open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಕೂಮರಿನ್

**ಕೂಮರಿನ್**ಒಂದು ಬಗೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಮಳ. ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ಆಸ್ಪಾರೂಲ ಓಡರೆಟ) ಮತ್ತು ಟೌಂಕಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಆಗತಾನೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಒಣಹುಲ್ಲು ಪಸರಿಸಿದ ವಾಸನೆಗೆ ಇದೇ ಕಾರಣ.
## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಇದನ್ನು ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಟೌಂಕ ಬೀಜಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಕೃತಕವಾಗಿ *ಸ್ಯಾಲಿಸಿಲ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್* ಮೇಲೆ *ಅಸಿಟಿಕ್ ಆನ್ ಹೈಡ್ರೈಡ್* ಮತ್ತು *ಸೋಡಿಯಂ ಅಸಿಟೇಟುಗಳ* ವರ್ತನೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವುದು(ಪರ್ಕಿನ್ ಕ್ರಿಯೆ). ಇದರ ಅಣುಸೂತ್ರ ಅ    .ಕೂಮರಿನ್ ಸಿಸ್ - ಆರ್ಥೋ- ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಸಿನ್ನಾಮಿಕ್ ಆಮ್ಲದ (ಕುಮರಿನಿಕ್ ಆಮ್ಲ) ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋನ್. ಇದು ಉತ್ಕರ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ನಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡಿನೊಡನೆ ಕುದಿಸಿದಾಗ ಕುಮರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಲವಣವನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಅಮಾಲ್ಗಂನೊಡನೆ ಜಲಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಪಕರ್ಷಿಸಿದಾಗ ಮೆಲಿಲೊಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬ್ರೋಮಿನ್ ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಂ ಬೈ ಸಲ್ಫೇಟುಗಳೊಡನೆ ಅನುಬಂಧ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಕುಮರಿನ್‍ನ ವಜ್ರಾಕೃತಿಯ ಹರಳುಗಳು ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಲೆ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಬಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಿತವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ 6, 7- ಡೈ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಕುಮರಿನ್‍ಗಳು. ಇವು ಸಸ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿದೆ.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕುಮರಿನ್‍ನನ್ನು ಪರಿಮಳ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರುಚಿಕಾರಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು. 
ಸಸ್ತನಿಗಳ ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕುಮರಿನಿನ ಪಾತ್ರ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ 3- ಬದಲಿ- 4 - ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಕುಮರಿನ್‍ಗಳು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಗರಣೆ ನಿರೋಧಕಗಳು. ಪಶುಗಳ ಒಂದು ಬಗೆಯ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಜಾಡ್ಯಕ್ಕೆ 3,3'-ಮೆಥಿಲಿನ್ ಬಿಸ್ (4-ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಕುಮರಿನ್) ಕಾರಣಕರ್ತ. ಡೈಕೊಮೊರಾಲ್ ಹೆಸರಿನ ಈ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ವಸ್ತುವಿಗೆ ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಕ್ತಗರಣೆ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಗರಣೆ ನಿರೋಧಕವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಉಪಯೋಗವುಂಟು. ವಾರ್‍ಫರಿನ್ ಬಹುಸತ್ವಯುತವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಕೂಮರಿನ್. ಇದು ಇಲಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ(0.025 %) ಇದನ್ನು ಮೂರರಿಂದ ಐದು ದಿವಸಗಳ ವರೆಗೆ ಸೇವಿಸಿದ ಇಲಿಗಳು 7ರಿಂದ 10 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತದೆ. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಕೂರಲು ಮೀನು

**ಕೂರಲು ಮೀನು**ಸಿಪ್ರಿನಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬಾರ್ಬಸ್ ಅಥವಾ ಪಂಟಿಯಸ್ ಜಾತಿಯ ಹಲವಾರು ಸಿಹಿನೀರು ಮೀನುಗಳು.
## ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಮಗಳು
ಪಕ್ಕೆ, ಹರಗಿ ಕರಸೆ ಸಣ್ಣ ಗೆಂಡೆ, ಪರ್ಕೆ, ಜಬ್ಬು, ಗೆಂಡೆ, ಕಿಜನ್ ಗುಡ್‍ಪಕ್ಕೆ, ಬುರಾ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಮಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳು.
## ವಾಸಸ್ಥಳ
ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಿಹಿನೀರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷ್ಣ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಳ್ಳ ಕೊಳ್ಳಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 10 ರಿಂದ 15 ಸೆಂ.ಮೀವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. 
## ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. 
## ಮೀನುಗಾರಿಕೆ
ಎಳೆ ಬಲೆಗಳು, ಕುಡುಮೆಗಳು, ಗಾಳಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. 
## ಉಪಯೋಗ
ಈ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಿನುತ್ರಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಕಫೆರಾನ್

**ಕಫೆರಾನ್** (Cupferron)   ಇಂಗಾಲೇತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಇಂಗಾಲ ವಸ್ತು. ಇದರ ಅಣುಸೂತ್ರ NH4[C6H5N(O)NO]. ಇದು ಓ—ನೈಟ್ರೊಸೋಫೀನೈಲ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಅಮೀನಿನ ಅಮೋನಿಯಂ ಲವಣ. ಈಥರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿದ ಫೀನೈಲ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಅಮೀನ್ ಮತ್ತು ಟಿ- ಬ್ಯೂಟೈಲ್ ನೈಟ್ರೈಟುಗಳ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯ ಅನಿಲವನ್ನು ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಈ ವಸ್ತು ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ.
## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಇದರ ಬಣ್ಣ ಕಂದುಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿ. ಸ್ಫಟಿಕದಂಥ ವಸ್ತು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತಾಮ್ರ. ಕಬ್ಬಿಣ, ತವರ, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ, ಥೋರಿಯಂ ಇತ್ಯಾದಿ ಲೋಹಗಳ ಲವಣಗಳ ದ್ರಾವಣದೊಂದಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ತೊಡಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗದ ಆಯಾ ಲೋಹಗಳ ಒತ್ತರಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುತ್ತದೆ. ಈ ಒತ್ತರಗಳ ತೂಕದಿಂದ ಆಯಾ ಲೋಹಗಳ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಈ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾಮ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕಾಪರ್ ಕೂಪ್‍ಫೆರೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದೊಂದಿಗೆ ಫೆರ್ರಿಕ್ ಕೂಪ್‍ಫೆರೊನೇಟ್ ಎಂಬ ಒತ್ತರಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಅಗಸ್ಟಿನ್ ಡಿ ಕೂಲಂಬ್

**ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಅಗಸ್ಟಿನ್ ಡಿ ಕೂಲಂಬ್ **1736 - 1806. ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ, ವಿದ್ಯುದ್ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಪರಿಶೋಧಕ.
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
1736ರ ಜೂನ್ 14ರಂದು ಅಂಗೋಲೆಮೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಾಗಿ 9 ವರ್ಷ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಈತ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಮರಳಿಬಂದಾಗ ಈತನ ಆರೋಗ್ಯ ಬಹಳ ಕುಗ್ಗಿತ್ತು. 1789ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ತಲೆದೋರಿತು. ಆಗ ಈತ ಬ್ಲೋಯ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪೂರ್ಣ ಕಾಲವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ.
## ಸಂಶೋಧನೆ
ತಿರುಚು ಮಾಪಕವನ್ನು ಇವನು ರಚಿಸಿದ್ದು 1777ರಲ್ಲಿ. ಇದೇ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಮಿಚೆಲ್ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ ಆ ಮೊದಲೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಮತ್ತು ಬಳುಕದ ತಂತು ಇದೆ. ತಂತುವಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತಿರುಚಿನಿಂದ ಬಲದ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಅಳತೆಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಮಾಪಕದ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ನಿಯಮವನ್ನು ಕೂಲಂಬ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. (1785). ಇದಕ್ಕೆ ಕೂಲಂಬನ ನಿಯಮ ಎಂದೇ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ "ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಅಥವಾ ವಿಕರ್ಷಣೆಯ ಬಲ ಎರಡು ವಿದ್ಯುದಾವೇಷಗಳ(ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಚಾರ್ಜಸ್) ಗುಣಲಬ್ದದ ನೇರ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳ ದೂರದ ವರ್ಗದ ವ್ಯಾಸ್ಥಾನುಪಾತದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ" ಎಂದು ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೂಲಂಬ್ ಎನ್ನುವ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಏಕಮಾನವನ್ನು ಈತನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಕೂಲಂಬ್ ಘರ್ಷಣೆ(1779). ಗಾಳಿಯಂತ್ರಗಳು (1781) ಮತ್ತು ಲೋಹ ಹಾಗೂ ರೇಷ್ಮೆ ಎಳೆಗಳ ತಿರುಚು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವಗಳ(1784) ವಿಚಾರವಾಗಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ಕಾಂತತ್ವವನ್ನು ಕುರಿತು ಕೂಡ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಕಾಂತಬಲಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಕಾಂತಬಲದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
## ಛಾಯಾಂಕಣ

File:Coulomb-1.jpg|1821 copy of *Théorie des machines simples*
File:Coulomb-2.jpg|Title page of a 1821 copy of *Théorie des machines simples*
File:Coulomb-3.jpg|Page 1 of a 1821 copy of *Théorie des machines simples*

## ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ
ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ದಶಮಾನ ಅಳತೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ರಚಿಸಿದ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಈತನೂ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. 1802ರಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬನನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪರೀಕ್ಷಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
## ನಿಧನ
ಕೊಲಂಬ್ ಗತಿಸಿದ್ದು 1806ರ ಆಗಸ್ಟ್ 23 ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತತೆ
ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಮಾಲಿಗುಡ ಸುರಂಗ

ಒಡಿಶಾದ **ಮಾಲಿಗುಡ ಸುರಂಗವು** ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ "ಬನಿಹಾಲ್ - ಕ್ವಾಜಿಗುಂಡ್ ಸುರಂಗ"ದ ನಂತರ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಂಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಸುರಂಗವು ಜೆಯ್‌ಪೋರ್‌ ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ  ೧೩ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಕೊರಾಪುಟ್ ನಿಂದ ೨೭ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸುರಂಗದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ೪೩೦ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಜಪಾನ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ೧೯೬೧-೧೯೬೮ರ ನಡುವೆ ಜಪಾನಿನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕಿರಂಡಲ್‌ನಿಂದ ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂ ಬಂದರಿಗೆ ದಾಂತೇವಾಡ, ಜಗದಲ್‌ಪುರ, ಜೆಯ್‌ಪೋರ್, ಕೋರಾಪುಟ್‌, ಪಡುವಾ, ಅರಕು ಕಣಿವೆ, [ಕೊತ್ತವಲಸ ಮೂಲಕ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಒಡಿಶಾದ ಕೊರಾಪುಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲಿಗುಡ ಸುರಂಗವು ೪೩೦ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಕಿರಂಡಲ್-ಕೊತ್ತವಲಸ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ೧೯೬೬-೬೭ರಲ್ಲಿ [ಸೌತ್‌ ಈಸ್ಟರ್ನ್‌ ರೇಲ್ವೆ (ಆಗ್ನೇಯ ರೈಲ್ವೆ) ಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವು ಬೈಲಾಡಿಲಾ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಜಪಾನ್‌ಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಂದರಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಸವಾಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಸುರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ವಯಾಡಕ್ಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 

ʼʼʼಮಾಲಿಗುಡ ಸುರಂಗʼʼʼವು ಸುಮಾರು ೪.೪೨ ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸುರಂಗವು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುವ ಕಿರಂಡಲ್-ಕೊತ್ತವಲಸ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.   ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಸವಾಲಿನದಾಗಿತ್ತು.  ಈ ಜೋಡಣೆಯು ಐದು ಡಿಗ್ರಿಗಳವರೆಗಿನ ಏರು ದಿಬ್ಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಮತ್ತು ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಒಂದಂತೂ ಸುರಂಗದೊಳಗೇ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಮಾಲಿಗುಡ ಸುರಂಗ ಸೇತುವೆ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ದೇವಮಲಿ (ಬೆಟ್ಟ)

**ದೇವಮಲಿ**, ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಚಂದ್ರಗಿರಿ-ಪೊತ್ತಂಗಿ ಉಪಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಒಡಿಶಾದ ಕೊರಾಪುಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾರಾಬಂಧ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇದೆ.

## ಒಡಿಶಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ 
ಸುಮಾರು ೧೬೭೨ ಮೀ ಎತ್ತರವಿರುವ ದೇವಮಲಿ ಶಿಖರವು ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೋರಾಪುಟ್‌ನಿಂದ ಸೆಮಿಲಿಗುಡಾ ಮತ್ತು ಕುಂದಿಲಿ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ೭೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟಿಯಾ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿಭಾಗದ ಬಾರಾಬಂಧ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇದೆ. ದಟ್ಟ ಹಸಿರು ಕಾಡಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಈ ಶಿಖರವು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯು ಬಾಕ್ಸೈಟ್, ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳಂತಹ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ದೇವಮಲಿಯು ಹೊಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಕಂಧ, ಪರಜ, ಭೂಮಿಯಾ, ಮಾಲಿ ಮತ್ತು ಭೋಟಿಯಾಗಳಂತಹ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹ್ಯಾಂಗ್ ಗ್ಲೈಡಿಂಗ್, ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ಚಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಹಸಮಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಿಯರಿಗೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಡಿಶಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು ಟಾರ್ ರಸ್ತೆಗಳು, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಸೌಕರ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಒಳ್ಳೆಯ ನೋಟಗಳಿಗಾಗಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಶಿಖರವನ್ನು ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅನೇಕ ಜಲಪಾತಗಳು ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ದೇವಮಲಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಪುಟ್ಸಿಲ್ ಕಣಿವೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.
center|thumb|ದೇವಮಲಿ ಶಿಖರ
* ಒಡಿಶಾದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ
* ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಎತ್ತರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರ್ವತಗಳ ಪಟ್ಟಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಗಾಟ್‍‍ಫ್ರೆಡ್ ಕೆಲರ್

**ಗಾಟ್‍‍ಫ್ರೆಡ್ ಕೆಲರ್ **(1819-1890) ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‍ಲೆಂಡಿನ ಕವಿ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗದ್ಯ ಬರೆಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ.
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಜೂರಿಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ.ಮೂನಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕಲಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ. ಆದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ತನ್ನ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಅಂಟಿದ್ದೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಬಹುಬೇಗ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ತೊಡಗಿದ. 1850 ರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷ ಬರ್ಲಿನಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ. 1861 ರಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಊರಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. 1846ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ***ಗೆಡಿಚೆ*** ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಈತನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಶ್ರುತಪಡಿಸಿತು. 1851-53ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಈತನ *ಡರ್ ಗ್ರುನೆ ಹೆನ್ರಿ* (ಹಸಿರು ಹೆನ್ರಿ) ಕಾದಂಬರಿ ಈತನಿಗೆ ಯಶಸ್ಸುತಂದ ಪುಸ್ತಕ. ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಇದು ಆತ್ಮಕಥೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲರ್ ತನ್ನ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ, ಸೌಂದರ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಗಳನ್ನು ತೋರಿದ್ದಾನೆ. ನೀಳ್ಗತೆಗಳ ಸಂಕಲನವೊಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ.
ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸಲಾಂದರ್ (1886) ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪಿನ ಸಂಸ್ಕತಿಗಳ ನಡುವಣ ತಿಕ್ಕಾಟವಿದೆ. 1882ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕಥೆಗಳು ಈತನ ಕಥನಕೌಶಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಈತನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ, ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮೂಡಿವೆ. ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮಾನವೀಯತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಜೀವನದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನೀತಿ ಎಂದು ಸಾರಿದ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* 
* 
* 
* 
* eHKKA (Elektronic version of the Hist.Krit. Keller-Edition (German)) (Download of a Client-Server-Application, Work in progress)

* *Gottfried Keller Stiftung*, Bundesamt für Kultur 

ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಯಾಂತಸ್

**ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಯಾಂತಸ್** ಬ್ರೊಮೀಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ; ಬ್ರಜಿಲ್ ದೇಶದ ಮೂಲವಾಸಿ. 
## ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಸುಮಾರು 12 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪ್ಪುಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕುಂಡಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲೇರಿ ಸಸ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಯಾಂತಸ್ ಜೊನೇಟಸ್, ಕ್ರಿ. ಅಂಡ್ಯುಲೇಟಸ್, ಕ್ರಿ. ಜೆಬ್ರಿನಸ್, ಕ್ರಿ. ಏಕಾಲಿಸುಗಳು ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು.
## ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣ
ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯವಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಉದ್ದವಾದ ಗರಗಸದ ಅಂಚುಳ್ಳ ಎಲೆಗಳಿವೆ. ಇವು ಗಿಡದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ದಳಗಳ ರೀತಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ; ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳಿವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಚಂಡುಮಂಜರಿ ಮಾದರಿಯದು ; ಅಸಂಖ್ಯ ಉಪಪತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಹೂವಿನಲ್ಲಿ 3 ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು, 3 ದಳಗಳು, 6 ಕೇಸರಗಳು, ಮೂರು ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನೀಚ ಸ್ಥಾನದ ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ಕೇಸರಗಳ ಬುಡ ದಳಸಮೂಹದ ಗಂಟಲಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಫಲ ಬಹುಬೀಜಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬೆರಿ ಮಾದರಿಯದು.
## ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಯಾಂತಸಿನ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಮೋಸುಗಳಿಂದ (ಆಫ್‍ಸೆಟ್ಸ್) ಸುಲಭವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬಹುದು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*BSI Genera Gallery photos
* http://fcbs.org/pictures/Cryptanthus.htm
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು
ಕ್ರಿಪ್ಟೋಮೀರಿಯ

**ಕ್ರಿಪ್ಟೋಮೀರಿಯ** ನಗ್ನಬೀಜಿ ಸಸ್ಯಗುಂಪಿನ ಪೈನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಶಂಕುವೃಕ್ಷ. ಇದಕ್ಕೆ ಜಪಾನೀ ಸೀಡರ್ ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಹೆಸರಿದೆ.
## ಪ್ರಭೇದಗಳು
 and seed]]
ಜಪಾನಿಕ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಭೇದವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಇದರ ತವರು ಚೀನ. 
## ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಕ್ರಿಪ್ಟೊಮೀರಿಯ ಸುಮಾರು 125' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರದ ಮರ. ಇದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ನಾಜೂಕಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಡವಿದೆ. ತೊಗಟೆ ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದುಬಣ್ಣದ್ದು. ಎಲೆಗಳು ಉದ್ದನೆಯ ಕಡ್ಡಿಗಳಂತಿದ್ದು ಸುರುಳಿಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗಳು ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು; ಬೇರೆಬೇರೆ ಶಂಕುಗಳಲ್ಲಿ (ಕೋನ್) ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹಲವಾರು ಗಂಡುಶಂಕುಗಳು ಗುಂಪುಗೂಡಿಕೊಂಡು ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಆಕಾರ ದೀರ್ಘ ಅಂಡದಂತೆ. ಹೆಣ್ಣು ಶಂಕುಗಳು ಗುಂಡಗಿವೆ; ಒಂಟೊಂಟಿಯಾಗಿ ಮೋಟು ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಶಂಕುವಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪಟ್ಟಿಗಳೂ ಒಂದೊಂದು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಟಿದಂತೆ 3-5 ಅಂಡಕಗಳೂ ಇವೆ. ಅಂಡಕಗಳು ನಿಷೇಚನಗೊಂಡು ಬೀಜಗಳಾದಂತೆ ಅವಕ್ಕೆ ತೆಳುವಾದ ರೆಕ್ಕೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಈ ರೆಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ.
## ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ಕ್ರಿಪ್ಟೊ ಮೀರಿಯವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲವೆ ಕಾಂಡ ತುಂಡುಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಫಲವತ್ತಾದ ತೇವಪೂರಿತ ಗೋಡುಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೆರಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದಕ್ಕೆ ಸುಂದರವಾದ ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕೃತಿಯಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಸಿರಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ಚೀನ ಮತ್ತು ಜಪಾನುಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲೂ ಶೋಭೆಗೆಂದು ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದರ ಚೌಬೀನೆ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದುಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿಯೂ ಇದ್ದು ಮರಗೆಲಸಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಣಿಯುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ, ಪೀಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಟೀ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. 
## ಛಾಯಾಂಕಣ

Cryptomeria-Saint-Gilles.jpg|A forestry plantation
Kayano Ōsugi 20070814.jpg|Great sugi of Kayano
Tree lined path to the Togakushi shrine1.jpg|Sugi avenue at the Togakushi shrine in Nagano
Cryptomeria japonica MHNT.BOT.2010.13.2.jpg|Cross section
Wilsons Stump Yaku cedar 001.jpg|Wilson's Stump was a sugi tree on Yaku Island estimated to be over 2,000 years old when cut
Cryptomeria japonica - JBM.jpg|Grown as a bonsai
Sugi seed cone (71957).jpg|Seed cone

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* *Cryptomeria japonica*, Morton Arboretum acc. 560–82*11 & 12
* USDA Forest Service Fact Sheet ST-219 *Japanese Cedar* (pdf)
* Conifers Around the World: Cryptomeria japonica - Sugi.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು
ಕ್ರೀಟಾನ್

**ಕ್ರೀಟಾನ್**ಬಹು ಒತ್ತಾದ ಹಾಗೂ ಬಿಗಿಯಾದ ನೇಯ್ಗೆಯ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಿತವಾದ ಹತ್ತಿ, ಲಿನನ್ ಅಥವಾ ಕೃತಕ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ. 
## ನೇಯ್ಗೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಟಾನುಗಳನ್ನು ಸಾದಾ ಅಥವಾ 2/2ರ ಮೂಲೆ ನೇಯ್ಗೆಯಿಂದ ನೇಯ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಓಟ್ ಮೀಲ್ ನೇಯ್ಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎರಡು ಕಡೆಯೂ ಮುದ್ರಿತವಾದುದನ್ನು ಓಟ್‍ಮೀಲ್ ನೇಯ್ಗೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಇದು ಪರದೆಗಳಿಗೆ ಬಹುಸೂಕ್ತವಾದದ್ದು. ಈ ಬಟ್ಟೆ ದ್ವಿಮುಖಿ ವಸ್ತ್ರ (ರಿವರ್ಸಿಬಲ್). ಇದನ್ನು 30ನೆಯ ದಾರದ ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ 48 ಹಾಸು ಎಳೆಗಳಿಂದಲೂ 8ನೆಯ ದಾರದ ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ 32 ಹೊಕ್ಕು ಎಳೆಗಳಿಂದಲೂ ನೇಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾದಾ ನೇಯ್ಗೆಯ ಹಾಗೂ ಮುದ್ರಿತ ಹಾಸುದಾರವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಹೊಕ್ಕುದಾರವುಳ್ಳ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಹು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. ಬಟ್ಟೆಯ ಎರಡು ಮುಖಗಳಲ್ಲೂ ವೈವಿಧ್ಯ ತೋರುವುದರಿಂದ ಇವು ದ್ವಿಮುಖಿವಸ್ತ್ರಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಇವನ್ನು ಛಾಯಾ ರೂಪಿತ ಪರದೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಪರದೆಗಳಿಗೂ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೂ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು
ಕ್ರಿಯೋಸೋಟ್

**ಕ್ರಿಯೋಸೋಟ್** ಟಾರಿನ ಆಸವೀಕರಣದಿಂದ (distillation)ದೊರೆಯುವ ಎರಡು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಕ್ರಿಯೋಸೋಟ್ ನಿರ್ವರ್ಣವಾದ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಹಳದಿಯಾದ ತೈಲದಂತಿರುವ ದ್ರವ, ಹೊಗೆಯ ವಾಸನೆಯಿದೆ. ಕ್ಷಾರವಾದ ಮತ್ತು ನಾಲಗೆಯನ್ನು ದಹಿಸುವ ರುಚಿಯುಳ್ಳ ವಸ್ತು. ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್, ಈಥರ್ ಮತ್ತು ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ತೈಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕುದಿಬಿಂದು 203ಲಿ-220ಲಿಸೆಂ.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಟಾರಿನಿಂದ ಆಸವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ರಿಯೋಸೋಟ್. ಇದೊಂದು ವಿಷವಸ್ತು. ಇದನ್ನು ಮರ ಸಂರಕ್ಷಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಔಷಧೀಯ ಕ್ರಿಯೋಸೋಟ್. ಇದನ್ನು ಇದ್ದಲು ಟಾರಿನಿಂದ ಆಸವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಇದನ್ನು ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಟಾರ್ ಕ್ರಿಯೋಸೋಟ್ 160ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಮಿಶ್ರಣ. ಇದನ್ನು 400ಲಿ-450ಲಿ ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಆಸವೀಕರಿಸಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದ್ದಲು ಟಾರ್ ಕ್ರಿಯೋಸೋಟನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಚ್ ಮರದಿಂದ 200ಲಿ-220ಲಿ ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಆಸವೀಕರಿಸಿ ಪಡೆಯುವರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಕ್ರೀಸಸ್

**ಕ್ರೀಸಸ್**(ಕ್ರಿ.ಪೂ.೫೮೫-ಕ್ರಿ.ಪೂ.೫೪೬) ಲಿಡಿಯ ದೇಶದ ಕೊನೆಯ ದೊರೆ. 
## ಕಾಲ
ಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಕ್ರೀಸಸ್‍ನ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯ]]

ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 560-546.  ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿನ ಬಹುಭಾಗ ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಈತ ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತ. ಗಣಿಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಕ್ಟೊಲುಸ್ ನದಿಯಲ್ಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಚಿನ್ನದ ಅದುರುಗಳಿಂದ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಧನ ಗಳಿಸಿದ್ದ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತ ದೊರೆ ಮತ್ತಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದೇ ಇವನ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 
## ಅಂತಿಮ ಯುದ್ಧ
, 546 BC.]]
ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದೊರೆ ಅಮಾಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಡೀಯದ ನಬೊಪೊಲಸ್ಸರ್ ಇವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಿಡಿಯದ ದೊರೆಯೂ ತನ್ನ ಭಾವನೂ ಆಗಿದ್ದ ಅಸ್ಟ್ಯಾಜಿಸನನ್ನು ಪರ್ಷಿಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸೈರಸ್ ಕೊಂದು ಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೆಳಸಿ ಹೂಡಿದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈತ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆಗ ಇವನು ಸಾಯಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಬಹುಶಃ ಅನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೈರನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಬೆಸಿಸನ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿದ್ದಂತೆಯೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇವನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ. ಕೊನೆಗೆ ಇವನ ರಾಜ್ಯ ಪರ್ಷಿಯನರ ಕೈ ಸೇರಿತು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Crésus. Le plus riche des rois de Lydie, Perrin, Paris, 2023 by Kevin Leloux
* "L'alliance lydo-spartiate", in Ktèma, 39, 2014, pp. 271–288 by Kevin Leloux
* "Les alliances lydo-égyptienne et lydo-babylonienne", in Gephyra, 22, 2021, pp. 181–207 by Kevin Leloux
* Herodotus' account of Croesus; 1.6–94 (from the Perseus Project, containing links to both English and Greek versions). Croesus was the son of Alyattes and continued the conquest of Ionian cities of Asia Minor that his father had begun.
* An in-depth account of Croesus' life, by Carlos Parada
* Livius, Croesus  by Jona Lendering
* Croesus on Ancient History Encyclopedia
* Gold Coin of Croesus a BBC podcast from the series: "A History of the World in 100 Objects"
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಬ್ರಜನಾಥ ಬಡಜೆನಾ

**ಬ್ರಜನಾಥ ಬಡಜೆನಾ** (೧೭೨೯-೧೭೯೯) ಒಡಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿ; ಒಡಿಶಾದ ಧೆಂಕನಾಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ ***ಸಮರ ತರಂಗ*** ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸ ಲಾವಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧೆಂಕನಾಲ್‌ ರಾಜನ ಪೋಷಣೆ ಪಡೆದ ಇವರ *ಸಮರ ತರಂಗ* ಲಾವಣಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ ರಾಜನು ಅವರಿಗೆ *ಬಡಜೆನಾ* ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿದನೆಂದು ಪರಂಪರೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

## ಕುಟುಂಬ 
ಬ್ರಜನಾಥರ ಹುಟ್ಟುಹೆಸರು **ಬ್ರಜನಾಥ ಪಟ್ನಾಯಿಕ್**; ತಂದೆ ಬಾಲುಕೇಶ್ವರ ಪಟ್ನಾಯಿಕ್. ಇವರು ಕರಣ  ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಇವರ ಮನೆತನವು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಕವಿ **ರಘು ಅರಖಿತ** ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಜನಾಥರು ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪ್ರಾಕೃತ, ಹಿಂದೀ, ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಮೂವರು ಸಹೋದರರು ಧೆಂಕನಾಲ್ ರಾಜಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಬರಹಗಳು 
ಬ್ರಜನಾಥರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಯಂತ್ರ ಪರಿಚಯವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈಗಲೂ *ತಾಳೆಒಲೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ* ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ.

ಅವರು ಹಲವು ಬಗೆಯ ರಚನಾ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೭೭೦ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ***ಚತುರ ಬಿನೋದ***  (ನಾಲ್ಕು ವಿನೋದ ಕತೆಗಳು) ಒಡಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೊದಲ ಕಥನಪ್ರಬಂಧವೆನಿಸಿದೆ. ಯುವರಾಜ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಮಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯೇ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತು. ಒಳಹೊಕ್ಕು–ಹೊರಬರುವ ಉಪಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಕೃತಿ.

ಬ್ರಜನಾಥರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ ***ಸಮರ ತರಂಗ*** — ೧೭೮೧ರ ಮರಾಠ–ಧೆಂಕನಾಲ್ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಲಾವಣಿ. ಅವರು ಯುದ್ಧದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಕೃತಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಲಾವಣಿಯನ್ನು ಧೆಂಕನಾಲ್‌ ರಾಜನು ಮೆಚ್ಚಿ ಇವರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ನದಿಯ ಸಮೀಪದ ನುವಾಗಾಂ

### ಒಡಿಯಾ ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಾವಣಿಗಳು 
* ಅಂಬಿಕಾ ಬಿಲಾಸ
* ಬಿದೇಶ ಅನುಚಿಂತ
* ಬಿಚಕ್ಷಣ
* ಚಂಡಿ ಮಾಲಾಸ್ರಿ
* ದಸಪೋಯಿ
* ಗೋಪೀ ಬಿಲಾಪ
* ಕೇಳಿಕಾಲನಿಧಿ
* ರಾಜಾಂಕು ಚಳೋಕ್ತಿ
* ಜನನ ಓ ಸಂಗೀತ
* ರಾಜಾಸಭಾ
* ಸಮರ ತರಂಗ
* ಶ್ಯಾಮರಸೋತ್ಸವ

### ಒಡಿಯಾ ಗದ್ಯ 
* ಚತುರ ಬಿನೋದ

### ಹಿಂದಿ ಕವಿತೆ 
* ಗುಂಡಿಚಾ ಬಿಜೆ

## ನಂತರದ ಜೀವನ 
ಕವಿ–ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರೂ ಬ್ರಜನಾಥರ ಜೀವನ ಸುಲಭವಿರಲಿಲ್ಲ. ಧೆಂಕನಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಿಯೋಂಜರ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜರಿಂದ ಪೋಷಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕಾಯ್ತು. ಜೀವನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪುರಿಯಲ್ಲಿ, ಗಜಪತಿ ಇಮ್ಮಡಿ ದಿಬ್ಯಸಿಂಹದೇವನ ಆಡಳಿತಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಉಪೇಂದ್ರ ಭಾಂಜ

'*"ಕವಿ ಸಾಮ್ರಾಟ್" ಉಪೇಂದ್ರ ಭಾಂಜ* ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಒಡಿಯಾ ಕವಿ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಗೀತದ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಒಡಿಯಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ *ವೈದೇಹೀಶ ವಿಲಾಸ, ಲಾವಣ್ಯವತಿ* ಮತ್ತು *ಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಸುಂದರಿ* ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು.

ಇವರು ೧೬೭೦ರಲ್ಲಿ (ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ೧೬೭೦ ಮತ್ತು ೧೬೮೮ರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ) ಘುಮುಸರ್ ಜಮೀನ್ದಾರಿಯ 'ಕುಲಗಢ'ದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಂಜಾಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಂಜಾನಗರ ಸಮೀಪದ ಕುಲಡಾ) ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ೧೭೪೦ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಉಪೇಂದ್ರ ಭಾಂಜ ಅವರು ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಿಂತ ಕವಿತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಇವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಮರಕೋಶ, ತ್ರಿಕಾಂಡ ಕೋಶ ಮತ್ತು ಮೇದಿನಿ ಕೋಶಗಳಂತಹ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಲೆಂದು ಇವರು ಒಡಿಯಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಗೀತಭಿಧಾನ' ಎಂಬ ನಿಘಂಟನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಒಡಿಶಾದ ಭಾಂಜಾನಗರ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಸಂಗೀತವು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ.

== ಕಾವ್ಯಗಳು == ಉಪೇಂದ್ರ ಭಾಂಜ ಅವರು ಸುಮಾರು ೫೨ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೨೨ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಅಚ್ಚುಕೂಟಗಳಿಲ್ಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕೈಬರಹದ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಇವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾವ್ಯಗಳೆಂದರೆ:

ಬೈದೇಹೀಶ ಬಿಲಾಸ (ಪ್ರತಿ ಸಾಲು 'ಬ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ)

ಲಾವಣ್ಯವತಿ

ಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಸುಂದರಿ

ಕಲಾ ಕೌತುಕ (ಪ್ರತಿ ಸಾಲು 'ಕ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ)

ಸುಭದ್ರಾ ಪರಿಣಯ (ಪ್ರತಿ ಸಾಲು 'ಸ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ)

ಉಪೇಂದ್ರ ಭಾಂಜ ಅವರಿಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ಬೀರಬರ" ಎಂಬ ಬಿರುದಿತ್ತು. "ಕವಿ ಸಾಮ್ರಾಟ್" ಎಂಬ ಬಿರುದು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರ ಪಟ್ನಾಯಕ್ ಅವರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇವರು ಒಡಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೩೨,೩೦೦ ಪದಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

== ಸಂಗೀತ == ಉಪೇಂದ್ರ ಭಾಂಜ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇವರು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯ, ಗೋಟಿಪುಅ ಮತ್ತು ಪ್ರಹ್ಲಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಭಾಂಜ ಅವರು ಬಳಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಗಗಳೆಂದರೆ: ಬಂಗಾಳಶ್ರೀ, ವಸಂತ, ಕಾಮೋದೀ, ಶಂಕರಾಭರಣ ಮತ್ತು ರಾಮಕೇರಿ.

== ಶೈಲಿ == ಉಪೇಂದ್ರ ಭಾಂಜ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯದ 'ರೀತಿ' ಮತ್ತು 'ದೀನಾ' ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಶೃಂಗಾರ, ವಿರಹ, ಭಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕರುಣ ರಸವಿರಲಿ, ಉಪೇಂದ್ರ ಭಾಂಜ ಅವರು ಅಪ್ರತಿಮ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಯಮಕಗಳಂತಹ ಅಲಂಕಾರಗಳ ಬಳಕೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ಒಡಿಯಾ ಭಾಷೆ

ಒಡಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
orissadiary.com: Upendra Bhanja 

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಒಡಿಸ್ಸಿ
ಜೈ ಶಾ

**ಜೈ ಅಮಿತ್‌ಭಾಯ್ ಶಾ** (ಜನನ 22 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1988)  ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ರಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ( ಐಸಿಸಿ ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಮಗ. ಎನ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಮತ್ತು ಶಶಾಂಕ್ ಮನೋಹರ್ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಮೂರನೇ ಭಾರತೀಯ ಇವರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಜಯ್ ಶಾ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮತ್ತು ಸೋನಲ್ ಶಾ ದಂಪತಿಗೆ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 1988 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
### ಗುಜರಾತ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಜಿಸಿಎ) 
೨೦೦೯ ರಿಂದ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದ ನಂತರ, ಶಾ ಅವರನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಜಿಸಿಎ) ನ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು   ಜಂಟಿ       ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಸಿಎಯ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಸಿಎ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಅವರ ತಂದೆ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು.   

### ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (ಬಿಸಿಸಿಐ) 
ಷಾ 2015 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ (ಬಿಸಿಸಿಐ) ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿಗಳ ಸದಸ್ಯರಾದರು  ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಿಸಿಎ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದರು  ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು, ಅವರು ಬಿಸಿಸಿಐನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಐದು ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರು.  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಶಾ ಅವರನ್ನು ಬಿಸಿಸಿಐ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.  

೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಜಯ್ ಶಾ ಅವರು ಬಿಸಿಸಿಐನ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (ಐಪಿಎಲ್) ಮಾಧ್ಯಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಲೀಗ್‌ನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಒಟ್ಟು ₹೪೮,೩೯೦ ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾದವು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಐಪಿಎಲ್ ಪ್ರತಿ ಪಂದ್ಯದ ಮೌಲ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್ (ಮೊದಲನೆಯದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ) ಆಯಿತು.  

### ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಎಸಿಸಿ) 
ಜನವರಿ 2021 ರಲ್ಲಿ, ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಷಾ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು.  ಜನವರಿ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಶಾ ಅವರನ್ನು ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಎಸಿಸಿ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಸಿಸಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಏಷ್ಯಾದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಸರದಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದದ್ದಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ (ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ) ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಶಮ್ಮಿ ಸಿಲ್ವಾ ಅವರು ಷಾ ಅವರ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. 

### ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ (ಐಸಿಸಿ) 
ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಸಿಸಿಐ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಿಇಸಿ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಷಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.  ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಜಯ್ ಶಾ ಅವರನ್ನು ಐಸಿಸಿ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಮಂಡಳಿಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಾ ಅವರನ್ನು ಐಸಿಸಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಬಲ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ (ಎಫ್ & ಸಿಎ) ಸಮಿತಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.  

2028 ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಐಸಿಸಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಶಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಈಗ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಭಾಗವಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.  

ಜಯ್ ಶಾ ಅವರು ಐಸಿಸಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2024 ರಂದು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು   ಗ್ರೆಗ್ ಬಾರ್ಕ್ಲೇ ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನಂತರ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಆರ್ಜನೈನ್

**ಆರ್ಜನೈನ್** (H2N)(HN)CN(H)(CH2)3CH(NH2)CO2H ಸೂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳಂತೆ, ಇದು ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಘನವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
1886 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಶುಲ್ಜ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಾಯಕ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಸ್ಟೀಗರ್ ಅವರು ಹಳದಿ ಲುಪಿನ್ ಮೊಳಕೆಗಳಿಂದ ಆರ್ಜನೈನ್‍ನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. 1897 ರಲ್ಲಿ, ಶುಲ್ಜ್ ಮತ್ತು ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ವಿಂಟರ್‌ಸ್ಟೈನ್ (1865-1949) ಆರ್ಜನೈನ್‍ನ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಜನೈನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೆಂದರೆ:

* ಚರ್ಮದ ಜಲಸಂಚಯನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ: ತೇವಾಂಶದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ತೇವಾಂಶ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಆರ್ದ್ರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
* ಮುಪ್ಪು ವಿರೋಧಿ ಗುಣ: ಇದು ಕಾಲಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಚರ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ದೃಢತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
* ಚರ್ಮದ ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೊಡವೆ: ಚರ್ಮದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊಡವೆ ಕಲೆಗಳ ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
* ಕೂದಲ ರಕ್ಷಣೆ: ಕೂದಲನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗಡಸುಗೊಳಿಸುವ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
* ಸೂತ್ರಿಕರಣ ವರ್ಧಕ: ಇದನ್ನು ಸೂತ್ರೀಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕಠಿಣವಾದ ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವ ಕಾರಕಗಳಿಗೆ (ಟ್ರೈಥೆನೊಲಮೈನ್‌ನಂತಹ) ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯ ಗರಣಿ

**ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯ, ಗರಣಿ** 1857-1918. ಹೆಸರಾಂತ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡಗಳೆರಡರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
## ಜನನ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯ ತಿಮ್ಮಣ್ಣಾಚಾರ್ಯ ಗರಣಿ ಎಂಬುದು ಇವರ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಗರಣಿಯಲ್ಲಿ. ಕೆಲವು ಕಾಲ ಮದ್ರಾಸಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲೂ ಅನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ ಪಂಡಿತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಾಕರಣ ಪಂಡಿತರು. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನವಿದ್ವಾಂಸರೆಂಬ ಗೌರವಕ್ಕಿವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ಧರ್ಮ, ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ವನಸ್ಪತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಇವರು ಹಲವಾರು  ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
## ಗ್ರಂಥಗಳು
# ಆಯುರಾರೋಗ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ: 
# ಕರ್ಣಾಟಕ ಭಾಷಾ ವಿಷಯವು (1891); 
# ಕರ್ಣಾಟಕ ಭಾಷಾ ಸಮೀಕರಣೋಪನ್ಯಾಸ; 
# ಕಾದಂಬರೀ ಕಥೆ(ಬಾಣಕವಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥದ ಕಥಾಸಾರ, 1899); 
# ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷ ಟೀಕೆ; ದೀರ್ಘಾಯುಸೂತ್ರ (1909); 
# ನಾಗಾನಂದ ನಾಟಕಂ (ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕದ ಕಥಾಸಾರ, 1888); 
# ನೀತಿಶತಕ; 
# ಭಗವತ್ಪ್ರಾರ್ಥನೆ-ಎರಡು ಭಾಗಗಳು (1911); 
# ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ ಪ್ರಕರಣಂ (1890); 
# ವಿಶೇಷ ಧರ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆ; 
# ಸತ್ಕಥಾ (1912); 
# ಸದ್ವøತ್ತಾನುಷ್ಠಾನ (1931); 
# ಸನಾತನಾರ್ಯಧರ್ಮಸಾರ-2 ಭಾಗಗಳು; 
# ಸ್ಮøತಿಧರ್ಮ ಪದ್ಧತಿ; 
# ಸಂಸ್ಕಾರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶ್ನೆ (1912); 
# ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆ (1912); 
# ಹವ್ಯಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ (1911)- ಇವು ಕನ್ನಡ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 
# ಧಾತುರೂಪಾವಳಿ, 
# ಶಬ್ದ ರತ್ನಾವಳಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನಿವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು.
ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ 2

**ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ 2** (ಪಾರ್ಫಿರಿಯ)    ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆಗಳೂ (ಪಾರ್ಫಿರಿನ್ಸ್) ಅವುಗಳ ಮೂಲ ವಸ್ತುಗಳೂ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಿರುವ ತಳಿ ಸಂಬಂಧವಾದ (ಜೆನೆಟಿಕ್) ಒಂದು ವಿರಳ ಬೇನೆ.  
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾದ ಕ್ಷಣ ಅದು ಎಂದಿನಂತೆ ಕಂಡರೂ ಕೆಲವೇ ತಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗೆಂಪಿಗೆ ತಿರುಗುವುದು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆದಿಕೆನ್ನೀಲಕದ (ಪ್ರೋಟೊಪಾರ್ಫಿರಿನ್) ಹಾಗೆಯೇ ಕೆನ್ನೀಲಿಕಗಳೂ ಕೆಂಪನೆಯ ಬಣ್ಣವಸ್ತುಗಳು. ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೀಮೋಗ್ಲೊಬಿನ್ ಕೆಂಪಗಿರಲು ಕೆನ್ನೀಲಿಕವೇ ಕಾರಣ. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ಹೊಟ್ಟೆ ಶೂಲೆ, ಕೈಕಾಲುರಿ, ಮನೋವಿಕಲತೆ ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಂಡಾಗ ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ ರೋಗವನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಬಹುದು. ಈ ಬೇನೆ ಒಬ್ಬನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿ ಇರುವುದಾದರೆ, ಅವನ ತಲೆಮಾರಿನವರನ್ನೆಲ್ಲ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಸುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಬೇನೆ ಬಹಳ ದಿನಗಳು ಹೊಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲವಾದಾಗ, ಬಾರ್ಬಿಟುರೇಟು, ಕಾರ್ಬಮೆಜಪಿನ್, ಕ್ಲೋರ್‍ಪ್ರೊಪಮೈಡ್, ಬಾಯಿಗರ್ಭನಿರೋಧಕ ಮಾತ್ರೆಗಳು, ಫಿನೈಟಾಯಿನ್, ಪೈರಜನ್‍ಎಮೈಡ್, ಟಾಲ್‍ಬುಟಮೈಡ್ ಸಲ್ಫೋನೇಮೈಡುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ಬಸಿರಾದಾಗ ಕೆರಳುತ್ತದೆ.
## ವಿಧಗಳು
ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಿವೆ: ಕೆಂಗಣವಿಕಾಸದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೈ ಮೂಳೆಗಳ ಮಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆನ್ನೀಲಿಕ ಮಿತಿಗೆಟ್ಟು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿರುವುದು. ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೂತ್ರ ಕೆನ್ನೀಲಿಕ (ಯೂರೊಪಾರ್ಫಿರಿನ್) ಹೊರಬೀಳುವುದರಿಂದ ಮೂತ್ರ ಕಗ್ಗೆಂಪಾಗಿಯೂ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲು ಬೂದುಗೆಂಪಾಗಿಯೂ ಕಾಣುವುವು. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಳೆಗೂಸು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬೆಳಕು ತಾಗಿದರೆ ಹಾನಿಕರ. ಮೊಗ, ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ಬೊಬ್ಬೆಗಳೆದ್ದು ವಾಸಿಯಾದಾಗ ಕಲೆಗಟ್ಟಿ ವಿಕಾರವಾಗಿ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟುವುದು. ತೊರಳೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ರಕ್ತ ಕೊರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತೊರಳೆಯನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕುವುದು ಯೋಗ್ಯ. ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಮೈ ತಾಗದಿದ್ದರೆ ರೋಗಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ.
ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯಾದ ಈಲಿ ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ (ಹೆಪಾಟೊಪಾರ್ಫಿರಿಯ) ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೆರಳಬಹುದು. ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ಬರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಇವೆರಡು ರೀತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಡಬಹುದು. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೆರಳುವ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ, ಈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವಿರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆನ್ನೀಲಿಕ ತಯಾರಾಗುವುದರಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು, ಪುಕ್ಕಲುತನ, ಸುಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅರನಾರಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲವೇಳೆ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಲೂಬಹುದು. ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈಲಿಕೆನ್ನೀಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬೆಳಕಿಗೊಡ್ಡಿದಾಗ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಬೊಬ್ಬೆಗಳೆದ್ದು ವಾಸಿಯಾಗಿ ಚರ್ಮ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಬೇನೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ರಕ್ತ ಒಂದಿಷ್ಟನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದುಂಟು.  ಹಿಮಟೆನ್ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಪುರಸ್ಕಾರವಿದೆ. ಅದು ಕೂರಾದ ರೋಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* The Drug Database for Acute Porphyria - comprehensive database on drug porphyrinogenicity
* Orphanet's disease page on Porphyria

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ 1

**ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ 1** ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವಗಳ ದದ್ದುಗಳಾಗುವ ಜಾಡ್ಯ (ಪಪ್ರ್ಯುರ). ಈ ರೀತಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವಗಳು ಒಳಮಾಂಸ ವಿಶೇಷಗಳಲ್ಲೂ ಒಳಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲೂ ಆಗಬಹುದು. ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ  ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ರಕ್ತ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಗುವುದು ಅಥವಾ ನಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ.
## ರೋಗ ಕಾರಣ
ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಐದು:
#  ಸಣ್ಣ ಶುದ್ಧ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಭಿತ್ತಿ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವುದು (ರಕ್ತನಾಳ ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ). ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ ತಲೆದೋರುವ ಸ್ಕರ್ವಿ ಎಂಬ ರೋಗ, ಕ್ರಿಮಿರೋಗ, ವೈರಸ್ ರೋಗ, ಒಗ್ಗದಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇವೇ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಗಾಯವಾದಾಗ ಸಂಕೋಚವಾಗದೆ ರಕ್ತ ಸೋರುವ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ರೋಗವಾದ ಹುಸಿ ಹೀಮೊಫಿಲಿಯದಿಂದ ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
# ರಕ್ತ ಗಡ್ಡೆಕಟ್ಟಲು ಬೇಕಾಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಬಹುದಾದ ತೂತುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಬೇಕಾದ ಕಿರಿಬಿಲ್ಲೆಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದರ ನ್ಯೂನತೆ ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆ, *ಥ್ರಾಂಬೊಸೈಟೊಪಿನಿಯ* ಎಂದು ಅದರ ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು - ಲ್ಯೂಕೀಮಿಯ ರೋಗ. ಕೆಲವು ಮದ್ದುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್‍ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಎಲುಬಿನ ಮಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೆಗಕ್ಯಾರಿಯೊಸೈಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಣಗಳ ನಾಶ ಅಥವಾ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗದಿರುವಿಕೆ.
# ಗುಲ್ಮ ಅಥವಾ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಪ್ರತಿವಸ್ತುಗಳೆಂಬ (ಆಂಟಿಬಾಡಿಸ್) ಪ್ರೋಟೀನ್‍ಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ಲೇಟೆಲೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆಯುಂಟಾಗಬಹುದು. *ಲ್ಯೂಪಸ್ ಎರಿಥಿಮಟೋಸಿಸ್* ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳಿಂದಲೂ ವೈರಸ್, ಕ್ರಿಮಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮದ್ದುಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ ಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಪ್ರತಿವಸ್ತುಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. *ಥ್ರಾಂಬ್ಯಾಸ್ತೀನಿಯ* ಎಂಬ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆಟ್‍ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅಶಕ್ತತೆಯಿಂದಾಗುವ ಅಸಮರ್ಪಕ ಕೆಲಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ ರೋಗ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ.
# ಮಲ್ಟಿಪಲ್‍ಮೈಲೋಮ, ಲ್ಯೂಕೀಮಿಯ ಮುಂತಾದ ರಕ್ತ ರೋಗಗಳಿಂದಲೂ ಕೆಲವು ಮದ್ದುಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದಲೂ ನಾರುಮಾಂಸದ ರೋಗಗಳಿಂದಲೂ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಗಳ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಲೂ ರಕ್ತಗರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಪ್ರತಿವಸ್ತು ವಿಶೇಷಗಳಿಂದಲೂ ರಕ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಗಡ್ಡೆಕಟ್ಟುವ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿ ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆಯುಂಟಾಗಬಹುದು.
# ರಕ್ತಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಕರಗಿಸಬಲ್ಲ ಏರ್ಪಾಡೊಂದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸುಪ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತವಾದಾಗ ಕರಗಿದ ರಕ್ತಗಡ್ಡೆಯ ನೀಸಿನಿಂದ ರಕ್ತಗರಣೆಗೆ ಆತಂಕವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸಿರು, ಹೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಬಹುದಾದ ಆಕಸ್ಮಿಕಗಳಿಂದ ಈ ರೀತಿಯಾಗಬಹುದು. ಮೂರ್ಛೆ, ಆಕಸ್ಮಿಕ ಗಾಯ, ಸುಟ್ಟಗಾಯ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಇಂಥ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಮಾಂಸದ ಸಾರ ರಕ್ತವನ್ನು ಸೇರಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಗರಣೆಯುಂಟುವಾಡುವುದರಿಂದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿಪರ್ಯಾಸ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಸ್ಥಿತಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಗಡ್ಡೆಕಟ್ಟಲು ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಕುಂದು ರಕ್ತದಲ್ಲುಂಟಾಗುವುದೇ ಇದರ ಕಾರಣ. ಪ್ರಸವದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇಳೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಅತಿರಕ್ತಸ್ರಾವಕ್ಕೂ ದೇಹದಲ್ಲಾಗುವ ಈ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಕಾರಣ.
## ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆಟ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದಾಗುವ ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿಲ್ಲದ ರಕ್ತಸೋರಿಕೆಗೆ ಆಡ್ರಿನೋ ಕಾರ್ಟಿಕೋಟ್ರೋಫಿಕ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿರಾಯ್ಡ್ ಒಳರಸಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಗಳು. ರಕ್ತದಾನದಿಂದ ಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆಟ್‍ಗಳು ರೋಗಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಲಾಭಕರ ಸಾಧನೆ. ಪ್ಲೇಟೆಲೆಟ್ ಕೊರತೆಯ ಕೆನ್ನೀಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾದಾಗ ಪ್ಲೇಟೆಲೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ಲೀಹವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಕೊನೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನ. ರಕ್ತದಾನ, ಪ್ಲಾಸ್ಮ (ಕಣಗಳಿಲ್ಲದ ರಕ್ತ) ಅಥವಾ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಂಶ (ಫೈಬ್ರಿನೊಜೆನ್), ಆಂಟಿಹೀಮೊಫಿಲಿಕ್, ಗ್ಲಾಬ್ಯುಲಿನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು ಇಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ರೋಗಿಯ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು ರಕ್ತಗರಣೆ ಶಕ್ತಿಯ ಅಭಾವದಿಂದಾಗುವ ತೀವ್ರರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ವಿಧಾನ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Evaluating the Child with Purpura  from American Academy of Family Physicians
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗ:ರೋಗ-ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಕೆಂಜು ಮೊಡವೆ

**ಕೆಂಜು ಮೊಡವೆ** ಕೆಲವು ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಒಂದು ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿ (ಆಕ್ನಿ ರೊಸೇಸಿಯ). 
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗಂಡಸರಿಗಿಂತ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಮೂಗು ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಕೆಂಪೇರುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಕೆಂಪೇರಿದ ಚರ್ಮದ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಲವು ಮೊಡವೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಅದೇ ರೀತಿ ನಿಂತರೆ ಮೊಡವೆಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾದ ಲೋಮನಾಳಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
## ಕಾರಣಗಳು
ಈ ವ್ಯಾಧಿಯ ಕಾರಣಗಳು ಹಲವಾರು: ಸಾರಾಯಿ ಸೇವನೆ, ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಆಹಾರವನ್ನು ನುಂಗುವುದು, ಮಸಾಲೆ ಊಟ, ಜಠರಕ್ಕೆ ರಕ್ತಚಲನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸೇವನೆ, ಜಠರದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಬದಲಾವಣೆ, ಗ್ರಂಥಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದ ಬದಲಾವಣೆ, ಚಿಂತಾಕುಲ ಮನ:ಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
## ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ರೋಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಚುರುಕಾದ, ಅತಿ ಪುಷ್ಟಿ ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸಮತೋಲವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕವೂ ಮುಖ ಕೆಂಪೇರುವುದನ್ನೂ ಕೆಂಜುಮೊಡವೆಯನ್ನೂ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಡಬಹುದು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Rosacea photo library at Dermnet 
* Questions and Answers about Rosacea, from the US National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರೋಗ-ಲಕ್ಷಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ
ಕೆರಟೊಮಲಶಿಯ

**ಕೆರಟೊಮಲಶಿಯ** ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಜೀವಸತ್ತ್ವ ಎ ಯ ಕೊರತೆ ಆಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತಲೆದೋರುವ ವ್ಯಾಧಿ. ಪುಷ್ಟಿಕರ ಆಹಾರ ದೊರೆಯದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ.ಎಳೆಗೂಸುಗಳಲ್ಲಿ ನಿವಾರಿಸಬಹುದಾದ ಕುರುಡುತನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಕಾರಣವಿದು.
## ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಈ ವ್ಯಾಧಿಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಊದುವುದು, ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆಗಡಿ ಕೆಮ್ಮು ಬರುವಿಕೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳ ಉರಿತ, ಕಿವಿ ಸೋರಿಕೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಹಲ್ಲು, ಮೂಳೆ, ಮೆಲ್ಲೆಲು ಬೆಳೆಯದೆ ಕೂಸು ಬಡಕಲಾಗಿರುವುದು. ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಮಬ್ಬಾಗಿ ರಾತ್ರಿಕುರುಡೂ ಅತಿಸಾರವೂ ಕಂಡು ಬಂದಾಗ ತಂದೆತಾಯಿ ಇವನ್ನು ಹಲ್ಲುಬರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣು ಗುಡ್ಡೆಯ ಮುಂದಿರುವ ಪಾರದರ್ಶಕ ಪಟಲ ಕಾರ್ನಿಯ ಮಸಕುಮಸಕಾದ ಮೇಲೆಯೇ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿಗೆ ಕೂಸನ್ನು ತರುವರು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೈಮೀರಿರುತ್ತದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಕೂಸುಗಳು ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತವೆ.
## ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟು ನಿಧಾನವೋ ಇದು ವಾಸಿಯಾಗುವುದು ಅಷ್ಟೇ ತಡ. ಕಣ್ಣಿನ ಕೂಡುಪೊರೆ (ಕಂಜಂರ್ವೈವ) ಕಣ್ಣೀರಿಲ್ಲದೆ ಒಣಗಿ ಒಣಗಣ್ಣಾಗುವುದು. ಕಾರ್ನಿಯಾದ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ರೆಪ್ಪೆಯಂಚಿನ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಸುರಿತವೇ ಪಟ್ಟೆಚೂರಿನಂತೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಸಾಬೂನಿನ ನೊರೆಯಂತೆ ಬಿಳುಪಾಗಿ ಕಾಣುವುದು. ಇದನ್ನು ಬೀಟಾಟ್‍ನ ಚುಕ್ಕೆಗಳೆನ್ನುವರು. ಬರಬರುತ್ತ ಕಾರ್ನಿಯ ಒಣಗಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅರವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಘಿ, ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹುಣ್ಣಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಊನವಾಗಬಹುದು. ಕೂಸು ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿ ಉಳಿದರೂ ಕಣ್ಣು ಪೂರ ಕುರುಡಾಗಿ ದಟ್ಟತಲೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಂಕು ಹತ್ತಿ ಕೂಸು ಸಾಯುವುದು. ಸಾಕಾದಷ್ಟು ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಬೆಣ್ಣೆ ಗಜ್ಜರಿ, ಹಸಿರು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಗಳ ತರಕಾರಿಗಳು, ಅನಾನಸು, ನಿಂಬೆ, ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಎ ಜೀವಸತ್ತ್ವದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಷಾರ್ಕ್ ಮೀನೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿರುವಂಥ ಎ ಜೀವಸತ್ತ್ವವನ್ನು ದಿನವೂ ಇಂಥ ರೋಗಿಗೆ 5.000, ಬಸುರಿಯರಿಗೆ 6.000,ಹಾಲೂಡಿಸುವವರಿಗೆ 8.000 ಹೀಗೆ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಒಣಗಣ್ಣು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಂಡಕೂಡಲೆ ತುರ್ತಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಉಳಿಯುವ ಕೆಡುಕನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಕೂಸನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು. ಕಳೆದ 15-20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಕೆರಟೋಮಲೇಷಿಯ ಹಾಗೂ ವಿಟಮಿನ್ `ಎ' ಕೊರತೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಘಟಕ, ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರ `ಎ' ಅನ್ನಾಂಗದ ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು ದಾದಿಯರ ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* patient.co.uk
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಣ್ಣಿನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು
ಕೆರಾಟಿನ್‍

**ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗಳು** ಸ್ಕ್ಲೆರೋಪ್ರೋಟೀನ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅದ್ರಾವ್ಯ ಸಸಾರಜನಕಗಳ ಗುಂಪು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚರ್ಮ, ಕೂದಲು, ಉಗುರು, ಗೊರಸು, ಪಂಜ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗಳಿರುತ್ತವೆ.
## ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸಾರಜನಕಗಳು ಲೀನವಾಗುವ ದ್ರವಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪೆಪ್ಸಿನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಪ್ಸಿನ್ ಕಿಣ್ವಗಳು ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗಳೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಲಾರವು. ಮೇಲ್ಕಂಡ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆರಾಟಿನ್‍ಯುಕ್ತ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಈಥರ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ ಸಸಾರಜನಕಗಳು ಲಭಿಸುವುವು. ಇವನ್ನು ಕಿಣ್ವಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೊಳಿಸಿದರೆ ಕೆರಾಟಿನ್ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುವುದು. ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಪ್ರಬಲ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಗಂಧಕಯುಕ್ತ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲವಾದ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಅಧಿಕ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದು. ಅಂದರೆ ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗಳ ಪ್ರಧಾನಾಂಶ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಎಂದಾಯಿತು. ಸೆರೈನ್ ಅರ್ಜಿನೈನ್ ಪ್ರೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಪ್ರೋಲೀನ್ ಮುಂತಾದ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳೂ ಇರುವುದುಂಟು.
## ಭೌತಲಕ್ಷಣಗಳು
 of the impala are made of keratin covering a core of bone.]]
ಅಂಗಾಂಶ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಗಡುಸು ಮತ್ತು ಮೆದು ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗಳೆಂದು ಎರಡು ಸ್ಥೂಲ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚರ್ಮದ ಹೊರಪೊರೆ ಮೆದು ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗೂ ಕೊಂಬು ಉಗುರು ಗೊರಸು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಗಡಸು ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗೂ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಮೆದು ಕೆರಾಟಿನ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಪರಿಮಾಣ ಕಡಿಮೆ; ಮೆಥಯೊನೈನ್ ಪರಿಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು. ಪೋಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳಾದ ಹಿಸ್ಟಿಡಿನ್ ಮೆಥಯೊನೈನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಪ್ಟೊಫ್ಯಾನ್‍ಗಳು ಅಲ್ಪಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಗಡಸು ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
## ರಚನೆ
ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗಳ ರಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕುರಿತು ಆಸ್ಟ್‍ಬರಿ ಎಂಬಾತ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಎಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಫ ಮತ್ತು ಬೀಟ ರೂಪಗಳಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಬೀಟ ಕೆರಾಟಿನ್‍ನಲ್ಲಿ ನೇರ ಸರಣಿ (ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಚೇನ್) ರಚನೆಯೂ ಆಲ್ಫರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರಿಗೆ (ಫೋಲ್ಡೆಡ್) ವಿನ್ಯಾಸವೂ ಇರುವುವೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. 
ಹಬೆಯ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಆಲ್ಫ ಕೆರಾಟಿನ್ ಬೀಟರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುವುದು. ಕೆರಾಟಿನ್‍ಗಳು ಅದ್ರಾವ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಷ್ಟೆ. ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲದ ಅಣುಗಳು ಗಂಧಕದ ಪರಮಾಣುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಹೀಗಾಗಲು ಕಾರಣ. ಉತ್ಕರ್ಷಣ, ಅಪಕರ್ಷಣ ಅಥವಾ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮೊದಲಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಈ ಜಟಿಲ ರಚನೆ ಶಿಥಿಲವಾಗುವುದು. ಲಭ್ಯವಸ್ತುಗಳು ಯೂರಿಯದ ಪ್ರಬಲ ದ್ರಾವಣ ದುರ್ಬಲ ದ್ರಾವಣ ಅಮೋನಿಯ ದ್ರಾವಣ ಮತ್ತು ಅನ್‍ಅಯಾನಿಕ್ ಮಾರ್ಜಕಗಳ ದ್ರಾವಣಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಲೀನವಾಗುವುವು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Hair-Science.com's entry on the microscopic elements of hair
* Proteopedia page on keratins
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ವರ್ಗ:ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಹಾವರ್ಡ್ ವಿಂಗ್

**ಹಾವರ್ಡ್ ವಿಂಗ್** (ಚೈನೀಸ್ನಲ್ಲಿ Hé Hàohuá; ಅವರ ತಂದೆ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ವಿಂಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾವಿಕರ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊವಾರ್ಡ್ ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚೀನೀ ಸಮುದಾಯ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು; ಸ್ಥಳೀಯರು ಅವರನ್ನು ***ಡಚ್ ಅಶ್ಲೀಲತೆ/ಪಿಂಡಾ*** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದು ಅವರನ್ನು ಕೋಪಗೊಳಿಸುತಿತ್ತು. ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹರ್ನೆ ಹಿಲ್ ವೆಲೊಡ್ರೋಮ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಯ ಪ್ರಯೋಗ ಓಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸೊಂಟ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಂಡ ನಂತರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಬೇಕಾಯಿತು.

೧೯೩೬ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ನಂತರ, ಅವರು ಚೀನಾ ಪರ ಎಂಟು ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ರಿಪೆಚೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಸ್ ನ ಮಾಂಥೋಸ್ ಕಲೋಡಿಸ್ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು
ಅವರ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಜೊತೆಗೆ, ವಿಂಗ್ ಅಂಗಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಅವರು 1956 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಕ್ಯಾಥರಿನಾ ಡಿ ಕ್ರಿಜ್ಗರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ವಿಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್ 7, 2008 ರಂದು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಕೆನಡಾದ ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತ, ಒಂಟಾರಿಯೊ ದಲ್ಲಿರುವ ನಿವೃತ್ತಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
### ಗ್ರಂಥಸೂಚಿಗಳು
*
*
*
ಹಾಯಲುರಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲ

**ಹಾಯಲುರಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲ**ವು ಋಣ ಅಯಾನಿಕ್, ಸಲ್ಫೇಟೆಡ್ ಅಲ್ಲದ ಗ್ಲೈಕಾಸ್ಅಮಿನೊಗ್ಲೈಕಾನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಂಯೋಜಕ ಊತಕ, ಲಾಲಾಚರ್ಮದ ಊತಕ ಮತ್ತು ನರ ಊತಕಗಳಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಗ್ಲೈಕಾಸ್ಅಮಿನೊಗ್ಲೈಕಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಲ್ಫೇಟೆಡ್ ಅಲ್ಲ, ಗಾಲ್ಜಿ ಪರಿಕರದ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪೊರೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬಹುದು: ಮಾನವನ ಸೈನೋವಿಯಲ್ ಎಚ್ಎ ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಅಣುವಿಗೆ ಸುಮಾರು 7 MDa ಅಥವಾ ಸುಮಾರು 20,000 ಡೈಸ್ಯಾಕರೈಡ್ ಮಾನೋಮರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಮೂಲಗಳು 3–4 MDa ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.

ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ, ಹಾಯಲುರಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಅಸ್ಥಿಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಕಣ್ಣಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ, ಗಾಯದ ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರಾಸರಿ 70 ಕೆಜಿ (150 ಪೌಂಡ್) ತೂಕವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 15 ಗ್ರಾಂ ಹಾಯಲುರಾನನ್ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಳ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಒಡೆದು ಸಂಶ್ಲೇಷಿ ಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯಕೋಶೀಯ ಮಾತೃಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಇದು ಜೀವಕೋಶ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ವಲಸೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಮಾರಕ ಗಂತಿಗಳ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಯಲುರಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಗುಂಪು ಎ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕೊಕಲ್ ಬಾಹ್ಯಕೋಶೀಯ ಆವರಣದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ವಿಷಪೂರಿತತೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಮ್ಲಗಳು
ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಕೆಂಡಾಲ್

**ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಕೆಂಡಾಲ್**1839-1882. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕವಿ. 
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ನ್ಯೂಸೌತ್‍ವೇಲ್ಸ್‍ನ ಉಲ್ಲಾದುಲ್ಲದ ಬಳಿ ಜನಿಸಿದ. ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೆ ತನ್ನ ಬಂಧುವಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಯಾನ ಮಾಡಿದ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ವಕೀಲನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಅನಂತರ ಮೋಜಣಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ.
## ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಈತನ *ಪೊಯಮ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ *ಕವನಸಂಕಲನ 1862ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.* ಡೆತ್ ಇನ್ ದಿ ಬುಷ್* ಮತ್ತು *ದಿ ಗ್ಲೆನ್ ಆಫ್ ಅರ್ರಾವಟ್ಟ* ಕವನಗಳಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತ ಮೇಲೆ ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‍ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಅಲ್ಲಿ *ಲೀವ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ಸ್* ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1869). ಅತಿಯಾದ ಬಡತನದಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ನೊಂದ ಈತ ಮತ್ತೆ ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಬಳಿ ಗುಮಾಸ್ತನಾಗಿ ನಿಂತ. 1880ರಲ್ಲಿ ಈತನ *ಸಾಂಗ್ಸ್ ಫ್ರಂ ದಿ ಮೌನ್ಟನ್ಸ್* ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 
## ನಿಧನ
1881ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್‍ಪೆಕ್ಟರ್ ಹುದ್ದೆ ದೊರಕಿತು. ತಡವಾಗಿ ದೊರೆತ ಈ ಹುದ್ದೆಯ ಉತ್ಕರ್ಷ ಬಹು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ದೇಹ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕೆಂಡಾಲ್ ಮರು ವರ್ಷವೇ ನಿಧನವಾದ.
## ಪರಂಪರೆ
ಕೆಂಡಾಲ್‍ನನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದೇಶೀಯ ಕಾವ್ಯದ ಜನಕನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈತ ಶಕ್ತಿವಂತ ಕವಿ, ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ. ತನ್ನ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಈತನ ಎಲ್ಲ ಪದ್ಯಗಳೂ ಸೇರಿದ ಬೃಹತ್ ಸಂಪುಟವೊಂದು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು (1903). 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* 
* 
* http://setis.library.usyd.edu.au/ozlit/pdf/v00009.pdf – Kendall's poetical works online at Sydney University.
* http://www.centralcoastpoets.com.au

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ
ಕೊಣಜೆ (ಮಂಗಳೂರು)

**ಕೊಣಜೆ** ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೊಣಾಜೆ ಪ್ರದೇಶವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ (ಮಂಗಳೂರುಗಂಗೋತ್ರಿ) ಆವರಣವಿದೆ. ತೋಕೊಟ್ಟು–ಕೊಣಾಜೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೆರಳಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರವೂ ಕೊಣಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಕೊಣಾಜೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ (ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್)ದಿಂದ ಮಾರ್ಗ ಸಂಖ್ಯೆ 51ರ ನಗರ ಬಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಶಟಲ್ ಬಸ್‌ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಹಂಪನಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಕೊಣಾಜೆಗೆ ಸುಮಾರು 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತಲಪಾಡಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66ರ ತೋಕೊಟ್ಟು ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿರುವು ಪಡೆದು ಕೊಣಾಜೆಗೆ ತಲುಪಬಹುದು.

ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಿಶ್ವಮಂಗಳ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ಕೂಡ ಕೊಣಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೊಣಾಜೆ ಪ್ರದೇಶವು ಕೇವಲ ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪಿ.ಎ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ ಮುಡಿಪು ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು 
Mangalore University web site
ಅಜ್ಜಿಬೆಟ್ಟು

'''''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲುಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. 

## ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಿತಿ 
## ಆಡಳಿತ 
## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
* 2460 
* 1220 (ಪುರುಷರು)
* 1240 (ಮಹಿಳೆಯರು) 

## ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ 
## ಆರ್ಥಿಕತೆ 
## ಸಾರಿಗೆ 
## ಶಿಕ್ಷಣ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* http://bantwaltown.mrc.gov.in/en/home
* https://dk.nic.in/

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮ
ಕೆಂಜ್ವರ

**ಕೆಂಜ್ವರ** ರಕ್ತಛಿದ್ರಕ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕಾಕಸ್ ದಂಡಾಣುಜೀವಿ ಗಂಟಲನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ನಂಜಿನ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಜ್ವರ (ಸ್ಕಾರ್ ಲೆಟ್ ಫೀವರ್ ಅಥವಾ ಸ್ಕಾರ್ ಲೆಟೀಸ್).
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗಂಟಲು ನೋವು, ಗಂಟಲು ಉರಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಗುಳ್ಳೆಗಳ ಸಹಿತವಾದ ಜ್ವರ ಈ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಮಧ್ಯ ಕಿವಿ ಕೀವುಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಕೀಲುಜ್ವರ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಜನಕಾಂಗದ ಉರಿ ಇತರ ಬಾಧೆಗಳು. ರೋಗದ ಸೋಂಕು ತುಂತುರು ಹನಿಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಮಲಿನ ಆಹಾರ ಪಾನೀಯಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಗ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದರೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕಾಣಸಿಕ್ಕದು. ಈ ಅಣುಜೀವಿ ಗಂಟಲಿನ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆದ ಲಸಿಕೆ ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿ ಕುಳಿತು ನಾಲ್ಕೈದು ದಿವಸಗಳ ಅನಂತರ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಏಕಾಏಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗ ತೋರಿಬಂದ ಒಂದೆರಡು ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅದು ಉಲ್ಬಣಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲಪುವುದು.
## ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ತು, ಹಸಿವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಜ್ವರ, ಚಳಿ, ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಗಂಟಲಬೇನೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಜ್ವರ ತೀವ್ರವಾಗಿರುವಾಗ ಅಣುಜೀವಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಜೀವಿವಿಷದ ಫಲವಾಗಿ ರಕ್ತದ ಒತ್ತುಕಟ್ಟಾಗಿ ಚರ್ಮ ಕೆಂಪಡರುವುದು. ಕುತ್ತಿಗೆ, ಮುಖ, ಕಿವಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎದೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ದದ್ದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹರಡುವುದು. ನಾಡಿಯ ಬಡಿತ ತೀವ್ರವಾಗಿರುವುದು. ಗಂಟಲು, ಗಲಗ್ರಂಥಿ, ಕಿರುನಾಲಗೆ ಮತ್ತು ಮೃದ್ವಂಗುಳದ ಮೇಲಿನ ಲೋಳೆಪೊರೆ ಕೆಂದಾವರೆಯಂತೆ ಕೆಂಪಗೆ ಉಬ್ಬಿ ದಪ್ಪನಾಗುವುದು. ಲಸಿಕೆ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಬಾವಿನ ಫಲವಾಗಿ ಗಂಟಲು ಬೆಣಚುಗಲ್ಲಿನ ಹಾಸಿನಂತೆ ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾಲಗೆಯ ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಕಣಗಳು ಪೊರೆ ಸಮೇತ ಉದುರಿಬಿದ್ದು ಸವಿಕುಡಿಗಳು ಅದರ ಮೇಲೆದ್ದು ತೋರಿದಾಗ ಅದು ತೊಂಡೆಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಕಾಣುವುದು. ಮೈಕೆಂಬಣ್ಣ ತಳೆದಾಗ ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಸೂಜಿಮೊನೆಯಂಥ ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ಕೆಂಪಾದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಚರ್ಮವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಉಪ್ಪು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕೈಯಾಡಿಸಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ವರದ ಅವಧಿ 8-10 ದಿವಸಗಳು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅದು ತಣಿದು ಗಂಟಲು ನೋವಿನ ಬಾಧೆ ಶಮನಗೊಳ್ಳುವುದು. ಕೆಂಪಡರಿದ ಚರ್ಮ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಬಣ್ಣ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಹೊರಚರ್ಮವೆಲ್ಲ ಒಣಗಿ ಪಕಳೆಯಾಗಿ ಉದುರಿಹೋಗುವುದು.
## ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ರಕ್ತಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಬಿಳಿ ಕಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಗಂಟಲನ್ನು ಒರೆಸಿ ತೆಗೆದು ದ್ರವವನ್ನು ತಳಿ ಮಾಡಿದರೆ ರಕ್ತಛಿದ್ರಕ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕಾಕಸ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಅಣುಜೀವಿಯ ಜೀವಿವಿಷವನ್ನು ಮುಂಗೈ ಚರ್ಮದೊಳಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಡಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದರೆ ರೋಗಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವ ಸಂಭವ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಕೆಂಪಾಗಿ ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. ಪೆನಿಸಿಲಿನ್ ಈ ರೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಬಲವಾದ ಔಷಧ. ಅದನ್ನು ಹತ್ತು ದಿವಸಗಳ ಪರ್ಯಂತ ಕೊಟ್ಟರೆ ಈ ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲ ದೇಹದಿಂದ ದೂರವಾಗುವುವು
## ಛಾಯಾಂಕಣ

File:Über die Nierenveränderungen bei Scharlach (1891).jpg|Otto Kalischer wrote a doctoral thesis on scarlet fever in 1891.
File:Poster - "Regulation of the Milk Supply" (FDA 178) (8211297109).jpg|A 1930s American poster attempting to curb the spread of such diseases as scarlet fever by regulating milk supply
File:Gladys Rowena Henry Dick (1881-1963).jpg|Gladys Henry Dick *(pictured)* and George Frederick Dick developed an antitoxin and vaccine for scarlet fever in 1924 which were later eclipsed by penicillin in the 1940s.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ
ಮಿರಾನ್ ಕಾಸ್ಟಿನ್

**ಮಿರಾನ್ ಕಾಸ್ಟಿನ್** 1633-1692. ರೂಮೇನಿಯದ ಚರಿತ್ರಕಾರ. 
## ಬಾಲ್ಯ
ದೇಶದಲ್ಲಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವನ ಕುಟುಂಬದವರು ಪಡೋಲಿಯಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಟಿನ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿ 1652ರಲ್ಲಿ ರೂಮೇನಿಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅರಸನೊಂದಿಗೆ ಮನಸ್ತಾಪ ಬಂದು ಮತ್ತೆ 1684ರಲ್ಲಿ ಪೋಲೆಂಡಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. ಮರುವರ್ಷ ಹಿಂದಿರುಗಿದರೂ ಅರಸನ ವಿರುದ್ಧ ಪಿತೂರಿ ಮಾಡಿದನೆಂದು 1692ರಲ್ಲಿ ಇವನ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿದರು.
## ಸಾಧನೆಗಳು
ಕಾಸ್ಟಿನನ ಕೆಲಸ ಎರಡು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು. ರೂಮೇನಿಯರು ಲ್ಯಾಟಿನರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಇವನೇ ಮೊದಲಿಗ. ರೂಮೇನಿಯರ ದೇಶಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ರಚನೆಗೆ ಮಾರ್ಗಮಾಡಿದ ಹಲವು ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯೂ ಒಂದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ರೂಮೇನಿಯದಲ್ಲಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿಸಿದವನೀತ. ಈ ಕಾಲದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಈತನದು. (ಇವನ ಮಗನಾದ ನೆಕುಲೈ ತಂದೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ). ವಿಶೇಷ ವಿದ್ವತ್ತು. ದೇಶಾಭಿಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೂ ಘಟನೆಗಳನ್ನೂ ನಿರೂಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಶ್ರದ್ಧೆ-ಇವು ಈತನ ವೃತ್ತಾಂತಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟುವು.
## ಸಾಹಿತ್ಯ
ದೇಶಾಭಿಮಾನ ಕಾಸ್ಟಿನನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕೃತಿಗಳ ಚೇತನವಾಗಿದ್ದಂತೆ ಅವನ ದೀರ್ಘ ಕವನ-ಮಾಲ್ಡೇವಿಯನ್ ಜನತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು (1673) ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಚೇತನವಾಯಿತು. ರೋಮ್‍ನಗರದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಅದರ ಜೀವಂತ ಪ್ರಭಾವ ಇವು ಕವನದ ವಸ್ತು. ಇವನ ಮತ್ತೊಂದು ಕವನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು. 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Miron Costin: Grausame Zeiten in der Moldau, Styria 1980 Graz&Vienna&Cologne Link

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ರೇನ್‌ಬೋ ಕ್ರೌ

'**ರೇನ್‌ಬೋ ಕ್ರೌ: ಎ ಲೆನಾಪ್ ಟೇಲ್**' ಎಂಬುದು 1989 ರ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನ್ಯಾನ್ಸಿ ವ್ಯಾನ್ ಲಾನ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬೀಟ್ರಿಜ್ ವಿಡಾಲ್ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೆನಾಪ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜೋಳದ ನಾಟಿ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರ ವ್ಯಾನ್ ಲಾನ್ ಇದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಕಥೆಯನ್ನು ಲೆನಾಪ್ ದಂತಕಥೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರೂ, ಈ ಮೂಲದ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ 1989 ರಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮೊದಲು ಕಥೆಯ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ.

## ಕಥಾವಸ್ತು
ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಪಂಚದ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಮೊದಲ ಹಿಮಪಾತ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಹಿಮವು ತಮ್ಮನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ನಂಬಿದ್ದರು. ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾಗೆ, ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಮಹಾ ಆಕಾಶದ ಆತ್ಮದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಯಿತು. ಆತ್ಮವು ಅವನಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ಕಾಗೆಯು ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡನು, ಆದರೆ ಅವನ ಮಾಂಸವು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಳೆಬಿಲ್ಲು ಈಗ ಅವನ ಕಪ್ಪು ಪುಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಆತ್ಮವು ಅವನಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು.

## ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ
ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ಬಕ್ಸ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಲೆನಾಪೆ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜೋಳದ ನೆಡುವ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಿರಿಯ ಬಿಲ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ತಾನು *ರೇನ್‌ಬೋ ಕ್ರೌ* ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದೆ ಎಂದು ಲಾನ್ ಹೇಳಿದರು; ಆ ಕ್ಷಣವು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿತು ಎಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು. *ದಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಕಾಲ್* ಪ್ರಕಾರ, ವ್ಯಾನ್ ಲಾನ್ ರೇನ್‌ಬೋ ಕ್ರೌ ಕಥೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಹೇಳಲು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಿಂದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಈ ಕಥೆಯು ಲೆನೇಪ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ನಾಂಟಿಕೋಕ್ ಮತ್ತು ಲೆನೇಪ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಾದಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಚೆರೋಕೀ ಕಥೆಯ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಥೆಯು "1989 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ಲೆನೇಪ್ ಜನರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಥೆಯು ಜಲವರ್ಣ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. *ರೇನ್ಬೋ ಕ್ರೌ* "ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಡೋರಿಸ್ ಭಾವಿಸಿದರು. ವ್ಯಾನ್ ಲಾನ್ ಅವರ ಕಥೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯು "ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಮತ್ತು ಲಯಬದ್ಧ"ವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು "ನೋಡಲು ಆನಂದದಾಯಕವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಸೆಳೆದರು. 
"ಸುಗಮವಾದ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪಠಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಡುಗಳು" ಇರುವುದರಿಂದ ರಿಲೇ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು "ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಓದಲು ಉತ್ತಮ" ಪುಸ್ತಕ ಎಂದು ಕರೆದರು. *ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್* ಗಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಜೇನ್ ಯೋಲೆನ್ ವ್ಯಾನ್ ಲಾನ್ ಅವರ ಕಥೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯು "ಸ್ಥಳೀಯ ಕಥೆಗಾರನ ಪ್ರಬಲ ಲಯ"ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು ಮತ್ತು *ರೇನ್ಬೋ ಕ್ರೌ* ಅನ್ನು "ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. *ಕಿರ್ಕಸ್ ರಿವ್ಯೂಸ್* ಮತ್ತು ಡೋರಿಸ್ ಇಬ್ಬರೂ ಪುಸ್ತಕದ ವಿಶಾಲ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು.

*ದಿ ವಿಚಿಟಾ ಈಗಲ್* ನ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಡೀವರ್ ಅವರು ರೋಮಾಂಚಕ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು "ದಂತಕಥೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. Tಅವರು *ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್-ಲೀಡರ್* ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಟಂಡ್ರಾ ಜೆ. ವೈಟ್-ಜೆನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. *ವಿಡೆಟ್ ಟೈಮ್ಸ್|ದಿ ವಿಡೆಟ್-ಮೆಸೆಂಜರ್* ನಲ್ಲಿ, ಲೂಸಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ವಿಡಾಲ್ ಕ್ರೌ ಅವರ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆಲಸ" ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ, ನಾಂಟಿಕೋಕ್ ಮತ್ತು ಲೆನಾಪೆ ಒಕ್ಕೂಟವು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಲೆನಾಪೆಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡುವುದು "ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವಮಾನಿಸುವ" ಎಂದು ಬರೆದಿದೆ. "ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸ, ಜೀವನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹೇಳಬಹುದಾದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಲೆನಾಪೆ ಮತ್ತು ನಾಂಟಿಕೋಕೆ ಕಥೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಲೆನಾಪೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು