open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಸುಂದರಂ ರವಿ

**ಸುಂದರಂ ರವಿ** (22 ಏಪ್ರಿಲ್ 1966 ರಂದು ಜನನ) ಒರ್ವ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಂಪೈರ್ ಮತ್ತು ಅಂಪೈರ್ಗಳ ಐಸಿಸಿ ಎಲೈಟ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಟೆಸ್ಟ್, , ಏಕದಿನ ಮತ್ತು ಟ್ವೆಂಟಿ 20 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಂಪೈರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.  

ಅವರನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಐಸಿಸಿ ಅಂಪೈರ್ಗಳ ಎಲೈಟ್ ಸಮಿತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಮಾದಲಾಯಿತು . ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾಘವನ್ ವೆಂಕಟರಾಘವನ್ ನ೦ತರ ಎಲೈಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಎರಡನೇ ಭಾರತೀಯ. ಅವರು 2015 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಸಹ ಅ೦ಪೈರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ರವಿ ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ೨೪ ಟೆಸ್ಟ್ (2013 - 2017 ) , ೩೩ ಎಕದಿನ ( 2011 -  2017) ಹಾಗು ೧೮ ಟಿ೨೦ ( 2011 -  2016)  ಪ೦ದ್ಯಗಳಿಗೆ ಅ೦ಪೈರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
  

ವರ್ಗ:೧೯೬೬ ಜನನ
ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

alt=ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|thumb|275x275px|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್
**ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್**  ಜೆ.ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಆದೆ ಹೆಸರಿನ ಒ೦ದು ಬ್ರಿಟಿಷ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿ.  ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು  ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಎಂಟು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 

ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಡೇವಿಡ್ ಹೇಮನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಗಿ  ಡೇನಿಯಲ್ ರಾಡ್ಕ್ಲಿಫ್, ರಾನ್ ವೆಸ್ಲೆ ಆಗಿ ರೂಪರ್ಟ್ ಗ್ರಿಂಟ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಗರ್ ಆಗಿ ಎಮ್ಮ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊ೦ಡಿದ್ದಾರೆ. 
right|thumb|ಡೇನಿಯಲ್ ರಾಡ್ಕ್ಲಿಫ್, ಎಮ್ಮಾ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಮತ್ತು ರೂಪರ್ಟ್ ಗ್ರಿಂಟ್, ಜುಲೈ 7, 2011 ರಂದು ಲಂಡನ್.

left|thumb|ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮಾದರಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಡೊಮಿನಿಕ್ ಕೂಪರ್

ಡೊಮಿನಿಕ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕೂಪರ್ (ಜನನ 2 ಜೂನ್ 1978) ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಟ. ಅವರು ದೂರದರ್ಶನ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ  ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಕೂಪರ್  ಲಂಡನ್ನ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ನಲ್ಲಿ, ಜೂಲಿ (ನರ್ಸರಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ) ಮತ್ತು ಬ್ರಿಯಾನ್ ಕೂಪರ್ (ಹರಾಜುಗಾರ) ಎ೦ಬ ದ೦ಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. 
right|thumb|ಕೂಪರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ

## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
### ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು 
### ದೂರದರ್ಶನ 
### ರೇಡಿಯೋ 
## ರಂಗಭೂಮಿ  
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಗುಸ್ಕಲೆಂಟಿಸ್

**ಅಗುಸ್ಕಲೆಂಟಿಸ್** ,ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯವಾದ ಅಗುಸ್ಕಲೆಂಟಿಸ್ ( Spanish: Estado Libre y Soberano de Aguascalientes, literally: Hot Waters)  ಇದು  ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ 31 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Articles containing non-English-language text
ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್

thumb|ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್
**ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಝಾ** (**ಉದಿತ್** **ನಾರಾಯಣ್** ಎ೦ದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ)  ಒರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಇವರು  ನೇಪಾಳಿ ಮತ್ತು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ  ಬಹಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ 2009 ರಲ್ಲಿ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ  ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ  ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗು 36 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 25,000 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.  

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ನಾರಾಯಣರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವು ಅವರ ತಾಯಿಯ ಮನೆಯಾದ ಸಪ್ತಾರಿ, ತ೦ದೆಯ ಕಡೆಯಿ೦ದ ಇವರು ಭಾರ್ಧಹ, ಸಪ್ತರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಸಾಗರ್ಮಾಥಾ ವಲಯ, ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರದ ಸುವಾಲ್ನ ಜಾನೇಶ್ವರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸ್ XII  ಮುಗಿಸಿ, ಪದವಿಯನ್ನು ರತ್ನ ರಾಜ್ಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್, ಕಾಠ್ಮಂಡು ವಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಹರೇಕೃಷ್ಣ ಝಾ ಒಬ್ಬ ರೈತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ.  ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಇವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಲು   ಅವರ ತಾಯಿಯೆ ಕಾರಣ.

## ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳು 
**ಜನಪ್ರಿಯ ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳು****ಎಂ.ಟಿ.ವಿ ಸಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ**
ಬಾರೆ ಬಾರೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪಕೆ ಬಾ
ಎಲ್ಲಿಂದ ಆರ೦ಭವೊ
ಚೂ ಬಿಡೆ
ಈ ನನ್ನಾ ಕಣ್ಣಾಣೆ
ನಿನ್ನ ಕ೦ಡ ಕ್ಶಣದಿ೦ದ
ಕುಣಿದು ಕುಣಿದು ಬಾರೆ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:೧೯೫೫ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು
ಸಾಧನ ಸರ್ಗಮ್

**ಸಾಧನಾ ಸರ್ಗಮ್** (ಜನನ ಮಾರ್ಚ್ ೭, ೧೯೬೯) ಭಾರತೀಯ  ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತದ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ಗಝಲ್, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪ್ ಆಲ್ಬಮ್ಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ . ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ , ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಸಿನೆಮಾ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಐದು  ಬಾರಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಸರ್ಗಮ್ ಅವರಿಗೆ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ 'ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತದ ಅಲ್ಬಮ್ ಎಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಸರ್ಗಂ ಅವರು ಸುಮಾರು ೩೪ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.   ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲದಿದ್ದರು  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಸಿನೆಮಾ ಗೀತೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು. ಅವರು  ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ೦ಗೀತ ಗಾಯಕಿ ಕೂ. ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಇವರು, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ಮರಾಠಿ, ಓಡಿಯಾ, ತೆಲುಗು, ಬೆಂಗಾಲಿ, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ಗುಜರಾತಿ, ನೇಪಾಳಿ  ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಸರ್ಗಾಮ್ ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರತ್ನಾಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಡಬೊಲ್ ಎ೦ಬಲ್ಲಿ   ಸಂಗೀತಗಾರರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಜನಿಸಿದರು. 

## ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು 
ಸರ್ಗಮ್ ಅವರು ೧೯೩೮ ಹಿಂದಿ ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ೧೧೧೧ ತಮಿಳು, ೨೫೦೦ ಬೆಂಗಾಲಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ೩೪೬೭ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೩೪ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೧೫೦೦೦ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

### ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ 
ಕನ್ನಡದ 'ಸವಾರಿ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಮರಳಿ ಮರೆಯಾಗಿ' ಹಾಡು ಇವರಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತ೦ದುಕೊಟ್ಟಿತು.

**ಯುನಿನಾರ್ ಸೌತ್ ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು**
* ೨೦೦೯ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ  - "ಮರಳಿ ಮರೆಯಾಗಿ" (ಸವಾರಿ)
* ೨೦೦೯ - ವರ್ಷದ ಹಾಡು - "ಮರಳಿ ಮರೆಯಾಗಿ" (ಸವಾರಿ;  ಸ೦ಗೀತ  ಸಂಯೋಜಕ ಮನಿಕಾ೦ತ್ ಕದ್ರಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ)
* ೨೦೦೯- ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಕೇಳುಗರ ಆಯ್ಕೆ  - "ಮರಳಿ ಮರೆಯಾಗಿ" (ಸವಾರಿ)

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು  
* ಅನಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಇಟಗಿಯ ಶ್ರೀ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಿಂದ ಇಟಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಮೂವತ್ತು ಕೀ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಕದಂಬರು ಆಳಿದಂತಹ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಇಟಗಿಯನ್ನು ಇಟ್ಗೆ, ಇಷ್ಠಿಕಾಪುರ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಇಟಗಿ ಗ್ರಾಮ ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಐಸೂರು ಮತ್ತು ಬಿಳಗಿ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಮೆಶ್ವರ,ಅಮ್ಮನವರ ಗುಡಿ ಮತ್ತು ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

 
## ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ 
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಆಲಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚಂದ್ರಶಾಲೆಯ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಪೀಠವಿದೆ. ಚಂದ್ರಶಾಲೆಯ ಪೂರ್ವದ್ವಾರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಶಿಲ್ಪ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

## ಅಮ್ಮನವರ ಗುಡಿ 
ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರ ದೇವಾಲವಿದೆ. ಈ ಗುಡಿಯನ್ನು ಸೀತಮ್ಮ,ಪಾರ್ವತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ರಾಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಗೌರಿದೇವಾಲಯಗಳ ಬಾಗಿಲು ಮೇಲ್ಗಡೆಯ ಭಿತ್ತಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ಕೆಲವು ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳಿದ್ದು ಏಕರೂಪತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

## ಶ್ರೀ ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಾಲಯ 
ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ನೈರುತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ರಾಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮನವರ ಗುಡಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿದರೆ, ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖವು ಉತ್ತರಕ್ಕಿದೆ. ಶಿಖರವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ವೀರ ಮಾರುತಿ ಮತ್ಸ, ನಾಗ, ಮುಂತಾದ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉತ್ಸವಗಳು 
ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರ ಕಾಲ ಜಾತ್ರಾಮಹೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ **ರಥೋತ್ಸವ** ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು **ದೊಡ್ಡತೇರು** ಮತ್ತು **ಚಿಕ್ಕತೇರು** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮುಂಚೆಯೇ ತೇರು ಕಟ್ಟುವ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೂ ಕೂಡ ಮಡಿವಾಳ ಹಾಗೂ ವರ್ತೆಕೊಡ್ಲು ಅವರು ಮಾತ್ರ ತೇರು ಕಟ್ಟುವ ಸೇವೆಗೆ ನಿಯುಕ್ತರಾದವರು ಎಂಬುದು ಪ್ರತೀತಿ. ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ, ವಾದ್ಯ, ಛತ್ರಿ ಹಿಡಿಯುವುದು, ತೋರಣ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಂದೊಂದು ಕುಟುಂಬ, ಊರು, ಗ್ರಾಮಗಳು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಚಂದ್ರಮಾನ ಯುಗಾದಿ, ವಸಂತಮಹೋತ್ಸವ, ಉಪಾಕರ್ಮ, ಗಣೇಶ ಚೌತಿ, ನವರಾತ್ರಿ, ಗಂಗಾಷ್ಠಮಿ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಇತರೆ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಈ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸನ್ನಿಧಿಯು ಹಗಲು ಉತ್ಸವ, ರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ದಹಿ ಪೂರಿ

**ದಹಿ ಪೂರಿ** ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಖಾದ್ಯ. ಈ ಖಾದ್ಯವು ಚಾಟ್‍ನ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿ ನಗರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.  ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾನಿ ಪೂರಿ ಖಾದ್ಯದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಸಣ್ಣ ಪೂರಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಗೋಲ್‍ಗಪ್ಪಾ) ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಹಿ ಪೂರಿ ಮತ್ತು ಪಾನಿ ಪೂರಿ ಚಾಟ್‍ಗಳನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಾರಾಟಗಾರನು ಮಾರುತ್ತಾನೆ.

## ತಯಾರಿಕೆ
ಮೊದಲು ದುಂಡನೆಯ, ಗಟ್ಟಿ, ಊದುಕೊಂಡಿರುವ ಪೂರಿಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಮುರಿದು ಹಿಸುಕಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಕಡಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಹೂರಣದಿಂದ ಭಾಗಶಃ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ ಅಥವಾ ಖಾರದ ಪುಡಿ, ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ, ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪನ್ನು ರುಚಿಗಾಗಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ನಂತರ ಸಿಹಿ ಹುಣಸೆ ಚಟ್ನಿ ಮತ್ತು ಖಾರದ ಹಸಿರು ಚಟ್ನಿಯನ್ನು ಪೂರಿಯ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಹೂರಣದ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸಿಹಿ ಕಡೆದ ಮೊಸರನ್ನು ಪೂರಿಯ ಮೇಲೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತಯಾರಾದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಸೇವ್, ಹೆಸರು ಬೇಳೆ, ದಾಳಿಂಬೆ ಮತ್ತು ನುಣ್ಣಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಎಲೆಗಳ ಸಿಂಪಡಣೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಹಿ ಪೂರಿಯ ಪ್ರತಿ ಪ್ಲೇಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೫ ಅಥವಾ ೬ ದಹಿ ಪೂರಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಪಾನಿ ಪೂರಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಪೂರಿಯಂತೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದಾದರೂ, ಅನೇಕ ದಹಿ ಪೂರಿಗಳಿರುವ ಪ್ಲೇಟ್‍‍ನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾನಿ ಪೂರಿಯಂತೆ, ಪ್ರತಿ ದಹಿ ಪೂರಿಯನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಬೇಕೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಒಳಗಿರುವ ಪರಿಮಳಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ರುಚಿ ನೋಡಬಹುದು.

ಚಿತ್ರ:Savoury baskets of Fun 1.JPG|ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ದಹಿ ಪೂರಿ
ಚಿತ್ರ:Dahi puri, Doi phuchka.jpg|ದಹಿ ಪೂರಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ
ಚಿತ್ರ:S. P. D. P.jpg|ಬಡಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತ್ತೊಂದು ಶೈಲಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಸುಚೇತನ್ ರ೦ಗಸ್ವಾಮಿ

ಸುಚೇತನ್ ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ರವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ೧೮ ಜೂನ್ ೧೯೭೯  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದು, ವೀನಾ ಆಟಗಾರ, ನಟ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸುಮಧುರಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರವಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಮುಠ, ಚಿತ್ರಲೇಖಾ, ಪುಟ್ಟ ಗೌರಿ ಮದುವೆ, ಅನುರಾದಾ ಸಂಗಮ ಮತ್ತು ನಾಗನಿ ಮುಂತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

###### ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 
ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ೧೯೭೯ ರ ಜೂನ್ ೧೮  ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ  ಜಿ.ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾ ರಂಗಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರ ಸುಮಾ ರಂಗಸ್ವಾಮಿಯಿಂದ ೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಡಾ.ಸರ್ವಮಂಗಲ ಶಂಕರ್, ಎಂ.ಎಸ್.ವಿಡಿಯಾ, ಡಾ.ಪಿ.ರಾಮಾ, ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಡಾ.ಆರ್.ನಂತಹ ವಿವಿಧ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ ತರಬೇತಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

೧೯೮೮ ರಿಂದ, ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಆಲ್ಬಂಗಳು ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಸರಣಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಝೀ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸರೆಗಮಾಪ ಎಂಬ ಕಿರುತೆರೆ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೫  ರಲ್ಲಿ ಅಲಯನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಸುಮಾ ಸುಧೀಂದ್ರ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವೀಣಾದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.

### ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ವೃಂದದ ಗುಂಪು ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ ಏರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಗೀತ ನೂರ್ತ್ಯ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಮಿ. ವಾಯ್ಸ್ ೨೦೦೩ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ನಿಂದ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜಾಜಿನಗರ ಶ್ರೀ ವಾಣಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ವಾನಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

###### ಧಾರವಾಹಿಗಳು 
###### *ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ 
ಅನುರಾದ ಸ೦ಗಮ

ನಾಗಿಣಿ

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
https://en.wikipedia.org/wiki/Suchethan_Rangaswamy#Biography

https://en.wikipedia.org/wiki/Suchethan_Rangaswamy#Honors_and_awards
ಧರ್ಗ ಪಟ್ಟಣ

ಧರ್ಗ ಪಟ್ಟಣ (ಸಿಂಹಳ: දර්ගා නගරය, ತಮಿಳು: தர்கா நகரம்) ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲುತಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಧರ್ಗ ಪಟ್ಟಣ ಅಲುಥ್ಗಾಮಾ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಪಟ್ಟಣ ಬೆಂಟಾಟಾಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

## ಶಾಲೆಗಳು 
### ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು 
* ಕೆಎಲ್-ಅಲ್ ಹಂಬ್ರ ಮಹ ವಿದ್ಯಾಲಯ  
* ಕೆಎಲ್-ಅಲುಥ್ಗಂವೀದಿಯಾ ಮಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಶಾಲೆ
* ಕೆಎಲ್-ಪಥಿರಾಜಗೋಡ ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಶಾಲೆ
* ಕೆಎಲ್-ಜಹಿರಾ ಕಾಲೇಜು

### ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆಗಳು 
* ಅಲಿಫ್ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆ
* ಬಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆ

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಜನರನ್ನು ಸೇರಿ  ೨೦೫೪೦  ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಸಿನಾವತ ೭೬೫-ಎ ಮತ್ತು ವೆಲಿಪಿಟಿಯ ೭೬೮-ಎ ಸೇರಿದಂತೆ)

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು 
thumb|ಅಲುಥ್ಗಮ ಕಂದೆ ವಿಹಾರ

### ಬೌಧ್ದ ದೇವಾಲಯ 
# ಕುರುಂಧುವಥ್ಥ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯ
# ಅಲುಥ್ಗಮ ಕಂದೆ ವಿಹಾರ (ಬೆಟ್ಟದ ದೇವಾಲಯ)
# ಪಥಿರಾಜಗೋಢ ದೇವಾಲಯ

### ಮಸೀದಿಗಳು 
# ಮೊಹಿದೀನ್ ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ (ಪೆರಿಯಾ ಪಲ್ಲಿ)
# ಮೀರಾ ಮಸೀದಿ (ತೆರು ಪಲ್ಲಿ)
# ದರುಲ್ ಹುಡಾ (ತೋವೆದ್ ಪಲ್ಲಿ)
# ಮೀರಿಪೆನ್ನಾ ಜಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ.
# ವೆಲ್ಪಿಟಿ ಜಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ
# ಮಸ್ಜಿದ್ ಉಲ್ ನೂರ್ (ಮರಿಕ್ಕರ್ ರಸ್ತೆ)
# ಮಸ್ಜಿದ್ ಉಲ್ ರಹಮಾನ್ - ಜಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ (ಮರಿಕ್ಕರ್ ರಸ್ತೆ)

## ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲಬ್ಗಳು 
### ಸೊಕ್ಕರ್ ಕ್ಲಬ್ಗಳು 
* ಜಾವಿಯಾ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ ಕ್ಲಬ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಎರವಿಪುರಂ

ಎರಾವಿಪುರಂ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಕೊಲ್ಲಮ್ ನಗರದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೊಲ್ಲಂ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನ ೬ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರದ ಇತರೆ ವಲಯಗಳು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯ-I, ಮಧ್ಯ ವಲಯ-II, ಶಕ್ತಿಕುಲಂಗರ, ಕಿಲಿಕೊಲ್ಲೂರ್ ಮತ್ತು ವಡಕೆವೀಲಾ.

## ಸ್ಥಳ 
ಎರಾವಿಪುರಂ ಪಟ್ಟಣವು ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರದಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇತರ ಸಮೀಪದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಕೊಟ್ಟಿಯಾಮ್, ಮಯ್ಯನಾಡ್, ಪರವಾರು ಇತ್ಯಾದಿ. ಪ್ಯಾರಾವುರ್ ಎರಾವಿಪುರಂನಿಂದ ೧೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಎರಾವಿಪುರಮ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು ಸಮೀಪದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ೩ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

## ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
* ವಲಯಾರ್
* ಕೊಚ್ಚಿ
* ಅಮರವಿಲ
* ಚೆರ್ಪು
* ಚವಕ್ಕಾಡ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್

**ನೆಟ್‍ಫ್ಲಿಕ್ಸ್** ಅಥವಾ ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಓಟಿಟಿಯಾಗಿದೆ. ಓಟಿಟಿ ಅಥವಾ 'ಓವರ್ ದಿ ಟಾಪ್' ಅಂದರೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಥಿಯೇಟರ್ ಬದಲು ಓಟಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.thumb|200x200px| 2000 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ  ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಲೋಗೋ**ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ** ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1997 ರಂದು ರೀಡ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ರಾಂಡೋಲ್ಫ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಮೆರಿಕದ ಒ೦ದು ಕಂಪನಿ.
ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಆನ್  ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಮಾಧ್ಯಮ, ವೀಡಿಯೊ,  ಡಿವಿಡಿ   ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ ನೆಟ್ಪ್ಲಿಕ್ಸ್ ನ೦ತರ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾ ,ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಹಂಚಿಕೆ ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ  ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್ ಗ್ಯಾಟೊಸ್ ನಲ್ಲಿದೆright|thumb|ಮಾರ್ಕ್ ರಾಂಡೋಲ್ಫ್, ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ನ ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಮೊದಲ ಸಿಈಎಒ
right|thumb|ರೀಡ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್, ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ CEO.
  
thumb|300x300px|ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಲಭ್ಯತೆ, ಜನವರಿ 2016 ರಂತೆ:
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಸುಬಂಧು

ಸುಬಂಧು - 
ಸು.5ನೆಯ ಶತಮಾನ. ವಾಸವದತ್ತಾ ಎಂಬ ಗದ್ಯಕಾವ್ಯದ ಕರ್ತೃ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಗದ್ಯಕಾವ್ಯದ ರತ್ನತ್ರಯರಲ್ಲೊಬ್ಬ.(  ದಂಡಿ ಮತ್ತು ಬಾಣ ಉಳಿದ ಇಬ್ಬರು.) 
## ಕಾಲ
ಈತನ ಕಾಲ, ದೇಶಗಳು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯದಾದರೂ ಇವನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಿದ್ಯಾಮಿವೋದ್ಯೋತಕಾರ ಸ್ವರೂಪಾಂ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೈಯಾಯಿಕನಾದ ಉದ್ಯೋತಕಾರನಿಗಿಂತ ಅರ್ವಾಚೀನನೆಂದೂ ಕವೀನಾಂ ಅಗಲದ್ದರ್ಪೋ ನೂನಂ ವಾಸವದತ್ತಯಾ ಮತ್ತು ಅತಿದ್ವಯೀ ಕಥಾ ಎಂದೂ ಬಾಣ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಆತನಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಚೀನನೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು (ಆದರೆ ಬಾಣ ಮತ್ತು ಸುಬಂಧು ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪ್ರಾಚೀನರೆಂಬ ವಿಷಯ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ). ಸುಬಂಧುರ್ಬಾಣ ಭಟ್ಟಶ್ಚ ಕವಿರಾಜ ಇತಿತ್ರಯಃ ಎಂದು ಕವಿರಾಜ ಶ್ಲೇಷಾರ್ಥ ನೈಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತವರನ್ನು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. 
## ವಾಸವದತ್ತಾ ಗದ್ಯಕಾವ್ಯ
ಕಂದರ್ಪಕೇತು ಮತ್ತು ವಾಸವದತ್ತಾ ಇವರ ಪ್ರಣಯ, ವಾಸವದತ್ತಾ ಕೃತಿಯ ಕಥಾವಸ್ತು. ಇದು ಕವಿಕಲ್ಪಿತ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥನ ಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಾದ ಮಾಯಾಕುದುರೆ, ಮಾತಾಡುವ ಗಿಳಿ, ಸ್ವಪ್ನಾನುರಾಗ, ರೂಪಪರಿವರ್ತನೆ ಮೊದಲಾದ ಅದ್ಭುತ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಗದ್ಯಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವೂ ಸಮಾಸಮಯವೂ ಓಜೋಗುಣ ವಿಶಿಷ್ಟವೂ ಆದ ಶೈಲಿ ಇರಬೇಕಾದುದು ಸಹಜವಾದರೂ ಕಥಾವಸ್ತು ನಿರೂಪಣೆಯಷ್ಟೇ ಶ್ಲೇಷಾದ್ಯಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವರ್ಣನಾ ಚಮತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ್ಯವೀಯಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಬಹುದಾ ದರೂ ಶ್ಲೇಷಾರ್ಥ ಪದಪ್ರಯೋಗವೇ ಸಾರಸರ್ವಸ್ವವೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು. ಕವಿ ಆದರ್ಶ ನಿರೂಪಣೆಗಾಗಲಿ, ಕಥಾಸಂವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಲಿ, ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಾಗಲಿ, ರಸ ಸಂಯೋಜನೆಗಾಗಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀ ಯದೆ, ಶಬ್ದ ಮಾಧುರ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ಲೇಷಾರ್ಥ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈತನೇ ಹೇಳಿರುವಂತೆ “ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಶ್ಲೇಷ ಮಯಪ್ರಬಂಧ”ವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬುದೇ ಗುರಿಯಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅಭೂತ ಪೂರ್ವವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿ ಸಂಸ್ಕøತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯ ಪಂಡಿತಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇತರ ವಿಷಯಗಳಿಗೆಷ್ಟು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಬೇಕೋ ಅಷ್ಟು ನೀಡದಿರುವುದು ಈತನ ಮಹೋನ್ನತ ಸಾಧನೆಗೆ ತುಸು ಕುಂದು ತಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅಲಂಕಾರಗಳೂ ಶ್ಲೇಷಮಯವಾಗಿಯೇ ಇವೆ. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಕಂದರ್ಪಕೇತುವಿನ ಸ್ವಪ್ನಸುಂದರಿಯ ಸೊಬಗನ್ನು ಪರಿಪರಿ ಬಣ್ಣಿಸುವಾಗ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ ಸುಮಾರು ನೂರಿಪ್ಪತ್ತು ಸಾಲುಗಳ ಅನಂತರ ತುಸು ವಿರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂದರ್ಪಕೇತುವಿನ ವಿಕ್ರಮವರ್ಣನೆ, ವಸಂತವರ್ಣನೆ, ಸಿಂಹವರ್ಣನೆ ಮೊದಲಾದವು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿವೆ. ಹಲವೆಡೆ ಸಮಾಸಗಳು ದೊಡ್ಡವಾದರೂ ಅನುಪ್ರಾಸಗಳು ಉದ್ದವಾದರೂ ಶ್ಲೇಷಗಳು ಲಂಬಿಸಿದ್ದರೂ ಕವಿಯ ಶೈಲಿ ಸಂಸ್ಕøತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮುಖಗಳನ್ನು ಕರತಲಾಮಲಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರೌಢರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಳಿದಾಸನಿಗೆ ವೈದರ್ಭೀ ಶೈಲಿಯೇ ಆದರ್ಶವಾಗಿದ್ದರೆ, ಈತನಿಗೆ ಗೌಡೀಶೈಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯ. 

ಗೌಡೀ ಶೈಲಿಯ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನೂ ವಕ್ರೋಕ್ತಿ ಧುರಂಧರನೂ ನಾನಾರ್ಥ ಕೋಶ ಪಂಡಿತನೂ ಆದ ಇವನ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ವಾಕ್ಪತಿ, ಬಾಣ, ರಾಜಶೇಖರ, ಕವಿರಾಜ ಮೊದಲಾದವರು ಮುಕ್ತ ಕಂಠದಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತದ ಕವಿಗಳು
ಬಾಬಿ ಫಿಷರ್

thumb
ಬಾಬಿಫಿಷರ್ (1943-). ಪ್ರಮುಖ ಚದುರಂಗ ಆಟಗಾರ. 
## ಬದುಕು
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅಮೆರಿಕದ ಷಿಕಾಗೋ ನಗರದಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ತಾಯಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರ್ಲಿನ್ ಹಾಗೂ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದವರಾಗಿದ್ದು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದಾಗ ಫಿಷರ್ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಚದುರಂಗದತ್ತ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ. ಚದುರಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ಸದಾ ಧ್ಯಾನ, ಶಾಲಾಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂತು. ರಷ್ಯದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಚದುರಂಗ ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಲೆಂದೇ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ಕಲಿತ. ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆದ. ಕ್ರಮೇಣ ಚದುರಂಗವೇ ಈತನ ಪ್ರಪಂಚವಾಯಿತು. 
## ಚದುರಂಗದ ಆಟ
ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಬರ್ನರೊಂದಿಗೆ ಈತ ಆಡಿದ ಆಟ ಈ ಶತಮಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹದಿನೈದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೆ ಚದುರಂಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಗ್ರಾಂಡ್‍ಮಾಸ್ಟರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದ. 1962ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚ ಚಾಂಪಿಯನ್‍ಷಿಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಸೋತರೂ ಧೈರ್ಯಗುಂದದೆ ಮತ್ತೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದ. 1972ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚ ಚದುರಂಗ ಚಾಂಪಿಯನ್‍ಷಿಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೋರಿಸ್ ಸ್ಪಾಸ್ಕಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಪ್ರಪಂಚ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದ. ಆ ವರೆಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚದುರಂಗ ಆಟಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ರಷ್ಯದ ಕೀರ್ತಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪಾಲಾಯಿತು. ಚದುರಂಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಫಿಷರ್‍ನ ಜೀವನೋದ್ದೇಶ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆ

**ಅಂಬೆರ್ಕೋಟೆ** ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ತಾನದ ಆಮೆರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೋಟೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಈ ಕೋಟೆ ರಾಜಸ್ತಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಜೈಪುರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದ.

## ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ 
ಅಂಬೆರ್ (ಅಥವಾ ಅಮೆರ್) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅಂಬಿಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಅಂಬಿಕೇಶ್ವರ ಎ೦ದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೆ, ಈ ಕೋಟೆಯು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ದುರ್ಗಾ ದೇವತೆಯಾದ "ಅಂಬಾ"ದೇವಿ ಇಂದಾ ಪಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಾಳೀಯ   ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

= ಸ್ಥಳ =
ಅಂಬೆರ್ ಅರಮನೆಯು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಜೈಪುರ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 11 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6.8 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಬರ್ ಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿಯ ಮಾವೋಟ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಅರಣ್ಯದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಅರಮನೆಯು ದೆಹಲಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 11 ಸಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. [19] ಒಂದು ಕಿರಿದಾದ 4WD ರಸ್ತೆಯು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಸೂರಜ್ ಪೋಲ್ (ಸನ್ ಗೇಟ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಕೋಟೆಯವರೆಗೆ ಜೀಪ್ ಸವಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ನೈತಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

= ಇತಿಹಾಸ =
ಅಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ರಾಜಾ ಅಲನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೀನಾ 967 AD ಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಇದನ್ನು ಕಚ್ವಾಹಸ್ ಆಳಿದರು. ಈಗ ಇರುವಂತೆ, ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಈ ಹಿಂದಿನ ರಚನೆಯ ಅವಶೇಷಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಜ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂಬರ್‌ನ ಕಚ್ವಾಹ ರಾಜ. ಈ ರಚನೆಯು ಅವನ ವಂಶಸ್ಥರಾದ ಜೈ ಸಿಂಗ್ I ರವರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಂತರವೂ, ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆಯು ಮುಂದಿನ 150 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸತತ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇರ್ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, 1727 ರಲ್ಲಿ ಸವಾಯ್ ಜೈ ಸಿಂಗ್ II ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಚ್ವಾಹರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಜೈಪುರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವವರೆಗೂthumb|200x200px|ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆಯ ಒಂದು ನೋಟ;  ವಿಲಿಯಂ ಸಿಂಪ್ಸನ್ರ ಜಲವರ್ಣ ಚಿತ್ರ, 1860

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

File:Amer Palace View From Jaigarh Fort.jpg|Amber Palace on Hill, Amber
File:Amerpalace.jpg|A panoramic view of Amer Fort.
File:Amber Palace Jaipur Pano.JPG|Bright morning vista of Amer Fort from across the road.
File:Amber palace, Jaipur.jpg|Amer Palace on Hill, Amer.
File:Amer fort view during the night lighting.JPG|Amer Fort lit up at night.
File:Maota Lake.JPG|Maota Lake and Kesar Kyari (Saffron Garden).
File:Amber Fort-Jaipur-India0007.JPG|The 27-pillared Diwan-i-Aam.
File:Sheesh Mahal, Amer Fort.jpg|Sheesh Mahal
File:Amber Fort Second Courtyard Mirror Palace view.jpg|Second Courtyard Mirror Palace Amer Fort.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಧರ್ಮಶಾಲಾ

ಧರ್ಮಶಾಲಾ ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಎರಡನೇ ಚಳಿಗಾಲದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುರಸಭೆ.  ಇದು  ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಭಗ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ನಗರಗಳ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ನಗರವೆಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲುಗೊತ್ತಾಗಿರುವ  ನೂರು ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ  ಇದು ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ.

##  ಧರ್ಮಶಾಲಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ 
center|thumb|500x500px| ಧರ್ಮಶಾಲಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ
 ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ವರ್ಷವಿಡೀ  ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

## ಗಮನಾರ್ಹ ನಿವಾಸಿಗಳು 
* ಟೆನ್ಜಿನ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ, 14 ನೇ ದಲೈ ಲಾಮಾ

## Notes and references 
ವರ್ಗ:ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು

**ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ** ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಒಂದು  ಭಾಗ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ.  ಕನಿಷ್ಠ 24 ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತಗಳ ಶಿಖರಗಳು 2,000 ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಅತಿ ಎತ್ತರದ್ದು ದೊಡ್ಡಬೆಟ್ಟ 2,637 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದೆ. 

## ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ 
ನೀಲಗಿರಿ ಎಂಬ ಪದ, ಸಂಸ್ಕೃತದ ನೀಲ ಮತ್ತು ಗಿರಿ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ನೀಲಕುರಂಜಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. 

## ಸಂರಕ್ಷಣೆ 
ಯುನೆಸ್ಕೊ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಆಫ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಭಾರತದ  ಸಂರಕ್ಷಿತ ಜೈವಿಕ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
thumb|289x289px|ನೀಲಗಿರಿಯ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ನಕ್ಷೆ

## ನೀಲಗಿರಿಯಲ್ಲಿನ ಶಿಖರಗಳು 
thumb|200x200px|ದೊಡ್ಡಬೆಟ್ಟದಿ೦ದ ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನೋಟ
ಅತೀ ಎತ್ತರದ್ದು ದೊಡ್ಡಬೆಟ್ಟ (2,637 ಮೀಟರ್)
* ಕೋಲಾರಿಬೆಟ್ಟಾ: ಎತ್ತರ: 2,630 ಮೀಟರ್ (8,629 ಅಡಿ),
* ಹೆಕುಬಾ: 2,375 ಮೀಟರ್ (7,792 ಅಡಿ),
* ಕಟ್ಟಾದಡು: 2,418 ಮೀಟರ್ (7,933 ಅಡಿ) 
* ಕುಲ್ಕುಡಿ: 2,439 ಮೀಟರ್ (8,002 ಅಡಿ).
ದೇವಶಾಲಾ (ಎತ್ತರ: 2,261 ಮೀಟರ್ (7,418 ಅಡಿ)),

ಹುಲಿಕಲ್ ದುರ್ಗ** **(ಎತ್ತರ: 562 ಮೀಟರ್ (1,844 ಅಡಿ)

ಕೂನೂರ್ ಬೆಟ್ಟ (2,101 ಮೀಟರ್ (6,893 ಅಡಿ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು
ಬುಂದೇಲಿ

ಬುಂದೇಲಿ - 
ಇಂಡೋಯೂರೊಪಿಯನ್ ಭಾಷಾಪರಿವಾರದ ಇಂಡೊ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಿಂದಿ (ಪಶ್ಚಿಮೀ ಹಿಂದಿ) ಭಾಷೆಯ ಉಪಭಾಷೆ. ಇದನ್ನು ಬುಂದೇಲ್ ಖಂಡಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಝಾನ್ಸಿ, ಹಮೀರ್‍ಪುರ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಭೂಪಾಲ್, ಓರ್ಛಾ, ಸಿವನಿ, ಹೋಷಂಗಾಬಾದ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾತಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ. 
## ಭಾಷೆಯ ವಿಶೇಷಗಳು
ಈ ಭಾಷೆ ಶೌರಸೇನಿ ಅಪಭ್ರಂಶದಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಬ್ರಜ, ಕನ್ನೌಜಿ, ಅವಧಿ, ಬಫೇಲಿ, ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಬುಂದೇಲಿ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ವರಗಳಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಗಳು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಮೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಂಜನ ದ್ವಿತ್ವಗಳು ಸಾಧಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಅನುಕರಣಾತ್ಮಕ ಶಬ್ದಗಳೂ ತದ್ಭವಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತುರ್ಕಿ, ಅರಬ್ಬಿ, ಪಾರ್ಸ ಭಾಷೆಯ ಅನೇಕ ಪದಗಳು ಈ ಭಾಷೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ. ಎರಡು ಬಗೆಯ ಲಿಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಚನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಟು. 
## ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸಾಹಿತ್ಯಕವಾಗಿ ಅಪಾರ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದೆ. ಇಸುರಿಯ ಫಾಗುಗಳು ಐನ್‍ಸಾಂಯಿಯ ದಾರ್ಶನಿಕ ಕವನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಹಿಂದಿಯ ಹೆಸರಾಂತ ವೀರಕಾವ್ಯ ಅಲ್ಹಾ ಮೂಲತಃ ಬುಂದೇಲಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದವಾದ ಬನಾಫರಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಊಹೆ.

  

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಬುಂದೇಲ್ ಖಂಡ್

ಬುಂದೇಲ್ ಖಂಡವು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವಿಂಧ್ಯಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆತ್ವಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ತಮಸಾ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಭಾರತದ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಇದರ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಚಂಬಲ ನದಿ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಪನ್ನಾ-ಅಜಯಘರ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 24º ಯಿಂದ 26º 30' ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶ 78º 10 ಯಿಂದ 81º 30'. ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡ ಇಂದಿನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಜಾಲಾಂವ್, ಝಾನ್ಸಿ, ಹಮೀರಪುರ ಮತ್ತು ಬಾಚಿದಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ದಾತಿಯಾ ತಿಕಮಘರ್ ಛತ್ತರಪುರ ಮತ್ತು ಪನ್ನಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ಭಿಂದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಹರ್ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂದೆರ್ ತಹಶೀಲುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು 54,560 ಚದರ ಕಿಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಪಡೆದಿತ್ತು.

ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡದ ಪನ್ನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರದ ಗಣಿಗಳಿವೆ. ಅಗೇಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತ ಶಿಲೆ ಕೇನ್ ನದಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆಣಚುಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮರಳುಗಲ್ಲು ಮುಂತಾದ ಶಿಳೆಗಳೂ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ಯಮಗಳೆಂದರೆ ಕೈಮಗ್ಗದ ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಚರ್ಮ, ಮರಗೆಲಸ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇತ್ವಾ, ಧಸಾನ್, ವೀರಮಾ, ಕೇನ್, ವಾಗ ಮುಂತಾದ ನದಿಗಳಿವೆ.  

ಖಹುರಾಹೊ, ಕಾಲಂಜರ್ ಹಾಗೂ ಮಹೋಬಾ ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು. 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನಗಳಿಂದ, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಕಾಲೀನ ಲೇಖಕರ ಬರಹ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದವರು ಗೊಂಡ ಜನರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಷೋಡಶ ಮಹಾಜನಪದಗಳಲ್ಲೊಂದೆನಿಸಿದ ಚೇದಿಗೆ ಈ ದೇಶದ ಬಲುಭಾಗ ಸೇರಿದ್ದಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ನಂದ, ಮೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಶುಂಗರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಗಾ ಜನರು ಬೇತ್ವಾ ತೀರದ ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು (ಪಾವೈಯಾ) ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ ಕೊಂಡರು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆನ್ನಲಾದ ಮಹಾಕಾಂತಾರದ ವ್ಯಾಘ್ರಿರಾಜನನ್ನು ಸಮುದ್ರ ಗುಪ್ತ ಸೋಲಿಸಿದ. ಕ್ರಿ.ಶ. 9ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಗೂರ್ಜರ-ಪ್ರತಿಹಾರರ ಮತ್ತು ಅವರ ತರುವಾಯ ಚಂದೇಲರ (ನೋಡಿ- ಚಂದೇಲರು) ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿತು. ಉತ್ತಮ ಯೋಧರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರರೂ ಆಗಿದ್ದ ಚಂದೇಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಜಯಘರ್ ಮತ್ತು ಕಾಲಂಜರ್ ಕೋಟೆಗಳ ಖಜುರಾಹೊ ದೇಗುಲಗಳೂ ಅನೇಕ ಸರೋವರಗಳೂ ನಿರ್ಮಿತವಾದುವು. ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಜೇಜುಭುಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಜೇಜಕ ಭುಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಚಂದೇಲ ರಾಜ್ಯ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಪತನದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯಿತು.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬುಂದೇಲರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು 14ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ. ಇವರಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬುಂದೇಲ್ ಖಂಡವೆಂಬ ಹೆಸರು. ಇವರು ಗಾಹದ್ವಾಲ ಶಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದವರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬಾಂದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾವ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಇವರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕ್ರಮೇಣ ಕಾಲಂಜರ್ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪೀಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತøತವಾಯಿತು. ಮನೋನಿ ಇವರ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿ. 1507ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ರಾಜಾ ರುದ್ರಪ್ರತಾಪ ಸಿಂಹ ಓರ್ಛಾ ರಾಜಧಾನಿ ಕಟ್ಟಿದ. 1545ರಲ್ಲಿ ಕಾಲಂಜರ್ ಕೋಟೆ ಮುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರ್ ಶಾಹ ಮೃತನಾದ. 1569ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಕಾಲಂಜರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಓರ್ಛಾದ ದೊರೆ ವೀರಸಿಂಹದೇವ ಅಬುಲ್‍ಫಜಲನ ಹತ್ಯೆಯ ಪಿತೂರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಅಕ್ಬರನ ಕೋಪಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬುಂದೇಲ ಪ್ರಭು ಚಂಪಕರಾಯ ಮುಗಲರ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ. ಚಂಪಕರಾಯನ ಮಗ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಛತ್ರಸಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಆದರೆ 1723ರಲ್ಲಿ ಮಹಮದ್ ಖಾನ್ ಬಂಗಶನ ಧಾಳಿಯ ಅನಂತರ ಈತ ಸ್ವರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮರಾಠ ಪೇಷ್ವೆಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಬೇಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದ. ಝಾನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಪೇಷ್ವೆ ನೇಮಿಸಿದ ಸುಬೇದಾರನೊಬ್ಬ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ. 1776ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಟಿಷ್ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಬುಂದೇಲಖಂಡದ ಚಂದೇಲರು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಅಧಿಪರಾಗಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಏಜನ್ಸಿಯ ಕೈಕೆಳಗೆ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಹೋಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭಾರತರು

**ಭಾರತರು** ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಉಲ್ಲೇಖ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತ ಋಷಿಗಳಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾದ ಮಂಡಲ ೩ರಲ್ಲಿ ಆಗಿದೆ. ಭಾರತರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಎರಡನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾವಿ ನದಿಯ ಸುತ್ತ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೈದಿಕ ಬುಡಕಟ್ಟಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. *ಭಾರತ* ಶಬ್ದವನ್ನು ಅಗ್ನಿ (ಅಕ್ಷರಶಃ, "ಕಾಪಾಡಬೇಕಾದುದು", ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರ ಆರೈಕೆಯಿಂದ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಬೇಕಾದ ಬೆಂಕಿ) ಮತ್ತು ಮಂಡಲ ೨ರಲ್ಲಿ ರುದ್ರನ ಒಂದು ಹೆಸರಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಂಡಲ ೭ (೭.೧೮ ಇತ್ಯಾದು) ಭಾರತರು ದಾಶರಾಜ್ಙ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯಿಗಳಾದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತರ ಮುಖಂಡ ಸುದಾಸನ ವಿಜಯದ ಕಾರಣ, ಭಾರತರು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ವಿವಿಧ ವೈದಿಕ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ನಡುವಿನ ಮುಂಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ವೈದಿಕೋತ್ತರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ (ಮಹಾಭಾರತ), ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಜೇತನಾದ, ನಾಮಸೂಚಕ ಪೂರ್ವಜನು ಸಾಮ್ರಾಟ ಭರತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭಾರತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಭಾರತದ ಅರಸನು ಪುರು ಅರಸನೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿ ಅವನನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕುರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಇಂದು ಭಾರತ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರಂ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ

**ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರಂ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು** ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಉಪನಗರ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 14 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೈಲುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. 

## ಸ್ಥಳ 
ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರಂ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ (ಸ್ಟೇಶನ್ ಕೋಡ್: KJM) ಓಲ್ಡ್ ಮದ್ರಾಸ್ ರಸ್ತೆ (NH 4) ಮತ್ತು ಔಟರ್ ರಿಂಗ್ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜಂಕ್ಷನ್ನಲ್ಲಿದೆ. 

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ 
ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರಂ ಸ್ಟೇಷನ್ 4 ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2 ತಡೆರಹಿತ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  So the extension of the platforms were approved by the railways which was completed in fifteen days.

## ಜಂಕ್ಷನ್ 
ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರಂ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣನಿಲ್ದಾಣದ ಒಳಗೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸೇರುವ ಗುಂತಕಲ್  ಲೈನ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಚೆನೈ ಮುಖ್ಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ  ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಗುಂತಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೈಟ್ಫೀಲ್ಡ್ ನಿಂದ ಸರಕು ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೂ ಕೆಲವು ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ತಮಿಳುನಾಡುಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಶಿರೋನಾಮೆ ನಿಂದ ರೈಲುಗಳು ಈ ಲೈನ್ ಬಳಸುತ್ತವೆ, 
## ಸಂಪರ್ಕ 
ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ BMTC ಬಸ್ಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಎರಡು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಕೆ.ಆರ್ ಪುರಮ್ - ಔಟರ್ ರಿಂಗ್ ರಸ್ತೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರವೇಶ) ಬಸ್ ನಿಲುಗಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಜಯನಪುರ - ಕೆಆರ್ ಪುರಮ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರಸ್ತೆ (ಉತ್ತರ ದ್ವಾರ) ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.2 ಕಿಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬೈಯಪ್ಪನ ಹಳ್ಳಿ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕಗಳು
*Satellite Map of Krishnarajapuram Railway Station
*Photos of the Cable bridge over Krishnarajapuram Railway Station 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ನಾರ್ಕೋಸ್

alt=ನಾರ್ಕೋಸ್|thumb|267x267px|ನಾರ್ಕೋಸ್
alt=ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಮೊರಾ|thumb|ಪಾಬ್ಲೊ ಎಸ್ಕೊಬಾರ್ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಮೊರಾ
**ನಾರ್ಕೊಸ್**  ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ  ವೆಬ್-ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ಧಾರಾವಾಹಿ. ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರಾಂಕಾಟೊ, ಕಾರ್ಲೋ ಬರ್ನಾರ್ಡ್, ಮತ್ತು ಡೌಗ್ ಮಿರೊ ಇದರ ರಚನಾಕಾರರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರು. 

ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ  ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿರುವ ಇದು,ಕೊಕೇನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಡ್ರಗ್ ಕಿಂಗ್ಪಿನ್ ಪಾಬ್ಲೊ ಎಸ್ಕೋಬಾರ್ ನ ನಿಜ ಜೀವನ ಆಧಾರಿತ ಧಾರಾವಾಹಿ  .ಇದು 28 ಆಗಸ್ಟ್ 2015 ರಂದು ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
### ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
ಪಾಬ್ಲೊ ಎಸ್ಕೋಬಾರ್ ಆಗಿ ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಮೊರಾಜೇವಿಯರ್ ಪೆನಾ ಆಗಿ ಪೆಡ್ರೊ ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ 
ಸ್ಟೀವ್ ಮರ್ಫಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ಡ್ ಹಾಲ್ಬ್ರೂಕ್

ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶನ
ಸೇವ್ ಪೂರಿ

**ಸೇವ್ ಪೂರಿ** ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಚಾಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಮುಂಬಯಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆ. ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸೇವ್ ಪೂರಿಯನ್ನು ಬೀದಿ ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ದುಬಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೂ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ತಯಾರಿಕೆ
ಸೇವ್ ಪೂರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿಶ್ಚಿತ ಪಾಕವಿಧಿ ಇಲ್ಲವಾದರೂ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ಮೂಲ ಘಟಕಾಂಶಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸೇವ್ ಪೂರಿಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪೂರಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರಿಯಲ್ಲಿ ಚೌಕವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಚೂರುಗಳು, ಈರುಳ್ಳಿ, ಮೂರು ರೀತಿಯ ಚಟ್ನಿಗಳು: ಹುಣಸೆ, ಖಾರ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ಸೇವ್‍ನ್ನು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾವಿನಕಾಯಿಯ ಋತು ಬಂದಾಗ, ಮಾವಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಂಬೆರಸ ಮತ್ತು ಚಾಟ್ ಮಸಾಲಾದಿಂದ ರುಚಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ವಿವಿಧತೆಗಳು
ಸೇವ್ ಪೂರಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಹೂರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪಗಳೆಂದರೆ *ದಹಿ ಸೇವ್ ಬಟಾಟಾ ಪೂರಿ* (ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯಿರುವ ಸೇವ್ ಪೂರಿ), ಪಾಲಕ್ ಸೇವ್ ಪೂರಿ (ಪಾಲಕ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಸೇವ್ ಪೂರಿ) ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಸೇವ್ ಪೂರಿ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅದರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪುದೀನಾ ಚಟ್ನಿ ಮತ್ತು ಪನೀರ್‍ನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯ

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿವ ರೂಪವಾದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರ ದೇವರಾಯ ೨ ನೇ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಲಕನಾ ದಂಡೇಶರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಂಪಿ, ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯವು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಅಭಯಾರಣ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಈಗಲೂ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತು೦ಗಭದ್ರ ನದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆ ಪಂಪನ ಪತ್ನಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿರುಪತಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಳಗಮಪಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಿನಿ ತಾಯಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಸುಮಾರು ೭ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಜಯನಗರ ರಾಜಧಾನಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಮೊದಲು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ-ಪಂಪಾ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ೯ ನೇ ಮತ್ತು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಶಿವನನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಾಸನಗಳು.  ವಿಜಯನಗರ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಚಾಲುಕ್ಯ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಬಹುತೇಕ ದೇವಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರ ದೇವ ರಾಯ ೨ ರ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಲಕನಾ ದಂಡೇಶ ಅವರು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 
೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೂಬಿಡುವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೧೬ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮುಸ್ಲಿಂ ದಾಳಿಕೋರರು ಸೋಲಿಸಿದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾದವು. 
೧೫೬೫ ರಲ್ಲಿ ವಿರಪಕ್ಷ-ಪಂಪಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಗಡವು ನಗರದ ನಾಶದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಆರಾಧನೆಯು ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಗೋಪುರಗಳ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸೇರ್ಪಡಿಕೆಗಳು ಇದ್ದವು ಕೂಡ ಇದೆ.

## ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಮೂರು ಮುಂಚಿನ ಕೋಣೆ, ಒಂದು ಕಂಬದ ಕೋಣೆ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಕಂಬದ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಕಂಬದ ಛಾವಣಿ, ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳು, ಅಂಗಳಗಳು, ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ರಚನೆಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಇವೆ.ಒಂಬತ್ತು-ಎತ್ತರದ ಪೂರ್ವ ಮು೦ಬಾಗಿಲು, ಇದು ೫೦ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹಿಂದಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹಲವು ಉಪ-ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೊರಗಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಸಣ್ಣ ಪೂರ್ವದ ಮು೦ಬಾಗಿಲಿನ ಒಳಗಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅದರ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗೋಪುರವು ಕನಕಗಿರಿ ಗೋಪುರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ತು೦ಗಭದ್ರ ನದಿಗೆ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತ ದೇವಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. 
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ದೇವಾಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ರಚನೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಕೇಂದ್ರ ಕಂಬದ ಕೋಣೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅವನ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುವ ಮು೦ಬಗಲಿನ ಗೋಪುರವೂ ಆಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕಂಬದ ಕೋಣೆ ಮುಂದೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಶಾಸನಗಳು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೧೦ ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾರ ಈ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದರೆಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಹಬ್ಬಗಳು
ದೇವಾಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪಂಪನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಮದುವೆ ಉತ್ಸವಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕೆ. ಶ್ರೀಧರ್

**ಕೆ. ಶ್ರೀಧರ್**(ಜನನ ೨೭ ಮೇ ೧೯೬೧) ಅವರು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಬರಹಗಾರರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ.

=ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ=
ಕೆ.ಶ್ರೀಧರ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ನಂತರ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಸಿಇಆರ್ಎನ್ ಜಿನೀವಾ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಇಂದು ಅವರು ಮುಂಬೈಯ ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

=ಸಂಶೋಧನೆ=
ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಸಕ್ತಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯಾಮಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿದೆ ಆದರೆ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕ್ರೋಮಿಯೊಡಮಿಕ್ಸ್, ಸೂಪರ್ಸೈಮೆಟ್ರಿ, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋವೀಕ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಅವರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯಾಮಗಳು, ಕ್ವಾರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆರ್-ಪ್ಯಾರಿಟಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಸೂಪರ್ಸೈಮೆಟ್ರಿಯ ಬ್ರೇನ್-ವರ್ಲ್ಡ್ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು *ಬ್ರೈನ್ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ* ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

=ಸಾಹಿತ್ಯ=
ಶ್ರೀಧರ್ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಪ್ರಕಾಶನ್, ಮುಂಬೈ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ಟ್ವೈಸ್ ಲಿಟನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮೂರು ಯುವ ಜನರ ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಳಾಸಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿವೆ.

=ಉಲ್ಲೇಖ=

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಲಿಮಾ

**ಲಿಮಾ** (/ˈliːmə/, , Quechua: , Aymara: ) ಪೆರುವಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ಇದು ಚಿಲ್ಲೋನ್, ರಿಮಾಕ್ ಮತ್ತು ಲುರಿನ್ ನದಿಗಳ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿನ ನಗರ. 10 ಮಿಲಿಯನ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಲಿಮಾವು ಪೆರುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ನಗರವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಪೈನ್ ನ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಪಿಝಾರ್ರೊ ಜನವರಿ 18, 1535 ರಂದು ಲಿಮಾವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. 
[right|thumb|361x361px|[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ  ಲಿಮಾ ನಗರ
]]
right|thumb|240x240px|Lima at night from space

## ಸರ್ಕಾರ 
### ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 
thumb|230x230px|ಪೆರು ಸರ್ಕಾರದ ಅರಮನೆ
ಲಿಮಾವು ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಪೆರು ಮತ್ತು ಲಿಮಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಇದು ಪೆರು ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಶಾಖೆಯು ಪ್ಲಾಜಾ ಮೇಯರ್ನಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,  ಎಲ್ಲಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು   ಈ ನಗರದಲ್ಲಿವೆ.

ಶಾಸಕಾಂಗ ಶಾಖೆಯು ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪೆರುವಿನ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಶಾಖೆಯು ಪಾಲೆಸ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್  ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,  ಮತ್ತು ಪೆರು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
### Notes
ಪೂನೂರ್

ಪೂನೂರ್ ಎಂಬುದು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಜಿಕೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉನ್ನಿಕುಲಂ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ತಮರಸ್ಸೆರಿ-ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ ರಾಜ್ಯದ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ೪.೫ ಕಿ.ಮೀ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತಮರಸ್ಸೇರಿ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಬಾಲೂಸ್ಸೆರಿ ಪಟ್ಟಣದ ೮.೫ ಕಿ.ಮೀ. ಪೂನೂರ್ ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಪೂನೂರ್ "ಪೂನೂರ್ ನದಿಯ" ದಡದಲ್ಲಿದೆ, ಈಗ ಪೂನೂರ್ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾದ ೩೫ ಪೂನೂರಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
ಪೂನೂರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ರೀತಿಯ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವವರು ಪೂನೂರ್ನಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿರುವವರು. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಗರು ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಪೂನೂರಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡವ ಹಲವಾರು ಜನರು ಇದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಲ್ಫ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಉನ್ನಿಕುಲಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಪೂನೂರಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ನೂರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೋಡುವಂತೆ ಪೂನೂರ್ ಭವಿಷ್ಯ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬುಲ್ಲೇಶಾಹ್

ಬುಲ್ಲೇಶಾಹ್ - (1680-1752): ಪಂಜಾಬಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೂಫಿಸಂತ ಹಾಗೂ ಕವಿ. 

## ಬದುಕು
ಲಾಹೋರ್ ಬಳಿಯ ಪಂಡೋಲ್ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮ ಈತನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಮಹಮ್ಮದ್ ದರನೇಶ್. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆಗಲಿಂದಲೇ ಶಾಹನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಸವಿ ಹತ್ತಿ ಲೌಕಿಕ ವಿದ್ಯೆಗಳಿಂದ ದೂರಸರಿದು ನಿಂತ. ಲಾಹೋರಿಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ಖಾದರೀ ಪಂಥದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಶಾಹ್ ಇನಾಯತ್ ಖಾದರಿ ಎಂಬ ಗುರುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಟಾಗಿ ಖಾದರೀ ಪಂಥದ ದೀಕ್ಷೆ ದೊರೆಯಿತು. ಆನಂತರ ಈತ ಕುಸೂರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ಇರಲು ಹೋದ. ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗುರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ ಭೇದ ಉಂಟಾದ್ದರಿಂದ ಗುರು ಇವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ. ಈ ಘಟನೆ ಬುಲ್ಲೇಶಾಹನ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಗುರುವಿರಹದ ವೇದನೆ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಅದನ್ನು ಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಆ ಕಾವ್ಯದ ಭಾವಸೌಂದರ್ಯ ದೂರಸರಿದ ಗುರುವಿನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಶಿಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೇಮವೃಷ್ಟಿ ಕರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಶಾಹ್ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ. ಕುಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಈತನ ಸಮಾಧಿ ಇದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ಶಾಹನ ಜನ್ಮೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 
## ಸೂಫಿಕವಿಯಾಗಿ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕನಾಗಿ
ಪಂಜಾಬೀ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುಲ್ಲೇಶಾಹ್, ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸೂಫಿಕವಿಯಾಗಿಯೂ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕನಾಗಿಯೂ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ದೋಡೇ (ದ್ವಿಪದಿ), ಕಾಫೀ (ಪ್ರಾಸವಿಶೇಷಗಳು), ಸೀಂಹರ್ಫೀ, ಅಠವಾರಾ, ಬಾರಹಮಾಸಾ ಇತ್ಯಾದಿ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಗೀತರಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಮಾಜದ ಲೋಪದೋಷಗಳ ಮೇಲೆ ಈತ ಚಾಟಿ ಬೀಸಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಮಾಡಿದ ಮುಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ವಿಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಚಿತ್ತನಾಗಿಯೇ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಸುವಿಚಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಕ್ಕಾಗದು; ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಂಡದ್ದನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲಿಕ್ಕಾಗದು; ಸತ್ಯ ಹೇಳಿದರೆ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ಈ ಎರಡರಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಕುದಿಯುತ್ತದೆ. ಕುದ್ದು ಕುದ್ದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ನಾಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಸುವಿಚಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಕ್ಕಾಗದು ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ರಚನೆಗಳು ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ."ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಾಗಲೀ, ಕಾಬಾದಲ್ಲಾಗಲೀ ಕುರಾನ್ ಮತ್ತಿತರ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ, ಔಪಾಚಾರಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ ನೀವು ದೇವರನ್ನು ಕಾಣಲಾರಿರಿ. ಯಾವುದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಾಗಿದ್ದಿತೋ ಅದನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಬುಲ್ಲಾ ನೀನು ಮಕ್ಕದಲ್ಲಾಗಲೀ, ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಾಗಲೀ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರೆ. ನಿನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ನೀನದನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲೆ." ಇದು ಬುಲ್ಲಾಶಾಹ್‍ರವರ ಉಪದೇಶ.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೂಫಿ ಸಂತರು
ಸಂಕರಕೋವಿಲ್, ತಮಿಳುನಾಡು

ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ತಿರುನೆಲ್ವೇಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಂಕರಂಕೋವಿಲ್ (ತಮಿಳು-சங்கரன்கோவில்) ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಶಂಕರಕೋವಿಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಂಕರ ನಾರಾಯಣರ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತಿರುನೆಲ್ವೇಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ತಿರುನೆಲ್ವೇಲಿ ನಗರದಿಂದ ೫೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣ ಶಂಕರಂಕೋವಿಲ್. ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಶಂಕರನಾಯನಾರ್ಕೊಯಿಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು (ತಮಿಳು-சங்கரநயினார்கோவில்). ೨೦೧೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪಟ್ಟಣವು ೭೦,೫೭೪ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
right|thumb|ಸಂಕರನಾರಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸಂಕರಕೋವಿಲ್

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶಂಕರಂಕೋಯಿಲ್ ೭೦,೫೭೪ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೯೨೯ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿ ೧೦೦೦ ಪುರುಷರಿಗೆ ೧೦೧೨ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ೫೬೬೦ ಆರು ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು, ೨೮೬೭ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೨೭೯೩ ಹೆಣ್ಣು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ೨೨.೪೭% ಮತ್ತು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೩%. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೭೨.೯೯% ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪಟ್ಟಣದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೭೪.೯% ಆಗಿತ್ತು. ಪಟ್ಟಣವು ಒಟ್ಟು ೧೪,೫೩೬ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೪೯೩ ರೈತರು, ೨೦೦೩ ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ೨೨೪೫ ಮನೆ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ೨೨೪೫, ೧೭,೧೯೦ ಇತರ ಕೆಲಸಗಾರರು, ೨೧೩೩ ಕನಿಷ್ಠ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ೩೪ ಕನಿಷ್ಠ ರೈತರು, ೨೪೭ ಕನಿಷ್ಠ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ೪೧೩ ಮನೆಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮತ್ತು ೧೪೩೯ ಇತರ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಒಟ್ಟು ೨೪,೦೬೪ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರರು.

## ಸಂಕರಕೋವಿಲ್ ಬಿರಿಯಾನಿ 
**ಶಂಕರಂಕೋವಿಲ್ ಬಿರಿಯಾನಿ** (ತಮಿಳು-சங்கரன்கோவில் பிரியாணி) ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ಕುರಿಗಳ ಮಾಂಸಕ್ಕೆ  ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಬಿರಿಯಾನಿ ಶಂಕರಂಕೋವಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಕೇರಳ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.... ಇನ್ನೂ ಅದರ ರುಚಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮನಾಸ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ

ಮನಾಸ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ನೀಮುಚ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಹೋಲ್ಕರ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.

## ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಮನಾಸದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

### ದೇವಾಲಯಗಳು 
ಈ ನಗರವು ಬದ್ರಿವಿಶಾಲ್ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕಾಧೀಶ್ನಂತಹ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅಹಲ್ಯಾ ದೇವಿ ಹೋಲ್ಕರ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸಾದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳು:

thumb|200x200px|ಬೊಹ್ರಾ ಮಸೀದಿ
thumb|ಗಾಯಿತ್ರಿ ಶಕ್ತಿ ಪೀಠ

### ಮಸೀದಿಗಳು 
ಪಟ್ಟಣವು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮಸೀದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
* ಬೊಹ್ರಾ ಮಸೀದಿ
* ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಸೀದಿ
ಎಥಾಪುರ

ಎಥಾಪುರ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೆತನೈನ್ಪಾಳಯಂ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪಂಚಾಯತ್ ಪಟ್ಟಣ. ಎಥಾಪುರ್ ವಶಿಷ್ಠಾವನ್ನು ಸಪ್ತಾರಿಷಿಸ್ನ (ಏಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು) ಹೆಸರಿಸಿರುವ "ವಸಿಶ್ಟ್ರೋನಮ್" ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ‌ 
೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಥಾಪುರ ೧೦,೦೫೪ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪುರುಷರು ೫೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ೫೦% ಮಹಿಳೆಯರು. ಎಥಾಪುರವು ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ೬೭% ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ: ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೭೫% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೫೯% ಆಗಿದೆ. ಎಥಾಪುರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೧೧% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು.
ಪಕಾಲ್ಕುರಿ

**ಪಾಕಾಲ್ಕುರಿ** (ಮಲಯಾಳಂ:- പകല്കുറി) ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಈಥಿಕ್ಕರ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಬರುವ ಈಥಿಕ್ಕರಾ, ಪಕಾಲ್ಕುರಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುವನಂತಪುರ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.

## ಸ್ಥಳ 
ಪಾಕ್ಕುರಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿರಂಕಿಝು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಿಕಲ್ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಕಿಲ್ಲಿಮನೋರಿನ್ ಎಂ.ಸಿ. ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಪಲ್ಲಿಕಲ್ ಮೂಲಕ ಪಕ್ಕಿಕಲ್ ಮೂಲಕ ಎಂ.ಸಿ.ರಸ್ತೆ ವೈಲ್ ವೆಲ್ಲಿನಲ್ಲೂರ್ನಿಂದ ಎನ್.ಎಚ್.47 ರಲ್ಲಿ ಪಾರಿಪ್ಪಲ್ಲಿನಿಂದ ಕುಮಾಲಡಾ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಎಂ.ಸಿ. ರಸ್ತೆಯ ಕೊಟ್ಟಾರಕ್ಕರದಿಂದ ಒಯೂರ್ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು. ಪಾಕಲ್ಕುರಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸುಮಾರು ೬೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ವರ್ಕಲಾ ಮತ್ತು ಪರವೂರ್ (ಕೊಲ್ಲಂ).
ಮದುಕ್ಕುರ್

ಮದುಕ್ಕುರ್ (ತಮಿಳು-மதுக்கூர்) ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಂಚಾಯತ್ ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣ (ನಗರ) ಆಗಿದೆ. ಇದು ಪಟ್ಟುಕೊಟ್ಟೈನಿಂದ ೧೧ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಆದಿರಂಪಟ್ಟಿಣಂನಿಂದ ೧೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಇದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳ  ಮುಖ್ಯವಾದ ಉದ್ಯೋಗ ಕೃಷಿ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಭಾರತ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಧುಕ್ಕೂರು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೫,೧೭೧ ಆಗಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೪೭% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ೫೩% ಇದ್ದಾರೆ. ಮಧುಕ್ಕೂರು ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ೭೨% ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ: ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೭೮%, ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೬೭%. ಮಧುಕ್ಕುರಿನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೨% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು. ಅಂದಾಜು ೭೫% ರಷ್ಟು ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಸೇವ್

**ಸೇವ್** ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಅರಿಶಿನ, ಖಾರದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಅಜವಾನದಿಂದ ರುಚಿಗೊಳಿಸಲಾದ, ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿಯಲಾದ, ಕುರುಕಲು ಶಾವಿಗೆಯಂತಹ ಸಣ್ಣ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಉಪಾಹಾರ. ಸೇವ್ ದಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾದಿಷ್ಟ ಸೇವ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ಸೇವ್‍ನ ಸೇವಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ವೈವಿಧ್ಯಗಳು ಭಾರತೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ.

ಸೇವ್‍ನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಭೇಲ್ ಪುರಿ ಮತ್ತು ಸೇವ್ ಪೂರಿಯಂತಹ ಖಾದ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರದ ಹರಹಾಗಿಯೂ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇವ್‍‍ನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಗಾಳಿತೂರದ ಧಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬಹುದು.

ಈ ಉಪಾಹಾರವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದೋರ್, ಉಜ್ಜೈನ್ ಮತ್ತು ರತ್ಲಾಮ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಲಘು ಆಹಾರಗಳು ಸೇವ್‍ನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಸೇವ್‍ನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಾಟ್ ತಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾದ *ರತ್ಲಾಮಿ ಸೇವ್* ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಲವಂಗದಿಂದ ತಯಾರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೇವ್‍ನ ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲವಂಗ ಸೇವ್, ಟೊಮೇಟೊ ಸೇವ್, ಪಾಲಕ್ ಸೇವ್, ಸಾದಾ ಸೇವ್, ಮತ್ತು ಭುಜಿಯಾ.

ಯುನೈಟಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‍ನಲ್ಲಿ, ಬೀಜಗಳು, ಬೇಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳುಗಳು ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿದ ಸೇವ್‍ನ ಜನಪ್ರಿಯ ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಂಬೆ ಮಿಕ್ಸ್ ಎಂದು ಮಾರಾಟಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರ:Sev Puri.jpg|ಸೇವ್ ಪೂರಿ ಮೇಲೆ ಸೇವ್‍ನ ಹಳದಿ ಚೂರುಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವಿ.ಕಲಥೂರು

ವಿ. ಕಲಥೂರು (ತಮಿಳು: வ.கலத்தூர்) ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪೆರಂಬಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೇಪಂತಟ್ಟೈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಇದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಪೆರಂಬಳೂರಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೨೮ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ತಿರುಚಿರಾಪಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಇದು ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೮೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳಾಗಿವೆ.

## ಸ್ಥಳ 
ಈ ಗ್ರಾಮವು ಪೆರಂಬಳೂರಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೨೮ ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ರಾ.ಹೆ.೪೫ ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪೆರಾಂಬಲೂರ್ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. "ಕಲ್ಲರು" ನದಿ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು  ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗವನ್ನು ವನ್ನರಂಪೂಂಡಿ ಮತ್ತು ಮಿಲ್ಲತ್ ನಗರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿ.ಕಲತುರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿ.ಕಲಾತುರ್ ೭೬೯೮ ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ೩೮೦೪ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೩೮೯೪ ಮಹಿಳೆಯರು. ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮಸೀದಿಗಳಿವೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರು ನಂತರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಬೃಹಸ್ಪತಿ

ಬೃಹಸ್ಪತಿ- ಒಬ್ಬ ಋಷಿ. ದೇವತೆಗಳ ಗುರು. ಅಂಗೀರಸನೆಂಬ ಮುನಿಯ ಮಗ. ಅಗ್ನಿರೂಪ ಧರಿಸಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದವ. ಈತನ ಸೋದರಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಿ; ಪ್ರಭಾಸನ ಪತ್ನಿ. ಪತ್ನಿ ತಾರಾದೇವಿ. ಸುಭೆ ಇವಳ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿ ಚಾಂದ್ರಮಸಿ. ಚಂದ್ರನಿಂದ ಅಪಹೃತಳಾದ ತಾರಯೇ ಚಾಂದ್ರಮಸಿಯೆಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಈಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಯು, ನಿಶ್ಚ್ಯವನ, ವಿಶ್ವಜಿತ್, ವಿಶ್ವಭುಕ್, ಬಡಬಾಗ್ನಿ, ಸ್ಪಿಷ್ಟಕೃತರೆಂಬ ಆರುಮಂದಿ ಪುತ್ರರೂ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿಯೂ ಜನಿಸಿದರು. 

ಈತನ ಮಗನಾದ ಕಚ ಯಾವ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನೆಂದು ತಿಳಿಯದು. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಾದ ಉಚಧ್ಯನ ಪತ್ನಿ ಮಮತಾದೇವಿಯಲ್ಲಿ ಭರದ್ವಾಜನೆಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದ. ನಹುಷ ಇಂದ್ರನಾಗಿದ್ದಾಗ ಶಚಿದೇವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಪಡಿಸಿದ. ನಹುಷನನ್ನು ಅನರ್ಥಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಿ, ಶಚಿದೇವಿಯ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ. ಕೋಸಲ ದೇಶದ ಅರಸನಾದ ವಸುಮನಸನೆಂಬ ರಾಜನಿಗೆ ರಾಜಧರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ. ರಾಜಧರ್ಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಸಂವಾದ ಮಾಡಿದ. ಉಪರಿಚವಸುವಿನಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸಿದ. ಯಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಿದ. ದ್ರುಪದನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿ ಚಿಕ್ಕವಳಿರುವಾಗ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಂದು ಆಕೆಗೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದನೆಂದು ವನವಾಸ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿ ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. 
ಒಮ್ಮೆ ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ ಧೂಮವ್ರತವೆಂಬ ತಪಸ್ಸು ಕೈ ಕೊಂಡು, ಶಿವನನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯನ ರೂಪದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅವರಿಗೆ ನಾಸ್ತಿಕವಾದ ಬೋಧಿಸಿ ಅವರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಮುಂದೆ ತಪಸ್ಸು ಮುಗಿಸಿ ಬಂದ ಶುಕ್ರನನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಶುಕ್ರ ರಾಕ್ಸಸರಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತ. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸವಾಯಿತೆಂದು ಕಣ್ಮರೆಯಾದ. ಈತ ದೈತ್ಯ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಸರಸ್ವತೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ಯಾಗ ಮಾಡಿದ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಸೋತು ದೇವತೆಗಳು ಗೆದ್ದರು.  

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಋಷಿಗಳು
ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಪುರಿವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಮೊದಲು ಸೇಲಂ ದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಈಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಧರ್ಮಪುರಿ, ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ, ನಾಮಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.ಸಲೆಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳೆಂದರೆ ಆತುರ್, ಮೆಟ್ಟೂರು ಸಂಕಗಿರಿ ಮತ್ತು ಎಡಪಾಡಿ. ಸೇಲಂ ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಸೇಲಂನ ಕೊನಣಿಪಟ್ಟಿ ಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಟಿಬೆರಿಸ್ ಕ್ಲೌಡೀಸ್ ನೀರೋ ನ ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಾಣ್ಯಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಾಸವರ್ ರಾಜರುಗಳು ಆಧಿಯಾಮನ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಗಮ್ ಯುಗದ ವಾಲ್ವಿಲ್ ಓರಿಯಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಮಝಾನದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸೇಲಂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಸೇಲಂ - ಧರ್ಮಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ನಾಮಕ್ಕಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.
thumb|ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಮೆಟ್ಟೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟು

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಮಲ್ಪಾರ್

ಮಲ್ಪಾರ್ ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ರೇವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಆಗಿದೆ.

## ಸ್ಥಳ 
ಮಾಲ್ಪರ್ ಹಳ್ಳಿಯು ತೀಯೋಂಥರ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨.೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರೇವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೮೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲಹಾಬಾದನಿಂದ ಸುಮಾರು ೬೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಟಮ್ಸಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
ಮಾಲ್ಪಾರ್ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ೧೪೩ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ೭೫೯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ೩೫೦ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ೪೦೯ ಮಹಿಳೆಯರು. ಗ್ರಾಮದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೧೨.೬೫% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು. ಮಾಲ್ಪರ್ ಗ್ರಾಮದ ಸರಾಸರಿ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ ೧೧೬೯ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಸರಾಸರಿ ೯೩೧ ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಮಾಲ್ಪರ್ ಗ್ರಾಮವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ೬೯.೩೨% ರಷ್ಟು ಹೋಲಿಸಿದರೆ ೭೯.೧೯% ರಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾಲ್ಪಾರ್ ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೯೨.೦೫% ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ೬೮.೪೨% ರಷ್ಟಿದೆ. ಮಾಲ್ಪಾರ್ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸರ್ಪಂಚ್ (ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ) ಆಡಳಿತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಜಂಪುರ

ಅಜಂಪುರ್ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೆರಾಶಿಯಾ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಜಾಂಪುರ್ ನಲ್ಲಿ ೫೮ ಮನೆಗಳಿವೆ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ದರ (ಅಂದರೆ, ೬ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣವು ೮೧.೭೭%.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬೆರಾಶಿಯಾ ತೆಹ್ಸಿಲ್ನಲ್ಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್

**ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ ರಮ್**  1954 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 19 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ  ಭಾರತೀಯ ಡಾರ್ಕ್ ರಮ್ ಆಗಿದೆ. 42.8% ನಷ್ಟು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅಂಶ ಹೊ೦ದಿರುವ ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವೆನಿಲಾ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡಾರ್ಕ್ ರಮ್ ಆಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಜಿಯಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ರಮ್ ಗೆ ಯಾವುದೇ ಜಾಹಿರಾತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಜನರ ಬಾಯಿ೦ದ ಬಾಯಿಗೆ ಹರಡಿ ಭಾರತದ ಅತಿಹೆಚ್ಛು ಮಾರಾಟವಾಗುವ  ಡಾರ್ಕ್ ರಮ್  ಆಗಿತ್ತು. 

ಇದನ್ನು ಆರು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ: 90 ಮಿಲಿ, 180 ಮಿಲೀ, 375 ಮಿಲಿ, 500 ಮಿಲೀ, 750 ಮಿಲಿ, ಮತ್ತು 1 ಲೀಟರ್ ಬಾಟಲಿಗಳು.

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೮೫೫ ರಲ್ಲಿ  ಸ್ಕಾಟ್ಲಾ೦ಡ್ ಉದ್ಯಮಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅಬ್ರಹಾಂ ಡೈಯರ್ ( ಜಲಿಯನ್ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಕರ್ನಲ್ ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿ ಡೈಯರ್ ರ ತಂದೆ )  ಬ್ರಿಟೀಶರಿಗೆ ಮದ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು  ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ   ಕಸೌಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರಾಯಿ ಭಟ್ಟಿಯೊ೦ದ್ದನ್ನು     ಶುರುಮಾಡಿದರು. ನ೦ತರ  ಮೋಹನ್ ಮೆಕಿನ್ ಪ್ರೈ. ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಆಯಿತು .

## ವೈವಿಧ್ಯಗಳು 
thumb|ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ XXX ರಮ್ 180 ಮಿಲಿ.
* ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ ಸುಪ್ರೀಮ್ ರಮ್
* ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ ಗೋಲ್ಡ್ ರಿಸರ್ವ್ ರಮ್
* ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ XXX ರಮ್ 
* ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ ಡಿಲಕ್ಸ್ XXX ರಮ್ 
* ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ ವೈಟ್ ರಮ್
* ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ ಲೆಜೆಂಡ್ - ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಆವೃತ್ತಿ

## ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 
 ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ರಷ್ಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಯುಕೆ, ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್, ಯುಎಇ, ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ, ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆನಡಾ, ಕೀನ್ಯಾ, ಜಾಂಬಿಯಾ, ಕ್ಯಾಮರೂನ್, ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ  ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಗತ್ಯ ಇರುವ ಲೇಖನಗಳು