2020-21ರ ಭಾರತೀಯ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ

## ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ
:**2020 ರ ಭಾರತೀಯ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು** ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆದಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ರೈತ ಸಂಘಗಳು "ರೈತ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿವೆ.  ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಇದು ರೈತರನ್ನು "ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ಗಳ ಕರುಣೆಗೆ" ಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
*ಈ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ (ಪರಿಚಯಿಸಿದ) ಕೂಡಲೇ, ರೈತ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆಯಿತು. ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಂತರ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದಿಂದ ಬಂದ ರೈತರು 'ದಿಲ್ಲಿ ಚಲೋ' (ಅನುವಾದ: ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ) ಎಂಬ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ರೈತರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿಯತ್ತ ಸಾಗಿದರು. ರೈತರು ದೆಹಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮಾಡುವವರು ನೀರಿನ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಶ್ರುವಾಯು ಬಳಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 25 ಕೋಟಿ  (250 ಮಿಲಿಯನ್/ "On 26 November a nationwide general strike that involved approximately 250 million people took place in support of the farmer unions.[20 ) ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಮುಷ್ಕರವು ರೈತರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. 
*2020 ನವೆಂಬರ್ 30 ರಂದು, ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ ಅಂದಾಜು 200,000 ಮತ್ತು 300,000 ರೈತರು ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಗಡಿ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.
*500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. 14 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಟ್ರಕ್ಕರ್‌ಗಳು, ಬಸ್ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಘಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸರಬರಾಜುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 4 ರಂದು ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, 2020 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8 ರಂದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಷ್ಕರಕ್ಕೆ (ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು) ರೈತರು ಯೋಜಿಸಿದರು.  ಡಿಸೆಂಬರ್ 12 ರಿಂದ, ರೈತರು ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಟೋಲ್ ತೆರಿಗೆ ಕೊಡದೆ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು.
### ಹಿನ್ನೆಲೆ
*2017 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಾದರಿ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಹಲವಾರು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಏಳು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಜುಲೈ 2019 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. 
*ಅಂತೆಯೇ, ಭಾರತ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಜೂನ್ 2020 ರ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು (ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು) ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಇದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಅವುಗಳ ಮಾರಾಟ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೃಷಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿತು.  ಈ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಮಸೂದೆಗಳಾಗಿ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭೆಯು 15 ಮತ್ತು 18 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು ಅವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ನಂತರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20 ರಂದು, ರಾಜ್ಯಸಭೆಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರೊಳಗೆ ಮೂರು ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.  ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದು, ಧ್ವನಿ ಮತದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು- ಪೂರ್ಣ ಮತದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಮನವಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿತು. 2020 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು. **ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೃತ್ಯಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.** 
{{Quote_box| width=23em|align=|right|quote=
 :**ಎಪಿಎಂಸಿ- ವ್ಯವಸಾಯೋತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ.** 
*ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕಮಿಟಿ (ಎಪಿಎಂಸಿ) ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ  ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ರೈತರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯವಸಾಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ದರ ನಿಗದಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ;  ಹಾಗೆಯೇ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಯು ಮಿತಿಮೀರಿ ಅಂತಿಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪದಂತೆ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಣ (ಎಪಿಎಂಆರ್) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಎಪಿಎಂಸಿಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
*2020 ರವರೆಗೆ, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೊದಲ ಮಾರಾಟವು ಎಪಿಎಂಸಿಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ (ಮಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ) ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡಿದ ಹೊಸ ಕಾಯಿದೆ:-  2020 ರ ನಂತರ ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ (ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯ) ಕಾಯ್ದೆ (ಹೊಸದು)ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಎಪಿಎಂಸಿ ಮಂಡಿಗಳ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಕೃಷಿ ಸರಕುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಹ ಎಪಿಎಂಸಿ ಹೊರಗೆ ಖರೀದಿಸಲು ಸ್ವತಂತ್ರರು; ಎಪಿಎಂಸಿ ಯ ಹೊರಗೆ ಖರೀದಿಯು ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಎಪಿಎಂಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಎಪಿಎಂಸಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
;ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
:**೧.)ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ (ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯ) ಕಾಯ್ದೆ**: ಆಯ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು "ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ" ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಗದಿತ ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. 'ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ' ನಡೆಸುವ ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ರೈತರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವ್ಯಾಪಾರ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶುಲ್ಕ, ಸೆಸ್ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ.
:**೨.)ರೈತರ (ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಬೆಲೆ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸೇವೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ:**  ಯಾವುದೇ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಥವಾ ಪಾಲನೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ರೈತ ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರರ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೃಷಿಗೆ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ (rearing of any farm). ಇದು ಮೂರು ಹಂತದ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ: ರಾಜಿ ಮಂಡಳಿ, ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ. 
:**೩.)ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ:** ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ಕ್ಷಾಮದಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರುವುದು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬೇಕು.
:::(**(ಟಿಪ್ಪಣಿ: ರೈತರ ತಕರಾರು: ಎಪಿಎಮ್‍ಸಿ ಯ(Agriculture Produce Marketing Committee - ವ್ಯವಸಾಯೋತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ) ಹೊರಗಡೆಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ವರ್ತಕರು ಎಪಿಎಮ್‍ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ರೈತರು ತಂದು ಹಾಕಿದ ಮಾಲು ಮಾರಾಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಪಿಎಮ್‍ಸಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ಹಣ ಇಲ್ಲದೆ ತಾನಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತದೆ - ಎಪಿಎಮ್‍ಸಿಯ ಹೋರಗಡೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ವರ್ತಕರು ಹೇಳಿದ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾಲನ್ನು ಕೊಡದಿದ್ದರೆ, ವರ್ತಕರು ಖರೀದಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಮಾಲನ್ನು ವಾಪಾಸು ಮನೆಗೆ ಒಯ್ಯಬೇಕಾಗುವುದು- ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಹೊರಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ನಿತ್ಯದ ಖರ್ಚಿಗೆ ಹಣ ಇಲ್ಲದೆ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವರು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಂದ ಮಾಲನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕನಿಷ್ಠಬೆಲೆಗೆ ಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಇಲ್ಲ. ವರ್ತಕರು ಆ ದರಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಬಲವಂತ ಮಾಡುವಮತಿಲ್ಲ.  ಹೀಗೆ ರೈತರು ವರ್ತಕರ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಎಪಿಎಂಸಿ ಇದ್ದರೆ ರೈತರು ಅಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ದಲಾಲರ/ ಏಜೆಂಟರ ಮಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲು ಇಟ್ಟು ಸಾಲ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಉತ್ತಮ ದರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಬಹುದು. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಜಾರಿ ನಂತರ ದಲಾಲರ ಮಂಡಿಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆ ಸೌಲಬ್ಯ ರೈತರಿಗೆ ಇರಲಾರದು.[ವಿವರಕ್ಕೆ ಚರ್ಚೆಪುಟ ನೋಡಿ])**)

### ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು
*ರೈತರಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಅಧಿಸೂಚಿತ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ (ಎಪಿಎಂಸಿ) **ಮಂಡಿಗಳ ಹೊರಗೆ** ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು (ಖಾಸಗಿ ಮಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ) ಕಾನೂನುಗಳು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ರೈತ ಸಂಘಗಳು ನಂಬುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಾನೂನುಗಳು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಎಪಿಎಂಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಶುಲ್ಕ, ಸೆಸ್ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ;  ಈ ಕಾನೂನುಗಳು "ಕ್ರಮೇಣ ಎಪಿಎಂಸಿ ಮಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ" ಮತ್ತು "ರೈತರನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ಗಳ ಕರುಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ರೈತರು ನಂಬಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ರೈತರು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಥಿಯಾಗಳೊಂದಿಗೆ(ಎಪಿಎಂಸಿ ಮಂಡಗಳು- agents- Mandi) ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. (ಎಪಿಎಂಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ಏಜೆಂಟರು (mandi Ajents)-ಅವರ ಬೆಳಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೈತರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎಪಿಎಂಸಿ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ಏಜೆಂಟರು). 
*ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಪಿಎಂಸಿ ಮಂಡಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕುವಿಕೆಯು, ಕನಿಷ್ಟ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಳೆ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾರುವ ಸೌಲಬ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ರೈತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ದರಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2020 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಸೇರಿವೆ:
* 1) ಮೂರು ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ; 
* 2)ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ;  
* 3)ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (ಎಂಎಸ್‌ಪಿ) ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಮಾಡಿ; 
* 4) ಈಗ ಇರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ; 
* 5) ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಪ್ಯಾನಲ್ ವರದಿ ಜಾರಿಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಪೆಗ್ ಎಂಎಸ್ಪಿಯನ್ನು (MSP) ತೂಕದ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ 50% ಹೆಚ್ಚಿಸಿ; 
* 6) ಕೃಷಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಯನ್ನು 50% ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ; 
* 7)ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ-  2020 ರಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಆಯೋಗವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜೊಂಡು ಹುಲ್ಲು ಸುಡುವಿಕೆಗೆ ದಂಡವನ್ನು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು; 
*  8)ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಕಡ್ಡಿ ಸುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧಿತ ರೈತರ ಬಿಡುಗಡೆ; 
*  9)ವಿದ್ಯುತ್ ಅಧಿನಿಯಮ 2020 ರ ನಿರ್ಮೂಲನೆ; 
* 10) ಕೇಂದ್ರವು ರಾಜ್ಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬಾರದು; ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತರುವುದು; 
* 11) ರೈತ ಮುಖಂಡರು, ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಕವಿಗಳು, ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು.
### ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು
*ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈತರು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1995 ಮತ್ತು 2019 ರ ನಡುವೆ, 1995 ರಿಂದ ಒಟ್ಟು 2,96,438 ಭಾರತೀಯ ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. "ಪ್ರತಿದಿನ, ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ 28 ಜನರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ".
*2019 ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ 10,281 ಜನರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 145 ಮಿಲಿಯನ್ (14.5 ಕೋಟಿ)ರೈತರು ಇದ್ದಾರೆ.  ಭಾರತೀಯ ರೈತರ ವಾರ್ಷಿಕ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣವು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ (10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ) ಸುಮಾರು 78 ರಷ್ಟಿದೆ. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ 104 ಜನರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ದರದರ ಇದೆ,(ಹೋಲಿಸಿ).

### ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು
*2020 ಮಾರ್ಚ್ 27 ರಿಂದ ದೆಹಲಿ, ನವೆಂಬರ್ 27 ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದವು. ಕಾಯಿದೆಗಳು ಅಂಗೀಕಾರವಾದ ನಂತರವೇ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಘಗಳು ಸುಧಾರಣೆಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2020 ರಂದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ ಕೃಷಿ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಈ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಭಾರತ್ ಬಂದ್ (ಲಿಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಲ್. ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು) ಕರೆದವು. ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ  ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದವು, ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು,  ಒಡಿಶಾ,  ಕೇರಳ  ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. [41] ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ರೈತರು ನಂತರ ದೆಹಲಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ರೈತರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು.

### ರೈತರ ಸಂಘಗಳು
*ಕೃಷಿ ಸಂಘಗಳು
*ಕೃಷಿ ಸಂಘಗಳು ಸಮುಕ್ಟ್ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಿಸಾನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮನ್ವಯ ಸಮಿತಿಯಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮನ್ವಯದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ಕೃಷಿ ಸಂಘಗಳು ಸೇರಿವೆ

* ೧.ಭಾರತೀಯ ಕಿಸಾನ್ ಯೂನಿಯನ್  
* (ಉಗ್ರಾಹನ್, ಸಿಧುಪುರ, ರಾಜೇವಾಲ್, ಚದುನಿ, ಡಕೌಂಡಾ)  
* ೨.ಜೈ ಕಿಸಾನ್ ಆಂಡೋಲನ್   
* ೩.ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಿಸಾನ್ ಸಭಾ  
* ೪.ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘ   
* ೫.ಜನರ ಚಳುವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ   
* ೬. ಲೋಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮೋರ್ಚಾ   
* ೭. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಿಸಾನ್ ಖೇತ್ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಗಥನ್   
* ೮. ಕಿಸ್ಸಾನ್ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿ   
* ೯. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿಸಾನ್ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಗಥನ್   
* ೧೦. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಿಸಾನ್ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಭಾ 
*    
* ೧೧.ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಿಸಾನ್ ಯೂನಿಯನ್   
* ೧೨. ಆಶಾ-ಕಿಸಾನ್ ಸ್ವರಾಜ್   
* ೧೩. ಜನರ ಚಳುವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ   
* ೧೪. ಲೋಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮೋರ್ಚಾ   
* ೧೫. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಿಸಾನ್ ಮಹಾಸಭಾ ಪಂಜಾಬ್   
* ೧೬. ಕಿಸಾನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಸ್ವಭಿಮಾನಿ ಶೆಟ್ಕರಿ ಸಂಘ  
* ೧೭. ತಾನ ಸಾಂಗ್ಟಿನ್ ಕಿಸಾನ್   
* ೧೮. ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘತಾನ್   
* ೧೯. ಜಮ್ಹೂರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಭಾ   
* ೨೦ ಕಿಸಾನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿ ತೆರೈ   
* ೨೧. ಕಿಸಾನ್ ಸಭಾ 

*ಸುಮಾರು 9.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಟ್ರಾಕ್ಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 5 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮೋಟಾರು ಸಾರಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಐಎಂಟಿಸಿ) ಯಂತಹ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ತರದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸರಬರಾಜುಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದು, "ನಾವು ಅದನ್ನು ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ (ರೈತರ) ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ವಿಫಲವಾದರೆ ಇಡೀ ದೇಶ. ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ  ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು 30 ಯೂನಿಯನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಭೆಯ ನಂತರ," ರೈತರು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ "ಎಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಿಸಾನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನ್ ಪಾಲ್ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2020 ರಂದು.
#### ರೈತರ ಬಲ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ
*ದಿ.27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರ ವರದಿಯಂತೆ ರೈತರ ಹೋರಾಟ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್‌, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ರೈತರು ತಂಡೋಪತಂಡವಾಗಿ ದೆಹಲಿ ಗಡಿಭಾಗದತ್ತ ಸಾಗಿಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಜೊತೆ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ‘ಸಂಗ್ರೂರ್, ಅಮೃತಸರ, ತರನ್ ತಾರನ್, ಮೊದಲಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಚಳಿಯನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಜನ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದು ರೈತ ಮುಖಂಡರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ರೈತ ನಾಯಕ ಸುಖದೇವ್ ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

### ರೈಲು ರೋಕೊ
*24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು, ರೈತರು "ರೈಲು ರೊಕೊ" (ಅನುವಾದ: "ರೈಲುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ") ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಅದರ ನಂತರ ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳು ನಿಲುಗಡೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ರೈತರು ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಕೆಲವು ರೈತ ಸಂಘಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸರಕುಗಳ ಸರಬರಾಜು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
### ದಿಲ್ಲಿ ಚಲೋ
***ಡೆಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು:**
*ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ರೈತರು ದೆಹಲಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ 25, 2020 ರಂದು, ದಿಲ್ಲಿ ಚಲೋ (ಅನುವಾದ. "ನಾವು ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ") ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ನಗರದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಪೊಲೀಸರು ಅಶ್ರುವಾಯು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಫಿರಂಗಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಗೆದರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮರಳು ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ರೈತರ ಸಾವುನೋವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.  ಘರ್ಷಣೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ನವೆಂಬರ್ 27 ರಂದು, ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪೊಲೀಸ್ ವಾಟರ್ ಫಿರಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಅದನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡಿದ ಯುವಕನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಅವನ ಮೇಲೆ ಕೊಲೆ ಯತ್ನದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು.
*ಕೃಷಿ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೆರವಣಿಗೆಯು 2020 ರ ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 250 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಮುಷ್ಕರದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಿತು.
*ನವೆಂಬರ್ 28 ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರ ನಡುವೆ, ದೆಹಲಿ ಚಲೋದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ 1.50 ರಿಂದ 3.00 ಲಕ್ಷ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ
*ಮಾತುಕತೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, 2020 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಭಾರತ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿತು.  ಸರ್ಕಾರವು ರೈತ ಸಂಘಗಳ ಆಯ್ದ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡಲಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಗೈರುಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಕಿಸ್ಸಾನ್ ಜಾಥಾ (ಅನುವಾದ ರೈತ ಸಂಸ್ಥೆ) ಕೆಎಸ್ಎಂಸಿ ಈ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಸಭೆಗೆ ಸೇರಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.  ರೈತರು ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಬುರಾರಿಯ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಕೇಂದ್ರವು ಬಯಸಿದರೂ, ರೈತರು ತಾವು ಇದ್ದ ದೆಹಲಿ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗಿ ಮಧ್ಯ ದೆಹಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಅದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿರಾಕರಿಸಿತು.
*ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 4 ರಂದು ಪಿಎಂ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ನಿಗಮಗಳ ಮುಖಂಡರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಸುಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪದಕಗಳನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂದು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 8 ರಂದು ಭಾರತ್ ಬಂದ್ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಷ್ಕರ) ಆಯೋಜಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.  ಡಿಸೆಂಬರ್ 5 ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ರೈತರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 8 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ದೃ confirmed ಪಡಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 9 ಕ್ಕೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
*9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು, ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು, ಕೇಂದ್ರವು ಲಿಖಿತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು. ದೆಹಲಿ-ಜೈಪುರ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 12 ರಂದು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದಾಗಿ ರೈತರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಧರಣಿಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 13 ರಂದು, ರೈತರು ದೆಹಲಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ರೇವಾರಿ ಪೊಲೀಸರು ರಾಜಸ್ಥಾನ್-ಹರಿಯಾಣ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ತಡೆದರು, ರೈತರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದೆಹಲಿ-ಜೈಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು.
### ಗಡಿ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳ ತಡೆ
*ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧನ್ಸಾ ಗಡಿ, ರೋಡಾ ಕಲಾನ್ ಗಡಿ, ಟಿಕ್ರಿ ಗಡಿ, ಸಿಂಗು ಗಡಿ, ಕಾಳಿಂದಿ ಕುಂಜ್ ಗಡಿ, ಚಿಲ್ಲಾ ಗಡಿ, ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗ ಗಡಿ ಮತ್ತು ಫರಿದಾಬಾದ್ ಗಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಗಡಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು  2020 ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು ತಡೆದರು.  ನವೆಂಬರ್ 29 ರಂದು, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ದೆಹಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಇನ್ನೂ ಐದು ಸ್ಥಲಗಳನ್ನುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್-ಹಾಪೂರ್, ರೋಹ್ಟಕ್, ಸೋನಿಪತ್, ಜೈಪುರ ಮತ್ತು ಮಥುರಾ.
#### ರೈತರ ಶಿಬಿರಗಳು
*ಲಂಗರ್ - ಊಟದ ಮನೆ - ಖಾನಾವಳಿ
*ದಿನದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಲಂಗಾರ್‌ಗಳು, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಡಿಗೆಮನೆಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿವೆ.  ರೈತ-ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ರೈತರ ಆಹಾರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ರೈತ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಜಿಒಗಳು ಇವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿವೆ. ನಂತರ ದೆಹಲಿಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವು ನವೆಂಬರ್ 26, 2020 ರಂದು. ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ರೈತರನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದಾಗ ಈ 'ಲಂಗರುಗಳು' ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಅವು ಜಾತಿ, ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಉಚಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಲಂಗರುಗಳು ನೀಡುವ ಬಿಸಿ ಊಟ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಸೂರ ಕಾಲೋಚಿತ ತರಕಾರಿ, ರೊಟ್ಟಿ, ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಹಾ, ಮಜ್ಜಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲು ಸಿಂಗು ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೆಹಲಿ ಸಿಖ್ ಗುರುದ್ವಾರ ಸಮಿತಿ ಸೇರಿವೆ; ಮತ್ತು ಬಾಬಾ ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಿಂಗ್ ಜಿ ಭೂರಿವಾಲೆ ಪಂಥ, ಟಿಕ್ರಿ ಗಡಿ; ಖಲ್ಸಾ ನೆರವುಸಂಘ; ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಜಮೀನ್ದಾರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಯ ತರ್ನ್ ತರಣ್‌ನ ಡೇರಾ ಬಾಬಾ ಜಗ್ತಾರ್ ಸಿಂಗ್; ಗುರುದ್ವಾರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ದರ್ಬಾರ್ ಕೋಟ್ ಪುರಾನ್, ರೋಪರ್, ಮುಸ್ಲಿಂ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಪಂಜಾಬ್, ಮತ್ತು ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ-ಎನ್‌ಜಿಒಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಸಹಕಾರ, ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಒಂದು ಗಂಟೆಗೆ 1000 ರೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಹೊರಹಾಕುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ರೊಟ್ಟಿ ತಯಾರಕೆಯ ರೈತರ ಬಳಕೆಯು ಯಂತ್ರ, ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಸಿಂಗು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಗರ್ ಗಳು ತಯಾರಿಸಿದ ಪಿಜ್ಜಾಗಳನ್ನು ರೈತರು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಾಧ್ಯಮವು ಸಂವೇದನೆ ಪಡೆದು ರೈತರ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರೈತರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೋಡಂಬಿ ಮತ್ತು ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮುಂತಾದ ಒಣ-ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಫಲಾನುಭವಿ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐಗಳು ಒದಗಿಸುವ "ಬಾದಾಮಿ ಲಂಗರ್" ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
#### ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು
*ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಚಹಾದ ಜೊತೆಗೆ, ಯುಕೆ ಮೂಲದ ಎನ್‌ಜಿಒ ಖಲ್ಸಾ ಏಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎನ್‌ಜಿಒ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಡೇರೆಗಳು, ಸೌರಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು, ಲಾಂಡ್ರಿ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಳಿಗೆಗಳು, ದಂತ ಶಿಬಿರ, ಇದು ಹಲ್ಲಿನ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಸ್ವಚ್ ಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಭರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇಲಿಂಗ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ವಯಸ್ಸಾದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಿಗೆ ಕಾಲು ಮಸಾಜ್ ಕುರ್ಚಿಗಳು ಇವೆ.
#### ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ
*ಸಿಂಗ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ರೈತರು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಡಲು ಎಂಟು ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, " ಈಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರು ಬರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ. ಹೊರಗಿನ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು ಕುತಂತ್ರ ರಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಾವು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ದೂಷಿಸಲು ಯಾವುದೇ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ”ಎಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾದ ಸಿಸಿಟಿವಿ ವಿಭಾಗದ ರೈತ ಹೇಳಿದರು.

### ಕೃಷಿಕಾಯಿದೆ ವಿರೋಧಿಸಿ - ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು
*ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸಿಖ್ ಪಾದ್ರಿ ಸಂತ ಬಾಬಾ ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 16 ರಂದು ಸಿಂಧು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಆತ್ಮಹತಯೆಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಮೌನ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. (ಹೊಸ ಕಾನೂನು ವಾಪಾಸು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ)
*ದಿ.7-3-2021, ಭಾನುವಾರ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಟಿಕ್ರಿ ಗಡಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ರೈತರೊಬ್ಬರು ಮರಕ್ಕೆ ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳದಿಂದ 7 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರದ ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಹರಿಯಾಣದ ಹಿಸಾರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತ ರಾಜ್‌ವೀರ್‌,ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗಢ್‌ ಪೊಲೀಸ್‌ ಠಾಣೆ ಅಧಿಕಾರಿ ವಿಜಯ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
*ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಟಿಕ್ರಿ ಗಡಿಯಲ್ಲೇ ಹರಿಯಾಣ ಮೂಲದ ರೈತರೊಬ್ಬರು ವಿಷ ಕುಡಿದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
*ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಕೀಲರೊಬ್ಬರು ಟಿಕ್ರಿ ಗಡಿಗೆ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ದೂರದಲ್ಲಿ ವಿಷ ಸೇವಿಸಿ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.
*'ರೈತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ,' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸಿಖ್‌ ಧರ್ಮಗುರುವೊಬ್ಬರು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದರು.
*ಕೇಂದ್ರದ ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಪಂಜಾಬ್‌, ಹರಿಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ರೈತರು ದೆಹಲಿ ಹೊರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆ ರದ್ದು ಮಾಡಿ ಕಡೆ ಆಶಯ ಈಡೇರಿಸಿ: ಪತ್ರ ಬರೆದಿಟ್ಟು ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ;ಪಿಟಿಐ; Updated: 08 ಮಾರ್ಚ್ 2021

#### ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ
*ಬಿಹಾರದ ಪಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ನೂತನ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಮುಖಂಡರು, ನಾನಾ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ರಾಜಭವನದ ಎದುರು ಮಂಗಳವಾರ ೨೯-೧೨-೨೦೨೦ ರಂದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು. ರಾಜಭವನದ ಎದುರು ಪ್ರತಿಭಟನೆನಿರತರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗಿದರು. ಕೂಡಲೇ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಮನವಿ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

#### ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತರ ಸಾವು
೧*ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ದೆಹಲಿಯ ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಶೀತ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ 20 ಮಂದಿ ರೈತರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಿಕೆಯು ಸಂಘಟನೆಯ ಮುಖಂಡರೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
*ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ 25 ರೈತರ ಸಾವಿಗೆ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಶುಕ್ರವಾರ ಹೇಳಿದೆ. ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 47 ಮಂಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
೨*ಹರಿಯಾಣದ ರೋಹ್ಟಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಕಾಸ್ಮಾ ಗ್ರಾಮದ ರೈತ ಜೈ ಭಗವಾನ್ ರಾಣಾ (42)**ದೆಹಲಿಯ ಟಿಕ್ರಿ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಷ ಸೇವಿಸಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ** ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಣಾ ಅವರ ಬರೆದಿದ್ದು ಎನ್ನಲಾದ ಮರಣಪತ್ರವೊಂದು ದೊರೆತಿದೆ. ‘ವಿಚಾರವು ಕೇವಲ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ರೈತರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ನನ್ನಂತಹ ಸಣ್ಣ ರೈತರೂ ಬೀದಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಚಳವಳಿ ಅಲ್ಲ. ಇದು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಹೋರಾಟ. ಸಂಧಾನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವೈಫಲ್ಯ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ’ ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

#### ಟೆಲಿಕಾಂ ಟವರ್‌ಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸ
ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ 2020 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 26 ಮತ್ತು 27 ರಂದು 150 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಟೆಲಿಕಾಂ ಟವರ್‌ಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಒಟ್ಟು 1300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಟೆಲಿಕಾಂ ಟವರ್‌ಗಳನ್ನು ತಂದಿತು.  ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಜಿಯೋ ಟವರ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಟೆಲಿಕಾಂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.  ಪಂಜಾಬ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಮರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ರೈತರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಮುಕೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ಮತ್ತು ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿಯಂತಹ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಕಾನೂನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೈತರು ತಮ್ಮ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ರಿಲಯನ್ಸ್ ಜಿಯೋದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು.

#### ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ನಿರಾಕರಣೆ- ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಿಕೆ
*ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿ ದಳದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಬಾದಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2020 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು. 4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು, ಪರಿಸರವಾದಿ ಬಾಬಾ ಸೇವಾ ಸಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು.  ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪಂಜಾಬ್ ಭಾಷಾ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಶಿರೋಮಣಿ ಪಂಜಾಬಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪಂಜಾಬಿ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕ ಹರ್ಭಜನ್ ಮನ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.. ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಡಿ (ಡಿ) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುಖದೇವ್ ಸಿಂಗ್ ಧಿಂಡ್ಸಾ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಪದ್ಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.

## ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರವೇಶ
*ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯದಂತೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ಕೋರಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹಲವಾರು ಅರ್ಜಿಗಳು ಬಂದಿವೆ.  ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಾನು ಸಂಧಾನಗಳು ಮುಂದುವರಿವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ ಎಂದು  ತಿಳಿಸಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 17 ರಂದು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಆದರೆ "ನಿಮಗೆ (ರೈತರಿಗೆ) ಒಂದು ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಮತ್ತು ನೀವು ಮಾತನಾಡಿ, ಚರ್ಚಿಸಿ ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. **ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವಿರೋಧಿಸಿತು.** .ಆಕ್ರೋಶಕಾರಿ ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್, ದುಶ್ಯಂತ್ ಡೇವ್, ಎಚ್.ಎಸ್. ಫೂಲ್ಕಾ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ್ ಗೊನ್ಸಾಲ್ವೆಸ್ ಅವರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
### ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ಅಸಮಾಧಾನ
*೨೦೨೧.ಜನವರಿ ೧೧ರಂದು ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಂದ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ದೆಹಲಿ ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಮಾತುಕತೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತೀವ್ರ ನಿರಾಸೆ ತಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೋಮವಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
*'ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನಿಲ್ಲಿಸದೇ ಹೋದರೆ, ನಾವು ಅದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ' ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬೋಬಡೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 'ನೀವು (ರೈತರು) ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಬೇಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ,' ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುರಿತು 'ಡೆಕ್ಕನ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 
*ಕೇಂದ್ರದ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ದಂಗೆ ಏಳುತ್ತಿವೆ‘ (ವಿರೋಧಿಸಿ ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ) ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್‌ ಎ ಬೊಬಡೆ ನೇತೃತ್ವದ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದು, ‘ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಮಾತುಕತೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತೀವ್ರ ನಿರಾಸೆ ತಂದಿದೆ‘ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
### ಕಾನೂನಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಸಮರ್ಥನೆ
*‘ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಗಳೇ ಆಗುತ್ತವೆ. ಮೋದಿ ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಇವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿವೆ’ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ದೂರಿದ್ದಾರೆ. 'ಮಾತುಕತೆಗೆ ಬನ್ನಿ,' ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, 'ತಿದ್ದುಪಡಿ ರದ್ದುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ,' ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
*ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಇದೇ 21ರಂದು (ಸೋಮವಾರ) ನಾಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಮಾಯಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಥಾ ಮೂಲಕ ದೆಹಲಿಗೆ 1,266 ಕಿ.ಮೀ. ಕ್ರಮಿಸಿ, ಇದೇ 24ರಂದು ದೆಹಲಿ ತಲುಪಲಿದ್ದಾರೆ. ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ; 21ರಂದು ಸಂಜೆ ನಾಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌ ಸಮಾವೇಶ ನಡೆಯಲಿದೆ,'ಎಂದು ಕಿಸಾನ್‌ ಸಭಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ಅಶೋಕ್ ಧವಳೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಲ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಕಿಸಾನ್‌ ಸಭಾ ಹೇಳಿದೆ.

### ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ ರೈತರು
* ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೂತನ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ರೈತರು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮನೋಹರ್‌ ಲಾಲ್‌ ಖಟ್ಟರ್ ಅವರು ಭಾನುವಾರ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ರೈತರ ಜೊತೆಗಿನ 'ಕಿಸಾನ್ ಮಹಾಪಂಚಾಯತ್' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರು. ರೈತರನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ಪೊಲೀಸರು ಅಶ್ರುವಾಯು ಮತ್ತು ಜಲಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಇಳಿಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದರು.

ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಯಾವ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ರೈತರಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅನುಕೂಲ ಆಗಿದೆ, ಅನಾನುಕೂಲ ಆಗುತ್ತವೆ ಅನ್ನೋದು ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪು, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡ್ತಾಇದಾರೆ ಅಂತಾ ಹೇಳದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥನೂ ಕೂಡಾ ಇರುತ್ತೆ ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ‌ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡೋರು ಜನರಿಗೆ ನೀವು ಯಾವದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡ್ತಾಇದಿರಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಯಾವ ರೀತಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನ ತಂದಿದೆ ಅದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ತೊಂದರೆ ಆಗ್ತಾಇದೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕು ದಯವಿಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣ ಇರಲಿ. ಕೊರೋಣ ಜನರ ಜೀವನದ ಜೊತೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಚೆಲ್ಲಾಟ ಆಡಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನೀವೆಲ್ಲ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಜೀವನ ನಡೆಸೋದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ಆಗುತ್ತೆ.

### ೧೨-೧-೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಮ ಕೋರ್ಟಿನಿಂದ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ, ಸಂಧಾನ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ
*ರೈತರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದರೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದರೂ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸು-ಕೋರ್ಟು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ" ರೈತ ಸಂಘದ ನಾಯಕರು ಸರ್ಕಾರದ "ಸಂಭಾಷಣೆ" ಯ (ಸರ್ಕಾರದೊಡನೆ ಮಾತುಕತೆ) ವಿಷಯವನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖ್ಯ ವಕ್ತಾರ ರಣದೀಪ್ ಸುರ್ಜೆವಾಲಾ ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, "ಸಿಎಎ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಂದಣಿಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸು.ಕೋರ್ಟು ಏಕೆ ಬಯಸಿದೆ?" ಎಂದು.
*ಜನವರಿ 11, 2021 ರಂದು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, "ನಾವು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ತಜ್ಞರಲ್ಲ. ನೀವು (ಸರ್ಕಾರ) ಈ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತೀರಾ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು(ತಡೆ) ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನು? [..] ನೀವು ಪರಿಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದೀರಾ ಅಥವಾ fದಸಮಸ್ಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದೀರಾ ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ [..] ಒಂದು ದಿನ ಬಹುಶಃ ಶಾಂತಿಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ನಮಗಿದೆ. ಹಾಗೆ ಆದರೆ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ  ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತೇವೆ [...] ಬಹುಪಾಲು ರೈತರು ಕಾನೂನುಗಳು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಅವರು ಅದನ್ನು (ಈಗ ರಚಿಸುವ) ಸಮಿತಿಗೆ ಹೇಳಲಿ." .ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದೆ"...ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ (ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ) ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿರವ ಕ್ರಮದ ಬಗೆಗೆ ತೀವ್ರ ನಿರಾಶೆ ಹೊಂದಿದೆ.  ಕಾನೂನುಗಳನ್ನ ತರುವ ಮೊದಲು ನೀವು ಯಾವ ಸಲಹಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ದಂಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾವೆ. 'ಬಹಳ ರೈತರು ಕಾನೂನಿಗನ ಪರವಾಗಿದ್ದಾರೆ' ಎಂಬ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. "ಬಹುಪಾಲು ರೈತರು ಕಾನೂನುಗಳು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ- ಲಾಭದಾಯಕ" ಎಂದು ಈ ಕಾನೂನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಬಗೆಗೆ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ವೀಕರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
***ಜನವರಿ 12, 2021 ರಂದು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿತು;** ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಸಿಜೆಐ ಶರದ್ ಅರವಿಂದ್ ಬೊಬ್ಡೆ ರೈತ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು.
*ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರಾದ ಅಶೋಕ್ ಗುಲಾಟಿ, ಪ್ರಮೋದ್ ಕುಮಾರ್ ಜೋಶಿ, ಅನಿಲ್ ಘನ್ವಾತ್ ಮತ್ತು ಭೂಪಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮನ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.  ಆದಾಗ್ಯೂ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಭೂಪಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮನ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು: 
::"ನಾನು ಒಬ್ಬ ರೈತ ಮತ್ತು  ಯೂನಿಯನ್ ನಾಯಕನಾಗಿ, ಕೃಷಿ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ನಾನು ನೀಡುವ ಅಥವಾ ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡಲು ನಾನು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ. ಮತ್ತು ದೇಶದ ರೈತರು, ನಾನು ಸಮಿತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂದೆಸರಿದಿದ್ದೇನ ಮತ್ತು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ರೈತರು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತೇನೆ "

### ರೈತರ ತಕರಾರು
***ಕೋರ್ಟು ನೇಮಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ರೈತರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.  ದೆಹಲಿಯ ಸಿಂಘು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ರೈತ ಮುಖಂಡರು, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಸಮಿತಿಯ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರು ‘ಸರ್ಕಾರದ ಪರ’ ಇರುವವರು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಪರವಾಗಿ ಲೇಖನ ಬರೆದವರು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ**.

### ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು
*ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ, ರೈತರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 139,123 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಲದ ಮಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದಿಂದಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ, ಬಿಹಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  ಈ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಸಂಖ್ಯೆಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ: ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಬಿ ದತ್ತಾಂಶವು 2019 ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ 42,563 ರೈತರು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ರೈತ ಕೂಲಿಕಾರ್ಮಿಕರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

### ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಗಳು
*ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಡೇರೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಲಾಂಡ್ರಿ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ದಂತ ಶಿಬಿರ, ದೇವಾಲಯದ ವಿವಿಧ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಲ್ಲಿನ ಶಿಬಿರಗಳು ಹಲ್ಲು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಸ್ವಚ್  ಗೊಳಿಸುವಿಕೆ,  ಹಲ್ಲಿನ ರಂದ್ರ ಭರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇಲಿಂಗ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೌರಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆಹಾರದ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ, ಗಂಟೆಗೆ 1000 ರೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ರೊಟ್ಟಿ ತಯಾರಕರನ್ನು ಲಂಗಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯುಕೆ ಮೂಲದ ಎನ್‌ಜಿಒ ಖಲ್ಸಾ ಏಡ್ (Khalsa Aid - ಸಹಾಯ)ಸಹ ವೃದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಿಗೆ ಕಾಲು ಮಸಾಜ್ ಕುರ್ಚಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.    
*ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೆನಡಾದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಹವಾಲಾ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
### ತಣ್ಣಗೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆ
*ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ದೂರುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು "ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿಗಳು" ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಆಂದೋಲನಗಳನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯಿಲ್ಲದೆ  ಅವರು ಬಳಲಿ ಹಿಂದೆಸರಿಯಲಿ ಎಂದು ಕಾಲತಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
### ನಾವಿಲ್ಲೇ ಸತ್ತರೂ ಸರಿ, ನಾವು ಹಿಂದಿರುಗಲಾರೆವು
*ಈ ೨ಡಿಗ್ರಿ- ೩ ಡಿಗ್ರಿ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಠಿಕಾಣಿ ಹೂಡುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಪಟಿಯಾಲ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೃದ್ಧ ಬಲ್‌ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಈಡೇರುವವರೆಗೆ ನಾವಿಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. **ನಾವಿಲ್ಲೇ ಸತ್ತರೂ ಸರಿ, ನಾವು ಹಿಂದಿರುಗಲಾರೆವು** ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
*ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರ ಪೈಕಿ **ಸುಮಾರು 30 ಮಂದಿ ಈವರೆಗೆ ಚಳಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ**. ತೀವ್ರ ಚಳಿ, ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ರೈತರನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪ ಸಂಭವಿಸಿದ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ‘
*ನಾವು ಚಳಿಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಚಳಿಯಿರಲಿ, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯೇ ಇರಲಿ ನಾನು ಹೆದರಲಾರೆ. ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ಕಷ್ಟ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಸರುಮಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬುವವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನಗಳ ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ರೈತರು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳಿಂದ ದೆಹಲಿ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿಂಬಾಲಕರು, ಇದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಕಾನೂನ ಹಿಂತೆಗೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ರೈತರನ್ನು ಕುರಿತು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ರೈತರ ಹಿತ ಇದೆ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
#### ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನ ಶುಕ್ರವಾರ 1 ಡಿಗ್ರಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ
*ಕಳೆದ 15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 2021ರ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ದಿನ ತಾಪಮಾನ 1 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲಾಗಿದೆ. ಕೋಲು ಸುಡುವಿಕೆ ಮೇಲೆ ದಂಡ ಹೇರುವ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರೈತರಿಗೆ ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಮೂರು ನೂತನ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಗೆ ಕಾನೂನು ಖಾತ್ರಿ ನೀಡುವ ಮುಖ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರೈತರು ಸಹಮತಕ್ಕೆ ಬಾರದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಕಳೆದ ಬುಧವಾರ ನಡೆಸಿದ ಆತನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆ ಕೂಡ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಮಾತುಕತೆ ಜನವರಿ 4ರಂದು ನಡೆಯಲಿದೆ.ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನ 1,ಜನವರಿ 2021: ಶುಕ್ರವಾರ 1 ಡಿಗ್ರಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬರಲಾಗದೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಟೆಂಟ್ ಗಳ ಒಳಗೆಯೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಯಿತು.
### ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರೈತನಾಯಕರ ಹನ್ನೊಂದುಸುತ್ತುಗಳ ಮಾತುಕತೆ
*ದಿ.೩೧-೧೨-೨೦ ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರೈತನಾಯಕರ ನಡುವೆ ನೆಡೆದ ಆರನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ತ್ಯಾಜ್ಯಸುಡುವುದಕ್ಕೆ ದಂಡವಿಧಿಸುವುದಲ್ಲು ಕೈಬಿಡಲು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಬಾಯಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಟ ಬೆಲೆ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ "ರೈತ ಮುಖಂಡ ಗುರ್ನಮ್ ಸಿಂಗ್ ಚೋಡುನಿ, "ನಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ನಾವು **ಎಂಎಸ್ಪಿಯಲ್ಲಿ (ಕನಿಷ್ಟ ಬೆಲೆ ಖರೀದಿ) 23 ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಿರಾ?** ಎಂದು ನಾವು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. '''ಅವರು 'ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು**. **ಹಾಗಾದರೆ ನೀವು ದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ಏಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಎಂದು ರೈತ ನಾಯಕರು ಕೇಳಿದರೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.** ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಈಡೇರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಜನವರಿ 26 ರಂದು ದೇಶವು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿದೆ, ಅಂದು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಿರುವ ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಆ ಶನಿವಾರ ದೆಹಲಿ ಕಡೆಗೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಪೆರೇಡ್ ನಡೆಸಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
*ಇದೇ ರೀತಿ ರೈತ ನಾಯಕರು ಸರ್ಕಾರ ಅಂಗೀಕರಿಸಿರುವ ಮೂರು ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ರೈತರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ತೋಮರ್ ಕಾಯಿದೆಯು ರೈತರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವೆಂದು ಹೇಳಿ ಒಪ್ಪಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಹದಿನೆಂಟು ತಿಂಗಳು ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದಾಗಿಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ ರೈತರು ಆಕಅಯ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಲು ಕೇಲಿದರು.ಹೀಗೆ ನೆಡೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಸಭೆಗಳೂ ವಿಫಲವಾದವು. 2021 ಜನವರಿ 22ಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ೧೨ ನೇಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

### ಜನವರಿ 26, 2021 ರಂದು, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ರ್ಯಾಲಿ
*ಜನವರಿ 26, 2021 ರಂದು, ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ರ್ಯಾಲಿಗಳು ನೆಡೆದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಪು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅಕಾಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಿತು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಪಲ್ಟಿಯಾದಾಗ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಸಾವು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಡ್ರೈವರ್ ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಓಡಿಸಿ ಅನೇಕ ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.   ಆದರೆ, **ರೈತ ಮುಖಂಡರು ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನಟ "ದೀಪ್ ಸಿಧು" ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಿತೂರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು.** **ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, 2019 ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುದಾಸ್‌ಪುರದಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿ ಡಿಯೋಲ್  ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದಾಗ ಈ ನಟ-ರಾಜಕಾರಣಿಯು ಅವರ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.** ದೀಪ್ ಸಿಧು ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯಿಂದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಲೈವ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 
*ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ನೂತನ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ರೈತರು ದೊಡ್ಡ ತ್ರಾಕಟರ್ ರ್ಯಾಲಿ ನಡೆಸಿದರು. ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಜಾಥಾ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೈವಾಡವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಕಿಸಾನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಕ್ತಾರ ರಾಕೇಶ್ ಟಿಖಾಯತ್ ಬುಧವಾರ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅಲ್ಲದೆ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರು ಮತ್ತು ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಿದವರು ತಕ್ಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
*ದಿ.೨೬-೧-೨೦೨೧ ಮಂಗಳವಾರ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ಬಳಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿರುವುದಾಗಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿಸಾನ್ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘಟನ್’ ಮತ್ತು ‘ಭಾರತೀಯ ಕಿಸಾನ್ ಯೂನಿಯನ್’ ಹೇಳಿವೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು  ದೆಹಲಿಯ ಸಿಂಘು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೊಂದಿಗಿದ್ದ ನಟ ದೀಪ್‌ ಸಿಧುರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸನ್ನಿ ಡಿಯೋಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

### ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಮಳೆಯ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ
*ದಿ. 2 ಜನವರಿ 2021ಶನಿವಾರ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗಿ ರೈತರು ಇರುವ ತಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗಾಗಿ ನೀರು ನಿರೋಧಕ ಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, "ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿ ಮತ್ತು ನಿಂತ ನೀರಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಿಸಾನ್‌ ಮೋರ್ಚಾದ ಸದಸ್ಯ, ರೈತರ ಮುಖಂಡ ಅಭಿಮನ್ಯು ಕೊಹಾರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು.‘ಇಲ್ಲಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತುಂಬ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯ ನಂತರ ಚಳಿಯ ತೀವ್ರತೆ ಕುಗ್ಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮಳೆ ನೀರು ಆವರಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸರ್ಕಾರ ನಮ್ಮ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ’ ಎಂದೂ ಅವರು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಸಿಂಘು ಗಡಿಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಗುರ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ‘ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೂ ಕೊರತೆ ಇದೆ. **'ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದರೂ ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರುವವರೆಗೂ ನಾವು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಕದಲುವುದಿಲ್ಲ’''' ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ನೇತಾರರು ಇನ್ನೂ ವಿರೋದಪಕ್ಷಗಳ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನವರ ಪಿತೂರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ 

### ದೆಹಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ರ್ಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆ
*ದಿ.26-1 2021 ಮಂಗಳವಾರ, ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ದೆಹಲಿಯ ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ರ್ಯಾಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಜತೆಗೆ, ರಾಜ್‌ಪತ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮಗಿದ ಮೇಲೆ, ರ್ಯಾಲಿ ನಡೆಸಲು ಪೊಲೀಸರು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ರೈತರ ಗುಂಪುಗಳು ರಾಜ್‌ಪತ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಮೂಲಕ ದೆಹಲಿ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. ಇನ್ನಷ್ಟು ರೈತರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ದೆಹಲಿಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು. ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಮುಂದಾದ ರೈತರನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತರ ಮೇಲೆ ರೈತರು ಅಶ್ರವಾಯು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು. ಪೊಲೀಸರ ಎಲ್ಲ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ದೆಹಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
#### ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ
* ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ರೈತ, ದಲಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನೂರಾರು ಸದಸ್ಯರು ನಗರದ ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ದಿ.26-1 2021 ಮಂಗಳವಾರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಹೊರಟಿರುವ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ರೈತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ನಾನಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ರೈತರು ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಉದ್ಯಾನದವರೆಗೆ ಪರೇಡ್ ನಡೆಸಿದರು. ನಗರದೊಳಗೆ ಕೇವಲ 125 ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದರು. 'ಹಸಿರು ಶಾಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ರೈತರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ, ಈಗ ರೈತ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ರೈತರು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸದಸ್ಯರೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು
#### 26 ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಂತರ
*27-1-2021 ಬುಧವಾರ,
*ರೈತ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತಾ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾ ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ರಂದು ಸಂಸತ್ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಯೊಜನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೈತರ ಆಂದೋಲನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನವರಿ 30 ರಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಸರಿದವು.
*ದೆಹಲಿಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳ (26 ನವೆಂಬರ್ 2021 ರಿಂದ) ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನೆಡೆಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ 11 ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳ ನಂತರ, ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾರ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಐಟಿಒನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ತಡೆಗೋಡೆಗೆ ನುಗ್ಗುವಾಗ ಅವರ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಪಲ್ಟಿಯಾದಾಗ ಓರ್ವ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರನು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬನು ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಪೋಲಿಸರ ಮೇಲೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಚಲಾಯಿಸಿ ಅನೇಕರು ಗಾಯಗೊಂಡರು,ಸುಮಾರು ನಾನೂರು (೪೦೦) ಪೋಲಿಸರು ಗಾಯಗೊಂಡರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಜನಸಮೂಹವು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದಾಗ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಗೆ ತೆರಳುವಾಗ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುವಾಗ ಈ ಬಗೆಯ ಗೊಂದಲುಂಟಾಯಿತು, 
*2021 ಜನವರಿ 26, ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನಂತರ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು 25 ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ 37 ಕೃಷಿ ಮುಖಂಡರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
*ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ನಾಯಕ ಶಶಿ ತರೂರ್‌, ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ರಾಜ್‌ದೀಪ್‌ ಸರ್ದೇಸಾಯಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನ ಮ್ರಿನಾಲ್‌ ಪಾಂಡೆ, ಕೌಮಿ ಆವಾಜ್‌ನ ಜಾಫರ್ ಆಘಾ, ದಿ ಕ್ಯಾರವನ್‌ ಸುದ್ದಿ ಸಮೂಹದ ಅನಂತ್‌ ನಾಥ್‌ ಮತ್ತು ವಿನೋದ್‌ ಜೋಶ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.ಸೆಕ್ಷನ್ 124 ಎ (ದೇಶದ್ರೋಹ), 153-ಎ (ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು), ಸೆಕ್ಷನ್ 295ಎ (ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೃತ್ಯ), ಸೆಕ್ಷನ್ 504 (ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅವಮಾನ), ಸೆಕ್ಷನ್ 506 (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆ) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 120ಬಿ (ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಅಪರಾಧ ಸಂಚು).ಸೇರಿದಂತೆ 11 ಐಪಿಸಿ ವಿಭಾಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ

#### ಕಿಸಾನ್ ನಾಯಕರ ದೂರು
*2021 ಜನವರಿ 26 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರವು "ರೈತ ಸಂಘಗಳನ್ನು ದೋಷಿಗಳು ಮತ್ತು-ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ಅನ್ನು ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಸಂಚು" ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಕಿಸಾನ್ ಯೂನಿಯನ್ (ಬಿಕೆಯು) ವಕ್ತಾರ ರಾಕೇಶ್ ಟಿಕೈಟ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
#### ಸ್ಥಳವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ
*ರೈತರಿಗೆ ಗಾಜಿಪುರ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಘಾಜಿಬಾದ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ (ದೆಹಲಿ-ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ ಗಡಿ) ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಧರಣಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಜನವರಿ 28, 2021 ಸಂಜೆ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಅಥವಾ ಉಗ್ರಕ್ರಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಿ ದೆಹಲಿ ಗಡಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ರಾತ್ರಿಯಿಂದಲೂ ಭಾರಿ ಭದ್ರತಾ ನಿಯೋಜನೆ ಇದೆ.

### ರೈತರಿಗೆ ದಿಗ್ಬಂಧನ -ಎಲ್ಲಾ ಸರಬರಾಜುಗಳಿಗೆ ತಡೆ
***ಉಗ್ರಕ್ರಮ**:
*೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ದಿ೧,೨ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಮೂರು ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಶಿಬಿರಗಳ ಸುತ್ತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‌ ಸುರಿದು, ಒಂದು ಅಡಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದದ ಮೊನಚಾದ ಸಾವಿರಾರು ಸರಳುಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿದೆ. ರೈತರ ಶಿಬಿರಗಳ ಸುತ್ತ ಹಲವು ಸುತ್ತಿನ ಮುಳ್ಳುತಂತಿ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿ-ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಗಡಿಯ ಗಾಜಿಪುರದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಶಿಬಿರದ ಸುತ್ತ ಮೂರು ಅಡಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಮಧ್ಯೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸುರಿಯಲಾಗಿದೆ. ರೈತರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತ ಸಾವಿರಾರು ಸರಳುಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಹತ್ತಾರು ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್‌ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ತೋಡಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಹೊರಗೆ ಟ್ರಕ್‌-ಟಿಪ್ಪರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಹಾರ, ನೀರು, ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವೆ, ಶೌಚಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹೊರ ಹೋಗದಂತೆ ಯಾರೂ ಒಳಬರದಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
*ಪೊಲೀಸರ ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ‘ಇದು ರೈತರ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಆಕ್ರಮಣ’ ಎಂದು ಕಿಸಾನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರದ ಮೂರು ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಒಕ್ಕೂಟದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಎರಡು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
#### ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ವಿರೋಧ
* ದಿ.೩-೨-೨೧ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ವಂದನಾ ನಿರ್ಣಯದ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚೆ ವೇಳೆ ಸದನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಆರ್‍ಜೆಡಿ ಸಂಸದ ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಜ್ಹಾ, ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ವಿಚಾರವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ರೈತರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, **ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿದೆ.** **ಕಂದಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು, ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ;** ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು, ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಕೈಮುಗಿದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ನಡುಗುವ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ರೈತರಿಗೆ ಆಹಾರ ಸರಬರಾಜು  ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು, ಶೌಚಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದೀರಿ, ಕಂದಕ ರಚಿಸಿ, ಮುಳ್ಳು ತಂತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್ ಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದೀರಿ. ಭಾರತದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದ ನೆರೆ ದೇಶದವರಿಗೆ ಸಹ ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತೋರಿಸಿದ್ದು ಈ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿಲ್ಲ ಕೂಡ ಎಂದರು.ದೇಶಭಕ್ತಿ ಇರುವುದು ಬಲ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಹೃದಯದಿಂದ ಬರಬೇಕು ಎಂದು ಕವನ ಓದುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ದಿಗ್ವಿಜಸಿಂಗ್.'ದೇಶವು ಪೊಲೀಸರು, ತೋಳ್ಬಲ, ಜನ ಗಣ ಮನ ಮತ್ತು ವಂದೇ ಮಾತರಂಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಲ್ಲ. ದೇಶವು ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಬೆಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ನೀವು ಆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಾಗಿಸಿದ್ದೀರಿ,'ಎಂದರು. 
*ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಗೃಹ ಇಲಾಖೆ, ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಬಲಿಷ್ಠ (ಶ್ರೀಮಂತ) ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.ಪರಿಸರವಾದಿ ಗ್ರೇಟಾ ಥನ್ಬರ್ಗ್ ಎಂಬ ಪರಿಸರವಾದಿಯೂ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಇದು ಭಾರತವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಪಿತೂರಿ ಎಂದಿದೆ.
*: ದೆಹಲಿಯ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಹೋರಾಟದ ಹಿಂದೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಿತೂರಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ರೈತ ನಾಯಕ ರಾಕೇಶ್‌ ಟಿಕಾಯತ್‌ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆರೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಟಿಕಾಯತ್‌, 'ಯಾವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಿತೂರಿ? ಯಾವ ಮಾನಹಾನಿ? ರೈತರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಬೆಲೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ತಂದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ? ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಕಾಯ್ದೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ರೈತರ ಬೆಳೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಿತೂರಿ' ಎಂದು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ

#### ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರು
*ಕೃಷಿ ಮಸೂದೆದ ವಾಪಸ್'ಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಕಳೆದ 2 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಲು ರಾಜ್ಯದ ರೈತರು ಕೂಡ ಘಾಜಿಪುರದ ಗಡಿ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ. ಘಾಜಿಪುರ ಗಡಿ ತಲುಪಿದ್ದು,  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘ ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಸೇನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಘಾಜಿಪುರ ಗಡಿ ತಲುಪಿದ ಕೂಡಲೇ ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಕಿಸಾನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಖಂಡ ರಾಕೇಶ್ ಟಿಕೈತ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವೇಳೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾನಿರತ ರೈತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ರಾಜ್ಯದ ರೈತರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
*ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಕಡೆ ರೈತರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ "ಚಕ್ಕಾ ಜಾಮ್‌:" ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯೊಜಿಸಿದ್ದು, ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಗಂಟೆಯಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಟು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಿದರು.
### 'ರೈಲ್ ರೋಕೊ' -ಫೆಬ್ರವರಿ 18
*ಸಂಯುಕ್ತಾ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾ ಅವರ ಸಭೆ ಬುಧವಾರ 17-ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿರುವ ರೈತ ಸಂಘದ ಸಂಯುಕ್ತಾ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾ ಬುಧವಾರ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದರು. ಕೇಂದ್ರದ ಮೂರು ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲು ರೈತ ಮುಖಂಡರು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 18 ರಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 4 ರವರೆಗೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 'ರೈಲ್ ರೋಕೊ' ಆಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಂದೋಲನದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ *ರೈತರು ಫೆಬ್ರವರಿ 12 ರಿಂದ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆ ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು.
*ಪುಲ್ವಾಮಾ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಸೈನಿಕರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಫೆಬ್ರವರಿ 14 ರಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕ್ಯಾಂಡಲ್ ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು 'ಮಶಾಲ್ ಜುಲೂಸ್' ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ಸಂಯುಕ್ತಾ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರು ಫೆಬ್ರವರಿ 16 ರಂದು ಜಾಟ್ ನಾಯಕ ಸರ್ ಲೋತು ರಾಮ್ ಅವರ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಗೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ತೋರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
*ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 4 ತಾಸುಗಳ ರೈಲು ತಡೆ ಚಳವಳಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ 25 ರೈಲುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಇಲಾಖೆ ಕೆಲಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅವಘಡಗಳು ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ. ರೈತರು 50 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧರಣಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಭಾಗೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ರಾಜೇಶ್ ಅಗರ್‌ವಾಲ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೈಲುಗಳ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ರದ್ದತಿ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
*ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸದಸ್ಯರು ಗುರುವಾರ ಪುಣೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಆಂದೋಲನ ನಡೆಸಿದರು. ರೈತರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ದೆಹಲಿಯ ಟಿಕ್ರಿ ಗಡಿಯ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಮೆಟ್ರೊ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ರೈಲು ತಡೆ ಚಳವಳಿ ಕಾರಣಕ್ಕೆ 4 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು.
### ನೂರನೇ ದಿನದ ಚಳುವಳಿ
*ವಿವಾದಿತ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ದೆಹಲಿ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೈತರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ನೂರನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರು ನವದೆಹಲಿಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಆರು ಪಥದ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬಂದ್‌ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರು ಕಾರು, ಲಾರಿ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆದ್ದಾರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಂಚಾರ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ‘ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ರೈತರ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಸೋತಿದೆ‘ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ 68ರ ಹರೆಯದ ಪಂಜಾಬ್ ರೈತ ಅಮರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್, ‘ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲ’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
***ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ**: ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದೆಹಲಿಯ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟ 100 ದಿನ ಪೂರೈಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದೇ 6ರಂದು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಬಾವುಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಧೋರಣೆ ಖಂಡಿಸಲಾಗುವುದು’ ಎಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾ ಮುಖಂಡ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಹೇಳಿದರು. **ರೈತರ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಹಿಂದೆಯೂ ಇತ್ತು, ಈಗಲೂ ಇದೆ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅದು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಂತೆ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು’ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು**

### ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು
#### ದೇಶಿಯ
*ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ, ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿ ದಳದ ಹರ್ಸಿಮ್ರತ್ ಕೌರ್ ಬಾದಲ್ ಅವರು ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26 ರಂದು, ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿ ದಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತೊರೆದರು.  ನವೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. "ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃಷಿ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೈತರು ದಶಕಗಳಿಂದ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸಿದ ಅದೇ ಜನರಿಂದ ಮೋಸ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ಸುಳ್ಳು ಹರಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮೋದಿ ಹೇಳಿದರು. ಹಲವಾರು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ಸಹ ಈ ಕುರಿತು ಈ ಬಗೆಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.
*ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈತರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರಂದು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಸಕ ಸೋಮವೀರ್ ಸಾಂಗ್ವಾನ್ ಅವರು ಹರಿಯಾಣ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಿತ್ರ ಜನ್ನಾಯಕ್ ಜಂತ ಪಕ್ಷ (ಜೆಜೆಪಿ) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು "ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (ಎಂಎಸ್ಪಿ) ಮುಂದುವರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಲಿಖಿತ ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು" ಕೇಳಿದೆ.
#### ರೈತ ವಿರೋಧಿಯಾದ ಮೂರು ಕರಾಳ ಕಾಯ್ದೆಗಳು - ಮುಖ್ಯ ಆಕ್ಷೇಪ
***ರೈತ ವಿರೋಧಿಯಾದ ಮೂರು ಕರಾಳ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಬೆಂಬಲ ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅಮಾನತು ಮಾಡಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಮತದ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ರೈತರ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಾಗಲಿ, ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಲಿ ಇಂತಹ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಎಪಿಎಂಸಿಯನ್ನೇ ರದ್ದು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಎಪಿಎಂಸಿ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಖರೀದಿ ನಿಂತ ಬಳಿಕ ಮೋದಿಯವರ ನಾಲ್ವರು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಗೆಳೆಯರು ರೈತರಿಂದ ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಖರೀದಿಸಿ, ಅತಿಯಾದ ಬೆಲೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ, ಎಂಬುದು- ಇದುವೇ ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಮುಖ್ಯ ಆಕ್ಷೇಪ.**

#### ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಂದ್
*ಡಿಸೆಂಬರ್ 4 ರಂದು, ಕೇಂದ್ರದ ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೆಹಲಿಯ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರು, ಡಿಸೆಂಬರ್ 8 ರ ಮಂಗಳವಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಮುಷ್ಕರವನ್ನು ನೆಡೆಸಲು ಕರೆಕೊಟ್ಟರು. ರಾಜಧಾನಿಯ ಎಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ನಿಲುವಿನ ಮಧ್ಯೆ, ಮುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು, ರೈತ ಸಂಘವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕೇವಲ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11 ಗಂ.ಯಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3 ಗಂ.ಗಳ ನಡುವೆ ಮುಷ್ಕರ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.

#### ಪಿತೂರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
*ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಪಿತೂರಿಯ ಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ಅವರು "ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿಗಳು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರ, ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರನ್ನು "ಎಡಪಂಥೀಯ ಮತ್ತು ಮಾವೋವಾದಿ" ಮತ್ತು ಅಪರಿಚಿತ ಸಂಚುಕೋರರುಚಳುವಳಿಗಾರರನ್ನು "ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಜಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಕೃಪಾಲ್ ಪರ್ಮಾರ್, "ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿ ಅಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.  ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ರಾವಾಸಾಹೇಬ್ ಡ್ಯಾನ್ವೆ ಅವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಿತೂರಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ರೈತರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಿಂದೆ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕ ಸುರೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್, ".... ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಆಂದೋಲನ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.  ಬಿಜೆಪಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ದುಶ್ಯಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಗೌತಮ್ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು "ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು" ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು "ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿ" ಪಡೆಗಳು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವು 'ತುಕ್ಡೆ ತುಕ್ಡೆ ಗ್ಯಾಂಗ್' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ದೂಷಿಸಿದ್ದಾರೆ - ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಅದರ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಒಪ್ಪದವರ ಎಲ್ಲರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ; ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ -  ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪೌರತ್ವ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ' ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
* ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮನೋಜ್ ತಿವಾರಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತ ರೈತರನ್ನು "ನಗರ ನಕ್ಸಲರು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮಾಜಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಬಾದಲ್, ಬಿಜೆಪಿ ನಿಜವಾದ 'ತುಕ್ಡೆ ತುಕ್ಡೆ ಗ್ಯಾಂಗ್' ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ಅನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.  [

#### ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
*ಹಲವಾರು ಕೇಂದ್ರ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಸಿಖ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಖಲಿಸ್ತಾನಿ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ದುಶ್ಯಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಗೌತಮ್ ಅವರು "ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್" ಮತ್ತು "ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಜಿಂದಾಬಾದ್" ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು, ಹರಿಯಾಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮನೋಹರ್ ಲಾಲ್ ಖಟ್ಟರ್ ಅವರು ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಸಹಾನುಭೂತಿಗಳಂತಹ "ಅನಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳು" ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ರೈತರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
*ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು “ಸ್ಕ್ರೋಲ್.ಇನ್‌” ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ "ಮೋದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಖಲಿಸ್ತಾನಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿವೆ [...] ನಾವು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೋದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ."  ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಕೋನ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಕೆಣಕಲು ಈ ಪದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 
*"ಇದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ರೈತರನ್ನು "ಖಲಿಸ್ತಾನಿಗಳು" ಅಥವಾ "ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿಗಳು" ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಬೇಡಿ ಎಂದು ಎಡಿಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ಮಾಧ್ಯಮದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
### ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆ- ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯುವತಿ ದಿಶಾ ರವಿ ಬಂಧನ
*ಕೇಂದ್ರದ ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರೈತರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ‘ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌’ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ 21 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ದಿಶಾ ರವಿ ಎಂಬವರನ್ನು ದಿ.೧೩-೨-೨೦೨೧ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿವಾಸದಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಗ್ರೇಟಾ ಥನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಸೇರಿ ಹಲವು ಗಣ್ಯರು ಈ ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ದೇಶದ್ರೋಹ, ಜನರ ನಡುವೆ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಒಳಸಂಚಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಫೆ. 4ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಪೊಲೀಸರು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ದಿಶಾ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಶನಿವಾರ ರಾತ್ರಿಯೇ ದೆಹಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದಿಶಾ ಅವರನ್ನು ಐದು ದಿನ ಪೊಲೀಸ್‌ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ. ದಿಶಾ, 'ಫ್ರೈಡೇಸ್ ಫಾರ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
*ದೆಹಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಈ ಬಂಧನವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಬಂಧನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡಿಲ್ಲದ ರೀತಿಯ ದಾಳಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ವಿಪಕ್ಷನಾಯಕರು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಬಿಜೆಪಿ ಬೆಂಬಲಿಗರು ದಿಶಾಳನ್ನು ಉಗ್ರ ಅಜ್ಮಲ್‌ ಕಸಬ್‌ (Ajmal Kasab)ನಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
#### ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು- ದಿಶಾರವಿ ಬಿಡುಗಡೆ
*ದಿಶಾ ಅವರು ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ ಮೂಲಕ ಜನರು ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಮಾಡಿದ ಆರೋಪವನ್ನೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ 18 ಪುಟಗಳ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
*'ನಿರುಪದ್ರವ ಟೂಲ್ಕಿಟ್ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿರುವುದು ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ': ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
***‘ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಕರಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜನರನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ತಳ್ಳಲಾಗದು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ’ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹೇಳಿದರು.** 
*** "ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ನಮ್ಮ ನಾಗರಿಕತೆಯು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಅಸಡ್ಡೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಋಗ್ವೇದವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ರಾಣಾ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಿನ್ನಮತ, ವೈವಿಧ್ಯ, ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಅಸಮ್ಮತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆ ಮೂಡಿಸುವ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧ ಸಾಧನಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಒಣಜಂಭವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು ಎಂದು ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ".** 
*ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ದಿಶಾ ರವಿ ಅವರಿಗೆ ದೆಹಲಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೆಷನ್ಸ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದ್ದು, 23-2-2021 ಮಂಗಳವಾರ ರಾತ್ರಿಯೇ ಅವರು ತಿಹಾರ್‌ ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
*‘ಆರೋಪಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳು ಅಥವಾ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸುವವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇಲ್ಲದೇ ಹೇಳುವುದು ಊಹೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರ ಜತೆಗೆ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಆರೋಪಿಯ ಮೇಲೆ ದೇಶದ್ರೋಹದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಗದು’ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ.
*ದಿಶಾ ಮತ್ತು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ದಿನ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ನೇರ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್‌ ಜನರಲ್‌ ಎಸ್‌.ವಿ. ರಾಜು ಅವರೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ.
*ಖೋಟ್:
::"Freedom of speech includes the right to seek a global audience: Top quotes from Disha Ravi’s bail order ::“Still further, there is nothing on record to suggest that there was any call, incitement, instigation or exhortation on the part of the applicant/accused and the above-said organisations and its associates to foment violence on January 26, 2021.” Freedom of speech includes the right to seek a global audience: Top quotes from Disha Ravi’s bail order."

### ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ರ್‍ಯಾಲಿ
*ದಿ.26-1-2021 ರಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ರ್‍ಯಾಲಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ‘ಪೂರ್ವಯೋಜಿತ ಸಂಚು’ ಎಂದು ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ ಪ್ರಕರಣದ "ಎಫ್‌ಐಆರ್‌"ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.  ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆಸಲು ಸಿಖ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಜಸ್ಟಿಸ್‌ ಸಂಘಟನೆಯು 2.5 ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. **ಆದರೆ, ಜ. 26ರಂದು ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಿದ್ದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಧ್ವಜ. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದಿ ಖಾಲಿಸ್ತಾನ ಧ್ವಜ ಅಲ್ಲ.**  ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ರ್‍ಯಾಲಿ ನಡೆಸಲು ರೈತರು ಒಪ್ಪಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ನ ಹಿಂದಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಳೇ ಗಲಭೆಗೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಕೊಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.                                                         ‘ಪಂಜಾಬ್‌ ಅನ್ನು *ಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಖಾಲಿಸ್ತಾನ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಿಖ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಜಸ್ಟಿಸ್‌ ಸಂಘಟನೆಯು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದೆ. ಜನರಿಗೆ ಹಣ ನೀಡಿ, ಅಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂಸೆಗೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ನೀಡಿದೆ’ ಎಂದು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. 
*ಈ ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ ಅನ್ನು ಗ್ರೇಟಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ದಿಶಾ ರವಿ.  ದಿಶಾ, ಮುಂಬೈನ ವಕೀಲೆ ನಿಕಿತಾ ಜೇಕಬ್‌ ಮತ್ತು ಬೀಢ್‌ನ ಶಾಂತನು ಮುಲುಕ್‌ ಹಾಗೂ ಇತರರು ಈ ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ಈ ಎಲ್ಲರೂ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
### ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕ
*ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ 320 ರೈತರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ‘ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕ‘ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮೃತ ರೈತರ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರದ ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ರೈತರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳ ‘ಗಾಜಿಪುರ–ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್‌(ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿ)ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕ' ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಕಿಸಾನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ(ಬಿಕೆಯು) ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದೆ. ಬಿಕೆಯು ಮುಖಂಡ ರಾಕೇಶ್ ಸಿಂಗ್ ಟಿಕಾಯತ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಮೇಧಾಪಾಟ್ಕರ್ ಅವರು ಮಂಗಳವಾರ ‘ಹುತಾತ್ಮ ಸ್ಮಾರಕ‘ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದರು.
## ಬೆಂಬಲ
### ಗ್ರೆಟಾ ಥನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಬೆಂಬಲ
*ದಿ.19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021- ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಗಾರ್ತಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದಿಶಾ ರವಿ ಅವರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಗ್ರೆಟಾ ಥನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದದರು.'ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕು ಚೌಕಾಸಿ ಇಲ್ಲದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶವಾಗಿರಬೇಕು,' ಎಂದು ಗ್ರೆಟಾ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಟ್ವೀಟ್‌ ನೊಂದಿಗೆ ಗ್ರೆಟಾ ಅವರು #StandWithDishaRavi ಎಂಬ ಹ್ಯಾಷ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಅನ್ನೂ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.

#### ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ
*ಪಿಟಿಐ ಪ್ರಕಾರ- **8 ಮಾರ್ಚ್ 2021 ರಂದು ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ** ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸಂಕೀರ್ಣಳಲ್ಲಿನ ವೆಸ್ಟ್ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಹಾಲ್ನಲ್ಲಿ 90 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತದ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಬಗೆಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ ಎಂಪಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿ ಸಮಿತಿಯ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಡೇ,ಅವರನ್ನು  ಮತ್ತು ಸಚಿವರನ್ನು  ಯುಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  

***ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ:** ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಬ್ ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ರಸ್ಸೆಲ್ ವೋರ್ಟ್ಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರು ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ **ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜಸ್ಟಿನ್ ಟ್ರುಡೊ** ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. "ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೆನಡಾ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಟ್ರೂಡೊ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು "ಸಂವಾದದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ" ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.  **ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್:** ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, 1,500 ಭಾರತೀಯ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನವರು ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಟಿಯಾ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು. [102]. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸದರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತನ್ಮಂಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಧೇಸಿ, ಪ್ರೀತ್ ಕೌರ್ ಗಿಲ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನೆಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
*ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ, ಚಿಕಾಗೊ, ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲಿಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಹೂಸ್ಟನ್, ಮಿಚಿಗನ್, ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ದೂತಾವಾಸದ ಹೊರಗೆ ರ್ಯಾಲಿಗಳು ನಡೆದವು'ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷಗಳ ಹಲವಾರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರು ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಜೋಶ್ ಹಾರ್ಡರ್, ಟಿಜೆ ಕಾಕ್ಸ್, ಡೌಗ್ ಲಾಮಾಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಆಂಡಿ ಲೆವಿನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
*ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸದರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತನ್ಮಂಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಧೇಸಿ, ಪ್ರೀತ್ ಕೌರ್ ಗಿಲ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನೆಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
*ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷಗಳ ಹಲವಾರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರು ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಜೋಶ್ ಹಾರ್ಡರ್, ಟಿಜೆ ಕಾಕ್ಸ್, ಡೌಗ್ ಲಾಮಾಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಆಂಡಿ ಲೆವಿನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

#### ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು
*ಟೊರೊಂಟೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಾಯಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ರಾಜಶ್ರೀ ಜಯರಾಮನ್, "ಮಸೂದೆಗಳು ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಏಕ ವಲಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಬಡ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಬಡ ಜನರ ಮೇಲೆ (ಕಷ್ಟದ) ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
#### ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅದ್ಯಕ್ಷೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ
*ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆಯುವುದೇ ನಿಜವಾದ ರಾಜಧರ್ಮ. ಹಾಗೂ ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾದ ನಿಜವಾದ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಎಂದು ಸೋನಿಯಾಗಾಂಧಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

### ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ನಿರ್ಣಯ
*2021 ಜನವರಿ 29 ರಂದು ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಜಂಟಿ ಸಭೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲು 16 ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಎನ್‌ಸಿಪಿ, ಡಿಎಂಕೆ, ಟಿಎಂಸಿ, ಶಿವಸೇನೆ, ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ, ಆರ್‌ಜೆಡಿ, ಸಿಪಿಐ, ಸಿಪಿಐ (ಎಂ) ಮತ್ತು ಪಿಡಿಪಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳ ಜಂಟಿ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳು "ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣ" ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಸಂಯುಕ್ತ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ".ಅವರು ಈ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು" ಯಾವುದೇ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ತರಲಾಗಿದೆ ", " ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಮ್ಮತದ ಕೊರತೆ "ಮತ್ತು" ಸಂಸತ್ತಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ... ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿದೆ "ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
*" ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ, ಈ ಕಾನೂನುಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಸೌಧವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಡವುತ್ತವೆ - ಎಂಎಸ್ಪಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಪಿಡಿಎಸ್). ಕೃಷಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಸಂಘಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ತರಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಮ್ಮತದ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ನಿಯಮಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾನೂನುಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವವು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ "ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
### ವಿದೇಶ- ಬೆಂಬಲ
*ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಲಯದಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಗ್ರೇಟಾ ಥನ್‌ಬರ್ಗ್ ದಿ.3-2-2021 ಟ್ವೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿ; ಉಳಿದವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಲು 'ಟೂಲ್ ಕಿಟ್' ಅನುಸರಿಸಿ ಎಂದು ಕರೆಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಭಾರತದ ರೈತರ ಜತೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸದೇ ನೂತನ ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಇವು ರೈತರನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ ಕಂಪನಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿ. ಅವರ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಎಂದು ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
*ಗ್ರೇಟಾ ಅವರು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜನವರಿ 26 ಮತ್ತು 23ರಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್‌ ನಡೆಸುವ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯನ್ನು ಈ ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬರೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ದೇಶದ್ರೋಹ ಎಸಗಿದ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಖಾಲಿಸ್ತಾನ ಪರ ಸಂಘಟನೆಯು ಈ ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗಿರುವುದಾಗಿ ದೆಹಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ ಪ್ರವೀಣ್ ರಂಜನ್ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
*ರೈತರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಾದ  ಯು.ಎಸ್.ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ ಕಮಲಾ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಅವರ ಸೋದರ ಸೊಸೆ ಮೀನಾಹಾರ್ರಿಸ್ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಹಿಂದೂ ಫ್ರಂಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟರು.  "ನಾನು ಭಾರತೀಯ ರೈತರಿಗೆ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ" ಎಂದು ಮೀನಾ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಗುರುವಾರ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. "ನಾನು ಬೆದರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ನಾನು ಮೌನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು 36 ವರ್ಷದ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ವೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಮೀನಾಹಾರ್ರಿಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
### ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಾಜಿ ಸಂಸದ
*ಆರ‍ಎಸ್‍ಎಸ್‍ನ ಪ್ರಭಾವಿನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಾಜಿ ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ರಘುನಂದನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿ ನರೆಂದ್ರ ತೋಮರ್‍ಗೆ ಬರೆದಂತೆ ಇದೆ. ಅದರೆ ಅದು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಉದ್ದೇಶಮಾಡಿ ಬರೆದ ಹಾಗೆ ಇದೆ. "ಆತ್ಮೀಯ ನರೇಂದ್ರ ಜಿ, ನೀವು ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮತ್ತು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದೀರಿ" ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಅಧಿಕಾರದ ದುರಹಂಕಾರ" ನಿಮ್ಮ ತಲೆಗೆ ಹೋಗಿದೆ. "ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ ಅದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?" "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಿ (ಅಥವಾ)ಅದಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು - ವಿಷಾದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ”ಎಂದು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
### ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಟೀಕೆ
*ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರು,'ದೇಶವು 'ಆಂದೋಲನಾಜೀವಿ' ಮತ್ತು 'ಆಂದೋಲನಕಾರಿ' ನಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಅತಿಮುಖ್ಯ. 'ಕಿಸಾನ್ ಆಂದೋಲನ' ಪವಿತ್ರವೆಂದು ನಾನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಆಂದೋಲನಾಜೀವಿಗಳು ಪವಿತ್ರ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಹೈಜಾಕ್ (ಅಪಹರಣ) ಮಾಡಿ, ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೇ? ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳನ್ನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಟವರ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದರು. ನಾವು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಮನಗಾಣುತ್ತೇವೆ. ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಈ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಿಡುವುದು ರೈತರಿಗೆ (ನಿಮಗೆ)ಬಿಟ್ಟ ವಿಚಾರ,' ಎಂದರು.(ಜೀವಿ- ಪ್ರಾಣಿಗಳು?)
### ವಿಶ್ಲೇಶಣೆ
#### ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹಾ
*ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಉಭಯಪಕ್ಷಗಳನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವ ನೀತಿಗೆ ತಿಲಾಂಜಲಿ ಇತ್ತು, ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದು ಕಡು ಮೂರ್ಖತನದ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವಂತಹ ವರ್ತನೆಯೂ ಆಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಕುರಿತ ವಿವರವುಳ್ಳ ಲೇಖನದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಸೆಳೆದ ಬಾರ್ಬಡೋಸ್‌ನ ಹಾಡುಗಾರ್ತಿಯ ನಡೆಗಿಂತ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ತಾವು ಯಾರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯು ಸೂಚಿಸಿದ ವರ್ತನೆ ಹೆಚ್ಚು ಅತಿರೇಕದ್ದು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಬೇರೊಂದು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ.ಅಮೆರಿಕದ 2020ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಟ್ರಂಪ್‌ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಅವರು ಕೇಳಿದ್ದರು.
*, ಈ ಮಧ್ಯೆ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹೊರಡಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಯು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ‘ಕೃಷಿ ಮಸೂದೆಗಳು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಬಳಿಕವೇ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿವೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಿತ್ತು ಆ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಾಲು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ದೂರಗಾಮಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಬಲ್ಲ ಇಂತಹ ಮಸೂದೆಗಳ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಹಾಗಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾದರೂ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಅದನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ವಿಭಜನೆಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ, ಹೆಸರಿಗಷ್ಟೇ ಮತಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದಂತೆ ಮಾಡಿ, ಮಸೂದೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿತ್ತು, ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ; ಆಗ ಪ್ರತಾಪ್‌ ಭಾನು ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ‘ಇದೊಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಬಗೆದ ಅಪಚಾರವೇ ಸರಿ. ಚರ್ಚೆಯ ಅರ್ಹತೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಅಧಿಕಾರದ ಬಲದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದ ಮಸೂದೆ ಇದಾಗಿದೆ’ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು.
*ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯೇ ‘ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಹಾಗೂ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಗೌರವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ’ ಎಂದೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ –ಇತರ ಹಲವು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಂತೆ– ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ತುಂಬಾ ಕೆಟ್ಟ ರೀತಿಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದೆ. ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೊಂದು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ, ಕಪಟದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಇಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಈ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ಖಲಿಸ್ತಾನಿಗಳೆಂದು ಕರೆದು ವಿಷದಮಾತು ಕಕ್ಕಿದ್ದು, ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಸುತ್ತ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದು, ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಮೊಳೆ ಜಡಿದಿದ್ದು, ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಪತ್ರಕರ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹರಿಸಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಅತಿರೇಕಗಳ ಕುರಿತು ಟೀಕಿಸುವವರ ಟ್ವೀಟರ್‌ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದ್ದು –ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಅಥವಾ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವಾಗಿಯೇ ಅವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸಿವೆ. 
#### ವಿಕ್ರಮ್ ಸಂಪತ್
*ತಥಾಕಥಿತ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಗ್ರೇತಾ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯ, ಅದರಲ್ಲೂ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದ ಕೃಷಿಪದ್ಧತಿಯ ಪರ ನಿಲ್ಲುವುದರಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಂಗ್ಯವಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ನೀರು ಬಯಸುವ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಜಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ; ಅತಿಯಾದ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸುಡುವ ಕೂಳೆಯ ಹೊಗೆಗೆ ಇಡೀ ಉತ್ತರ ಭಾರತ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಗೋಧಿ-ಭತ್ತಗಳ ಏಕಬೆಳೆಯ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ನಾಶವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ ಜಲಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಿಸರರಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಇವೆ.
*ಗೂಗಲ್ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಗ್ರೇತಾ ‘ಟೂಲ್ ಕಿಟ್’ನ ಸುಳಿವು ಕೂಡ ಮೋ ಧಲಿವಾಲ್ ಕಡೆಗೆ ಕೈಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈತ ವ್ಯಾಂಕೋವರಿನಲ್ಲಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಪೊಯೆಟಿಕ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ನಿನ ಸಹನಿರ್ಮಾತೃ. ಈತ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಟ್ವೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ‘ನಾನೊಬ್ಬ ಖಲಿಸ್ತಾನಿ... ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಒಂದು ಆಲೋಚನೆ, ಒಂದು ಜೀವಂತ ಚಳವಳಿ’ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಎದೆ ಬಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
*ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಆತನನ್ನು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಸಲು ಆಗದೇ ಇದ್ದಾಗ ಬೇರೆ ದಾರಿಯೇನಿದೆ?! ಆದರೆ ಆ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದವಾದ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಅವರಿಗೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾ ಭಾರತದ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಪಾತಕವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಂತಹವರನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
#### ಆಂದೋಲನಜೀವಿಗಳು
*‘ವಿಶ್ವಗುರು’ ಹೇಳಿದ್ದು ಯಾರಿಗೆ?; ವೈ.ಗ.ಜಗದೀಶ್;17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021.
*ಸಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಹೆಸರುಗಳಿಸಲು ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಮಾಡುವವರು "ಆಂದೋಲನ ಜೀವಿಗಳು(ಪ್ರಾಣಿಗಳು?)ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ದಹಲಿಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು ಮೂರುತಿಂಗಳಿನಿಂದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯಾವಂತ ರೈತರನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ ಈ ಒಕ್ಕಣೆಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.  
*ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಉರುಳಿಸಿದ ‘ಆಂದೋಲನ ಜೀವಿ’ ಎಂಬ ಪದ ಸಾಕಷ್ಟು ವಾಗ್ವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಮೋದಿ, ‘ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಂದೋಲನಜೀವಿಗಳೆಂಬ ಹೊಸತಳಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರತಿಭಟನಕಾರರಾಗಿರುವ ಇಂಥವರನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಎಂಬುದು ಹಬ್ಬವಿದ್ದಂತೆ’ ಎಂದು ಹಂಗಿಸಿದ್ದರು.
*ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ರೈತರು ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಗಳಿಂದ ವಯಸ್ಸು, ಚಳಿ, ಬಿಸಿಲು; ಅದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಇಡೀ ವರ್ಷ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುತ್ತಾ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲರೂ ಕೂರು ವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕೋವಿಡ್‌ ಅನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಕಾವು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವ ಹೊಣೆ ಇರುವ ‘ಚೌಕಿದಾರ’, ದೇಶವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಪದದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದುಹಾಕಲು ನೋಡಿದ್ದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ರೌರ್ಯ. ತಮ್ಮ ಸಹಚರ ಎಂಬಂತೆ ಮೋದಿ ಈವರೆಗೂ ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಟ್ರಂಪ್ ಬೆಂಬಲಿಗರು ದುಂಡಾವರ್ತಿ ಮಾಡಿ ದಾಗ ಅವರನ್ನೇನೂ ವಿಶ್ವಗುರುಗಳು ಹೀಗಳೆಯಲಿಲ್ಲ; ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
#### ರೈತರ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಸತ್ಯ ಪಾಲ್ ಮಲಿಕ್ 
*ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಸತ್ಯ ಪಾಲ್ ಮಲಿಕ್ ಅವರು, ಭಾನುವಾರ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡದಿರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
*ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಗೆ (ಎಂಎಸ್‌ಪಿ) ಕೇಂದ್ರವು ಕಾನೂನು ಖಾತರಿ ನೀಡಿದರೆ, ರೈತರು ಪಟ್ಟು ಸಡಿಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ರೈತ ಮುಖಂಡ ರಾಕೇಶ್ ಟಿಕಾಯತ್ ಅವರ ಬಂಧನದ ಬಗ್ಗೆ ವದಂತಿಗಳು ಕೇಳಿ ಬಂದಾಗ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಮೇಘಾಲಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
*ರೈತರ ವಿರುದ್ಧ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಬಳಸಬೇಡಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರನ್ನು ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಖಾಲಿ ಕೈಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸದಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
:::**ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಗಳು ರೈತರ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. ರೈತರು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರು ತೃಪ್ತರಾಗಿಲ್ಲದ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಆ ದೇಶವು ಮುಂದೆ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ದೇಶವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ರೈತರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದ ಅವರು, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ರೈತರಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡದಿರಲಿ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.**

### ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಂಡಳಿಗೆ  ದೂರು
*ರೈತರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಇತರ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಕೂಡ ಸಹಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳು 'ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿವೆ ಎಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾದ ನಾಯಕ ದರ್ಶನ್ ಪಾಲ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೋಮವಾರ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
*ದೆಹಲಿ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ 110 ನೇ ದಿನದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರವನ್ನು ಸೋಮವಾರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು '**ಖಾಸಗೀಕರಣ ವಿರೋಧಿ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟೈಸೇಶನ್ ವಿರೋಧಿ ದಿನ**' ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು, ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೃಷಿ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿರುವ ಎಸ್‌ಕೆಎಂ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
*ಸಂಯುಕ್ತ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾದ ನಾಯಕ ದರ್ಶನ್ ಪಾಲ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಂಡಳಿಯ 46 ನೇ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಿಡಿಯೊ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡಿದರು.
### ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರೈತ ಚಳುವಳಿ
*‘ಇಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲ, ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಅದಾನಿ, ಅಂಬಾನಿಯಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಆಗಿದೆ. ಹೌದು. ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೂ ಸಾಗಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೇವೆ'. –ಕೇಂದ್ರದ ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೆಹಲಿ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟದ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದ ರಾಕೇಶ್ ಟಿಕಾಯತ್‌ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನ ಮತ್ತು ರೈತರನ್ನು ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು..
*ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ,  ಟಿಕಾಯತ್ ಅವರು, ''ರೈತರಿಗೆ ಮಾರಕವಾದ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಏಳು ಜನ ನಾಯಕರು ಸೇರಿ ಹೋರಾಟ ಕಟ್ಟಿದೆವು. ಈಗ 40 ಜನ ಪಂಚರ ರೀತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಸತ್ಯವನ್ನಷ್ಟೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಸಂಯಮ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಭರವಸೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಜನರ ನಂಬಿಕೆ ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ಸಮುದಾಯ ನಮ್ಮ ಜತೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದೆ.'ಎಂದರು
*ರಾಕೇಶ್‌ ಟಿಕಾಯತ್‌ ಅವರು,'ಅನ್ನದಾತರ ಬಳಿ ಇರುವ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಾಬೇಕು. ರೈತರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್‌ ಹಾಗೂ ತಂತಿಬೇಲಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ’ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಕಿಸಾನ್‌ ಮೋರ್ಚಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ  ಹೇಳಿದರು. 
*ಜನವರಿ 26ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 3 ಲಕ್ಷ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 25 ಲಕ್ಷ ರೈತರು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದೆವು. ಅದೇ ರೀತಿ ನೀವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೂ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.  ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕಂಪನಿಗಳ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. **26 ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ. ಬಿಎಸ್‌ಎನ್‌ಎಲ್ ಕೂಡ‌ ಸಾಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ‘ಅಂಬಾನಿಯ ಜಿಯೋ ಬೇಡ, ಬಿಎಸ್‌ಎನ್‌ಎಲ್‌ ಬೇಕು’, ‘ಕೋಕಕೋಲಾ ಬೇಡ ಎಳನೀರು ಬೇಕು’ ಘೋಷಣೆಗಳು ಮೊಳಗಬೇಕಿದೆ** ಎಂದರು.
### ದಿ.26-3-2021 ರಂದು ಭಾರತ ಬಂದ್
* ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಶುಕ್ರವಾರ, 2021 ಮಾರ್ಚ್‌ 26ರಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ 'ಭಾರತ್‌ ಬಂದ್‌ಗೆ' ಕರೆ ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದಾಗಿದೆ.ಚುನಾವಣೆ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿರುವ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪುದುಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಬಂದ್ ಆಚರಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿಯ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರೈತ ಸಂಘ ದಿ.26-3-2021 'ಭಾರತ್‌ ಬಂದ್‌'; ಸಾರಿಗೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಗಿತ?
*ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಮೂರು ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದೆಹಲಿಯ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಬಂದ್‌ಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6ರಿಂದ ಸಂಜೆ 6ರವರೆಗೂ ಶಾಂತಿಯುತ ಬಂದ್ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಿಸಾನ್‌ ಮೋರ್ಚಾ ಹೇಳಿದೆ.

## ನೋಡಿ
*ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಮಂಡಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಡುವೆ ರೈತ; ಎಂ.ಎಸ್.ಶ್ರೀರಾಮ್ Updated: 18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020,
*ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಪಕ್ಷದ‌ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಣದೀಪ್‌ ಸಿಂಗ್‌ ಸುರ್ಜೇವಾಲಾ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯೇ ಏಕೈಕ ಮಾನದಂಡ ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಗುಜರಾತ್‌ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಇದು ಸಕಾಲ ಎಂದು ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸುರ್ಜೇವಾಲಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಎಪಿಎಂಸಿಯನ್ನೇ ರದ್ದು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಎಪಿಎಂಸಿ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಖರೀದಿ ನಿಂತ ಬಳಿಕ ಮೋದಿಯವರ ನಾಲ್ವರು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಗೆಳೆಯರು ರೈತರಿಂದ ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಖರೀದಿಸಿ, ಅತಿಯಾದ ಬೆಲೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವೇ ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಮುಖ್ಯ ಆಕ್ಷೇಪ-:ಸಂದರ್ಶನ | ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮೋದಿಯ ಮಾತನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಕೇಳಲಿ: ಸುರ್ಜೇವಾಲಾ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ Updated: 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020
*246ನೇ ಅನುಚ್ಛೇದದಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ವಯ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 66 ವಿಷಯಗಳಿದ್ದು, ಆ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು: ಪೊಲೀಸು, ಕಂದಾಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ, ಕೃಷಿ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ಅರಣ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ; ಈಗಿನ ಕೃಷಿಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಧೋರಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಕಟುವಾದ ಛೀಮಾರಿ ಹಾಕಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿ ವರದಿ ನೀಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಂವಿಧಾನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಜನತೆಗೆ ಇದೆಯಲ್ಲವೇ?[ಕವಲು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಧರ್ಮ;;ಬಿ.ಎಲ್.ಶಂಕರ್ Updated: 24 ಜನವರಿ 2021,-
### ಪೂರಕ ಮಾಹಿತಿ
*ಡಿ. 23 ರೈತ ದಿನ. ಅದರ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಸೂಸಬೇಕಾದ ಕಣ್ಣು ಕಿಡಿ ಕಾರುತ್ತಿದೆ; ರೈತ ಚಳವಳಿಗೆ ದೇಶ ದ್ರೋಹದ ಆರೋಪ ಬಂದರೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ತಮ್ಮ ಐಕ್ಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಅದು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ;‘ರೈತ ದಿನ’ ಸಂಭ್ರಮ ಬತ್ತಿದ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆತಂಕದ ಕಿಡಿ;;ರಾಘವೇಂದ್ರ ಕೆ. ತೊಗರ್ಸಿ;; Updated: 21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020
*ನಟರಾಜ್ ಹುಳಿಯಾರ್ ಲೇಖನ | ನವ ಎಚ್ಚರ: ನವ ಪಾಠಗಳು;;ನಟರಾಜ್ ಹುಳಿಯಾರ್ Updated: 01 ಜನವರಿ 2021
*Listen to the voice of protesting farmers-By Kapil Sibal;PUBLISHED ON JAN 11, 2021
*ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಗೆ ತಂದಿರುವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರವೇಶವಾದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಡಿತದಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದು ಖಚಿತ. ಪಂಜಾಬ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಾದ ಅದೇ ಆಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಎಪಿಎಂಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಲಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಯವರು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸದಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೇನು ಹಿಡಿತವಿರುತ್ತದೆ?ಕವಲು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಧರ್ಮ;ಬಿ.ಎಲ್.ಶಂಕರ್ Updated: 24 ಜನವರಿ 2021,

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ
ವರ್ಗ:ಚಳುವಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಳುವಳಿ
ವರ್ಗ:ರೈತರ ಚಳುವಳಿ