ಹರಿ ಕಿಶನ್ ತಲ್ವಾರ್

**ಹರಿ ಕಿಶನ್ ತಲ್ವಾರ್** (೨ ಜನವರಿ ೧೯೦೮ - ೯ ಜೂನ್ ೧೯೩೧) ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಗವರ್ನರ್ ಸರ್ ಜೆಫ್ರಿ ಡಿ ಮಾಂಟ್‌ಮೊರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹುತಾತ್ಮ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಯುವ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ೯ ಜೂನ್ ೧೯೩೧ ರಂದು, ಅವರು ತಮ್ಮ ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಯಾನ್ವಾಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ನೇಣುಗಂಬಕ್ಕೆ ಏರಿದರು. 
 

 

ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ 
ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ೨ ಜನವರಿ ೧೯೦೮ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾಯುವ್ಯ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮರ್ದಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಲಂಧರ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಬಂದವರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಲಾಲಾ ಗುರುದಾಸ್ ಮಾಲ್, ಸ್ವತಃ ಬೇಟೆಗಾರರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಶ್ರೀಮತಿ ಮಥುರಾ ದೇವಿ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ದೊರೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನೀತಿಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಡುಗಿದವು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಯುವಕರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುವ ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಲಾಹೋರ್ ಪಿತೂರಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಕೋರಿ ಪಿತೂರಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ ಮತ್ತು ಅಶ್ಫಾಕುಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅವರ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಸ್ವಯಂ ತ್ಯಾಗದ ಯುವಕರು ತಂದ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಬಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಮನಗಂಡರು.  ದೇಶದ ಪೌರುಷವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರು ದೂರವಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು. ಹರಿ ಕಿಶನ್‌ಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರಾದ ಭಗತ್ ರಾಮ್ ತಲ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರಿ ಲಾಲ್ ತಲ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರಾದ ಜಮ್ನಾ ದಾಸ್ ತಲ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಅನಂತ್ ರಾಮ್ ತಲ್ವಾರ್ ಇದ್ದರು. ಇಡೀ ತಲ್ವಾರ್ ಕುಟುಂಬವು ಬಾದಶಾ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಖುದಾಯಿ ಖಿದ್ಮತ್ಗರ್ ಅವರ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಅನುಯಾಯಿಗಳು. 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Parents_of_Hari_Kishan%2C_mother_Shrimati_Mathura_Devi_and_Shri_Gurudas_Mal_Talwar.jpg/220px-Parents_of_Hari_Kishan%2C_mother_Shrimati_Mathura_Devi_and_Shri_Gurudas_Mal_Talwar.jpg|thumb| ಹರಿ ಕಿಶನ್, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಮಥುರಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗುರುದಾಸ್‌ಮಲ್ ತಲ್ವಾರ್ ಅವರ ಪೋಷಕರು.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Martyr_Hari_Kishan_Sarhadi_%28Talwar%29.jpg/220px-Martyr_Hari_Kishan_Sarhadi_%28Talwar%29.jpg|thumb| ಹುತಾತ್ಮ ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಸರ್ಹಾದಿ (ತಲ್ವಾರ್)

## ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಹತ್ಯೆಗೆ ಯತ್ನ 
ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ಕೆಲವು ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕ ಯುವಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಪಂಜಾಬ್ ಗವರ್ನರ್ ಸರ್ ಜೆಫ್ರಿ ಡಿ ಮಾಂಟ್ಮೊರೆನ್ಸಿ ಅವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ದಿನಾಂಕ ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೩೦. ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಘಟಿಕೋತ್ಸವವು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧:೧೫ ರಿಂದ ೧:೨೦ ರ ನಡುವೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಉಪಕುಲಪತಿಗಳು ಕುಲಪತಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಘಟಿಕೋತ್ಸವವು ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಮೆರವಣಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಲು ಡಾ.ಸರ್ವೆಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಕೂಡ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ಅಗತ್ಯ ಪಾಸ್ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಸಂದರ್ಶಕರು ಒಳಗೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಂದರ್ಶಕರ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಡ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಸರ್ ಜೆಫ್ರಿ ಕೆಲವು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಕೈಯಲ್ಲಿ ರಿವಾಲ್ವರ್ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಎದ್ದುನಿಂತು, ಎರಡು ಬಾರಿ ಸತತವಾಗಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗವರ್ನರನ ಎಡತೋಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾಂಸದ ಗಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅವನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನೋಟದ ಗಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ನಿಂತಿದ್ದ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಅಸಮವಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಟ್ರಿಗರ್ ಅನ್ನು ಎಳೆದಾಗ ಓರೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೊಡೆತಗಳು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಮಾತ್ರ ದಾಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಯಭೀತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಓಡಿದರು. ಡಾ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ನಂತರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ, ಹರಿ ಕಿಶನ್ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದರ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ ಅವನನ್ನು *ಉಳಿಸಲು* ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. *ಡಾ. ಸಾಹೇಬರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ* ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ಮುಕ್ತ ಭಾರತದ ಭಾವಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.  ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೊಲೀಸರು ಹರಿ ಕಿಶನ್‌ನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಧಾವಿಸಿದರು. ಅವರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಸಬ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಚನನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು. ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದೆ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಕರೆದರು. ಆದರೆ ಚನನ್ ಸಿಂಗ್ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಚನನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಅವರು ಆ ದಿನದ ನಂತರ ಮೇಯೊ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.  ಸಬ್-ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ವರ್ಧವನ್ ಕೂಡ ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತೊಡೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ತೀವ್ರ ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದ ವರ್ಧವಾನ್ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರು. ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಹಿಳೆ ಡಾ. ಮೆಡರ್ಮಾಟ್ ಕೂಡ ಗಾಯಗೊಂಡರು. 

## ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ 
ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಬುಲೆಟ್‌ಗಳು ಕಳೆದವು. ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ತನ್ನ ರಿವಾಲ್ವರ್ ಅನ್ನು ಮರುಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅವರು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಮತ್ತು ಪೊರಕೆಯಿಂದ ದೂರ ಹೋದರು. ಆತನನ್ನು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಥಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಲಾಹೋರ್ ಕೋಟೆಯ ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಸೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಶೀತ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಐಸ್‌ನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಮಲಗಿಸಲಾಯಿತು. ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾದ ಪೋಲೀಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವನ ತಲೆ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗೆ ಬಡಿದು ಅವನ ತಲೆಬುರುಡೆಯಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿಯಿತು. ಆದರೂ, ಅವರ ತಂದೆ ಗುರುದಾಸ್ ಮಲ್, ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಗುರುತಿನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಹಳೆಯ ದೇಶಭಕ್ತ (ಅವನ ತಂದೆ) ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಪಾಷ್ಟೋ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಅವನ ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ; ಶೂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿಯ ನಂತರ ಅವರು ಗುರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಂದೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ ಜರ್ಕಿ ಕುರ್ಚಿ ತನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರಾಸೆಗೊಳಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. 

## ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ 
ಜನವರಿ ೨ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ, ಆರೋಪಿ ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ೫ ಜನವರಿ ೧೯೩೧ ರಂದು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದರು. ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ:*ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳು ದಮನದಿಂದ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಾವಿರಾರು ದೇಶವಾಸಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಹ ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಹೊಡೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವಮಾನಿಸಲಾಯಿತು*.ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯು ಅಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಹಿಂಸೆಗೆ ಬದಲಾಯಿತು. ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಅವರ ಭಾಷಣದಿಂದ ಅವರ ಕನ್ವಿಕ್ಷನ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇದು ಈ ರೀತಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜಗತ್ತು ಭಾರತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಗವರ್ನರ್ ಸರ್ ಜೆಫ್ರಿ ಅವರನ್ನು ತೀವ್ರ ದಮನಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ರಿವಾಲ್ವರ್ ಅನ್ನು ರೂ. ೯೫  ಆಯುಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಘಟಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆದರೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಭೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.  ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರ ಸಬ್-ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್, ಚನನ್ ಸಿಂಗ್ ಹತ್ಯೆಯ ಆರೋಪವನ್ನು ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೬ ಜನವರಿ ೧೯೩೧ ರಂದು ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು (ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ದಿನದಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದು ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿದೆ). ಶ್ರೀ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾನ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಲಾಹೋರ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. 

## ಸಾವು 
ತನ್ನ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು, ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ತನ್ನ ಜನರಿಗೆ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಆಸೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದರು:*ನಾನು ಈ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಾದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯಲಿ ಎಂದು ನಾನು ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದರಿಂದ ನಾನು ವಿದೇಶಿ ಆಡಳಿತಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮಾತೃಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.*ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್, ಶಿವರಾಮ್ ರಾಜಗುರು ಮತ್ತು ಸುಖದೇವ್ ಥಾಪರ್ ಎಂಬ ಮೂವರು ಹುತಾತ್ಮರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ಅದನ್ನು ದಹನ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಈ ಮೃತ ವೀರರ ಅವಶೇಷಗಳು ಸಹ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಸಟ್ಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Original_photograph_of_Hari_Kishan%2C_a_few_days_before_his_execution%2C_1931.jpg/220px-Original_photograph_of_Hari_Kishan%2C_a_few_days_before_his_execution%2C_1931.jpg|thumb| ಹರಿ ಕಿಶನ್‌ನ ಮೂಲ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ, ಅವರ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ೧೯೩೧.
ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಖೈದಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸರ್ದಾರ್ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ನೋಡಲು  ಬಯಸಿದ್ದರು.  ಅವರು ಮನವಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿದರು. ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ನರಳಿದರು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಅವರ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಮಣಿದರು. ೬ ಜೂನ್ ೧೯೩೧ ರಂದು, ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಅದೇ ದಿನ ಕೊನೆಯ ಸಂದರ್ಶನ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.  ೯ ಜೂನ್ ೧೯೩೧ ರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು  ತನ್ನ ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಯಾನ್ವಾಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಏರಿದರು ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು.  ಅವರ ಮೃತ ದೇಹವನ್ನು ಸಹ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅಧಿಕೃತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಜೈಲಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಮಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಹುತಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಹರಿ ಕಿಶನ್ ಅವರ ತಂದೆ ಗುರುದಾಸ್ ಅವರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಾಹೋರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.  ಸರ್ ಜೆಫ್ರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಹರಿ ಕಿಶನ್‌ ಅವರ  ಮರಣದಂಡನೆಯ ಆಘಾತದಿಂದಾಗಿ ಹತಾಶೆಗೊಂಡ ಗುರುದಾಸ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದ ೨೫ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಮರಣಹೊಂದಿದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು