ನಾಗಾವಿ

**ನಾಗಾವಿ** ಗ್ರಾಮವು  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗುಲ್ಬರ್ಗಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿತ್ತಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

## **ಭೌಗೋಳಿಕ**
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

## **ಹವಾಮಾನ**
* ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು  ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು  ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ **೪೨.೭ ಡಿಗ್ರಿ**ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ **೯.೫ ಡಿಗ್ರಿ** ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
* ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - **೩೫°C-೪೨°C ಡಿಗ್ರಿ** ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್
* ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು
* ಮಳೆಗಾಲ -  **೧೮°C-೨೮°C ಡಿಗ್ರಿ** ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್.
* ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ **೩೦೦ - ೬೦೦ಮಿಮಿ** ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
* ಗಾಳಿ -ಗಾಳಿ ವೇಗ  ೧೮.೨ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), ೧೯.೬ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ  ೧೭.೫ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ.

## **ಜನಸಂಖ್ಯೆ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಸುಮಾರು **2500** ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.

## **ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ**
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ **ಕನ್ನಡ**. ಇದರ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರು, ʻನಾಗವಾಪಿʼ. ಇದು ಹಿಂದೆ ೧೦೫೮ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ    ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಮಧುಸೂಧನ ದಂಡನಾಯಕನು ಇಲ್ಲಿ ತ್ರೈಪುರುಷ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅ ಶಾಲೆಯನ್ನೂ ಕೊಳವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದನು.**ಇದು,ದೊಡ್ಡಘಟಿಕಾಸ್ಥಾನ( ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ)ಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ವೇದ,ಗಣಿತ, ವ್ಯಾಕರಣ, ಕಾವ್ಯ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ  ವಿಷಯಗಳ ಬೋಧನೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು,ಅದನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾದ ಅಧ್ಯಾಪಕರಿದ್ದರು ಅಪೂರ್ವವಾದ ಸರಸ್ವತಿ ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರವಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರಸ್ವತಿ ಭಂಡಾರಿಗರಿದ್ದರು, ಸಮಯಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಘಟಿಕಾ ಪ್ರಹಾರಿಗಳಿದ್ದರು.** ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ  ವೇತನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಂಬುದು ಅಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. **ಜವಾರಿ** ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. **ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ**,, **ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,**, **ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ**,, **ಕೆನೆಮೊಸರು** ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

## **ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ**
ಅಪ್ಪಟ **ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ** ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು  **ದೋತ್ರ**, **ನೆಹರು ಅಂಗಿ** ಮತ್ತು **ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು**(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು **ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ** ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## **ಧರ್ಮ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  **ಹಿಂದೂ** ಮತ್ತು **ಮುಸ್ಲಿಂ**  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

## **ಭಾಷೆ**
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ **ಕನ್ನಡ**. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

## **ದೇವಾಲಯ**
*  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
*  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ 
*  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ

## **ಮಸೀದಿ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ **ದರ್ಗಾ** ಹಾಗೂ **ಮಸೀದಿ** ಇದೆ.

## **ನೀರಾವರಿ**
ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  **50**  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ **ಕಬ್ಬು**, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

## **ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ**
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ **ಕೃಷಿ** ಮತ್ತು **ತೋಟಗಾರಿಕೆ**ಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು **೭೫%** ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಕೇವಲ **೧೫%** ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ **೮೫%** ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.

## **ಉದ್ಯೋಗ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ **೭೦%** ಜನಸಂಖ್ಯೆ  **ಕೃಷಿ**ಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. **ಕೃಷಿ**ಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

## **ಬೆಳೆ**
**ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು**

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

**ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು**

**ದ್ರಾಕ್ಷಿ**, **ಕಬ್ಬು**, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ,  ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

**ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು**

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು  ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

## **ಸಸ್ಯ**
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು  ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.

## **ಪ್ರಾಣಿ**
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.

## **ಹಬ್ಬ**
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## **ಶಿಕ್ಷಣ**
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ   **ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ** ಇದೆ.

## **ಸಾಕ್ಷರತೆ**
ಗ್ರಾಮದ  **ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ**  ಸುಮಾರು **೬೭%**. ಅದರಲ್ಲಿ  **೭೫% ಪುರುಷರು** ಹಾಗೂ **೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು** ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

## **ರಾಜಕೀಯ**
ಗ್ರಾಮವು **ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ**ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಬಿಜಾಪುರ

ಕರ್ನಾಟಕ

ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕು