open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಪುರುಷೋತ್ತಮಯೋಗಃ

**ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ:**
 **ಊರ್ಧ್ವಮೂಲಮಧಶಾಖಮಶ್ವತ್ಥಂ ಪ್ರಾಹುರವ್ಯಯಮ್ ।**
 **ಛಂದಾಂಸಿ ಯಸ್ಯ ಪರ್ಣಾನಿ ಯಸ್ತಂ ವೇದ ಸ ವೇದವಿತ್ ।।೧।।**
ಶ್ರೀ ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆಂದನು:
ಮೇಲುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲವುಳ್ಳದ್ದು ಕೆಳದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹರಡಿದ ಶಾಖೆಗಳುಳ್ಳದ್ದೂ ಅದ ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಅಶ್ವತ್ಥವೃಕ್ಷವು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ವೇದಗಳೆ ಎಲೆಗಳು. ಈ ವೃಕ್ಷದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮೂಲಸಹಿತಬಲ್ಲವನು ವೇದಾರ್ಥಜ್ಞನು. 

They speak of the indestructible Ashvattha having its roots above and branches below, whose leaves are the metres. He who knows it also knows the Vedas.

 **ಅಧಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸೃತಾಸ್ತಸ್ಯ ಶಾಖಾ ಗುಣಪ್ರವೃದ್ಧಾ ವಿಷಯಪ್ರವಾಲಾಃ ।**
 **ಅಧಶ್ಚ ಮೂಲಾನ್ಯನುಸಂತತಾನಿ ಕರ್ಮಾನುಬಂಧೀನಿ ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ।।೨।।**
ಕೆಳಗೆ ಮನುಷ್ಯರೇ ಮೊದಲಾದ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ಥಾವರದವರೆಗೆ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚತುರ್ಮುಖಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದವರೆಗೆ ಈ ಸಂಸಾರವೃಕ್ಷದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಸತ್ವರಜಸ್ತಮೋಗುಣಗಳಿಂದ ಬೆಳೆದು ದಪ್ಪವಾಗಿವೆ. ಈ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶಾದಿ ವಿಷಯಗಳೆಂಬ ಚಿಗುರುಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ. ಕರ್ಮಫಲಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೆಳಗೆ-ದೇವಾದಿಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಷೇಶವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಬೇರುಗಳಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.

 **ನರೂಪಮಸ್ಯೇಹ ತಥೋಪಲಭ್ಯತೇ ನಾಂತೋ ನ್ ಚಾದಿರ್ನ ಚ ಸಂಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ।**
 **ಅಶ್ವತ್ಥಮೇನಂ ಸುವಿರೂಢ್ಮಮೂಲಮ್ ಅಸಂಗಶಸ್ತ್ರೇಣ ದೃಢೇನ ಛಿತ್ವಾ ।।೨।।**

*In progress...*

ವರ್ಗ: ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು
ವರ್ಗ: ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ: ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು
ಮಂಗಳೂರು ಒಪ್ಪಂದ

**ಮಂಗಳೂರು ಒಪ್ಪಂದ**ವು ಎರಡನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಿಸಲು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಉಂಟಾದ ರಾಜಿ. ಇದಕ್ಕೆ ೧೭೮೪ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೧ರಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಟಿಪ್ಪುವಿಗೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ದೊಡ್ಡ ಅನುಕೂಲವೇನಾಯಿತೆಂದರೆ (ಇದು ಅವನಿಗೆ ವಿಜಯದ ಹಕ್ಕುಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು) ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮೇಲೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಭಾವವಾಗಿತ್ತು. 

ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗಃ

**ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ:**
 **ಸಂನ್ಯಾಸಂ ಕರ್ಮಣಾಂ ಕೃಷ್ಣ ಪುನರ್ಯೋಗಂ ಚ ಶಂಸಸಿ ।**
 **ಯಚ್ಛ್ರೇಯ ಏತಯೋರೇಕಂ ತನ್ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಸುನಿಶ್ಚಿತಮ್ ।।೧।।**
ಅರ್ಜುನನು: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಫೊಗಳುತ್ತೀಯೆ. ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನೂ ಹೊಗಳುತ್ತೀಯೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ನನಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದದ್ದೆಂದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳು.

Arjuna says: Shri Krishna, on the one hand you praise renunciation of *karma* and on the other you praise Yoga. Tell me conclusively which of the two is better.

 **ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ:**
 **ಸಂನ್ಯಾಸ ಕರ್ಮಯೋಗಶ್ಚ ನಿಃಶ್ರೇಯಸಕರಾವುಭೌ ।**
 **ತಯೋಸ್ತು ಕರ್ಮ ಸಂನ್ಯಾಸಾತ್ಕರ್ಮಯೋಗೋ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ।।೨।।**
ಭಗವಂತನು: ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸ, ಕರ್ಮಯೋಗ - ಇವೆರಡೂ ಮೋಕ್ಷದಾಯಕಗಳೇ ಹೌದು. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ಮಯೋಗವು ಉತ್ತಮವಾದದ್ದು.

Shri Krishna says: Renunciation and Yoga lead to the highest bliss. But of the two, Yoga through action is the more esteemed of the two.

 **ಜ್ಞೇಯಃ ಸ ನಿತ್ಯಸಂನ್ಯಾಸೀ ಯೋ ನ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ನ ಕಾಂಕ್ಷತಿ ।**
 **ನಿರ್ದ್ವಂದ್ವೋ ಹಿ ಮಹಾಬಾಹೋ ಸುಖಂ ಬಂಧಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ।।೩।।**
ಯಾವನು ದ್ವೇಷಿಸಿವುದಿಲ್ಲವೋ ಆಶಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆ ಕರ್ಮಯೋಗಿಯು ನಿತ್ಯಸಂನ್ಯಾಸಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಹೇ ಮಹಾಬಾಹು, ದ್ವಂದ್ವರಹಿತನಾದವನು ಸುಖವಾಗಿ ಯಾವ ಆಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

One is known as a *nityasanyasi*, or one who is always a sanyasi, when one neither hates nor desires. For, free from the pair of opposites, he is set free from bondage to Samsara.

 **ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗೌ ಪೃಥಗ್ಬಾಲಾಃ ಪ್ರವದಂತಿ ನ ಪಂಡಿತಃ ।**
 **ಏಕಮಪ್ಯಾಸ್ಥಿತಃ ಸಮ್ಯಗುಭಯೋರ್ವಿಂದತೇ ಫಲಮ್ ।।೪।।**
ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ - ಭಿನ್ನಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡತಕ್ಕವೆಂದು ಬಾಲಕರು ಹೇಳಬಹುದು - ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡವನು ಇವೆರಡರ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. 

Children, not the wise speak of Sankhya and Yoga as different. One who is rightly devoted to even one, obtains the fruits of both.

 **ಯತ್ ಸಾಂಖ್ಯೈಃ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಸ್ಥಾನಂ ತದ್ಯೋಗೈರಪಿ ಗಮ್ಯತೇ ।**
 **ಏಕಂ ಸಾಂಖ್ಯಂ ಚ ಯೋಗಂ ಚ ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ।।೫।।**
ಸಾಂಖ್ಯರಿಗೆ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠರಾದ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಮೋಕ್ಷಸ್ಥಾನವು ಕರ್ಮಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅದ್ದರಿಂದ ಸಾಂಖ್ಯವೆಂಬ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನೂ ಒಂದಾಗಿ ಕಾಣತಕ್ಕವನೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣತಕ್ಕವನು.

That state which is reached by Sankhyas, is also reached by Yogis. He sees, who sees both as one.

ವರ್ಗ: ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು
ವರ್ಗ: ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ: ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು
ನಾವು ಕಟ್ಟಿದ ಸ್ವರ್ಗ

**ನಾವು ಕಟ್ಟಿದ ಸ್ವರ್ಗ** ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರವರು ಬರೆದಿರುವ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ.

ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕೃತಿಗಳು
ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು (ಕಾದಂಬರಿ)

**ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು** ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ರಚಿಸಿರುವ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ  ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲಭಿಸಿದೆ. 

ಅಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗನ ನಡುವೆ ನಡೆಯೋ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮೊಮ್ಮಗನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಅಜ್ಜಿ ತನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಇಂದಿನ ಜಮಾನದ ಜನತೆಗೆ ಇರುವ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೂಕಜ್ಜಿಗೆ ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿಯಾದ ಶಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ.ಅದೇನೆಂದರೆ,ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಕನಸುಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ.ಅಂದರೆ ಇವು ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕನಸುಗಳಲ್ಲ.ಎಚ್ಚರವಿದ್ದಾಗ ಬರುವ ಕನಸುಗಳು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾನಾಯಕಿ, *ಮೂಕಜ್ಜಿ*, ತನ್ನ ಕನಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವಳ ಮೊಮ್ಮಗನ ಹತ್ತಿರ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಕನಸುಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ಬಂದು ಹೋದರು, ಅಜ್ಜಿ ಮೊಮ್ಮಗನ ಪಾತ್ರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು
ತಂತಮ್ಮ ಅಪಕ್ವ ನಂಬುಗೆಗಳನ್ನು ಪರರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿದ ಜನರ ಕಥೆಯೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಇಂದಿನ ನಮಗೆ ಕೇಳಿಸದೇ ಹೋದ ಕೆಲವು ಯಾತನೆಯ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಲೇಖಕರು ಬಹಳ ಸೊಗಸಾಗಿ ಪುಟಗಳ ಮೇಲೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.
## ಹಿನ್ನಲೆ
ಕಾರoತರ ಈ ಕಾದoಬರಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯ  ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯು ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದ ನಂಬಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು, ಇತಿಹಾಸ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯು ಹಳ್ಳಿ ಜೀವನದ ಮಗ್ಗಲುಗಳನ್ನು, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯು ಹೆಚ್ಚ್ರಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

## ಕಥಾವಳಿ
ಸುಬ್ಬರಾಯನು ಕುತೂಹಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವನಿಗೆ ತಾನು ಚಿಕ್ಕವನಿಂದ ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಕಥೆಗಳ ಹಿನ್ನಲೆ ಏನೆಂದು ತಿಳಿಯುವ ಕುತೂಹಲ. ಮೂಕಜ್ಜಿಯು ಸುಬ್ಬರಾಯನ ಅಜ್ಜಿ, ಅವಳ ಹೆಸರು ದೇವಿ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ಮೇಲೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ, ಅವಳೊಬ್ಬ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥೆ, ವಿಧವೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಕಜ್ಜಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಅವಳಿಗೆ ಹಿಂದೆ ನಡೆದುಹೋದ ಘಟನೆಗಳ ಮತ್ತು ಈಗ ಅಗುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಗಳ ಅರಿವಿದೆ. ಸುಬ್ಬರಾಯನು ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯ ಜೊತೆ ನಡೆಸುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. 
  
## ಪಾತ್ರಗಳು
*ಸುಬ್ಬರಾಯ- ಕಥೆಯ ನಾಯಕ,ನಿರೂಪಕ. ಸುಬ್ಬರಾಯನು ಓದಿದ ಹುಡುಗ, ಅವನಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ, ಅವುಗಳ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯುವ ಹಂಬಲ.
*ಮೂಕಜ್ಜಿ- ಸುಬ್ಬರಾಯನ ಅಜ್ಜಿ, ಅವಳ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇವಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಅವಳು ಹಿಂದೆ ನಡೆದುಹೋದ ಘಟನೆಗಳ ಮತ್ತು ಈಗ ಅಗುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಊಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಳ್ಲಿಯ ಜನರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಅರಳು ಮರಳು.
*ಸೀತೆ-ಸುಬ್ಬರಾಯನ ಹೆಂಡತಿ.
*ಜನಾರ್ಧನ-ಸುಬ್ಬರಾಯನ ಸ್ನೇಹಿತ, ಅವನೊಡನೆ ಇವನ ಒಡನಾಟ ಹೆಚ್ಚು.

## ಬಹುಮಾನ, ಗೌರವಗಳು
ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯು ೧೯೭೭ರ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿತು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕೃತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ

**ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ** ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಒಂದು ಸಂಸಾರದ ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೊಂಚ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಾದಂಬರಿಯಾದರೂ, ಹಳ್ಳಿ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿರುವ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೃತಿ. 

ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕೃತಿಗಳು
ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ

**ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ** ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹವ್ಯಕ ಸಂಸಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಡಾ! ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಬರೆದ ಕೃತಿ. ಈ ಕುಟುಂಬ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ತಿ ಕಾದಂಬರಿ, ಈ ಕುಟುಂಬದ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ, ಅವರ ಕಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರಂತರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕೃತಿಗಳು
ಪಿ.ಶೇಷಾದ್ರಿ ಯವರು  ಇದನ್ನು   ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದು  
ಸುಚೆಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಹಾಗೂ ದತ್ತಣ್ಣ ಮತ್ತಿತ್ತರ ಕಲಾವಿದರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಅಳಿದ ಮೇಲೆ

**ಅಳಿದ ಮೇಲೆ** ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರವರು ರಚಿಸಿರುವ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ. ಈ ಕೃತಿಯು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅವನ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನ ಹೇಗೆ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ ಅನ್ನುವದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕೃತಿಗಳು
ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ

**ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ** ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಬರೆದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲಕ ಕಾರಂತರು ಸತಿ ಪದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಟ್ಟಳೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕೃತಿಗಳು
ಆಲ

ಆಲ (Banyan Tree)ಇದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರವೃಕ್ಷ.ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬನಿಯಾ(ಹಿಂದುವರ್ತಕರು)ಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಬನಿಯಾನ್ ಟ್ರೀ ಎಂದು ಕರೆದರು.ಇದು ಬೃಹತ ಪ್ರಾಮಾಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ಅಗಲವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಾಲುಮರಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ.ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮರ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿದೆ.
## ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಮೊರಾಸಿಯೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಫೈಕಸ್ ಬೆಂಗಾಲೆನಿಸಿಸ್(Ficus Bengalensis)ಎಂದು ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ವಟವೃಕ್ಷ 'ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ವಿಶಾಲ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮರ.ಈ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಬೀಳಲುಗಳು ಹೊರಟು ನೆಲವನ್ನು ತಾಗಿ ಕಾಂಡಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ರೀತಿಯಿಂದ ಹಲವು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸುವುದುಂಟು.ಎಲೆ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದು,ತೊಗಲಿನಂತಿದ್ದು ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದು ಸಾಲುಮರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.ನೆರಳಿಗಾಗಿ,ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ನೆಡುತ್ತಾರೆ.ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಆನೆಗಳಿಗೆ ಮೇವಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ಸಸ್ಯಕ್ಷೀರ ಹಾಗೂ ಬೇರಿನಿಂದ ಔಷಧ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧ ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ

**ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ** ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತರೀಕೆರೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗಿರಿಧಾಮ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೪೩೪ ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಊರು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೫೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ೫೫ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಬೇಸಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿದ್ದೂದರಿಂದ ಇದನ್ನು "ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಗಿರಿಧಾಮ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಹಸಿರು ಪ್ರಕೃತಿ, ನೀರಿನ ಅಬ್ಬಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮನೋಹರವಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಮೊದಲಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗಿರಿಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. 

ಕನ್ನಡದ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ -  ಪ್ರೇಮದ ಕಾಣಿಕೆ, ಆನಂದ್, ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡು ತಮಾಷೆ ನೋಡು. 

ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಚವಾಗಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಭದ್ರಾವತಿಯ ಸರ್.ಎಂ.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ  ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿಯಿಂದ ಅದಿರು ಸರಬರಾಜಾಗುತಿತ್ತು.

## ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
### ರಾಜ ಭವನ
ರಾಜ ಭವನ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅತಿಥಿ ಗೃಹ. ಸುತ್ತಲ ಪರ್ವತಗಳ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ ಹೂವಿನ ಉದ್ಯಾನವನಗಳೂ ಇವೆ. 

### ಜೆಡ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿಯಿಂದ ಬೆಟ್ಟದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳ ನಡಿಗೆಯ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳ. ಇದೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣುವ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

250px|right|thumb|ಜ಼ೆಡ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನ ಒಂದು ನೋಟ-2

250px|left|thumb|ಜ಼ೆಡ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನ ಒಂದು ನೋಟ-1

### ಹೆಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ
ರಾಜ ಭವನದಿಂದ ಸುಮಾರು ೮ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ೧೬೮ ಮೀ ಎತ್ತರದಿಂದ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ (ದೊಡ್ಡ ಹೆಬ್ಬೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಹೆಬ್ಬೆ) ಬೀಳುತ್ತದೆ. 

### ಶಾಂತಿ ಜಲಪಾತ
ಇಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜಲಪಾತವೆಂದರೆ ಶಾಂತಿ ಫಾಲ್ಸ್. ರುದ್ರರಮಣೀಯ ಪ್ರಪಾತಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಂತಿ ಫಾಲ್ಸ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮನಸೋಲುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ರಭಸದಿಂದ ಬೀಳುವ ನೀರನನ್ನು ನೋಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣುವ ಅನೇಕ ಕಣಿವೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಮನದಟ್ಟಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿಯ ಪ್ರವಾಸನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಪಾಟ್
ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಭಾಗಶಃ ಚಿತ್ರಗಳು ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹಳೆಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಾಯಕರ ಚಿತ್ರಗಳು ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಿಟ್ಟಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಗಿರಿಧಾಮಗಳು
ವರ್ಗ:ತರೀಕೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಗುಲ್ಮಹರ್

ಗುಲ್ಮಹರ್ (May flower)ಒಂದು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತ.ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ಇದರ ತೌರು.ಮಡಗಾಸ್ಕರಿನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಈ ಮರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸು. 100-125 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯವಾತಾವರಣ ಇರುವೆಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, India.]]

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಫಬಿಯೇಸೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಡೆಲೊನಿಕ್ಸ್ ರೆಜಿಯ(Delonix regia)ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.ಇದನ್ನು Royal poinciana ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಕಾಯಿ ಮರ, ಕೆನ್ನಕೇಸರಿ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ.ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮೊಹರ್ ಎನ್ನಲಾಗುವ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೀಮೆಸಂಕೇಶ್ವರ, ಕೆಂಪುತುರಾಯಿ, ದೊಡ್ಡ ರತ್ನಗಂಧಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ಅಗಲವಾದ,ಹರಡಿದ ತೆಳು ಹಂದರದ ಮರ.ಉಜ್ವಲ ಕಡುಕೆಂಪಿನ ಹೂವುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ.ಕಾಯಿಗಳಿರುವ ಕೋಡು(Seed pod) ಕತ್ತಿಯಾಕಾರವಿರುತ್ತವೆ.ಈ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳಲ್ಲೇ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತವೆ.
, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, India. ]]
ಇದು ಸು. 15 ರಿಂದ 18 ಮೀ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಫಲವತ್ತಾದ ನೆಲ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವುದುಂಟು. ಮರದ ಆಕಾರ ಛತ್ರಿಯಂತೆ, ತೊಗಟೆ ಒರಟಾಗಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗಂಟುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬಣ್ಣ ಮಾಸಲು ಕಂದು. ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಅವು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಮಧ್ಯಶಾಖೆಯೂ ಅದರಿಂದ ಹೊರಟ ಹಲವಾರು ಕಿರುಶಾಖೆಗಳೂ ಇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಿರುಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ 15-20 ಜೋಡಿ ಪರ್ಣಿಕೆಗಳಿವೆ. ಹೂಗಳು ರೇಸಿಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಬಿಡುವ ಕಾಲ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳುಗಳು. ಹೂಬಿಡುವ ಮುನ್ನ ಎಲೆಗಳೆಲ್ಲ ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವೂ ಕಿತ್ತಳೆಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಗ್ಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದವೂ ಆಗಿ ಬಹು ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು ಐದು. ಅವುಗಳ ಹೊರಭಾಗ ಹಸಿರು, ಒಳಭಾಗ ಕೆಂಪು. ದಳಗಳು ಐದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಒಂದೇ ಬಗೆಯವಾಗಿದ್ದು ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದವಾಗಿವೆ. ಉಳಿದುದು ಕೊಂಚ ದೊಡ್ಡದೂ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಆಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಕೆಂಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲ ದಳಗಳ ಅಂಚೂ ಕೊಂಚ ಮಡಿಸಿದಂತಿದೆ. ಕೇಸರಗಳು 10, ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣವೂ ಕೆಂಪು. ಅಂಡಾಶಯ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ್ದು. ಒಂದೇ ಕಾರ್ಪೆಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರೊಳಗೆ ಹಲವಾರು ಅಂಡಕಗಳಿವೆ. ಫಲ ಪಾಡ್ ಮಾದರಿಯದು. ಸು. 6096 ಮೀ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಕತ್ತಿಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ದಿನ ಮರದ ಮೇಲೆ ಕಾಯಿಗಳು ನೇತಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಈ ಮರ ಅಗಲ ಹಂದರ ಹೊಂದಿದ್ದು ಹೂ ಬಿಟ್ಟಾಗ ಅಂದವಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಸಾಲು ಮರಗಳಾಗಿ,ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ನೆರಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಡುವುದು.
ಕತ್ತಿಕಾಯಿ ಮರವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೆರಳಿನ ಮರವಾಗಿ ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
## ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತುಂಡುಗಳಿಂದಲೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದು.
## ಉಪಯೋಗಗಳು
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಇದರ ಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಮರವನ್ನು ಸೌದೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. 
## ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಕ್ಕರೆಬೈಲು

**ಸಕ್ಕರೆಬೈಲು** (ಸಕ್ರೆಬೈಲು) ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆನೆ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರ. 

ಗಾಜನೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆನೆ ಸವಾರಿ ಮೊದಲಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೮ ರಿಂದ ೧೧ ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಈ ಶಿಬಿರ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದ ನಂತರ ಆನೆಗಳನ್ನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯಿಡಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಆನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುಂಜಾನೆ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಆನೆ ಶಿಬಿರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಆನೆ ಶಿಬಿರಗಳು
ವರ್ಗ:ಆನೆ ಶಿಬಿರಗಳು
ವರ್ಗ: ಪ್ರವಾಸ
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಸರ್ ಗಿಲ್ ಬರ್ಟ್ ಸ್ಕಾಟ್

'**ಸರ್ ಗಿಲ್ ಬರ್ಟ್ ಸ್ಕಾಟ್ **', ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಕೋಟೆಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗಾಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ವಿಶ್ವದ ಮಹಾನ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು;
### ಜನನ, ವೃತ್ತಿಜೀವನ
'**ಸರ್ ಗಿಲ್ ಬರ್ಟ್ ಸ್ಕಾಟ್ **' ಹುಟ್ಟಿದ್ದು : ಜುಲೈ  ೧೩, ೧೮೧೧, ಗಕಾಟ್ , ಬಕಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಶೈರ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್.ಮರಣ   : ಮಾರ್ಚ್ ೨೭, ೧೮೭೮, ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್.

### ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಗಾಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು
ಸರ್ ಗಿಲ್ ಬರ್ಟ್ ಸ್ಕಾಟ್  ರವರು, ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ   ಗೊಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡುವ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ  ಕೆಲಸಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ,  ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು.  ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ  ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ  ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ, ಹಾಗೂ ಇಂದಿಗೂ ಜನರು ಹುಬ್ಬೇರಿಸಿ ಬೆರಗಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವ, 'ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ' ದ, ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಸುಂದರ ಕಟ್ಟಡ,  ಮುಂಬಯಿ ನ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* 
* St Johns Church Bromsgrove 
* Sir George Gilbert Scott, the unsung hero of British architecture

ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಶಾಂತಿಮರ

ಶಾಂತಿಮರ (ತಾರೆ, ಗೋಟಿಂಗ) ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ಮರ. ಶುಷ್ಕ ಹಾಗೂ ತೇವಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು. ಆಗ್ನೇಯ ಎಷಿಯಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
thumb|left|ಶಾಂತಿಮರ (Terminalia bellirica) ಹಣ್ಣುಗಳು
ಇದು ಕೊಂಬ್ರೆಟೆಸಿ(Combretaceae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಟರ್ಮಿನಾಲಿಯ ಬೆಲೆರಿಕ (Terminalia Belerica)ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ಮರ. ೩೦ ಮೀ.ರಷ್ಟು ಎತ್ತರ,೩ ಮೀ.ದಪ್ಪ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಎಲೆಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ಅಂಡವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿರುವುದು. ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗುಚ್ಚ ಗುಚ್ಚವಾಗಿರುವುದು.ಇದರ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕೋತಿ, ಅಳಿಲು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರ. ಇದರ ದಾರುವು ಹಳದಿ ಛಾಯೆಯ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ದಾರುವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ ದೋಣಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪದರ ಹಲಗೆಗಳಿಗೆ,ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಟ್ಯಾನಿನ್ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಬಟ್ಟೆ, ಚರ್ಮಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಕೊಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.

## ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಶ್ರುತಿ (ವೇದ)

**ಶ್ರುತಿ** ಎಂದರೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಶಬ್ದ. ಈ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. 

## ಗ್ರಂಥಗಳು 
ವೇದಗಳು ಶ್ರುತಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥಗಳು:
* ಋಗ್ವೇದ
* ಯಜುರ್ವೇದ 
* ಸಾಮವೇದ
* ಅಥರ್ವವೇದ

ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಶ್ರುತಿ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
* ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳು
* ಅರಣ್ಯಕಗಳು
* ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ವೇದಗಳು
* ಹಿಂದೂ ಶಾಸನ
* ಸ್ಮೃತಿ
* ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು 
* ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳು

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳು
ಜಾನ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್, ೧೩ ನೇ, ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್

(ಜನನ : (ಜೂನ್  ೨೩, ೧೮೦೭-ಮರಣ : ಜುಲೈ ೧೯, ೧೮೬೦) 

**ಜಾನ್ ಎಲ್ಫಿನ್ಸ್‌ಟನ್**, ೧೩ ನೆಯ ಲಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಫಿನ್ಸ್‌ಟನ್''' ಪದವಿಗೆ ಸೇರಿದವರು.  ೧೫೧೦ ರಲ್ಲಿ 'ಅರ್ಲ್' ಎಂಬ ಪದವಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ 'ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್' ಗೆ ಸದಸ್ಯರ ರೂಪದಲ್ಲಿ  ಚುನಾಯಿತರಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು.  ಮೊದಲು, ಜನವರಿ, ೧೪, ೧೮೩೩  ರಿಂದ  ಡಿಸೆಂಬರ್  ೨೯, ೧೮೩೪, ರವರೆಗೆ, ನಂತರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್  ೮, ೧೮೪೭ ನಿಂದ, ಏಪ್ರಿಲ್  ೨೩, ೧೮೫೯  ವರೆಗೆ. ಅವರು, ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ  ತಮ್ಮ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಹಾಗೂ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದರು. 
## 'ವಿಹಾರ್ ವಾಟರ್ ವರ್ಕ್ಸ್'ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಾವಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, 'ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ'ಯ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ  ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗವರ್ನರ್ ಗಳಲ್ಲಿ 'ಜಾನ್ ಲಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್' ರವರು ಕೊನೆಯ ಗವರ್ನರ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೫೩ ರಿಂದ  ೧೮೬೦ ರವರೆಗೆ, ಅವರು 'ಬೊಂಬಾಯಿನ ಗವರ್ನರ್' ಆಗಿದ್ದರು. ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲಿದ್ದ  ಹಳೆಕೋಟೆಯನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಯೋಗದಾನಮಾಡಿದ್ದರು.  ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು  ಅವರ ನಂತರ ಬಂದ, ಗವರ್ನರ್, ಸರ್ ಬಾರ್ಟಲ್ ಫ್ರೆರ್, ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಜನವರಿ ೧೮೫೬ ರಲ್ಲಿ, 'ಲಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್' ರವರು, ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ಕುಡಿಯುವನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ, 'ವಿಹಾರ್ ವಾಟರ್ ವರ್ಕ್ಸ್', ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ: ಬೊಂಬಾಯಿನ ಗವರ್ನರ್ ಗಳು
ಎಲ್ಫಿನ್ಸ್ಟನ್
ಹಲ್ದಿರಾಮ್ಸ್

**"Haldiram Foods International Limited"**
ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಲೋಕಲ್ ರೈಗಾಡಿಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆಮುಂಬಯಿಕರ್ ಗಳು ಬೇಡವೆಂದರೂ ದೊಡ್ಡ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ನೋಡಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 'ಹಳದಿರಾಮ್ ಸ್ವೀಟ್ಸ್' ಹೇಗೋ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಂತೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದೇ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
## ಮಿಠಾಯಿ ದೊರೆ
ಮಿಠಾಯಿ ರಾಜ ನೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತಯಾರಕ 'ಹಲ್ದಿರಾಮ್', ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಖಾರ ತಿಂಡಿತಿನಸುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿ. ಚಿಕ್ಕ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಜಿಯ, ಸೇವ್, ಮುಂತಾದ ನಮ್ಕಿನ್ ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ಬಿಕನೇರ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಿನ ೬೭ ವರ್ಷದ ಚೇರ್ಮನ್ ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಇನ್ಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನ ಶಿವ್ ಕಿಸನ್ ಅಗ್ರವಾಲ್, ೧೯೬೦ ರವರೆಗೆ ಬರಿ ನಮ್ ಕೀನ್ ಗಳನ್ನೇ ಮಾಡಿ ಮಾರುತ್ತಾಬಂದರು. ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಲೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಗ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದ ಅಗ್ರವಾಲ್ ರನ್ನು ನಾಗ್ ಪುರ್ ಗೆ ಹೊಸ ಅಂಅಗಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವರ ತಂಈಯವರು, ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಅಗ್ರವಾಲ್ ಮೊದಲು ಆರೇಂಜ್ ನಗರಕ್ಕೆ (ನಾಗ್ಪುರ್) ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದಾಗ, ಅದೊಂದು ಚಿಕ್ಕಹಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕಂಡಿತು. ತಮ್ಮ ಭಾವನವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಮಿಕ್ಚರ್ ಮಾಡುವ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದರು. ಅದರೆ ಅದೊಂದು ಸೋಲಿನ ಅನುಭವ. ೬ ತಿಂಗಳಿನ ನಂತರ ತಮ್ಮ ತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ಶಾಪ್ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಇದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ಅಗ್ರವಾಲ್ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳ ಶಾಪ್ ನ್ನು ತೆರೆದರು. ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಕಾಜು-ಕತ್ಲಿ ತಯಾರುಮಾಡಿದರು. ಈ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಡಿಕೆಬಂತು. ನಂತರ, ರಸ್ ಮಲಾಯ್ ತಯಾರಿಕೆ ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಮತ್ತೆ, ಮೈಸೂರ್ ಪಾಕ್, ಪೇಢೆ, ಜಿಲೇಬಿ. ಇಷ್ಟೆ ೩-೪ ಸಿಹಿಗಳು ಸುಮಾರು ಸಮಯ ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಹಾಗೆ ಇದ್ದವು.
## ವಾಯುಯಾನದಲ್ಲೂ ಆಹಾರದ ಏರ್ಪಾಡು
ನಾಗ್ ಪುರ್ ಹಲ್ದಿರಾಮ್ಸ್", ಒಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿಹಿ-ತಿಂಡಿಮಾರಾಟಮಾಡುವ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಟರ್ನೋವರ್, ೪೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮುಟ್ಟಿದೆ. ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ, ಹೊಸ ಶಾಖೆಗಳು ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಗೆ ನಾಗ್ ಪುರ್ ಹೆಸರನ್ನು, ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಹಾಗೂ ಬಿಕನೇರ್ ನ ಶಾಖೆಗಳೆಗೆ, ಸೇರಿಸಿದರು. ಈಗ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತಯಾರಕರಲ್ಲಿ, 'ನಾಗ್ ಪುರ್ ಹಲ್ಡಿರಾಮ್,'ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ೪೦೦ ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
## ನಗರದ ಜನರ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದನ
ಮುಂಬಯಿಕರ್ ಗಳಿಗೆ, ಒದಗುವ ತಿಂಡಿತೀರ್ಥಗಳು, ಕೇವಲ ನಮ್ಕೀನ್ ಅನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಡ್ ಸ್ವೀಟ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಥಂಡೈ-ಶರ್ಬತ್ಸ್, ಹಲ್ದಿರಾಮ್ ಅವರ ಇನ್ನಿತರ ವ್ಯಂಜನಗಳು. ದೆಹಲಿ ಅಥವಾ ನಾಗ್ ಪುರ್ ನಂತಹ ಭಾರಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಲ್ಲದ ಕೊರತೆ. ಮುಂಬಯಿ ನ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ. ಅವರು ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ಜನಜಂಗುಳಿಯಜೊತೆ ಲೋಕಲ್ ಟ್ರ್‍ಏನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಯೂಸಿ ಸ್ವೀಟ್ಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮುಂಬಯಿ ಜನರು ತಿಂದು ಕುಡಿದು ಮಾಡುವುದು ಮನೆಯಹತ್ತಿರದ ಫರ್ಶಾನ್ ಶಾಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ ಮುಂಬಯಿ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಭರ್ಜರಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಬೇರೆಯೆಲ್ಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 'ಹಲ್ದಿರಾಮ್ಸ್,' ಇದೇ ವಿತ್ತೀಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೪೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ (IPO) Initial Public Offering, ಲಾಂಚ್ ಮಾಡುವ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ ಕಂ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೊತೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಾರು ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಐ.ಪಿ.ಒ ಶುರುಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
*Haldiram's official site for Nagpur region retrieved 9.10.2010
*Haldiram's official site for Kolkata region  retrieved 9.10.2010
* Haldiram's official site for Delhi & NCR region  retrieved 9.10.2010

ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ
ಆರ್ಸೆಲೊರ್ ಮಿಟ್ಟಲ್

**ಆರ್ಸೆಲೊರ್ ಮಿಟ್ಟಲ್** ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉಕ್ಕಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪನಿ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಸೆಲೊರ್ ಮತ್ತು ಮಿಟ್ಟಲ್ ಉಕ್ಕು ಕಂಪನಿಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದ ಇದು ಸೃಷ್ಟಿತವಾಯಿತು. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಗಳು ಲಕ್ಸೆಂಬೊರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ ಇವೆ.

ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ
ಯಾಹೂ

right|150px
**ಯಾಹೂ** (NASDAQ: YHOO) ಮೂಲತಃ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ದ ಸನಿವೇಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಂತರಜಾಲ ಪೋರ್ಟಲ್, ವಿ-ಅಂಚೆ, ಶೋಧಕ, ಅಂತರಜಾಲ ವಾರ್ತೆಗಳು ಮೊದಲಾದ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾಹೂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರು ಸ್ಟಾನ್ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಜೆರ್ರಿ ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೆವಿಡ್ ಫೈಲೊ.

ಯಾಹೂ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಭೇಟಿ ಕೊಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ೧೩ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಯಾಹೂ ತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೧, ೨೦೦೮ ರಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾಹೂ ವನ್ನು ಶೇರ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ೩೧ ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು ಖರೀದಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಎಂದರೆ ಒಟ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸುಮಾರು ೪೪೬೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ತೆರಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಆದರೆ ಯಾಹೂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಲಿ ಈ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತೀರ ಕಮ್ಮಿ ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಮೇ ೩, ೨೦೦೮ ರಂದು ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟಿತು.

ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಂತರ ಜಾಲ ತಾಣಗಳು
ನೇರಳೆ

**ನೇರಳೆ** ಒಂದು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಮರ. ಇದು ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ಇಂಡೊನೇಷ್ಯ ದೇಶಗಳ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು. ಇದನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಜಂಬು, ನೀಲಾಂಜನಚ್ಚದ, ಸುರಭಿಪತ್ರ, ಮೇಘಮೋದಿನಿ, ನೀಲಾಫಲ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪ್ಲಮ್, ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ನಾವಲ್, ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಬುಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

## ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶ
ಭಾರತದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಇದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ,ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು.

## ಸಸ್ಯದ ಪರಿಚಯ
ಇದು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಯು ಸರಳವಾಗಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೂವು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಣ್ಣು ಕಡು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ಬೀಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯುಕ್ತ ಅಂಗಗಳು
ಬೀಜ, ಫಲ, ತೊಗಟೆ ಹಾಗೂ ಎಲೆ

## ಉಪಯೋಗಗಳು
* ಇದರ ಎಲೆ ಹಾಗೂ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಅತಿಸಾರ, ಭೇದಿ, ಬಾಯಿ ಹುಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಗಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
* ಇದರ ಬೀಜವನ್ನು ಸ್ತ್ರೀರೋಗಗಳ ಔಷಧಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
* ಬೀಜದ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಮದುಮೇಹ ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
* ಇದರ ಎಲೆ ಹಾಗೂ ಮಾವಿನ ಎಲೆಯ ಕಷಾಯವನ್ನು ವಾಂತಿ ನಿವಾರಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು
ನೇರಳೆ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ.

 

ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣುಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ರಾಮಪತ್ರೆ

**ರಾಮಪತ್ರೆ**(ಕನಾಗಿ)ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಮರ.ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಆಗುಂಬೆ,ವರಾಹಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಮೈರಿಸ್ಟಿಕಾಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಮೈರಿಸ್ಟಿಕ ಮಲಬಾರಿಕ (Myristica malabarica)ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಮರ.ಇದರ ಕಾಯಿಯ ಸಿಪ್ಪೆ ಜಾಪತ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಲಬೆರಕೆಯಾಗುವ ಸಂಭವವಿದೆ.ದಾರುವು ಸಾಧಾರಣ ಗಡುಸಾಗಿದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಬೀಜವನ್ನು ಕುದಿಸಿದಾಗ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಎಣ್ಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಉರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
## ಅಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಂತ ಅಂತೋಣಿ

thumb
**ಸಂತ ಅಂತೋಣಿ** ಅಥವಾ **ಪಡುಅದ ಸಂತ ಆಂಥೊನಿ** ಅಥವಾ **ಲಿಸ್ಬನ್ನಿನ ಸಂತ ಆಂಥೊನಿ** ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ದೇಶದ ಲಿಸ್ಬನ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫, ೧೧೯೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಂತೋಣಿಯವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್. ತಂದೆ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಥೀಬಿಯೊರವರು ಆ ಪಟ್ಟಣದ ಉನ್ನತಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಅವರು ಲಿಸ್ಬನ್ನಿನ ಸಂತ ವಿನ್ಚೆಂಸಿ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಸೇರಿ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾದರು. ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪದೇ ಪದೇ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಬಂಧುಗಳೂ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದುರಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಅವರು ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ದೂರದ ಕೊಯಿಂಬ್ರ ಎಂಬ ಊರಿನ ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಅಂತೋಣಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರನ್ನು ಯಾತ್ರೆಗಾಗಿ ಮೊರೊಕ್ಕೊಗೆ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದರು.

ಅಂತೋಣಿಯವರು ಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯೂ ಚತುರ ಪ್ರತಿಭೆಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಮೀನುಗಳೂ ಅವರ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿ ದಂತಕಥೆಯಿದೆ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಸರಿಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಹಪಾಠಿಯೊಬ್ಬರು ಅಂತೋಣಿಯವರ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಅಪೂರ್ವ ಬೆಳಕು ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಬಾಗಿಲ ಕಂಡಿಯಿಂದ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅಂತೋಣಿಯವರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಜಪದ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಬಾಲಕ ಯೇಸು ಕುಳಿತು ತೊದಲು ನುಡಿಗಳಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂತ ಅಂತೋಣಿಯವರ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಆ ರೀತಿಯಾಗಿಯೇ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂತೋಣಿಯವರು ೧೨೩೧ನೇ ಜೂನ್ ೧೩ರಂದು ಪಾದ್ವ ಎಂಬಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ೧೨೩೨ನೇ ಮೇ ೩೦ರಂದು ಪೋಪ್ ಗ್ರೆಗರಿ-೯ ರವರು ಅವರನ್ನು ಸಂತ ಪದವಿಗೇರಿಸಿದರು.
ಸಂತ ಅಂತೋಣಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಪವಾಡಗಳ ಪುರುಷರೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅಂತೋಣಿಯವರು ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಪ್ರವಚನ ಕೇಳಲು ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತೋಣಿಯವರು ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಕೊಳವೊಂದರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಪ್ರವಚನ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಏನಾಶ್ಚರ್ಯ !!  ಕೊಳದಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳೆಲ್ಲ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಅವರ ಪ್ರವಚನ ಕೇಳಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಜನರೆಲ್ಲ ದಂಗಾಗಿ ಹೋದರು ಮತ್ತೆ ಅವರ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಧನ್ಯರಾದರು.  ಮಗದೊಮ್ಎ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿರುವ ರಷ್ಯಾದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು.ಅವರ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಅಪಾರ ಜನಸ್ತೋಮ ಸೇರಿತ್ತು. ಪ್ರವಚನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತ ಅಂತೋಣಿ ಯವರು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು (holy commiaounve) ಕೊಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು ಆಗ ಜನ ಅಂತೋಣಿಯವರ ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗ ಅಲ್ಲೆ ಇರುವ ಕತ್ತೆಯೊಂದು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಸಾದದ ಪ್ರಭು ಯೇಸುವನ್ನು ತನ್ನ ಮೊಣಕಾಲೂರಿ ಆರಾಧಿಸತೊಡಗಿತು. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಜನರೆಲ್ಲಾ 'ಕತ್ತೆ ಯೇ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕಾದರೆ ಮನುಜರಾದ ನಾವು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ಯಿದ್ದೆವಲ್ಲಾ‌,'  ಎಂದು ಕೊಂಡು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಯೇಸುವಿನ ಕ್ರಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ವರ್ಗ:ಪುರುಷ ಸಂತರು

ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಸಂತರು
ಶಿವನೆ

**ಶಿವನೆ** (ಗಮಾರಿ) ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರ. ಇದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಎಷಿಯಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಔಷಧೀಯ ಮರ. ಈ ಮರವು ಅತೀ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರವಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ಮೀ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.).]]
).]]

## ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ವರ್ಬೆನಾಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು *ಗ್ಮೆಲಿನ ಅರ್ಬೊರಿಯ* ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.

## ಕನ್ನಡದ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು
*ಕಾಶ್ಮಿರಿ
*ಕುಂಬಲ್
*ಕುಂಭುದಿ
*ಕುಮುಲು
*ಕುಸ
*ಕೂಲೆ
*ಗಾಂಧಾರಿಗಿಡ
*ಗುಪ್ಸಿ
*ಗುಂಭಾರಿ
*ಗುಮ್ಮಿ

## ಇತರ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರುಗಳು
*ಸಂ.-ಶ್ರೀಪರ್ಣಿ
*ಕಾಸ್ಮಾರಿ
*ಗಂಭಾರಿ
*ಗುಂಭಾರಿ
*ಭದ್ರಪರ್ಣೆ
*ಮಧುಪರ್ಣಿಕ
*ಹಿಂ.-ಗುಮಾರಿ
*ಗುಂಭಾರ್
*ತ.-ಕುಂಪ್ಲಿ
*ಪೆರುಂಗುಂಪ್ಲಿ
*ಕಟ್ಟಾನಂ
*ಗುಮ್ಮಡಿಟೇಕು
*ಇಂ.-ಮೆಲೈನ ಟ್ರೀ

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಕಾಂಡದ ಸುತ್ತಳತೆ 1-5 ಮೀಟರ್ ದಪ್ಪ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ದಪ್ಪಗಿನ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ತೊಗಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಉದುರಿದಾಗ ರೆಂಬೆಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಳಗಳಿರುವ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಲೇಪಿತ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳ ಗೊಂಚಲು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಹೃದಯಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳು (ಚಿತ್ರ ನೋಡಿ). ಎಲೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅಭಿಮುಖ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ತೊಗಟೆ ನಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಪ್ಪಳಿಕೆ ಕಳಚುತ್ತದೆ. ದಾರುವು ಹಳದಿ ಛಾಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಗುರವಾದರೂ ಸಮಾನ ಕಣ ರಚನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಲಯುತವಾಗಿದ್ದು ಸೀಳಿಕೆ, ಸುರುಟುವಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಮರ ಬೆಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಯುದುರುವ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮತ್ತು ಮೈದಾನ ಸೀಮೆಯ ಒಣ ಸಸ್ಯಾವರಣ ಹಾಗೂ ಕಳ್ಳಿ ಕುರುಚಲು ಗಿಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಸ್ಯ. ಉದ್ದತೊಟ್ಟಿನ ಎಲೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಲಿತ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ತುಪ್ಪಳ ಉದುರಿಹೋಗಿ ಹೊಳಪಾಗುತ್ತದೆ ಎಲೆಯ ಉದ್ದ ೧೮-೨೫ ಸೆ.ಮೀ. ಇರುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮರ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಒಳಭಾಗವು ಹಳದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಗೋಳಾಕಾರ. ಬಲಿತಾಗ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ. ಪ್ರತಿ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ೧-೨ ಬೀಜಗಳಿರುತ್ತದೆ.

## ಕೃಷಿ 
ಬಿಸಿಲನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಮರ. ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಿಗುರುವುದು. ಎಳೆಯ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಜಿಂಕೆ ದನಜಾನುವಾರುಗಳಿಂದ ಹಾನಿ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ವಿರಳ. ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ, ಇಲ್ಲವೆ ಪಾತಿಯ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ನೆಡುಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದಲೂ ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದು ಉತ್ತಮ ಜಾತಿಯ ಮರವಾಗಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲಗೆ, ಪೀಠೋಪಕರಣ, ದೋಣಿ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಬಾಚಣಿಗೆ ಮುಂತಾದ ಮರ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಮರವಾಗಿದೆ. ಕೃತಕ ಅವಯವಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪದರಹಲಗೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ.
#ಜ್ವರದಿಂದ ತಲೆನೊವು ಬಂದಾಗ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಹಣೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ತಲೆನೋವು ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.
#ಬೇರಿನ ಗಂಧ, ಕಷಾಯ ಅಥವಾ ಚೂರ್ಣ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಅಜೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ.
#ಈ ಮರದ ಫಲಸೇವನೆಯಿಂದ ಅತಿಯಾದ ದಾಹ, ಹೃದಯಸಂಬಂಧದ ರೋಗ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯರೋಗಗಳು ಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ.
#ಎಲೆಯ ರಸವನ್ನು ಹಾಲು ಸಕ್ಕರೆಯೊಡನೆ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮೂತ್ರಾಂಗದ ಉರಿ, ಊತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮೇಹ ವ್ಯಾಧಿ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.
#ಈ ಮರದ ಫಲಸೇವನೆಯಿಂದ ಎದೆಹಾಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
#ಬೇರು ಮತ್ತು ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯವು ಹಾವು ಕಚ್ಚಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸೇವಿಸಿದರೆ ವಿಷದಿಂದ ಆಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
#ಎಳೆಯ ಎಲೆಗಳ ರಸವನ್ನು ಕೆಮ್ಮಿನ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ಶೋಭವನ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಕಿಂತೋಷ್

ಸರ್ **ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಕಿಂತೋಷ್** (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ ೧೭೬೫ - ಮೇ ೩೦ ೧೮೩೨) ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ವಕೀಲ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

## ಏಶಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಕಿಂತೋಶ್ ಮುಂಬಯಿಯ ಲಿಟರರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬಾಂಬೆ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು  ೧೮೦೪  ರಲ್ಲಿ  ಹುಟ್ಟಿಹಾಕಿದರು. ಈಗ ಅದು ಏಶಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ  ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ದೇಶದ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮದೇಶದ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ್ಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಕಿಂತೋಶ್ ಮುಂಬಯಿನ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ಎಂಬ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮುಂಬಯಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ  'ಟವ್ನ ಹಾಲ್' ಕಟ್ಟಡದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು  ಅನುಮೊದಿಸಿದರು. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರೂ, ಮೆಕಿಂತೊಷ್ ರವರ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆಬಂತು.  ಅವರು ೧೮೦೪  ರಿಂದ  ೧೮೧೧  ರವರೆಗೆ ಮುಂಬಯಿನ ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಆಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:೧೭೬೫ ಜನನ
ವರ್ಗ:೧೮೩೨ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:ಯು ಕೆ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಕ್ಲಾಡ್ ಬ್ಯಾಟ್ ಲಿ

**Claude Batley**

'ಕ್ಲಾಡ್ ಬ್ಯಾಟ್ ಲಿ'

ಜನನ : ೧೮೭೯, ಇಪ್ ಸ್ವಿಚ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್

ಮರಣ : ಮಾರ್ಚ್ ೨೦, ೧೯೫೬, ಮುಂಬಯಿ, ಭಾರತ.

## ಪ್ರೊ. ಕ್ಲಾಡ್ ಬ್ಯಾಟ್ ಲಿ ಯವರು, ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಹಲವಾರು ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು
ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿಗಳಿಸಿದ ತರುವಾಯ, ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ,  ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾರಂಭವನ್ನುಗ್ರೆಗ್ ಸನ್ ಅಂಡ್ ಕಿಂಗ್ ಕಂ. ಯಲ್ಲಿ, ಶುರುಮಾಡಿದರು.  ಅದು ಮುಂದೆ  'Gregson, Batley and King', ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಯಿತು. ಕ್ಲಾಡ್ ಬ್ಯಾಟ್ ಲಿ  ಯವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬೊಂಬಾಯಿನ ವಿಶಿಷ್ಠ ಕಟ್ಟಡಗಳು.

*  'ಮುಂಬಯಿ ಜಮ್ಖಾನ' (೧೯೧೭), ಈಗ 'ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್', ಆಗಿದೆ.
*  'ವಾಕನರ್ ಹೌಸ್'  (೧೯೩೩)
*  'ಮುಂಬಯಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್' (೧೯೩೦),
*  'ಜಿನ್ನ ಹೌಸ್' (೧೯೩೫),
*  'ರೌಂಡ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್'  (೧೯೩೭),
*  'ಕುಸ್ರೋ ಬಾಗ್' (೧೯೩೭-೫೯) ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಪಾರ್ಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನ 'ಅಗಿಯಾರಿ'  (೧೯೩೮),
*  'ಮುಂಬಯಿ ಕ್ಲಬ್' (೧೯೩೯) ಈಗ, 'ನಟರಾಜ ಹೋಟೆಲ್',
*  'ಲಾಲ್ ಭಾಯ್ ಹೌಸ್'(೧೯೪೨) ಮತ್ತು  'ಬ್ರೀಚ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್' (೧೯೫೦).

ಅವರು  ೧೯೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಸರ್. ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ ಚರ್, ನ  ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ, ೧೯೨೩  ರಲ್ಲಿ  ಸರ್. J. J. School of Arts  ಕಾಲೇಜಿನ  ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದರು. ೧೯೨೩  ರಿಂದ  ೨೦ ವರ್ಷ ಅದೇ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆ  ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ,  ಅವರಿಗೆ ಭಾರತದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ  ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು, ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು,ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದರು. ಜೈಪುರದ ಶೈಲಿಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಆ ಪದ್ಧತಿ ಅವರಿಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
## ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಕ್ಲಾಡ್ ಬ್ಯಾಟ್ ಲಿ,  ಯವರು, ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು
೧೯೨೫  ನಿಂದ  ೧೯೨೬, ರವರೆಗೆ, " Bombay Architectural Association " ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. (ಈಗ  ಇದು, ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅರ್ಕಿ ಟೆಕ್ ಚರ್ ಗೆ  ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.) ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲಿ ತಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಮುಂಬಯಿ ಕ್ಲಬ್  ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೫೦  ರ ಹರೆಯದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ, ನಿಧನರಾದರು.

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ರಾಯಲ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಸೇಲರ್ಸ್ ಹೋಮ್, ಮುಂಬಯಿ

thumb|right|350px|ರಾಯಲ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಸೇಲರ್ಸ್ ಹೋಮ್.ಈಗ ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೋಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯಾಗಿದೆ
''' 'ರಾಯಲ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಸೇಲರ್ಸ್ ಹೋಮ್,''' ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡ, ರೀಗಲ್ ಸಿನೆಮಾ, ಹಾಗೂ,  ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ ನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿನ  ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಕಟ್ಟಡನಿರ್ಮಾತ, ಜನಪ್ರಿಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್ 'ಎಫ್. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಸ್ಟೀವನ್ಸ್' ರವರು, ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಕಟ್ಟಡ ಬಹಳ ಸಮಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೌಕಾಸೈನ್ಯದ ಆಡಳಿತಕಛೇರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈಗ 'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೋಲಿಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ'ಯಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

# 
# 

ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣಗಳು
ಮೇರಿ ಇವಾನ್ಸ್ ವಾಡಿಯ

ಮೇರಿ ಆನ್ ಇವಾನ್ಸ್,  ಮೇರಿ ಇವಾನ್ಸ್ ವಾಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ವೇದಿಕೆಯ ಹೆಸರು **ಫಿಯರ್ಲೆಸ್ ನಾಡಿಯಾ** (8 ಜನವರಿ 1908 - 9 ಜನವರಿ 1996) ಒಬ್ಬ ನಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಂಟ್ ವುಮನ್ ಆಗಿದ್ದರು, ಹಂಟರ್ವಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮುಖವಾಡ, ಗಡಿಯಾರದ ಸಾಹಸಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಚಿತರು. ಚಾವಟಿ) 1935 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
## ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಜನವರಿ ೭, ೧೯೦೯ ರಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪರ್ತ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು

## ಚಿತ್ರ ನಟಿ,ನಾಡಿಯರವರ ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತ 
ನಾಡಿಯ ರವರು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ತಂದೆ, ಗ್ರೀಕ್ ತಾಯಿಗೆ ಮಗಳಾಗಿ  ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪರ್ತ್ ನಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಸರು, ಮೇರಿ ಎವಾನ್ಸ್ ; ತಮ್ಮ ೫ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ  ತಂದೆಯವರ ಜೊತೆ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದರು.  ಭಾರತದ ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತ್ಯವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದಾಗಲೇ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡರು.  ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ 'ಬ್ಯಾಲೆ ನೃತ್ಯ' ವನ್ನು  ಮೆಡಾಮ್, ಆಸ್ತ್ರೋ ರವರಿಂದ ಕಲಿತರು.  ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ,  ತಮ್ಮ ಥಿಯೇಟರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಭಾರದಾದ್ಯಂತ  ತಿರುಗಾಡಿದರು.  ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ  'ದ ಝರ್ಕೊ ಸರ್ಕಸ್' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು.  ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ನುಡಿಯುವವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ, ನಾಡಿಯಾ  ಎಂದು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.

## ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ
೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ  'ದೇಶ್ ದೀಪಕ್'  ಹಾಗೂ  'ನೂರ್-ಎ-ಯಮನ್'  ಎಂಬ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ನಟಿಸಿದರು.  ನೀಲಿಕಣ್ಣಿನ,  ಆಕರ್ಷಕ ಬಂಗಾರದ ಮೈಕಟ್ಟಿನ,  ಬ್ಲಾಂಡ್ ಚೆಲುವೆ, ನಾಡಿಯರವರ  ಅಪರಿಮಿತ ಸೌಂದರ್ಯ,ಹಾಗೂ ನಟನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗೆ, ಮುಂಬಯಿನ  ಚಿತ್ರರಸಿಕರು ಮಾರುಹೋಗಿದ್ದರು. ನಾಡಿಯರ   ನಟನೆಯನ್ನು ಜನ ಬಹಳವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.  'ಹಂಟರ್ ವಾಲಿ,'  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹೃದಯಂಗಮ ಅಭಿನಯದಿಂದಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ  ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ,  ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು  ಅವರನ್ನು ಹಂಟರ್ ವಾಲಿ, ಯೆಂದೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ  ಹೋಮಿವಾಡಿಯಾ ರವರ ಚಿತ್ರ, ಹಂಟರ್ ವಾಲಿಯಯ ಪುತ್ರಿ ಯ ರೋಲ್, ಅವರಿಗೆ  ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದರ ತರುವಾಯ, ನಾಡಿಯರವರು, ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಟನಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳು
* ಟೈಗ್ರೆಸ್
* ಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ವೀನ್
* ಮಿಸ್ ಫ್ರಾಂಟೈರ್ ಮೇಲ್
* ಡೈಮಂಡ್ ಕ್ವೀನ್
* ಜಂಗಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ 
* ಬಾಗ್ ದಾದ್ ಕ ಜಾದು
* ಖಿಲಾರಿ ಅಂಡ್ ಲೇಡಿ ರಾಬಿನ್ ಹುಡ್
* ಮೌಜ್

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
೨೭  ವರ್ಷಗಳ ಸಿನಿಮಾ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ  ೫೫  ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೂವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ  ೩೫  ಆಗಿನಕಾಲದ ಅತಿ ಬಲಿಷ್ಠ ನಟನೆಂದು ಹೆಸರುಮಾಡಿದ್ದ, 'ಜಾನ್ ಕವಾಸ್' ರವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ್ದರು.  ೧೯೬೧ ರಲ್ಲೆ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೀವನದಿಂದ  ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿದ್ದ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಹೋಮಿವಾಡಿಯ ರೊಡನೆ ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದರು. ಅವರು ಸಾಕಿದ,  "ನಿಜಿನ್ ಸ್ಕಿ"  'ಭಾರತದ ಟರ್ಫ್'  ವಲಯದಲ್ಲಿ  ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ  ಕುದುರೆಯೆಂದು ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿತ್ತು. ೧೯೯೩, ರಲ್ಲಿ  ನಾಡಿಯರವರ ಮೊಮ್ಮೊಗ, ರಿಯದ್ ವಿಂಚಿ ವಾಡಿಯ  ಆಕೆಯ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತಾದ 'ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಚಿತ್ರ, 'Fearless- The Hunterwali' ಕಥೆ  ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

## ನಿಧನ 
ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಡಿಯರವರು, ಮುಂಬಯಿನ ಕಂಬಾಲ ಹಿಲ್ ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನವರಿ  ೮, ೧೯೯೬  ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 
* Hunterwali images 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ

thumb|right|ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ
**ಮಿರ್ಜಾ ಮಹಮ್ಮದ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ** (೧೭೩೩ - ಜುಲೈ ೨, ೧೭೫೭) ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಕೊನೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ನವಾಬ. ೧೭೫೭ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮೇಲೆ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನವನ್ನು ಸೋತ ನಂತರ ಈತನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಆರಂಭವನ್ನೂ ಈ ಕದನದಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ೧೭೫೬ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬನಾದ. ಆಗ ಆತನಿಗೆ ೨೩ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು. ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ನವಾಬನಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನವಿತ್ತು. ಆತನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ಘಸೇಟಿ ಬೇಗಮ್, ರಾಜಾ ರಾಜ್ ಬಲ್ಲಭ್, ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಶೌಕತ್ ಜಂಗ್ ಮೊದಲಾದವರು ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ತನ್ನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನಿಂದ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟ. ಹಾಗೆಯೇ ತನಗೆ ಆಪ್ತರಾದವರನ್ನು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡ. ಶೌಕತ್ ಜಂಗನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ.

## ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನ
ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ೧೭೫೭ ರಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತ ವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ. ಇದರ ಸೇಡು ತೀರಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮದರಾಸಿನಿಂದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರವಾನಿಸಿದರು. ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೈನ್ಯ ಪ್ಲಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿದವು. ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್ ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕದನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಜುಲೈ ೨, ೧೭೫೭ ರಲ್ಲಿ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನನ್ನು ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ಸ್ವಸ್ತಿಕ್** ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಂಡ, ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. 

Raghavendra Raj Kumar lead role thuse filmವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಬೊಂಬಾಯಿನಗರದ ಕುಡಿಯುವನೀರಿನ ವಿತರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

## ಮುಂಬಯಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
**ಕುಡಿಯುವನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ**, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್, ಜಾನ್ ಲಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್, ರವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ, ಮುಂಬಯಿನ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಸರೋವರ  ವಿಹಾರ್ ಲೇಕ್, ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಜನವರಿ, ೧೮೫೬ ರಲ್ಲೇ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದು  ಮುಗಿದದ್ದು, ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್, ಜಾನ್ ಲಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ತಗುಲಿದ ವೆಚ್ಚ,  ೬೫ ಲಕ್ಷರೂಪಾಯಿಗಳು. 'ಟಸ್ಸೊ', ಎಂಬ ನದಿಗೆ, ೧೮೭೨  ಹಾಗೂ  ೧೮೭೯ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತುಳಸಿನದಿ ಯ ನೀರಿನ  ಪಥವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಮಧ್ಯೆ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನೀರನ್ನು ಶೇಕರಿಸಿಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಗುಲಿದ ವೆಚ್ಚ, ೪೦ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳು. ನಂತರ, ೧೮೮೯  ರಲ್ಲಿ  'ಪೊವಾಯ್ ಲೇಕ್', ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯಿತು. ತನ್ಸ ಮತ್ತೊಂದು, ನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾದ  ರೆಸರ್ವಾಯಿರ್  ಕೆಲಸ, ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು.
## ಬಾಂಬೆ ಮ್ಯುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಮ್ಯುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್  ನವರು, 'ತನ್ಸ ಸರೊವರ', ದ ನೀರು ಶೇಖರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.  ಹತ್ತಿರದ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ, ೫ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ನೀರಿನ ಶೇಖರಣೆಯನ್ನು   ೩  ಪಟ್ಟು  ಹೆಚ್ಚಿಸಿಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು.'ಕ್ಯಾಚ್ ಮೆಂಟ್ ಏರಿಯ,' ದ, ನೈರ್ಮಲ್ಯೀಕರಣವನ್ನೂ ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು,ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಜಾಗರೂಕತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
## ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಹಾಸಂಸ್ಥೆ, ಯ ಯೋಗದಾನ
ಮುಂದೆ,  ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಹಾಸಂಸ್ಥೆ, ಯವರು, "Bombay Water Supply and Sewage Disposal Projects"  ಎಂಬ  ಪರಿ-ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ,  ೧೯೭೫   ಮತ್ತು  ೧೯೯೫, ಮುಂಬಯಿ ನಗರಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು  ಲಾಗು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮುಂಬಯಿ ನಗರಕ್ಕೆ  ನೀರಿನ ವಿತರಣೆಯನ್ನು  ೬೦ ರಿಂದ  ೬೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ /ದಿನಪ್ರತಿ, ಕೇವಲ   ವೈತರಣ ಜಲಾಶಯ ದ  ಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಾಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
## ಮುಂಬಯಿ ನಗರಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ, 'ವರುಣದೇವರಕೃಪೆ,' 
'ವರುಣದೇವರ ಕೃಪೆ', ಮುಂಬಯಿ ನಗರಕ್ಕೆ, ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ  ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜುನ್ ಜುಲೈ ಅಥವಾ ತಡವಾದರೆ, ಆಗಸ್ಟ್  ವರೆವಿಗೂ ಮಳೆರಾಯನ ಕೃಪೆ ಹೇಗೋ ದೊರೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಉತ್ತರ ಮುಂಬಯಿ ಕಡೆ ಹೋದಂತೆ, ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡಗಳಿವೆ. ಮಳೆಬಂದಾಗ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತು ಹೊಂಡ ಅಥವಾ ಜಲಾಶಯಗಳಾಗುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. ಅದರಂತೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಏರ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಕೃತಿದತ್ತ ಸರೋವರಗಳು ಒಟ್ಟುಆರು ಎಂದು ನಿಗದಿ ಮಾಡಾಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಕೆಳಗೆ ಕಂಡಂತಿವೆ.

ಜಲಾಶಯದ ಹೆಸರು.    ಕೋಡಿಹರಿಯಲು ಬೇಕಾದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (ಮೀಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ)

*  ಮೋಡಕ್ ಸಾಗರ್       - ೧೬೩.೧೫
*  ತನ್ಸ ಲೇಕ್           - ೧೨೮.೬೩
*  ವಿಹಾರ್ ಲೇಕ್           -೮೦.೪೨
*  ತುಳಸೀ  ಲೇಕ್           - ೧೩೯.೧೭
*  ಅಪ್ಪರ್ ವೈತರಣಾ ಲೇಕ್ - ೬೦೩.೫೧
*  ಭಟ್ಸ ಲೇಕ್          - ೧೩೩.೦೦
## ಮುಂಬಯಿನ ಉಪನಗರ, ಭಾಂಡೂಪ್ ನಲ್ಲಿ 'ಕುಡಿಯುವನೀರಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಘಟಕ'
ಮುಂಬಯಿ ನ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಉಪನಗರಿಯಾದ ಭಾಂಡೂಪ್ ನಲ್ಲಿ,  ಏಶಿಯಾ ದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ  'ಕುಡಿಯುವನೀರಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಘಟಕ' ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ತುಳಸಿ ಲೇಕ್, ಹಾಗೂ ವಿಹಾರ್ ಲೇಕ್ ಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ ಸರೋವರಗಳು ಮುಂಬಯಿನ ದೂರದ ಉಪನಗರಿಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ ನ ಮಲಬಾರ್ ಹಿಲ್ ನ ಮೇಲೆ, ಭೂಮಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ  '(Underground Water Tank)' ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಭಾರಿ ಟ್ಯಾಂಕ್ ನ್ನು ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ಫ್ಲೋರಾ ಫೌಂಟೆನ್, ಮುಂಬೈ

**ಫ್ಲೋರಾ ಫೌಂಟೆನ್,**, ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸ  ೧೮೬೪, ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು. ಈ ಚಿಲುಮೆಯನ್ನು ಅಗ್ರಿ-ಹಾರ್ಟಿಕಲ್ಚರಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಇಂಡಿಯ', ರವರು, ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚವನ್ನು, ಸೇಟ್ ಕುರ್ಸೆಟ್ ಜಿ ಫರ್ದೂನ್ ಜಿ ಪರೇಖ್,  ರವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬಳಸಿದ ಶಿಲೆ, ವಿದೇಶದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಪೋರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್. ಈಗ ಅದಕ್ಕೆ ಬಿಳಿಯ ಆಯಿಲ್ ಪೇಂಟ್ ಬಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ, ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಗವರ್ನರ್, 'ಸರ್ ಹೆನ್ರಿ ಬಾಟಲ್ ಫ್ರೇರ್' ರವರ  ಹೆಸರನ್ನು 'ಕಾರಂಜಿ'ಗೆ ಇಡಬೇಕೆಂಬ ಏರ್ಪಾಟಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ,ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅನಾವರಣ ಮಾಡುವ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧಾರ ಬದಲಾಗಿ, 'ಫ್ಲೋರಾ ಫೌಂಟೆನ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.  ವಸಂತ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯದ ಖಣಿಯಾದ ರೋಮನ್ ದೇವತೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರಂಜಿಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. 'ಫ್ಲೋರಾ ಫೌಂಟೆನ್, ಸ್ಥಳ  ಈಗಿನಂತೆ  ಅಂದೂ  ನಗರದ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಆಕರ್ಷಣೆಯಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ, 'ಫ್ಲೋರಾ ಫೌಂಟೆನ್,' ವಲಯ, ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ, ಉದ್ಯೋಗಗಳ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ ನ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ 'ಫ್ಲೋರಾ ಫೌಂಟೆನ್' ಈಗಲೂ ಪ್ರಮುಖ-ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ
## ಹುತಾತ್ಮ ಚೌಕ್
ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಹುತಾತ್ಮರಿಗೆ ಸ್ಮಾರಕ,'ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಗುಜರಾಥ್ ರಾಜ್ಯವೂ ಸಹಿತ ಸೇರಬೇಕೆಂಬ ವಾದದಿಂದ 'ಸಂಯುಕ್ತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಚಳುವಳಿ'ಯಲ್ಲಿ ಪೋಲೀಸರ ಗುಂಡಿನೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ 'ಹುತಾತ್ಮ'ರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಸ್ಥಳ ಇಂದಿಗೂ 'ಪರ್ಯಟಕರಿಗೆ' ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣಗಳು
ಆಫ್ಘನ್ ಚರ್ಚ್, ಮುಂಬಯಿ

ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ 'ಆಫ್ಘನ್ ಚರ್ಚ್', ಅತಿ ಪುರಾತನ ಚರ್ಚ್ ಗಳಲ್ಲೊಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ, ನ ಕೊಲಾಬಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ, " ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ದ ಇವಾಂಗೆ ಲಿಸ್ಟ್ " ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೮೪೭ ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಭಮಾಡಿದರು. ಈಗ ಇದನ್ನು 'ಆಫ್ಘನ್ ಚರ್ಚ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೧೮೩೮ ರಲ್ಲಿ ಆದ 'ಪ್ರಥಮ ಆಫ್ಘನ್ ಯುದ್ಧ,' ದ ನಂತರ, ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೮೫೮ ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೮೬೫ ರಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚ್ ನ ಗೋಪುರದ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮುಗಿಯಿತು.
### ಗ್ಯಾಲರಿ

File:WorldTradeBombay.jpg|ಚರ್ಚ್ನ ಗೋಪುರ.
File:Afghan Church - Doorway.jpg|ಚರ್ಚ್ಗನ ಬಾಗಿಲು.
File:Afghan Church, Colaba, Interior view, c.1880-90.jpg|ಚರ್ಚ್ನ ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್, c1880-90

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ಮಾಂಟ್ಸ್ಟ್ಯು ಅರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್

(ಜನನ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬, ೧೭೭೯,  ಡಂಬರ್ ಟನ್, ಸ್ಕಾಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್- ಮರಣ : ವವೆಂಬರ್ ೨೦, ೧೮೫೯, ಸರ್ರೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್)

**ಮಾಂಟ್‌ಸ್ಟ್ಯು ಅರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್**,      ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಹಳ ಶ್ರಮವಹಿಸಿದರು. ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಶ್ರಮಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಉಚ್ಚಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ, ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಲಗೊಂಡವು. ಅವರು ಬರೆದ ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆ, ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದರ್ಶಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
## 'ಮಾಂಟ್‌ಸ್ಟ್ಯು ಅರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್', ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ
೧೭೯೫ ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪೆನಿಯವರ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿದ್ದರು. ೧೮೦೧ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸಿವಿಲ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಆಗ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬೆನಾರೆಸ್ ನಗರದ,  ವಾಜಿಲ್ ಆಲಿ ಶಾ ರವರ ಮರಣದ ತರುವಾಯ ಆದ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಗೋ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೮೦೧ ರಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮೇಟಿಕ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು, ೨ ನೆ ಬಾಜಿರಾಯನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು  ನೇಮಕಾತಿಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೮೦೪ ರಲ್ಲಿ ನಾಗ್ ಪುರ್ ಕ್ಕೆ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದರು. ತದನಂತರ, ೧೮೦೭ ರಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ೧೮೦೮  ರಲ್ಲಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಭಾರತವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ  'ಶಾ ಶುಜ' ಎಂಬುವನ ಜೊತೆ ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ವಿಫಲ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ  ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ೧೮೧೧ ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯ ಮರಾಠರ ಆಸ್ಠಾನಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ಆದರು. ನವೆಂಬರ್  ೧೮೧೭,ರಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಅಫ್ ಖಿರ್ಕಿ ಯಲ್ಲಿ ಪೇಷ್ವೆಯನ್ನು ಸೊಲಿಸಲು ಕಾರಣಕರ್ತರಾದರು. ೧೮೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಧಕ್ಕನ್ ಗೆ ಕಮಿಶನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕರಾದರು. ನಂತರ, ೧೮೧೯ ಮತ್ತು ೧೮೨೭ ರವರೆಗೆ, ಬಾಂಬೆಯ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ,ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸತಾರ ರಾಜನಿಗೆ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಮಾಡಿದರು. ಹಲವು ಜಮೀನ್ದಾರರಿಗೆ ಜಮಿನ್ ವಾಪಸ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಿಗೆ ವಾಪಸ್ ಕೊಟ್ಟರು. ಹೀಗೆಮಾಡಿದ ಜನಹಿತ-ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವಾದರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು.
## ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿ, ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಾರಂಭ
ಮುಂಬಯಿ ನಗರದಲ್ಲಿ  ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದು ದೇಸಿ ಜನರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಆಸೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೇಸಿಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ದೊರಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವರು ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೊಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕಾಲೇಜಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
## "History of India," ಪುಸ್ತಕದ ರಚನಾಕಾರ,
೧೮೨೭ ರಲ್ಲಿ ಯೂರೊಪ್ ಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ಮುಂಬಯಿನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಲು ಎರಡುಬಾರಿ ಕರೆಬಂದಾಗಲೂ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ, " History of India " (1841) ( ೨ ಸಂಪುಟ) ಬರೆದು ಮುಗಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. 'ಮಾಂಟ್ ಸ್ಟ್ಯು ಅರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್' ರವರು ಅಂದಿನ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು.
## ಮರಣ
ನವೆಂಬರ್ ೨೦, ೧೮೫೯ ರಂದು,'ಮಾಂಟ್‌ಸ್ಟ್ಯು ಅರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್' ರವರು ತಮ್ಮ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ 'ಸರ್ರೆ', ಯಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* [J.S. Cotton, Mountstuart Elphinstone, ("Rulers of India" series)(1892)], 
* [T.E. Colebrooke, Life of Mountstuart Elphinstone (1884)]
* [G.W. Forrest, Official Writings of Mountstuart Elphinstone (1884)]
* [Montstuart Elphinstone (GFDL site)]
* [This article incorporates text from the Encyclopædia Britannica, Eleventh Edition, a * publication now in the public domain.]

ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ಗವರ್ನರ್ ಗಳು
ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಮುಂಬಯಿ.

**ಮುಂಬಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್**, ಕಟ್ಟಡದ  ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು, 'ಕರ್ನಲ್ ಜಾನ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಜನರಲ್ ಫುಲ್ಲರ್, ಆಫ್ ದ ರಾಯಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್.' ಗಾಥಿಕ್ ಶೈಲಿ ಯಪುನರಾವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮೆರೆದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು. ಈ ಭವ್ಯ ಸುಂದರ ಕಟ್ಟಡ, 'ಜನರಲ್ ಪುಲ್ಲರ್' ಬಹಳ ಅಸ್ತೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. 
### 'ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ', ಹಾಗೂ 'ಸ್ಥಳೀಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಿಕರಗಳು'
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಬರುವ ಮೊದಲು, 'ರೆಕಾರ್ಡರ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್,' ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದು 'ಅಡ್ಮಿರಾಲಿಟಿ,' ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಭವನದಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯರು ವಾಸ್ತವ್ಯಹೂಡಿದ್ದರು. (ಮುಂಬಯಿನ ಗವರ್ನರ್, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾದಳದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ಮೊದಲಾದವರು) ಇಂದಿಗೂ ಶಹೀದ್ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ 'ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್,' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕಟ್ಟಡ ಹಿಂದಿನ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಂಬಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ "  ಕಟ್ಟಲು ಸಾಕಾದಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಸಹಾಯ, ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು  ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ  ಬೊಂಬಾಯಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲೇ ಸಿಗುವ ಕಪ್ಪು ಬಾಸಾಲ್ಟ್ ಕಲ್ಲನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹೈ ಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಡದ ಮೆರುಗು ಪರ್ಯಟಕರನ್ನು ಆಕರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಜನರಲ್ ಫುಲ್ಲರ್, ರ ಗೆಳೆಯರು, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲಸ, "ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರ ಫಾಲಿ"  ಎಂದು ತಮಾಷೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. (ಬಹುಶಃ ಅವರ  ಮಾಡಿದ ಓಂದೇ-ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡ-ವಿನ್ಯಾಸ ), ಸುತ್ತಲೂ 'ವೆನಿಟಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು,' 'ಛೇಂಬರ್,'  ನಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, 'ವಾನರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಿದ ಕಲಾವಿನ್ಯಾಸ'. 'ಪಶು, 'ಪಕ್ಷಿ, ಹಾಗೂ 'ವನ್ಯ-ಮೃಗಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು,' ಹೇರಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು.
### 'ಮುಂಬಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಭವನ,’ ದ ಅನನ್ಯತೆ
ನಾಲ್ಕಂತಸ್ತಿನ ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಉದ್ದ, ೫೬೨ ಅಡಿ, ಅಗಲ, ೧೮೭ ಅಡಿ, ಉಪ್ಪಾರಿನ ಎತ್ತರ, ೯೦ ಅಡಿ, ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೧೭೮ ಅಡಿ,ಎತ್ತರ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಳಸಲು ದೊರೆಯುವ ಜಾಗ [ಬಿಲ್ಟ್ ಅಪ್] ೮೦,೦೪೩ ಚ.ಅಡಿಗಳು. ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಇಬ್ಬದಿಯಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಗೋಪುರಗಳ ಮೇಲೆ 'ನ್ಯಾಯ ದೇವತೆ,' ಹಾಗೂ 'ಕರುಣಾ ದೇವತೆ,' ಯರ ಭವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿವೆ. ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತತೆ ಎಂತಹವರನ್ನೂ ಮೂಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮುಂಬಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ ಅನನ್ಯತೆಯೆಂದರೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು  ಭವನದ ಒಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ  ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಒಂದು ಹೊಸತನವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದು. ಇದೊಂದು  ಕಟ್ಟಡ ಕಲಾಪ್ರಾಕಾರದ ಅನನ್ಯತೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಮಂಗಣ್ಣಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನಮಾಡುವ ಸನ್ನದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭವ್ಯ ಚಿತ್ರಕಲಾರಚನೆಗಳು. ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ನರಿಗಳು,  ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತಿವೆ.  ಹಂದಿಗಳು,  ಹುಲಿಗಳು,  ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಮೌನದ ಸ್ಥಬ್ದತೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಮರೆತ  ದೃಷ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.  ನಮ್ಮದೇಶದ ದೇಸೀಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು,  ಅವರಿಂದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲಾಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿದ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ನಾವು ’ಜನರಲ್ ಫುಲ್ಲರ್’,  ರವರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮನಗಾಣುತ್ತೇವೆ. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾನೂನು-ಧುರೀಣರು ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದರು.  'ಮೊಹಮ್ಮದಾಲಿ ಜಿನ್ನ',  'ಗಾಂಧೀಜಿ',  'ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್',  ಇಲ್ಲಿಯ ಸದಸ್ಯ-ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು.
### ಟಿಳಕರ ಅಮರವಾಣಿ
ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ, ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಳಕ್ ರವರ ಮೇಲೆ  ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ  ಮೊಕದ್ದಮೆ ಮಾಡಿ,  ಅವರಿಗೆ ೬ ವರ್ಷ ಜೈಲುವಾಸದ ತೀರ್ಪನ್ನು  ಜಾರಿಮಾಡಿದ್ದು  ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲೆ. ಈ ಭವನದ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪುನೀಡುವ ಛೇಂಬರ್ ನ ಗೋಡೆಯಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿರುವ ವಾಕ್ಯಗಳು, ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಭಾರತೀಯರಿಗೆಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾದದ್ದು. 'ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಏನೇ ಹೇಳಲಿ, ನಾನು ದೋಷಿಯಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ನನಗಿದೆ. 'ನಾನು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಧ್ಯೇಯ ಸಾಧನೆಗೆ ಸಹಾಯವಾದೀತು ಎಂದು ಆ ಜಗನ್ನಿಯಾಮಕನ ಇಚ್ಛೆಯಾದರೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ,' 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ಸಿಲ್ವರ್ ಮರ

ಸಿಲ್ವರ ಮರ (ಸಿಲ್ವರ್ ಓಕ್)ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಖಂಡದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳಿಗಾಗಿ ತಂದು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ.ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರ.ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು ನೆಡು ತೋಪುಗಳಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
## ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಗ್ರೆವಿಲ್ಲೆ ರೊಬಸ್ಟ ಎಂಬ ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿದ್ದು,ಪ್ರೋಟೆಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ಮದ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ  ಬೆಳೆಯುವ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಮರವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಎಲೆಗಳ ಅಡಿಭಾಗ ಎಳೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ 'ಸಿಲ್ವರ್ ಓಕ್' ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ.ಸುವರ್ಣ ವರ್ಣದ ಹೂಗಳಿವೆ. ಇದರ ದಾರುವು ನಸು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದು ಕಾಫಿತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳಿನ ಮರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.ದಾರುವು ಉತ್ತಮ ಜಾತಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದು ಸಂಗೀತಉಪಕರಣ,ಪೀಠೋಪಕರಣ,ಪದರ ಹಲಗೆಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.
## ಗ್ಯಾಲರಿ 

Image:Grevillea robusta leaf 01.jpg|ಎಲೆ
Image:Grevillea robusta-1.jpg|ಎಲೆ ಹಾಗೂ ಹೂವು
Image: Grevillea robusta_flowers_01.jpg|ಹೂವು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಮಹಾಗನಿ

**ಮಹಾಗನಿ** ಮೂಲತಃ  ಅಮೆರಿಕಾದ ಫ್ಲೋರಿಡ,ಜಮೈಕ,ಕ್ಯೂಬಪ್ರದೇಶಗಳ ಮರ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಕಲ್ಕತ್ತದ ರಾಯಲ್ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಈಗ ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಾಲು ಮರಗಳಾಗಿ,ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವೆಡೆ ಬೆಳೆಸಿರುತ್ತಾರೆ.

## ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಮೆಲಿಯೆಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಸ್ವೆಟೆನಿಯ ಮಹಾಗನಿ (Swietenia Mahagoni)ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರ.ಚುರುಕು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇದೆ.ನೇರವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ.ಇದರ ದಾರುವು ನಸುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಲಂಕಾರಯುತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಒಳ್ಳೆಯ ಹೊಳಪು ಬರುತ್ತದೆ.ಮರಗೆಲಸಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ದಾರುವು ಅಲಂಕಾರಯುತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಳಾಂಗಣ ಅಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ  ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಪದರ ಹಲಗೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ,ಪಿಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.
## ಅಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ

ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು