ಮೌಸಲ ಪರ್ವ

(blue figure) and his brother Balarama depicted at right. Painting by M. V. Dhurandhar]]
**ಮೌಸಲ ಪರ್ವ** ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಹದಿನೆಂಟು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರನೆಯದು. ಅದು ೯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ, ಯಾದವರು ನಾಶ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕೆಯ ಕಣ್ಮರೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ .

## ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಸೃಷ್ಟಿ ದರ್ಶನ 
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಾರಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು 18 ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಿವೆ. ಭರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ 36 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದನು. ಭರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಮೂವತ್ತಾರನೇ ವರ್ಷ ಬಂದಾಗ, ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಕುರು ರಾಜನಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೆಲವು ಭಯಾನಕ ದುಷ್ಟತನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದನು. ಒಣ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು, ಮರಳಿನ ಮಳೆಯಾಯಿತು. ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಹಾರಿದವು. ನದಿಗಳು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದವು. ದಿಗಂತವು ಹೊಗೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಉಲ್ಕೆಗಳು ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು. ಸೂರ್ಯನ ಹೊಲವು ಹೊಗೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಮೋಡಗಳ ತುಣುಕುಗಳು ಪಟ್ಟಿಗಳಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡವು. ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳ ಉಂಗುರಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಉಂಗುರಗಳ ಹೊರಭಾಗವು ಕೆಂಬಣ್ಣದ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹೊಗೆಯ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಭಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಐಹಿಕ ದುಷ್ಟತನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಯಾದವ ಕುಲದ ನಾಶ ಮತ್ತು ರಾಮಕೃಷ್ಣನ ಪರಮ ಭಾಗ್ಯದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಸಾಗರವು ಬತ್ತಿಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದವನಂತೆ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದನು. ಆ ಮಹಾಪುರುಷರಿಗೆ ಅದನ್ನು ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. [ವ್ಯಾಸ ಭಾರತ, ಮೌಸಲಪರ್ವ, ಅಧ್ಯಾಯ 1, ಶ್ಲೋಕಗಳು 1 ರಿಂದ 10].

## ಯದು ವಂಶದ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ 
ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಗಳು ಯಾದವರು ನಾಶವಾಗಲು ಮತ್ತು ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಪರಮ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೌರವರ ತಾಯಿ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಶಾಪ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಋಷಿಗಳ ಶಾಪ.

### ಗಾಂಧಾರಿಯ ಶಾಪ. 
18 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಗಾಂಧಾರಿ ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಗಿದಳು. ಎಲ್ಲಾ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣನೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಅವಳು ಭೀಮ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ಯಾದವರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಳು. ಗಾಂಧಾರಿ ಹೇಳಿದಳು, "ಓ ಕೇಶವ, ಮಹಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಾಗವಾದ ಭವನ್ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಒಳ್ಳೆಯವನಲ್ಲವೇ ? ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ನೀನು ಕುರುಗಳಿಗೆ ಬಂದ ಈ ದೊಡ್ಡ ವಿಪತ್ತನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೆ? ನೀನು ಏಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ? ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿ ಸತ್ತ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಭವನ್ ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಅರ್ಧಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಪಿಸುತ್ತೇನೆ. "ಮೂವತ್ತಾರನೇ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ, ಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿ ನಾಶವಾದಂತೆ, ನಿಮ್ಮ ಯಾದವರು ಸಹ ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. .ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೀವೂ ಸಹ ಒಂದು ನೀಚ ತಂತ್ರದಿಂದ ಸಾಯುವಿರಿ. ಕುರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರ-ಪತಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನೋವಿನಿಂದ ಎದೆ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಅಳುವಂತೆಯೇ, ಆ ದಿನ ಯಾದವರ  ಹೆಂಡತಿಯರು ಸಹ ಗೋಳಾಡುತ್ತಾರೆ." ಈ ಶಾಪಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಂತ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ ಗಾಂಧಾರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ಓ ತಾಯಿ, ನಾನು ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು ಭವತಿ ಶಾಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ. ದೇವರ ಸಲುವಾಗಿ, ಯಾದವರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಯಾದವರು ಬಹಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು. ದೇವರುಗಳು ಅಥವಾ ಮಾನವರು ಅವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನನ್ನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾರೂ,  ಅವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವೃಷ್ಣಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಷ್ಟು ಬಲಶಾಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಗಾಂಧಾರಿಯ ಶಾಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಗಾಂಧಾರಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಯಾದವರು ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಂತನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಾಂಡವರು ಭಯಭೀತರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಬದುಕುವ ಭರವಸೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. 

### ಋಷಿಯ ಶಾಪ 
ಮೂವತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಯಾದವರ ನಾಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾಪ ಉಂಟಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಆಯಿತು. ಒಮ್ಮೆ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ , ಕಣ್ವ ಮತ್ತು ನಾರದರಂತಹ ಋಷಿಗಳು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಬಂದರು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಯುವ ಯಾದವರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮಗ ಸಾಂಬ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಾಂಬನನ್ನು ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯ ವೇಷದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಋಷಿಗಳ ಮುಂದೆ ಕರೆತಂದು, "ಓ ಋಷಿಗಳೇ, ಇವಳು ಬಭ್ರುವಿನ ಪತ್ನಿ. ಅವಳು ಗಂಡು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಾಳೋ ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಾಳೋ  ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಮಹಾ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ವಾಸುದೇವನ ಮಗನಾದ ಈ ಸಾಂಬನು ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದು ಗಂಡು ಮಗುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ **ಹುಡುಗನಿಂದಾಗಿ** ನಿಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರು ಈ ವಿನಾಶದಿಂದ ಪಾರಾದರೂ, ಬಲರಾಮ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನು ಬೇಟೆಗಾರನ ಬಾಣದಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ." ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಇದು ತಿಳಿದಾಗ, ಋಷಿಯ ಶಾಪ ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಮರುದಿನವೇ ಸಾಂಬನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದನು. ಆ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಉಗ್ರಸೇನನು ಯದುಗಳಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು. ಸಾಂಬನು ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯನ್ನು ಯದುಗಳು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಎಸೆದರು. ಅಪಾಯವು ಮುಗಿದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವರು ನಿರಾಳರಾದರು.

## ನಿಷೇಧ 
ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅವಘಡಗಳು ಸಂಭವಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ಭಗವಂತ ಮದ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರುತ್ತಾನೆ. ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಸುವವರನ್ನು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅವನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜ ಉಗ್ರಸೇನ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿ, ಯಾದವರು ಭಾಗಶಃ ಪಾಲಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಗವಂತನ ಇಚ್ಛೆಯೇ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು.

## ವಿನಾಶ ದೃಷ್ಟಿ 
ಯಾದವ ಕುಲದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಶದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಯದುಗಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲನು ಪ್ರತಿದಿನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು . ಅವನು ಕಪ್ಪು ಮನುಷ್ಯ, ಕುಬ್ಜ, ವಿರೂಪಗೊಂಡ ಮನುಷ್ಯ, ಕಪ್ಪು ಕಲಾಪುರುಷ, ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಮತ್ತು ತೆಳ್ಳಗಿನ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಯಾದವರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವರು ದೈವಿಕ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ ಅವನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಏನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಲಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು. ಇಲಿಗಳು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದವು. ಅವು ಮಲಗಿದ್ದ ಜನರ ಉಗುರು ಮತ್ತು ಕೂದಲನ್ನು ಎಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಮಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮುರಿದು ಛಿದ್ರಗೊಂಡವು. ಯಾದವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಳಿಗಳು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತವಾಗಿ ಕೂಗಿದವು. ಆರ್ಯರು ಕೂಗರ್‌ಗಳಂತೆ, ಕುರಿಗಳು ನರಿಗಳಂತೆ ಕೂಗಿದವು. ಹಸುಗಳು ಕತ್ತೆಗಳಿಗೆ, ನಾಯಿಗಳು ಬೆಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳು ಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಯಾದವರು ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು, ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾದರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕನ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಹುಳುಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಭಗವಂತನು ಪಾಂಚಜನ್ಯವನ್ನು ಹಾಡಿದಾಗ , ಕತ್ತೆಗಳು ವಿರೋಧವಾಗಿ ಕೂಗಿದವು. ವಾವ್ ತ್ರಯೋದೇಶಿ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದೇಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಯಾದವರು ತಮ್ಮ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಭಯಾನಕ ಮಹಿಳೆ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ನಗುತ್ತಾ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಉಗ್ರ ಹದ್ದುಗಳು ಯದುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಅವರ ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡರು. ಇದೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಗ್ನಿ ದೇವರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಚಕ್ರವು ಭಗವಂತನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಕೃಷ್ಣನ ಸಾರಥಿಯಾದ ದಾರುಕ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಭಗವಂತನ ರಥವು ಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ಓಡಿತು. ಅವರ ದೇವತೆಗಳಾದ ಗರುಡ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷರಾಜರು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಕುರುಡರಾದರು.

## ಯಾದವ ವಿನಾಶ 
ಇಂತಹ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ಕಂಡ ಬಲರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಯಾದವರು ಅಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಉಪವಾಸಕ್ಕಾಗಿ **ಪ್ರಭಾಸಂ** ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದ್ರ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋದರು . ಉಪವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಯಾದವರು, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು, ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಬಹಳಷ್ಟು ಮದ್ಯವನ್ನು ಸಹ ತಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮದ್ಯದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಬಹಳಷ್ಟು ಮದ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದರು, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಲೋಕದ ಪ್ರಭು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ಅವರು ಯಾರ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳದೆ ಕುಡಿದು ಬಿದ್ದರು. ಬಲರಾಮ, ಸತ್ಯಕಿ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಅನಿರುದ್ಧ ಎಲ್ಲರೂ ಕೃಷ್ಣನ ಮುಂದೆ ಕುಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮೊದಲು ನೋಡಿದ ಕಾಲನು ಅವರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕುಡಿದ ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಬಲಿಷ್ಠ ಸತ್ಯಕಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೃತವರ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: "ದ್ರೋಣನ ಮಗನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಯುದ್ಧ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರಂತೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ದ್ಯುಮ್ನಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದ ದುಷ್ಟನ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ಕೇಳಿದ್ದೀರಾ?  ಕೃತವರ್ಮ, ಯಾದವರು ನಿಮ್ಮ ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ." ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೃತವರ್ಮ, ಹಾರಿ ಸತ್ಯಕಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: "ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಶಿರಚ್ಛೇದನ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದ ಭೂರಿಶ್ರವಸ್ಸಿನ ಶಿರಚ್ಛೇದ ಮಾಡಿದವನು ನೀನು, ಅವನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದರೆ. ನೀನು ಅಷ್ಟು ಮಹಾನ್ ಯೋಧನಾಗಿದ್ದರೆ, ಭೂರಿಶ್ರವಸ್ಸು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಸೆದು ನಿನ್ನ ಶಿರಚ್ಛೇದ ಮಾಡಲು ತನ್ನ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿರಿದಾಗ ನೀನು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ ?  ಭೂರಿಶ್ರವಸ್ಸಿನ ಕೈಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವನು ಅರ್ಜುನನೇ ಅಲ್ಲವೇ  ? ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳು ಒಳ್ಳೆಯವು." ಭೂರಿಶ್ರವಸ್ಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೃತವರ್ಮ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸತ್ಯಕಿಯು ಸ್ಯಮಂತಕ **ರತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಸತ್ರಜಿತ್ ಅನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಕೃತವರ್ಮನು** ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಿದನು . ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿ **ಸತ್ಯಭಾಮೆ** ಅಳುತ್ತಾ ಕೃಷ್ಣನ ಮಡಿಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಕೋಪ ತಂದಳು. ಕೃಷ್ಣನು ಕೃತವರ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೋಡಿದನು. ಸತ್ಯಕಿ ಕೋಪದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ತನ್ನ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಒಂದೇ ಏಟಿನಿಂದ ಕೃತವರ್ಮನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಕೃತವರ್ಮನ ಪುರುಷರು ಸತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಓಡಿಹೋದರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನೂ ಸತ್ಯಕಿಯ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಯಾದವರು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಹೋರಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿದರು. ಯಾದವರು ನಡುವೆ ಅಂತಹ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಕೃಷ್ಣನು ಇದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು **ಎರಕ** ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಯಾದವರುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೊಂದನು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಇತರ ಯಾದವರು ಸಹ ಎರಕ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಹೊಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಎರಕ ಹುಲ್ಲುಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಳುಗಳಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಬಲ್ಲವು. ಯಾದವರು ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ, ಕೃಷ್ಣ, ಬಲರಾಮ, ಬಭ್ರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ರಥ ಸಾರಥಿ ದರಿಕಾ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದರು.

## ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಯಾಣ 
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಅಣ್ಣ ಬಲರಾಮನು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೃಷ್ಣ, ದಾರುಕ ಮತ್ತು ಬಭ್ರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಯಾದವರು ನಾಶವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಕೃಷ್ಣನು ದಾರುಕನನ್ನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ನಂತರ, ಭಗವಂತನು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಬಭ್ರುವನ್ನು ಅರಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಆದರೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಬೇಟೆಗಾರನ ಬಾಣದಿಂದ **ಬಭ್ರು** ಸಾಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ನೋಡಿದನು. ನಂತರ ಭಗವಂತನೇ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನು ಬಂದು ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದನು. ತಕ್ಷಣ, ಕೃಷ್ಣನು ವಾಸುದೇವನನ್ನು ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಲರಾಮನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸಾಗರದ ಮೂಲಕ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಬಿಳಿ ಸರ್ಪವನ್ನು ಭಗವಂತನು ನೋಡಿದನು. ಬಲರಾಮ, ಅನಂತನಾಗನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಇತರ ಸರ್ಪ ರಾಜರು ಪೂಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧರಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅನಂತನಾಗಲ ಎಂಬ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಭಗವಂತನು ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಪಾದಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, **ಕಾಲನ ಬೇಟೆಗಾರನಾದ ಜರ** ಎಂಬ ಬೇಟೆಗಾರನು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು. ಅವನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಜಿಂಕೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ, ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಾಣ ಬಿಟ್ಟನು. ಅದು ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತು. ಓಡಿ ಬಂದ ಬೇಟೆಗಾರನು ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಭಗವಂತನು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕಲಿಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

## ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ 
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಕಳುಹಿಸಿದ ದೂತನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಮೊದಲಿಗೆ, ಪಾಂಡವರು ಕೃಷ್ಣನ ಸಾವು ಮತ್ತು ಯದುವಿನ ನಾಶವನ್ನು ನಂಬಲಿಲ್ಲ. ಭೀಮನು ಸಹ ಭಯಭೀತನಾಗಿದ್ದನು. ತನ್ನ ನಗರದ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಾಗರದಿಂದ ನುಂಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಕೃಷ್ಣನು ದಾರುಕನನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ವಹಿಸಿದ್ದನು. ಅರ್ಜುನನು ತಕ್ಷಣ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೊರಟನು. ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ವಾಸುದೇವನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಲು ಅರ್ಜುನ ಬಂದಾಗ, ವಾಸುದೇವನು ದುಃಖಿಸಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮಹಿಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು: "ನಾನು ಉಳಿದ ವೃಷ್ಣಿ-ಅಂಧಕ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ರಾಜ ಅನಿರುದ್ಧನ ಮಗ ವಜ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಂದಿನಿಂದ ಏಳನೇ ದಿನ, ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಈ ದ್ವಾರಕವು ಸಾಗರದಿಂದ ನುಂಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಬೇಕು." ಆ ರಾತ್ರಿ, ಅರ್ಜುನನು ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಕಳೆದನು. ಮರುದಿನ, ಕೃಷ್ಣನ ತಂದೆ **ವಾಸುದೇವ** ಯೋಗಬಲದಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ವಾಸುದೇವನ ದೇಹವನ್ನು ದಹನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಾಸುದೇವನ ದೇಹವನ್ನು ಅವನ ನಾಲ್ವರು ಪತ್ನಿಯರಾದ **ರೋಹಿಣಿ** , **ಮದಿರೆ** , **ಭದ್ರ** ಮತ್ತು **ದೇವಕಿದೇವಿ ತಿಂದರು.**ಅವರನ್ನು ಚಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಲಾಯಿತು. ದೀರ್ಘ ಹುಡುಕಾಟದ ನಂತರ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ದಾರುಕ ಬಲರಾಮನ ಭೌತಿಕ ದೇಹವನ್ನು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಮತ್ತೆ ಹುಡುಕಿದ ನಂತರ, ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನ ದೇಹವನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿದನು. ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ಅರ್ಜುನನು ಆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ದೇಹಗಳನ್ನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ತಂದನು. ನಂತರ, ಅರ್ಜುನನು ಪ್ರಭಾಸದ ದಡವನ್ನು ತಲುಪಿ ಮೃತ ಯದುಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ದೇಹಗಳನ್ನು ದಹನ ಮಾಡಿದನು. ಬಲರಾಮನ ಪತ್ನಿ ರೇವತಿ ದೇವಿಯು ಅವನ ಚಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಟ್ಟು ತನ್ನ ಪತಿಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಕೃಷ್ಣನ ಮುಖ್ಯ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು 16,000 ಇತರ ಪತ್ನಿಯರು ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಯದು ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ, ಅರ್ಜುನನು ಸುಂದರವಾದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದನು. ಲೈಂಗಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಸಾಗರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದ ವಿಶಾಲವಾದ ವೃಷ್ಣಿ ಜನರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು. ಮುಂದೆ ವಜ್ರವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಯಾದವರು ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ದ್ವಾರಕೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಾಗರವು ನುಂಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು. ವೃಷ್ಣಿ ಯೋಧರು ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ, ಆ ಜನರ ಗುಂಪು ವಿಶಾಲವಾದ ಪಂಚನದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಅವರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು, ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಎಲ್ಲಾ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿ, ಆ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದುಷ್ಟ ದಸ್ಯುಕ್ಲರು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೊಂದು ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆ ಮಹಾನ್ ದಸ್ಯುಕ್ಯರ ಗುಂಪನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಬಲ್ಲ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅರ್ಜುನ ಎಂದು ನೋಡಿ, ಅವರು ಒಂದು ಪಿತೂರಿ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು ಬಿದಿರಿನ ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಅವನ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿದರು. ದಾಳಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಅರ್ಜುನನು ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ, ಅವನು ಹೇಗೋ ಗಾಂಡೀವಕ್ಕೆ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು, ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಯಾವುದೇ ದೈವಿಕ ಆಯುಧಗಳು ನೆನಪಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಪರಿಣಿತನಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನು, ಅತ್ಯಲ್ಪ ದಸ್ಯುಕ್ಯರಿಂದ ಯದು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾಚಿಕೆಪಟ್ಟನು. ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಯಾದವ ಯೋಧರು ಸಹ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕದಿಯುತ್ತಿದ್ದ ದರೋಡೆಕೋರರನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ದರೋಡೆಕೋರರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಯಾದವ ಯೋಧರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅರ್ಜುನನು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೊನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು. ಅವನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಹಲವಾರು ದರೋಡೆಕೋರರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಅವನ ಬತ್ತಳಿಕೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನು ನಡುಗುವ ಹೃದಯದಿಂದ ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನ ದಂಡದಿಂದ ಹಲವಾರು ದರೋಡೆಕೋರರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಆದರೆ ದರೋಡೆಕೋರರು ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದರು. ಅರ್ಜುನನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ದರೋಡೆಕೋರರು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಆಭರಣಗಳು, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೃಷ್ಣನ 16,000 ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸಹ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಅರ್ಜುನನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉಳಿದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು. ಭೋಜ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮಾರ್ಥಿಕವಟದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಕೃತವರ್ಮನ ಮಗನನ್ನು ಆ ಸ್ಥಳದ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.ಅನಾಥರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದದ್ದು**ವಜ್ರನನ್ನು** ಯಾದವರ ಮುಂದಿನ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲಾಯಿತು. ಅವನು ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಸರಸ್ವತಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿಯರಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿ, ಹೈಮಾವತಿ, ಗಣಧರಪುತ್ರಿ, ಶೈಬ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವತಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಬಲಿಕೊಟ್ಟು ವೈಕುಂಠವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಸತ್ಯಭಾಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು. ನಂತರ, ದ್ವಾರಕೆಯ ಯದುಗಳನ್ನು ವಜ್ರನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಅರ್ಜುನನು ವ್ಯಾಸನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದನು . ವ್ಯಾಸನನ್ನು ನೋಡಿದ ಅರ್ಜುನನು ಅಳುತ್ತಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಸೋಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು. ವ್ಯಾಸನು ಎಲ್ಲವೂ ದೇವರಿಲ್ಲದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು. ನಂತರ, ದುಃಖಿತ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಹೀನನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲವೂ ಹತಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅವರಿಗೆ ನಿರಾಳವಾಯಿತು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
## External links
* Mausala Parva, English Translation by Kisari Mohan Ganguli
* Mausala Parva, English Translation by Manmatha Nath Dutt
* Mausala Parva in Sanskrit by Vyasadeva with commentary by Nilakantha - Worldcat OCLC link
* Mousala Parva in Sanskrit and Hindi by Ramnarayandutt Shastri, Volume 5

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ