ಫಾಯಿಲಿನ್ ಚಂಡ ಮಾರುತ

## ಚಂಡಮಾತದ ಇತಿಹಾಸ
*ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಸೈಕ್ಲೋನಿಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫಾಲಿನ್ (ಥಾಯ್: ไพลิน "ನೀಲಮಣಿ"). 1999 ರಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಬೀಸಿದ ಚಂಡಮಾರುತದ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತ . ಈ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2013 ರಂದು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದಲ್ಲಿನ ನೋಮ್ ಪೆನ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಖಿನ್ನತೆ ಹವಾಮಾನ ಪತನ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮಲಯ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪವನ್ನು ದಾಟಿಹೋಗುವ ಮೊದಲು, ಮಧ್ಯಮ ಲಂಬವಾದ ಗಾಳಿ ಕತ್ತರಿ/ ವಾಯು ವಿಭಜಕದ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6 ರಂದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಬೇಸಿನ್ ನಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು. ಇದು ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಮರುದಿನ ಈ ಚಂಡಮಾರುತವು ಉಗ್ರ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಹಾದುಹೋದ ನಂತರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9 ರಂದು ಈ ಸುಳಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಫಾಯಿಲಿನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ-ವಾಯುವ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಬ್ಬಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಸುಧಾರಿತ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಯಿಯಿತು.
*ಮರುದಿನದಲ್ಲಿ ಫಾಲಿನ್ / ಫಾಯಿಲಿನ್ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಬಿರುಗಾಳಿಯಾಯಿತು, ಇದು ಸ್ಯಾಫ್ಫಿರ್-ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಚಂಡಮಾರುತ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಮಾಣದ (SSಊWS) ಮೇಲೆ ವರ್ಗದ ಒಂದು 1 ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11 ರಂದು, ಸಿಸ್ಟಮ್ 5 ಎಸ್ಎಚ್ಹೆಚ್ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ನಲ್ಲಿನ ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದದ್ದು ಆಯಿತು, ಮುಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಅದು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆ ದಿನ ನಂತರ ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಯ ಗೋಪಾಲ್ಪುರ ಸಮೀಪದ 21: 30 ಗಂ. (1600 ಐಎಸಟಿ) ದಲ್ಲಿ ಭೂಗತ ವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಘರ್ಷಣೆ ಬಲಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿತು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14 ರಂದು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೊದಲು, ಇದು ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಭೂಗತ ಚಂಡಮಾರತವೆನಿಸಿತು..
*ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದ ಸರಕಾರದಿಂದ ಸುಮಾರು 12 ಮಿಲಿಯನ್ (1ಕೋಟಿ 20ಲಕ್ಷ) ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದೆಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು . ಈ ಚಂಡಮಾರುತವು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜನ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು 23 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ 550,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟ 42.4 ಬಿಲಿಯನ್ (4240 ಕೋಟಿ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 

## ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ
*೧೨ ಅಕ್ಟೋ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಾ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ತೂಫಾನು / ಸೈಕ್ಲೋನು ಒಡಿಶಾ, ಆಂಧ್ರದ ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯವರು ಪದೇ ಪದೇ ಟಿ.ವಿ ಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ಸುಮಾರು ೨೩೦- ೨೦೦ಕಿ.ಮೀ. ವೇಗದಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ, ಆಂಧ್ರದ ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ೨೦,೦೦೦ಸೈನ್ಯ ಪಡೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೋಲೀಸ್ ಪಡೆ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎನ್ನದೆ ಶ್ರಮಿಸಿ ೯.೧ ಲಕ್ಷ ಕರಾವಳಿ ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಇದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಕಾರ್ಯ ಎನಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ೯೬ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅವಿರತ ನಿದ್ದೆ ಬಿಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹೊಗಳಿದವು. (ಒಡಿಶಾದ ಗಂಜಾಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ರಿಶನ್ ಕುಮಾರ್ ಅಲ್ಲಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೊತೆ ಹಗಲುರಾತ್ರಿಯೆನ್ನದೆ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಹಾರ ಕೈ ಗೊಂಡರು. -ವರದಿ).
*ಆದರೆ ಆ ತೂಫಾನಿನಿಂದ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ ೩೭ ಆದರೂ, ತೂಫಾನು ಬಂದಾಗ ಸುರಿದ ಮಳೆಯು ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟುಮಾಡಿ ಆ ಕರಾವಳಿಯ ಮನೆ ಗುಡಿಸಲುಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ೨.೫ ಲಕ್ಷ ಜನ ಮನೆ-ಮಠ, ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಅತೀವ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಮನೆ-ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತು ೫ ದಿನ ಆದರೂ ಇಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಡಿಶಾ, ಆಂಧ್ರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದವು.

## ಆಂಧ್ರದಲ್ಲಿ
*ದಿ.27,ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಿಂದ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ 45ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಸುಮಾರು 30 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನೂರಾರು ಗ್ರಾಮಗಳು ಜಲಾವೃತಗೊಂಡವು. ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಯಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲೂ ಮಳೆ ಸಂಬಂಧಿ ಅವಘಡಗಳಿಂದ ಮೂವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಕೋಲ್ಕೊತಾ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಜೀವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿತ್ತು.
*ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗೆ 29 ಮಂದಿ ಬಲಿಯಾದರು, ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ 16 ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದರು. ಆಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 72 ಸಾವಿರ ಮಂದಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. 3,230 ಗ್ರಾಮಗಳು ಜಲಾವೃತಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮಳೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 6.77 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಬೆಳೆ ಹಾಗೂ 6,597 ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ವಿಜಯವಾಡ-ಹೈದರಾಬಾದ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನೀರು ನಿಂತಿದ್ದು ಸಂಚಾರ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿತು.

;ಪರಿಹಾರ :
*ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಪಡೆ ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ, ಗುಂಟೂರು, ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ, ನಲಗೊಂಡ, ಪ್ರಕಾಶಂ ಹಾಗೂ ಮಹಬೂಬ್‌ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೈಗೊಂಡತು. ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂನ 36 ಶಿಬಿರ ಸೇರಿದಂತೆ 9 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 178 ಪರಿಹಾರ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.
;ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ 5.32 ಲಕ್ಷ ಜನರು :
*ಒಡಿಶಾದ 13 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪ್ರವಾಹ ಹಾಗೂ ಮಳೆಯಿಂದ ನಲುಗಿಹೋಯಿತು. ರುಸಿಕುಲ್ಯಾ, ವನ್ಸಧಾರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ಮೀರಿ ಹರಿದವು. 2 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳು ಜಲಾವೃತವಾದವು. 5.32 ಲಕ್ಷ ಜನರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದರು. ಸರಕಾರ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ 1.74 ಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. 
## ದೇಶದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತೂಫಾನಿನ ಪ್ರಭಾವ
***ಜಾರ್ಖಂಡ್** ::ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಫೆಯಿಲಿನ್ ನ ಹೊರಗಿನ ಮೋಡದ ಕವಚ ಳಿಂದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಹೊಡೆಯಿತು. ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ 74.6 ಮಿಮೀ (2.94 ಇಂಚು) ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣವು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರ್ 52.4 ಮಿ.ಮೀ (2.06 ಇಂಚು) ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಬೋಕಾರೋ 58.4 ಮಿಮೀ (2.30 ಇಂಚು) ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್ನ ಪಾಕುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 400 ಗುಡಿಸಲುಗಳು ನಾಶವಾದವು. ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಇರ್ಗಾ ನದಿ ಸೇತುವೆಯ ಎರಡು ಕಂಬಗಳು ಗಿರಿಡೀಹ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವು.
***ಇತರ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳು::** :ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಮಾರುತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಣಾಮವು ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟು ತೀವ್ರತರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 
***ನೇಪಾಳ ::**ಪಂಚಲ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಫೆಲಿನ್ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮಳೆಯಿಂದ ನೇಪಾಳದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಭಾರಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು, ಅದು ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಗುರವಾಗಿತ್ತು.

## ನೋಡಿ
*ಮಳೆಗಾಲ
## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಚಂಡಮಾರುತಗಳು