ರೋಡೋಡೆಂಡ್ರಾನ್

=**ರೋಡೋಡೆಂಡ್ರಾನ್**=

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ (Rhododendron) (/ˌroʊdəˈdɛndrən/; ಬಹುವಚನ: rhododendra), ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ῥόδον (rhódon) ಅಂದರೆ “ಗುಲಾಬಿ” ಮತ್ತು δένδρον (déndron) ಅಂದರೆ “ಮರ” ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದ ಹೆಸರು,  ಇದು ಹೀದ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 1,024 ಪ್ರಭೇದಗಳ ದೊಡ್ಡ ವಂಶದ ಮರಗಿಡಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಸ್ವಭಾವದ ಗಿಡಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಏಷ್ಯಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳು, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ, ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಇದು ನೇಪಾಳದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು, ಅಮೇರಿಕಾದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯ ಹೂವು, ಭಾರತದ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜ್ಯ ಹೂವು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಜೆಜು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹೂವು, ಚೀನಾದ ಜಿಯಾಂಗ್ಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹೂವು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಆಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉಜ್ವಲ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಮಕಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಅರಳುತ್ತವೆ.

ಅಜೇಲಿಯಾ ಗಳು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನ ಎರಡು ಉಪವಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು “ನಿಜವಾದ” ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಐದು ಪುಂಕೇಶರಗಳು ಇರುವುದು.

## ವಿವರಣೆ
ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಎಂಬುದು ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣದಿಂದ (ಅಪರೂಪವಾಗಿ) ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ವಂಶವಾಗಿದೆ. ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಭೇದವಾದ ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾದ ಆರ್. ಸೆಸ್ಪಿಟೋಸಮ್,10–100 ಸೆಂ.ಮೀ (4–40 ಇಂಚು) ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆರ್. ಪ್ರೋಟಿಸ್ಟಮ್ ವಾರ್. ಗಿಗಾಂಟಿಯಮ್, 30 ಮೀ (100 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸುತ್ತುವರಿ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ; ಎಲೆಗಳ ಗಾತ್ರವು 1–2 ಸೆಂ.ಮೀ (0.4–0.8 ಇಂಚು) ರಿಂದ 50 ಸೆಂ.ಮೀ (20 ಇಂಚು) ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚುವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು, ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಆರ್. ಸಿನೋಗ್ರಾಂಡೆ ಯಲ್ಲಿ 100 ಸೆಂ.ಮೀ (40 ಇಂಚು) ಇರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಸ್ವಭಾವದವಾಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲೆಗಳ ಕೆಳಭಾಗವು ಚಿಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ದೊಡ್ಡ ಹೂವುಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದವು ಆರು ಇಂಚು (ಹದಿನೈದು ಸೆಂ.ಮೀ) ಅಗಲದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹೂವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಏಳು ದಳಗಳು ಇರುವುದಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಇವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿರೇಯ ವಿಭಾಗದಂತಹ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ವಂಶದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಓಕ್–ಹೀದ್ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೀದ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆಗಳ ಕೆಳಭಾಗದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ಇರುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಉಪವಂಶಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು, ದಂಡದಿಂದ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಹುಭುಜಾಕಾರದ ಚಿಪ್ಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರಿವರ್ತಿತ ಕೂದಲುಗಳಾಗಿವೆ.

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಗಳು ಒಣವಾದ ಪೆರುಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳು, 13 ಎಂಬ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಸೆಪ್ಟಿಸೈಡಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸ್ಯೂಲ್ ಹೊಂದಿರುವ ಫಲ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ (ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ) ಅಂಡಾಶಯ, ಯಾವುದೇ ಉಪಾಂಗಗಳಿಲ್ಲದ ಪುಂಕೇಶರಗಳು, ಮತ್ತು ಗುಂಪಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ರೇಣುಗಳು ಇರುವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.

## ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿ
ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಎರಿಕೇಸಿಯೇ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜನಸವಾಗಿದ್ದು, 1,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, (ಆದರೆ ಅಂದಾಜುಗಳು 850 ರಿಂದ 1,200ರ ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ) ಮತ್ತು ಇದು ಆಕಾರಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಬಹಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ರೋಡೋರಿಯೇ ಎಂಬ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಏಕೈಕ ಜನಸವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಜೇಲಿಯಾ, ಲೆಡುಮ್ ಮತ್ತು ಮೆನ್ಜೀಸಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಉಪಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಜನಸ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

### ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡೆ ಲ್‌ಎಕ್ಲೂಸ್ (ಕ್ಲೂಸಿಯಸ್) ಅವರು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಹಿರ್ಸುಟಮ್ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಬರಹಗಾರರು (ಮ್ಯಾಗರ್ 1990) ತಿಳಿದಿದ್ದರು, ಹಾಗೆಯೇ ಚಾಮೆರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ (ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗುಲಾಬಿ ಮರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈ ಜನಸವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದವರು ಲಿನ್ನಿಯಸ್ ಅವರು 1753ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ **ಸಸ್ಯಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳು** ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ. ಅವರು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು: ಆರ್. ಫೆರ್ರುಜಿನಿಯಮ್ (ಮಾದರಿ ಪ್ರಭೇದ), ಆರ್. ಡೌರಿಕಮ್, ಆರ್. ಹಿರ್ಸುಟಮ್, ಆರ್. ಚಾಮೆಸಿಸ್ಟಸ್ (ಈಗ ರೋಡೊಥ್ಯಾಮ್ನಸ್ ಚಾಮೆಸಿಸ್ಟಸ್ (ಎಲ್.) ಆರ್‌ಸಿಬಿ.) ಮತ್ತು ಆರ್. ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಮ್. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು 1735ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ **ಪ್ರಕೃತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ** ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದ ಅಜೇಲಿಯಾ ಎಂಬ ಆರು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನಸವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು.

ಲಿನ್ನಿಯಸ್ ವಿವರಿಸಿದ ಅಜೇಲಿಯಾ ಎಂಬ ಆರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಜೇಲಿಯಾ ಇಂಡಿಕಾ, ಎ. ಪೊಂಟಿಕಾ, ಎ. ಲೂಟಿಯಾ, ಎ. ವಿಸ್ಕೋಸಾ, ಎ. ಲ್ಯಾಪೋನಿಕಾ ಮತ್ತು ಎ. ಪ್ರೊಕುಂಬೆನ್ಸ್ (ಈಗ ಕಾಲ್ಮಿಯಾ ಪ್ರೊಕುಂಬೆನ್ಸ್) ಆಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಕೇಸರಗಳ ಬದಲು ಐದು ಕೇಸರಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಈಗ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬಂದಂತೆ, ಅವು ಮಾದರಿ ಪ್ರಭೇದದಿಂದ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತೋರಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನಸಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಕನೆಡೆನ್ಸೆಗಾಗಿ ರೋಡೋರಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್ 1763), ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಮೆಟರ್ನಿಚೀಗೆ ವಿರೆಯಾ (ಬ್ಲೂಮ್ 1826)ಮತ್ತು ಹೈಮೆನಾಂಥೀಸ್ (ಬ್ಲೂಮ್ 1826), ಈಗ ಆರ್. ಡೆಗ್ರೋನಿಯಾನಮ್. ಇದರ ನಡುವೆ ಸಾಲಿಸ್ಬರಿ (1796) ಮತ್ತು ಟೇಟ್ (1831) ಮುಂತಾದ ಇತರ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಜೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ 1836ರಲ್ಲಿ ಅಜೇಲಿಯಾವನ್ನು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಈ ಜನಸವನ್ನು ಎಂಟು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತ್ಸುಟ್ಸುಟ್ಸಿ (ತ್ಸುಟ್ಸುಸಿ), ಪೆಂಟಾಂಥೆರಾ, ಪೊಗೊನಾಂಥಮ್, ಪೊಂಟಿಕಮ್ ಮತ್ತು ರೋಡೋರಾ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ, ಉಳಿದ ವಿಭಾಗಗಳು ಲೆಪಿಫೆರಮ್, ಬೂರಾಮ್ ಮತ್ತು ಚಾಮೆಸಿಸ್ಟಸ್ ಆಗಿವೆ. ಈ ರಚನೆ ಬಹುತೇಕ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ (2004) ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ನಂತರ ಅಣು ವಂಶವಿಕಾಸದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಕಾರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಉಂಟಾಯಿತು, ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್ಡೊಲ್ ಮುಂತಾದ ಇತರ ಲೇಖಕರು ಆರು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾದ ಸಂಖ್ಯಾಕ್ರಮವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು.

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಕುರಿತು ಉತ್ತಮ ಅರಿವು ಕೂಡ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮೋವಿಚ್ ಅವರ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಿಯೇ ಏಷಿಯಾ ಓರಿಯಂಟಾಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಶೋನ್ ಅವರ ಕೆಲಸಗಳು. ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮೋವಿಚ್ ಅವರು ಹೂವಿನ ಮೊಗ್ಗಿನ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅದು ಎಲೆಯ ಮೊಗ್ಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎಂಟು “ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು” ರಚಿಸಿದರು. ಬೆಂಥಮ್ ಮತ್ತು ಹೂಕರ್ ಅವರು ಕೂಡ ಸಮಾನವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಆದರೆ ಆ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು “ಶ್ರೇಣಿಗಳು” ಎಂದು ಕರೆಯಿದರು. 1893ರ ತನಕ ಕೊಹ್ನೆ ಅವರು ಸ್ಕೇಲ್‌ಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಲೆಪಿಡೋಟ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಪಿಡೋಟ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಹೊಸ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು, ಆಗ ಬಾಲ್ಫರ್ ಅವರು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣಿಗಳಾಗಿ ಗುಂಪು ಮಾಡುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. **ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನ ಪ್ರಭೇದಗಳು** ಎಂಬ ಕೃತಿ ಈ ಶ್ರೇಣಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಾಲ್ಫೋರಿಯನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು. ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದು, ಡೇವಿಡಿಯನ್ ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳ **ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು** ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.

### ಆಧುನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ವರ್ಗೀಕರಣದ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸ್ಲ್ಯೂಮರ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು 1934ರಿಂದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯನಾಮಕರಣ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಲ್ಫೋರಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಹಳೆಯ ಉಪಜನಸ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ರಚನೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರ ಅಂತಿಮ ರೂಪವಾಗಿ 1949ರಲ್ಲಿ ಅವರ “ಐನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಡರ್ ಗಾಟ್ಟುಂಗ್ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್” ಎಂಬ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಬಾಲ್ಫೋರಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಬಹುಪಾಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಲ್ಯೂಮರ್ ಅವರು ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಉಪಜನಸಗಳಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಸ್ಲ್ಯೂಮರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೂವಿನ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಎಲೆಯ ಮೊಗ್ಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧ, ವಾಸಸ್ಥಳ, ಹೂವಿನ ರಚನೆ, ಹಾಗೂ ಎಲೆಗಳು ಲೆಪಿಡೋಟ್ ಅಥವಾ ನಾನ್-ಲೆಪಿಡೋಟ್ ಆಗಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ಸ್ಲ್ಯೂಮರ್ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದರೂ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಹಲವರು ಇನ್ನೂ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಗುಂಪಿನ ಸರಳವಾದ ಬಾಲ್ಫೋರಿಯನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸ್ಲ್ಯೂಮರ್ ಅವರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇತರರು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದರು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮ ನಿರಂತರ **ರಾಯಲ್ ಬೋಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್** ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ. ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಗುಂಪಿನ ಕಲನ್ ಅವರು ಎಲೆಗಳ ಲೆಪಿಡೋಟ್ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲಾ ಲೆಪಿಡೋಟ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಉಪಜನಸಕ್ಕೆ ಒಂದಾಗಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಲ್ಯೂಮರ್ ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಉಪಜನಸಗಳು (ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್, ಪ್ಸ್ಯೂಡೊಅಜೇಲಿಯಾ, ಪ್ಸ್ಯೂಡೊರೋಡೋರಾಸ್ಟ್ರಮ್, ರೋಡೋರಾಸ್ಟ್ರಮ್) ಸೇರಿವೆ. 1986ರಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಸನ್ ಅವರು ಅಲಿಯಾಸ್ಟ್ರಮ್ ಉಪಜನಸದ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು (ಮ್ಯೂಮೆಅಜೇಲಿಯಾ, ಕ್ಯಾಂಡಿಡಾಸ್ಟ್ರಮ್) ಉಪಜನಸ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದರು, ಹಾಗೆಯೇ ಥೆರೊರೋಡೊಡಿಯನ್ ಜನಸವನ್ನು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನ ಉಪಜನಸವಾಗಿ ಇಳಿಸಿದರು. 1987ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೆಥ್ಮಾನ್ ಅವರು ಸಸ್ಯರಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಹದಿನೈದು ಉಪಜನಸಗಳನ್ನು ಮೂರು “ಕೋರಸ್” ಉಪಜನಸಗಳಾಗಿ ಗುಂಪು ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.

ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಜನಸಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೋಡೋರಿಯೇ ಎಂಬ ಒಂದೇ ವಂಶದೊಳಗೆ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ಮತ್ತು ರೇ ಅವರು ಏಕಪ್ರಭೇದೀಯ ವಿಭಾಗವಾದ ತ್ಸುಸಿಯೋಪ್ಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಏಕಪ್ರಭೇದೀಯ ಜನಸವಾದ ತ್ಸುಸಿಯೋಫೈಲಮ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ತ್ಸುಟ್ಸುಸಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು,ಇನ್ನು ಕ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಜಡ್ ಅವರು ಲೆಡುಮ್ ಜನಸವನ್ನು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ವಿಭಾಗದ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿ ಇಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಜಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೋನ್ ಅವರು ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು (ಆರ್. ಶ್ಲಿಪ್ಪೆನ್‌ಬಾಕಿಯಿ ಮತ್ತು ಆರ್. ಕ್ವಿಂಕ್ವೆಫೋಲಿಯಮ್) ಬ್ರಾಕಿಬ್ಯಾಕಿಯಿ ವಿಭಾಗ, ತ್ಸುಟ್ಸುಸಿ ಉಪಜನಸದಿಂದ ಮತ್ತು ಇನ್ನೆರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ರೋಡೋರಾ ವಿಭಾಗ, ಪೆಂಟಾಂಥೆರಾ ಉಪಜನಸದಿಂದ (ಆರ್. ಆಲ್ಬ್ರೆಚ್ಟಿಯಿ, ಆರ್. ಪೆಂಟಾಫೈಲಮ್) ತೆಗೆದು ಸ್ಕಿಯಾಡೋರೋಡೊಡಿಯನ್ ವಿಭಾಗ, ಪೆಂಟಾಂಥೆರಾ ಉಪಜನಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ 1996ರಲ್ಲಿ ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ಅವರು ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸಿ, 1,025 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಎಂಟು ಉಪಜನಸಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರು. ಗೋಯೆಟ್ಸ್ (2005) ಅವರು ಸ್ಲ್ಯೂಮರ್ ಮತ್ತು ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ (ಕೋಷ್ಟಕ 1).

## ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ
ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಜನಸದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 80° ರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಅಕ್ಷಾಂಶ 20° ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಸೋಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳವರೆಗೆ ಮೂಲದವಾಗಿವೆ. ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಿಮಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರೀಯ ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿವೆ, ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭೇದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಸಿನೋ–ಹಿಮಾಲಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದಿಂದ – ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಮತ್ತು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ನೆಪಾಳ, ವಾಯುವ್ಯ ಯುನಾನ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಿಚುವಾನ್ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ಟಿಬೆಟ್ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇತರ ಮಹತ್ವದ ವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೊರಿಯಾ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನ 90% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಏಷ್ಯಾದ ಉಪಜನಸಗಳಾದ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್, ಹೈಮೆನಾಂಥೀಸ್ ಮತ್ತು ತ್ಸುಟ್ಸುಸಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಮೊದಲ ಎರಡು ಉಪಜನಸಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಚೀನಾ (ಸಿನೋ–ಹಿಮಾಲಯನ್ ಪ್ರದೇಶ)ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಉಪಜನಸದ ವಿರೆಯಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ 300 ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಊಹಿಸಲಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಮೂಲದಿಂದ ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದವರೆಗೆ ಸಾಗರೀಯ ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಬೋರ್ನಿಯೋದಲ್ಲಿ 55 ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾದಲ್ಲಿ 164 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮಧ್ಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 3,000 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಉಪಪರ್ವತೀಯ ತೇವ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಗೆ ಮೂಲದವಾಗಿವೆ.ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಹೈಮೆನಾಂಥೀಸ್ ಉಪಜನಸಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಪೆಂಟಾಂಥೆರಾ ಉಪಜನಸದ ಪೆಂಟಾಂಥೆರಾ ವಿಭಾಗವು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೇಷಿಯಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತ್ಸುಟ್ಸುಸಿ ಉಪಜನಸವು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಸಾಗರೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಜಪಾನ್, ಕೊರಿಯಾ, ತೈವಾನ್, ಪೂರ್ವ ಚೀನಾ) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಅಥವಾ ಯುರೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂಲದ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಉತ್ತರ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಪಲೇಶಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಹಾಗೂ ಪರ್ವತೀಯ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

## ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ
### ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳು
ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪೊಂಟಿಕಮ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ  ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಡಿಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪೊಂಟಿಕಮ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು.

### ಕೀಟಗಳು
ಹಲವಾರು ಕೀಟಗಳು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಬೋರರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೀವಿಲ್‌ಗಳು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೀಟ ಹಾನಿಕಾರಕರು ಆಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಹುಳುಗಳು (ಕ್ಯಾಟರ್ಪಿಲ್ಲರ್‌ಗಳು) ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಪತಂಗಗಳ ಲಾರ್ವಾಗಳು (ಕ್ಯಾಟರ್ಪಿಲ್ಲರ್‌ಗಳು) ಆಹಾರ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ; ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಲೆಪಿಡೋಪ್ಟೆರಾ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ.

### ರೋಗಗಳು
ಮುಖ್ಯ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಫೈಟೋಫ್ತೋರಾ ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗ, ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಕೊಂಬೆಗಳ ಶಿಲೀಂಧ್ರಜನಿತ ಒಣಗುವಿಕೆ ಸೇರಿವೆ.

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಮೊಗ್ಗು ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಶಿಲೀಂಧ್ರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ತೆರೆಯುವ ಮೊದಲು ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಒಣಗುತ್ತವೆ. ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಪೈಕ್ನೋಸ್ಟೈಸಾನಸ್ ಅಜೇಲಿಯೆ ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಲೀಫ್‌ಹಾಪರ್ ಗ್ರಾಫೊಸೆಫಾಲಾ ಫೆನ್ನಾಹಿ ಎಂಬ ಕೀಟವು ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಡಬಹುದು.: 562 

## ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್, ಕ್ಯಾಮೆಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ ಗುಂಪಿನ (ಆರ್‌ಸಿಎಮ್‌ಜಿ) ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿದ್ದ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅನ್ನು 1916ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಕಾನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಗುಂಪು ಮೂಲಕ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಕೃಷಿ
ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕರ ಪ್ರಭೇದಗಳು (ಅಜೇಲಿಯಾ ಸೇರಿ) ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ತಂಪು ಮತ್ತು ಉಪತಂಪು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ.ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ನರ್ಸರಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ವಾಯು ಪದರೀಕರಣ ಅಥವಾ ಕಾಂಡದ ತುಂಡುಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು.: 540–541  ಇವು ಬೇರುಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊರಬಿಟ್ಟು ಸ್ವಯಂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ವಾಲಿರುವ ಶಾಖೆಯೊಂದು ತೇವಯುಕ್ತ ಮಲ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇರು ಬಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ರೀತಿ ಬೇರು ಹಿಡಿದ ಹೊಸ ಸಸ್ಯವನ್ನು ನಂತರ ಮೂಲ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಬೀಜ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ತೋಟಗಾರರು ಒಣಗಿದ ಹೂ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಬೀಜವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಒಣಗಿಸಿ, ನಂತರ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಸಲು ಮತ್ತು ನೆಡುವುದಕ್ಕೂ ಬಳಸಬಹುದು.

ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಆಕಾರ, ಗಾತ್ರ, ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಸದಾಕಾಲ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಗುಣದಿಂದ ಬಹಳ ಮೌಲ್ಯಯುತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಜೇಲಿಯಾಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅಡಿಪಾಯಗಳ ಸುತ್ತ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇಲಿಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಎಲೆಗಳಿರುವ ಅನೇಕ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ತೋಟ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ತೋಟಗಳಿಗೆ, ಅಥವಾ ಮಾದರಿ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿ ಬಹಳ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮರದಂತೆಯೇ ಬೆಳೆಯುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಬಹುದು. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಆರ್ಬೋರಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ಫಾಲ್ಕೊನೆರಿ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕೊನೆಗೆ 10–15 ಮೀಟರ್ (32.81–49.21 ಅಡಿ) ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

### ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ
ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಡಿನಿಂದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಾಗೋಯಾ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ದೂರಗಳಿಗೆ ಸಾಗಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ (ಒರಿಗನ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ) ಇದ್ದಾರೆ. ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ಬೆಳೆಗಾರರು ಬಯಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ನೀರು ಹಾಕಿದಾಗ ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಬೇಗ ಮೊಗ್ಗು ಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಿಕೆ, ಬೇರು ಹಿಡಿಯುವ ಸುಲಭತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು, ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುವ ಗುಣ.

### ನೆಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ
ಇತರೆ ಎರಿಕೇಸಿಯೇ ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯಗಳಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು 4.5–5.5 ಪಿಎಚ್ ಇರುವ ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ; ಕೆಲವು ಉಷ್ಣವಲಯ ವಿರೆಯಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಎಪಿಫೈಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವಂತೆಯೇ ಇರುವ ನೆಡುವ ಮಿಶ್ರಣ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಂತುಸ್ವರೂಪದ ಬೇರುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ನೀರು ನಿಸ್ಸರಣೆಯಿರುವ, ಸಸ್ಯಜ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ಅಥವಾ ಕ್ಷಾರೀಯ ಮಣ್ಣಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತಿದ ಹಾಸುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಪೈನ್ ಬಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರುವ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಲ್ಚಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕ ನೀರಾವರಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಸಹಿಷ್ಣು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳ ಹೊಸ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು (‘ಇಂಕಾರ್ಹೋ’ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ) ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆರ್‌ಎಚ್‌ಎಸ್ ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ಫ್ಲವರ್ ಶೋ (2011) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಕರಗಳನ್ನು ಒಂದು ಚಾಕ್ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬೇ ಒಂದು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಸಸ್ಯದ ಬೇರುಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಫ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆ ಬೇರುಕಾಂಡವು ಪಿಎಚ್ 7.5 ವರೆಗೆ ಇರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಸಮೃದ್ಧ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ.

### ಮಿಶ್ರತಳಿಗಳು
ಬೆಳೆಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಂಕರೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಿಸ್ತರಣಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೇರಳವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಕರಗಳೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ರಾಯಲ್ ಹಾರ್ಟಿಕಲ್ಚರಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ 28,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಕೃಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಹೂಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಎಲೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ತೋಟದ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿವೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಅಲಂಕಾರಿಕ ತೋಳು ಅಥವಾ ಕಾಂಡಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂಕರಗಳಿಗೆ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಹೂಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ — ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲೋಡೇರಿ ಸಂಕರಗಳು, ಇವುಗಳನ್ನು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಫಾರ್ಚುನೆಯಿ ಮತ್ತು ಆರ್. ಗ್ರಿಫಿಥಿಯಾನಮ್ ಅನ್ನು ಸಂಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನಿತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಜೆಎಂ ಸಂಕರಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಿಯಾನಮ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ಡೌರಿಕಮ್ ನಡುವಿನ ಸಂಕರದಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮ್ಯಾಸೆಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ವೆಸ್ಟನ್ ನರ್ಸರೀಸ್‌ನ ಪೀಟರ್ ಜೆ. ಮೆಜಿಟ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

## ವಿಷತ್ವ
ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮೇಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ರೇಣು ಮತ್ತು ಮಕರಂದದಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಯಾನೋಟಾಕ್ಸಿನ್ ಎಂಬ ವಿಷಪದಾರ್ಥ ಇರುತ್ತದೆ. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಜೇಲಿಯಾ ಹೂಗಳಿಂದ ಜೇನುನೊಣಗಳು ತಯಾರಿಸುವ “ಮ್ಯಾಡ್ ಹನಿ”ಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ ಜನರು ಅಸ್ವಸ್ಥರಾಗಿರುವ ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 401ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಥೌಸಂಡ್ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪೊಂಟಿಕಮ್ ಸುತ್ತುವರಿದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜೇನು ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ಗ್ರೀಕ್ ಸೈನಿಕರು ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತನೆ ತೋರಿದುದನ್ನು ಜೆನೊಫಾನ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೂರನೇ ಮಿತ್ರಿಡಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 67ರಲ್ಲಿ, ಪೊಂಟಿಕ್ ಪಡೆಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಜೇನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಪಾಂಪೆಯ್‌ನ ಸೈನಿಕರು ಪ್ರಾಣಾಪಾಯಕರ ಹಾನಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.ನಂತರ ಈ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಜೇನು ಸ್ವಲ್ಪ ಭ್ರಮೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಮಲವಿಸರ್ಜಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಇಲ್ಲಿ ಶಂಕಿತ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪೊಂಟಿಕಮ್ ಮತ್ತು ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಲೂಟಿಯಮ್ (ಹಿಂದೆ ಅಜೇಲಿಯಾ ಪೊಂಟಿಕಾ), ಇವು ಎರಡೂ ಉತ್ತರ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿಯ ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹನ್ನೊಂದು ಸಮಾನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಕುದುರೆಗಳು ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಮೇವು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುದುರೆಗಳು ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನ ಕಾಂಡ, ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹೂಗಳು ಸೇರಿ ವಿಷಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಬೆಕ್ಕಿನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಸೇರಿದರೆ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಡಕುಗಳು, ಕೋಮಾ ಮತ್ತು ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪರಂಪರ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಈ ಹೂವನ್ನು ಆಹಾರಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹುಳಿ ರುಚಿಗಾಗಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಸಿದ ಹೂವು ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ರಸವನ್ನು ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.: 51  ಈ ಹೂವನ್ನು ತಾಜಾ ಅಥವಾ ಒಣಗಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಕರಿ ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಮೀನು ಎಲುಬುಗಳು ಮೃದುವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.: 53  ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಹೂವಿನ ರಸವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬುರಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಸ್ಕ್ವಾಶ್ ಪಾನೀಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಹೂವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ). ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

## ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಬುರಾನ್ಷ್ ಹೂವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಹೋಳಿ ಮತ್ತು ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹೂವನ್ನು ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಹೂವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರ, ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡಂಟ್ ಸಮೃದ್ಧ ರಸ ತಯಾರಿಸಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಬುರಾನ್ಷ್ ಹೂಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಮುದಾಯದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ನೇಪಾಳದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವಾಗಿದೆ.
ಹೂಗಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಆರ್ಬೋರಿಯಮ್ (ಲಾಲಿ ಗುರಾನ್ಷ್) ನೇಪಾಳದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವಾಗಿದೆ. ಆರ್. ಪೊಂಟಿಕಮ್ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಅಜಾದ್ ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ್ಯ ಹೂವಾಗಿದೆ. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ನಿವಿಯಮ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಮರವಾಗಿದೆ. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಆರ್ಬೋರಿಯಮ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಮರವಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಗುಲಾಬಿ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ (ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಕ್ಯಾಂಪಾನುಲಾಟಮ್) ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯ ಹೂವಾಗಿದೆ. ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಚೀನಾದ ಜಿಯಾಂಗ್ಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಹೂವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ 16ನೇ ರಾಜ್ಯವಾದ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಾಜ್ಯ ಹೂವಾಗಿಯೂ ಇದೆ.

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಮ್, ಅಪಲೇಶಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿನ ಅತಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವೆಸ್ಟ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಹೂವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಧ್ವಜದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್ರೊಫೈಲಮ್, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಹೂವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಜೋಮಿ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ, “ಎನ್ಗೈಸೊಕ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ “ರೋಡೊಡೆಂಡ್ರಾನ್” ಪದವನ್ನು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು