ಎಂ. ಮಹದೇವಪ್ಪ

**ಮಾದಪ್ಪ ಮಹದೇವಪ್ಪ** (೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೭ - ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧), *ಅಕ್ಕಿ ಮಹದೇವಪ್ಪ* ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ತಳಿಗಾರರು, ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭತ್ತದ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೫೫ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇವರು ಎರಡು ಅವಧಿಗೆ (೧೯೯೪ - ೨೦೦೦) ಧಾರವಾಡದ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಐಸಿಎಆರ್ ನ **ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಮಹೋನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆ** ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಯುಎಸ್ಎ ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ *ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಮಂಡಳಿಯ* (೨೦೦೨ - ೨೦೦೩) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಇವರು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಎಎಸ್ಆರ್ಬಿಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಇವರು ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತ ಸಮುದಾಯದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಐಸಿಎಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಇವರು **ಪದ್ಮಭೂಷಣ**, ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ, ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು.

## ಕೊಡುಗೆಗಳು 
ಮಹದೇವಪ್ಪ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಚುನಾಯಿತ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಒಂಬತ್ತು ವಿಧದ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭತ್ತದ ತಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನವೀನ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪಾರ್ಥೇನಿಯಂ ವಿರುದ್ಧ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತಂತ್ರವಾದ *ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಪಾರ್ಥೇನಿಯಂ ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ* ಅವರು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದರು.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಇವರು ಮೈಸೂರಿನ ಜೆಎಸ್‌ಎಸ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಪೀಠದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ದೇವ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ - ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೩೪೦ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಎನ್‌ಜಿಒ. ಬಿಪಿಎಲ್ ರೈತರ (೨೮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ೫೦೦ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ೭೬೩೩ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿವೆ) ಬಾಹ್ಯ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವರ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲು ಅವರು ಕಾದಂಬರಿ 'ಬೀಜ ಗ್ರಾಮ' ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಸಚಿವಾಲಯಗಳು. ಅನುಷ್ಠಾನವು i) ಬೀಜ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಶೇಖರಣಾ ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ii) ೫೦ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ನರ್ಸರಿಗಳು iii) ೨೦ ವಾಣಿಜ್ಯ ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು iv) ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ೪೦ ನೆರಳು ನಿವ್ವಳ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು v) ೩೦೦ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯ ಘಟಕಗಳು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿನವರೆಗೂ ಮೈಸೂರಿನ ಜೆಎಸ್‌ಎಸ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಪೀಠದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ದೇವ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು - ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೩೪೦ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಎನ್‌ಜಿಒ. ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ (BPL) ರೈತರ (೨೮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ~೫೦೦ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ೭೬೩೩ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿವೆ) ಬಾಹ್ಯ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲು ಇವರು ಕಾದಂಬರಿ 'ಬೀಜ ಗ್ರಾಮ' ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು. ಅನುಷ್ಠಾನವು i) ಬೀಜ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಶೇಖರಣಾ ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ii) ೫೦ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ನರ್ಸರಿಗಳು iii) ೨೦ ವಾಣಿಜ್ಯ ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು iv) ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ೪೦ ನೆರಳು ನಿವ್ವಳ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು v) ೩೦೦ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯ ಘಟಕಗಳು. ಇವರು ಜನಪ್ರಿಯ ಕನ್ನಡ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ "ಕೃಷಿ ಕಾಯಕ" ದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ರೈತರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮಹದೇವಪ್ಪ ಇವರು ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು.

## ಸಾವು 
ಮಹದೇವಪ್ಪ ಇವರು ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೩೭ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು