open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಮೋಳಿಗೆ ಮಾರಯ್ಯ

ಮೋಳಿಗೆ ಮಾರಯ್ಯ ಸು.1160. ಶಿವಶರಣ ಹಾಗೂ ವಚನಕಾರ, ಹನ್ನೆರಡನೆ ಶತಮಾನದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಮಕಾಲೀನ.ಇವರು ಮೂಲತಃ ಹಿರಿಯ ಮಹೇಶ್ವರ ಕುಲದ ಚಲವಾದಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.ಇವನಿಗೆ ಮೋಳಿಗಯ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ.

ಇವರು ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರ ದೇಶದ ಸವಾಲಕ್ಷದ ಅರಸರಾಗಿದ್ದರು. ಮಾಂಡವ್ಯಪುರ  ಇವರ ರಾಜಧಾನಿ. ಇವರ  ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರು ಮಹಾದೇವ ಭೂಪಾಲ ಇವರ ರಾಣಿಯ ಹೆಸರು ಮಹಾದೇವಿ, ಮಗನ ಹೆಸರು ಲಿಂಗಾರತಿ. ಬಸವಣ್ಣನವರ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಮಾರು ಹೋಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಗನಾದ ಲಿಂಗಾರತಿಗೆ  ಪಟ್ಟಗಟ್ಟಿ ಪತ್ನಿ ಮಹಾದೇವಿಯೊಡನೆ  ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ   ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶರಣರ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮಾರುವ ಕಾಯಕವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ .ಇವರು ಹೊಲೆಯ (ಚಲವಾದಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ. ಸೇರಿದವರು.

ಮೊದಲಿಗೆ ಈತ ಕಾಶ್ಮೀರ ದೇಶದ ಮಾಂಡವ್ಯಪುರದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ ಅನಂತರ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಿಚಾರಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಗೊಳಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ತ್ಯಜಿಸಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಗಂಗಾದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಮೋಳಿಗೆ ಮಾರಯ್ಯನಾದನೆಂದು ಹೆಂಡತಿ ಮಹಾದೇವಿಯಾದಳೆಂದು ವೀರಶೈವ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ತೆಲುಗು ಬಸವಪುರಾಣಮು, ಕನ್ನಡ ಬಸವಪುರಾಣ, ಶಿವತತ್ತ್ವಚಿಂತಾಮಣಿ, ವೀರಶೈವಾಮೃತ ಮಹಾಪುರಾಣ, ಪ್ರಭುದೇವರ ಪುರಾಣ, ರಾಘವಾಂಕ ಚಾರಿತ್ರ, ಗುರುರಾಜಚಾರಿತ್ರ, ವೃಷಭೇಂದ್ರ ವಿಜಯ, ಭೈರವೇಶ್ವರಕಾವ್ಯದ ಕಥಾಮಣಿಸೂತ್ರರತ್ನಾಕರ, ಶರಣಲೀಲಾಮೃತ, ಬೋರಬಸವಪುರಾಣ ಮೊದಲಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ಚರಿತ್ರೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಹೊನ್ನಳ್ಳಿಯ ಗೌರಾಂಕ (ಸು. 1525) ಈತನನ್ನು ಕುರಿತು ಮೋಳಿಗಯ್ಯನ ಪುರಾಣ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಭುದೇವರ ಶೂನ್ಯಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಳಿಗಯ್ಯಗಳ ಸಂಪಾದನೆ ಎಂಬ ಭಾಗವಿದೆ.

ಇದುವರೆಗೆ ಈತನ 819 ವಚನಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ನಿಃಕಳಂಕಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಎಂಬುದು ಈ ವಚನಗಳ ಅಂಕಿತ. ಪಟ್ಸ್ಥಲಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಈತನ ಒಂದು ವಚನ ಹೀಗಿದೆ.   

ವೃಕ್ಷ ಬೀಜವ ನುಂಗಿತ್ತೋ, ಬೀಜ ವೃಕ್ಷವ ನುಂಗಿತ್ತೋ

ಎಂಬುದನರಿದಾಗವೆ ಭಕ್ತಸ್ಥಲ.

ಮುತ್ತು ಜಲವ ನುಂಗಿತ್ತೋ, ಜಲವು ಮುತ್ತು ನುಂಗಿತ್ತೋ

ಎಂಬುದನರಿದಾಗವೆ ಮಾಹೇಶ್ವರಸ್ಥಲ.

ಪ್ರಭೆ ಪಾಷಾಣವ ನುಂಗಿತ್ತೋ, ಪಾಷಾಣ ಪ್ರಭೆಯ ನುಂಗಿತ್ತೋ

ಎಂಬುದನರಿದಾಗವೆ ಪ್ರಸಾದಿಸ್ಥಲ.

ವಹ್ನಿ ಕಾಷ*ವ ನುಂಗಿತ್ತೋ, ಕಾಷ* ವಹ್ನಿಯ ನುಂಗಿತ್ತೋ

ಎಂಬುದನರಿದಾಗವೆ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗಿಸ್ಥಲ.

ಸಾರ ಬಲಿದು ಶರಧಿಯ ಕೂಡಿದಾಗವೆ ಶರಣಸ್ಥಲ.

ವಾರಿ ಬಲಿದು ವಾರಿಧಿಯಂತಾದಾಗವೆ ಐಕ್ಯಸ್ಥಲ.

ಹೀಂಗಲ್ಲದೆ ಷಟ್ಸ್ಥಲಬ್ರಹ್ಮಿಗಳೆಂತಾದಿರಣ್ಣಾ ?

ಕರೆಯದೆ ಪಶುವಿಂಗೆ ತೃಣವ ಘಳಿಸುವನಂತೆ,

ಒಲ್ಲದ ಸತಿಯರಲ್ಲಿ ರತಿಕೂಟವ ಬಯಸುವನಂತೆ,

ಗೆಲ್ಲತನಕ್ಕೆ ಹೋರುವರಲ್ಲಿ ಬಲ್ಲತನವನರಸುವನಂತೆ,

ಕೊಲ್ಲಿಯಾವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲೀಲೆಯನರಸುವನಂತೆ,

ಬಲಿದ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಕಳಿಲೆಯನರಸುವನಂತೆ,

ಬರಿಮಾತಿಂಗೆಡೆಯಾದುದುಂಟೆ ?

ಬಯಲ ಕೊಂಡ ಘನಕ್ಕೆ ಅವಧಿಗೊಡಲಿಲ್ಲ.

ಉರಿಕೊಂಡ ಕರ್ಪುರಕ್ಕೆ ರೂಪಿಂಗೆಡೆಯಿಲ್ಲ.

ಬಯಲ ಬಡಿವಡೆವಂಗೆ ಕೈಗೆ ಮೃದುವಿಲ್ಲ.

ಮನ ಮಹದಲ್ಲಿ ನಿಂದವಂಗೆ ಆರನೆಣಿಸಲಿಲ್ಲ, ಮೂರ ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.

ಮೀರಿದ ತೋರಿದ ಘನ ತನ್ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲೇಪ,

ನಿಃಕಳಂಕ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ.

ವರ್ಗ:ಲಿಂಗಾಯತ
ವರ್ಗ:ವಚನ_ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ವಚನಕಾರರು
ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿ

**ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿ** ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಒಂದು ನದಿ. ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿಯ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ ಧಾರವಾಡದ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಗುಡಿ. ಇದು ಊರಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಕಲಘಟಗಿ ರಸ್ತೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲಿ ಸುಮಾರು ೫ ಕಿಮೀ ದೂರ ಸಾಗಿದರೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಶಾಲ್ಮಲಾ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೀರಿದ್ದರೂ, ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ. ಈಗ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹರಿವಿದೆ.

thumb|ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗಳ ರಚನೆ ಕಂಡುಬರುವುದು
ಧಾರವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಹಿಂದೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನದಿಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಇಂದು ಬರಡಾದ ನದಿಪಾತ್ರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕವಿವಿ ಒಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಶಾಲ್ಮಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಲಯ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಉಪನದಿಯಾದ ಬೇಡ್ತಿ, ಹುಬ್ಬಳಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಕಲಘಟಗಿ ಬಳಿ ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೨೫ ಕಿಮೀ ಹರಿದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಶಾಲ್ಮಲಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

* ಒಟ್ಟೂ ಹರಿವಿನ ಉದ್ದ.  : ೧೬೧ ಕಿಮೀಗಳು
* ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ:    ೯೬ ಕಿಮೀಗಳು

ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿಗೆ ಪಟ್ಟಣದ ಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಹೊಳೆ ಎಂಬ ಉಪನದಿಗಳೂ ಇವೆ.

ಇದರ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು:

*ಸೋಂದಾ/ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲಿ
*ಸಹಸ್ರ ಲಿಂಗ
*ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ
*
*ಶಿವಗಂಗಾ ಜಲಪಾತ
*ಜೇನುಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡ
*ಕೊಂಕಿ ಕೋಟೆ

#### ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿ ಕಣಿವೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶ 
alt=|thumb|ಮಲಬಾರ್ ಪೈಡ್ ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್, ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು
"ಮಲಬಾರ್ ಪೈಡ್ ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್" ಎಂಬ ಅಪರೂಪದ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ. ಸಿಲೋನ್ ಫ಼್ರಾಗ್ ಮೌಥ್, ಮರದರಿಶಿಣ, ಅಶೋಕ, ಉಪ್ಪಾಗೆ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿಳಂಗ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಬೇಧಗಳು. ಸಹಸ್ರಲಿಂಗದಿಂದ ಗಣೇಶಪಾಲ್ ವರೆಗಿನ ೧೫.೭೬ ಕಿಮೀ ಉದ್ದ ಹರಿಯುವ ನದಿಯ ಎರಡೂ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಮಿ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು "ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿ ಕಣಿವೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶ" ಅಥವಾ Shalmala River Riparian Ecosystem Conservation Reserve ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ

**ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ** ಯಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ  ೨೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ (ಗಂಗಾವಳಿ) ಯು ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಎರಡು ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ.

ಈ ಜಲಪಾತದ ಮೂಲ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ.ಮಳೆಗಾಲದುದ್ಡಕ್ಕೂ ಹಸಿರು ಕಾವ್ಯ ಮೈದಳೆಯುತ್ತದೆ.ಯಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ.ಜಲಪಾತದ ಬಳಿಯವರೆಗೂ ವಾಹನವನ್ನು ಒಯ್ಯಬಹುದು.ತಂಗುವ ವಿಚಾರವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಯಲ್ಲಾಪುರ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು.

ಕಾರವಾರ-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಲ್ಲಾಪುರಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕವಲೊಡೆಯುವುದು. ಈ ಕವಲಿನ ಎಡಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 13ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಾಗೋಡು ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ಇದರ ಬಳಿಯೇ ಜಲಪಾತವಿದೆ. ಹಚ್ಚ ಹಸುರಿನ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಕಿ.ಮೀ. ನಡೆದು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೊಂಬುಗಳು ಬೆಳೆದಿರುವ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಹತ್ತಿ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತರೆ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಕಣಿವೆಯ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ನದಿ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು ಸುಮಾರು 60 ಮೀ. ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ದುಮುಕಿ ಕೊಳದಂತೆ ಸೇರಿ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ 184 ಮೀ. ದುಮುಕುವುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಲಪಾತದ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲಿಸಲು ದುರ್ಗಮದಾರಿ ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಪ್ರವಾಸಿಮಂದಿರ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಲಿನ ನೊರೆಯಂತೆ ನಯವಾಗಿ ಹರಿದಿಳಿವ ಈ ಜಲಪಾತದ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥದು.

ಸಿರ್ಸಿ-ಯಲ್ಲಾಪುರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಂಚಿಕೇರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ 8 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಕಾಲುನಡಿಗೆಯಿಂದ ಸಾಗಿ ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತದೆ ತಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಈ ಜಲಪಾತದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹಾಕಾರದ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಸ್ವಾದಿ ಅರಸ ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ಧನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಹೊಲಯರ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡುತಿದ್ದನು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ . ಈ ಕೋಟೆಗೆ ಹೊಲತಿ ಕೋಟೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೊಲತಿ ಜೋಗ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಕೋಟೆಗೆ ಒಂದೇ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಿದ್ದು ಬೇಡ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಲ್ಮಲಾ ಹೊಳೆಗಳು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೂರು ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ: ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕೋಲಾರಮ್ಮ

ಕೋಲಾರಮ್ಮ ಕೋಲಾರದ ನಗರ ದೇವತೆ. ಶಿವನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಇನೋನ್ದು ಶಕ್ತಿ ರೂಪ. ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆ ಕೋಲಾರದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿ ಜನರನ್ನು ನೂರಾರು ವರುಷಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದ ನಗರದ ದೇವತೆ. ನಾಡ ದೇವತೆ ತಾಯಿ ಚಾಮುಂಡೆಶ್ವರಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪ. ನಾಡ ಪ್ರಭುಗಳಾಗಿದ್ದ ಮೈಸೂರಿನ ಅರಸರ ಕುಲ ದೇವತೆ. ಪ್ರತಿ ವರುಷ ತಪ್ಪದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಅರಸರು ಕೋಲಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕಾಲವಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ನಂತರ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ನಾಡ ಪ್ರಭು ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ರವರು ಕೋಲಾರಕ್ಕೆ ಬರುತಿದುದನ್ನ, ಅವರ ವೈಭವವನ್ನ, ರಾಜ ಗಾಮ್ಬಿರ್ಯವನ್ನು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಹಾಗು ಕೋಲಾರದ ಬಿ ಸೀ ಜಯ ಇಂದಿಗೂ ನೆನೆಸಿಕೊಳುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾರದ ಅದಿದೇವತೆಗೆ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ, ಈ ದೇವತೆಯನ್ನು ನೆರವಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು ಏಕೆಂದರೆ ಈ ದೇವಿಯ ರೂಪವು ಅತ್ಯಂತ ಬಯಾನಕ ಆಗು ಉಗ್ರ, ದೇವತೆಯ ದರ್ಶನ ಗರ್ಬಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಪಡಿಯಬೇಕು. ಎಸ್ಟೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ತಾಯಿ ಕಂಡರೂ ಈಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಕರುಣಾಮಯಿ. ಈಗಿನ ಕೋಲಾರಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಚೋಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದರಾದರು ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದಳೆದು ನಂಬಿಕೆ. ದೇವಸ್ತಾನದ  ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಗೋಪುರ ಈಗ ಇಲ್ಲ, ಗೋಪುರವು ಮೊದಲು ಇತ್ತೇ ಅಥವಾ ಗೂಪುರವಿಲ್ಲದೇನೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ದೇವಸ್ತನವು ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ವರಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದದ್ದು. ಕೋಲಾರಮ್ಮ ಗರ್ಬಗುಡಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಚೇಳಮ್ಮನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಸ್ತಾನದ ಎದುರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ರಿಹತ್ ಆದ ಕೋಲಾರಮ್ಮನ ಕೆರೆ ಇದೆ. ಕೆರೆ ಕೋಡಿ ಬಿದ್ದ ವರುಷಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಹಾಗು ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ ನಡಿಯುತ್ತದೆ. ದಸರಾ ಹಬದ್ದಂದು ದೇವಿಯ ದರುಶನಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಸಂಕ್ಯೆಯ ಬಕ್ತರು ಬರುತ್ತಾರೆ

ವರ್ಗ:ದೇವತೆಗಳು
ಆರೆಳ್ಲ

ಆರೆಳ್ಲವೆಂಬುದು ಒಂದು ವಂಶದ ಹೆಸರು. ಆರೆಳ್ಲ ಎಂದರೆ ತೆಲಗುವಿನಲ್ಲಿ ಆರು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಉಳ್ಳವನು. ಹೇಗೆ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಂಶದ ಹೆಅರುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಆರೆಳ್ಲ ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಆರೆಳ್ಲ ವಂಶದ ಪೂರ್ವಿಕರಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಗೆ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಬೆರಳುಗಳು ಇರುತ್ತಿಧವಂತೆ ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಹಳ್ಳಿಯಾ ಜನ ಇವರನ್ನು ಆರು ಬೆರಳುಗಳವರು ಅಥವಾ ಆರೆಳ್ಲರವರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದರಂತೆ. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಇದು ಈ ವಂಶದವರ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ - ಸರ್ನೆಮ್ ಆಹಿತು. ಆರೆಳ್ಲರ ಪೂರ್ವಜರ ಊರು ಕೋಲಾರದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾ ಬಳಿ ಇರುವ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರಾಮಕುಪ್ಪಂ ಎಂಬ ಊರಿನ ಬಳಿ ಇರುವ ಬಂದಾರಲಪಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ.

ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ
ದುರ್ಗಾಸ್ತಮಾನ

ದುರ್ಗಾಸ್ತಮಾನ, ತ.ರಾ.ಸು ತ.ರಾ.ಸುಬ್ಬರಾಯ ಅವರ ಒಂದು ಮಹಾಕೃತಿ. ಈ ಕೃತಿಗೆ ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳ
ಹರಿಹರ I

**ಹರಿಹರ I** (1336-1356 CE) (**ಹಕ್ಕ** ಮತ್ತು **ವೀರ ಹರಿಹರ I** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕರು. ಭಾವನ ಸಂಗಮರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ಸಂಗಮ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಗಮ ರಾಜವಂಶವು ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ಆಳಿದ ನಾಲ್ಕು ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು.

ಹಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಬುಕ್ಕನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೊಯ್ಸಳ ಬಲ್ಲಾಳ III ರ ಸೋದರಳಿಯನಾಗಿದ್ದ ಬಲ್ಲಪ್ಪ ದಂಡನಾಯಕ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಹರಿಹರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಹರಿಹರ, ಹೊಯ್ಸಳ  ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದವನೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ, ಬಾರ್ಕುರಿನಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ) ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳನ್ನು 1339ರಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿ (ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ) ಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ, ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹರಿಹರ,1343 ರಲ್ಲಿ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ III ನ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ಸಮಸ್ತ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

ಆ ಸಮಯದ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ, ಹರಿಹರನನ್ನು **ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾ ವಿಲಾಸ** (ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಗುರು), **ಭಾಷೆಗೆ-ತಪ್ಪುವ-ರಾಯರಗಂಡ** (ಭರವಸೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುವವನು), **ಅರಿ-ರಾಯ-ವಿಭದಾ** (ಶತ್ರು ರಾಜರಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯ ಸಮಾನ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ, ಕಂಪಾನಾ ನೆಲ್ಲೂರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದನು. ಮುಡ್ಪಾಪಾವು ಮುಳಬಾಗಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ಮರಾಪ್ಪ ನು ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಸಹೋದರನಾದ ಬುಕ್ಕ ರಾಯ, ಹಕ್ಕನ ತರುವಾತ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಅರಸನಾಗಿದ್ದನು.

ಆರಂಭಿಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳಿಂದ, ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಕೊಂಕಣ ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಹೊಯ್ಸಳರು ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ III ರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವಾಗ ಅವರು ಮಧುರೈನ ಸುಲ್ತಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ನಿರ್ವಾತ ಹರಿಹರ I ರವರು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಶಕ್ತಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲ ಹೊಯ್ಸಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಆತನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವು.

ಶೃಂಗೇರಿ ಮಾತಾಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ 1346 ರ ಶಾಸನವು ಹರಿಹರ I ಅನ್ನು "ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನವು ಅವನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ವಿದ್ಯಾ ನಾಗರಾವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ" (ಹರಿಹರ I ತನ್ನ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದೆಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದ 1346 ರ ಶಾಸನವು, ಹರಿಹರ I ಅನ್ನು "ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಇಡೀ ದೇಶದ ರಾಜ ಮತ್ತು  ವಿದ್ಯಾನಗರ ಈತನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು." ಹರಿಹರ I, ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
೧. http://hampi.in/a-forgotten-empire-chapter-2

೨. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
೩. https://www.worldwidejournals.com/paripex/recent_issues_pdf/2014/July/July_2014_1405423027__72.pdf

೩. https://www.worldwidejournals.com/paripex/recent_issues_pdf/2014/July/July_2014_1405423027__72.pdf

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ

**ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ** ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಲಪಾತ. ಇದು ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ೭೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಯಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತವು ದಾಂಡೇಲಿ ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಲ್ಲದೆ ದಟ್ಟ ಕಾನನದ ನಡುವೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಲವಾರು ಝರಿಗಳಿಂದ ಸೇರಿದ ನೀರು ಸುಮಾರು ೧೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಜಲಾಶಯದ ಮೂಲಕ ಕಾಳಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.  ಯಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಅಂಕೋಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ  ೫ ಕಿ.ಮೀ. ನಷ್ಟು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ಎಡಕ್ಕೆ (ಕಲಘಟಗಿ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬರುವವರು ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಬೇಕು) ತಿರುಗಿ ೨೫ ಕಿ.ಮೀ. ಸಾಗಿದರೆ ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತದ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅನುಮತಿ ಪತ್ರ ಪಡೆದು(ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಡೆಯದೆಯೂ ತೆರಳಬಹುದು) ೨ ಕಿ.ಮೀ. ನಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಸಾಗಿದರೆ ಜಲಪಾತದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ, ಜಲಪಾತಗಳಿಗೆ ತವರು ಮನೆ. ಜಲಪಾತಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ, ಮಳೆಗಾಲದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳತ್ತ 'ಪಾದಯಾತ್ರೆ' ಮಾಡಿದರೆ ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದು ಬಹುಪಾಲು ಜಲಪಾತಗಳೇ. 'ಸಾತೊಡ್ಡಿಯ ಜಲಪಾತ'ವನ್ನು ಕಂಡವರು ಅದನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಚಿಕ್ಕ ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುವುದುಂಟು.  ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳು, ಮುಗಿಲೆತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪ್ರಪಾತಕ್ಕೆ ಧುಮುಕುವ ನದಿಗಳ ಜಲಧಾರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತಾ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಪರಿ ಅನನ್ಯ.

## ಜಲಪಾತದ ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕ
ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣ ಹಚ್ಚ ಹಸುರಿನ ವನಸಿರಿ, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ವಿದಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಕಲರವ, ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯೆ ಚಿಮ್ಮಿಕೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಹರಿದೋಡುವ ಜಲರಾಶಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮುದಕೊಡುತ್ತದೆ. ವರುಷವಿಡೀ ತನ್ನ ವೈಯಾರದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಸಾತೊಡ್ಡಿ ಜಲಪಾತ ಮಳೆಗಾಲದ ವೇಳೆ ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮೋಹಕತೆಯನ್ನು ಅರೆದು ಹೊಯ್ದಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಮಧ್ಯೆ ಹಾಲುನೊರೆಯೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ  ದುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ಜಲಪಾತದ ವೈಭವವನ್ನು ಕಾಣಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರವಾಸಿಕರ ದಂಡೇ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಧಾರೆಯ ಉಗಮ ಕಾಳಿನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ 'ಸೂರಬ್ಬಿ ಹಳ್ಳ''ದಿಂದಾಗಿದೆಯೆಂಬುದು ತಿಳಿದುಬರುವ ಸಂಗತಿ. ಸುಮಾರು ೫೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಧುಮುಕುತ್ತಾ ಝೇಂಕಾರಮಾಡಿ ಹರಿಯುವ ನದಿ ಪರ್ಯಟಕರನ್ನು ಮರುಳುಮಾಡುತ್ತದೆ.

## ಜಲಪಾತ ತಲುಪಲು
ಯಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ, ಸುಮಾರು ೨೦ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರ ಸಾಗಲು,(ಆನಗೋಡ, ದೇಹಳ್ಳಿ, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕು)  ಸರಕಾರಿ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ೮-೧೦ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದ ದಾರಿಯನ್ನು ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿ ಮುಟ್ಟುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಂತ ವಾಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ಬಲಿತ ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಪರ್ವತಗಳು ಹಚ್ಚಹಸುರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮುದಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದಕೊಟ್ಟರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ವನಸಂಪತ್ತನ್ನು ಫೋಟೋ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಪರಿ ಅನನ್ಯ.

## ಜಲಪಾತದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜಳಕ
ಜಲಪಾತದ ಹತ್ತಿರ ೪-೫ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರ ಕಾಳಿನದಿಯ ಹಿನ್ನೀರಿನ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜಳಕ ಮಾಡುವ ಅನುಭವ ಅದ್ಭುತ. ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾಸುಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ತಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆನ್ನುವಂತಹ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶುಭ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಲಿನತೆಯಿಲ್ಲದ ಸೊಗಸಾದ ವಾತಾವರಣ ಒಂದು ಹೊಸ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
* **ಸ್ಥಳ**: ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ. 
* **ದೂರ**: ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ    ಸುಮಾರು ೪೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ  ಸುಮಾರು ೬೦ ಕಿ.ಮೀ.
* **ಸಮೀಪದ ಪಟ್ಟಣಗಳು**: ಯಲ್ಲಾಪುರ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ
* **ಸಮೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು**: ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ, ಕಾರವಾರ, ದಾಂಡೇಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆ ದೇವಾಲಯ

ವರ್ಗ:ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಲಪಾತಗಳು
ನೊಕಿಯ ೫೨೩೦

'**ನೊಕಿಯ ೫೨೩೦** (Nokia 5230) ಒಂದು ನೊಕಿಯ ನವರ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಮೊಬೈಲ್ ಫೊನ್. ಇದು **ನೊಕಿಯ ೫೮೦೦** ಥರಹ ಒಂದು ಆಕ್ರುತಿ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹಿಂಭಾಗ ದಲ್ಲಿ ೨.೦ ಮೆಗಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರ ಇದೆ (2.0 Megapixel). ಆದರೆ, ನೊಕಿಯ ೫೮೦೦ ಥರಹ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ವೈಫೈ (Wi-Fi) ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲ. ಇದು **ಸಿಂಬೈನ್ ಎಸ್ ೬೦, ೫ ಆವರ್ತಿ** (Symbain S60, 5th edition) ಎನ್ನುವ ಆಪರಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟೆಂ ಇದೆ (Operating System). ಇದಕ್ಕೆ ೩ಜಿ (3G) ಲಭ್ಯ.

ಇದರಲ್ಲಿ **ಒವಿ** (OVI) ನವರ "ಒವಿ ಮ್ಯಪ್ಸ್" ಎನ್ನುವ ಒಂದು ನಕಾಶೆ ಇದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಾಗಗಳನ್ನು ನೊಡ ಬೊಹುದು. "ಒವಿ ಸ್ಟೊರ್" ಇಂದ ೫೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಲೆಪಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳಬೊಹುದು.

ವರ್ಗ:ಸಂಪರ್ಕ
ಹೊರನಾಡು

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ, ಭದ್ರಾ ನದಿಯ  ಹರಿಯುವ ಹೊರನಾಡು ಒಂದುಸುಂದರ ಸ್ಥಳ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಹೊರನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯದಿಂದಾಗಿ, ಇಂದು ಒಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಹು ಜನ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೂ,  ಮೂಲತ: ಇದು ಒಂದು ಚಂದದ ತಾಣ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತು ಕಾಲು ಮುರಿದು ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಕ್ಲೀಶೆ ಆದೀತು. ಒಂದು ಕಡೆ ಭದ್ರಾನದಿ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಆ ಬೆಟ್ಟದ ಕಿಬ್ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳು, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ತುಂಬಿದ ಗದ್ದೆಗಳು, ಸುತ್ತಲೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮರಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು - ಈ ಚಿತ್ರಣವು ಹೊರನಾಡನ್ನು ಸುಂದರ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ದಿಬ್ಬದ ಮೇಲಿರುವ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯವು  ಹಸಿರಿನ ಮಧ್ಯೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

## ಇತಿಹಾಸ
ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಹೊರನಾಡಿಗೆ ಅಂತಹ ಪುರಾತನ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣದು. ಕೆಲವು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಒಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕಗಳ ತನಕವೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟದ ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಪರ್ವತಗಳು ಕೋಟೆಯಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ.
ಆದರೆ, ನವ ಶಿಲಾಯುಗದ ಕಾಲದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಇದ್ದ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ. ಈ ಸುತ್ತಲಿನ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲುವುಗಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಜನವಸತಿಯ ಕುರುಹುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಸನಿಹದ ತುಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭೀಮನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ ೨೫೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೂ, ಆ ರೀತಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

## ಪರಿಸರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು
ಇಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿಪುಲ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಅಪರೂಪದ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಉಂಟು. ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಗಿಂತ,ತೋಟ, ಬಯಲು ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾದ ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಈ ಸುತ್ತಲೂ ತುಂಬಾ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇರುವುದು ನಿಜವಾದರೂ, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಸುತ್ತಲಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆ, ಜಿಂಕೆ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇರುವುದು ಸಹಜವಾದರೂ, ಜನರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅವು ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.

## ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ
ಹೊರನಾಡು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡಿಗೆರೆ  ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಹೊರನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯವು ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಕಾರಣವೆಂದರೆ, ೧೯೮೦-೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರಲು ಅನುಕೂಲವಾದದ್ದರಿಂದ, ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಲ್ಲಿಂದ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರ ಇರುವ  ಹೊರನಾಡಿಗೂ ಬರತೊಡಗಿದರು.. ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವ ಜನರಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಊಟ ಅಥವಾ ಉಪಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಪದ್ದತಿ ಇತ್ತು - ರಾತ್ರಿ ಬಂದವರಿಗೂ ತಿನಿಸು ಅಥವಾ ಊಟವನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದ್ದತಿ ಇಲ್ಲಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾದಂತೆಲ್ಲ, ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅನುಕೂಲಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದವು.ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯದ ಆಳೆತ್ತರದ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ವಿಗ್ರಹವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದಾದರೂ, ಮಳೆಗಾಲದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ವಿಪರೀತವಿರುವುದರಿಂದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಾನುಕೂಲವಾಗಬಹುದು.

(ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ, ಹೊರನಾಡು ನೋಡಿರಿ

## ಸಮೀಪದ ಇತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
* ಶೃಂಗೇರಿ
* ಕಳಸ
* ಮೇರುತಿ ಪರ್ವತ - ಬಸರಿ ಕಟ್ಟೆ
* ಹಳುವಳ್ಳಿ
* ಕುದುರೆಮುಖ

ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಶಿಶ್ನ

ಗಂಡು ಸಸ್ತನಿ ಜೀವಿಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಜನನೇಂದ್ರಿಯವನ್ನು ತುಣ್ಣಿ ಅಥವಾ ತುಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಶಿಶ್ನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭೋಗದ ಭಾಗವಾದ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಯ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಸುರಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

## ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ
ಯಾವುದೇ ಇತರ ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಂತೆ, ಶಿಶ್ನದ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಳತೆಯು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ತನಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅನೇಕ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಶಿಶ್ನವು ನೆಟ್ಟಗೆ ಇರುವ ಬದಲು ಪ್ರೆಪ್ಯೂಸ್‌ಗೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳು ನೆಟ್ಟಗೆ ಇರುವಾಗ ಹಿಗ್ಗುವ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಶಿಶ್ನಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಗದೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ಇರುವ ಫೈಬ್ರೊಎಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಶಿಶ್ನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಿಪ್ಯೂಸಸ್ ಪ್ರಿಪ್ಯೂಷಿಯಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಶಿಶ್ನವು ಜರಾಯುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೂತ್ರನಾಳದ ದೂರದ ಭಾಗವನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ವೃಷಣಗಳಿಲ್ಲದ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಮೂಲಾಧಾರವು ಗುದದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಶಿಶ್ನವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಕುಲಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೂಳೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜರಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಇದು ಮಾನವರು, ದನಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಬೇರುಗಳು (ಕ್ರೂರಾ): ಇವು ಶ್ರೋಣಿಯ ಇಶಿಯಲ್ ಕಮಾನಿನ ಕಾಡಲ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.

ದೇಹ: ಶಿಶ್ನದ ಮೂಲದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಭಾಗ.

ಗ್ಲಾನ್ಸ್: ಶಿಶ್ನದ ಮುಕ್ತ ತುದಿ. 

ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೊನೊಬೊಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಶ್ನದ ಗ್ಲಾನ್ಸ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿಶ್ನದ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗುಹೆಯಂತಹ, ನಿಮಿರುವಿಕೆಯ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಸಂಯೋಜಕ ಅಂಗಾಂಶದ ಹಾಳೆಗಳಿಂದ (ಟ್ರಾಬೆಕ್ಯುಲೇ) ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ರಕ್ತದ ಸೈನುಸಾಯ್ಡ್‌ಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಕೋರೆಹಲ್ಲು ಶಿಶ್ನದ ತಳದಲ್ಲಿ ಬಲ್ಬಸ್ ಗ್ಲಾಂಡಿಸ್ ಎಂಬ ರಚನೆಯಿದೆ. ಸಂಭೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಚ್ಚೆಯುಳ್ಳ ಕತ್ತೆಕಿರುಬವು ತನ್ನ ಶಿಶ್ನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯೋನಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ಹೆಣ್ಣಿನ ಹುಸಿ ಶಿಶ್ನದ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸುಳ್ಳು ವೃಷಣದಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯೋನಿಯೊಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪುರುಷ ಯೋನಿಯಾಗಿರುವ ಹುಸಿ-ಶಿಶ್ನ ಮತ್ತು ಹುಸಿ-ವೃಷಣಕೋಶವು ಗಂಡು ಕತ್ತೆಕಿರುಬದ ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಪುರುಷನಿಂದ ಅದರ ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದುಂಡಗಿನ ಗ್ಲಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. ಸಾಕು ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಮುಳ್ಳು ಶಿಶ್ನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 1 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಸುಮಾರು 120-150 ಹಿಂದಕ್ಕೆ-ಮೊನಚಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಾರ್ಸ್ಪಿಯಲ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಭಜಿತ ಶಿಶ್ನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಅವು ನೆಟ್ಟಗಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಪುರುಷರ ಮೂತ್ರಜನಕಾಂಗದ ಸೈನಸ್‌ನೊಳಗೆ ಪ್ರಿಪ್ಯುಟಿಯಲ್ ಪೊರೆಯೊಳಗೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮೊನೊಟ್ರೀಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸ್ಪಿಯಲ್ ಮೋಲ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಸ್ತನಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಶಿಶ್ನವು ಕ್ಲೋಕಾ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

## ಮಾನವ ಶಿಶ್ನ
ಮಾನವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಶ್ನವು ಬಾಹ್ಯ ಲೈಂಗಿಕ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕ ಪುರುಷರು ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಜರಾಯು ಸಸ್ತನಿಗಳಂತೆ ಸ್ಖಲನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವೃಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶಿಶ್ನವು ಪುರುಷ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು
ಸೈಫ್ ಅಲಿ ಖಾನ್

thumb|ಸೈಫ್ ಅಲಿ ಖಾನ್
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌ (pronounced /tɑdʒ məˈhɑl/; ಹಿಂದಿ: ताज महल ; ಪರ್ಷಿಯನ್‌/ಉರ್ದು: تاج محل ) ಭಾರತದ ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿರುವ ಭವ್ಯ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊಘಲ್‌‌ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಷಹ ಜಹಾನ್‌‌ ತನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಪತ್ನಿ ಮಮ್ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌ಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಪರ್ಷಿಯನ್‌, ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾದ ಮೊಘಲ್‌‌ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗೆ ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌ ("ತಾಜ್‌" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.[೧][೨] 1983ರಲ್ಲಿ ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌ UNESCOದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು "ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಲೆಯ ಅನರ್ಘ್ಯ ರತ್ನ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇರುಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಂರಚನೆಗಳ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಗೌರವರ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟಾಕಾರದ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಭವ್ಯ ಸಮಾಧಿಯು ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಸುಪರಿಚಿತ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು 1632ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 1653ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ನುರಿತ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.[೩] ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌‌ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅಬ್ದ್‌ ಉಲ್‌-ಕರೀಮ್‌ ಮಾಮುರ್‌ ಖಾನ್‌, ಮಖ್ರಾಮತ್‌ ಖಾನ್‌ ಮತ್ತು ಉಸ್ತಾದ್‌ ಅಹ್ಮದ್‌ ಲಹೌರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಮಂಡಳಿಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.[೪][೫] ಅವರಲ್ಲಿ ಲಹೌರಿರವರನ್ನು ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ

ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಮನಸಾರೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಮನಸಾರೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್. ದಿಗಂತ್ ಮತ್ತು ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪವನ್ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ "ಡಾಲರ್" ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಥಾವಸ್ತು
ಮನೋಹರ (ದಿಗಂತ್) ಒಬ್ಬ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕ, ಯಾವಾಗಲು ಅವನ ಮನೆಯವರ ಛೀಮಾರಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.ಆದರೆ ಅವನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಅವನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹೋಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಸೇರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಮನೋಹರನನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈತ ಕುಡಿದು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯನೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅವನನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಯವರು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲ ವೈದ್ಯರು ಮನೋಹರನನ್ನು ಮಹೇಂದ್ರನಾಗಿ (ನಿಜವಾದ ಹುಚ್ಚ) ತಪ್ಪು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮನೋಹರ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ದೇವಕಿ (ಐಂದ್ರಿತ ರೇ)ಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪ್ರತಿ ಪ್ರೀತಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅವನು ದೇವಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಆಚೆ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿ ಮೂಡಿ, ದೇವಕಿ ತನ್ನ ದುರಂತದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅವನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

## ವಿಮರ್ಶಾ ಮನ್ನಣೆ
ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬರೆದರು ಹಾಗು ಇದು ಜನ ಸಾಮನ್ಯರಲ್ಲೂ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿತು.

## ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ
ಮನಸಾರೆ ೨೦೦೯ರ ಯಶಸ್ವೀ ಚಲನಚಿತ್ರ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
### ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
*ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ: ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ (ಎಲ್ಲೋ ಮಳೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು - ಮನಸಾರೆ)

### ಸೌತ್ ಸ್ಕೋಪ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
*ಉತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ
*ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
*ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
*ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತಸಾಹಿತಿ

## ೨೦೦೯-೨೦೧೦ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
*ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ 

## ಹಾಡುಗಳು
ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
*http://movies.rediff.com/report/2009/sep/25/south-kannada-movie-review-manasaare.htm
*http://Kannadaaudio.com/Songs/Moviewise/home/manasaare.php

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಬಾಪೂಜಿ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ

ಬಾಪೂಜಿ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ

ಬಾಪೂಜಿ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ ದಾವಣಗೆರೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಗರದಾದ್ಯಂತ ೫೦ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡು ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಎರಡು ಹಲ್ಲಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು, ಬಾಪೂಜಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಸುಮಾರು ೫೦ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಶಾಸಕರಾದ ಡಾ ಶಾಮನೂರು ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಅವರದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿದೆ.

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
* ಬಾಪೂಜಿ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ
* ಬಿ.ಇ.ಎ ಪ್ರೌಡಶಾಲೆ 

ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಎಂ.ಪಿ ಪ್ರಕಾಶ್

ಎಂ.ಪಿ ಪ್ರಕಾಶ್ (1941-2011)
ಪ್ರಕಾಶ್ ಒಬ್ಬ ಸರಳ ಸಜ್ಜನ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ಮೂಲತಃ ವಕೀಲರಾಗಿ 1964ರಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ದೇವರ ಕೆರೆಯಿಂದ ಹಡಗಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು.
ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ : 1973ರಲ್ಲಿ ಪದವೀಧರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಎಂಎಲ್‌ಸಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪರಾಜಯಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ 1979ರಲ್ಲಿ ಹಡಗಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕೊಗಳಿ ಕರಿಬಸವನಗೌಡ್‌ರವರ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪುನಃ ಪರಾಭವಗೊಂಡರು. ಆದರೂ ಛಲ ಬಿಡದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಂತೆ ಮುಂದೆ 1983ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಜಯದ ರುಚಿ ಕಂಡರು. ಅಂದಿನಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಗೆಲವು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಸೋಲು ಗೆಲುವನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೋತಾಗ ಎದೆಗುಂದದೆ, ಗೆದ್ದಾಗ ಬೀಗದೆ ಜನರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಮಾನಕ್ಕೇರಿದವರು.
1985ರಲ್ಲಿ ಸಿ.ಅಂದಾನಪ್ಪನವರ ವಿರುದ್ದ ಜಯಶೀಲರಾಗಿ ಕೃಷಿ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಬಿಡಿಎ, ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವಾರು ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಸಂಸದೀಯ ಪಟು ಎನ್ನುವ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ನಂತರ 1994ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ದಳದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ವಿಜಯಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ದಿ ಹಾಗೂ ಪಂಜಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವರಾಗಿ ನಾಡಿನ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿ ನಂತರ 2006ರಲ್ಲಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದವರು.
ಅವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸಾದ ಸಿಂಗಟಾಲೂರು ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ, ಹಡಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಸಾರಿಗೆ ಘಟಕ, ಸಬ್‌ಜೈಲ್ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ವಿಭಾಗ ಕಛೇರಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಡಿವೈಎಸ್‌ಪಿ ಕಛೇರಿ, ಮಿನಿ ವಿಧಾನಸೌಧ, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜ್, ಗದಗ-ಹಾಗೂ ಹಡಗಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗೆ ಮೊದಲಗಟ್ಟೆ ಮುಂದೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಸೇತುವೆಯೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹಡಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ೦೮.೦೨.೨೦೧೧ರ ಬುಧವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಲೇಖಕ, ರಂಗಕರ್ಮಿ, ನಟ ಸಹ ಆಗಿದ್ದ ಮೃತರು ಪತ್ನಿ, ಒಬ್ಬ ಮಗ ಮತ್ತು ಮೂವರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳುವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಅಮೃತಪುರ

**ಅಮೃತಾಪುರ**ವು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ(1196 CE). ಇಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಎರಡನೆಯ ವೀರಬಲ್ಲಾಳನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದಂಡನಾಯಕ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಗ್ರಹರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿದ ದೀಪ ಒಂದು ದಿನವೂ ಆರದೆ ಇದುವರೆಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಅಮೃತೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
## ಚಿತ್ರಗಳು

File:Amruthapura01.JPG|ಅಮೃತಾಪುರ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
File:Amruthapura02.JPG|ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳು
File:Amruthapura03.JPG|ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಗೋಪುರದ ಬದಿನೋಟ
File:Profile of shrine and vimana at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district.JPG|Profile of shrine outer wall with *Shikara* (tower)
File:Decorative swirls and relief on mantapa wall at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district2.JPG|Close up of mantapa wall with miniature decorative towers, swirls and flourish in relief at Amrutesvara temple, Amruthapura
File:Decorative swirls and relief on mantapa wall at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district1.JPG|Close up of mantapa wall with miniature decorative towers, swirls and flourish in relief at Amrutesvara temple, Amruthapura
File:Shrine wall relief at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district.JPG|Mantapa wall with miniature decorative towers (aedicule) in relief at Amrutesvara temple, Amruthapura
File:Outer wall relief at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district.JPG|Wall relief at Amrutesvara temple, Amruthapura 
File:Close up of outer wall relief at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district.JPG|Close up of wall relief at Amrutesvara temple, Amruthapura
Image:Wall Carving at Amrutesvara Temple in Chikkamagaluru district.jpg|Wall relief sculpture of the Amrutesvara temple
Image:Battle scene in relief in Amruthesvara Temple at Amruthapura in Chikkamagaluru district.jpg|Wall relief sculpture of the Amrutesvara temple
Image:Wall Sculpture at Amrutesvara Temple in Chikkamagaluru district.jpg|Wall relief sculpture, Amrutesvara temple
File:Decorative swirls on mantapa wall at Amruteshvara temple in Amruthapura, Chikkamagaluru district.JPG|Decorative swirls in bas-relief on mantapa outer wall at Amrutesvara temple, Amruthapura

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
*OurTemples.in ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಾಪುರ 

ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹೊಯ್ಸಳ ವಂಶ
ವರ್ಗ: ದೇವಾಲಯಗಳು 
ವರ್ಗ: ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಸುಮಂಗಲಾ

**ಸುಮಂಗಲಾ** ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ  ಸಣ್ಣಕತೆ, ಕಾವ್ಯ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಕುರಿತ,ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯ ಲೇಖನಗಳು, ವೈಚಾರಿಕ ಬರೆಹಗಳು, ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬರೆಹಗಾರ್ತಿ.

## ಜನನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
	೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವೆತ್ತ ಇವರು  ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಗೀಜಗಾರು ಗ್ರಾಮದವರು. ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧಗಿಯ ಕಾಲೆಜಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು ೮ ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿದ್ದರು. ಆ ನಂತರ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಹವ್ಯಾಸಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಂತರ-ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಹಿತ್ಯ ರಂಗ
	ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಡಲು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅಪ್ಪನ ಪುಸ್ತಕ-ಪ್ರೀತಿಯೇ ಕಾರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಈ ಲೇಖಕಿ. ಅವರ ಮೊದಲಕತೆ ಸೀತಾಳೆ ಹೂ ಕನ್ನಡ ಕಥಾಲೋಕ ಎದ್ದುನಿಂತು ಗಮನಿಸುವಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಹಲವು ಕತೆಗಳು ಸೀತಾಳೆ ಹೂ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು ಎಂಬ ಇವರ ಮೊದಲ ಕಥಾಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ತದನಂತರ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಜುಮುರು ಮಳೆ ಮತ್ತು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಲ್ಲಿ ಕಾಲುದಾರಿ ಎಂಬ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು ಬೆಳಕು ಕಂಡವು. 

	ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ನಾವು ಬರೆಯುವ ಯಾವದೇ ವಿಷಯಗಳ ವಾಸ್ತವವನ್ನರಿಯಲು ವಿಜ್ಞಾನ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.ಜನಜೀವನವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಾ, ಬದುಕಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕಥನಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಶೋಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಕೃತಿರಚನೆಯ ಬಗೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ
೧. ಸೀತಾಳೆ ಹೂ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ

೨. ಜುಮುರು ಮಳೆ - ಹನ್ನೆರಡು ಕತೆಗಳು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ 

೩. ಕಾಲಿಟ್ಟಲ್ಲಿ ಕಾಲುದಾರಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ

೪. ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಡ್ಡರಸ್ತೆ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ

## ಕವನಗಳು
## ಸು ಮಂ ಗ ಲಾ
## ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ನಿರೂಪಣೆ
	ಸರೋದ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪಂಡಿತ ರಾಜೀವ ತಾರಾನಾಥರ ಜೀವನರಾಗ,  ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೧. *ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಚಿತ್ರ* ಎ೦ಬ ಕತೆಗೆ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ೨೦೦೨ರ ಯುಗಾದಿ ಕಥಾಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮಾನ

೨. *ಜುಮುರು ಮಳೆ* ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

೩. *ಕಾಲಿಟ್ಟಲ್ಲಿ ಕಾಲುದಾರಿ* ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ
::*ಮಾಸ್ತಿ ಕಥಾ ಪುರಸ್ಕಾರ, 
::*ಡಾ ಬೆಸಗರಹಳ್ಳಿ ರಾಮಣ್ಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ 	
::*ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ ವೇದಿಕೆ (ಸಿಂದಗಿ)ಯ 2009-10ನೇ ಸಾಲಿನ ಬೇಂದ್ರೆ ಪುರಸ್ಕಾರ.

೪. "ಶಾಂತಾದೇವಿ ಕಣವಿ ಕಥಾ ಪುರಸ್ಕಾರ” - ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ ಶಾಂತದೇವಿ ಕಣವಿ ದತ್ತಿನಿಧಿಯಿಂದ - ೨೦೧೩ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೊ ಮಹಾರಾಯ

ಎಂ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು ರಾಮಾಯಣವನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸ್ತ್ರೀಯ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೋ ಮಹಾರಾಯ’ ವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ದಾಂಪತ್ಯದ ಬಿರುಕಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ನೊಂದ ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು, ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿ, ಪಕ್ವತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕೃತಿಯಾಗಿಸುವುದರ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದಾಹರಣೆ ‘ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೋ ಮಹಾರಾಯ’.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮೊದಲನೇ ಕೃಷ್ಣ

'**ಮೊದಲನೇ ಕೃಷ್ಣ**' (ಕ್ರಿ.ಶ.೭೫೬-೭೭೪) ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಸು. ಇವರು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ದೊರೆ ದಂತಿದುರ್ಗ ಅಣ್ಣನ ಮಗ. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋರದ ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.ಇವನ ಬಳಿಕ ಇವನ ಮಗ ಎರಡನೇ ಗೋವಿಂದ ಪಟ್ಟವೇರಿದ. ಒಂದನೆಯ ಕೃಷ್ಣ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖನು. ಇತನ ಕಾಲ ಕ್ರಿಶ ೭೫೬ ರಿಂದ ೭೭೪.ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಸ್ಥಾಪಕ ದಂತಿದುರ್ಗನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ. ಈತ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ದಂತಿದುರ್ಗನಿಗೆ ಮಕ‍್ಕಳಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಈತನೇ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು.

## ಇತಿಹಾಸ
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇತನ ೧೯ ವರ್ಷಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದುದಾಗಿದೆ. ಈತ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ತರುವಾಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗಿ ಎರಡನೆಯ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಆತ ಮತ್ತೆಂದು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶವೇ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಆನಂತರ ಗಂಗದೊರೆ ಶ್ರೀ ಪುರುಷನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವನಿಂದ ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆ ಪಡೆದು ವೆಂಗಿಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ಪೂರ್ವಚಾಲುಕ್ಯರ ದೊರೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ವಿಷ್ಣುರ್ಧನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಕೊಂಕಣವನ್ನು ಗೆದ್ದು ತನ್ನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

## ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಒಂದನೇ ಕೃಷ್ಣ ಮಹಾನಿರ್ಮಾಣಕಾರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಭಾಜನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಎಲ್ಲೋರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೈಲಾಸನಾಥದೇವಾಲಯ ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. (ಏಕಶಿಲೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ) ಇಡೀ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಗುಡ್ಡದ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಯೊಂದರಿಂದ ಕಡಿದು ಕೊರೆದು, ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷ. ಇದು ೨೭೬ ಅಡಿಉದ್ದ, ೧೫೪ಅಡಿ ಅಗಲ ೧೦೦ಅಡಿ ಎತ್ತರ೧೦೭ ಅಡಿ ಆಳ ಒಳಗಿಳಿದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯಭಾಗಗಳಾದ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಮಹಾದ್ವಾರ, ನಂದಿಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಾಕಾರ, ಎತ್ತರವಾದ ಜಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಮೇಲೆ ಆನೆಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಆನಂತರ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲೆ ಹದಿನಾರು ಕಂಬಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನವರಂಗ ಮಂಟಪವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲು ಕೈಸಾಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಲಭಾಗದ ಕೈಸಾಲೆಯ ಮೇಲೆ ಲಲಿತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಮುಂದೆ ನಂದಿ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. 
### ವಿನ್ಯಾಸ
ದೇವಾಲಯದ ಹೊರ ಒಳ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ದೃಶ್ಯಗಳಾದ ದಶಾವತಾರ, ನರಸಿಂಹಾವಾತಾರ, ನಟರಾಜ, ಮತ್ತು ರಾವಣ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಣ್ಮನ ಸೆಳಯುವಂತೆ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಿವೆ.  ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸೃಷ್ಟಿ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

## ಗ್ರಂಥ ಋಣ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ‍್ನಡ ರಾಜರು
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಅರಸರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಮುಸುಕು ತೆಗೆಯೆ ಮಾಯಾಂಗನೆ

**ಮುಸುಕ ತೆಗೆಯೇ ಮಾಯಾಂಗನೆ**ಯ ಹೆಸರು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಯನ್ನೋ, ರಂಜನೀಯವಾದ ಸುರಸ ಕಥೆಯನ್ನೋ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೈಯಿಂದ ಮೈಸೂರು ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಪುನಃ ಅದನ್ನು ಮುಮ್ಮಡಿಯವರ ಕೈಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರದಾರರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಹವಣು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿನ ಒಳಜಗಳಗಳು, ಅಸೂಯೆ, ಪಿತೂರಿ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಗೊಂದಲಗಳೂ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಪೊಡಾಲ್ಸ್ಕ್

**ಪೊಡಾಲ್ಸ್ಕ್** ರಷ್ಯಾ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಸ್ಕೋ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟಿನ ಪೊಡಾಲ್ಸ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ. ಈ ನಗರ ಪಾಕ್ರಾ ನದಿಯ (ಮಾಸ್ಕ್ವಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿ) ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೮೦೯೬೩ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ನಗರ ಈ ನಗರ ಮಾಸ್ಕೋ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ದ ನಗರ.
thumb|right|Aerial view of Podolsk

## ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ನಗರ ಪೊಡಾಲ್ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿತು. ಪೊಡಾಲ್ ಹಳ್ಳಿಯು ೧೮ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಡಾನಿಲಾವ್ ಮೊನಾಸ್ಟರಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಈ ಹಳ್ಳಿ ನಗರವೆಂದು ೧೭೯೧ದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಕ್ಯಾಥರಿನ್ II ಘೋಶಿಸಿದರು.

ಉಲ್ಯಾನಾವ್ ಕುಟುಂಬವು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ವ್ಲಾಡ್ಮಿರ್ ಲೆನಿನ್ ಈ ಊರನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.

ವರ್ಗ:ರಷ್ಯ
ವಿಮಾನ

ವಿಮಾನ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಏರೋಪ್ಲೇನ್ ಎಂಬುದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಒಂದು ಸಂಚಾರೀ
ಮಾಧ್ಯಮ.  ವಿಮಾನವನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ
ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಉದ್ದವಾದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ೨ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು
ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.  ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಮತ್ತು
ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲರ್-ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರುವಲ್ಲಿ
ಸಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.  ಅಲ್ಲದೆ ವಿಮಾನಚಾಲಕನಿಗೆ ವಿಮಾನ ನಡೆಸಲು ಸರಿಯಾದ ತರಬೇತಿ
ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಗಗನದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅಂತೆಯೇ ಹಾರುವ
ಮಾಧ್ಯಮವೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಹುಡುಕಲು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಹಲವು ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು
ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.  ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

=ಒಟ್ಟೊ ಲಿಲಿಯೆನ್ತಾಲ್ (೧೮೯೧)=

ಈತ ಜರ್ಮನಿಯ ಒಬ್ಬ ಅಭಿಯಂತರನಾಗಿದ್ದನು.  ಈತ ಉಡಾವಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರ (ಏರೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್)
ಮತ್ತು ಹಾರುವ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದನು.  ಮತ್ತು ಈತ ಮೊದಲ ಹಾರುವ
ಸಾಧನ ಅಥವಾ ಗ್ಲೈಡರನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಗೊಳಿಸಿದನು.  ಈತ  ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗ್ಲೈಡರ್ ಒಬ್ಬ
ವ್ಯಕ್ತಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದವರೆಗೆ ಹಾರುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಿತ್ತು.  ಈತ
೨೫೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾರಾಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದನು.  ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಅಂತಹ
ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುವಾಗ ಗಾಳಿಯ ಅತಿ ವೇಗದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಮರಣಿಸಿದನು.

=ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಲ್ಯಾನ್ಗಲೀ (೧೮೯೧)=

ಈತ ಒಬ್ಬ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧಕನಾಗಿದ್ದನು.  ಉಗಿ ಇಂಜಿನುಗಳು
ಮತ್ತು ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು.  ಈತ ವಿಮಾನದ
ಮಾದರಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಏರೋಡ್ರೋಮ್ ಎಂದು ಕರೆದನು.  ಅದು ಉಗಿ
ಎಂಜಿನನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.  ೧೮೯೧ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಮಾದರಿ ವಿಮಾನ ೩/೪ ಮೈಲಿಯಷ್ಟು ದೂರ
ಹಾರುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಿತ್ತು.

=ಆಕ್ಟೇವ್ ಚಾನುಟೆ (೧೮೯೪)=

ಈತ ಒಬ್ಬ ಸಫಲ ಅಭಿಯಂತರನಾಗಿದ್ದು ವಿಮಾನ ಸಂಶೋಧನೆ ಈತನ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು.  ಈತ
೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ "Progress in Flying Machines" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದನು.
ಈ ಪುಸ್ತಕವು ವಿಮಾನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಎಲ್ಲಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.  ಮುಂದೆ
ರೈಟ್ ಸಹೋದರರ ವಿಮಾನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವೇ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು.

=ರೈಟ್ ಸಹೋದರರು (೧೯೦೩)=

ರೈಟ್ ಸಹೋದರರು ವಿಮಾನದ ಆನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತರು.  ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೦೩ ರಂದು ರೈಟ್
ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.  ಈ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಅಂತರ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು [Fédération Aéronautique Internationale
(FAI)]  ಗಮನಿಸಿತು.  ಅಲ್ಲದೆ ಮೊದಲ ಸಮರ್ಪಕ ಹಾರಾಟವೆಂಬ ಬಿರುದನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು.

=ವಿಮಾನಯಾನದ ಇತಿಹಾಸ =

ನೋಡಿ: ವಿಮಾನಯಾನದ ಇತಿಹಾಸ

=ಉಲ್ಲೇಖ=

ವರ್ಗ:ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಕಂಚುಕ

thumb

**ಕಂಚುಕ** (**ರವಿಕೆ**, **ಕುಪ್ಪಸ**) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೀರೆಯ ಜೊತೆ ಧರಿಸಲಾದ ಒಂದು ವಪೆ ಕಾಣಿಸುವಂಥ ಬ್ಲೌಸ್ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ವಸ್ತ್ರ (ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ದಕ್ಷಿಣ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಸುತ್ತುವರಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ). ಕಂಚುಕವು *ಕುರ್ಪ್ಸಿಕಾ* ಅಥವಾ *ಕಂಚುಕಿ* ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾದ ಪ್ರಾಚೀನ *ಸ್ತನಪಟ್ಟ*ದಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಸ್ತನಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಧರಿಸಲಾದ ಮೂರು ತುಂಡಿನ ಉಡುಪಿನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಕಂಚುಕವನ್ನು ಸೀರೆಯದ್ದೇ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಸೀರೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಸರಿಹೊಂದುವ ಕಂಚುಕದ ಹೊಲಿಗೆಗೆ ಬಳಸಲು ಅನೇಕ ಸೀರೆ ಉತ್ಪಾದಕರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉದ್ದವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಉಡುಪುಗಳು
ಹಂಸಧ್ವನಿ

**ಹಂಸಧ್ವನಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ  ಒಂದು ರಾಗದ ಹೆಸರು.ಇದು ಒಂದು ಜನ್ಯ ರಾಗ.ಇದು ಔಡವ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಜ ರಾಗ.ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.ಇದರ ಸ್ವರಗಳು ಹೀಗಿವ:ಸ ರಿ  ಗ ಮ ಪ ನಿ ಸ. ಇದನ್ನು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಇದನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಉಸ್ತಾದ್ ಅಮನ್ ಅಲಿಖಾನ್ ರವರು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* SRA on Samay and Ragas
* SRA on Ragas and Thaats 
* Rajan Parrikar on Ragas

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಯೆ ಸಾಲಿ ಜಿಂದಗಿ

**ಯೆ ಸಾಲಿ ಜಿಂದಗಿ** ಒಂದು ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಸುಧೀರ್ ಮಿಶ್ರ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರ್ಫಾನ್ ಖಾನ್, ಅರುಣೋದಯ್ ಸಿಂಗ್, ಚಿತ್ರಾಂಗದ ಸಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಅದಿತಿ ರಾವ್ ಹೈದಾರಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೪ ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧ ರಂದು ಈ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ರಮ್ಯ ರೋಮಾಂಚಕ ಚಲನಚಿತ್ರ.
## ಉಲ್ಲೆಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಚಂದ್ರಗಿರಿ, ಮಧುಗಿರಿ

ಚ೦ದ್ರಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟವು ಮಧುಗಿರಿಯಿ೦ದ ಅ೦ದಾಜು ೧೨ ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ತನು ವೆಡ್ಸ್ ಮನು

**ತನು ವೆಡ್ಸ್ ಮನು** ಒಂದು ಫರವರಿ ೨೫ ೨೦೧೧ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಆನಂದ್ ರೈ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಧವನ್, ಜಿಮ್ಮಿ ಶೆರ್ಗಿಲ್ಲ್ ಹಾಗೂ ಕಂಗನ ರನೌಟ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಆರತಿ ಅಂಕಲಿಕರ್-ತಿಕೆಕರ್

'**ಆರತಿ ಅಂಕಲಿಕರ್-ತಿಕೆಕರ್**' ಇವರು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಗಾಯಿಕೆಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಿಕೆ ಕಿಶೋರಿ ಅಮೋನ್‍ಕರ್ ರವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಇವರು ಅಗ್ರಾ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ ಮತ್ತು ಜೈಪುರ್ ಅತ್ರೌಲಿ ಘರಾಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
## ಗಾಯನ
ಇವರ ಗಾಯನದ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು.
### ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ
*Raga- Bilaskhani Todi 
*Raga- Salag Warali 
*Raga- Deskar 
*Happy Wheels - Raga- Jog Kauns – Peer Parai 
*Raga Malkauns – Chalo Hato Piya 
*Raga Kedar – Payo Payo 
### ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ/ಅರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ
*Swami-Tuchi-Sarveshwar 
**Kardali Vanaatuni Aala 
**Ttaarke Aata Hechi Kari 
### ಲಘು ಸಂಗೀತ/ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು
*Sardari Begum 
**Raah mein bichi hai 
**Ghar nahi hamare 
**Huzoor itana agar 
*Dil Dosti etc.
**More baanke chhaliya 

ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಹೀರಾಬಾಯಿ ಬಡೋದೆಕರ

'**ಹೀರಾಬಾಯಿ ಬಡೋದೆಕರ**' (೧೯೦೫ – ನವೆಂಬರ್  ೨೦, ೧೯೮೯)ಇವರು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಿಕೆ. ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ ಖಾನ್ ರವರ ಮಗಳು.ಖಯಾಲ್,ಠುಮ್ರಿ,ಭಜನ್ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಅಂತೆಯೇ ಮರಾಠಿ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮೇರು ಗಾಯಿಕೆಯಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿ,ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
* ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ 'ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
* ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ 'ಪದ್ಮಭೂಷಣಪ್ರಶಸ್ತಿ' ದೊರೆತಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳುವಳಿ

**ಅಹಿಂಸೆ** ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಹಿಂಸೆಯ ಪ್ರಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಒಂದು ತತ್ವ. ಆ ಗುರಿಯು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವಾಗಿರಬಹುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ಧೋರಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯೂ ಇರಬಹುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಮೌನಸಮ್ಮತ ಮತ್ತು ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಪರೀತ ನಿಲುವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದೇ ಇದರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ. ಈ ತತ್ವದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇತರರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು, ನಿಂದಾರ್ಹ ಧೋರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಮೂಡಿಸುವುದು, ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ, ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ನೇರ ಪ್ರವರ್ತನೆ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಮೊದಲಾದ ಬಗೆಬಗೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳೂತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಳು
ಪ್ರಭಾ ಅತ್ರೆ

**ಪ್ರಭಾ ಅತ್ರೆ** (ಜನನ ೧೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೩೨-ಮರಣ : ೧೩, ಜನವರಿ, ೨೦೨೪) ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಗಾಯಿಕೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಪೂನಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಹೀರಾಬಾಯಿ ಬಡೋದೆಕರ ರವರ ಶಿಷ್ಯೆ.ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವ ಇವರು ಸಂಗೀತದ ಓರ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷಕರು. 
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ
* ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲದೆ 
* ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ
* ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ್,
* ದೀನನಾಥ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ 
ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ಥಿಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

## ನಿಧನ
ಪ್ರಭಾ ಅತ್ರೆಯವರು ತಮ್ಮ ೯೨ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೩, ಜನವರಿ, ೨೦೨೪ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸಲಾಮ್ ಎ ಇಶ್ಕ್

**ಸಲಾಮ್ ಎ ಇಶ್ಕ್** ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ. ನಿಖಿಲ್ ಅದ್ವಾನಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್, ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೋಪ್ರಾ, ಜಾನ್ ಅಬ್ರಹಂ, ವಿದ್ಯಾ ಬಾಲನ್, ಜೂಹಿ ಚಾವಲಾ, ಗೋವಿಂದ, ಅಕ್ಶಯ್ ಖನ್ನಾ, ಆಯೆಶಾ ಟಾಕಿಯಾ, ಸೊಹೇಲ್ ಖಾನ್, ಶಾನನ್ ಎಸ್ರಾ ಹಾಗೂ ಈಶಾ ಕೊಪ್ಪಿಕರ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಘನ್ ಸೋಲಿ

thumb|right|250px|'ಘನ್ ಸೋಲಿ' 

ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ  (घणसोली),
  
’ಸಿಡ್ಕೊ’(CIDCO) ಸಂಸ್ಥೆ,  ಸುಮಾರು ೩ ಸಾವಿರ ಫ್ಲಾಟ್ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಘನ್ ಸೋಲಿಯಲ್ಲಿ  ಅನೇಕ ರಸಾಯನಿಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು :
* 'ರಿಲೆಯನ್ಸ್'
* 'ಸಿಮೆನ್ಸ್' 
* 'ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಆಲ್ಕಲಿ'ಘಟಕಗಳಿವೆ.
## ಬಸ್ ಮಾರ್ಗ
'ಹೊಸ ಮುಂಬಯಿ' ಎಂದು ಹೆಸರಾದ, ವಾಶಿ ಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ, ಕೇವಲ ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು. ಅತಿ ಹಳೆಯ  ಕುರುಹುಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ  ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿಯಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಥಾಣೆಯಿಂದ ವಾಶಿ/ನೇರೂಲ್ ರೈಲ್ವೆ ದಾರಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಬರಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ವಸತಿಗೃಹಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ದೊರೆಯುವ, ಹಲವು ಬಗೆಯ ವಸತಿ ಗೃಹಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ನಿರ್ಮಲವಾದ ಗಾಳಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರವಿರುವ  ಈ ಸ್ಥಳ, ಈಗೀಗ  ಹೊಸದಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು  ಪ್ರಬುದ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.'ಘನ್ ಸೋಲಿ' ಯಲ್ಲಿ, 'ಕೃಷಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಂಚಾಲಿತ ವಿದ್ಯಾಲಯ'ವಿದೆ. ಎ.ಎಸ್.ಪಿ ಸಂಚಾಲಿತ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪೂಜಾಸ್ಥಳಗಳ  ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು :
* ’ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್ ದ ಫಾರ್ಸೇಕನ್’ಎಂಬ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪಂಥದ ಇಗರ್ಜಿಇದೆ.
* 'ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮತಸ್ಥರ  ಮಸೀದಿ' ಇದೆ.
'ಘನಸೋಲಿ' ಯನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ೧. 'ಘನ್ ಸೋಲಿ ಗ್ರಾಮ'. ೨. 'ಘನ್ ಸೋಲಿ ಹೊಸ ಸೆಕ್ಟರ್.' 'ಘನ್ ಸೋಲಿ ಗ್ರಾಮ'ದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ಮನೆಗಳಿವೆ. 'ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ  ಸೆಕ್ಟರ್' ನಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಆಧುನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.

## ಥಾಣೆ ವಾಶಿ ರೈಲುಮಾರ್ಗ
ಈ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ  ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, 'ಘನ್ ಸೋಲಿ' ಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.
* ಐರೋಲಿ,
* ರಾಬಲೆ,
* ಘನ್ಸೋಲಿ,
* ಕೋಪರ್ ಖೈರಾನೆ,
* ತುರ್ಭೆ,
* ಸಾನ್ ಪಾಡ,
* ವಾಶಿ,
* ಮಾನ್ ಖುರ್ಡ್,
* ಗೋವಂಡಿ
* ಚೆಂಬೂರ್,
* ತಿಲಕ್ ನಗರ್,
* ಕುರ್ಲಾ 
## ಕೊಂಕಣ್ ರೈಲ್ವೆಯಿಂದಲೂ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ
* ಪನವೇಲ್
* ಖಾಂಡೇಶ್ವರ್, 
* ಮಾನಸರೋವರ್, 
* ಖಾರ್ ಘರ್, 
* ಬೇಲಾಪುರ್,
* ಸೀವುಡ್,
* ನೇರುಲ್,
* ಇಯುನಗರ್,
* ವಾಶಿ
'ವಾಶಿ'ಯಿಂದ  ರೈಲು ಬದಲಾಯಿಸಿ, 'ಘನ್ ಸೋಲಿ'ಗೆ ಬರಬಹುದು.
## ಘನಸೋಲಿ ಗ್ರಾಮ
ಘನಸೋಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಗ್ಗೆ  ಹೆಚ್ಚು ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. 'ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವವರ ಬಸದಿ'ಯೆನ್ನುವ ವಿಷಯ ಬಿಟ್ಟರೆ, 'ರಾಷ್ಟ್ರದ  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ'ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 'ಗಾಂಧೀಜಿ'ಯವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ 'ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ'ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರವಹಿಸಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೇನಾನಿಗಳು,ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಕಸ್ತುರ್ ಬಾ ಗಾಂಧಿ, ಮತ್ತು ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯುಡುರವರು 'ಘನಸೋಲಿ ಗ್ರಾಮ'ದಲ್ಲಿ ಸಭೆಸೇರಿ ಐರೋಲಿ ಮತ್ತು ದಿವಾ ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ  ಉಪ್ಪನ್ನು, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ,ಥಾಣೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಾಲಯ, ಘನ್ ಸೋಲಿ

thumb|right|250px|'ಘನ್ ಸೋಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನ'  
'ನ್ಯೂ ಮುಂಬಯಿ'ಯೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುವ, 'ವಾಶಿ'ಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ 'ಘನ್ ಸೋಲಿ' ಯಲ್ಲಿ, ''ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನ'ವನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶ, 'ಥಾಣೆ/ವಾಶಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗ ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹೋಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು, ಅಮ್ಮನವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 'ಘನ್ ಸೋಲಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ'ದ ಅತಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ದೇವಾಲಯವಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ.
## ದೇವಾಲಯದ ಟ್ರಸ್ಟ್
thumb|left|250px|'ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಿ'
ಶ್ರೀ ಸಂತೋಷಿಮಾತಾ ದೇವಾಲಯ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನವರ ವತಿಯಿಂದ ಸೆಕ್ಟರ್ ೨ ರ, ಪ್ಲಾಟ್ ನಂ. ೪ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಆಲ್ಕಲಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಎದುರಿಗೆ, ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೮ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 
## ೮ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ಮಹೋತ್ಸವ
ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ, ಶ್ರೀ ನಾಗದೇವರ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನದ ಎಂಟನೇ ವಾಷಿಕ ಮಹೋತ್ಸವವು, ಸನ್ ೨೦೧೧ ರ ಮಾರ್ಚ್, ೧೭ ರಿಂದ(ಗುರುವಾರ), ೨೧ ರ(ಸೋಮವಾರ)ವರೆಗೆ, ಜರುಗುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು, ವಾಶಿಯ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಭಟ್ ರವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತಾ ವೈದಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ತಂತ್ರಿಗಳಾದ ವಿದ್ವಾನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬಾಯಾರ್ ರವರ 'ಪೌರೋಹಿತ್ಯ'ದಲ್ಲಿ  ನಡೆಯಲಿವೆ.

## ನಡೆಯತಕ್ಕ ಸೇವಾ ವಿವರಗಳು
* ಸರ್ವಸೇವೆ
* ಚಂಡಿಕಾಯಾಗ,
* ದುರ್ಗಾ ಹೋಮ,
* ರಂಗ ಪೂಜೆ,
* ದುರ್ಗಾ ನಮಸ್ಕಾರ,
* ಹೂವಿನ ಪೂಜೆ,
* ಸಹಸ್ರ ನಾಮಾರ್ಚನೆ,
* ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ
* ತೀರ್ಥ ಸ್ನಾನ,
* ಕ್ಷೀರ ಪಾಯಸ,
* ಅಷ್ಟೋತ್ತರ,
* ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ,
* ಲಕ್ಷ್ಮೀಫಲ,
* ಗುಡಾನ್ನ ನೈವೇದ್ಯ,
* ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಹೋಮ,
* ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ,
* ನಾಗದೇವರಿಗೆ ತಂಬಿಲ,
* ಆಷ್ಲೇಷ ಬಲಿ,
* ವಾಹನ ಪೂಜೆ,

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ಕೃಷ್ಣ ಹಾನಗಲ್

**ಕೃಷ್ಣ ಹಾನಗಲ್** ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಿಕೆ ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ರವರ ಮಗಳು. ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಮಗಳೂ ಕೂಡಾ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಾಯಿಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಕಲಾಪಿನಿ ಕೊಂಕಾಳಿ

**ಕಲಾಪಿನಿ ಕೊಂಕಾಳಿ** ಇವರು ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರ ಪಂಡಿತ ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ ರ ಮಗಳು.
ಕಲಾಪಿನಿ ಕೊಂಕಾಳಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿ. 2023 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.

## ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ಕಲಾಪಿನಿ ಕೊಂಕಾಳಿ, ಮಾರ್ಚ್ 12, 1966 ರಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ದೇವಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.. ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕರಾದ ಕುಮಾರ್ ಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ವಸುಂಧರಾ ಕೊಂಕಾಳಿ ಅವರ ಪುತ್ರಿ. ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ದೇವಾಸ್‌ನವರು. ಅವರು ಕುಮಾರ್ ಗಂಧರ್ವ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸಕ್ರಿಯ ಟ್ರಸ್ಟಿ.

ಅವರ ಪೋಷಕರಾದ ಕುಮಾರ್ ಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ವಸುಂಧರಾ ಕೊಂಕಾಳಿ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಲಾಪಿನಿ,   ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್, ಠುಮ್ರಿ, ದಾದ್ರ ಮತ್ತು ಭಜನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಬಳಕೆ.  
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಜ಼ಹೀರ್ ಅಬ್ಬಾಸ್

**ಸಯ್ಯದ್ ಜ಼ಹೀರ್ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಕಿರ್ಮಾನಿ** ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರನ್ನು **ಎಶಿಯಾದ ಬ್ರಾಡ್ಮನ್** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಶಾಕಿಬ್ ಅಲ್ ಹಸನ್

**ಶಾಕಿಬ್ ಅಲ್ ಹಸನ್** ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕ. ಅವರ ಮೊದಲನೇ ಪಂದ್ಯ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿದರು. ಜುಲೈ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಖುಲ್ನಾ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಸೆಸ್ಟರ್ಶೈರ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಆಮೇರ್ ಸೊಹೇಲ್

**ಮೊಹಮದ್ ಆಮೀರ್ ಸೊಹೇಲ್ ಅಲಿ** ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ. 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Pakistan Cricket Board: Aamer Sohail 
*ESPNcricinfo Pakistan: Aamer Sohail 
*HowSTAT! statistical profile on Aamer Sohail
*Aamer Sohail(  2009-10-24)

ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಆಲ್ ದಿ ಬೆಸ್ಟ್

ಇದು ನಟ,ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಾಟಕಕಾರ, ಯಶವಂತ ಸರದೇಶಪಾಂಡೆಯವರ ಯಶಸ್ವೀ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ನಗೆ ನಾಟಕ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಮರಾಠೀ ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡರೂಪವಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.

ವರ್ಗ:ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ

ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಕಲೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ  ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.  ದೇಶೀಯ ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ, "ಆಧುನಿಕ" ಮತ್ತು "ಸಮಕಾಲೀನ" ಎಂಬುದು ಎರಡು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳು. "ಆಧುನಿಕ ಕಲೆ" ಮತ್ತು "ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ" ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇವೆ.ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಕಾಲೀನ ದೃಶ್ಯಕಲೆಯು ಇಂದು ಸಮಗ್ರ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ, ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಹಾಗೂ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಕಲಾವಿದರಿಂದಲೇ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಒಕ್ಕೂಟಗಳು, ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹೊಸಬಗೆಯ, ಹೊಸಮಾಧ್ಯಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಾರ್ ಒನ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (Bangalore Art Residency One), ನಂಬರ್ ವನ್ ಶಾಂತಿರಸ್ತೆ (No.1Shanthiroad) ಮುಂತಾದುವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿಧಿಯ ಹೊರಗೂ ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆ.

## ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಕೆಲವರು ಜೀವಿತಾವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಾವಧಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ", ನಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ" ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲೆಯನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ವಿಶೇಷ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕಲಾವಿದರು ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ರೂಪುಗೊಂಡ ಕಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವುದು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ವಸ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಹಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸೂತ್ರೀಕರಣವನ್ನು "ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ" ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ವಾಣಿಜ್ಯ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಹುಶಃ "ಸಮಕಾಲೀನ" 2000 ರ ನಂತರ ಕೆಲಸ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ತೀವ್ರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಬಳಸಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಫಲವತ್ತಾದುದು ಕಲಾವಿದರ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಲೆಯ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಅಲ್ಲದ ನಡುವೆ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸುವುದು ಇಷ್ಟವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

## ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು 
ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅದರ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಖಂಡಿಸುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ 1990 ರಲ್ಲಿ, ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಕಲಾವಿದರು ತಾರೆಗಳಾದರು, ಅವರು ಆಶಿಸಿದ -"ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಮರಾಜ್ಯ."  ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಜೂಲಿಯನ್ ಸ್ಪಾಲ್ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕುಸ್ಪಿತ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಸಂದೇಹವಾದ ಸಹ ನಿರಾಕರಣೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. "ಆರ್ಟ್ ಬೋಲ್ಲೋಕ್ಕ್ಸ್" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಯಾನ್ ಅಷ್ಬೀ  ಹೀಗೆ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ "ಹೆಚ್ಚು ಅನುಸ್ಥಾಪನ ಕಲೆ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ, ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ಕಲೆ, ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂತರದ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ" ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪ್ರವಚನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಅವಲಂಬಿತ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

## ಕಾಳಜಿ 
20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಿಂದ  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಕಾಳಜಿ ಎಂದರೆ ಈ ಕಲೆ ಎನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (1950ರಿಂದ ಈಗ ಗೆ), ನವ್ಯ  ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಲಾ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ  ಪ್ರಚಾರದ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲೆ