ಬಿ.ಬಿ.ಲಾಲ್

**ಬಿಬಿ ಲಾಲ್** ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ **ಬ್ರಜ್ ಬಸಿ ಲಾಲ್** (ಜನನ 2 ಮೇ 1921  ) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ .

1968 ರಿಂದ 1972 ರವರೆಗೆ ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ (ಎಎಸ್ಐ) ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಅವರು , ಶಿಮ್ಲಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲಾಲ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿವಿಧ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.  ಅವರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಿಂದ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಅವರ ನಂತರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ .    

ಅವರಿಗೆ 2021 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ನೀಡಲಾಯಿತು .  

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
### ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಝಾನ್ಸಿ, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತ,ಇಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ  ಲಾಲ್ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ, ರಾಜೇಶ್ ಲಾಲ್, ನಿವೃತ್ತ ಏರ್ ವೈಸ್ ಮಾರ್ಷಲ್, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ, ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ವ್ರಜೇಶ್ ಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ, ರಾಕೇಶ್ ಲಾಲ್, ಅಮೆರಿಕದ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಮೂಲದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು.

### ವೃತ್ತಿ 
ಲಾಲ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.   ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ, ಲಾಲ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 1943 ರಲ್ಲಿ, ಹಿರಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮಾರ್ಟಿಮರ್ ವೀಲರ್, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಲಾದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ,  ಮತ್ತು ನಂತರ ಹರಪ್ಪನಂತಹ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.   ಲಾಲ್ ಬಿರ್ಭನ್ಪುರದ ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ ಸೈಟ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ), ಗಿಲುಂಡ್ (ರಾಜಸ್ಥಾನ) ದ ಚಾಲ್ಕೊಲಿಥಿಕ್ ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಬಂಗನ್ (ರಾಜಸ್ಥಾನ) ನ ಹರಪ್ಪನ್ ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

1975-76ರಲ್ಲಿ, ಎಎಸ್ಐನಿಂದ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆದ "ರಾಮಾಯಣ ತಾಣಗಳ ಪುರಾತತ್ವ" ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಲ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ *ರಾಮಾಯಣ* - ಅಯೋಧ್ಯೆ, ಭಾರದ್ವಾಜ *ಆಶ್ರಮ*, ನಂದಿಗ್ರಾಮ, ಚಿತ್ರಕೂಟ ಮತ್ತು ಶೃಂಗವೇರಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಐದು ತಾಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿತು . ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಏಳು ಪುಟಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಲಾಲ್ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಬಾಬ್ರಿ ಮಸೀದಿ ರಚನೆಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತನ್ನ "ಪಿಲ್ಲರ್ ಬೇಸ್" ತಂಡವು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.  

## ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
ಪ್ರೊ. ಬಿಬಿ ಲಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ 20 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು 150 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.   ಲಾಲ್ ಅವರ 2008 ರ ಪುಸ್ತಕ, *ರಾಮಾ, ಹಿಸ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಸಿಟಿ, ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಸೇತು: ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಲಿಟರೇಚರ್, ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ*,  ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ (ಅದು):

ಲಾಲ್ ಅವರ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು , ಸ್ಟ್ರಾಟಿಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಲಾಲ್ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ರೀತಿಯ ರಚನೆ ಎರಡನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ  . 

### ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
* 
* 
* Braj Basi Lal. (1956). Paleoliths from Beas and Banganga Valleys. Ancient India. No.12. pp58-92.
* Braj Basi Lal. (1958). Birbhanpur: Microlith site in Damodar Valley., West Bengal. Ancient India. No..14. pp 4-40.
* Braj Basi Lal. (1960). From the Megalith to the Harappan: Tracing Back the Graffiti on Pottery, Ancient India. No. 16. Pp 4-24
* Braj Basi Lal. (1962) Indian Archaeological Expedition to Qasr Ibrim (Nubia) 1961–62.
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* Braj Basi Lal. (2003). Should One Give up All Ethics for Promoting One's Theory? East and West. Vol. 53. . Nos. 1–4. Pp285-88.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Braj Basi Lal. (2013) Historicity of the Mahabharata: Evidence of Art, Literature and Archaeology. Aryan Books International. ISBN&nbsp;978-81-7305-458-7 (HB), 978-81-7305-459-4 (PB)
* 
* Braj Basi Lal. ( 2015) Excavations at Kalibangan (1961-69): The Harappans. Archaeological Survey of India.
* Braj Basi Lal. ( 2017a) Kauśāmbī Revisited   Aryan Books International
* Braj Basi Lal. ( 2017b) Testing Ancient Traditions on the Touchstone of Archaeology. Aryan Books International
* Braj Basi Lal. ( 2019)  Agony of an Archaeologist. Aryan Books International.
* BR Mani; Rajesh Lal; Neera Misra; Vinay Kumar (2019) Felicitating a Legendary Archaeology Prof B.B. Lal. Vols. III. BR Publishing Corporation. ISBN&nbsp;9789387587458 (Set of 3 Vols.)
* Braj Basi Lal. (2019). From the Mesolithic to the Mahājanapadas: The Rise of Civilisation in the Ganga Valley. Aryan Books International.

## ಬಿರುದುಗಳು 
* 1979 ರಲ್ಲಿ ನಲಾಂಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನವ ನಲಾಂದ ಮಹಾವಿಹರರಿಂದ ವಿದ್ಯಾ ವಾರಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
* 1982 ರಲ್ಲಿ ಮಿಥಿಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯರಿಂದ ಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು
* ಗೌರವ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್, ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬಂಗಾಳ, 1991
* ಡಿ. ಲಿಟ್. (ಹೊನೊರಿಸ್ ಕಾಸಾ) ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ರಷ್ಯಾ, 1994
* 2000 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದರು
* ಡಿ. ಲಿಟ್. (ಹೊನೊರಿಸ್ ಕಾಸಾ) ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ, 2014
* ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಪುರಾತತ್ವ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಮೂಲಗಳು 
## ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದುವಿಕೆ 
* 
* 

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಾಯ್ನಾಡು : ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬಿಬಿ ಲಾಲ್ ಅವರಿಂದ ಕೆಲವು ಆಲೋಚನೆಗಳು
* 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಾದರಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇರಲಿ!  ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣ, ಪ್ರೊ. ಲಾಲ್, 2007 ರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪುರಾತತ್ವ ಕುರಿತ 19 ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು
* Worldcat.org ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೨೧ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು