ನೋಕಟೆ

ನೋಕಟೆ ನಗ್ನಬೀಜ ಸಸ್ಯ (ಜಿಮ್ನೋಸ್ಪೆರ್ಮ್‌ಗಳ) ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಲವಾಗಿದೆ, ಇದು ಗ್ನೆಟೋಫೈಟಾದೊಳಗಿನ **ಗ್ನೆಟೇಸಿ** ಕುಟುಂಬದ ಏಕೈಕ ಕುಲವಾಗಿದೆ. ಅವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೋತಾಡುವ ಬಳ್ಳಿಗಳು. ಇತರ ಜಿಮ್ನೋಸ್ಪೆರ್ಮ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಅವು ಕ್ಸೈಲೆಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಳೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು ಕೀಟ- ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಮೊದಲ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುವ ಚೇಳು ನೊಣಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ.  ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಡ್ ಅನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು) ವಿಕಸನವಾದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಆಣ್ವಿಕ ವಿಕಸನೀಯ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾತಿಗಳು  ಕೆಲವು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕರಜತೆಯನ್ನು ( ಹೈಬ್ರಿಡೈಸೇಶನ್ ಅನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ-ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ ಆಣ್ವಿಕ-ಗಡಿಯಾರಗಳು ಈಗ ಆಫ್ರಿಕಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನೋಕಟೆ ವಂಶಾವಳಿಗಳು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದ ಪ್ರಸರಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವುಗಳ ಎಲೆಗಳು  ಜೈವಿಕ ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಲೇವನಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಲ್ಬೀನ್‌ಗಳಿಂದ  ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ನೋಕಟೆ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಕ ಮತ್ತು ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಬಹು ಕ್ಲೋರೊಪ್ಲಾಸ್ಟ್ ಅನುವಂಶಿಕ ಧಾತು (ಜೀನ್‌ )ಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಇತರ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಣಗಳು ಗ್ನೆಟೋಫೈಟಾದ ಇತರ ಜೀವಂತ ಸದಸ್ಯರಾದ   ಮತ್ತು *ವೆಲ್ವಿಟ್ಚಿಯಾ*, ಹಾಗೆಯೇ ಕೋನಿಫೆರ್   ಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಸಸ್ಯವು ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮರಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಮೆಲ್ಮೈ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ಬೇಕಾದ ಕಾರಣ ಈ ಸಸ್ಯವು ಪೊದೆ ಅಥವಾ ಮರವಾಗಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. *ನೋಕಟೆಯಲ್ಲಿ* 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳಿವೆ.

## ಜಾತಿಗಳು 
* *ನೋಕಟೆ* ಪಂಥ. *ನೋಕಟೆ*
** *ಗ್ನೆಟಮ್* ಉಪವಿಭಾಗ. ನೋಕಟೆ  - 2 ಜಾತಿಯ ಮರಗಳು; ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳು
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಗ್ನೆಮನ್* - ಟಿಬೆಟ್, ಯುನ್ನಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾ, ಮೆಲನೇಷಿಯಾ, ಮೈಕ್ರೋನೇಶಿಯಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಕೋಸ್ಟಾಟಮ್* - ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾ, ಸೊಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು
** *ಗ್ನೆಟಮ್* ಉಪವಿಭಾಗ. *ಮೈಕ್ರೋಗ್ನೆಮೋನ್ಸ್* - 2 ಜಾತಿಯ ಜೋತಾಡುವ ಬಳ್ಳಿಗಳು ; ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಆಫ್ರಿಕಾನಮ್* - ಕ್ಯಾಮರೂನ್‌ನಿಂದ ಅಂಗೋಲಾದ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಬುಚೋಲ್ಜಿಯಾನಮ್* - ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ ನೈಜೀರಿಯಾದಿಂದ ಝೈರ್ವರೆಗೆ
** *ಗ್ನೆಟಮ್* ಉಪವಿಭಾಗ. *ಅರೆಯೊಗ್ನೆಮೋನ್ಸ್* - 9 ಜಾತಿಯ ಲಿಯಾನಾಗಳು; ಉಷ್ಣವಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾ - Ituá
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಕ್ಯಾಂಪೊರಮ್* - ವೆನೆಜುವೆಲಾ
*** *Gnetum leyboldii* - ಕೋಸ್ಟರಿಕಾ, ಪನಾಮ, ವೆನೆಜುವೆಲಾ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಈಕ್ವೆಡಾರ್, ಪೆರು, ಅಮೆಜೋನಿಯನ್ ಬ್ರೆಜಿಲ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ನೊಡಿಫ್ಲೋರಮ್* - ಗಯಾನಾಸ್, ವೆನೆಜುವೆಲಾ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಈಕ್ವೆಡಾರ್, ಪೆರು, ವಾಯುವ್ಯ ಬ್ರೆಜಿಲ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಪ್ಯಾನಿಕ್ಯುಲಾಟಮ್* - ಗಯಾನಾಸ್, ವೆನೆಜುವೆಲಾ, ವಾಯುವ್ಯ ಬ್ರೆಜಿಲ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಸ್ಕ್ವಾಕೆನಮ್* - ದಕ್ಷಿಣ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಅಮೆಜೋನಾಸ್ ರಾಜ್ಯ, ವಾಯುವ್ಯ ಬ್ರೆಜಿಲ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಯುರೆನ್ಸ್* - ಗಯಾನಾಸ್, ವೆನೆಜುವೆಲಾ, ಪೆರು, ವಾಯುವ್ಯ ಬ್ರೆಜಿಲ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ವೆನೊಸಮ್* - ದಕ್ಷಿಣ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಬೊಲಿವರ್ ರಾಜ್ಯ, ವಾಯುವ್ಯ ಬ್ರೆಜಿಲ್
* *ಗ್ನೆಟಮ್* ಪಂಥ. *ಸ್ಕ್ಯಾಂಡೆನ್ಶಿಯಾ [ ಗ್ನೆಟಮ್* *ಪಂಥ*. *ಸಿಲಿಂಡ್ರೊಸ್ಟಾಚಿಸ್* ] - ಸುಮಾರು 20 ಜಾತಿಯ ಲಿಯಾನಾಗಳು; ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ
** *ಗ್ನೆಟಮ್* ಉಪವಿಭಾಗ. *ಸ್ಥಿತತಿ*
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಅರ್ಬೋರಿಯಮ್* - ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಲುಜಾನ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟಮ್* - ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಎಡ್ಯೂಲ್* - ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಪ್ಸ್* - ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಯುನ್ನಾನ್ + ಗುವಾಂಗ್ಕ್ಸಿ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಲ್ಯಾಟಿಫೋಲಿಯಮ್* - ಅಸ್ಸಾಂ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾ, ಬಿಸ್ಮಾರ್ಕ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಮೊಂಟನಮ್* - ಹಿಮಾಲಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ, ಉತ್ತರ ಇಂಡೋಚೈನಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಆಬ್ಲಾಂಗಮ್* - ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಲೋಲಕ* - ಟಿಬೆಟ್, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಟೆನ್ಯುಫೋಲಿಯಮ್* - ಪೆನಿನ್ಸುಲರ್ ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಸುಮಾತ್ರಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಉಲಾ*
** *ಗ್ನೆಟಮ್* ಉಪವಿಭಾಗ. *ಸೆಸೈಲ್ಸ್*
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಅಕ್ಯುಟಮ್* - ಸರವಾಕ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಬೊಸಾವಿಕಮ್* - ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಕ್ಯಾಟಸ್ಫೇರಿಕಮ್* - ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ
*** *Gnetum cleistostachyum* - ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಕಸ್ಪಿಡಾಟಮ್* - ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಡಿಮಿನುಟಮ್* - ಬೊರ್ನಿಯೊ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಫಾರ್ಮೊಸಮ್* - ವಿಯೆಟ್ನಾಂ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಮ್* - ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಗುವಾಂಗ್ಕ್ಸಿ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಗ್ಲೋಬೋಸಮ್* - ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪಹಾಂಗ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಗ್ನೆಮೊನಾಯ್ಡ್ಸ್* - ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾ, ಬಿಸ್ಮಾರ್ಕ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಹೈನಾನೆನ್ಸ್* - ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಕ್ಲೋಸಿ* - ಸಬಾಹ್
*** *Gnetum leptostachyum* - ಲಾವೋಸ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಬೊರ್ನಿಯೊ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಲೋರ್ಜಿಂಗಿ* - ಸುಮಾತ್ರಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಲುಫ್ಯೂಯೆನ್ಸ್* - ಫುಜಿಯಾನ್, ಗುವಾಂಗ್ಡಾಂಗ್, ಜಿಯಾಂಗ್ಕ್ಸಿ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಟಾಕಿಯಮ್* - ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಮೈಕ್ರೋಕಾರ್ಪಮ್* - ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೊರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ನೆಗ್ಲೆಕ್ಟಮ್* - ಬೊರ್ನಿಯೊ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಆಕ್ಸಿಕಾರ್ಪಮ್* - ಸುಮಾತ್ರಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ಪರ್ವಿಫೋಲಿಯಮ್* - ಲಾವೋಸ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ರಾಯ* - ಬೊರ್ನಿಯೊ
*** *ಗ್ನೆಟಮ್ ರಿಡ್ಲೇಯಿ* - ಪೆನಿನ್ಸುಲರ್ ಮಲೇಷ್ಯಾ

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಅನೇಕ *ನೋಕಟೆ* ಜಾತಿಗಳು ಖಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುರಿದು ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಸಸ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆದು ನಾರಿನಂಶದ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯವಿಲ್ಲ. ಸಸ್ಯದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆಯೇ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನವು ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಕ್ತ ಕಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಗ್ನೆಟೇಸಿಯ ಕುಟುಂಬವು ಸಸ್ಯ ಮೂಲದ ಸ್ಟಿಲ್ಬೆನಾಯ್ಡ್‌   ಮತ್ತು ಸೈಪರೇಸಿ, ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪೇಸಿ, ಲೆಗ್ಯುಮಿನೋಸೇ ಮತ್ತು ವಿಟೇಸಿ. ಗಳ  ಸಮೃದ್ಧ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

## ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿ 
ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ನೋಕಟೆಗಳು ನಾಶದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಕೈಗಾರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆ ಆದ್ದರಿಂದ *ಗ್ನೆಟಮ್ ಆಕ್ಸಿಕಾರ್ಪಮ್‌ನಂತಹ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ.* ಮಳೆಕಾಡು ಅಳಿದು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ನೋಕಟೆ  ಮಳೆಕಾಡಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ..

## ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ 
* ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: ಪ್ಲಾಂಟೇ
* ವಿಭಾಗ: ಗ್ನೆಟೋಫೈಟಾ
* ವರ್ಗ: ಗ್ನೆಟೊಪ್ಸಿಡಾ
* ಆದೇಶ: ಗ್ನೆಟೇಲ್ಸ್
* ಕುಟುಂಬ: Gnetaceae Gnetums
* ಕುಲ: *ಗ್ನೆಟಮ್*
* ಜಾತಿಗಳು: *ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಟಾಚಿಯಮ್* ಹುಕ್. ಎಫ್.
* ವಸತಿ: ಸ್ಥಳೀಯ

## ಎಲೆಗಳು, ಕಾಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು 
ನೋಕಟೆ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೇಣದಂಥ ಲೇಪನಗಳಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭಿಧಮನಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ.  ಕಾಂಡಗಳು ಉದ್ದವಾದ ದಪ್ಪ ಕಾಂಡಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಮರಗಳಿಗೆ ಸುತ್ತುವಾಗ ಬಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರುಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಮೆಲ್ಮೈ ಬೇರುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಏರಲು ಹಾಗೂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ತೊಗಟೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.

## ಹಣ್ಣು, ಬೀಜ ಮತ್ತು ಹೂವು 
ಹೂವುಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಅದು ವಿವಿಧ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಣ್ಣ ದುಂಡಗಿನ ಹಣ್ಣುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಎಳವೆಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ವವಾದಾಗ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳು ದುಂಡಗಿನ ಬೀಜವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಸಸ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ.

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

ಚಿತ್ರ:倪藤果 Gnetum gnemon -檳城熱帶果園 Tropical Fruit Farm, Penang- (9222653200).jpg|ಗ್ನೆಟಮ್ ಗ್ನೆಮನ್ ನೋಕಟೆ ತಳಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳು
ಚಿತ್ರ:Gnetum latifolium - കറുത്ത ഓടൽ.jpg|ಗ್ನೆಟಮ್ ಲ್ಯಾಟಿಫೋಲಿಯಮ್ ನೋಕಟೆ ತಳಿಯ ಕಾಯಿಯಂತಹ ರಚನೆಗಳು
ಚಿತ್ರ:Gnetum africanum Leaves (Eru, Okok).jpg|ಗ್ನೆಟಮ್ ಆಫ್ರಿಕನಮ್ನ ನೋಕಟೆ ತಳಿಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ ಎಲೆಗಳು. 
ಚಿತ್ರ:Gnetum gnemon seeds, by Omar Hoftun.jpg|ಗ್ನೆಟಮ್ ಗ್ನೆಮನ್ ನೋಕಟೆ ತಳಿಯ ಬೀಜಗಳು

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಜಿಮ್ನೋಸ್ಪರ್ಮ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ - *ಗ್ನೆಟಮ್*
* *ಗ್ನೆಟಮ್* ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ
* ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ *ಗ್ನೆಟಮ್‌ನ* ಉಪಯೋಗಗಳು (FAO) 
* ಕ್ಲೋಯ್ಪಾನ್, ಚಿರಾಫತ್ & ಜೀನಾಪೊಂಗ್ಸಾ, ರಟ್ಟಿಮಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ-ಇನ್, ಪಿಯಾವಿಟ್ ಮತ್ತು ಚಾಂಟಾ, ಸುರಿನ್ ಮತ್ತು ಡೊಕ್ಪುವಾಂಗ್, ಡೆಚ್ & ಟಿಪ್-ಪ್ಯಾಂಗ್, ಸಂತಿ ಮತ್ತು ಸುರಪಿನಿತ್, ಸೆರ್ಮ್. (2012) ಗ್ನೆಟಮ್ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಟಾಕಿಯಮ್‌ನಿಂದ ಸ್ಟಿಲ್‌ಬೆನಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಮಾನವನ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಫೈಟೊಥೆರಪಿ ಸಂಶೋಧನೆ : ಪಿಟಿಆರ್. 26. 1564-8. 10.1002/ptr.4605.
* https://bsapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/j.1537-2197.1916.tb05408.x 
* http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-334161 ...

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:Articles with 'species' microformats
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು