ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿ

**ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿ** ಅಥವಾ **ಬ್ಲ್ಯಾಕ್-ನೇಪ್ಡ್ ಬ್ಲೂ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್** ( ***ಹೈಪೋಥೈಮಿಸ್ ಅಜುರಿಯಾ*** ) ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೊನಾರ್ಕ್ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್ಗಳ  ‍‍( ಮೊನರ್ಚಿನೆ, ರಾಜಹಕ್ಕಿಗಳು ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಪೂರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಲವಲವಿಕೆಯ  ಪ್ಯಾಸರೀನ್ ಹಕ್ಕಿ. ಇವು ಲೈಂಗಿಕ ದ್ವಿರೂಪಿ, ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಹೊರರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಡಿನ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ  ಕಪ್ಪು ತೇಪೆ ಇದ್ದು, ಕಂಠದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಠಾಭರಣದಂತೆ  ಕಿರಿದಾದ ಕಪ್ಪನೆಯ  ಗೆರೆ ಇರುತ್ತದೆ.  ತೆಳು ನೀಲಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಆಲಿವ್‌ ಕಂದು ಮಿಶ್ರಿತ ರೆಕ್ಕೆಯಿದ್ದು,  ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದ ಕಪ್ಪು ಗುರುತು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ಧ್ವನಿ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್‌ಗೆ ‍(*ರಾಜಹಕ್ಕಿ*) ಹೋಲುತ್ತದೆ.   ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇತರೆ  ಮಿಶ್ರ-ಜಾತಿಗಳ ಆಹಾರವನ್ನರಸುವ ಗುಂಪುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜೀವಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ  ಹೊರರೂಪದ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.

## ವ್ಯವಸ್ಥಾಶಾಸ್ತ್ರ 
ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿಯನ್ನು1779 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಜಾರ್ಜಸ್-ಲೂಯಿಸ್ ಲೆಕ್ಲರ್ಕ್, ಕಾಮ್ಟೆ ಡಿ ಬಫನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ *ಹಿಸ್ಟೊಯಿರ್ ನೇಚರ್ಲೆ ಡೆಸ್ ಒಸಿಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ*  ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಫನ್ ಅವರ ಪಠ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಎಡ್ಮೆ-ಲೂಯಿಸ್ ಡೌಬೆಂಟನ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಪ್ಲ್ಯಾಂಚಸ್ ''ಎನ್ಲುಮಿನೀಸ್ ಡಿ'ಹಿಸ್ಟೊಯಿರ್ ನೇಚರ್ಲೆಯಲ್ಲಿ* ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್-ನಿಕೋಲಸ್ ಮಾರ್ಟಿನೆಟ್ ಅವರು  ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ  ಹಕ್ಕಿಯ ಬಣ್ಣದ  ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಆದರೆ ಫಲಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಅಥವಾ ಬಫನ್ ರ ವಿವರಣೆ,   ವೈಜ್ಞಾನಿಕ   ಹೆಸರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.  1783 ರಲ್ಲಿ ಡಚ್ ನಿಸರ್ಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪೀಟರ್ ಬೊಡ್ಡೆರ್ಟ್ ತನ್ನ *ಪ್ಲ್ಯಾಂಚೆಸ್ ಎನ್ಲುಮಿನೀಸ್* ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಸಿಕಾಪ *ಅಜುರಿಯಾ* ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ   ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಬಫನ್ ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದರು, ಆದರೆ 1939 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಕ್ಷಿವಿಜ್ಞಾನಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಎಲ್. ಪೀಟರ್ಸ್ ಲುಝೋನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮನಿಲಾ  ಮಾದರಿಯ ಸ್ಥಳವೆಂದರು. ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿಯ ಈಗಿನ ಕುಲ *ಹೈಪೋಥೈಮಿಸ್*, ಇದನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಬೋಯಿ 1826 ರಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಮೂನೆ ಜಾತಿಯಾಗಿ (type species) ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕುಲದ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ *ಹ್ಯೂಪೋಥುಮಿಸ್‌ನಿಂದ* ಬಂದಿದೆ, ಇದು ನಾಟಕಕಾರ ಅರಿಸ್ಟೋಫೇನ್ಸ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಹಕ್ಕಿಯ ಹೆಸರು. *ಅಜುರಿಯಾ* ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಶೇಷಣವು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ *ಅಜುರಿಯಸ್‌ನಿಂದ* ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಆಕಾಶ ನೀಲಿ-ಬಣ್ಣ" ಅಥವಾ "ಆಕಾಶ ನೀಲಿ-ನೀಲಿ".

ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್-ನೇಪ್ಡ್ ಬ್ಲೂ ಮೊನಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್-ನೇಪ್ಡ್ ಮೊನಾರ್ಕ್. ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ಎರಡು ಹಿಂದಿನ ಉಪಜಾತಿ -  *H. a. blasii* (Banggai Island) ಮತ್ತು *H. a.* *puella* (Sulawesi) ಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ  ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಳು-ನೀಲಿ ರಾಜನ (pale-blue monarch *Hypothymis puella*)ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.

### ಉಪಜಾತಿಗಳು 
ಇಪ್ಪತ್ಮೂರು ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: )ಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಕಪ್ಪು ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಕೆಳಹೊಟ್ಟೆ  ಇರುತ್ತದೆ.  ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗೆ  *H. a. ceylonensis* ತಲೆ ಹಿಂಭಾಗದ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆ,  ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕಂಠಾಹಾರವಿರುವುದಿಲ್ಲ,  ಆಕಾಶನೀಲಿ   ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಂತಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ  *H. a. tytleri  ಕೆಳ ಹೊಟ್ಟೆ* ಬೂದುನೀಲಿ. ಕಾರ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪದ, *H. a. idiochroa*, ಬಿಳಿಬೂದುಬಣ್ಣದ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ನಿಕೋಬಾರ್‌ನ *H. a.* *idiochroa*,  ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮತ್ತು ಸಪೂರವಾದ ಕೊಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಕ್ಕುಗಳು ಸೇರುವಲ್ಲಿನ ಜಾಗ   ಹಳದಿಯಿಂದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ 
ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು,        ಉಷ್ಣವಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನವರೆಗೆ   ಹರಡಿವೆ.  ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳಿರುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

ಇವುಗಳ ಚುಟುಕು ಕರೆ  ಅತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ.

## ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ 
thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿಲ್ಪಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತಿರುವ **ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿ**
ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿಗೆ  ಚಿಕ್ಕ ಕಾಲುಗಳಿದ್ದು, ಕಳಿಂಗ ‍(*shrike*) ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ನೇರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ಕೀಟಾಹಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾರಾಡುವ ನೊಣದಂತಹ ಜೀವಿಗಳನ್ನುಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ. ಗಾಬರಿಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ಎಚ್ಚತ್ತುಕೊಂಡಾಗ, ಹಿಂಗತ್ತಿನ ಗರಿಗಳು ಮೊನಚಾಗಿ ಜುಟ್ಟಿನಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಇತರೆ  ಮಿಶ್ರ-ಜಾತಿಗಳ ಆಹಾರವನ್ನರಸುವ ಗುಂಪುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತವೆ,   ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂತಹ ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸದಸ್ಯರೆನ್ನಬಹುದು. ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯದ ಹಸುರು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ  ಅತ್ಯಂತ              ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನರಸುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು,  ಮನುಷ್ಯನ  ಅಡಚಣೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಾಡಿನಂಚಿನಿಂದ   ಸುಮಾರು 75 ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಒಳಕ್ಕೆ ರಾಜಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ       ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

ಇವುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಾದರೂ, ಕೆಲವೆಡೆ ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ         ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಅವಧಿ - ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ   ಜುಲೈ.       ಎರಡು ಮೂರು ರೆಂಬೆ ಸೇರುವೆಡೆ  ಬಟ್ಟಲಾಕಾರದ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂತಾನ. ಗೂಡಿನ ಒಳಭಾಗ ಜೇಡರ ಬಲೆಯ ನೂಲು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ತಂತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ    ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ, ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ *ಮರಸ್ಮಿಯಸ್* ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು.  ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರ  ಮರಿಗಳನ್ನು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಬಹುದು.  ಹೆಣ್ಣು ಗೂಡು ನಿರ್ಮಿಸುವಾಗ  ಗಂಡು ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತದೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಟ್ಟು,   ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಗಳೆರಡೂ ಕಾವುಕೊಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ  ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.  ಕಾವು ಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಸುಮಾರು 12 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮರಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೋವೈರಸ್ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ, ಈ ಮೊದಲು ಪ್ಯಾಸರೀನ್‌ ಗುಂಪಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ  ಆಸ್ಟ್ರೋವೈರಸ್ ಇರುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲಾತಿಯಿಲ್ಲ. ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಕಪ್ಪು ಹಿಂಗತ್ತಿನ ರಾಜಹಕ್ಕಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ***,***  ಗರಿಗಳ ಹೇನು -  *ಪ್ರೊಟೆರೊಥ್ರಿಕ್ಸ್ ಹೈಪೋಥೈಮಿಸ್* (*Proterothrix hypothymis,* Pterodectinae: Protophyllodidae) ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.
thumb|ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ
thumb|ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Photos and videos
* Hua-Hsiang Chen (2009). "A Preliminary Study on Nest Site Selection and Nest Success of the Black-naped Blue Monarch (*Hypothymis azurea'') in Linnei Township and Douliu hilly area, Yunlin County". Thesis. Taiwan.