ಗ್ಯಾರ ಮೂರ್ತಿ

**ಗ್ಯಾರಾ ಮೂರ್ತಿಯು** ಭಾರತದ ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ  ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಶಿಲ್ಪಿ ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ. ಗಾಂಧಿ ಪ್ರತಿಮೆ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಹನ್ನೊಂದು ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಸಮೂಹ, ಹತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಜನರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದಂಡಿ ಮಾರ್ಚ್ ಅನ್ನು  ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ   **ಮೂರ್ತಿಗಳ ಚಿತ್ರ**  ಹಳೆಯ 500 ರೂಪಾಯಿ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
right|thumb| ಗ್ಯಾರ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಮೆ

## ಸ್ಥಳ 
ಪ್ರತಿಮೆಯು ಹೊಸ ದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬಳಿ, ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಮಾರ್ಗ್ ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಟಿ-ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗ್ಯಾರಾ ಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
right|thumb| ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.

## ಶಿಲ್ಪಿ 
ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ ಅವರು ಪ್ರತಿಮೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 1972 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ಇದು  ಚೌಧರಿಯವರು 1959 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿನ ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಬಿದ್ದವರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಾಗ ಧ್ವಜಧಾರಿಯ ನಂತರ ಆರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿರುವ ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯರು ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. &#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;
right|thumb| ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕ

## ವಿನ್ಯಾಸ 
ಪ್ರತಿಮೆಯು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ೧೦ ಜನರ ಗುಂಪು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದಾಗಿದೆ, ಈ ಗಂಪಲ್ಲಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸೀರೆ ಸೆರಗು ಹಾಕಿದ ಮಹಿಳೆ, ಮೂವರು ಪುರುಷರ ಗುಂಪು - ಹಿಂದೂ, ಸಿಖ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ, ಪೇಟಧಾರಿ ಪುರುಷ, ಸಣಕಲು ಪುರುಷ, ಒಬ್ಬ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಾದ್ರಿ, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಯುವಕ ದಣಿದ ಮುದುಕನನ್ನು ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಕಂಚಿನ ಎರಕಹೊಯ್ದವು ಮತ್ತು  ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಸ್ಥಾಪನೆಯು  ಉದ್ದ ಮತ್ತು  ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ.

ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಗಾಂಧಿಯವರ ದಂಡಿಗೆ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು, ಬ್ರಹ್ಮಬಂಧಬ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅಬ್ಬಾಸ್ ತ್ಯಾಬ್ಜಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಎರಡೂ ಊಹೆಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿವೆ. ಈ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆಯರು ಇರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಉಪ್ಪಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮೇಲಿನ ಫಲಕವು ಇದನ್ನು  "ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ, ವಿದೇಶಿ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ನಾಯಕತ್ವವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ  15 ಆಗಸ್ಟ್ 1947 ರಂದು  ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು ಮತ್ತು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು.. " 

## ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿತ್ರಣಗಳು 
thumb|ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1997 - ನವೆಂಬರ್ 2016 ರ ನಡುವೆ  500 ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟಿನ ಹಿಂಬದಿ
ಕಲಾವಿದ ಗಿಗಿ ಸ್ಕೇರಿಯಾ ಅವರ ಆರ್ಕೈವಲ್ ಪೇಪರ್‌  ನಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಿಂಟ್, ಗಾಂಧೀ ಮೂರ್ತಿಯ ಮಾರ್ಫ್ ಮಾಡಿದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ತಿರುಗಿ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. 2010 ರ ಕೃತಿಯು ಗಾಂಧಿಯವರ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೋಮು ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಾಮೆಂಟ್ ಆಗಿದೆ. ಗ್ಯಾರ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ 2015 ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗೋಧ್ರಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಯು ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಹತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿದಾಗ ವಿವಾದವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಗರಸಭೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದೋಷ ಸರಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಟೋಗೋ ಹೊರಡಿಸಿದ 2010 ರ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾರಾ ಮೂರ್ತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ 150 ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಪರಂಪರೆಯ ಸರಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ 2019 ರ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದ 500 ರೂಪಾಯಿ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು ಅದರ ಹಿಮ್ಮುಖ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

## ವಿವಾದಗಳು 
1999 ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮೇಲಿನ ದುಂಡಗಿನ ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಅವುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹಾಗೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕದ್ದವರು ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕಳ್ಳತನವು ಇನ್ನೂ ಬಗೆಹರಿಯದೆ ಉಳಿದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ಮೂರ್ತಿಚಿತ್ರಣ
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ‏‎
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು‎