಂದಲೇ ಎಂಬ ಜಟಿಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಲ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದು, ಮಠಾಧಿಪತಿಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುವವ ಪೋಪನ ಹಸ್ತದಿಂದ ಅಧಿಕಾರ, ದಂಡ, ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ರಾಜನಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿಭಕ್ತಿ ತೋರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈತನ ಹೆಸರು ಚರ್ಚಿನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಂತಿತು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* , a treatment of the locations around the cathedral honoring St&nbsp;Anselm, including the icon of Our Lady of Bec, Anselm, and Lanfranc donated by the abbey of Bec in 1999 on the 50th anniversary of its refounding.
* .
* .
* St Anselm's works at Vicifons and the Latin Library 
* St Anselm's works at Wikisource; the Christian Classics Ethereal Library; and the Online Library of Liberty 
* St Anselm's works and related essays  at Prof.&nbsp;Jasper Hopkin's homepage. 
* .

ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಸಂತರು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರಾಬರ್ಟಸ್ ಲಾರ್ಡ್ ಟೋಡ್

ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರಾಬರ್ಟಸ್ ಲಾರ್ಡ್ ಟೋಡ್ರವರು 1907ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಗ್ಲಾಸ್ಗೋವಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಟೋಡ್ರವರು 1936ರಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳ (vitamins) ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಯಾವ ಜೀವಸತ್ವದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೆ ಬೆರಿಬೆರಿ ವ್ಯಾಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಆ ಜೀವಸತ್ವವಾದ ಕಜೀವಸತ್ವ B1ಕಿನನ್ನು (vitamin B1 or aneurin or thiamin) ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಯಾವ ಜೀವಸತ್ವದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೆ ಹಾನಿಕರ ಅನಿಮಿಯಾಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಆ ಜೀವಸತ್ವವಾದ ಕಜೀವಸತ್ವ B12ಕಿನನ್ನು (vitamin B12 or cyanocobalamin) ಅವರು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು.
ನಂತರ ಸುಮಾರು 1950ರಲ್ಲಿ ಟೋಡ್ರವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್ಕಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್ ಅಂದರೆ ಜೈವಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.) ಟೋಡ್ರವರು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜೀವರಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮುಖ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಅಡೆನೋಸಿನ್ ಟ್ರೈಫಾಸ್ಫೇಟ್ (ATP) ಮತ್ತು ಅಡೆನೋಸಿನ್ ಡೈಫಾಸ್ಫೇಟ್ಗಳನ್ನು (ADP) ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖವಾದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಿಣ್ವಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಡಿ.ಎನ್.ಎ.ನಂತಹ (DNA or deoxyribonucleic acid) ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅವರು ದೃಢೀಕರಿಸಿದರು. ಟೋಡ್ರವರು 1997ರ ಜನವರಿ 10ರಂದು ನಿಧನರಾದರು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು