open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಬಿಳಿ ಎಕ್ಕ

ಬಿಳಿ ಎಕ್ಕ ಗಿಡವು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವಂತಹದ್ದು. ಆದರೆ ಪುರಾತನವಾದ ಗಿಡವು ಸಿಗುವುದು ದುರ್ಲಭವಾಗಿರುವುದು. ಎಕ್ಕ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಬಿ, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳಿರುವಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುವು ಆದರೆ ಬಿಳಿ ಎಕ್ಕದ ಗಿಡ ಸಿಗುವುದು ವಿರಳ. ಇದನ್ನು ಶ್ವೇತಾರ್ಕವೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 
ಈ ಗಿಡವು ೬ ರಿಂದ ೭ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ,೪ ರಿಂದ ೫ ಅಡಿ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಸ್ಯವಿದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಹರಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.  ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಟೊಂಗೆಗಳಿದ್ದು,ವಟವೃಕ್ಷದ ಎಲೆಗಳಂತೆ ಎಲೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿ ಹಾಲಿನಂತೆ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ ಹೂಗಳಿದ್ದು,ಬೀಜಗಳು ಅಗಸೇ ಗಿಡದ ಬೀಜಗಳಂತಿರುತ್ತವೆ. 
ಈ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಹೂಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಕ್ಕ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.  ಬಹಳಷ್ಟು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುವುವು. ಕೆಲವು ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಎಕ್ಕ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವಿರುವುದು,ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಿಂದ ಎಕ್ಕ ಗಿಡದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಕನಿಷ್ಠ ೨೭ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಎಕ್ಕ ಗಿಡಕ್ಕೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಿರುವುದು. ಈ ಗಿಡದ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಎಕ್ಕದ ಬೇರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ೫೬ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆದು ತೆಗೆಯಬೇಕಾಗುವುದು. 
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ತಾವು ಅನೇಕ ಬಿಳಿ ಎಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಸತ್ಪಾತ್ರರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಇಂದು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. 
ಅತಿ ಹಳೆಯ ಎಕ್ಕ ಗಿಡದ ಬೇರನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ತುಂಬಾ ಆಳವಾಗಿ ಅಗೆಯ ಬೇಕಾಗುವುದು. ಗುದ್ದಲಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಗಿಡದ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಯು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಹುಡುಕಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುವುದು.

## ಬಿಳಿ ಎಕ್ಕ ಸಸ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಹೆಸರುಗಳು
ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ -ಆಕೆ;ಅಕೌಡ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ -ಅರ್ಕ;ಪಂಜಾಬಿಯಲ್ಲಿ -ಆಕ್;ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ-ವಂದಾರ;ಗುಜರಾತಿಯಲ್ಲಿ-ಅಕಡಾ;ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ-ಎಕ್ಕ.
ಔಷದೀಯ ಉಪಯೋಗ
## ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಕ ಗಿಡದ ಬಳಕೆ
ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಕ ಗಿಡದ ಬೇರು,ಎಲೆ,ಹಾಲು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಔಷಧಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.  ಎಕ್ಕ ಗಿಡದ ಹಾಲನ್ನು ಆಕಳ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಪಾಕಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಔಷದೀಯ ಉಪಯೋಗ
### ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ
ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯು ಉಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ ರೋಗವಾಗಿರುವುದು. ಮಲಬದ್ಧತೆ ಆಹಾರದೋಷಗಳು ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಗೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಹಲವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ.
### ವಿಷ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಕ್ಕ ಗಿಡದ ಉಪಯೋಗ
ಎಕ್ಕದ ಬೇರನ್ನು ತಂದು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಅರೆದು ಚೇಳು ಕಡಿದವರಿಗೆ ಕುಡಿಸುವುದರಿಂದ ವಿಷದ ಬಾಧೆಯು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುದು. ಎಕ್ಕದ ಹಾಲು, ಎಲೆ,ಬೇರುಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ರೋಗಗಳ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವ್ಯಾಜ್ಯ

**ವ್ಯಾಜ್ಯ**ವು (**ಮೊಕದ್ದಮೆ**) ಒಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಸಮಾನವಾದ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿರೋಧಿ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದ. ವ್ಯಾಜ್ಯವು ಸಿವಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಆಪಾದಕ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳಿರುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಾವೆ ಅಥವಾ ಖಟ್ಲೆ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಸಿವಿಲ್ ವ್ಯಾಜ್ಯವು ಒಬ್ಬ ವಾದಿಯು/ಫಿರ್ಯಾದಿಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೂರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದಾಗ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿವಾದಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ವಾದಿಯು ಹೇಳಲಾದಂತೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಳಲಾದ ಪರಿಹಾರವು ಹಣವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವಾದಿಯು ಯಾವುದೋ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡದಿರುವಂತೆ ಅಥವಾ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳುವ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ವಾದಿಯು ಕೆಲವು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮನಿಸುವ ಘೋಷಣಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಪಾಗಿರಬಹುದು. ವಾದಿಯು ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದರೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಿವಿಲ್ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮೂಲಕವೂ ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ವಿಚಾರಣೆ ಮೂಲಕ ಹೋದಾಗ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಫೈಸಲು ಬೇಗ ಆಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚವಾಗಬಹುದು.

ವಿಚ್ಛೇದನ, ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆ, ಜೀವನಾಂಶ ಅಥವಾ ಜೀವನಾಧಾರ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವುವೇಳೆ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಿವಿಲ್ ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ (ಅದಕ್ಕೆ ತಾಮೀಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ).

ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯು ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಆಪಾದಿತನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯದರ್ಶಿಗಳ ಮಹಾಮಂಡಲಿಯು ಅಭಿಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಅಭಿಯೋಕ್ತ ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಬ್ಬ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಆಪಾದಿಸಿದಾಗ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸಿವಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿರಲಿ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ವಿವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವಿವಾದವನ್ನು ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳದ ವಾಸ್ತವಾಂಶ ಶೋಧಕನಲ್ಲಿಗೆ ತರಬಹುದು. ಇವನು ಅಪರಾಧ, ಪಾಪರಾಹಿತ್ಯ, ಬಾಧ್ಯತೆ ಅಥವಾ ದೋಷದ ಕೊರತೆಯ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿವರಗಳು ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತರಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಬಹುದು - ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದು ತನಿಖಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಏಕಪ್ರಕರಣವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು
ಪಕ್ಷ (ಕಾನೂನು)

ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, **ಪಕ್ಷ** ಎಂದರೆ ನ್ಯಾಯದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ಘಟಕವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗುಂಪು. ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಾದಿ (ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ), ಪ್ರತಿವಾದಿ (ಯಾರ ಮೇಲೆ ದಾವೆ ಹೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೋ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಹೊರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆಯೊ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ), ಮನವಿಗಾರ (ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಕೇಳಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವವನು), ಸ್ವಪಕ್ಷ ಸಮರ್ಥಕ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಅಥವಾ ಅಪೀಲಿಗೆ ವಿರೋಧದಲ್ಲಿರುವವನು), ಅಡ್ಡ ಫಿರ್ಯಾದಿ (ಅದೇ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರ ಮೇಲೋ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಪ್ರತಿವಾದಿ), ಅಥವಾ ಅಡ್ಡ ಪ್ರತಿವಾದಿ (ಅಡ್ಡ ಫಿರ್ಯಾದಿಯಿಂದ ದಾವೆ ಹೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ) ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಕ್ಷ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಿವಿಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿವಿಧ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತರುವ ಪಕ್ಷವನ್ನು ವಾದಿ ಎಂದು, ಅಥವಾ, ಹಳೆಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾಗದ ಪಕ್ಷ; ಮತ್ತು ಯಾವ ಪಕ್ಷದ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿವಾದಿ ಎಂದು, ಅಥವಾ, ಹಳೆಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡನೇ ಭಾಗದ ಪಕ್ಷವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು
ಕಚಗುಳಿ ಇಡುವುದು

**ಕಚಗುಳಿ ಇಡುವುದು** ಎಂದರೆ ಅನೈಚ್ಛಿಕ ತಟ್ಟನೆಯ ಎಳೆತದ ಚಲನೆಗಳು ಅಥವಾ ನಗೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ಕ್ರಿಯೆ. ೧೮೯೭ರಲ್ಲಿ, ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥರ್ ಆಲಿನ್ "ಕಚಗುಳಿ"ಯನ್ನು ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಬಹಳ ಹಗುರ ಚಲನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕಚಗುಳಿಯನ್ನು ನಿಸ್ಮೆಸಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಗೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದರ ಜೊತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನವೆಯ ಸಂವೇದನೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಸಂವೇದನೆಯಾಗಿ ಅದರ ಗುಣಗಳ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಚಗುಳಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ, ಅದು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಸೌಮ್ಯ ಉತ್ತೇಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಚಗುಳಿಯ ಉಭಯ ಲಕ್ಷಣವು ಸಂಬಂಧಿತ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಸುನಗುವುದು, ನಗುವುದು, ತಟ್ಟನೆಯ ಎಳೆತ, ಹಿಂತೆಗೆತ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ನವಿರು ಸ್ಥಿತಿ ಸೇರಿವೆ. ಕಚಗುಳಿಯನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂವೇದನಾ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬಹುದು, ನಿಸ್ಮೆಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಗಲೀಸಿಸ್. "ಚಲಿಸುವ ನವೆ" ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ನಿಸ್ಮೆಸಿಸ್ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹಗುರಾದ ಚಲನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಒಂದು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಕಿರಿಕಿರಿಗೊಳಿಸುವ ಸಂವೇದನೆಯಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಸರಿಯುವ ಕೀಟದಿಂದ. ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಏಕೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಗಾರ್ಗಲೀಸಿಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದರೆ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೇವರಿಸುವಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಬಿರುಸಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಆಳದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಿತಕರ, ನಗೆಯುಂಟುಮಾಡಡುವ ಅನಿಸಿಕೆ. ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರೈಮೇಟ್‍ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇಲಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಚಗುಳಿ ಇಡಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಕಚಗುಳಿಯ ಸಂವೇದನೆಯು ನೋವು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನರತಂತುಗಳ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಕಚಗುಳಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಎಂಡಾರ್ಫ಼ಿನ್ ಅನ್ನು ಕ್ಯಾರೋಲೀನ್ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಚಗುಳಿಯ ಸಂವೇದನೆಯು ಭಾಗಶಃ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ನರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಜ಼ಾಟರ್‌ಮನ್ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರು ನೋವಿನ ನರಗಳನ್ನು ವಿಚ್ಛೇದಿಸಿದಾಗ ಕಚಗುಳಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ಗಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ನೋವಿನ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕೆಲವು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಚಗುಳಿ ಸಂವೇದನೆಯ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರತಿವರ್ತನಗಳು
ಕೌಪೀನ

**ಕೌಪೀನ** ಅಥವಾ **ಲಂಗೋಟಿ**ಯು ತುಂಡುದಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುವ ಒಂದು ಒಳ ಉಡುಪು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೈಲವಾನರು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡಾಗಳಲ್ಲಿ ಗುದ್ದಾಡುವಾಗ / ತರಬೇತಿಯ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ / ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಆಯತಾಕಾರದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಧರಿಸುವವನ ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತ ಭದ್ರಪಡಿಸಲು ಇರುವ ಬಟ್ಟೆಯ ನಾಲ್ಕು ತುದಿಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ದಾರಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೌಪೀನವು ಕುಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಕಬಡ್ಡಿಯಂತಹ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿ ರೂಪದ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಆಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪುರುಷ ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಮತ್ತು ಶರೀರವರ್ಧನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜಿಮ್ ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌ಗಳ ಸಮಕಾಲೀನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈಗಲೂ ಕೌಪೀನವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಚೆ ಲಂಗೋಟಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೂಪದ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಆಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೆಳಗೆ ಜಿ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಆಕಾರದ ರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೌಪೀನವು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ರೂಪದ ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ವೈದಿಕ ಕಾಲದಿಂದಲೂ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೦೦೦-೧೫೦೦) ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವಾದ ಸಾಮವೇದದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಭೋಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಪೀನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಭಕ್ತರು ಕೌಪೀನವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ತಪಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿಜವಾದ ತಪಸ್ವಿಯು ಕೌಪೀನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಏನೂ ಧರಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವತಃ ಶಿವನು ಕೌಪೀನವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಳನಿಯ ಮುರುಗನ್ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತ ಕೂಡ ಈ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೌಪೀನ ಅಥವಾ ಲಂಗೋಟಿಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಆದಿ ಶಂಕರರು ಕೌಪೀನ ಪಂಚಕಮ್ ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತರಾಗಿದ್ದ ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರು ಯಾವಾಗಲೂ ಲಂಗೋಟಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಉಡುಪುಗಳು
ಕಡಾಯಿ

thumb

**ಕಡಾಯಿ**ಯು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಬಗೆಯ ದಪ್ಪನೆಯ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಆಳದ ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆ (ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ). ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ, ಅಫ಼್ಘಾನಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ, ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಾಯಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿದಾದ ಬದಿಗಳಿರುವ ವಾಕ್‍ಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಇವನ್ನು ತುಕ್ಕಹಿಡಿಯದ ಉಕ್ಕು, ತಾಮ್ರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇವು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ದುಂಡನೆಯ ಅಥವಾ ಚಪ್ಪಟೆ ತಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ಕಡಾಯಿಯನ್ನು ಮಾಂಸ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮೋಸಾ ಹಾಗೂ ಮೀನಿನಂತಹ ಲಘು ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಹಪ್ಪಳಗಳನ್ನು ಮೇಲುಮೇಲಾಗಿ ಕರಿಯಲು ಅಥವಾ ಪೂರ್ತಿ ಮುಳುಗಿಸಿ ಕರಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವನ್ನು ಸ್ಟ್ಯೂಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವುವೇಳೆ ಇವನ್ನು ಕಡಾಯಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಡಾಯಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸ್ಟ್ಯೂಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕನ್ ಕಡಾಯಿ, ಬೀಫ಼್ ಕಡಾಯಿ, ಮಟನ್ ಕಡಾಯಿ ಮತ್ತು ಡಂಬಾ ಕಡಾಯಿ, ಜೊತೆಗೆ ಕಡಾಯಿ ಪನೀರ್ ಸೇರಿವೆ. ಉಲ್ಟಾ ತಿರುಗಿಸಿದ ಕಡಾಯಿ ಮೇಲೆ ರುಮಾಲಿ ರೋಟಿಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳು
ಖಲೀಲ್ ಅಹ್ಮದ್

**ಖಲೀಲ್ ಅಹ್ಮದ್**, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಎಡಗೈ ವೇಗದ ಬೌಲರ್ ಹಾಗು ಬಲಗೈ ಕೆಳ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮಾನ್. ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀ‌‌ಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.  ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಸನ್ ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದೆರಾಬಾದ್ ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಖಲೀಲ್ ಅಹ್ಮದ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೦೫, ೧೯೯೭ ರಂದು ರಾಜಸ್ಥಾನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ೨೦೧೬-೧೭ರ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನ ಮೂಲಕ ದೇಶೀ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೧೬ರ ೧೯ರ ವಯ್ಯೋಮಿತಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು. ೦೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ರಂದು ೨೦೧೭-೧೮ರ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀ‌‌ಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೦೫ ೨೦೧೮ರಂದು ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.ಇವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ದ್ರಾವಿಡ್ ಭಾರೀ ಪ್ರಭಾವಬೀರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದಗ ಇವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
### ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಖಲೀಲ್​ ಅವರನ್ನು ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್​ಡೆವಿಲ್ಸ್​ ತಂಡ ೧೦ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮೂಲ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಐಪಿಎಲ್​ನಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಮೇ ೨೫, ೨೦೧೮ರಂದು ಕೊಲ್ಕತ್ತದ ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‌‌‍ನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ೨ನೇ ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸನ್ ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದೆರಾಬಾದ್ ತಂಡದಿಂದ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ೦೩ ಕೋಟಿ ರೂ. ನೀಡಿ ಸನ್​ರೈಸರ್ಸ್​ ಹೈದರಾಬಾದ್​ ತಂಡ ಖಲೀಲ್​ರನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತ್ತು.

### ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೧೮, ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್‌ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಖಲೀಲ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೦೩ ವಿಕೇಟ್‌‌ಗಳ‍ನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಪಂದ್ಯಗಳು 
*ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೦೨** ಪಂದ್ಯಗಳು.
*ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೧** ಪಂದ್ಯಗಳು.

### ವಿಕೇಟ್‍ಗಳು 
*ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ  : **೦೪**

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್
ಕಟಾವು

thumb|ಕಟಾವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು

**ಕಟಾವು ಮಾಡುವುದು** ಎಂದರೆ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಿಂದ ಕಳಿತ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.ಕೊಯ್ಲು ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಡುಗೋಲು, ಕುಯಿಲುಗತ್ತಿ, ಅಥವಾ ಕಟಾವು ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಟಾವಿಗಾಗಿ ಧಾನ್ಯ ಅಥವಾ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು. ಕನಿಷ್ಠತಮ ಯಾಂತ್ರಿಕೀಕರಣವಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ, ಕಟಾವು ಬೆಳೆಯುವ ಋತುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರಮಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಯಾಂತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಟಾವು ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಕಟಾವು ಯಂತ್ರ. ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣವು ಬಿತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕಟಾವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಸೌಮ್ಯ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಸಾಗಣೆಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಶೇಷೀಕೃತ ಕಟಾವು ಉಪಕರಣಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಸಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಶಾರೀರಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಕಟಾವಿನ ಮುಕ್ತಾಯವು ಬೆಳೆಯುವ ಋತುವಿನ, ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಯ ಬೆಳೆಯುವ ಆವರ್ತದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಘಟನೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವವು ಇದನ್ನು ಕಾಲಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅನೇಕ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸುಗ್ಗಿಹಬ್ಬಗಳು.

ಬೆಳೆ ವೈಫಲ್ಯ (ಕಟಾವು ವೈಫಲ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಎಂದರೆ ಅಪೇಕ್ಷೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅನುಪಸ್ಥಿತ ಅಥವಾ ಬಹಳವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ. ಇದರ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ ಯಾವುದೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಬಾಧಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದು, ಸಾಯುವುದು, ಹಾನಿಗೊಳ್ಳುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆಧಿಕ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲರ್ಹ ಹಣ್ಣು, ಬೀಜಗಳು ಅಥವಾ ಎಲೆಗಳು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುದು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ವೈಫಲ್ಯವು ಸಸ್ಯ ರೋಗದ ಆಸ್ಫೋಟನೆ, ಭಾರೀ ಮಳೆ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳು, ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು, ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಅಥವಾ ಬರದಂತಹ ದುರಂತ ರೂಪದ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ನಿಧಾನವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತದ ಸಂಚಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಲವಣತ್ವ, ಕ್ಷರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತಿ ಭೂಜಲ ಬಳಕೆ (ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ), ಅತಿ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ, ಅಥವಾ ಅತಿಬಳಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಗುವ ಮರುಭೂಮಿಕರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ
ಕಟುಕ

thumb

**ಕಟುಕ**ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವಧೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ, ಅವುಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಾದ, ಅವುಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಬಹುದಾದ, ಅಥವಾ ಈ ಮೂರು ಕಾರ್ಯಗಳ ಯಾವುದೇ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಇವರು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಗಟು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಕೋಳಿಮಾಂಸವನ್ನು ನಿರ್ಧಾರದ ಅಳತೆಯ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದು. ಕಟುಕನು ಮಹಾಮಳಿಗೆಗಳು, ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಮಾಂಸದ ಅಂಗಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮೀನಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ನಡೆಸಬಹುದು. ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ವ್ಯಾಪಾರವಾದ ಇದರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಪಳಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾಲಮಾನದ್ದಾಗಿರಬಹುದು. ಇಂಗ್ಲಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಟುಕರು ೧೨೭೨ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಸಂಘಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಂದು, ಅನೇಕ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು ಕಟುಕರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೂರು ವರ್ಷದ ಕಲಿಕೆ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದರ ನಂತರ ತಜ್ಞ ಕಟುಕನಾಗುವ ಆಯ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಣಿ ವಧೆ/ಕತ್ತರಿಕೆಯು ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೀಕೃತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವಧೆಮಾಡಲು ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳು ಕಟುಕರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವರು ಪ್ರವೀಣರಾಗಿ ಅರೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿಸುವುದು (ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಅಸಮರ್ಥವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು), ರಕ್ತಕಳೆಯುವುದು (ರಕ್ತದ ತೆಗೆತವನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿಸಲು ಶೀರ್ಷಧಮನಿ ಅಥವಾ ತೋಳಿನ ಸಿರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು), ಚರ್ಮ ಸುಲಿಯುವುದು (ಚಕ್ಕಳವನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು), ಬಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವುದು (ಹಂದಿಮಾಂಸ), ಕರುಳು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು (ಒಳಾಂಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು) ಮತ್ತು ವಿದಳನ ಮಾಡುವುದು (ಹೆಣವನ್ನು ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಅರ್ಧವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು) ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಾಣಿಹೆಣಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಿದ ನಂತರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕತ್ತರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ನಷ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಹೆಣಗಳನ್ನು, ಬದಿಗಳು, ಅಥವಾ ಕಾಲುಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು; ಹೆಣದಿಂದ ಮೂಲಭೂತ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು; ಮೂಲಭೂತ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಅನಗತ್ಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಅವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಕತ್ತರಿಕೆಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು; ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ಕತ್ತರಿಕೆಯು ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ತಯಾರಿಯಾಗಿ ಮೂಲಭೂತ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಅಂದವಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾಂಸದ ಉದ್ಯಮ
ಬಾಬಾ ಹರ್ಭಜನ್ ಸಿಂಘ್

**ಬಾಬಾ ಹರ್ಭಜನ್ ಸಿಂಗ್** 
ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಬಾಬಾ ಹರ್ಭಜನ್ ಸಿಂಗ್ (೩೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೬- ೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೮)ಇವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಸೈನಿಕರಾಗಿದ್ದರು.ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಸೈನಿಕರು ಅವರನ್ನು "ನಥುಲಾ ಹೀರೊ" ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅವರನ್ನು "ಬಾಬಾ"(ಸಂತರ ತಂದೆ)ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಭಕ್ತರ ಸಂತಾನದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನುನೀಡಲಾಯಿತು.ನಥುಲಾ ಪಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಿನೋ-ಭಾರತದ ಗಡಿಯು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಮತ್ತು
ಚೀನೀ ಆಕ್ರಮಿತ ಟಿಬೆಟ್ ನಡುವಿನ ತನ್ನ ನಿಷ್ಟಾವಂತ ಪ್ರಾಧಾನ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಲಾಗಿದ್ದು,ಅವರ ಸೈನ್ಯವು ಪ್ರತಿ ಸೈನಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದೆ ಇರುವ ಉನ್ನ್ತ ಎತ್ತರದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾಬಾರವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೆ ಪರವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.ಅವರ ಮರಣಾ ನಂತರ ದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ವ್ರುತ್ತಿಜೀವನ:
ಬಾಬಾ ಹರ್ಭಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಇವರು ಗುಜರಾವಾ ಪಂಜಾಬ್ ನ ಬಾಥೇಬೈನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸದ್ರಾನ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೯೪೬ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೩೦ರಂದು ಸಿಖ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.೧೯೬೫ರ ಮಾರ್ಚ್ ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರಾಗಿ 
ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.
ಮರಣ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕತೆ:
ಇವರು ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ನಥುಲಾ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು.ಹರ್ಭಜನ್ ಸಿಂಗ್ ರವರು ೨೨ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ನಿಯಂತ್ರನ,ಅವರ ಹಲ್ಲಿಯ ಜನರು ಮತ್ತು 
ಚೀನಾದ ಪೀಪಲ್ ಲಿಬರೇಷನ್ ಆರ್ಮಿ(ಪಿ ಎಲ್ ಎ)ಸಿಕ್ಕಿಂ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ನಡುವಿನ ಭಾರತ-ಚೀನಾದ ಗಡಿಯನ್ನು ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
ಬಾಲು ಶಂಕರನ್

**ಬಾಲು ಶಂಕರನ್** ಅವರು **ಪದ್ಮಶ್ರೀ** ಮತ್ತು **ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ** ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ  ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮತ್ತು ರಿಹ್ಯಾಬಿಲಿಟೇಶನ್  ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ತಯಾರಿಸುವ ಕೃತಕ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಶಂಕರನ್ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪ ೧೯೨೬ ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಅವರು ಚೆನ್ನೈನ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ೧೯೪೮ ರಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೫೧-೧೯೫೫ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮತ್ತು ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ರಾಯಲ್ ಇನ್ಫರ್ಮರಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಅವರು ಮ್ಯಾನ್ಚೆಸ್ಟರ್ ಯು.ಕೆ.ಯಿಂದ  ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ, ಎ.ಐ.ಐ.ಎಂ.ಎಸ್ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಮುನ್ನ ಡಾ. ಬಾಲು ಶಂಕರ್ ಅವರು ಕೆಎಂಸಿ ಮಣಿಪಾಲ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಟಮಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಕಲಿಸಿದರು.೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ರನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ (ಎಐಐಎಂಎಸ್) ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಥೋಪೆಡಿಕ್ ಸರ್ಜರಿಯ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಶಂಕರನ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಹಾಯಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ೭ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಇದರು ಮತ್ತು ೧೯೬೭ ರವರೆಗೆ ಎ.ಐ.ಐ.ಎಂ.ಎಸ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ  ಮುಂದುವರೆದರು. ಅವರು ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಜಿನಿವಾದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೨ ಮತ್ತು ೧೯೯೪ ರ ನಡುವೆ ಭಾರತದ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ  ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ಸೇಂಟ್ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಮೆರಿಟಸ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 
## ಮರಣ
ಅವರು ಜೂನ್ ೨೦,೨೦೧೨ರಂದು  ಅಸ್ವಸ್ತತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ  *ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ*  ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
* ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ''ಪದ್ಮಶ್ರೀ''  ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಹರಿಹರಪುರ

ಹರಿಹರಪುರ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಊರು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ ಹರಿಹರಪುರ ಮಠದಲ್ಲಿದೆ.  ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ದಕ್ಷ ಮಹಾರಾಜ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. 
=ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ=
ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ  ಹರಿ ಮತ್ತು ಹರರ ದೇವಾಲಯ ಪರಸ್ಪರ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಹರಿಹರಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಇಲ್ಲಿಯ ತುಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿನ  ಹರನ ದೇವಾಲಯವು ೪೦೦ ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೂಂದಿದೆ. ಇದು ಶ್ರೀ ಮಠದಿಂದ ೧ ಕೀ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮೂರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

=ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು=
ತುಂಗಾ ನದಿಯ ೧೧೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯು ಹರಿಹರಪುರ ಮತ್ತು  ಕೊಪ್ಪಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯರವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ಪೀಠ ಇದೆ.

=ತೂಗು ಸೇತುವೆ= 
ಈ ಸೇತುವೆ ತುಂಗಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾದಚಾರಿ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಚಿತ್ರಕೂಟದ ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಗುರುಕುಲವನ್ನು ಸಂದಿಸುತ್ತದೆ.

## ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ ನಿಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಇಡೀ ಮಲ್ನಾಡ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಶೀತ ಮತ್ತು ಮಂಜಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಆರ್ದ್ರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

=ಶ್ರೀ ಮಠ=
ಶ್ರೀ ಮಠವನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರರು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರರು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರ ಕುರುಹಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ  ಶ್ರೀ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಶಾರದಾಂಬೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಹೀಗೆ ಶ್ರೀ ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ಪೀಠ ಹರಿಹರಪುರವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ರೀ ಆದಿಶಂಕರಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೆಲವು ಧರ್ಮಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಮಠದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹರಿಹರಪುರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಬಡಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಾರಸ್ವತಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ, ಶ್ರೀ ಅಭಿನವ ರಾಮಾನಂದ ಸಾರಸ್ವತಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ನಾರ್ವೆ, ಶ್ರೀ ರಾಮಾನಂದ ಸಾರಸ್ವತಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಕಿಗ್ಗಾ. ಪ್ರತಿ ವರುಷ ೧೦,೦೦೦ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹರಿಹರಪುರ, ಕಿಗ್ಗಾ, ನಾರ್ವೆ, ತೋರೆಹಾಡ್ಲುನ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

=ಸಾರಿಗೆ= 
ಹರಿಹರಪುರಕ್ಕೆ ೧೨೦ ಕೀ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಇವೆ. ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಬಸ್ ಇದೆ. ಹರಿಹರಪುರದಿಂದ ೭೫ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ 
ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಮಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹರಿಹರಪುರದಿಂದ ೧೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹರಿಹರಪುರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ನೇರ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಸುಗಮಾ / ನಿಶ್ಮಿತಾ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಪ್ರತಿ ೧೫ ನಿಮಿಷದ ಬಸ್ಸುಗಳು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗವು ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ. ಶಿವಮೊಗ್ಗವು ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಹರಿಹರಪುರದಿಂದ ೯೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ಹೊಂದಿರುವ ಉಡುಪಿ ಹರಿಹರಪುರದಿಂದ ೭೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಬಂಟರ ಸಮುದಾಯ

ಬಂಟರ ಸಮುದಾಯವು ಭಾರತದ ಒಂದು ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಕಾಸರಗೋಡು ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಬಂಟ ಎಂಬ ಪದವು ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಯೋಧ ಎಂದರ್ಥ.ಹಿಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಬಂಟರುಗಳಿಗೆ  ನಾಡವ ಎಂಬ ಪದವು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಿಲ್ವಿಯಾ ವಾಟುಕ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಬಂಟ-ನಾಡವಾ ಸಮುದಾಯವು ಸಡಿಲವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪಾಗಿತ್ತು.  ಜಾತಿ ರಚಿಸಿದ ಮಾತೃಭಿಮುಖವಾದ ಕಿನ್ ಗುಂಪುಗಳು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದವು. ಕೆನರಾದ ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬಂಟರು  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ತುಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಬಂಟರಿಗೆ  ೯೩ ಕುಲದ ಹೆಸರುಗಳು ಅಥವಾ ಉಪನಾಮಗಳು ಇವೆ ಎಸ್.ಡಿ.ಎಲ್ ಅಲಗೋದಿ ಪ್ರಕಾರ,ಬಂಟ ಸಮುದಾಯವು "ಮೂಲತಃ ಯೋಧ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ತುಳು ನಾಡಿನ ಸಮರ ಓಟದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ  ಆಡಳಿತದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ಬಂಟ ಸಮುದಾಯವು  ಭೂಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  
ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪಿ. ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ ಅವರು ಅಲುಪಾ ರಾಜಮನೆತನದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದು, ಬಹುಶಃ ಬಂಟ-ನಾಡವಾ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಭಾಸ್ಕರ್ ಆನಂದ್ ಸಲ್ತೋರ್  ಪ್ರಕಾರ ಅಲುಪಾ (ಆಳ್ವಾ) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಈ ದಿನದವರೆಗೆ ಬಂಟರಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.  ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಕೆಲವು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ತುಳು ನಾಡಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಬಂಟ-ನಾಡವಾರಿಂದ  ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ಧರ್ಮ
ಬಂಟರ ಅಭ್ಯಾಸ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಭಾಗವು ಜೈನಧರ್ಮ ವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಮಮಾತ್ರವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅವರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿ,ದಸರಾಗಳಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅವರು ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಭೂಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದ ಬಂಟರ ಭೂತ ಕೋಲಾ ಉತ್ಸವದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೋಷಕರಾಗಿರುತ್ತರೆ.

## ಗುತ್ತಿನ ಮನೆಗಳು
ಬಹುತೇಕ  ಮಾತೃಪ್ರೇಮದ ಪಾರಂಪರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರು ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.  ಈ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನನ್ನು ಯಜಮಾನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆವರಣದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.ಶಿರ್ವದಲ್ಲಿನ ನಾಡಿಬೆಟ್ಟು ಅರಮಾನೆ ಮನೆ ೧೪ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

## ಸಂಸ್ಥೆ
ಇದು ಬಂಟರ ಯನೆ ನಡವರ ಮಾತೃ ಸಂಘ. ಇದನ್ನು ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ದಿ ಹಿಂದೂ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯು ಬಂಟ ಸಮುದಾಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ದೇಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಜಲಾಶಯ

thumb|ಯುನೈಟಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‍ನ ಒಂದು ಜಲಾಶಯ

**ಜಲಾಶಯ**ವು ನೀರಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಶೇಖರಣಾ ಸ್ಥಳ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಲಾಶಯದ ಅರ್ಥ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಜಲಬಂಧ ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಥವಾ ಕೃತಕ ಸರೋವರ, ಸಂಗ್ರಹ ಕೊಳ ಅಥವಾ ಜಲಸಮೂಹ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಲಸಮೂಹದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೀರುವ ಒಂದು ಹೊಳೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಯೂ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಚಪ್ಪಟೆ ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆದು ಅಥವಾ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಡ್ಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಒಂದು ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಬಹುದು. ತೊಟ್ಟಿ ಜಲಾಶಯಗಳು ಸಂಗ್ರಹ ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರಬಹುದು, ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ನೆಲದಡಿ ಇರಬಹುದು. ತೊಟ್ಟಿ ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ನೀರುತೊಟ್ಟಿಗಳು ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯು ಜಲಾಶಯದ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲನಾಯನ ಭೂಮಿಯ ನದಿದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆ ಕಣಿವೆಯ ಕಿರಿದಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಣಿವೆಯ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಗೋಡೆಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬಲ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ ಕಾರ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಬಿಂದುವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಜನರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಮರುವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಪರೂಪದ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಬು ಸಿಂಬೆಲ್ ದೇಗುಲಗಳು (ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೈಲ್ ನದಿಯಿಂದ ನಾಸೆರ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆಸ್ವಾನ್_ಕಟ್ಟೆ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಇವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು), ಲಿನ್ ಸೆಲಿನ್‍ನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಪೆಲ್ ಸೆಲಿನ್ ಹಳ್ಳಿಯ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಸೇರಿವೆ. ಒಂದು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಂದು ಭಾಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನದಿಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಹಲವುವೇಳೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸುರಂಗ ಅಥವಾ ಬಳಸು ಕಾಲುವೆ ಮೂಲಕ. ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲವುವೇಳೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತಹ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಸದಾದ ಮೇಲಿನ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಷಕ ಹೊಳೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯ ಎತ್ತರವನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ದೊಡ್ಡಣ್ಣ

ದೊಡ್ಡಣ್ಣ (ಜನನ ೧೫ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೯) ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನಟ. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿ ನಟನಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ನಟನಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

### ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಅವರು ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೯ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.  ಕುಟುಂಬದ ಕಿರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಅವರ ಅಜ್ಜ ಕಡಲೆ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ ಎ೦ದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದತು. ಅವರು ಭದ್ರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಗ್ನೇಶ್ವರರ ಕಲಾ ಸ೦ಗ ಎ೦ಬವುದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿ ನಟನಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಕ್ಕಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಗಂಧರ್ವ ರಂಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಂಗಭೂಮಿ ತಂಡವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರ೦ಭಿಸಿದರು. ನಂತರ  ಅವರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

### ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಒಬ್ಬ ಬಹುಮುಖ ನಟ. ಅವರು ಖಳನಾಯಕರು, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಸ್ಯ ನಟರಾಗಿ ಇವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

### ಚಲಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
### ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟನೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೧೯೯೮-೯೯ ಚಿತ್ರ  ಟುವ್ವಿ ಟುವ್ವಿ  ಟುವ್ವಿ.

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು
ಕಾಡುಗೇರು

## ಸಸ್ಯದ ವಿವರಣೆ
ಇದು ಮಧ್ಯಮ  ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಲ್ಲಟಕ, ಗುಡ್ಡೆಗೇರು ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗೋಡಂಬಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದು ನಯವಾದ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಹಣ್ಣಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಸರಳವಾಗಿದ್ದು ಸುತ್ತು ಜೋಡಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ದುಂಡಾಗಿದ್ದು, ತುದಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗ ಮೃದುತುಪ್ಪಳದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೇ ಮತ್ತು ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯದ ಕಾಯಿ 2.5ಸೆಂ.ಮೀ. ಇರುತ್ತದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್-ಮಾರ್ಚ್ ವರೆಗೂ ಹಣ್ಣಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 2 ವಿಧಗಳಿವೆ. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಹಣ್ಣು. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಹಣ್ಣು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ತೀವ್ರವಾದ ಅಲರ್ಜಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪರಿಕರ ಹಣ್ಣುಗಳು ಖಾದ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಿಹಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಬೀಜವನ್ನು ಗೋಡಂಬಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ರಸವು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ತಾಗಿದರೆ ಅಲರ್ಜ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಇದು ಲೈಂಗಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ವೀರ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ವೃದ್ಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣ ಪಡಿಸುವುದು. ಕೆಂಪು ಕಿತ್ತಳೆ ಭಾಗವನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಒಣಗಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅರೆ ಒಣಗಿದ ನಂತರ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯಗಳ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಹೃದಯಾಘಾತ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ನರ ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಮಲಬದ್ಧತೆ, ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ವಿಲಕ್ಷಣ, ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಆಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಡಂಬಿಯನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಹಣ್ಣಿನ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ ಅದು ಯಾವುದೇ ಶುದ್ಧೀಕರಣವಿಲ್ಲದೇ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬೀಜದ ತೈಲವು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆ ಹಾಗೂ ಗಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣ್ಣನ್ನು ಬಣ್ಣಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಚರ್ಮ ತುರಿಕೆ, ಬಾವು ಇತ್ಯಾದಿ ಚರ್ಮ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೆದುಳಿನ ನಾಳದಂತೆಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿದುಳು ದೌರ್ಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಇದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

## ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನ
ಕಾಡುಗೇರು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪತನಶೀಲ ಮರವಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದ ಬಿಸಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
*ಹಣ್ಣಿನ ಔ‍‍‌ಷಧಿಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. 
*ಅದರ ಬಿಸಿಯಾದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಾರದು,
*ಮಕ್ಕಳು, ಗರ್ಭಿಣಿ ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು ಇದರಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಉತ್ತಮ.
*ಮಾರಕ ಡೋಸ್ 12-24 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
*ಭಲ್ಲಟಕದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಯು ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ  ಗರ್ಭಪಾತವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು.

## ಹೆಸರುಗಳು
*ಲ್ಯಾಟಿನ್- ಸೆಮೆಕಾರ್ಪಸ್‍ ಅನಾಕಾರ್ಡಿಯಂ.
*ಕನ್ನಡ- ಕಾಡುಗೇರು, ಗುರುತುಅಡಿಕೆ, ಗೇರುಕಾಯಿ
*ಸಂಸ್ಕೃತ- ಅಂಜಿಕಾ, ಅಗ್ನಿಮುಖ, ಅನಲಾ, ಭಲ್ಲಟ, ಅರುಶ್ಕಾರ
*ಹಿಂದಿ- ಬೇಲಾಟಕ್, ಬೇಲಾ, ಭಿಲವ
*ಮರಾಠಿ- ಭಲ್ಲಟ, ಭಿಲ್ಲವ
*ಒರಿಯಾ- ಭಲ್ಲಟಕಿ
*ಉರ್ದು- ಬಾಲದುರ್, ಭಿಲವನ್
*ಗುಜರಾತಿ- ಭೀಲಮ
*ಅರೇಬಿಯನ್- ಹಬ್ವುಲ್‍ಕಾಬ್
*ಫ್ರೆಂಚ್- ಅನಾಕಾರ್ಡಿಯರ್ ಡಿ ಓರಿಯಂಟ್
*ನೇಪಾಳಿ- ಭಿಲಾಯಿ
*ಸ್ಪಾನಿಷ್- ಅನಾಕಾರ್ಡೋ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಹಳದಿ ಕಣಗಿಲು

## ಹಳದಿಕಣಗಿಲೆ
ಇದು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಮರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಚೀನಿ ಅದೃಷ್ಟಅಡಿಕೆಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಕ್ಯಾಸ್ಸೆಬೇಲಾ ಥೆವೆಟಿಯಾ.

=ಇತರೆ ಹೆಸರುಗಳು=
*ಹಿಂದಿ :ಕನರ್, ಕಾನೆಲ್
*ತೆಲಗು: ಎರಗನೂರ್, ಜನ್ನರತ್
*ಇಂಗ್ಲೀಷ್: ಭಾರತೀಯ ಒಲಿಯಾಂಡರ್
*ಬೆಂಗಾಲಿ: ಕರವಿ
*ಮರಾಠಿ: ಕಾನ್ಹೆರ್
*ಗುಜರಾತಿ: ಕನೆರ್, ಕರೇನಾ
*ತಮಿಳು: ಅಲರಿ
*ಪಾರ್ಸಿ: ಖಾರ್ಜಹರ.

=ವಿವರಣೆ=
ಈ ಸಸ್ಯವು ಬಿಹಾರ, ದೆಹಲಿ, ಗುಜರಾತ್,ಪಂಜಾಬ್,ಚೀನಾ, ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಇದು ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಷಕಾರಿ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ವ್ಯಾಪರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ನ ಅದೃಷ್ಟ ಅಡಿಕೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

=ದೈಹಿಕರಚನೆ=
ಇದರ ಕಾಂಡವು ಬೂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. 
ಹೂವುಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. 
ಸುಧೀರ್ಘ ಕೊಳವೆಯ ಆಕಾರದ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 
ಇದರ ಫಲವು ಆಳವಾದ ಕೆಂಪು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಬೀಜದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತದೆ. 

=ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ=
ಇದರ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

=ಉಪಯೋಗಗಳು=

*ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯ ಎಂದು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 
*ಹಿಮ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಟೇನೆರ್ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
*ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬರಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿರುತ್ತದೆ.\

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೇಧಾಸಕ

ಮೇಧಾಸಕ ಲಾರೋಸಿಯಾ ಕುಟುಂಬ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 20-25ಮೀ ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಮೇಧಾಸಕ ಮರಗಳು 4500 ಫೀಟ್ ಎತ್ತರ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಮರದ ತೊಗಟೆಯ ಹೊರಭಾಗ ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು, ಒಳ ಭಾಗ ನಸುಗೆಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 4-6 ಇಂಚು ಉದ್ದ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೂದಲಿನಂಥಹ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೂವುಗಳು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಜೂನ್-ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹಣ್ಣುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಯೂ, ದುಂಡು ಆಕಾರದ್ದಾಗಿಯೂ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್- ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

## ಹಂಚಿಕೆ
ಈ ವರ್ಗದ ಗಿಡಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದಿಂದ ಮಲೇಷಿಯಾದವರೆಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳನ್ನು ಲಾ-ರೀಯುನಿಯನ್, ಮಾರಿಷಸ್ ಹಾಗೂ ಮೇಯೋಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು.

## ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ
ಮೇಧಾಸಕದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು **Litsea glutinosa**. ಇದನ್ನು Litsea chinensis  ಎಂದೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಧಾಸಕದ ಮರದ ತೊಗಟೆ ಲಾರೊಟೆಟಾನಿನ್, ಆಕ್ಟಿನೊಡಾಫ್ಮಿನ್, ಬೋಲ್ಡಿನ್, ನಾರ್ಬೋಲ್ಡಿನ್, ಸೆಬಿಫೆರಿನ್‍ನನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಫ್ಲಾವೊನೈಡ್, ನೇರಿಂಗೈನ್, ನರಿಂಗ್ನ್‍ ಕ್ಯಾಮ್ಪೆರ್ಪಾಲ್, 7- ಗ್ಲುಕೋಸೈಡ್, ಕ್ವೆರ್ಸೆಟಿನ್ ಮತ್ತು ಅದರ 3-ರಾಮನಾಸೈಡ್ ಪೆಗ್ಲರಾಗೋನಿಡಿನ್ ಮತ್ತು 5-ಗ್ಲುಕೋಸೈಡ್ ಸಿಸ್ಟೈನ್, ಗ್ಲೈಸೀನ್ ಮುಂತಾದವುಗಳು.

## ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಧಾಸಕದ ಹೆಸರು
ಹಿಂದಿ		-	ಮೈದಾ ಲಖಡಿ
ಆಂಗ್ಲ		-	ಕಾಮನ್‍ಟಾಲೋ ಲೌರಿಫೋಲಿಯಾ
ಅರೇಬಿಕ್   	-	ಮ್ಯಾಗಸೇ
ಬೆಂಗಾಲಿ	        -	ಕುಕುರಚಿತೆ
ಗುಜರಾತಿ	        -	ಮೇಧಾ ಲಖಡಿ
ಮಲಯಾಳಂ	-	ಕರ್ಕಮೇಧಾ
ಪ್ಯಾರಿಸ್	        -	ಕಿಲ್ಜ್
ಪಂಜಾಬಿ	        -	ಮೇಧಾಸಕ
ತಮಿಳು	        -	ಮೇಧಾಲ ಕವಿ
ತೆಲುಗು	        -	ಮೇಧಾ
ಲ್ಯಾಟಿನ್  	-	ಲಿಟ್ಸಿಯಾಚಿನೆನ್ಸಿಸ್ ಲೌರ್

## ಉಪಯೋಗಗಳು
# ಮೇಧಾಸಕದ ತೊಗಟೆಯ ಪುಡಿಯನ್ನು ಜಿಗ್ಗತ್‍ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಧೂಪದ್ರವ್ಯಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಟುಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
# ಇದರ ತೊಗಟೆಯ ಪುಡಿಯನ್ನು ಉಳುಕು, ಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಸಂದುಗಳ ನೋವಿಗೆ ಮುಲಾಂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಾಯಗಳಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
# ಮೇಧಾಸಕದ ರುಚಿ ಕಟುವಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ ಕಹಿಯಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. 
# ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಟೋತ್ಪತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇದು ಉಪಯುಕ್ತ. 
# ಬೇಧಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತಸ್ರಾವಯುಕ್ತ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು 15-20 ಮಿಲಿಯಷ್ಟು ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
# ಮೇಧಾಸಕದ ತೊಗಟೆಯ ತೈಲವನ್ನು ನೋವು ಹಾಗೂ ಕೀಲುಗಳ ಉರಿಯೂತ ನಿವಾರಿಸಲು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. 
# ಈ ಮರದ ತೊಗಟೆಯ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮೂಳೆ ಮುರಿತ ಶೀಘ್ರ ಗುಣಮುಖವಾಗಲು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. 
# ಒಣ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಇದರ ತೈಲವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
# ಮೇಧಾಸಕದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕೆಮ್ಮು ಹಾಗೂ ಬೆನ್ನು ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು 25-30ಮಿಲಿಯಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
# ಮೇಧಾಸಕದ ಸೇವನೆ ಅಥವಾ ಬಳಕೆಯಿಂದ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

## ಮೇಧಾಸಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧಿಗಳು
# **ಅಸ್ತಿ ಸಂದಾನಕ ಲೇಪ**: ಈ ಆಯುರ್ವೇಧ ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಧಾಸಕವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೂಳೆ ಮುರಿತ ಹಾಗೂ ಕೀಲುಗಳ ಅಪಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
# **ಬೋಂಟೋನ್‍ ಕ್ಯಾಪ್ಸ್ಯೂಲ್**: ಈ ಆಯುರ್ವೇಧ ಮೂಲಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಮೇಧಾಸಕದ ಉಪಯೋಗವಿದ್ದು, ಇದು ಮೂಳೆ ಮುರಿತದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜೋಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರಿತವಾಗಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮೂಳೆಯ ದ್ರವ್ಯ ರಾಶಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ಶೋಭವನ
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ದುರ್ವಾಸನೆ ಮರ

ದುರ್ವಾಸನೆ ಮರವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಾರ್ಕ ಅಥವಾ ಅಮೃತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಮಾಫಿಯಾ ಫೋಟಿಡಾ.

=ಇತರೆಹೆಸರುಗಳು= 
* ಹಿಂದಿ: ಫಿಗ
* ಕನ್ನಡ: ಅನವು, ಹೇನಾರಿ, ಹೆಲ್, ಪೆನಾರಿಪೆನ್ನರೆ
* ಮಲೆಯಾಳಂ: ಚೋರ್ಲಾ, ಕೊರಲೈ, ಪಿಲಿಪಿಕ್ಚಾ, ಪಿಪಿಪಿಕ್ಕು
:ವಿವರಣೆ: 
*ಇದು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.  ಈ ಸಸ್ಯವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಖಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಸ್ಯವು 4 ರಿಂದ 8 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಟಬ್ಬುಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು ಚಿಕ್ಕ ಗಿಡಗಳಿರುವಾಗ ಚಳಿಗಾಲದ ಪೂರ್ತಿ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಸಸ್ಯದ ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣವು ನೇರಳೆ, ಗುಲಾಬಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.
*ಆ ಮರದ ತುಂಡನ್ನು ಸುಟ್ಟಾಗ ಕೆಟ್ಟ ವಾನೆ ಬರುತ್ತದೆ.

=ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು=

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ,ಕೇರಳ,ಕರ್ನಾಟಕ, ಸತಾರಾ, ಕೋಲ್ಲಾಪುರ್, ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಛಿಮಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾತಾರದಲ್ಲಿ, ಪಂಚಗಣಿ, ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಗಿರಿಧಾಮದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೫೦೦ಮೀ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೫೫೦ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

=ಸಸ್ಯದ ಗುಣಕರ್ಮಗಳು=
*ಈ ಸಸ್ಯವು 4-8 ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. 
*ಈ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೆರಳುಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
*ಈ ಸಸ್ಯವು ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ೫೦ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‍ವರೆಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲದು. 
*ಹೂವುಗಳು ಕೆನ್ನಾಲಿ, ಗುಲಾಬಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. 
*ಇವುಗಳು ಕಾಂಡದತುದಿಯ ಹತ್ತಿರ ಸಣ್ಣ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 

=ಸಸ್ಯದಆರೈಕೆ= 
ಈ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಮ ನೀರಿನಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವ ಮೊದಲು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸಬೇಕು. ಸಸ್ಯಆರೈಕೆಗೆ ಜಾಗರೂಕತೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. 

=ಉಪಯೋಗಗಳು= 
ಈ ಸಸ್ಯವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೂ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಪ್ರಯಾಂಗು

**ಪ್ರಯಾಂಗು** ಸಸ್ಯವು ಲಾಮಾಸಿಯೇ ಕುಟುಂಬದ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಸಸ್ಯದ ಜಾತಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಇದು ಸುಮಾರು 5 ಮೀ ಎತ್ತರವಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮರವಾಗಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳವಾಗಿದ್ದು ಅಭಿಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಹಣ್ಣು 3-4 ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಆರ್ಯುವೇಧ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಪ್ರಯಾಂಗುವಿನ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು 
ಕನ್ನಡ : ರಿಷಿಪತಿರಿ, ಆರ್ಥಿಗಿಡು 
ಮಲಯಾಳಂ : ಥಿನ್ ಪರ್ವಿಲ್ಲಮ್, ತಿರುಪೀವಿವಲಂ
ಮರಾಠಿ : ಅಯ್ಯಮ್ಸರ್, ಇನ್ಸಾ, ಕಾರಿವತತಿ 
ತಮಿಳು : ವೆಟೈಲೈ-ಪಟ್ಟಾಯಿ, ಕಟ್ಟುಕುಮಿಲ್, ಸೆಂಬಕ್ಕುಲ್ತು
ತೆಲುಗು : ಬೊಡಿಗ ಚೆಟ್ಟು

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ವೆಲ್ವೆಟ್ ಬ್ಯೂಟಿ ಬೆರ್ರಿ 5 ಮೀ ಎತ್ತರದ  ಸಸ್ಯ ಇದಾಗಿದ್ದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮರವಾಗಿದೆ. ತೊಗಟೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು ನಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಿರುಕೊಂಬೆಗಳು ಚತುರ್ಭುಜ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಕಾಂಡಗಳು 2.5-7.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ದಟ್ಟವಾದ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಲೀಫ್ ಬ್ಲೇಡ್ 10.5-25 ರಿಂದ 5.5-15 ಸೆಂ.ಮೀ ಇರುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತುವರೆದ ತುದಿ ಕಿರಿದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ತೆಳುವಾದ ತೊಗಟೆ, ದ್ವಿತೀಯಕ ನರಗಳು ಮತ್ತು ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಮೇಲೆ ಎದ್ದಿರುತ್ತದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ನರಗಳು 6-9 ಜೋಡಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಯು ಎಲೆಗಳ ಕವಚಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಯ ಸೈಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳು ಕೆನ್ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಿಂದ  ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನುಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ

## ಕಂಡು ಬರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು 
ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣನ ಮತ್ತು ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದವರೆಗೂ ಈ ಸಸ್ಯ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಮಾಹಿತಿ 
ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣ : ಪರ್ಪಲ್
ಹೂವಿನ ಗುಂಪು:  ಕ್ಲಸ್ಟರ್ / ಹೂಗೊಂಚಲು 
ಹೂಗೊಂಚಲು ಪ್ರಕಾರ:  ಸೈಮೆ
ಬೆಳಕಿನ ಆದ್ಯತೆ :  ಸುರ್ಯನ ಅರೆ ನೆರಳು
ನೀರಿನ ಆದ್ಯತೆ : ಮಧ್ಯಮ ನೀರು
ಪ್ರಸರಣ ವಿಧಾನ : ಬೀಜ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಜಪಪುಷ್ಪ

ಜಪಪುಷ್ಪಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಹೈಬಿಸ್ಕಸ್ ರೊಸ-ಸಿನೆನ್ಸಿಸ್. ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿಚೀನೀ ದಾಸವಾಳ, ಚೀನಾ ಗುಲಾಬಿ, ಹವಾಯಿಯನ್ ದಾಸವಾಳ,ಮ್ಯಾಲೋ ಗುಲಾಬಿಎಂದುಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಜಪಪುಷ್ಪವನ್ನು 1753ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್‍ಲಿನ್ನಿಯಸ್‍ ಅವರ ಸ್ಪೀಸೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.  ರೋಸಾ-ಸಿನೆನ್ಸಿಸ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವಾಗಿದ್ದುಇದರ ಅರ್ಥಚೀನಾದ ಗುಲಾಬಿ ಎಂದು ಆದರೆ ಜಪಪುಷ್ಪಕ್ಕು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.

## ವಿವರಣೆ
ಜಪಪುಷ್ಪ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಪೊದೆಯಾಗಿದೆ.ಸಸ್ಯದಗಾತ್ರ 1-3 ಮೀ, 3-9 ಅಡಿಇರುತ್ತದೆ.ಇದು 5ದಳದ ಹೂವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ರೂಟ್‍ ಒಂದು ಕವಲೊಡೆದ ಡ್ಯಾಪ್‍ ರೂಟ್‍ ಆಗಿದೆ. ಕಾಂಡವು ವೈಮಾನಿಕ, ನೆಟ್ಟಗೆ, ಹಸಿರು ಸಿಲಿಂಡಕಾರದ ಮತ್ತು ಶಾಖೆಯಂತಿದೆ.ಎಲೆಯು ಸರಳವಾಗಿದ್ದು ಎಲೆಯ ಆಕಾರ ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿದೆ. ತುದಿ ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಗಿಡಗಳಿಗೆಗಿಡ ಹೇನುಗಳು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

## ಹೂವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು
*ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ವಿಲಿಂಗಿ*ಇದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಅರಳುತ್ತದೆ.
*ಜಪಪುಷ್ಪಅದರಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹೊರತಾಗಿಯು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ.
*ಇದಕ್ಕೆಗಿಡ ಹೇನುಗಳು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
*ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: ಪ್ಲಾಂಟ
*ಕುಟುಂಬ: ಮಾಲ್ವಸಿಯೆ
*ಲಿಂಗ : ಹೈಬಿಸ್ಕಸ್
*ಜಾತಿ: ರೋಸಾ ಸಿನೆನ್ಸಿಸ್

## ಹೂ ಬಣ್ಣಗಳು
*ನೀಲಿ ಹೂವು
*ಕಿತ್ತಳೆ ಹೂವು
*ಗುಲಾಬಿ ಹೂವು
*ಪರ್ಪಲ್ ಹೂವು*ಬಿಳಿ ಹೂವು
*ಕೆಂಪು ಹೂವು 
*ಹಳದಿ ಹೂವು

## ಹವಾಮಾನ
*ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಹವಾಮಾನ
*ಉಷ್ಣವಲಯ ಹವಾಮಾನ

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಜಪಪುಷ್ಪ ಹೂವುಗಳು ಖಾದ್ಯವಾಗಿಯು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಲಾಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕೂದಲ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲೂಇದು ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇನ್ನೂದೇವರ ಪೂಜೆಗಳಿಗೆ ಕೆಂಪು ಹೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಕೆಂಬಂಗ್ ಸೆಪಟುಎಂದುಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದುಅಕ್ಷರಶಃ ಶೂ ಹೂ ಎಂದುಅರ್ಥ.ಜಪಪುಷ್ಪ ಹಲವಾರು ವೈದಕೀಯಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಚರ್ಮದ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕರಿ.ಇದನ್ನುಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಬೆಳೆಸುವ ಸ್ಥಳ
ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.ಬಿಸಿಲ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು.ತೇವ ಸಾವಯುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ದವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಇದರರೂಟ್ಸ್ ಎಂದಿಗೂ ಒಣಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ವಸಂತಕಾಲದಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು

## ವಿಶೇಷತೆ
ಜಪಪುಷ್ಪಇದು ಮಲೇಷಿಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು. ಇದು ಮಲಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗರಾಯಎಂದಯಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.12ನೆ ಶತಮನದಲ್ಲಿ ಮಲಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದೊಳಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು 1958ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು ಆಗಿ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು.1960 ಜುಲೈ 28 ರಂದು ಮಲೇಷಿಯ ಸರ್ಕಾರ ಜಪಪುಷ್ಪವನ್ನುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಬೆಟ್ಟನೆಲ್ಲಿ

**ಬೆಟ್ಟನೆಲ್ಲಿ,**
ಆಮ್ಲ ಹಾಗೂ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಮ್ಲಲಿಕ ಓಪಿಶಿಯಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಕರ್ನಾಟಕಕದ ಮಿಶ್ರ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪನೆಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಉದುರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಥವಾ  ಎಪ್ರಿಲ್‍ನವರೆಗೆ ಎಲೆರಹಿತವಾಗಿದ್ದು ಹೊಸ ತಳಿರು ಆಗ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟವೇನೆಂದರೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಕಡ್ಡಿಗಳೂ ಒಣಗಿಉದುರಿತ್ತದೆ ಎಲೆಗಳು ಸರಳವಾದರೂ ನೋಡಲುತುಂಬಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರ್ಣ ಎಲೆಗಳ ಹಾಗೆ ಕಾಣುವುದು. ಹಳದಿ ಛಾಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಹೂಗಳು ಎಲೆಗಳ ಪರ್ವ ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್‍ನಲ್ಲಿಕಂಡುಬರುಂತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಗಳು ಗುಂಡಗೆ 1.22ಸೆಂ ಮೀ ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು. ಹಳದಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದಕೂಡಿ ನಯವಾಗಿರಾಸಭರಿತವಾಗಿ ಬಗಚಾಗಿರುತ್ತದೆಇದರ ಮೊಳೆಯಲು ಶಕ್ತಿ ಅಷ್ಟು ಫಲಕಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಯುಲು ಒಂದು ವರ್ಷತೆಗೆದುಕೊಂಡು ದಾಖಲೆಹಳಿವೆ ಬೀಜವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಬಿತ್ತಿದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಹಾಗೂ ಜೀವಶಕ್ತಿಯೂ ಬಹಳ ಕಾಲವಿರುದಿಲ್ಲ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನುಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು

## ವ್ಯೆಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು 
ಪೀಲಾಂಟಸ್‍ಎಮ್ಲ್‍ಲಿಕ

## ಆಕಾರ
ಮಾಧ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರ ಎಳೆ ಹಸುರು ಬಣ್ಣದ ಸಣ್ಣಕಿರುದಾದ ಎಲೆಗಳುಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತೊಗಟೆ ನಯವಾಗಿದ್ದು ಬೂದು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅಸಮಾನವಾದದುಂಡು ಚಿಪ್ಪುಗಳಂತೆ ಕಳಚುವುದು ಹೀಗೆ ಕಳಚಿದಾಗ ಒಡ್ಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊಸ ಎಳೆ ತೊಗಟೆ ಹಳದಿ ಛಾಯೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

## ಆರೋಗ್ಯಕಾರ ಅಂಶಗಳು
ಅಮಲಕಿಯ ಹಣ್ಣು  ಬೀಜವನ್ನು ಜ್ವರ, ಹಸಿವು, ರಾಶಿಗಳು, ಹುಳುಗಳು, ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಜಾಂಡೀಸ್, ಆಂತರಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ಕಂಗೆಡಿಸುವಿಕೆಯ ಧ್ವನಿ, ಹಿಕ್ಕೋಫ್, ಕೆಮ್ಮು,  ಮೂರ್ಛೆ, ಹೃದಯ ರೋಗಗಳು, ವಾಂತಿ, ಉರಿಯುವಿಕೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ರಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂವೇದನೆ, ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ನೋವು, ಕುಷ್ಠರೋಗ, ಸಂಧಿವಾತ, ಎರಿಸಿಪೆಲಾಗಳು, ಪೊಕ್ಸ್, ಕೂದಲಿನ ಬೂದು, ಮಧುಮೇಹ, ಮೂತ್ರದ ನಿಗ್ರಹ, ಲ್ಯುಕೊರ್ಹೋಯಯಾ, ಸ್ತ್ರೀ ಜನನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಸಂವೇದನೆ, ಕಣ್ಣಿನ ರೋಗಗಳು, ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಮತ್ತು ಕಾಮೋತ್ತೇಜಕ ಎಂದು. ಮಧುಮೇಹ:  ಮಯಾಬಾಸ್  ಪ್ರಮೇಹಾ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ  ಅಥವಾ ಪುಡಿ ಆಫ್ ಅಮೈಕಿಯ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಪುಡಿ  ನಿಕೋರಾ   ಲಾಂಗ  ನಂತಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  10-15 ಗ್ರಾಂಗಳು   ಅಹು .40  ಅಮಾಲಕಿ ಹಣ್ಣಿನ ದೈನಂದಿನ ಸೇವನೆ ಒಂದು ಪುನರುಜ್ಜೀವನದಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.  ಅಹ್.ಯು.39 . ಹುರುಪು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ, ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ತಾರುಣ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿ. ಕಣ್ಣಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಅಮಲಕಿ, ಹರೇತಿಕಿ  ಟರ್ಮಿನಾಲಿಯಾ ಚೆಬುಲಾ  ಮತ್ತು ವಿಬೆಥಾಕಿ  ಟರ್ಮಿನಲಿಯಾ ಬೆಲ್ಲರಿಕ  ಅನ್ನು ಪೌಡರ್ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿರೇಚಕ. ಅಮಲಕಿ, ಹರೇತಿಕಿ  ಟರ್ಮಿನಾಲಿಯಾ ಚೆಬುಲಾ ಮತ್ತು ವಿಬೆಥಾಕಿ  ಟರ್ಮಿನಲಿಯಾ ಬೆಲ್ಲರಿಕ  ದ ಪೌಡರ್ನ್ನು ಬಿಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ವಿರೇಚಕ  10-15 ಗ್ರಾಂ  ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ಮಾಂಸರೋಹಿಣಿ

ಇದು ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರ. ಇದು ನೇರವಾದ ಕಾಂಡ ಹಾಗೂ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಎಲೆಗಳು ಸಮಲತಾ ಸಂಯುಕ್ತಪರ್ಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಮಲೆನಾಡಿನ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 60-150 ಸೆಂ.ಮೀ.ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಇದು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ತಳಿರು ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು ಗೊಂಚಲು ಹೊಸ ತಳಿರಿನೊಂದಿಗೆ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಬಲಿತ ಬೀಜಗಳು ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿಉದುರುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳು 3.7-4.5 ಸೆಂ.ಮೀ.ಉದ್ದ ಹಾಗೂ 1.2 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಗಲವಿರುತ್ತದೆ.ಬೀಜಗಳ ಜೀವಶಕ್ತಿಅತೀಕಡಿಮೆ.ಸಸಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದರದಾರುವುಕಪ್ಪುಕಂದು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿ ಅತೀಗಡುಸಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.ಬರಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಕಿ ಧಗೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಹವರ್ತಿ ಮರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಸಬಲ್ಲದು. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಯು ಸರಿಯಾದ ಮಳೆ ಬಿದ್ದು ಭೂಮಿ ಹದವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿಬೀಜಗಳು ಮೊಳೆತು ಸಸಿಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕೃತಕ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು 30 ಸೆಂ.ಮೀ.ಎತ್ತರದ ಸಾಲ್ಚರಂಡಿಗಳ ಒಡ್ಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಬಹುದು.

## ವ್ಶೆಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
ಸೋಯ್ಮಿಡ ಫಾಬ್ರಿಫುಗ

## ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು
ಸೋಮೇ ಮರ, ಸ್ವಾಮಿ ಮರ, ಕೆಮ್ಮರ, ನವಿಲು ಮೆಟ್ಟು

## ಉಪಯೋಗಗಳು
#ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
#ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು.
#ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
#ಒಳ ತೊಗಟೆಯನ್ನುಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
#ಗೆದ್ದಲಿನ ಉಪಟಳವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
#ಒಳ ತೊಗಟೆಯನ್ನುಔಷಧಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೂ ಇದುಟ್ಯಾನಿನ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
## ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕ
*efloraofindia 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವಿಕಂತಕ

ವಿಕಂತಕ
ವಿಕಂತಕಕ್ಕೆ ಸಂಪಿಗೆ ಹಣ್ಣಿನ ಮರ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಂಪಿಗೆ ಹಣ್ಣಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವು ಬಿಡುವ ಮರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ವಿಕಂತಕ ಹೂವುಗಳು ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವಿನ ತರಹ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಬೀರುವುದಿಲ್ಲಾ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಸ್ಪಲ್ಪ ಒಗರಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರು ಇದರ ಹಣ್ಣುಗಳು ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅರ್ಪು, ಚೇಂಪೆಹಣ್ಣು ಸಂಪೀಗೆ ಎಂದು ಇದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
*ಪ್ಲೋಕೊರ್ಟಿಯೇಸಿ
*ಕುಟುಂಬ: ಸಲಿಕೇಸಿ
*ಜಾತಿ: ಫ್ಲಕೊರ್ಟಿಯ ಮೊಂಟಾನಾ

## ಆಕಾರ
ಈ ಮರ 8 ಮೀ ಎತ್ತರದವರೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.. ಸರಳವಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಕಾಂಡ; ತೊಗಟೆಯಜತೆಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳವಾಗಿದ್ದು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುಜೋಡನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ; ಎಲೆಗಳು ೦.4-೦.9 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಅಡ್ಡ ಸೀಳಿದಾಗ ಸಪಾಟ ಪೀನ ಮಧ್ಯದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಚೂಪಾಗುವ ತುದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
## ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶ
ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮತ್ತುಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮತ್ತುಏಷ್ಯಾದ ಉಷ್ಣವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಯುತ್ತವೆ.ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
## ವಿಕಂತಕದ ಉಪಯೋಗಗಳು
*ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬಳಸಬಹುದು.
*ವಿಕಂತಕ ಮರಗಳಿಂದಾಗಿ ವಾತವರಣ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಸಂಪಿಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳುಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ತಿಂದರೆ ಗಂಟಲು ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೆ ಜ್ವರ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಸ್ಪಲ್ಪ ಒಗರಾಗಿರುತ್ತವೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಅಮಿತ್ ಮಿಶ್ರಾ

**ಅಮಿತ್ ಮಿಶ್ರಾ**, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ನ್ ಬೌಲರ್ ಹಾಗು ಬಲಗೈ ಕೆಳ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮಾನ್. ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀ‌‌ಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.  ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನ‌‌‍ಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ಸ್ ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.
thumb|ಅಮಿತ್ ಮಿಶ್ರಾ

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅಮಿತ್ ಮಿಶ್ರಾ ನವಂಬರ್ ೨೪, ೧೯೮೨ ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಆಡಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಲಭಿಸಿತು. ನಂತರ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಡಲೂ ಅವಕಾಶ ಲಭಿಸಿತು.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
### ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಮೇ ೧೧, ೨೦೦೮ರಂದು  ಜೈಪುರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ೩೩ನೇ ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ಸ್ ತಂಡದಿಂದ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಐಪಿಎಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ವಿಕೇಟ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬೌಲರ್.

### ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಏಪ್ರಿಲ ೧೩, ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಢಾಕಾ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಅಮಿತ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೭, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮೊಹಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಪಾದಾರ್ಪನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ಐದು ಒಟ್ಟು ಏಳು ವಿಕೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಜೂನ್ ೧೩, ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಹರಾರೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.

## ಪಂದ್ಯಗಳು 
*ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೨೨** ಪಂದ್ಯಗಳು.
*ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೩೬** ಪಂದ್ಯಗಳು
*ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೧೦** ಪಂದ್ಯಗಳು.
*ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : **೧೩೬** ಪಂದ್ಯಗಳು

### ವಿಕೇಟ್‍ಗಳು 
*ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ  : **೭೬**
*ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ  : **೬೪**
*ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ  : **೧೬**
*ಐಪಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ  : **೧೪೬**

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್
ಕಪಿಥಾ

ಕಪಿತಾ ಆರ್ಯುವೇದಿಕ್ ಹಾಗೂ ಔಷಧೀಯ ಗುಣ ಹೊಂದಿರುವ ಗಿಡ.ಇದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರು ಫೆರೋನಿಯ ಲಿಮೋನಿಯಾ. ಇದರಕುಟುಂಬ ರುಟಾಸಿಯೇ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಕಪಿಥಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರುಗಳು
ಫೆರೋನಿಯಾ ಆನೆ

## ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು
#ತೆಲುಗು : ಕಪಿಥಮುಯು
#ಸಂಸ್ಕೃತ :ದಾಧಿಥಾ, ದಂತಶಾಥಾ
#ಇಂಗ್ಲೀಷ್ : ವುಡಾಪಲ್, ಮಂಕಿ
#ತಮಿಳು : ವಿಲರಾಮ್, ವಿಲಾಂಗೈ
#ಆಯುರ್ವೇದ :ಕಪಿಥಾ, ದಧಿಥಾ, ದಾಧಿಹಾರ, ಸುರಭಿಖಾಡಾ. ದಂತಶಾತ್, ಕಪಿಪ್ರಯಕಾಪಿತ್ತ್, ಕ್ಯಾಥ್ ಪುಸ್ಪಾಲ್, ಕ್ಯಾಪಿರೀಯ, ಡಾಂಟಸ್ಟ್
#ಸಿದ್ದ : ವಿಲಮಾರಾಮ್, ವಿಲಾಂಗೈ, ನರಿವಿಲಾ, ವಿಝಾ, ವಿಲಾ, ಕಡಪಕೈ, ಕಪಿಥಮ್

## ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದರ ಎಲೆಗಳು 3-6 ಚಿಗುರೆಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಗ್ಲೋಬೊಸ್, ಬೂದು, ವುಡಿರಿಂಡ್ (ಪೆರಿಕಾರ್ಪ್) ಹಣ್ಣುಗಳು 5-8 ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನುಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಿಂದಕೂಡಿದ ಹೂ 2-4 ಸೆಂ.ಮೀ ಏಕಲಿಂಗಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.ಸಸ್ಯದ ಬೀಜಗಳು ಮೃದುವಾದಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತುಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತುಡಿಸೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ ಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೇರವಾದಕಾಂಡ ಮತ್ತುತೊಗಟೆಯು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಅಥವಾಕಡು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

## ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶ
ಒಣ ಉಷ್ಣ ವಲಯದ ಮತ್ತುತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಸಸ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು 450 ಮೀಟರ್‍ಎತ್ತರದಲ್ಲಿಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಡ್ರೈ ಪ್ಲೇನ್ಸ್, ಹಿಮಾಲಯ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಆಗ್ನೇಯಾಜಾವಾ, ಪಾಕಿಸ್ತನ, ಬ್ಲಾಂಗಾದೇಶಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.

## **ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು**
## ಹಣ್ಣು
*ಹಣ್ಣು, ತೊಗಟೆ, ಗಮ್ ರಾಳವನ್ನು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
*ಅತಿಸಾರ ಭೇದಿಗೆ ಹಣ್ಣನ್ನುಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.  
*ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಗಂಟಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆಉಪಯೋಗ್ಯಕರ
*ಕಳಿತ ಹಣ್ಣುಉಪಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಮೂಲಾವ್ಯಾಧಿ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
*ಅಜೀರ್ಣ, ಅತಿಸಾರ ಸಮಸ್ಯೆಗೆಯೋಗ್ಯಕರ
*ತಾಜಾಕಪಿತ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಹಾಗೂ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
*ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನುಕೆಮ್ಮಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಎಲೆ
*ಚರ್ಮದ ಜೀವಕೋಶ ಹಾಗೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಸಂಕೋಚನೆಗೆ ಈ ಎಲೆ ಯೋಗ್ಯಕರ.
*ನವಿರಾದಎಲೆಯರಸವನ್ನುಅಜೀರ್ಣ, ಅತಿಸಾರ, ಮಧುಮೇಹ, ವಾಯು, ಬೇಧಿ

## ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣ
*ವಜ್ರಕಾಪಾಟ್‍ ರಸ
*ನೈಗ್ರಾಧಧಿಚೋರ್ನ
*ದಶಮುಲಿರಿಷ್ಠ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ರೋಹಿತುಕ

ಅಮುರಾರೋಹಿತುಕ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯರು ದಿರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸ್ಪ್ಲೇನಿಕ್ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಆರ್ಯುವೇದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಇದನ್ನು ಪರಿವರ್ತಕ, ಸಂಕೋಚಕ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ನಾದ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಅಫನಮಿಕ್ಸಿಸ್ ಪಾಲಿಸ್ಟಚಿಯಾ.

=ಇತರೆಹೆಸರುಗಳು=
*ಇಂಗ್ಲೀಷ್: ರೋಹಿತುಕ ಮರ
*ಹಿಂದಿ: ಹರಿನ್-ಹರಾ, ಹರಿಂಖಾನಾ
*ಮಣಿಪುರಿ: ಹೀರಾಂಗ್ಖೋಯಿ
*ಮರಾಠಿ: ರಾಕ್ಷರೋಹಿಡಾ
*ತಮಿಳು: ಮಲಂಪುಲುವನ್, ಸೆಮ್, ಸೆಮರ್ಮಮ್
*ಮಲೆಯಾಳಂ: ಚೆಮರಾಮ್
*ತೆಲಗು: ಚೆವಮಾನು, ರೋಹಿಟಾಕ
*ಕನ್ನಡ: ಮುಲ್ಲುಮುಟ್ಟಾಗ, ಮುಲ್ಲುಹೀತಲು, ರೋಹಿತಕ
*ಬೆಂಗಾಲಿ: ಟಿಕ್ತರಾಜ್
*ರೊಂಗ್ಮೇಯ್: ಅಗಾನ್
*ಅಸ್ಸಾಮಿ: ಹಕೋರಿ ವಿಕೋರಿ
*ಸಂಸ್ಕೃತ: ಅನವಲಭ, ಕ್ಷಾರಯೋಗ್ಯ, ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾಣ, ಲೋಹಿಟಾ
*ಸಿಂಹಳ: ಹಿಗ್ಲ.

=ವಿವರಣೆ=
ಇದು ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮಯನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆರ್ಯವೇದದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

=ಸಸ್ಯದ ದೈಹಿಕ ರಚನೆ= 
ರೋಹಿತಕ ೬-೧೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದಾಗಿದ್ದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಹಿಮಾಲಯದ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಮರವಾಗಿದೆ. ಮರದ ಎಲೆಗಳು ದಾಳಿಂಬೆ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 

=ಉಪಯೋಗಗಳು=
*ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ರೋಹಿತಕ ತೊಗಟೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಲ್ಯೂಕೊರಿಯಾವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಈ ಸಸ್ಯದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಮರದ ತೊಗಟೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಕಷಾಯವನ್ನು ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಕಾಮಾಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
*ಅಜೀರ್ಣ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಕರುಳಿನ ಹುಳುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ನೆನೆಪಿನ ಶಕ್ತಿಯ ದುರ್ಬಲದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
*ಚಲನ ಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
*ಅತಿಸಾರ, ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನುಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
*ಮಲಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.
*ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ತೊಂದರೆಗಳ ನಿವಾರಣೆ.
*ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗ.http://www.mpbd.info/plants/aphanamixis-polystachya.php 

=ಸಸ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಆರ್ಯುವೇದ ಔಷಧಿಗಳು=
*ರೋಹಿಟಾಕಾಲೌಹಾ: ಮಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಪುಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಆರ್ಯುವೇದ ಔಷಧವಾಗಿದ್ದು, ಗುಲ್ಮ ಸಂಬಧಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಅಶೋಕ ಸಂಯುಕ್ತ: ಇದು ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಆರ್ಯುವೇದ ಔಷಧ. ಇದು ಗರ್ಭಾಶಯದ ಸಂಕೋಚನಗಳ ಅವರ್ತನ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನುಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 
*ಯಕ್ರುತ್ಶುಲಾ ವಿನಾಶಿಣಿ ವ್ಯಾಟಿಕೆ: ಗುಲ್ಮ ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಗಳ ಆಯುರ್ವೇದಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಕಲ್ಮೇಗಸಮ್: ಧೀರ್ಘಕಾಲದಜ್ವರ, ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಮೊಡವೆ, ಯಕೃತ್ತು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
*ಅಲೈಕ್ಯೂರ್ಡಿಎಸ್ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್: ಹೆಪಟಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಆರ್ಯುವೇದ ಔಷಧವಾಗಿದೆ.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು