open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಪಾಲಘಾಟ್

**ಪಾಲಘಾಟ್** ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. **ಪಾಲಕ್ಕಾಡು** ಎಂಬುದು ಅಲ್ಲಿಯ ಹೆಸರು. ಪಾಲ್ (ಹಾಲು) ಮತ್ತು ಕಾಟ್ಟು (ಕಾಡು) ಎಂಬ ಮಲೆಯಾಳಿ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಪಾಲಕ್ಕಾಡು ಎಂಬುದು ಬಂದಿದೆಯೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಪಾಲವೃಕ್ಷಗಳ (ಪಾಲ್) ಕಾಡು ಎಂದೂ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಜಿಲ್ಲೆಯಿದು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಇವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 4,480 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 26,17,072 (2001). ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಚ.ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ 819. ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಪಾಲಘಾಟ್ ಪಟ್ಟಣ.

## ಭೂಗೋಳ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಗ್ನೇಯ ಮೂಲೆಯತ್ತ ಸಾಗಿವೆ. ಪಾಲಘಾಟ್ ಪಟ್ಟಣದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 80 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿ ರೇವು ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕಗಳು ಒಟ್ಟಪ್ಪಲಂ, ಮನ್ನಾರ್‍ಘಾಟ್, ಪಾಲಘಾಟ್, ಚಿತ್ತೂರ್ ಮತ್ತು ಆಲತ್ತೂರ್. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ, ಕಾಫಿ, ಬಾಳೆ, ಕಬ್ಬು, ತಂಬಾಕು, ಭತ್ತ, ಮೆಣಸು. ಮಲಂಪುಳಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಜಲಾಶಯದಿಂದ 38,527 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿದೆ. ಪಾಲಘಾಟ್ ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಾಲಘಾಟ್ ತೆರಪು ಅಥವಾ ಕಣಿವೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ನೆಲನದಿ, ಕನ್ನಡಿ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸಾರಯುತ ಕರಿಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ಬಾಳೆ, ತೆಂಗು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಾಲಘಾಟ್ ಚಾಪೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಆಲತೊರೆ, ಕರಿಮಲ, ಕೊಂಗಾಡು, ಮಾಂಕರ ಮತ್ತು ವೋಲವಕೋಡೆ. 

ಪಾಲಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ತೆರಪಿನ ಬಳಿ ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಣ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಿದು. ಇಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಚೌಬೀನೆ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಕಾಲೇಜು 1888 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೊಂದು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಇದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿಯ ಆಚೆ ಒಲವಕೋಡ್ ರೈಲ್ವೇ ಜಂಕ್ಷನ್ ಇದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
thumb|ಪಾಲಘಾಟ್ ಕೋಟೆ
ಪಾಲಘಾಟಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆಯೊಂದಿದೆ. 1764 ರಲ್ಲಿ ಪಾಲಘಾಟಿನ ದೊರೆ ತನ್ನ ವೈರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೈದರನ ಸಹಾಯ ಕೋರಿದಾಗ ಹೈದರ್ ಇಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನಿಟ್ಟ. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಕೋಟೆ ಹೈದರನ ವಶವಾಯಿತು. ಹೈದರನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು 1768 ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 1783 ರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು 1784 ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 21, 1790 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ತೆ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಟಿಪ್ಪುವಿನೊಡನೆ ನಡೆಸಿದ ಕೊನೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1799) ಪಾಲಘಾಟ್ ಕೋಟೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಲವಾದ ಸೈನ್ಯದ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು.

## ಪಾಲಘಾಟ್ ತೆರಪು
ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸೀಳು ಅಥವಾ ತೆರಪು. ಈ ಸೀಳು ಉತ್ತರದ ನೀಲಗಿರಿಬೆಟ್ಟಗಳು ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದ ಅನೈಮಲೈ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪಾಲಘಾಟ್ ಚೇರಿ ಕಣಿವೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಪಾಲಘಾಟ್ ತೆರಪಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಡಮಲೈ ಬೆಟ್ಟ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತೆನ್‍ಮಲೈ ಬೆಟ್ಟಸಾಲುಗಳು ಇವೆ. ಪಾಲಘಾಟ್ ತೆರಪಿನ ಬಳಿಯ ಕಣಿವೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 152 ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರವಾಗಿಲ್ಲ. 32 ಕಿ.ಮೀ. ಅಗಲವಿರುವ ಈ ತೆರಪು ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಗಡಿಯ ನಡುವಣ ಸೀಳುದಾರಿ. ಈ ತೆರಪಿನ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಕೇರಳದ ಪಾಲಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಗೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಮತ್ತು ಪೊಲ್ಲಚಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಾಯುಗುಣದ ಮೇಲೂ ಪಾಲಘಾಟ್ ತೆರಪಿನ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕಡೆ ಬೀಸುವ ನೈಋತ್ಯ ಮಾರುತಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದತ್ತ ಸಾಗುವುದು ಈ ತೆರಪಿನ ಮೂಲಕ.

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
* 
* http://www.palakkad.gov.in  – Official Website of Palakkad District Administration
* http://www.palakkadtourism.org – Palakkad District Tourism-Information

ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜೇಲ

ಜೇಲ- ಸಿಸಿಲಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರು ಟರನೋವ ಡೀ ಸಿಸಿಲೀಯ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 65,289 (1968). ಮರಳು ದಿಣ್ಣೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಈ ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಫಲವತ್ತಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. 1950ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಜೇಲ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಕ್ರೀಟನ್ ಮತ್ತು ರೋಡಿಯನ್ ವಸಾಹತುಗಾರರು (ಕ್ರಿ. ಪೂ. ಸು. 688). ಹಿಪೊಕ್ರಟೀಸನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಗರ ಉನ್ನತಿಯ ಶಿಖರ ಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಕ್ಷೀಣದೆಸೆಗೆ ಬಂದ ಈ ನಗರ ಟೈಮೊಲೀಯಾನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಮತ್ತೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ನಷ್ಟವಾದ ನಗರವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ 1223ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಜೇಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಯಾದ ಈಸ್ಕಿಲಸನ ಊರು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ದದಲ್ಲಿ (1943) ಈ ನಗರ ವಿಪರೀತ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಯಿತು.
ಇಂದು ಈ ನಗರ ಪೆಟ್ರೊರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

## ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು 
ಈ ನಗರ ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಡೋರಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ (ಕ್ರಿ. ಪೂ. ಸು. 480-440) ಅವಶೇಷಗಳುಂಟು. ಇದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಕ್ರಿ. ಪೂ. ಸುಮಾರು 7ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇವು ಆಥೀನ ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯದ ಕಂಬಸಾಲಿನ ಅಡಿಪಾಯದ (ಸ್ಟೈಲೊಬೇಟ್) ಅಳತೆ 115 ( 58. ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಸುದ್ದೆಮಣ್ಣಿನ ಸುಂದರವಾದ ಅನೇಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಶ್ಮಶಾನದ ನಿವೇಶನ ಇರುವುದು ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ, ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕರ ಅನೇಕ ಗೋರಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದಿ ಬಡಗಿಗಳು

**ದಿ ಬಡಗಿಗಳು** ಅಮೆರಿಕನ್ ಪಾಪ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ 1968ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ದಿ ಬಡಗಿಗಳು ತಂಡದ ವೃತ್ತಿಪರ ಚಟುವಟಿಕೆಯು 1983ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ನಿರಂತರ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿವೆ.

## ವಾದ್ಯಮೇಳದ ಸದಸ್ಯರು 
* ರಿಚರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ — ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕ, ಕೀಬೋರ್ಡ್ಸ್
* ಕರೆನ್ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ — ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕ, ಡ್ರಮ್ಸ್, ಪರ್ಕ್ಯೂಷನ್

## ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ 
* *Ticket to Ride* (1969)
* *Close to You* (1970)
* *Carpenters* (1971)
* *A Song for You* (1972)
* *Now & Then* (1973)
* *Horizon* (1975)
* *A Kind of Hush* (1976)
* *Passage* (1977)
* *Christmas Portrait* (1978)
* *Made in America* (1981)
* *Voice of the Heart* (1983)
* *An Old-Fashioned Christmas* (1984)
* *Lovelines* (1989)
* *As Time Goes By* (2004)

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ಆಕರಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್

ವರ್ಗ:1960ರ ದಶಕದ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:1970ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು
ವರ್ಗ:1980ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು
ವರ್ಗ:1983ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಸವಿ 1968ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು
ಟಾಟಾ ಥಿಯೇಟರ್

thumb|ಟಾಟಾ ಥಿಯೇಟರ್‌ನ ಪಡಸಾಲೆ
**ಟಾಟಾ ಥಿಯೇಟರ್** ಭಾರತದ ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕ್ಕಾಗಿ ೧೦೧೦ ಆಸನಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ವೇದಿಕೆಯ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಂಗಮಂದಿರವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಲಾರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಟುಬ್ರೊ ನಿಯಮಿತ ಕಂಪೆನಿಯವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಸನದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಟಾಟಾ ಥಿಯೇಟರ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಅರ್ಧ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಗೋಡೆಯ ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ನಿಮ್ನ ಮತ್ತು ಪೀನ ತ್ರಿಕೋನ ರೂಪಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಪ್ರಸಾರ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಧ್ವನಿಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸಂಕುಚಿತ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್‌ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಗೀತ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಭಾಂಗಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲೂ ಕೇಳುವಂತೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಹೊರಗಿನ ರಸ್ತೆ ಸಂಚಾರ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸದ್ದುಗದ್ದಲಗಳು ಒಳಬರದಂತೆ ಟಾಟಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನ ಬಾಹ್ಯ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಗ್ಗಲ್ಲಿನಿಂದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯಹೂದಿ ಮೆನುಹಿನ್, ಉಸ್ತಾದ್ ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಎಂಎಸ್ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ಟಾಟಾ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರು. ಟಾಟಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಅನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಣ್ಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ವಿಶಾಲವಾದ ಪಡಸಾಲೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಮುಂಬೈನ NCPA ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಟಾಟಾ ಥಿಯೇಟರ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ
ಡಿಗ್ಗಿ ಪ್ಯಾಲೇಸ್

**ಡಿಗ್ಗಿ ಪ್ಯಾಲೇಸ್** ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅರಮನೆ.   ಇದನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದ್ದು ರಾಜಮನೆತನದವರು ಈಗಲೂ ಅರಮನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೬ ರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ *ಜೈಪುರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವವನ್ನು* ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  

## ಇತಿಹಾಸ 
ಡಿಗ್ಗಿ  *ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಠಾಕುರ್* (ಖಂಗರಾತ್ ರಜಪೂತ) ಅವರಿಗೆ ಸೇರಿದ *ಹವೇಲಿ* ಆಗಿತ್ತು. ಜೈಪುರದ ನೈರುತ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು *ಠಿಕಾನಾ* ಅಥವಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಆಗಿದೆ. ಈಗಿನ ಮಾಲೀಕರಾದ ಠಾಕೂರ್ ರಾಮ್ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಡಿಗ್ಗಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಕುಮಾರಿ ಡಿಗ್ಗಿ ಅವರು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.  ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಆಯಾಯಾ ಕಾಲ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಠಾಕೂರ್‌ರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಗ್ಗಿ ಅರಮನೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ನಮ್ಮನ್ನು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಠಾಕೂರ್ ಸಾಹೇಬ್ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಡಿಗ್ಗಿ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು  ಜೈಪುರ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು 9 ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲು ಈ ಡಿಗ್ಗಿ ಅರಮನೆಯು ಇಂದಿನ 'ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ' ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಈಗಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ, ಅರಮನೆಯನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಅಧಿಕೃತ ಸೈಟ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
೨೦೦೫ರ ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರವಾಹ

thumb| ಜುಲೈ೨,೨೦೦೫ ರಂದು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಪ್ರವಾಹದ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪರಿಹಾರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನಿಂದ  ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ
thumb| ಗುಜರಾತ್‌ ಪ್ರವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ  ಪರಿಹಾರದ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟವನ್ನು ಐಎಎಫ್  ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನಿಂದ  ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ
**೨೦೦೫ ರ ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರವಾಹವು** ಮಳೆಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ಭಾರತದ  ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ನ ೨೦ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (೩೩ರ ಪೈಕಿ) ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೦ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೊಳಪಟ್ಟಿವೆ.  ೨೨೫ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಪೈಕಿ ೧೧೭ (  ತಹಸಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಂಡಲಗಳು), ೧೧ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ೭೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ಗಳವರೆಗೆ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುರಿದ ೫೦೫ ಮಿ.ಮಿ.(೧೯.೯ಇಂಚು) ಮಳೆಯ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧,೭೬,೦೦೦ ಜನರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿದ್ದು, ಗಿರ್ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯದೊಳಗಿದ್ದ   ಅಪರೂಪದ ಏಷ್ಯಾದ ಸಿಂಹವನ್ನೂ ಮುಳುಗಿಸಿದೆ  . ಈ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೧೭೩ ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. 

ಪ್ರವಾಹದ ಭೀತಿಯಿಂದ  ೧೧ ನಗರಗಳಾದ ವಡೋದರಾ, ನಾಡಿಯಾಡ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್, ನವಸಾರಿ, ಸೂರತ್ ಮತ್ತು ಲಿಂಬಡಿ, ಡಾಕೋರ್, ಆನಂದ್, ಖೇಡಾ, ಪೆಟ್ಲಾಡ್ ಮತ್ತು ಬೊರ್ಸಾಡ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವು. 
[right|thumb|250x250px| [ಗುಜರಾತ್|ಗುಜರಾತ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು .]]

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
* Rediff.com . http://in.rediff.com/news/2005/jul/01rail.htm
* ಹಿಂದು
* ನಾಸಾ ಭೂಮಿಯ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ
* ರಾಯಿಟರ್ಸ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ದುರಂತಗಳು
ಯು. ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್

**ಯು.ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್** (ಜನನ ೧೯೩೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಸರತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಗಣಿತ  ಪದವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಟಿ  ಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೯೫೪ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು, ಒಂದು ಎಮ್ಎ ರಲ್ಲಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ನಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ೧೯೫೮ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ,ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್ಡಿ ಗಣಿತದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ *ಕೆಲವು ಸರಳ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದೆರ್ ಅಸ್ಥಿರ ನಡವಳಿಕೆ* (೧೯೬೫). ಅವರು ಮಿಚಿಗನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೧೯೬೫-೬೬), ಕೇಸ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರಿಸರ್ವ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೧೯೬೬-೬೯), ಮತ್ತು ಸದರ್ನ್ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೧೯೬೯-೨೦೦೫) ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಭಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸಸ್  ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಯು. ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಡೀನ್ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಡೆಡ್ಮನ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಂಗಾಮಿ ಡೀನ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.

## ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿವರ
* *ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ M/G/1 ಮತ್ತು GI/M/1*, ( ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್ ವೆರ್ಲಾಗ್, ೧೯೬೮)
* *ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸ್ಟೋಕಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಂಶಗಳು* ( ವಿಲೇ, ೧೯೭೨)
* *ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿಗಳ ಪರಿಚಯ* (ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿ ಸಾಂಡರ್ಸ್ & ಕಂ., ೧೯೭೭). ಎಲ್. ಕೂಪರ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಜೆ ಲೆಬ್ಲಾಂಕ್ ಜೊತೆ
* *ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾದರಿಗಳು* ( ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೯೨). IV ಬಸವದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪಾದಕರು
* *ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸ್ಟೊಕಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಂಶಗಳು* ( ವಿಲೇ, ೨೦೦೨). ಗ್ರೆಗೊರಿ ಕೆ. ಮಿಲ್ಲರ್ ಜೊತೆ
* *ಸರತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪರಿಚಯ* (ಬಿರ್ಖೌಸರ್, ೨೦೦೮)

## ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
* *ಪೈಸನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯೂಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು*, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಪುಟ. ೧೧ (೩), (೧೯೬೩), ೩೮೦-೩೮೬ ( ನರಹರಿ ಉಮಾನಾಥ ಪ್ರಭು ಜೊತೆ ).
* *ಸಿಂಗಲ್-ಸರ್ವರ್ ಬಲ್ಕ್ ಕ್ಯೂಗಳ ಅಂತರ್ಗತ ಮಾರ್ಕೊವ್ ಚೈನ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ,* ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಠದ ಜರ್ನಲ್, ಸೊಕ್., ಸಂಪುಟ. ೪ (೨), (೧೯೬೪), ೨೪೪-೨೬೩.
* *ಸಿಂಗಲ್-ಸರ್ವರ್ ಬಲ್ಕ್ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಪದ ಇನ್ಪುಟ್*, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಪುಟ. ೧೨(೪), (೧೯೬೪), ೫೨೭-೫೩೩.
* *ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಒಂದು ಅಕಾಲಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ*, ಅನ್ವಯಿಕ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಜರ್ನಲ್, ಸಂಪುಟ. ೨ (2), (೧೯೬೫), ೪೬೭-೪೬೯.
* Dshalalow ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ರಂಟಿಯರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ *ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (೧೯೯೭).* (ಜಿಕೆ ಮಿಲ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಎಸ್. ಸುಬ್ಬ ರಾವ್ ಜೊತೆ)
* *ನವೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗದ ಗಾಮಾ ಅಥವಾ ಎರ್ಲಾಂಗ್ ಇಂಟರಾರ್ರಿವಲ್ ಟೈಮ್ಸ್*, ಜೆ. ಸ್ಟಾಟ್. ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು Inf., ೬೧ (೧೯೯೭), ೩೫೫-೩೭೨ (ಜಿ ಕೆ ಮಿಲ್ಲರ್ ಜೊತೆ).
* ಕಾಯುವ ಸಮಯದ ಡೇಟಾ, ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (ಜರ್ನಲ್), ೨೪, (೧೯೯೭), ೧೫೫-೧೬೭ (IV ಬಸವಾ ಮತ್ತು ಆರ್. ಲುಂಡ್‌ನಿಂದ) *ಸಿಂಗಲ್ ಸರ್ವರ್ ಕ್ಯೂಗಳಿಗಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಲೈಕ್ಲಿಹುಡ್ ಅಂದಾಜು.*
* *ಎಮ್/ಜಿ/1 ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ* ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗದ ಸೇವಾ ಸಮಯಗಳಿಗಾಗಿ ಗುಣಾಂಕದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಅಂದಾಜು. ೧, ೨೦೦೨ (ಜಿಕೆ ಮಿಲ್ಲರ್ ಜೊತೆ)

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನಿಂದ ಯು.ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ (ಮಾಹಿತಿ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಸಿಂಗ್

**ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಸಿಂಗ್** (ಜನನ ೧೯೪೧) ಒಬ್ಬ ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಗೂಢಚಾರ. ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಷರಫ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಕ್ಷಮಾದಾನದೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಇವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ೩೫ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೯೬೨ ರಿಂದ ೧೯೬೬ ರವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ನಂತರ ಪಂಜಾಬ್ ಪೋಲಿಸ್ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಅವರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ೪೦೦ ರೂ.ಗಳ ದರದಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ನಂತರ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಎಂಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ಹೋಟೇಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಬಂಧನದ ನಂತರ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಗೂಢಚರ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯ ಆರೋಪವನ್ನು ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬಂಧನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಿಂಗ್, ಪತ್ನಿ ಪರಮಜಿತ್ ಕೌರ್ ಮತ್ತು ೧೦ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ತರುವಾಯ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು. ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ೧೯೭೬ ಮತ್ತು ೧೯೭೭ ರ ನಡುವೆ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕ್ಷಮಾದಾನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಟ್ಟು ಮೂರೂವರೆ ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಸಂದರ್ಶಕನನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.

ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಅವರು ಮರಳುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ಲಾಹೋರ್ ಜೈಲಿನಿಂದ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯ ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಆದರೆ ಸಿಂಗ್‍ರವರಿಗೆ ಅದಾಗಲೇ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

## ಬಿಡುಗಡೆ 
೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಚಿವ ಅನ್ಸಾರ್ ಬರ್ನಿ ಲಾಹೋರ್ ಜೈಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜೈಲಿನ ವಾಸದ ನಂತರ ಸಿಂಗ್‍ರವರು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಬರ್ನಿಯವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಬರ್ನಿಯವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಕೋರಿ ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ೩೫ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದರಿಂದ ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಷರಫ್ ಆಘಾತ ಮತ್ತು ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾದಾನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು.

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ರವೀಂದ್ರ ಕೌಶಿಕ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಹೇಮಚಂದ್ರ ಬೋಸ್

Henry Classification System of fingerprint.ಫಿಂಗರ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಬ್ಯೂರೊ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಗುವ ಮುಂಚೆ  ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಆಂಥ್ರೊಪೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಬ್ಯೂರೋ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ **ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಹೇಮ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್** ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆಅಜೀಜುಲ್ ಹಕ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು    ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆರಳಚ್ಚು ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅವರಿಬ್ಬರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿದ್ದ ಹೆನ್ರಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಬೆರಳಚ್ಚಿನ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. (Henry Classification System of fingerprint.

## ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ 
ಬೋಸ್ ಅವರು ೧೮೬೭ ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ನಾಡಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಮುರ್ಹುದಾ ಉಪಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಚುವಾದಂಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಕಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್. ೧೮೮೩ ರಲ್ಲಿ ಜೆಸ್ಸೋರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಟೋರ್ ರಾಜ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪಡೆದು ಗಣಿತವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.  ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಂಗಾಳ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗೆ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಸೇರಿದರು. ೧೮೮೯ ಮತ್ತು ೧೮೯೪ ರ ನಡುವೆ ಅವರು  ಮಧುಬನಿ, Saharsa, Pabna ಮತ್ತು Narail (ಆಗಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಬಂಗಾಳ.) ಮುಂತಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೊಲೀಸ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ತೀವ್ರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ  ೧೮೯೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬಂಗಾಳ ಪೊಲೀಸರ ಅಪರಾಧ ತನಿಖಾ ವಿಭಾಗ  ಅಥವಾ ಸಿಐಡಿಯ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆರಳಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.  ಅವರು ೧೯೧೪-೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಸರ್ದಾ ಪೊಲೀಸ್ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ  ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಡಿವೈಎಸ್‌ಪಿಯಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ   ಸಿಐಡಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಮಾಣಿಕ್ತಾಲಾದಲ್ಲಿ ೧೯೪೯ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ೩೧ನೇ ತಾರೀಕಿನಅಂದು ಸಹಜ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿಧನರಾಗುವವರೆಗೂ ಅವರು  ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಚಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಮಿಯ ಭೂಸನ್‌ ಬೋಸ್‌  ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗೆ ೧೯೫೨ನೇ ತಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಯಡಿ ಸೇರಿದರು. ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಪೊಲೀಸ್‌ ಡಿಐಜಿಯಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.   

## ಹಕ್ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ (1897) 
12 ಜೂನ್ 1897 ರಂದು, ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದಾಖಲೆಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬೆರಳಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಆಂಥ್ರೊಪೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಬ್ಯೂರೋ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಬೆರಳಚ್ಚು ಬ್ಯೂರೋ ಎಂದಾಯಿತು. ಬೋಸ್ ಅವರು ಅಜಿಜುಲ್ ಹಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಆಂಥ್ರೊಪೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಬ್ಯೂರೋದಲ್ಲಿ (ಫಿಂಗರ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಗುವ ಮೊದಲು) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮತ್ತು ಹಕ್ ಹೆನ್ರಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಬೆರಳಚ್ಚು ತಜ್ಞರು (ಈ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಅವರಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ). ಹೆನ್ರಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈಗಲೂ ಕೂಡ  ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿರದ ಮತ್ತು ಗಣಕೀಕೃತಗೊಳಿಸಿರದ ಕಾಗದದ ಕಡತಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮಾನವಚಾಲಿತ ಕಡತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.)

## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* *ಫಿಂಗರ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್* (೧೯೨೭) 

* ಅಜೀಜುಲ್ ಹಕ್
* ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ
* ಹೆನ್ರಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಜೂಲಾ

**ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ ಜೂಲಾ** ಎಂಬ ತೂಗು ಸೇತುವೆಯು ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯ   ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರಿಷಿಕೇಶ ನಗರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.  ಈ ಸೇತುವೆಯು ೫ ಕಿ.ಮಿ.(೩ಮೈಲಿ)ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ.  ಈ ಸೇತುವೆಯುತೆಹ್ರಿ ಗರ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಪೋವನದ ಎರಡು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಪೌರಿ ಗರ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೊಂಕನ್ನು ಪೂರ್ವ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.  ಈ ಸೇತುವೆಯು ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್ ಗಳ ಓಡಾಟಕ್ಕೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಇದು ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ,ಈ ಸೇತುವೆಯು ರಿಷಿಕೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ ಜೂಲಾದ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆಯೇ ರಾಮ ಜೂಲ, ಇದು ೨ಕಿ.ಮಿ.(೧.೨ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿದೆ.

ನವೆಂಬರ್ ೫,೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿ, ಸಮಾನಾಂತರವಾದ ಬದಲಿ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಕೂಟರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಪ್ರವೇಶವು ಇನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುವುದು  ಕೆಳಹಾದಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ಧೃಢಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಸಹ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿಲ್ಲ. ಸೇತುವೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ದಯವಿಟ್ಟು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದ್ವಿಚಕ್ರಗಳು ಅಥವ ನಾಲ್ಕುಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದ್ದು ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸೆಣಬಿನ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ  ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಟಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.    ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಜೂಲಾ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು

ಸೇತುವೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಫಲಕಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.

ಮೊದಲ ಫಲಕ ಹೀಗಿದೆ:
 
ಎರಡನೇ ಫಲಕ ಹೀಗಿದೆ:

ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಜೂಲಾ ತೂಗು ಸೇತುವೆ

ವ್ಯಾಪ್ತಿ - ೪೫೦ ಅಡಿಗಳು

ಬೇಸಿಗೆಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ರಸ್ತೆಯ ಎತ್ತರ - ೫೯ ಅಡಿಗಳು

ಈ ಸೇತುವೆಯು ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೦ ರಂದು ಸಿ.ಐ.ಇ. ಕೆ.ಸಿ.ಎಸ್.ಐ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗವರ್ನರ್ ಎಚ್‌ಇ ಸರ್ ಮಾಲ್ಕಮ್ ಹ್ಯಾಲಿ ಅವರಿಂದ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಮಾಡಲ್ಲ್ಪಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ೧೯೨೭-೧೯೨೯ನೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ೨೮೪ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.  ಇದು ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶೆಪರ್‌ಷಾದ್ ತುಲ್ಶಾನರ ತಂದೆ ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸೂರಜ್ಮಾಲ್ ಜುಂಜುನ್‌ವಾಲಾರವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಆಳದಲ್ಲಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೨೪ ರ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಇದು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿದ್ದು, ಇದರ ಎಡಭಾಗದ ತಳಭಾಗವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದೆ. ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶೆಪರ್ಶಾದ್ ತುಲ್ಶನ್ ಅವರ ತಂದೆಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಲು ಯಾವುದೇ ಸುಂಕ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಾಗಲಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ..

ಎರಡನೇ ಫಲಕ ಹೀಗಿದೆ:
ಚಿತ್ರ:Laxmanjhula.jpg|ಸೇತುವೆ ಒಂದು ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:Rishikesh view across bridge.jpg|
ಚಿತ್ರ:Sunset - Lakshman Jhula.jpg|
ಚಿತ್ರ:CZTC6561.jpg|ವಾಣಿಜ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಂಪರ್ಕ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

thumb|ಎಡ್ವಿನ್ ವೀಕ್ಸ್ ತೆಗೆದಿರುವ ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಚಿತ್ರ
thumb|ಬಾಣಗಂಗಾ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಾಂಬೆ, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೫೫.
thumb|ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಜಾತಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ
thumb|ಕಾಶಿ ಮಠ, ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ
ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ **ಬಾಣ ಗಂಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನ**  ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಮಲಬಾರ್ ಹಿಲ್ ಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಬಾಣ ಗಂಗಾ ಕೆರೆ ಇದೆ.

## ದಂತಕಥೆ 
ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ರಾಮನು ತನ್ನ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜನಾದ ರಾವಣನನ್ನು  ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ಲಂಕೆಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಹೋದನು. ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ  ಭಗವಾನ್ ರಾಮನಿಗೆ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಅವನು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಮೂಲ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ತರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಲಿಂಗವನ್ನು ತರುವಲ್ಲಿ ತಡವಾದ ಕಾರಣ ರಾಮನು ಮರಳಿನಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಲುಕಾ ಈಶ್ವರ ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲ  ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿರುವುದು.  ಮರಳಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿಗ್ರಹ ಎಂಬ  ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. - **ವಾಳುಕಾ ಈಶ್ವರ್** ಎಂದರೆ ಶಿವನ ಅವತಾರ.

ಕಥೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ, ಒಮ್ಮೆ ರಾಮನಿಗೆ ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾದಾಗ ಸಿಹಿನೀರು ಅಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣ(ಸಮುದ್ರ ನೀರು ಮಾತ್ರ) ಅವನು ಬಾಣವನ್ನು ಹೊಡೆದು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಂದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ **ಬನ**  (ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬಾಣ) **ಗಂಗೆ**  ಎಂಬ ಹೆಸರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಕೆರೆ ನೀರು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭೂಗತ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ನೀರು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೧೦ ರಿಂದ ೧೨೪೦ರ ವರೆಗೆ ಥಾಣೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಷಿಲ್ಲಾರ ರಾಜವಂಶದ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ **ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪ್ರಭು**,  ಚಂದ್ರಸೇನೀಯ ಕಾಯಸ್ಥ ಪ್ರಭು ಸಚಿವ  ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಬಾಣಗಂಗಾ ಕೆರೆ(ಕಲ್ಯಾಣಿ)ಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೨೭ರಲ್ಲಿ  ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದರು. ೧೭೧೫ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ರಾಮ ಕಾಮತ್  ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ  (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಕಾಮತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ಅವರ ಉದಾರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ದೇವಾಲಯದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಬಾಣಗಾಂಗಾ ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೮೬೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ದೇವಾಲಕ್ಕೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಸುಮಾರು ೧೦ ರಿಂದ ೨೦ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತು ೫೦ ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಇಂದಿಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು  ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

## ಆಚರಣೆ 
ದೇವಾಲಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು **ಅಮವಾಸ್ಯೆಯಂದು** ( ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ) ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ೧೬ ಮತ್ತು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳದ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಮಲಬಾರ್ ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನದಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉತ್ಸವವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕರಾದ ರಾಜನ್ ಮತ್ತು ಸಾಜನ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ಸಂತೂರ್ ಮೇಸ್ಟ್ರು ಶಿವಕುಮಾರ ಶರ್ಮಾ ಅವರಂತಹ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಕಾವ್ಲೆ ಮಠ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕಾಶಿ ಮಠದ ಶಾಖೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆರೆಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಲ್ಲಿವೆ.

## ಗ್ಯಾಲರಿ 

ಚಿತ್ರ:View of the ghat and ruined temple of Walkeshwar, 1850.jpg| ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರದ ಘಾಟ್ ಮತ್ತು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ದೇವಾಲಯದ ನೋಟ, 1850.
ಚಿತ್ರ:Ancient Statues Walkeshwar.JPG| ಬಾಣಗಂಗಾ ಕೆರೆ, ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಪುರಾತನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು''

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್

**ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್** ಭಾರತದ ‍ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದುದು.  ಇದು ಜುಹು ಏರೋಡ್ರೋಮ್, ಬಾಂಬೆ (ಮುಂಬೈ) ನಲ್ಲಿದೆ. 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ೨೯ ಮೇ ೧೯೨೮ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೨೯ ರ ಜನವರಿ ೧೩ ರಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ  ಎರಡು ಡಿ ಹ್ಯಾವಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾತ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವರು ಹಾರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಅರ್ಹ ಹಾರಾಟಗಾರರು (ಅದರಲ್ಲಿ ಆರು ಜನ ಭಾರತೀಯರು) ಹೊರಬಂದಾಗ, ಇಂಥ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಮೂರನೆಯ ವಿಮಾನ, ಡಿಎಚ್ ಮಾತ್ (ಜಿಪ್ಸಿ) ಅನ್ನು ಸರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವೇಕ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಅವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡಿದರು.  ಕ್ಲಬ್ ಈ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿ, ಮನರಂಜನಾ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಜುಹುದಲ್ಲಿನ ಏರೋಡ್ರೋಮ್ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು.  ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಯಿತು.  ಏರೋಡ್ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಗರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೧ರಂದು ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. 

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪಿತ ಜೆಆರ್ ಡಿ ಟಾಟಾ, ಪೈಲಟ್ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ, ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ  ಇದೇ ಕ್ಲಬ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.  ಅವರ ಸಹೋದರಿ, ಲೇಡಿ ದಿನ್ಷಾ ಪೆಟಿಟ್, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ. 

ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಲಬ್ ಒಂದು ಸೆಸ್ನಾ 152 ಏರೋಬಾಟ್,  ಐದು ಸೆಸ್ನಾ 172 ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾಮಿನ್ ೧೦೦೦ ಗ್ಲಾಸ್ ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್, ಒಂದು ಅವಳಿ ಎಂಜಿನ್ ಪೈಪರ್ ಪಿಎ -34 ಸೆನೆಕಾ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪೈಪರ್ ಸೂಪರ್ ಕಬ್ ಪಿಎ -18 ಇವೆ. ಮುಂಬೈಯ ಅತಿಯಾದ ವಾಯುದಟ್ಟಣೆಯ ಅನನುಕೂಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ  ಧುಲೆ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪದ ಧುಲೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ತರಬೇತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಲು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಏರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಅನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಿತು.  ನಗರದ ಹೆಸರು ಬದಲಾದರೂ ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಹಾರುವ ತರಬೇತಿ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಹಾರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರ ಹಾರಾಟ, ಮುಂಬೈನ ಜುಹು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್
* ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ: ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್
* ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ನಿಂದ ಆರೋಹಿ ಪಂಡಿತ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ಮಾಳಿಗೈ

***ಮಾಳಿಗೈ*** ಮುಂಬರುವ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳು -ಭಾಷಾ  ಚಿತ್ರ    ಕಮಲ್ ಬೊಹ್ರಾ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಥೆ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ಹಾಗು ದಿಲ್ ಸತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಜೆರೆಮಿಯಾ, ಕಾರ್ತಿಕ್ ಜಯರಾಮ್, ಅಶುತೋಷ್ ರಾಣಾ, ರವಿಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.   

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಜೆರೆಮಿಯಾ
* ಕಾರ್ತಿಕ್ ಜಯರಾಮ್
* ಕೆ ಎಸ್ ರವಿಕುಮಾರ್
* ಮನೋಬಾಲಾ
* ಅಲಿ
* ಕೋವೈ ಸರಳ
* ಅಶುತೋಷ್ ರಾಣಾ

## ಉತ್ಪಾದನೆ 
ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂಬೈನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ರಾಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಅದನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ದ್ವಿಭಾಷೆಯಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.   ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರಿಯಾ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂಡ ಪೋಸ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮೋಷನ್ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ   

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
*
ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

thumb| ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ

**ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು** ಭಾರತದ ಮುಂಬೈ ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು **ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಂನ **ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ** ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಧಕ್ಜಿ ದಾದಾಜಿ (೧೭೬೦-೧೮೪೬) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೭೮೫ ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಹಾರ್ನ್‌ಬಿ ವೆಲ್ಲಾರ್ಡ್‌ನ ಕಟ್ಟಡದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ವೆಲ್ಲಾರ್ಡ್‌ನ ಸಮುದ್ರದ ಗೋಡೆಯ ಭಾಗಗಳು ಎರಡು ಬಾರಿ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳಾದ ಪಥರೆ ಪ್ರಭು, ರಾಮ್‌ಜಿ ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರಭು, ವರ್ಲಿ ಬಳಿಯ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಕನಸು ಕಂಡರು. ಆ ಕನಸಿನ ಹುಡುಕಾಟಡದಲ್ಲಿ, ಆ ಕನಸನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

## ಒಳಗೆ 
ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತ್ರಿದೇವಿ ದೇವತೆಗಳಾದ ಮಹಾಕಾಳಿ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಸರಸ್ವತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಮೂರೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂಗಿನ ಉಂಗುರಗಳು, ಚಿನ್ನದ ಬಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಚಿತ್ರವು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಹಲವಾರು ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪೂಜೆಗೆ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

## ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ 
ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನುವಿಶೇಶವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿರುತದೆ. ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ದೀರ್ಘ ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.

## ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ 
ದೇವಾಲಯವು, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 1 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. 

**ತ್ರಯಂಬಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ** ಮತ್ತು **ಮಹಾದೇವ ಕಾಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು''' ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಮುಂಬೈನ ಇತಿಹಾಸ 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ 

## ಉಲ್ಲೇಖ

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ಧಂತೋಲಿ

thumb| ಧಂತೋಲಿಯ ಯಶವಂತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ
**ಧಂತೋಲಿ** ( ಮರಾಠಿ : धंतोली) ನಗರವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿದೆ.  ಇದು ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಧಂತೋಲಿಯು ನಾಗಪುರದ ರಾಜ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು  ತಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಂಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ನಾಗಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಯಿತು. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ವೀರಯೋಧ ಮೇಜರ್ ಸುರೇಂದರ್ ದೇವ್ ಪಾರ್ಕ್ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಯಿ ಬಾಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಗರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

## ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ 
ಧಂತೋಲಿಯು ನಾಗ್ಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವಸತಿಯೋಗ್ಯ ನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.  ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಬೃಹತ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವರು, ವೃತ್ತಿಪರರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತ್ , ಸಿಟಿಗ್ರೂಪ್ ನ ಮಾಜಿ ಸಿಇಒ; ವಿ ಆರ್ ಮನೋಹರ್, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾಜಿ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್, ಶಶಾಂಕ್ ಮನೋಹರ್, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ  (ಬಿಸಿಸಿಐ) ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಪಿಯೂಷ್ ಶರ್ಮಾ (ಈಗಿನ ಹೆಸರು ನಿಕೋಸ್ ನಾರ್ಕಿಸೋಸ್) ಮಾಜಿ ಮಾಡೆಲ್, ಈಗ ಏಸ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ಮತ್ತು ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ, ಇವರುಗಳು ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.  ಲೋಕಮತ್ ಮತ್ತು ಹಿತವಾದವು ಧಂತೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು. ಯಶವಂತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಬಳಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಗಪುರ ಪಾವ್-ಭಾಜಿ  ಧಂತೋಲಿಯದು.

## ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ 
ನಾಗ್ಪುರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಯಶವಂತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಧಂತೋಲಿಯ ನಾಗ್ ನದಿಯ ಎದುರಿಗೆ ಇದೆ. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು  ಸ್ಥಳೀಯರು ಬಳಸುವ ಬೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಪಟವರ್ಧನ್ ಮೈದಾನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತೊಂದು ಮನರಂಜನಾ ವಲಯವಾಗಿದ್ದು ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಸ್‌ನಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಬೋರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ

**ಬೋರಿ(ಆದಿ)**, ಭಾರತದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ **ಆದಿ** ಜನರ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು. ಅವರು ಪೂರ್ವ ಸಿಯಾಂಗ್, ಮೇಲಿನ ಸಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ.

ಬೋರಿಯು ಸಿಯೋಮ್ ಕಣಿವೆಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಸೈಕ್ ಕಣಿವೆಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಮೆಗಾ ಮತ್ತು ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಗಶೆಂಗ್ ನಡುವಿನ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬೋರಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹರಡಿರುವ ೧೩ ಹಳ್ಳಿಗಳು- ಗೇಟ್, ಗೌಟೆಂಗ್, ಗೇಮಿಂಗ್, ಪಯುಮ್, ಯಿಯೋ, ಮೊಲೊ, ಡುಪು, ಚೀಯಿಂಗ್, ರೋ, ಬೋಗು, ಮೆಗಾ, ಪೇಮ್ ಮತ್ತು ರೇಯಿಂಗ್. ಇದರಲ್ಲಿ **ಪಯುಮ್** ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

## ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ
ಬೋರಿ(ಆದಿ) ಬುಡಕಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಯುಮ್ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬೋರಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಪಯುಮ್ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗಾಮ್ ಬುರಾ ಅಥವಾ ಗಾವೊ ಬುರಾ ಹಳ್ಳಿಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು ಮಧ್ಯಮಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಗ್ರಾಮ) ಜನರ ಸರ್ವಾನುಮತದ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಪರಿಷತ್ತಿನ (ಗ್ರಾಮ) ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಅವರು ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಗ್ರಾಮ) ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಕೆಬಾಂಗ್ (ಬಾಂಗ್ಗೋ) ನಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬೋರಿ ಜನರು ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಬೇಟೆ, ಬಲೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೋರಿ ಜನರು ಮಿಥುನ್‌ಗಳು, ಕೋಳಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ದೇಶೀಯ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬೋರಿ ಜನರ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.

## ಭಾಷೆಗಳು
ಈ ಗುಂಪು ಸಿನೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಬೋರಿ ಅಥವಾ ಆದಿ ಭಾಷೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ತಾನಿ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಬೋರಿ-ಆದಿ ಉಪ-ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೋರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಯುಮ್ ಸರ್ಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಬೋರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಜನರು ತಮ್ಮದೇ ಹಬ್ಬವಾದ **ಡಾಂಗಿನ್** ಅನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರರ್ಥ ಆದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ವಸಂತ ಋತು' ಎಂದಾಗಿದೆ. ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨ ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ೫ ರವರೆಗೆ ಡಾಂಗ್ಗಿನ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಸಂತ ಋತುವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಉತ್ತಮ ಕೊಯ್ಲಿಗಾಗಿಯೂ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡಾಂಗಿನ್ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರೋಗ್ಯ, ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಿಥುನ್‌ಗಳು, ಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನಾಂಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ರೇಖಾ(ಕನ್ನಡ)

ರೇಖಾ ವೇದವ್ಯಾಸ್, ಅಕ್ಷರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರೇಖಾ ಅವರು  ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ.  ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಡೆಲ್ ಆಗಿದ್ದ ಇವರು  ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ *ಚಿತ್ರಾ*  ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಇವರು ವಿವಿಧ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೩೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ರೇಖಾ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಂಗೇರಿಯ ಬಸವ ವಸತಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು.  ನಂತರ ಇವರು ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ತನ್ನ ಬಿಬಿಎ ಅಂಚೆಶಿಕ್ಷಣ ಕೋರ್ಸನ್ನು, ಹವ್ಯಾಸಿ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ  ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.

## ವೃತ್ತಿ ಬದುಕು 
ರಾಮೋಜಿ ರಾವ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಲೇಜು ನಾಟಕ *ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಇವರನ್ನು* ಜಯಶ್ರೀ ದೇವಿ ಅವರು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು  ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅವರು ಸುದೀಪ್ ಜೊತೆಗೆ *ಹುಚ್ಚ* ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಶ್ರೀನು ವೈಟ್ಲರ *ಆನಂದಂ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು*  ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.  ಈ ಮೂರೂ ಚಿತ್ರಗಳೂ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು.  ಇವರು ಅಭಿನಯದ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ *ಡೋಂಗೋಡು ನಲ್ಲಿ*  ರವಿತೇಜ ನಾಯಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.  ಸಬಪತಿಯ ಪ್ರೇಮ ತ್ರಿಕೋನ ಆಧಾರಿತ ಚಿತ್ರ *ಪುನ್ನಗೈ ಪೂವೆ* ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಏಕೈಕ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರ *ಮುದ್ದಾದಲ್ಲಿ* ಆರ್ಯ ಬಬ್ಬರ್ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದರು. ಇವರು  ರಂಭಾ, ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಮತ್ತು ಲೈಲಾ ಮೆಹ್ದಿನ್ ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸ್ತ್ರೀ-ಆಧಾರಿತ *ಥ್ರೀ ರೋಸಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ* *ಚೆಲ್ಲಾಟ* ಹಾಗೂ   ಗಣೇಶ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹುಡುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು  ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಬಪತಿ  ನಿರ್ದೇಶನದ *ಪ್ರೇಮಾ ಚಂದ್ರಮಾಮ*,  ದಿಗಂತ್ ಜೊತೆಗೆ ತುಳಸಿ ನಿರ್ದೇಶನದ *ಜಾಲಿ ಬಾಯ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ* 

## ರೇಖಾ ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 

ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಭೀಮಕುಂಡ

alt=The water shines blue in Bhimkund cave.|thumb
**ಭೀಮಕುಂಡ** **(ನೀಲಕುಂಡ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಎಂಬ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಿಯು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸುಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಛತರ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಜನಾ ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 77 ಆಗಿದೆ ಬುಂದೇಲಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ  ಛತರ್‌ಪುರದ  ಕಡೆಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ೭೭ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಗೊಂಡಿದೆ. 

ಭೀಮಕುಂಡವು ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, *ಮಹಾಭಾರತ* ಕಾಲದ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. *ಕುಂ*ಡದಲ್ಲಿನ (ಕಲ್ಯಾಣಿ) ನೀರು ತುಂಬಾ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದು, ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತಿರುವ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕುಂಡವು ಒಂದು ಗುಹೆಯ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು 3 ಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ *ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ*. ಕೊಳವು ಆಳವಾದ ಕಡು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕುಂಡದ ಸುತ್ತ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 

*ಮಹಾಭಾರತದ*  ಕಥೆಯೊಂದು ಭೀಮಕುಂಡವು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಂದು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ . ಸುಡುವ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಬಸವಳಿದ  ದ್ರೌಪದಿ ದಾಹದಿಂದಾಗಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದಳು. ಪಂಚ ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ *ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದ ಭೀಮ, ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುದ್ದಿದಾಗ  ನೀರು ಹೊರ ಚಿಮ್ಮುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕೊಳವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.*

*ಗುಹೆಯ ಮೇಲ್ಛಾಗವು ಕುಂಡದ* ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ; ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ *ಭೀಮನು ತನ್ನ* ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೇದ‍ಋಷಿ ನಾರದರುವಿಷ್ಣು ಸ್ತುತಿಗಾಗಿ ಗಂಧರ್ವ ಗಾನವನ್ನು (ಆಕಾಶಗೀತೆ) ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಷ್ಣು ಇದೇ *ಕುಂಡದಿಂದ* ಉದ್ಭವಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದಾಗಿ ನೀರು ಕಡುನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಂಡದ ಆಳವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗದೆ ನಿಗೂಢವಾಗಿಯೆ ಉಳಿದಿದೆ.

ಈ ಕೊಳವನ್ನು *ನೀಲಕುಂ*ಡ (ನೀಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ) ಮತ್ತು *ನಾರದ ಕುಂಡ*  (ಜಯ ಕೊಳ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* https://web.archive.org/web/20180116061956/http://www.travelhot.in/TravelExperience/Madhya_Pradesh/Attractions_Of_Madhya_Pradesh.shtml
* https://www.google.co.in/maps/place/Bhimkund,+Madhya+Pradesh+471311/@24.4384811,79.3738604,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x397881febff595e5:05fxfd595x5xx .4384759! 4d79.3761218

ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ಕೈಗಲ್ ಜಲಪಾತ

**ಕೈಗಲ್ ಜಲಪಾತವು** ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೌಂಡಿನ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

## ಹೆಸರು 
ಕೈಗಲ್ ಜಲಪಾತ ಎಂದು ಇದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಜಲಪಾತದಿಂದ ೨.೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಲ್ ಹಳ್ಳಿಯು ೧೩.೦೬೯೦° ಅಕ್ಷಾಂಶ ೭೮.೫೬೨೧° ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ ೬೩೩ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ (೨,೦೭೯&nbsp;ಅಡಿ) ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಜಲಪಾತವನ್ನು ದುಮುಕುರಾಳ ಜಲಪಾತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆಲುಗು ಹೆಸರು "ದುಮುಕುರಲ್ಲು ಜಲಪಾತ"ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಎಕೆ ಬಂದಿತೆಂದರೆ ಅದರ ಶಬ್ದವು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಬೀಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

## ಕೈಗಲ್ ಜಲಪಾತದ ನೀರು 
ಎಲ್ಲಾ ಋತುಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜಲಪಾತವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೪೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯಿಂದ ನೀರು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಗೆ ಹಲವಾರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೊಳಗಳಿವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಳಾಗದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಲಕ್ಷಣ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪೊದೆಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಪಾತವು ಕೈಗಾಲ್ ಹೊಳೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕೌಂಡಿನ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಎರಡು ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕೌಡಿನ್ಯ ಹೊಳೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ತೀರ್ಥಂ ಪಂಚಾಯತಿ ಮತ್ತು ಬೈದ್ದಿಪಲ್ಲಿ ಮಂಡಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

## ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು 
ಕೈಗಲ್ ಗ್ರಾಮವು ಕುಪ್ಪಂ - ಪಲಮನೇರ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನೀವು ಕುಪ್ಪಂನಿಂದ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಗ್ರಾಮವು ಬಲಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಲಪಾತವು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೨.೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜಲಪಾತದ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮಣ್ಣಿನ ರಸ್ತೆಯಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಡೆದರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯವೆಂದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ -- ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರಿಗೆ ಜಲಪಾತವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ವನಭೋಜನ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ದಲ್ಲಿ ಇದುವೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣದ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ https://web.archive.org/web/20091230033228/http://www.chittoor.ap.gov.in/zpctr/tourist.html

ಈ ಜಲಪಾತವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ದೇವದೊಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಲ್ ಹಳ್ಳಿಯ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಬಸ್ಸುಗಳು ಕೈಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಹನುಮಂತ ದೇವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ, ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ನೀವು ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ನೀವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ನೀರನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ-- "ಯಾವುದೇ ಅತಿಕ್ರಮಣವಿಲ್ಲ".ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಪೊಲೀಸ್ ನೆರವು ಅಥವಾ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಪಕ್ಷಿ ಸಂತುರಿ
* ಎಪಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು
ಕೈನಾಡಿ

**ಕೈನಾಡಿ** ಗ್ರಾಮವು ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಆಲಪ್ಪುಜ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೀಲಂಪೇರೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. 
thumb| ನೀಲಂಪೇರೂರು ಪದಯಾನಿ

## ಭೂಗೋಳ 
ಕೈನಾಡಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಾಲುವೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಂಗಡಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೈನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್  ಡಾಲರ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಕರುಮಾತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಎರಡು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.

## ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು 
ಕೈನಾಡಿ ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮೌಲಂ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಪಲ್ಲಿತನಂ ಲೂಕಾ ಮಥೈ (ಪಲ್ಲಿಥನಾಥ ಮಥೈಚನ್ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು) ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. ಅವರು ಕುಟ್ಟನಾಡಿನ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಭತ್ತ  ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ವೆಂಬನಾಡ್ ಕಯಾಲ್ ನಿಂದ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಚೆರುಕರ ಕಯಾಲ್ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಿತನಂ ಕಯಾಲ್ ಅನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರನ್ನು ಕುಟ್ಟನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಕೃಷಿ ಚಳುವಳಿಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸಾಲ ಪರಿಹಾರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಪರಿಹಾರ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಕಡುಬಡತನದ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಸಾಲದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರು ಕುಟ್ಟನಾಡು ರೈತರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕುಟ್ಟನಾಡು ಕರ್ಷಕ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೯೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಮೂಲಂ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಅಂದಿನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಪಲ್ಲಿತನಂ ಲೂಕಾ ಮಥೈ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ  ಕೈನಾಡಿ ಚರ್ಚ್ ಅವರು ಕೈನಾಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ರಾಜನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಖ್ಯಾತ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಎಜೆ ಜಾನ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 

ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೋಸೆಫ್ ಪಲ್ಲಿತನಮ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಈಪೆನ್ ಕಂದಕುಡಿ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಥಾಮಸ್ ಪಲ್ಲಿತಾನಂ ಕೂಡ ಕೈನಾಡಿಯವರು.

## ಪ್ರಕೃತಿ 
ಕೇರಳದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕೈನಾಡಿ ಬಹಳ ರಮಣೀಯವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ನೀರು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ದವಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಕುಟ್ಟಂದನ್ ಕಾಯಲ್‌ಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಮತ್ತು ಚಂಗಣಚೇರಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆ

**ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆ** ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ,. ಇದು ಎಂ ಜಿ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಹೊಸೂರು ರಸ್ತೆಯವರೆಗೆ ಏಕಮುಖ ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಅನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಒಪೇರಾ ಹೌಸ್ ಸೇರಿವೆ. ಒಪೆರಾ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌  ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ ಒಪೇರಾ ಹೌಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದೊಂದು ಅನುಭವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಗ್ಗುರುತೆಂದರೆ ಸಪ್ಪರ್ ವಾರ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್. ಇದು ಮದ್ರಾಸ್ ಸಪ್ಪರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೈನರ್ಸ್ (ಮದ್ರಾಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗ್ರೂಪ್) ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸ್ಮಾರಕ.

ಈ ರಸ್ತೆಯು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಕೆಫೆಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು, ಪಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮನೋರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆಯು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೀದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ದೀಪಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ರಸ್ತೆಯು ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕೆಎಫ್‌ಸಿ ಮಳಿಗೆ ಜೂನ್ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆಯ ೮೫ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೧೪೦೦ ಕಾರುಗಳು ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆಯು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೊ ಪರ್ಪಲ್ ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಂಜಿ ರೋಡ್ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.

ಚಿತ್ರ:Brigade Road Bangalore.jpg|ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆಯ ಸಂಜೆ ಸೊಬಗು
ಚಿತ್ರ:KFC Brigade Road Bangalore.jpg|ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಎಫ್‌ಸಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್
ಚಿತ್ರ:Brigade Road, Bangalore (346718297).jpg|ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಗಾಗಿ ವರ್ಣರಂಜಿತ ದೀಪಗಳಿಂದ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ
ಚಿತ್ರ:Brigade Road facing MG Road.jpg|alt=Northern section of Brigade Road|ಎಂಜಿ ರಸ್ತೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:Sapper War Memorial.jpg|ಸಪ್ಪರ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ನಿಗಮ ಮಂಡಳಿ

**ಇಂಡಿಯನ್ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (IPCL)** ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. 2003 ರಲ್ಲಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಿಲಾಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸದರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸನ್ 2005-06ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ವಹಿವಾಟು ಯುಎಸ್ $ 2 ಬಿಲಿಯನ್ ಗಡಿ ದಾಟಿತ್ತು. 

## ಇತಿಹಾಸ 
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಐಪಿಸಿಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೨೨, ೧೯೯೬ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸದರಿ ಕಂಪನಿಯು ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಸಮುಚ್ಚಯವನ್ನು ವಡೋದರಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುಚ್ಚಯದೊಳಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕಂಪನಿಯ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಸಮುಚ್ಚಯವನ್ನು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ನಾಗೋಠಣಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂರನೆಯ ಸಮುಚ್ಚಯವನ್ನು ಗಾಂಧಾರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಳಿಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 1992 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳು ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 

## ಏಕೀಕರಣ 
1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2005 ರಂದು, ಅಪೋಲೊ ಫೈಬರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (AFL), ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (CIPL), ಇಂಡಿಯಾ ಪಾಲಿಫೈಬರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (IPL), ಒರಿಸ್ಸಾ ಪಾಲಿಫೈಬರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (OPL), ರೆಕ್ರಾನ್ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (RSL) ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವಾಸ್ಸಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SIPL), ಎಂಬ ಆರು ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು IPCL ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್ ಘಟಕಗಳು ಹೊಶಿಯಾರ್‌ಪುರ ( ಪಂಜಾಬ್ ), ನಾಗ್ಪುರ ( ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ), ಬಾರಾಬಂಕಿ ( ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ), ಬೌಲ್ಪುರ್ ( ಒರಿಸ್ಸಾ ), ಅಲಹಾಬಾದ್ ( ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ) ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವಾಸ್ಸಾ ( ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು) ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.

## ಮರುಹೂಡಿಕೆ 
ಜೂನ್ 2002 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಪೆಟ್ರೋಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (RPIL), ರಿಲಯನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಕಂಪನಿಯ ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ ಶೇ. 26 ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮರುಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿತು. ಆರ್‌ಪಿಐಎಲ್ ಕಂಪನಿಯು ಸೆಬಿ (ಟೇಕ್‌ಓವರ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ಸ್) ಪ್ರಕಾರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 20% ಇಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಶೇ. 46 ರಷ್ಟು ಇಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. 2007 ರಲ್ಲಿ ಐಪಿಸಿಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಳಿಸಲಾಯಿತು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು
೨೦೨೧ ಕಿರಿಯರ ವಿಶ್ವ ಶೂಟಿಂಗ್(ISSF) ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್

**೨೦೨೧ರ ಐಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ಕಿರಿಯರ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು** ಪೆರುವಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಲಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ರೈಫಲ್, ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಮತ್ತು ಶಾಟ್‌ಗನ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಲವು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರವರೆಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಫಲಿತಾಂಶಗಳು 
### ಪುರುಷರು 
### ಮಹಿಳೆಯರು 
### ಮಿಶ್ರ 
## ಪದಕ ಪಟ್ಟಿ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು
ಲಾಲ್ಚಂದ್ ಹಿರಾಚಂದ್

**ಲಾಲ್‌ಚಂದ್ ಹೀರಾಚಂದ್ ದೋಷಿ** (೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೦೪ - ೧೯೯೩) ವಾಲ್‌ಚಂದ್ ಗ್ರೂಪ್‍ನ  ಹೆಸರಾಂತ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ಜೈನ ಸಾಮಾಜದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.    ಅವರ ಇತರ ಸಹೋದರು ಗುಲಾಬ್‌ಚಂದ್ ಹೀರಾಚಂದ್ ಮತ್ತು ರತನ್‌ಚಂದ್ ಹೀರಾಚಂದ್ .  ಗೆ ಸೇರಿದರಾದರೂ ೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೮ರಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾದಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುವ ಮುನ್ನವೇ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಜೂನ್ ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಲಲಿತಾಬಾಯಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬಳು ಮಗಳು ಇದ್ದರು.  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೮ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು 

ಅವರು ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಭಾರತ), ಬಾಂಬೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ೧೯೬೪-೬೫ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. 

ಕ್ರೀಡಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರೀಡಾಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ,  ಅವರಿಗೆ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಅವರು ಗಾಲ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ  ಡನ್‌ಲಪ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಟೆನಿಸ್, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಆಟಗಳಲ್ಲೂ ಅವರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಪೈಲಟ್ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

ಅವರು  ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರನ್ನು ಅಗಲಿ  ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.  ಅವರ  ಪುತ್ರರಾದ ವಿನೋದ್ ದೋಶಿ, ಚಕೋರ್ ಎಲ್. ದೋಶಿ ಮತ್ತು ಇತರರು  ವಾಲ್‌ಚಂದನಗರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲದೇ ವಾಲ್‍ಚಂದ್ ಅವರು ನಿಧನರಾಗಿ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಭಾಗವಾದ ನಂತರ ಇತರ ಉದ್ಯಮಗಳು ಗುಲಾಬ್‍ಚಂದ್ ಅವರ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಸೇರಿತು.   

ಅವರು ವಾಲ್‌ಚಂದ್ ಗುಂಪು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿವಿಧ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. 

ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಜೆಡ್ಡಾ

ಜೆಡ್ಡಾ ಅಥವಾ  ಜಿದ್ದ -	ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯದ ಮುಖ್ಯ ರೇವುಪಟ್ಟಣ. ಕೆಂಪುಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಜಾಝ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,94,000(1965). ಇದು ಈವ್ ಳ ರುದ್ರಭೂಮಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಜಿದ್ದ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಜುದ್ದ ಎಂದರೆ ಪೂರ್ವಜೆ. ಈವ್ ಳದೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಗೋರಿಯನ್ನು ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯ ಸರ್ಕಾರ 1928ರಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡಿತು. ಇದು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದೆಂಬುದು ಕಾರಣ.
ಮುಸ್ಲಿಂ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾದ ಮೆಕ್ಕ ಇರುವುದು ಇದರಿಂದ ಸು. 50 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ. ಮೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಯಾತ್ರಿಕರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ಈ ರೇವಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ನಗರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಗಳಿಸಿದೆ. ಬಂದರು 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈಗಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಅದು ಇಲ್ಲಿಂದ 12 ಮೈ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅಲ್ ಆಸ್ವಾದ್‍ನಲ್ಲಿತ್ತು.
## ಇತಿಹಾಸ 
1916ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ತುರ್ಕಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಈ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗಿನಿಂದ 1925ರ ವರೆಗೆ ಇದು ಹೆಜಾಝ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಷೆರೀಫನ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷ ಇಬನ್‍ಸವೂದ್ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ.
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಈ ನಗರ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. 

## ಇತರ ಮಾಹಿತಿ 
ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯ ತನ್ನ ಎಣ್ಣೆ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಈ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮೆಕ್ಕ ಮತ್ತು ಮದೀನಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಏರ್ಪಡಿಸಲೂ ಯೋಜನೆಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಇಲ್ಲಿಯ ಹಳೆಯ ಬಜಾರುಗಳೂ ಗೋಡೆಗಳೂ ಈಗ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿವೆ. ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಕಾನ್‍ಕ್ರೀಟಿನ ಆಧುನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಆಧುನಿಕ ಹೋಟೆಲುಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ. ಹಡಗುಗಳು ತೀರದ ಬಳಿ ಬರಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆ ಇದೆ. ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಂಟು. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಇದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರಿಗೆ ಮೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಜಿದ್ದ. ಸೌದೀ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವೂ ಎಲ್ಲ ವಿದೇಶೀ ದೂತಾವಾಸಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ನಗರಾಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪೌರಸಭೆಯೊಂದಿದೆ. 1967ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ಹವಳ, ಹತ್ತಿವಸ್ತುಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಕನ್ನಡಿಗಳು, ಚರ್ಮದ ವಸ್ತುಗಳು, ಖರ್ಜೂರ, ಕಾಫಿ, ಜಮಖಾನ-ಇವು ಜಿದ್ದ ಬಂದರಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಸರಕುಗಳು. ಮೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಎರಡು ಭಾಗದವರು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದವರು ಬರುವುದು ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ. ಜಿದ್ದ ನಗರದ ಬಳಿ ಇರುವ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳಂತೆ ಸಜ್ಜಿತವಾಗಿದೆ.		

ಚಿತ್ರ:Jeddah galleria.jpg|ಗ್ಯಾಲರಿಯಾ  ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್
ಚಿತ್ರ:Jeddah Corniche 36.jpg|ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ 
ಚಿತ್ರ:King Abdullah Street, Jeddah.jpg|ಕಿಂಗ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಬೀದಿ

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು