ಬಿ.ಆರ್.ಮಾಣಿಕ್ಯಮ್

**ಬಿ.ಆರ್. ಮಾಣಿಕ್ಕಂ** (1909–1964) ಒಬ್ಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾರತೀಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ (ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ) ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.  ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ (ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳು), ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.  ಈ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಏಕೀಕರಣವು, ಸಮಕಾಲೀನ ಸರ್ಕಾರಿ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ "೨೦% ವೇಗದ ಯೋಜನಾ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ದರಗಳನ್ನು" ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. 

ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಭವ್ಯ ಪೀಠವಾದ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ.  'ನವ-ದ್ರಾವಿಡ' ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾದ ಈ ಸ್ಮಾರಕ ರಚನೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಾಸಕಾಂಗ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ, ಇದು ಅದರ ಭವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಭಾರತೀಯ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.  ಈ ಏಕೈಕ ಐಕಾನಿಕ್ ಕಟ್ಟಡದ ಆಚೆಗೆ, ಮಾಣಿಕ್ಕಂ ಅವರ ಪ್ರಭಾವವು ಹಲವಾರು ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಅವರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರ ರಚನೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. 

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಬಿ.ಆರ್. ಮಾಣಿಕ್ಕಂ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 1909 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಆಗ ಅದು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.  ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು. 

೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವು ಅವರನ್ನು ಚಿಕಾಗೋದ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿತು.  ನಂತರ ಅವರು ಪಟ್ಟಣ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.  ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. 

## ವೃತ್ತಿಪರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನೇಮಕಾತಿಗಳು 
ಮಾಣಿಕ್ಕಂ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರದ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ (ಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿ) ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಅವರು 1943–44ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಪುರಸಭೆಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.  ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾದರು.  ನಂತರ ಅವರನ್ನು ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. 

ಅವರು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು: ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ, ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ (ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳು).  ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಸಿಟಿ ಇಂಪ್ರೂವ್‌ಮೆಂಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮಂಡಳಿಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದರು. 

## ವಿಧಾನ ಸೌಧ: ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಾಧನೆ 
### ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ 
ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಗುರುತಿನ ಬಯಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ರಷ್ಯಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿಯೋಗವೊಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.  ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರು ವಿಧಾನಸೌಧವನ್ನು "ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾ ಕಾವ್ಯ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು - ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು: "ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಂಪರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು".  ಹನುಮಂತಯ್ಯ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಮತ್ತು ಮಾಣಿಕ್ಕಮ್ ತಡರಾತ್ರಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದರು, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು "ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆತ್ತನೆಯೂ ನಮ್ಮ ಜನರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು" ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.  ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಜುಲೈ 13, 1951 ರಂದು ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು; ನಿರ್ಮಾಣವು 1952 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 

### ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ 
1952 ರಲ್ಲಿ ಮಾಣಿಕ್ಕಮ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಬಲವರ್ಧಿತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗುಮ್ಮಟಗಳ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಹೊದಿಕೆ ಹಾಕುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ನಾವೀನ್ಯತೆ ನೀಡಿತು - ಗ್ರಾನೈಟ್‌ನ ಉಷ್ಣ ವಿಸ್ತರಣಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸವಾಲಿನದ್ದಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.  'ನವ-ದ್ರಾವಿಡ' ಶೈಲಿಯು ಕೆತ್ತಿದ ತಳಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿಗಳು, ಆಳವಾದ ಅಲಂಕರಣಗಳು, ಕಪೋಥ ಕಾರ್ನಿಸ್‌ಗಳು, ಚೈತ್ಯ ಕಮಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಗುಮ್ಮಟಾಕಾರದ ಅಂತಿಮ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳು, ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಝರೋಖಾಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಮಾಣಿಕ್ಕಂ ಸ್ವತಃ ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

### ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ 
ನಿರ್ಮಾಣವು 1952 ರಿಂದ 1956 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು, 5,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು 1,500 ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು.  "ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲ್ಲಿನ ಕರಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಮಾಣಿಕ್ಕಮ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.  5,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಪರಾಧಿಗಳು ಕಾರ್ಯಪಡೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.  ಈ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಬೆಲೆ ರೂ. 1.84 ಕೋಟಿ.  ಶಾಸಕಾಂಗ ದಾಖಲೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯು ತೀವ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ, ಹನುಮಂತಯ್ಯ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು "ಸ್ವತಂತ್ರ ಜನರಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ" ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. 

## ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ನಗರ ಯೋಜನೆ ಕೊಡುಗೆಗಳು 
ಮಾಣಿಕ್ಕಂ ಅವರು ಜಯನಗರ, ಸದಾಶಿವನಗರ, ಜಯಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾನಗರದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲೇಔಟ್‌ಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.  ಅವರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಡೈರಿ, ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಕಚೇರಿ, ಮತ್ತು ಎಂಐಸಿಒ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸಿಎಫ್‌ಟಿಆರ್‌ಐ, ಮೈಸೂರು ಶುಗರ್ಸ್ ಮತ್ತು ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಛತ್ರದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸೇರಿವೆ.  ಸಮಕಾಲೀನ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು "ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು" ಒತ್ತಿಹೇಳಿದವು ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತವೆ. 

## ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ 
ಅವರು ಮೈಸೂರು ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ (1959–1964), ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ಭಾರತ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ (1961–1964) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.  ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು 1964 ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕೆ.ಎಲ್. ರಾವ್ ಅವರು ಸರ್ ಎಂವಿ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು.  ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವು ಅವರ ನವೀನ ಗ್ರಾನೈಟ್ ವೆನಿರ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು "ಭಾರತೀಯ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ" ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. 

## ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುಣಗಳು 
ಮಾಣಿಕ್ಕಂ ಅವರು ದಯೆ, ಲೋಕೋಪಕಾರ ಮತ್ತು ಯುವ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.  ಅವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಮುದಲಿಯಾರ್ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.  ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.  ಅವರು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ನಂತರ ಈ ಕನಸು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿತು. 

## ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ 
ವಾರ್ಷಿಕ ಬಿ.ಆರ್. ಮಾಣಿಕ್ಕಂ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸವು ಅವರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.  ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ (1967) "ಸಮಗ್ರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾದರಿ" ಎಂದು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರ ಕೆಲಸವು "ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು" ಎಂದು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. 

## ಸಾವು 
ಬಿ.ಆರ್. ಮಾಣಿಕ್ಕಂ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 1964 ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, 55 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮೇ 31, 1964 ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.  "ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ" ಎಂದು ಸ್ಪೀಕರ್ ಗಮನಿಸಿ, ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಮೌನ ಆಚರಿಸಿತು ಎಂದು ಶಾಸಕಾಂಗ ದಾಖಲೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. 

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯ
* ಭಾರತದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
* ವಿಧಾನ ಸೌಧ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೬೪ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೦೯ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations