open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಹಾಡೆ ಬಳ್ಳಿ

ಪಾಡಾವಳಿ, ಹಾಡೆ ಅಥವಾ ಹಾಡೆಬಳ್ಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದೊಂದು ಬಳ್ಳಿ. ಇದಕ್ಕೆ ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಂಡೆ ಪಾದೆಲಪ್ಪು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಪರಿಚಯ
#ಹಾಡೆ ಬಳ್ಳಿ ಮರವೆಗೆ ಸಂದುತ್ತಿರುವ ಇಂಥ ಒಂದು ಬಳ್ಳಿ. ಕಳೆ ಎಂಬಂತೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಹಾಡೆ ಬಳ್ಳಿ ಅದ್ಭುತ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 
#ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ’ಸೈಕ್ಲಿಯಾ ಪೆಲ್ಟೇಟಾ’. 
##ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಪಾಠಾ, 
##ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಡ, 
##ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ, 
##ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಡೆ ಬಳ್ಳಿ
##ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಪಾದಲ ಸಪ್ಪು, ಪಾದಲಪ್ಪು

## ಉಪಯೋಗ
#ಹಾಡೆ ಬೇರು ಮುಖ್ಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಬೇರನ್ನು ಅರೆದು ಲೇಪಿಸುವುದರಿಂದ ಹುಣ್ಣು ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೇರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆ ಕಾಲು ಬೆರಳುಗಳೆಡೆ ಹುಳ ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಜೀರ್ಣ, ಅಗ್ನಿ ಮಾಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
#ಹಾಡೆ ಎಲೆಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಹಿಂಡಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಂಟಾದ ಲೋಳೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಂಪು.
#ಬೇರಿನಿಂದ ತೆಗೆದು ರಸವನ್ನು ತಲೆ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಸುವರು.
## ಬೆಳವಣಿಗೆ
#ಉದ್ದವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬಳ್ಳಿ ಇದು. ಎಲೆಗಳು ಹೃದಯಾಕಾರಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಅನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುವು. *ಇದರ ಹೂಗಳು ಏಕಲಿಂಗಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಸು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. 
*ಹಣ್ಣುಗಳು ದುಂಡಗೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳನಾಗಿದ್ದು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಗೊಂಚಲಿನಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಜಾಗೃತಿ
#ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರತಿ ಸಸ್ಯವೂ ಒಂದಲ್ಲೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಕಾರಿಯಾದ ವನಸ್ಪತಿಯೋ ಮೂಲಿಕೆಯೋ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಔಷಧೀಯ ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ವಿನಾಶದಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಮುಂದಿನ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಅವುಗಳ ಪರಿಚಯವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. 
#ಕಾಲಚಕ್ರ ಉರಳುತ್ತಿದಂತೆ ಇಂಥ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಪರಿಚಯ, ಉಪಯೋಗದ ತಿಳಿವು ದೂರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮವಿಲ್ಲದ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಅರಿತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಬಳಸಿದರೆ ಹಾನಿಯಂತೂ ಇಲ್ಲ. ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಕಾಡು, ಪರಿಸರ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳ ಕೃಷಿಯೇ ಒಂದು ಉದ್ಯಮವಾದರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ.
## ಉಲ್ಲೇಖ

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಅಭಿಶೇಕ್ ಎಸ್ ಏನ್

**ಅಭಿಶೇಕ್ ಎಸ್ ಏನ್** (೧೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೪), ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ,ಗಾಯಕ, ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆಯುವವರು.ಕನ್ನಡ ಹಾಗು ತುಳು ಚಿತ್ರ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಸ್ಕೋ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಇಂಜಿನೀಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಾಯಕ
ಬಾಗೂರು ನವಿಲೆ ಟನಲ್

ಬಾಗೂರು ನವಿಲೆ ಸುರಂಗ ,ಭಾರತ ದೇಶದ ಉದ್ದದ ನೀರಾವರಿ ಸುರಂಗ, ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದ ಬಾಗೂರು ಮತ್ತು ನವಿಲೇ ಊರುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿದೆ. 
## ಉದ್ದ 
೯. ೭ ಕಿಮಿ ಉದ್ದವಿರುವ, ೭೫ ರಿಂದ ೨೦೦ಅಡಿ ಭೂಮಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಗಿದೆ, ಹೇಮಾವತಿ ಕಣಿವೆ ಇಂದ ಶಿಂಶ ಕಣಿವೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯಕಾರಿ. 
ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಣಿಗಲ್ , ತುರುವೇಕೆರೆ,ಶಿರಾ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಹಾಗು ಕೃಷಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸುವರು.
**ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗದ ಅನಾನುಕೂಲಗಳು**
ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗದಿಂದ....

## Reference
#http://tumkur.nic.in/Pdfs/Over%20veiw%20of%20Hemavathy%20canal%20zone%20Tumkur.pdf 
#http://channarayapatna.kar.nic.in/htmls/irrigation/BagurNavile.pdf

ವರ್ಗ:ನೀರಾವರಿ ಟನಲ್
ಬೊಕೊ ಹರಮ್

**ಬೊಕೊ ಹರಮ್** ಇದು ಒಂದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಉಗ್ರಗಾಮಿ  ಸಂಘಟನೆ ಆಗಿದ್ದು ,  ನೈಜೀರಿಯಾದ  ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಖಲೀಫೇಟ್ ದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ( ೨೦೧೫ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಂದು)  ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹತ್ತುಸಾವಿರ ದಾಟಿದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*
*'Leahy Law,' Nigeria Crisis Focus of House Hearing 10 July 2014, U.S. Representative Chris Smith (NJ-04)
*Crisis Group Report on Boko Haram Insurgency 
*"Silencing Boko Haram: Mobile Phone Blackouts and Counterinsurgency in Nigeria's Northeast Region" by Jacob Udo-Udo Jacob & Idorenyin Akpan (March 2015)  
*National Geographic, March 2015 How Northern Nigeria's Violent History Explains Boko Haram

ವರ್ಗ:ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಸೆಲ್ಫೀ

ತಮ್ಮ  ಛಾಯಾಚಿತ್ರ (ಫೋಟೋ) ವನ್ನು ತಾವೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದಕ್ಕೆ  ಸೆಲ್ಫೀ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.  ಫೇಸ್ಬುಕ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಪದಕ್ಕೆ  ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ  ಸ್ವಂತೀ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು  ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಛಾಯಾಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಪ೦ಪ

ಪ೦ಪನು ಕನ್ನಡದ ಆದಿಕವಿ. ಕನ್ನಡದ ರತ್ನತ್ರಯ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು  ಚ೦ಪೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಯುಗದ  ಪ್ರವತ೯ ಕ

### ಜನನ
ಪ೦ಪನ ತ೦ದೆ ಭೀಮಪಯ್ಯ ಹಾಗು ಬೆಳ್ವೊಲದ ಅಣ್ಣಿಗೆರೆಯ ಜೋಯಿಸ ಸಿ೦ಘನ ಮೊಮ್ಮಗಳಾದ ಅಬ್ಬಣಬ್ಬೆ ಈತನ ತಾಯಿ. ಭೀಮಪಯ್ಯನಿಗೆ ಪ೦ಪ ಮತ್ತು ಜಿನವಲ್ಲಭ ಎ೦ಬ ಇಬ್ಬರು ಗ೦ಡು ಮಕ್ಕಳು. ಪ೦ಪನ ಕಾಲ ೯ನೆ ಶತಮನದ ಅ೦ತ್ಯ ಹಾಗು ೧೦ನೆ ಶತಮನದ ಅರ೦ಬ ಅಗಿರಭುದು ಎ೦ದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಹೂಹೆ(ಕ್ರಿ.ಶ ೯೧೪).

### ಶಿಕ್ಷಣ
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜೈನ ಸ೦ಪ್ರದಾಯದ೦ತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ೦ಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿದ೦ತಿದೆ. ದೇವೇ೦ದ್ರಮುನಿಗಳನ್ನು ಪ೦ಪನ ಗುರುಗಳೆ೦ದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
### ಕಾವ್ಯಗಳು
ಪ೦ಪ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವೇಮುಲವಾಡ ಚಾಲುಕ್ಯ ವ೦ಶದ ಅರಸನಾದ ಇಮ್ಮಡಿ ಅರಿಕೇಸರಿ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದನು. ಪ೦ಪನ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನದು ಆದಿಪುರಾಣ. ಎರಡನೆಯದು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ. ಪ೦ಪ, ತನ್ನ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಶ್ರಧ್ಧೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನದಿ೦ದ ಆದಿಪುರಾಣವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಜೈನ ಸ೦ಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ೨೪ ತೀರ್ಥ೦ಕರರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ತೀರ್ಥ೦ಕರನಾದ ಪುರುದೇವನ ಕಥೆ ಆದಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ ಕೃತಿಯು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಒಂದು ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಾವ್ಯನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ  ಆಶ್ರಯದಾತ ಅರಿಕೇಸರಿಯನ್ನು  ಅಜು೯ನನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಗಂಗೈಕೊಂಡಚೋಳಪುರಂ

ಈ ಅರಮನೆ ಸುತ್ತಾ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದರ ತಾರನೆಗೆ ಚಪ್ಪಟೆಯ ಸಣ್ಣ "ಟೈಲ್ಸ್" ಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸುಣ್ಣದ ಗಾರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕಂಬಗಳು ಬಹುಶಃ ಪಾಲಿಷ್ ಮಾಡಿದ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಈ ಕಂಬಗಳು "ಗ್ರಾನೈಟ್" ಕಲ್ಲುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಿಡಿಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಂಭಗಳು, ಬುಡಗಳು ಚೆನ್ನಗಿವೆ. ಅರಮನೆಯ ಸುತ್ತು-ಮುತ್ತುಲಿನಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಟ್ಟಡದ ಸಾಮಾನುಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ವೀರ ರಾಜೀಂದ್ರ ಚೋಳನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅವನ ಮುರನೇ ಮಗನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಗಂಗೈಕೊಂಡಚೋಳಪುರಂ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಚೋಳ ಕೇರಳನ "ತಿರುಮಲಿಗೈ" ಅಥವ ಚೋಳ ಕೇರಳನ ಅರಮನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತಿದ್ದರು. ಇದು ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳ  ಇದ್ದ ಕೆಲವು ಬಿರುದ್ದುಗಳಲೊಂದು.

ಅರಮನೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು. ಇದು ರಾಸನದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

೧. ಆದಿಭೂಮಿ - ನೆಲ ಅಂತಸ್ಥು.

೨. ಕಿಲೈಸೋಪಾನ - ಪೂರ್ವಪಾಲನ್ನು.

೩. ಮಾವಳ್ಳಿ ವನಧಿರಾಜ - ಆಸನದ ಹೆಸರು.

ಈ ಅರಮನೆಯು ಬಹು ಅಂಥಸ್ಥಿನದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಒಂದನೇ ಕುಲತುಂಗನ ಕಾಲಮಾನದ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ಅರಮನೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು, ಗಂಗೈಕೊಂಡಚೋಳ ಮಾಳ್ಳಿಗೈ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ಥಾಪವಿದೆ. ಇದುಪ್ರತಿ ಒಂದು ರಾಜಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅರಮನೆ ಇತ್ತೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
thumbnail|left|ಮಲ್ಲಿಗೈ ಮೆದು

## ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯ
thumbnail|right|ಗಂಗೈ ಕೊಂಡಚೋಳಪುರಂ
ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಗೋಪುರವಿದ್ದು. ಅದನ್ನು "ಶ್ರೀ ವೀಮಾನ" ಅಥವ "ಶ್ರೀ ಕೊವಿಲ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಯತಾಕಾರದ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಮಹದ್‌ಮಂಟಪ ಎನ್ನುವರು ಹಾಗೂ ಅದರ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಮೂಖಮಂಟಪ ಎನ್ನುವರು. ಮುಖಮಂಟಪವು ತನ್ನ ಪಾಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಒಟ್ಟು ಒಂಭತ್ತು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ,

೧. ನೆಲಮಾಳಿಗೆ  (ಉಪ ಪೀಠ)

೨. ತಳಮಾಳಿಗೆ  (ಆದಿಸ್ಥಾನ)

೩. ಗೋಡೆ  (ಬಿತ್ತಿ)

೪. ಮಾಳಿಗೆ (ತಾರಸಿ)

೫. ಹಾರ

೬. ತಳಭೂಮಿ

೭. ಕುತ್ತಿಗೆ (ಗ್ರೀವ)

೮. ಶಿಖರ

೯. ಕೂನೆ (ಸ್ಥೂಪ)

ವಾಸ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಉಪ ಪೀಠಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಇಡೀ ದೇವಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ಭವ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಗಳು ತಂಜಾಊರಿನ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಗಂಗೈಕೊಂಡಚೋಳಪುರದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸೊಗಸಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೂ ಗೋಚರಿಸುವಂತಿರುವ ಭವ್ಯತೆಗಳು (ಆದರೆ ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರ ಕೊಂಡವಾದರೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ). ಈ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ಗೋಪುರದ ಸುತ್ತು ಓಡಾಡಲು ಜಾಗವನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಿಂಹಗಳು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
thumbnail|left|ಬೃಹದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಮುಖ್ಯ ಆದಿಸ್ಥಾನವು ವೈವಿದ್ಯತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯನಿಸಿದ್ದು, ಕುಮುದಗಳಿಂದ ಸೂರನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ "ಲೀಯೊಗ್ರಿಫ಼್"ಗಳು ಹಾಗೂ ಸವಾರರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ಶಿಖರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವು ಗರ್ಭ ಅಂದವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಲು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಮುಖ್ಯ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೋಗುವ ಕಾರ್ನಿಸ್‌ನನ್ನು ಗೋಡೆ ಅಥವಾ ಬಿತ್ತಿ ಎನ್ನುವರು. ಇದರ ಮೇಲೆ ಅಸಂಖ್ಯ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳು ಎರಡು ಸಮತಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಹಾಗು ಮೇಲಿನ ಭಾಗಗಳು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಮುಂದಿನಭಾಗ ದೊರತು ಪಡಿಸಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇದೆ.
thumbnail|right|ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ

ಲಂಬವಾದ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಆಯತಕಾರದ ಹಾಗು ಚೌಕಾಕಾರದ ಕಾರ್ನಿಸ್‌ಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಮಧ್ಯದ ಗೊಡೆಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೇವರು ಹಗೂ ಕೆಲವು ರಮಣೀಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಈ ಒಂದೊಂದು ಗೋಡೆ ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ದೇವರುಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ-ಸಣ್ಣ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಮುಂದೆ ಕೆಳಭಾಗವು ಹೂದಾನಿ ಹಾಗೂ ಚೌಕಸ್ಥಂಭಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳ ಗೊಡುಗಳಿದ್ದು. ಕೆಳಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಐದು ದೇವತೆಗಳಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಒಂಭತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ.
thumbnail|left|ಶಿವನ ದೇವಾಲಯ

## ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ
*ಚೋಳ ವಂಶ
*ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸ
*ಕಾಕತೀಯ
*ಕೊಡಗು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಇತಿಹಾಸ

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
*ಗಂಗೈಕೊಂಡಚೋಳಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪರಿಚಯ 
*ಗಂಗೈಕೊಂಡಚೋಳಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಗರಗಳು
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನದಿಗಳು

* **ಮಹಾ ನದಿ**
ಉಗಮ:ಚತ್ತೀಸಗಢ್ ರಾಜ್ಯದ ಜಗದಲ್ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿವಾಹ.
ಉಪನದಿಗಳು: ಟೆಲ್,ಹಾಸ್ಪೊ,ಶಿಯೋನಾಥ್.
ಮಹಾನದಿಯನ್ನು ಒರಿಸ್ಸಾದ ಕಣ್ಣೀರು ಎಂದು ಕರೆಯುವರು.
ಒರಿಸ್ಸಾದ ಸಾಂಬಲಾಪುರದ ಬಳಿ ಮಹಾನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

* **ಕಾವೇರಿ ನದಿ**
ಉಗಮ: ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ತಲಕಾವೇರಿ.ಇದನ್ನು ಕರ್ಣಾಟಕದ ಜೀವನದಿಯೆಂದು ಸಹ ಕರೆಯುವರು.ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನವರೆಗೂ ಹರಿಯುವುದು.
ಉಪನದಿಗಳು: ಹೇಮಾವತಿ,ಅಕಾ೯ವತಿ, ಕಬಿನಿ,ಸುವಣಾ೯ವತಿ,ಶಿಂಷಾ.
ಜಲಪಾತಗಳು: ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ, ಹೊಗೇನಕಲ್ ಜಲಪಾತ.
ಇದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

* **ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ**
ಉಗಮ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ
ಉಪನದಿಗಳು: ಮಲಪ್ರಭಾ, ಘಟಪ್ರಭಾ, ಭೀಮಾ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಮುಸಿ,ಕೊಯ್ನಾ.
ಇದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

* **ನಮ೯ದಾ ನದಿ**
ಉಗಮ: ಚತ್ತೀಸಗಢದ ಅಮರಕಂಟಕ.
ಉಪ ನದಿಗಳು: ಬರ್ನರ್, ಶಕ್ಕರ್, ಹಿರಾನ್, ತಾವಾ.
ಜಲಪಾತಗಳು: ದಧಿ೯, ದುವಂಧರ್, ಕಪಿಲ‍ಧಾರಾ
ಇದು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ಔಟ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕ

ಇತರೆ ಝೂಗಳಿಗಿಂತಲೂ 'ಔಟ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕ' ವಿಭಿನ್ನ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು 'ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಪ್ರಭಾವ'ದಿಂದ. ಕೇವಲ ಹೆಬ್ಬಾವಿನೊಡನೆ ಸರಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಹುಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಿಮ್ಮಿಂಗ್, ತೋಳಗಳು, ಕರಡಿಗಳು,ಜಿರಾಫೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಗಿಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಾಟಿಂಗನ್ನೂ ಮಾಡಬಹುದು ಇಲ್ಲಿ...

ಆರ್ ಯು ಸ್ಕೇರ್ಡ್...?!!'...ಅಲ್ಲೊಬ್ಬ ಕೌಬಾಯ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವೇಷತೊಟ್ಟು ನಿಂತಿರುವಾತ ನೆರೆದವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಹೋ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ 'ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮುಂದೆ ಬನ್ನಿ' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಬಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಳುಗಳ ತಡೆಗೋಡೆಯ ಗೇಟ್ ತೆಗೆದು ಒಳಗೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನೆಲದ ಮೇಲಿಟ್ಟಿರುವ ಬಾಕ್ಸಿನ ಒಳಗಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡುವಿರೇ? ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನೆರೆದವರನ್ನು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ರಂಜಿಸಲೆತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರ ದೃಷ್ಟಿ ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕಡೆ. ಈತನ ಮಾತು ಯಾರಿಗೂ ರುಚಿಸಲ್ಲ. ಸರಿ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಪೆಟ್ಚಿಗೆ ಸುತ್ತಲೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆಸುತ್ತಾನೆ.

ಒಳಗಿರುವುದನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆ 'ಜೀವಂತ' ಭಾರವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊರ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ! ಸುಮಾರು 15 ಅಡಿ ಉದ್ದನೆಯ ಹೆಬ್ಬಾವು ಅದು! ಭಯಗೊಂಡರೂ ಆತನ ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಮೇಲೆತ್ತುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ!

ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಹೊರ ತೆಗೆಯಲಾದ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದು ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಇತ್ತಿಂದತ್ತ ತಲೆ ಆಡಿಸುತ್ತಾ ತೆವಳಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಒಮ್ಮೆ ಹಾವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಧೈರ್ಯವಂತರಾದ ಮಕ್ಕಳು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಡಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಸಕ್ಕೂ ಕೈ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಇನ್ನತರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತಲೂ ತಾನೇ ಧೈರ್ಯವಂತ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೂರಾರು ಪೌಂಡುಗಳ ಭಾರದ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಮೈ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಸ್ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ, 'ಪುಕ್ಕಲು ಜನ ಧೈರ್ಯ ತಂದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದರೆ ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ, ಮಿಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ' ಎಂಬ ಒಗ್ಗರಣೆ ಮಾತು ಅದೇ ಸಂಚಾಲಕನಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಅದುವರೆಗೂ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಡೆಗೋಡೆಯ ಆಚೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದ ಜನತೆ ಮುಗಿಬಿದ್ದು ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. 

ಭಾರತವೇ ಮೇಲು!

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಝೂಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಅಪರೂಪದ ವನ್ಯ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿವೆ. ಎಝಿಎ ಪ್ರಕಾರ ಜಗತ್ತಿನ 80 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಏಷ್ಯಾ ಭಾಗದ ಕೆಲ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಝೂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ, ಜನತೆ ಅದರಿಂದ ಸರ್ಕಸ್ ಮಾದರಿಯ ಮನರಂಜನೆ ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ. ಸಮಾಧಾನಕರ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ವನ್ಯ ಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನಿನಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವನ್ಯ ಜೀವಿಗಳು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿವೆ.
ರಾಕ್ ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್

**ರಾಕ್ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್** ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಮೂಲದ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಡೆವಲಪರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರಾದ, ಟೇಕ್ ಟು ಸಂವಹನ ಒಡೆತನದ ಕ೦ಪನಿ, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಪ್ರಕಾಶಕರ ಬಿಎಂಜಿ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ನ ಖರೀದಿಸಿದ ಕ೦ಪನಿ. ಈ ಪ್ರಕಾಶಕರು ತಮ್ಮ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪೇನ್, ಲಾ ನೊಯಿರ್ವು, ವಾರಿಯರ್ಸ್, ಬುಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾನ್ ಹ೦ಟ್, ಮಿಡ್ನೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಡೆಡ್ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ತೆರೆದ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಳಕೆಗೆ, ಮತ್ತು ಉಚಿತ ರೋಮಿಂಗ್ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ೦ಪನಿ ಇತರರಿ೦ದ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊ೦ದ  ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಟೇಕ್ ಟೂ ಇಂಟರಾಕ್ಟಿವ್ನ ಅನೇಕ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ರಾಕ್ಸ್ಟಾರ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿದೆ, ಹಲವಾರು ಇತರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ತಮ್ಮ  ಹಿಂದಿನ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕಂಪನಿಯ ೨ಕೆ ಗೇಮ್ಸ್ ನ ವಿಭಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಸ್ಯಾಮ್ ಹೌಸರ್, ಡಾನ್ ಹೌಸರ್, ಟೆರ್ರಿ ಡೊನೊವನ್, ಜೇಮೀ ಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಿ ಫೋರ್ಮನ್ ಎ೦ಬುವವರು ರಾಕ್ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನ ಲೇಬಲನ್ನು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ರಾಕ್ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಟೇಕ್ ಟು ಇಂಟರಾಕ್ಟಿವ್ ಕಛೇರಿಗಳ ಭಾಗವಾದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯ ಸೊಹೊ ನೆರೆಹೊರೆಯಾದ ಬ್ರಾಡ್ವೇಯಲ್ಲಿ ಇದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಕ್ಸ್ಟಾರ್ ಎನ್ವೈಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ರಾಕ್ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್   ೨೫೦ ದಶಲಕ್ಷ ಕ್ಕು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಣೆ ಮಾಡಿತು, ಕನಿಷ್ಠ ೧೫೭.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ ಎಂಬ ಸರಣಿಯು ರಾಕ್ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನ ದೊಡ್ಡ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಯಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ರಾಕ್ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಲ್ಲಿ  ಭಾಫ಼್ತ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಷಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ
ಪಂಚವಟಿ' ಕಥಾಮೃತ

**ಪಂಚವಟಿ**
 
ಪಂಚವಟಿ - ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಒಸರುವ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪುರಾಣ ಕಥನಗಳ ಒರತೆಯೇ ಇದೆ. ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಂಕೆಯಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿರುವ ಸ್ಥಳವಿದು. ಪಂಚವಟಿ ಎಂದರೆ ಐದು ಆಲದಮರಗಳ ಉದ್ಯಾನವೆಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತಮ್ಮ ವನವಾಸದ ಬಹು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯೇ.

ಪಂಚವಟಿ ಇರುವುದು ನಾಸಿಕ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಪಂಚವಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ರಾವಣನ ಸಹೋದರಿ ಶೂರ್ಪನಖಿಯು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು. ಆ ಪ್ರಸಂಗದ ಕಾರಣವಾಗಿಯೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶೂರ್ಪನಖಿಯ ಮೂಗು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಮೂಗುಭಂಗವಾದ ಸ್ಥಳವೇ ನಾಸಿಕ್.

ನಾಸಿಕ ಎಂದರೆ ಮೂಗು.

ಸೀತೆಯ ಬಯಕೆಯಂತೆ ರಾಮ ಚಿನ್ನದ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದ್ದು, ತನ್ನ ಬಾಣದಿಂದ ಎಳೆದ `ರಕ್ಷಾ ಗಡಿ' (ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರೇಖೆ) ದಾಟಬಾರದೆಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತನ್ನ ಅತ್ತಿಗೆ ಸೀತೆಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯೇ. ಅಂದರೆ ಈ ಐದು ಆಲದಮರಗಳ ಉದ್ಯಾನವಿರುವ ಪರಿಸರವೇ ಸೀತಾಪಹರಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಸ್ಥಳ. ಹೀಗೆ ರಾಮಾಯಣದ ಹಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಂಚವಟಿ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ.

ನಂಬಿಕೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆ. ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಸ್ಥಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಿದರೆ ಮೃತರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದೊಂದು ನಂಬಿಕೆ. ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಶರಥನ ಅಸ್ಥಿಯನ್ನು ರಾಮ ಇಲ್ಲಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಿಸರ್ಜಿಸಿದನಂತೆ.

ಅಮೃತ ಸಿಂಚನ!
ಈಗಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಾಸಿಕವೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ೧೨ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕುಂಭಮೇಳ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಾಸಿಕ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ಸಮುದ್ರಮಥನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಅಮೃತ ದೊರೆಯದಂತೆ ಅದನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರಂತೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಕುಂಭದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಹನಿಗಳು ತುಳುಕಿದವಂತೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳೇ- ಅಲಹಾಬಾದ್, ಹರಿದ್ವಾರ, ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಮತ್ತು ನಾಸಿಕ್. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ದೈವಿಕ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ ನಾಸಿಕ್‌ನ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ. ಅರುಣ, ವರುಣ ಮತ್ತು ಗೋದಾವರಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ತಾಣವಿದು. ಅರುಣ ಮತ್ತು ವರುಣ ನದಿಗಳು ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಗಳು. ಗೋದಾವರಿಯೋ ಜನಸಮುದಾಯದ ಮೈದೊಳೆದು ಪೊರೆವ ಜೀವದಾಯಿನಿ.

ಪಂಚವಟಿಯ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಿದ್ದ ನನಗೆ ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ತಾಣವನ್ನು ನೋಡಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಕುತೂಹಲವಿತ್ತು. ನನ್ನ ಪಯಣ ಆರಂಭವಾದುದು ಗೋದಾವರಿ ಮಹಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಭೇಟಿಯೊಂದಿಗೆ. ಅದು ಕುಂಭಮೇಳದ ಸಮಯ. ಅಂದರೆ ೧೨ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ. ಅಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ, ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮೀಯುವುದು, ದೇವರ ದರ್ಶನ- ಇವೆಲ್ಲ ಪಾಪವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಎಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಗೈಡ್ ವಿವರಿಸಿದ.

ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಗೈಡ್ ಹೇಳಿದ ಗೋದಾವರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿದ್ದಳು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತ್ತು. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಹಲವು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ನೀರು ಏರಿತ್ತು. ಅದರ ಗುರುತು ಪಂಚವಟಿಯ ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.

ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕಂಕಣ ಗ್ರಹಣ

**ಕಂಕಣಗ್ರಹಣ** : ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಬಿಂಬ ಸೂರ್ಯಬಿಂಬದ ಅಂಚನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆರಪು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮರೆಮಾಡುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (ಆನ್ನುಲರ್ ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್‌),  '' ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣದ ವೇಳೆ ಚಂದ್ರನ ಕಪ್ಪು ಬಿಂಬವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ ಸೂರ್ಯಬಿಂಬವು ಬಳೆಯಂತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ.  ಸೂರ್ಯಬಿಂಬದ ಹೊಳೆವ ಭಾಗ ಒಂದು ಬಳೆಯಂತೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಕಂಕಣಗ್ರಹಣ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸೂರ್ಯ-ಭೂಮಿ ದೂರದ ಅಗಾಧತೆ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರ-ಭೂಮಿ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಪುರ್ವವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಣ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಕಣ ಗ್ರಹಣ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ದರ್ಶನವೇ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಘಟನೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕಂಕಣಗ್ರಹಣ ತೀರ ವಿರಳ. 

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಕಂಚುವಾಳ

**ಕಂಚುವಾಳ** ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ. ಇದು ಫ್ಯಾಬೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾಗಳ ಮೂಲವಾಸಿ.
## ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
* flower in Hyderabad, India.]]
* flowers & fruits in Hyderabad, India.]]
'' flowers in Hyderabad, India.]]

ಕೆಂಪು,ಕಿತ್ತಳೆ,ನಸುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳ ೫ ಎಳೆಗಳ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ.ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಲ್ಪ ಪರಿಮಳವೂ ಇರುತ್ತದೆ.ಇದು ಸು. 30' ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಸದಾ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಮರ. ಎಲೆ 3" ರಿಂದ 6" ಉದ್ದ. ಆಕಾರ ಕರನೆಯಂತೆ. ಅಂಚು ನಯ. ತುದಿಯಿಂದ ಅರ್ಧಭಾಗದವರೆಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೀಳಿರುವುದು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಈ ಸಸ್ಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಬಿಳುಪು ಅಥವಾ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಹೂಗೊಂಚಲು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ; ಕೇಸರುಗಳು 10. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3-4 ಮಾತ್ರ ಫಲವತ್ತಾಗಿವೆ; ಉಳಿದವು ಬರಡು; ಅಂಡಾಶಯ ಬಹು ಅಂಡಕಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉಚ್ಚ ಮಾದರಿಯದು. ಫಲ ಬಹುಬೀಜವಿರುವ ಸು.1' ಉದ್ದದ ಪಾಡ್ ಮಾದರಿಯದು.
ಕಂಚುವಾಳ ಮರವನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಮಾಡಬಹುದು.

## ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ
ಗಿಡದ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಬೀಜದಿಂದ ಹಾಗೂ ಗೆಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳಕು,ದಾರಾಳ ನೀರು ಇರುವಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
## ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಈ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ರಿಂದ ೨೫೦ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೊದರು, ಅಡರುಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ ಇವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೌಹಿನಿಯ ಪಪುರ್ಯ್‌ರಿಯ (ಕಂಚುವಾಳ ಮರ), ಬಾ.ವಾಹ್ಲಿ (ಬಿಳೀ ಕಂಚುವಾಳ ಅಥವಾ ಕಂಬಿಹೂ), ಬಾ.ವೇರಿಗೇಟ(ಉಳಿಪೆ), ಬಾ.ಮಲಬಾರಿಕ (ಬಸವನ ಪಾದ) ಮತ್ತು ಬಾ.ಟೊಮೆಂಟೋಸ (ಆನೆಪಾದ) ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನದೇಶಗಳ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯಾದ ಕಂಚುವಾಳ ಮರವನ್ನು ರಸ್ತೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ ಮನೆಗಳ ಆವರಣಗಳಲ್ಲೂ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸುವುದುಂಟು.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಸ್ತೆ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಗೋಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಚೌಬೀನೆ ಕಂದು ಬೂದು ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣದ್ದು; ಹಗುರ ಮತ್ತು ಮೃದು. ಗೆದ್ದಲು ಮತ್ತು ಕುಟ್ಟೆ ಹುಳು ತಿಂದುಹಾಕುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ವ್ಯವಸಾಯೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಬಡವರು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಹೂವನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಗೋಂದನ್ನು ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಬೇರು, ಕಾಂಡದ ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ಹೂಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇರುಗಳ ಮೇಲಿನ ತೊಗಟೆ ವಿಷಪೂರಿತವಾದದ್ದು. ಎಲೆಗಳು ದನಕರುಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರ.ವಾಹ್ಲಿ (ಬಿಳೀ ಕಂಚುವಾಳ) ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ ಒಂದು ಭೀಷ್ಮ ಬಳ್ಳಿ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬಳ್ಳಿಯ ನಾರನ್ನು ಹಗ್ಗವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಬೀಜಗಳು ಗೇರುಬೀಜದ ರುಚಿ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಹುರಿದು ತಿನ್ನುವುದುಂಟು. ಎಲೆ ಅಗಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನಲೂ ಊಟ ಮಾಡಲೂ ಗುಡಿಸಿಲ ಮೇಲ್ಛಾವಣೆಗೆ ಹೊದಿಸಲೂ ಬರುತ್ತದೆ
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಭೇದವಾದ ವೇರಿಗೇಟ (ಉಳಿಪೆ) ಎಂಬುದು ಸು. 10-15 ಮೀ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವರು. ಗೋಂದು ಚೆರಿ ಗೋಂದಿನಂತಿದೆ. ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಬಿಳಿಯ ಹೂಬಿಡುವ ಬಾಹಿನಿಯ ಆಲ್ಪ, ಬಾ.ಕ್ಯಾಂಡಿಡ, ಬಾ.ಹುಕರಿ, ಬಾ.ಅಕ್ಯುಮಿನೇಟ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೂ ಕಗ್ಗೆಂಪು ಹೂ ಬಿಡುವ ಬಾ.ಗಾಲ್ಪಿನಿ ಪ್ರಭೇದವನ್ನೂ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದೂ ಉಂಟು.

## ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿ
ಇದರ ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು
ಪೊಸಡಿಗುಂಪೆ

ಪೊಸಡಿಗು೦ಪೆ  ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಅತೀ ಎತ್ತರ ವಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸುಮಾರು ೧೦೭೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿರುವ ಈ ಬೆಟ್ಟ ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾಂಡವರ ವನವಾಸದ ಅಡುಗುದಾನವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಸ್ತಳೀಯರ ಹೇಳಿಕೆ.ಇಲ್ಲಿ  ಕೆಲವು  ಗುಹೆಗಳಂತ  ರಚನೆಗಳು ಇವೆಯಾದರು ಅವು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಬಾವಿಗಳು.ಅವು ತುಂಬಾ ಹಳೆಕಾಲದಾದುದರಿಂದ  ಗುಹೆಗಳು, ಬಾವಿಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕಷ್ಟ  ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ತಳೀಯರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ  ಗುಹೆ ಆಕಾರದ  ಬಾವಿಗಳು ೫  ಇದ್ದು ಅವೆಲ್ಲ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ.ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಯು  ಸುಮಾರು ೧೫ದು ಅಡಿಗಳಸ್ತು ಅಳದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಬಹಳ ಎತ್ತರ ವಿದೆಯೆಂದು ಸಾಕ್ಷಿಕರಿಸಲೆಮ್ಬಂತೆ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲೆಲ್ಲ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕುಬ್ಜವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ.ಆಕಾಶ ತಿಳಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಪಷ್ಮಿಮದ ಸಮುದ್ರ ತೀರವನ್ನು ಉತ್ತರದ ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಗಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಆದ್ದರಿಂದ  ಉತ್ತಮ ವೀಕ್ಷಣೆ ಸ್ತಳವೂ ಆಗಿದೆ..ಬಾಯರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಅವಳ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಂಜಾನೆಯ  ಸಮಯ ಸಮಂಜಸ. ಮದ್ಯಾನ್ಹ ವಾದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಬಿಸಿಲಿನ ಬೇಗೆ ಸಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾದ್ಯ. ಬಾಯರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ತಳಗಲಿದ್ದು ಬಾಯರು ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ   ದೇವಾಲಯ ಬದಿಯಾರು ಬಂಡಿ ಆಗುವಂತಹ ಸ್ತಳಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸ ಬೇಕಾದದ್ದು.ಈ ನಡುವೆ ಪೊಸಡಿಗು೦ಪೆ  ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕಾರರಿಂದ ಕಸದತೊಟ್ಟಿಯಂತೆ ಆಗಿದೆ.ಇನ್ನಾದರೂ  ಸ್ವಚ್ಚ್ಹ ಪರಿಸರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಬೆಟ್ಟಗಳು
ಅಸ್ತಿಪಂಜರ

ಯ ಬಾಹ್ಯ ಅಸ್ತಿಪಂಜರ ]] 
]]

thumb|ಮಾನವನ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರ
thumb|ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರ
thumb|ವಿವಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿರುವ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರ
thumb|ಸೊಳ್ಳೆಯ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರ

ಪ್ರಾಣಿಯ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಅಧಾರವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೂಳೆಗಳು, ಚಿಪ್ಪು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಗಡಸು ಚೌಕಟ್ಟು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧವಿದೆ.ಮೊದಲನೆಯದು ಬಾಹ್ಯ ಅಸ್ತಿಪಂಜರ. ಇದು ದೇಹದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಆಧರಿಸುವಂತಹುದು. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಕಶೇರುಕಗಳನ್ನು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಅಸ್ತಿಪಂಜರ. ಇದು ಒಳಗಿನಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವಂತಹುದು. ಇವು ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಇವುಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪೂರ್ಣ ಶರೀರವನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರದ ಇತಿಹಾಸ
ಮಾನವ ಮೊದಲು ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ೩೦೦ ಮೂಳೆಗಳು ಇರುತ್ತದೆ. ಮಗು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದರೆ ೩೦೦ ಮೂಳೆಗಳು ಒ೦ದಕ್ಕೆ ಒ೦ದು ಜೊಡಿಸಿಕೊ೦ಡು ೨೦೬ ಮೂಳೆಗಳಾಗುತ್ತದೆ.ಮಗುವಿನ ಬೆಳೆತ ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯಿ೦ದಲೆ ಆರ೦ಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರುಷ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರಿ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರಕ್ಕೆ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಪುರುಷನ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರ ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರಿ ಸೊ೦ಟ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಇದ್ದು ಮಗುವಿನ ಬೆಳೆತಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಚರ್ಮ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಮಗು ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾಲನೆ ಪೊಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಬೆಳೆತಕ್ಕೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅನ೦ತರ ಮಕ್ಕಳು ಅ೦ಗವಿಕಲರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರದಲ್ಲಿ ನೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಒ೦ದೇ ತರ ಇದ್ದರು ಅವೆರಡು ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೇನೆ೦ದರೆ:- ಹಲ್ಲುಗಳು ಮಾನವರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಜೆಲ್ಲಿ ಎ೦ಬ ಒ೦ದು ಮೀನು ಇದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಳೆಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ,ಅವಕ್ಕೆ ಹೃದಯವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವಕ್ಕೆ ಮೆದಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮೂಳೆಗಳು ಇರುತ್ತದೆ,  ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಕಮ್ಮಿ ಮೂಳೆಗಳು ಇದುತ್ತದೆ. ಮಾನವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಮೂಳೆಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನಿನ ಮೂಳೆಯನ್ನು ಹುಶಾರಾಗಿ ಇಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕು ಎಕೆ೦ದರೆ ಎಲ್ಲ ಮೂಳೆಗಳು ಮಾನವನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಜೊಡಿಸಿಕೊ೦ಡಿದುತ್ತದೆ.

## ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರಗಳ ಕೆಲಸಗಳು
ಮಾನವನ, ಎಡ ಭಾಗದ ತಲೆಯು ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ಸ೦ಬ೦ಧ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಲ ಭಾಗದ ತಲೆಯು ಎಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ಸ೦ಬ೦ಧ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಡೈನೋಸಾರ್ಗಳು ಎ೦ಬ ಒ೦ದು ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿದೆ ಎ೦ಬುದನ್ನು ಕ೦ಡುಹಿಡದಿದ್ದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರಗಳು. ಮಾನವ ಅಧವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸತ್ತನ೦ತರ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರ ಬೂದಿಆಗುತ್ತದೆ ಅಧವ ಮಣ್ಣು ಆಗುತ್ತದೆ, ಮಣ್ಣಾದ ನ೦ತರ ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರವು ಅನೇಕ ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಳೆಗಳು ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜಾತಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರಗಳನ್ನು ಮಾನವರ್ ದುರ್ಬಳಕ್ಕೆ ಬಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಮಾನವರು ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರಗಳನ್ನು ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಹೆದರಿಸುವುದ್ದಾರೆ, ದೆವ್ವ, ಭೂತ, ಪ್ರೆತ ಎ೦ದು ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರವನ್ನು ತೊರಿಸಿ ಹೆದರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಕ್ತಕು೦ಬಾರ ಎ೦ಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಮೂಳೆ-ಮಾ೦ಸದ ತಡಿಕೇ ಎ೦ಬ ಒ೦ದು ಹಾಡನ್ನು ಜಿ.ಕೆ.ವೆ೦ಕಟೇಶ ಅವರು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರ ಅವರು ಅಭಿನಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಾಡು ಮಗುವಿಗು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗು ಇರುವ ಸ೦ಬ೦ಧವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರದ ವಿವಿದ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳು
#ಅಸ್ತಿಪ೦ಜರದಿ೦ದ ೪ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿವೆ, ಅದೇನೆ೦ದರೆ:
# ರಕ್ಷಣೆ - ಕ್ರೇನಿಯಮ್, ಪಕ್ಕೆಲುಬು, ಎದೆ, ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಂಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು.
# ಆಕಾರ - ದೇಹದ ಆಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೀವು ಎತ್ತರದ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
# ಆಧಾರ - ಕ್ರೀಡೆ ಆಡುವಾಗ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆನ್ನೆಲುಬು ನೇರವಾಗಿ ದೇಹದ ಹೊಂದಿದೆ.
# ಚಲನೆ - ಸ್ನಾಯು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದು ಮೂಳೆಗಳು, ಜೋಡಿಸಿರುವ. ಸ್ನಾಯುಗಳು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿದಾಗ ಮೂಳೆಗಳು ಸರಿಸಲು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಆಕರ ಕೋಶ

## ಕೋಶ ವಿಭಜನೆ
ಪ್ರೌಢವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸತತ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆ ಹಾಗೂ ಊತಕಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ನಿಂತುಹೊಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಸವೆದುಹೋದ ಹಾಗೂ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಕೋಶಗಳ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾತ್ರ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಕೋಶಗಳಿಗೆ **ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶ** (**Stem cell**) ಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಚರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶಗಳು ಹೊಸ ಚರ್ಮಕೋಶಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಎಲುಬಿನ ಅಸ್ಥಿಮಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶಗಳು ರಕ್ತದ ಹೊಸ ಕೋಶಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕರುಳು, ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶಗಳು ಆಯಾಯ ಅಂಗಗಳ ಕೋಶಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶಗಳು ವಿಭಜನೆಗೊಂಡು ಈ ಭರ್ತಿಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವಾಗ, ಮರಿಕೋಶಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಕೋಶ ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇಂತಹ ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶಗಳ ಊತಕ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವಿರತ ವಿಭಜನೆಗಳಿಂದ ಆಯಾಯ ಬೇರೆಬೇರೆ ಊತಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಶದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಳ್ಳುವವು. ಈ ಒಂದು ಕೋಶವೇ ನಿರಂತರ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ವಿಭೇದನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಜೀವಿಯ ಅನೇಕ ಊತಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದು. ಊತಕ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಮಾನವ ದೇಹದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ದೇಹದ ೨೧೦ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಊತಕಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಏಕಾಕಿ ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶವೊಂದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾರದು.

ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೆಮ್ ಕೋಶ ಕೃಷಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ರೋಗಗಳಿಂದಾಗಲೀ, ಆಘಾತಗಳಿಂದಾಗಲೀ, ಹಾನಿಗೊಂಡ ಕೋಶಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು '**ಕೋಶ ಚಿಕಿತ್ಸೆ**' ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪಾರ್ಕಿನ್ ಸನ್ ರೋಗ, ಹೃದಯಾಘಾತ, ಮಧುಮೇಹ, ಸಂಧಿವಾತ, ಸುಟ್ಟಗಾಯಗಳ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು.

## ನೋಡಿ
ಜೀವಕೋಶ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
??

ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಕೋಶ
ಕಲ್ಲು ಸಬ್ಬಸಿಗೆ

**ಕಲ್ಲು ಸಬ್ಬಸಿಗೆ** ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯ.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ರೂಬಿಯೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. **ಓಲ್ಡನ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿಯ ಕೊರಿಂಬೊಸ** ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಾಮ. 
## ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದು ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಕಳೆ ಸಸ್ಯ.ಸಣ್ಣದಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬಯಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
## ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಮುಖ್ಯ ಓಲ್ಡನ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೪೦ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
ಇದಕ್ಕೆ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ.ತಂಪುಕಾರಿ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* *Oldenlandia* At: Search Page At: World Checklist of Rubiaceae  At: Index by Team  At: Projects  At: Science Directory At: Scientific Research and Data At: Kew Gardens
* Oldenlandia At:Index Nominum Genericorum  At: References  At: NMNH Department of Botany 
* *Oldenlandia* In: *Species Plantarum* At: Biodiversity Heritage Library
* CRC World Dictionary of Plant Names: M-Q At: Botany & Plant Science At: Life Science At: CRC Press

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಎಚ್.ಆರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ರಾವ್

ಚಿತ್ರದುಗ೯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ೩೦.೦೫.೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಶ್ರೀ ಎಚ್.ವಿ.ರಂಗರಾವ್ ಮತ್ತು ರಂಗಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗ ಇವರು.ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ್ಯಂತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 
## ಶಿಕ್ಷಣ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೊತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 
## ಕೆಲಸ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಈಗ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
## ಕೃತಿಗಳನ್ನು
*ಕಲಾಂ ಮೇಷ್ಟ್ರು
*ಡಾ.ಸುಬ್ರ್ಮಣ್ಯನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
*ಸರ್ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್ 
*ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಚರಿತ್ರೆ 
*ಅಂತರಿಕ್ಷ
*ಚಂದ್ರಯಾನ 
*ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್
*ಪ್ರಳಯ-೨೦೧೨ ಇತ್ಯಾದಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೀಯುತರು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿಸಿಕೊಟ್ಟಿರುವ 'ಕಲಾಂ ಮೇಷ್ಟ್ರು' ಕೃತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ 'ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರಿತಿಸಿದ ಸಂತ' ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು
ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿ

**ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿ** (Muskrat) ಇಲಿಯಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ ಬಾಚಿಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ  ಅರೆ ಜಲಚರ ಜೀವಿ.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಕ್ರಿಸೆಟಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ,ಅರ್ವಿಕೊಲಿನೀ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.ಒಂಡಾಟ್ರ ಪಂಗಡದ ಏಕೈಕ ಸದಸ್ಯ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಬಹುತೇಕ ಇಲಿಯಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಕಪ್ಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣ.ಮೈತುಂಬ ಹೊಳೆಯುವ ಕೂದಲು.ಆಸನ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಒಂದು ಜತೆ ಗ್ರಂಥಿಯಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.ಒಂದು ವಯಸ್ಕ ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿ ಸುಮಾರು ೧೬ರಿಂದ ೨೮ ಇಂಚು ಉದ್ದವಿದ್ದು ೦.೬ರಿಂದ ೨ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.ನಷ್ಟು ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ. 
## ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಮೂಲತಃ ಅಮೇರಿಕಾ ಖಂಡದ ವಾಸಿ. ಯುರೋಪು ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾ ಖಂಡಗಳಿಗೂ ಈಗ ಪಸರಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ,ನದಿ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
## ಸ್ವಭಾವ
ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿಗಳು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವು ಜಲಚರಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*
*Everything Muskrat
*How Muskrat Created the World – Native American Legends 
*The New Student's Reference Work/Muskrat
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಪ್ರೊ ಎಂ. ರಾಮಚಂದ್ರ

ಮೂಲತಃ ಕೇರಳ ಕರ್ನಾಟಕ ಗಡಿನಾಡಿನವರಾದರೂ ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಪ್ರೊ.ಎಂ. ರಾಮಚಂದ್ರ (ಜನನ 1939) ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರು. ಮಂಗಳೂರಿನ ಸೈಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಅನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಕಾರ್ಕಳದ ಶ್ರೀ ಭುವನೇಂದ್ರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ವಿಭಾಗಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದರು. ಸೇಡಿಯಾಪು ಅವರ ಪ್ರಿಯಶಿಷ್ಯರಾದ ಇವರು ‘ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ಟರು’ ಎಂಬ ಕಿರುಹೊತ್ತಗೆಯನ್ನೂಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಗಾಗಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ವಿವರವಾದ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ‘ಪತ್ರಾವಳಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸೇಡಿಯಾಪು ಅವರ ಪತ್ರಸಂಗ್ರಹವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಬಾಡದ ಹೂಗಳು’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ರಸಾಯನ ಎಂಬುದು ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನ. ಇದು ಪದವಿ ತರಗತಿಗೆ ಪಠ್ಯವೂ ಆಗಿತ್ತು. ‘ನೆನಪಿನ ಬುತ್ತಿ’ ಎಂಬುದು ಸಂದರ್ಭವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಲೇಖನಸಂಚಯ. ಜಿ. ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಕುರಿತು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಬಾಸಿಗ, ನಂದಾದೀವಿಗೆ, ತುರಾಯಿ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಲೇಖನಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಇವರು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಜಿ. ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಅಧ್ಯ್ಷಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ 

ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾದುದೆಂದು ಈಗಲೂ ನೆನಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮುಖ್ಯ ಸಂಘಟಕರು ಪ್ರೊ. ಎಂ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಅವರೇ ಆಗಿದ್ದರು. 
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಹಂಪಿಯ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ‘ಸಮುಚ್ಚಯ’ ಎಂಬ ಇವರ ಕೃತಿಯಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಗಳೂ, ಸಂಘಟಕರೂ ಆದ ಇವರು ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂಘವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ 
ಅದರ ಸಂಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯಕವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾವು ಸಾಹಿತ್ಯಪರಿಚಾರಕರೆಂಬ ವಿನಯ ಅವರದು. ಕನ್ನಡದ ಎಲ್ಲ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರ ನಿಕಟಪರಿಚಯ ಇವರಿಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡದ ಸೇವೆಗಾಗಿಯೇ ನೀಡಲ್ಪಡುವ ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ವಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಂದಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಕಾಗದ

## ಪರಿಚಯ
ಆಧುನಿಕ ಕಾಗದವು  ತೆಳುವಾದ  ಪದರವಾಗಿದ್ದು ಮರದ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಗಿ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿದೆ. ಜನರು ಕಾಗದವನ್ನು ಬರೆಯಲು, ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಗದವು ನೀರಿನಂತಹ ದ್ರವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೀರುವ ಗುಣವುಳ್ಳದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಕೂಡ ಕಾಗದವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಕಾಗದ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಆಧುನಿಕ ಕಾಗದವು ಮರದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಮರದ ತಿರುಳನ್ನು ಅರೆದು ಅದನ್ನು ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ  ಕಾಗದದ ತಿರುಳು ಎನ್ನುವ ತೆಳುವಾದ ದ್ರವವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಗದದ ತಿರುಳನ್ನು ಬ್ಲೀಚಿಂಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಅದು ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಕಾಗದ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೆ ಕಾಗದದ ತಿರುಳಿಗೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಬಣ್ಣದ ಕಾಗದ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಗದದ ತಿರುಳನ್ನು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿದಾಗ ಕಾಗದದ ಆಳೆಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಆಳೆಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ನಂತರ ಬೇಕಾದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಳೆಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
https://en.wikipedia.org/wiki/Papermaking
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
https://en.wikipedia.org/wiki/Paper
 

ವರ್ಗ:ಲೇಖನ ಸಾಮಾಗ್ರಿ
ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೆಮಾಡೆ

**ಭಾಲಚಂದ್ರ ವನಾಜಿ ನೆಮಾಡೆ**(ಮರಾಠಿ: भालचंद्र वनाजी नेमाडे) ಮರಾಠಿ ಲೇಖಕರು.  ಇವರು ಕವಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 'ಕೋಸಲಾ' ಮತ್ತು 'ಹಿಂದು' ಅವರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ’ಹಿಂದೂ’ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ೨೦೧೪ ರ ೫೦ನೇ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಾಲ್ಕನೇ ಮರಾಠಿ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಭಾಲಚಂದ್ರರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಸಮೀಪದ 'ಸಾಂಗವೀ' ಗ್ರಾಮ­ದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ೧೯೩೮ರ ಮೇ ೨೭ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗ್ಯುಸನ್‌ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದು, ಉತ್ತರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಿಎಚ್‌.ಡಿ. ಮತ್ತು ಡಿ.ಲಿಟ್‌ ಪದವಿಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೋಧಕರಾಗಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
* ಲಂಡನ್‌ನ ‘ಓರಿಯಂಟಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ ಸ್ಕೂಲ್’ನಲ್ಲಿ ಬೋಧಕ­ರಾಗಿದ್ದರು.
* ಮುಂಬಯಿ ವಿ.ವಿ.ಯ ಗುರುದೇವ್‌ ಟ್ಯಾಗೋರ್‌ ತೌಲನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠದ ಬೋಧಕ­ರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾ­ಗಿದ್ದಾರೆ.
* ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ‘ವಾಚಾ’ ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ನಿಯತ­ಕಾಲಿಕದ ಸಂಪಾದಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

## ಕೃತಿಗಳು
### ಕಾದಂಬರಿಗಳು
*ಕೋಸಲಾ: (೧೯೬೩) ೨೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ’ಕೋಸಲಾ’ ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು.
*ಬಿಢಾರ್‌ 
*ಜರಿಲಾ 
*ಹೂಲ್‌ 
*ಝೂಲ್‌ 
*ಹಿಂದೂ– ಜಗಣ್ಯಾಚಿ ಸಮೃದ್ಧ ಅಡಗಳ್‌:ಹಿಂದೂ ಕಾದಂಬರಿಯು ಸಿಂಧೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜನಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

### ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು
# ‘ಮೆಲೋಡಿ’, 
# ‘ದೇಖಣೀ’ ಮುಖ್ಯ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು.

### ವಿಮರ್ಶಾ ಗ್ರಂಥಗಳು
* ಟೀಕಾ ಸ್ವಯಂವರ್‌ 
* ಸಾಹಿತ್ಯಾಚಿ ಭಾಷಾ 
* ತುಕಾರಾಂ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
* ‘ಟೀಕಾ ಸ್ವಯಂವರ್‌’ ಕೃತಿಗಾಗಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ  ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
* ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗೌರವ
* 'ಹಿಂದು: ಜಗ್ನಾಚಿ ಸಮೃದ್ಧ ಅಡಗಳ' ಕೃತಿಗಾಗಿ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. (೫೦ನೇ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
*ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೇಮಾಡೆ ಅವರ "ಹಿಂದೂ - ಬದುಕಿನ ಸಮೃದ್ಧ ಅಡಕಲು" ಪುಸ್ತಕದ ವಿಮರ್ಶೆ, ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, 24 Sep, 2016

ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ ಲೇಖಕರು
ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೆಮಾಡೆ
ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೆಮಾಡೆ
ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೆಮಾಡೆ
ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ರಾಜ್‍ದೀಪ್ ಸರ್ದೇಸಾಯಿ

"'ರಾಜ್‍ದೀಪ್ ಸರ್ದೇಸಾಯಿ"' (ಜನನ 21 ಮೇ 1965) ಇವರು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಪತ್ರಕರ್ತ ಹಾಗು ಬರಹಗಾರ. ಇವರು ಈಗ 'ಹೆಡ್‍ಲೈನ್ಸ್ ಟುಡೆ (ಈಗ 'ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ')' ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮೊದಲು ಸಿಎನ್‍ಎನ್-ಐಬಿಎನ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಟಿವಿ-18 ಎಡಿಟರ್ ಇನ್ ಚೀಫ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಜುಲೈ 2014ರಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟರು.
## ಜೀವನ
ಇವರ ತಂದೆ ದಿಲೀಪ್ ಸರ್‍ದೇಸಾಯಿ ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.  ಇವರ ಪತ್ನಿ ಸಾಗರಿಕ ಘೋಷ್.
### ಪುಸ್ತಕ
CNN-IBN ನಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೆ 2014 ರ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಕುರಿತು **2014: The Election that Changed India** ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊರತಂದರು.
### ಶಿಕ್ಷಣ
ಮುಂಬಯಿನ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಾಲೆ ICSE ಪದವೀದರರು. ಸಂತ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು ಮುಂಬಯಿ ಇಲ್ಲಿಂದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
### ವೃತ್ತಿ
The Times of India ಪತ್ರಿಕೆ ಮುಂಬಯಿ ಆವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನ್ಯೂ ಡೆಲ್ಲಿ ಟೆಲಿವಿಶನ್(NDTV)ಯನ್ನು ಸೇರಿದರು.2005 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ CNN ನೊಂದಿಗೆ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ ಭಾರತೀಯ CNN-IBN ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನಲ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕಾಂಗರೂ ಇಲಿ

**ಕಾಂಗರೂ ಇಲಿ**ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಕಾಂಗರೂವಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಇಲಿ.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಇದು ಹೆಟರೋಮೈಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಡೈಪೋಡೋಮಿಸ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಶಾರೀರಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಉದ್ದವಾದ ಹಿಂಗಾಲು,ಸಣ್ನ ಮುಂಗಾಲು ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳು, ದೇಹಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾದ ಕುಚ್ಚುಳ್ಳ ಬಾಲ ಇದರ ಇತರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ಕೆನ್ನೆಯ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೂಡಿಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಚೀಲಗಳಿ ರುತ್ತವೆ.ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತದೆ.

## ಚಲನೆ
ಕಾಂಗರೂ ಇಲಿಗಳು ಎರಡು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ೬ ಆಡಿಗಳ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮ ೯ ಆಡಿಯವರೇಗೂ ಜಿಗಿಯಬಲ್ಲವು and reportedly up to 9 feet (2.75 m).ಇದರ ವೇಗ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೧೦ ಆಡಿಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಜಿಗಿತದ ನಡುವೆ ಚುರುಕಾಗಿ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಬಲ್ಲುದು.

## ವಾಸ
ಕಾಂಗರೂ ಇಲಿಗಳು ಬಿಲ ತೋಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಜೌಗು ಅಥವಾ ಅರೆಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

## ಆಹಾರ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಳುಗಳು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿಗುರು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು, ಕೀಟಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.ಕೆನ್ನೆಯ ಪಕ್ಕ ಇರುವ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*--United States Department of Agriculture Bulletin No. 1091, from September 1922
*ARKive.org 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಗಣಪತಿ ಭಟ್ ಹಾಸಣಗಿ

ಪಂ. **ಗಣಪತಿ ಭಟ್ ಹಾಸಣಗಿ** ಯವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು.ಅವರು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾಸಣಗಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದರು.
ಈಗ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅವರು ಕಿರಾಣಾ - ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಡಾ.ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ಗುರುಕುಲ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿ ಗುರು.
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಪಂಡಿತ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ ಧಾರವಾಡದ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು, ಅವರ ಗಾಯಕಿ (ಗಾಯನ ಶೈಲಿ) ಕಿರಾಣ,ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಪಟಿಯಾಲ ಘರಾಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಭಟ್ 1966 ರಿಂದ 1991 ರವರೆಗೆ ರಾಜಗುರು ಅವರ ಬಳಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಭಟ್ ಸಿತಾರ್ ವಾದಕರಾಗಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾದ ಸಿ.ಆರ್.ವ್ಯಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು 
[4]

ಪಂಡಿತ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ ಅವರನ್ನು 1979 ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋದ ಬಿ-ಹೈ ಗ್ರೇಡ್ ಕಲಾವಿದ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಅನಂತರ, ಅವರನ್ನು 1988 ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ, ಎ-ಗ್ರೇಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.

ಪಂಡಿತ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ 1995 ರಿಂದ 1998 ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು 2001 ರಲ್ಲಿ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತು.ಅವರು 2001 ರಿಂದ 2003 ರವರೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ನವದೆಹಲಿಯ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಗೀತ ತಜ್ಞ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಖಿಲ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ, ಧಾರವಾಡದ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಆಡಿಷನ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 2007 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಸಂಗೀತ ವಿಭಾಗದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುಕುಲದ ಗುರು ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿಪ್ರಸಾದ್, ಪಂಡಿತ್ ಕೇದಾರ್ ನಾರಾಯಣ್ ಬೋದಾಸ್, ವಿದ್ಯಾವಂತ್ ವಿಜಯ ಜಾಧವ್ ಗಟ್ಲೇವಾರ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಕೈವಲ್ಯ ಕುಮಾರ್ ಗುರವ್ ಅವರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Interview with Bhat 
* 
* 
* The Hindu 1 December 2006 Award 
* Smt. Vatsalataayi Bhimsen Joshi Puraskar Award 2006
* The Hindu 5 March 2015 Putturaj Gawai Award
* 
* Dr. Gangubai Hangal Gurukul Trust .. Our Gurus 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಕಸ್ತೂರಿ ದನ

**ಕಸ್ತೂರಿ ದನ** ಬೋವಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಆರ್ಕ್‍ಟಿಕ್ ವಲಯದ ಸ್ತನಿ.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಆರ್ಟಿಯೋಡ್ಯಾಕ್ಟಿಲ ಗಣ,ಬೊವಿಡೀ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ರಿನೀ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.**ಓವಿಬಾಸ್ ಮಾಸ್ಕೇಟಸ್** ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
'' skeleton.]]
ದನವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಹೇರಳವಾದ ಕೂದಲು, ಸುಂಗಂಧ ಬೀರುವ,ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿ.ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಾಗಿದ ಕೊಂಬು ಇದೆ.ಗಂಡು ೪ ರಿಂದ ೫ ಆಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದರೆ, ಹೆಣ್ಣು ೪.೪ ಆಡಿಯಿಂದ ೬.೬ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುತ್ತದೆ.ಗಿಡ್ಡವಾದ ಬಾಲವಿದೆ.ವಯಸ್ಕ ದನ ಸುಮಾರು ೨೮೫ ಕೆ.ಜಿ.ಭಾರವಿರುತ್ತದೆ.ಉದ್ದವಾದ ಕಪ್ಪು,ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲಿನ ಮೇಲುಹೊದಿಕೆ ಇದೆ.ಬೆದೆ ಬಂದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಸುಂಗಂಧವನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ.ಸರಾಸರಿ ಆಯುಷ್ಯ ೧೬ರಿಂದ ೨೦ ವರ್ಷ.
## ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಆರ್ಕ್‍ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ,ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆನಡಾ,ಗ್ರೀನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಾನ .ಈಗ ಸ್ವೀಡನ್,ಸೈಬೀರಿಯಾ,ನಾರ್ವೆ,ಅಲಾಸ್ಕ ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
## ಉಪಯೋಗ
ಇದರ ತುಪ್ಪಳಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಇದರ ಸುಂಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇದ್ದು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆಯಿಂದ ಸಂತತಿ ನಾಶದ ಹಂತ ತಲುಪಿದೆ.ಇದನ್ನು ತುಪ್ಪಳ,ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಹಾಲಿಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮ ಸಾಕುವುದೂ ಉಂಟು. 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Robert G. White Large Animal Research Station at the University of Alaska Fairbanks
*Alex Trebek and John Teal's Reintroduction of Muskox to Alaska 
* Jork Meyer, "Sex ratio in muskox skulls (Ovibos moschatus) found at East Greenland" (Geschlechterverhältnis bei Schädeln des Moschusochsen (Ovibos moschatus) in Ostgrönland) *Beiträge zur Jagd- und Wildtierforschung* 29 (2004): 187–192.
* The New Student's Reference Work/Musk-Ox
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಕಾಕಟೂ

**ಕಾಕಟೂ** ಕಾಕಟೂಡೀ ಪಂಗಡದ ಸಿಟಾಸಿಟೀ ಕುಟುಂಬದ ಗಿಳಿಗಳ ೨೫ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಕ್ಕಿಗಳು.ಇವುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಸ್ಟೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾ ಖಂಡಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು.
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಸಿಟಾಸಿಫಾರ್ಮಿಸ್ಗಣ ಮತ್ತು ಸಿಟಾಸಿಟೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
## ಭೌಗೊಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ
ಇವುಗಳು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದ ಕೆಲವು ದ್ವೀಪಗಳು,ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯ,ಸೊಲೋಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
 has a strong bill and red cheeks. At  long and weighing , it is the largest cockatoo.|alt=Closeup of head of black-plumaged cockatoo with bare red skin on its face. It has a large beak, which is open with its tongue visible.]]
 with a zoo keeper at Taronga Zoo, Sydney, Australia|alt=A mainly black cockatoo perched on a left hand on a sunny day. The cockatoo has a ring on its right leg. The Sydney Harbour Bridge is in the distance]]
 flying at Taronga Zoo, Australia|alt=A pink and white coloured cockatoo with a raised crest flying against a background of blue sky]]
ಕಾಕಟೂಗಳು ತನ್ನ ಆಕರ್ಷಕ ಗರಿಗಳಿಂದ ಇತರ ಗಿಳಿಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.ಬಾಲ ಅಷ್ಟೇನೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಳಿ,ಕಂದು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.ಇತರ ಗಿಳಿಗಳಿಗಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತವೆ.ಸುಮಾರು ೩೦ ರಿಂದ ೬೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು,ಸುಮಾರು ೩೦೦ ರಿಂದ ೧೨೦೦ ಗ್ರಾಂ.ಗಳಷ್ಟು ಭಾರವಿರುತ್ತವೆ.ಉಳಿದ ಗಿಳಿಗಳಂತೆ ಕಾಕಟೂಗಳಿಗೆ ಗಿಡ್ಡ ಕಾಲುಗಳು,ಬಲಿಷ್ಠ ಉಗುರುಗಳಿವೆ.
## ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಕಾಕಟೂಗಳಲ್ಲಿ ೪೪ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* [Australian Faunal Directory](http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Cacatua_(Cacatua)) 
* MyToos.com &nbsp;– site explaining many of the responsibilities of cockatoo ownership
* Cockatoo videos  on the Internet Bird Collection

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು
ಅಗ್ನಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ

ಅಗ್ನಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು.ಇವು ಧೀರ್ಘ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪರಮಾಣು ಕ್ಷಿಪಣಿ.
## ಅಗ್ನಿ-೧
ಅಗ್ನಿ-೧ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅಗ್ನಿಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲೆನೆಯದು.ಅಗ್ನಿ-೧ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತದೆ.ಇದು ಘನ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಾವಿರಾ ಕೆ.ಜೆ ತೂಕದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ.ಅಗ್ನಿ-೧ಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ೭೦೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ ಹಾರುವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ.ಅಗ್ನಿ-೧ಕ್ಷಿಪಣಿ ಜನವರಿ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಗ್ನಿ-೧ ೧೨ ಟನ್ ತೂಕವಿದೆ. ಇದು ೧೫ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದೆ.ಅಗ್ನಿ-೧ ನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಪಡೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ.

## ಅಗ್ನಿ-೨
ಅಗ್ನಿ-೨ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅಗ್ನಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದು.ಇದು ೨೦೦೦-೨೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ ಹಾರುತ್ತದೆ.ಇದು ೨೦ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ.ಇದರ ವ್ಯಾಸ ೧ ಮೀಟರ್ ಹಾಗು ಇದು ೧೮ ಟನ್ ತೂಕವಿದೆ.ಅಗ್ನಿ-೨ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತದೆ.ಇದು ಘನ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ೨೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ ಹಾರುವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ.ಭಾರತ ದೇಶ ಅಗ್ನಿ-೨ ರನ್ನು ೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದು ಒಡಿಶಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ನೆಲದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.

## ಅಗ್ನಿ-೩
ಅಗ್ನಿ-೩ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅಗ್ನಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು.ಅಗ್ನಿ-೩ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತದೆ.ಇದು ಘನ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಇದು ೯ ಜುಲೈ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ವೀಲರ್ ದ್ವಿಪದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.ಮೊದಲನೆ ಸಾರಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗದೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು.ಅದರೆ ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ವೀಲರ್ ದ್ವಿಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಯಿತು.ಅಗ್ನಿ-೩ ಒಟ್ಟು ೨೫೦೦ಕಿ.ಮೀ ಹಾರುವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ. ಅಗ್ನಿ-೩ ಕ್ಕೆ ೧.೫ ಟನ್(೧೫೦೦ ಕೆ ಜಿ) ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ.ಅಗ್ನಿ-೩ ರ ದೋಷ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಿಧಿ ಬರೀ ೪೦ ಮೀಟರ್.ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಗ್ನಿ-೩ರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಎನ್ನಬಹುದು.ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಗ್ನಿ-೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಮಾಣು ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.

## ಅಗ್ನಿ-೪
ಅಗ್ನಿ-೪ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅಗ್ನಿಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇಯದು. ಇದು 'ಅಗ್ನಿ-೨ ಪ್ರೈಂ' ಯೆಂದು ಕರಿಯಾಲಗಿತ್ತು. ಇದರ ಒಟ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ೪೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ.ಇದು ೧೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ ರಂದು ವೀಲರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಾಲಾಯಿತು.ಅಗ್ನಿ-೪ ಗೆ ೩೦೦೦ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ತಾಪಮಾನ ತಡೆಯ ಬಲ್ಲದು. ಅಗ್ನಿ-೪ ಗೆ ೧ ಟನ್ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರತದಲ್ಲೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೆಸರ್ ಗೈರೊ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮೊಟಾರ್ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.ಇದು ೨೦ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದೆ ಮತ್ತು ೧೭ ಟನ್ ತೂಕವಿದೆ.
## ಅಗ್ನಿ-೫
ಅಗ್ನಿ-೫ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅಗ್ನಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಲ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದು.ಇದು ಖಂಡಾಂತರ ಶಿಪಣಿ ಇದು ಡಿ ಆರ್ ಡಿ ಓ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದು.ಇದರ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.ಅದರೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ೫೦೦೦-೫೮೦೦ ಕಿ.ಮೀ ಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೈನಿಕ ಆಯುಧಗಳು
ಕಾಗೆ ಮಾಂಬಳ್ಳಿ

**ಕಾಗೆ ಮಾಂಬಳ್ಳಿ**(Indian Berry,Fish berry) ಭಾರತ,ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಮಲಯಗಳ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಬಳ್ಳಿ ಸಸ್ಯ.
## ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಮೆನಿಸ್ಪರ್ಮೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.**ಅನಾಮಿರ್ಟ ಕಾಕ್ಯುಲಸ್** ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು.ಚಿಪ್ಪುಳ ಕೋಲು ಕನ್ನಡದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು.ಕಾಕಮಾರಿ ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರು.
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗಾಢ ಹಸಿರಿನ ಅಗಲವಾದ ಎಲೆ. ಸುಮಾರು ೧೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ದಪ್ಪದಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬಳ್ಳಿ.ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಸಣ್ಣ ಹೂಗಳು.ನವಿರು ಸುವಾಸನೆ ಇದೆ.
## ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
ಇದರ ಕಾಯಿ ವಿಷಪೂರಿತವಾಗಿದೆ.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ  ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು ಇದರ ಬೀಜವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಫ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಔಷಧ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವರು.

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ
ಕಾಜಪುಟೆ ಮರ

**ಕಾಜಪುಟೆ ಮರ** ಮಲಯ,ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಡಿಯಗಳು ತವರೂರಾದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಮರ. 
## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
ಮಿರ್ಟೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. *ಮೆಲಲ್ಯೂಕ ಲ್ಯೂಕೊಡೆಂಡ್ರಾನ್* ಎಂಬುದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. 
## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಮರ.ಮೃದುವಾದ ತೊಗಟೆ ಇದೆ.ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಸುಲಿದರೆ ಕಾಗದಂತೆ ಕಿತ್ತು ಬರುತ್ತದೆ.ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿವೆ.
## ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ 
ಉತ್ತರ-ಪಶ್ವಿಮ  ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ,ಸೊಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು,ಕಾಂಬೋಡಿಯ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಗಿನಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಸ್ಯ.ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿಬದಿ ಸಸ್ಯವಾಗಿ, ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದರ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಮೀನಿನ ಬಲೆಮಾಡಲು,ಚಾಪೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಮರ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಲೀಪರ್‍ಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. 
## ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
ಇದರ ಎಲೆಯಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾದ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ.ವ್ರಣಗಳ, ಸುಟ್ಟಗಾಯಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಎಣ್ಣೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಚಿರಾಪುಂಜಿ

**ಚಿರಪುಂಜಿ**,ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೊಹರ ಎಂದೇ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ. ಇದನ್ನು ಚೆರಾಪುಂಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಉಪವಭಾಗೀಯ ಪಟ್ಟಣ ಪೂರ್ವ ಖಾಸಿ ಹಿಲ್ಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾರತದ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದ ಆರ್ದ್ರ ಸ್ಥಳ ಎಂದೇ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾದ ಮಾಸಿನ್ರಾಮ್ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಜಾಗವು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಜಾಗ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಸೂಹರ ಎಂದು ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು 'ಚುರ್ರಾ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಅದಕ‍್ಕೆ ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತು.ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಎಂದರೆ "ಕಿತ್ತಳೆ ಭೂಮಿ" ಎಂದು. ಈ ಹೆಸರು ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬಳಸಿದರು. ಧೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಹೊಗಬೇಕ್ಕಿತ್ತು. ವಿಪರೀತ ಮಳೆಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಲ್ಲಿ.ಮೆಲ್ಮ ಣ‌‍ಣು ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸಸ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹತ್ತಿರ ಅನೇಕ ಕಣಿವೆಗಳಿವೆ.ಮೇಘಾಲಯ ಸಮೃದ್ಧ ಮತ್ತು ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ ಕೂಡಾ ಅಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಚಿರಾಪುಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಸಾಮ್ಯ ಹವಾಮಾನ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಭಾರತದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಭಾವ ನಗರದ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಸರಾಸರಿ ೧೧.೭೭ ಮಿ.ಮೀ. ಇದೆ. ಚಿರಾಪುಂಜಿಗೆ ನಯಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಾರುತ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಇದು ಎರಡು ಗಿನ್ನಿಸ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಳೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಜಾಗ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಚಿರಾಪುಂಜಿಗೆ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಣಿವೆಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ತೇವಾಂಶ ಹೊತ್ತ ಮೋಡಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು, ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಲಪಾತವೆಂದರೆ ನೊಹಕಾಲಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಸೆವೆನ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಜಲಪಾತ. ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಕಣಿವೆ. ಇದು [[ಬಂಗಾಳ]ಕೊಲ್ಲಿ]]ಗೆ ಹೋಗಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂತತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಿರಾಪುಂಜಿಯು ದೇಶ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಯ ಜನರು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮರಗಳ ಬೇರುಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
cherrapunji waterfalls Tour of north east,india, http://www.Kalitatourtravels.com==External links==
* cherrapunjee.com
* Interactive Film Documentary by Geox - Testing A New Waterproof Shoe In The Rainiest Place On Earth 
* 'For a Rainy Day', The Indian Express, 20 April 2008, by Arjun Razdan
ಕಾಡ್ ಮೀನು

]]
**ಕಾಡ್ ಮೀನು** ಗ್ಯಾಡಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಗೇಡಸ್ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮದ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಹೆಸರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
## ಪ್ರಮುಖ ಪಂಗಡಗಳು
ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಪಂಗಡಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅವುಗಳ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

## ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ
ಆಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕಾಡ್ ಮೀನುಗಳು ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆಳ ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೀತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಾಡ್ ಮೀನುಗಳು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
## ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕಾಡ್ ಮೀನುಗಳು ಸುಮಾರು ೬೬೦ ಆಡಿ ಆಳ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ  ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಜನವರಿಯಿಂದ ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ನಡುವೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತವೆ.೪ ಡಿಗ್ರಿಯಿಂದ ೬ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
## ಆಹಾರವಾಗಿ
, *ಗೇಡಸ್ ಮಾರ್‍ಹುವ*]]
ಕಾಡ್ ಮೀನುಗಳು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ.ಬಿಳಿಯ ಮೃದುವಾದ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇದರ ಯಕೃತ್ತಿನಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಕಾಡ್ ಲಿವರ್ ಎಣ್ಣೆಯು ವಿಟಮಿನ್ ಎ, ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ ಇ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಆಗರವಾಗಿದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Codtrace 
*fishbase.org – Scientific Names for Gadus
*Fisheries Heritage website, Newfoundland and Labrador 
*Long term trends in Norwegian cod fisheries – the pioneers
*Species factsheet on cod from the UK Sea Fish Industry Authority (PDF, 2MB) 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಕಾಡ್ಲಿವರ್ ಎಣ್ಣೆ

(Vitamin D3)]]

**ಕಾಡ್‍ಲಿವರ್ ಎಣ್ಣೆ** ಕಾಡ್ ಮೀನುಗಳ ಯಕೃತ್ತಿನಿಂದ ಅಸವಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಾರೀಕರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆ.
## ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು
ಕಾಡ್‍ಲಿವರ್ ಎಣ್ಣೆಯು ಜೀವಸತ್ವ ಎ ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವ ಡಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಒಮೆಗ-೩ ಎಂಬ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಮ್ಲಗಳಿದೆ.
## ತಯಾರಿಕೆ
ಕಾಡ್‍ಲಿವರ್ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಪರಂಪರಾಗತವಾಗಿ ಪೀಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಡ್ ಮೀನಿನ ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಿ ವರ್ಷದವರೇಗೆ ಹುಳಿಬರಲು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.ಅನಂತರ ಅದರಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ..ನವೀನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕಾಡ್ ಮೀನನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
## ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗ
ಕಾಡ್‍ಲಿವರ್ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಜೀವಸತ್ವ ಎ ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವ ಡಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಖಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಕಾಡ್‍‍ಲಿವರ್ ಎಣ್ಣೆಯು ಹೃದಯದ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಸತ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಎಣ್ಣೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧ
ವಿಶ್ವನಾಥ ಬದಿಕಾನ

**ಡಾ. ವಿಶ್ವನಾಥ ಬದಿಕಾನ** ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಂಎ, ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವ ಬದಿಕಾನ, ಸುಮಾರು ೨೧ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೫ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು, ತುಳು ಜನಪದ ಕತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅರೆಭಾಷೆ ಜನಪದ ಕತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಗೌಡ ಜನಾಂಗದವರು ಮಾತನಾಡುವ ಅರೆಭಾಷೆ ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ  ಜನಪದ ಕತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೂಡ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಕೃತಿಗಳು
# ಗೌಡ ಕನ್ನಡದ ಜನಪದ ಕತೆಗಳು 
# ಗೌಡ ಕನ್ನಡದ ಜನಪದ ಗಾದೆಗಳು
# ಎ.ಕೆ. ರಾಮನುಜನ್ ಬದುಕು ಬರಹಗಳು 
# ತುಳುತ ಕತಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ (ತುಳು)
# ಅರೆಬಾಸೆನ ಅಜ್ಜಿಕತೆಗ(೨೦೧೬)

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
# ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ೨೦೧೨-೧೩ ಸಾಲಿನ ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ,

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅರೆಭಾಷೆ
ವರ್ಗ:ತುಳು ಲೇಖಕರು
ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪೌರತ್ವ

ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರನೀತಿ ಬೋದನೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ "ಆದರ್ಶ ಪೌರ" ರನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಮಾಜದ ಉತ್ತಮ ಪೌರರನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ನಾವುಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ವಿವಿದ ಭಾಷೆ, ಪ್ರಾಂತ ಮತೀಯ ಜನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪೌರನಿಗೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿ ಪೌರನಿಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪೌರನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ ಅರ್ಥೈಸಿ ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನೇ ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.
   ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ, ಸಮಾನತೆ, ಭ್ರಾತ್ರತ್ವ, ಜಾತ್ಯಾತೀತತೆ, ಸಮಾಜವಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪೌರರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಅಂದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಫಕ ಪೌರನೀತಿ ಬೋದನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪೌರರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಗಳು