open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್

thumb | right | 250px | ವಿಂಡೋಸ್ ೭ ಡೆಸ್ಕ್-ಟಾಪ್

**ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್** () ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕೃತ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸರಮಾಲೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗ, ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ "ವಿಂಡೋಸ್" ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಅಂದು "ವಿಂಡೋಸ್" MS-DOSಗೆ ವಿಂಡೋಸ್ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್) - ಗಣಕದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ, ಸಮ್ಮೇಳಿಸುವ ತಂತ್ರಾಂಶ). ಇದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪೆನಿಯ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ತಂತ್ರಾಂಶ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಅನೇಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿವೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಇತ್ತೀಚಿನ 'ಆವೃತ್ತಿಗೆ ವಿಂಡೋಸ್ ೮' ಎಂದು ಹೆಸರು. 

ವಿಂಡೋಸ್‌ನ ವಿವಿಧ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

* ವಿಂಡೋಸ್ ೩.೧
* ವಿಂಡೋಸ್ ೯೫
* ವಿಂಡೋಸ್ ೯೮
* ವಿಂಡೋಸ್ ೯೮-೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ
* ವಿಂಡೋಸ್ ಮಿಲೇನಿಯಮ್
* ವಿಂಡೋಸ್ ೨೦೦೦
* ವಿಂಡೋಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಪಿ
* ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ತಾ
* ವಿಂಡೋಸ್ ೭
* ವಿಂಡೋಸ್ ೮

## ವಿಂಡೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ
ವಿಂಡೋಸ್‌ನ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಂಡೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಯುನಿಕೋಡ್ ಸಂಕೇತೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಅಳವಡಿಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೆಲವು ನ್ಯೂನತೆಗಳಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ ತುಂಗ ಹೆಸರಿನ ಫಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಕ್ಷರಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಕನ್ನಡದ ಅಕಾರಾದಿ ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲೂ ತಪ್ಪುಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಎಲ್ಲ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ನೋಡಿ
*ಲಿನಕ್ಸ್ ವಿತರಣೆಗಳು: ಉಬುಂಟು ಫೆಡೋರಾ (ಲಿನಕ್ಸ್ ವಿತರಣೆ) ಲಿನಕ್ಸ್ ರೆಡ್ ಹ್ಯಾಟ್ ಸುಸೇ 
*ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ: ಯುನಿಕ್ಸ್    ಸೊಲಾರಿಸ್     ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*
*Microsoft Developer Network
*Windows Client Developer Resources
*Microsoft Windows History Timeline
*Pearson Education, InformIT&nbsp;– History of Microsoft Windows
*Microsoft Windows 7 for Government

ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ
ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಆ್ಯಪಲ್

:***ಸೇಬಿನ ಹಣ್ಣಿನ** ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.*
 
**ಆಪಲ್**, ಅಮೇರಿಕಾದ ಒಂದು ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ ಇದು ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್, ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ  ಅಮೇರಿಕಾದ ಕ್ಯುಪರ್ಟಿನೋ ದಲ್ಲಿದೆ.
## ಹಿನ್ನಲೆ 
ಏಪ್ರಿಲ್ 1976 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್ ಜಾಬ್ಸ್, ಸ್ಟೀವ್ ವೋಜ್ನಿಯಾಕ್, ಮತ್ತು ರೋನಾಲ್ಡ್ ವೇಯ್ನ್ ರವರಿಂದ ಆಪಲ್  ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು   ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜನವರಿ 1977 ರಲ್ಲಿ ಆಪಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಇಂಕ್ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಜನವರಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ಆಪಲ್ ಇಂಕ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
## ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
*ಐಫೋನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್, 
*ಐಪ್ಯಾಡ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, 
*ಮ್ಯಾಕ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, 
*ಐಪಾಡ್ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್, 
*ಆಪಲ್ ವಾಚ್.. 
*ಆಪಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟಿವಿ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್. 

## ಆಪಲ್ನ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್, ಮ್ಯಾಕ್ ಓಸ್ ಮತ್ತು ಐಒಎಸ್ 
*ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್,
*ಸಫಾರಿ ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್, ಮತ್ತು 
*ಐಲೈಫ್ ಮತ್ತು ಐವರ್ಕ್.
;ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು 
*ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್, 
*ಐಒಎಸ್ ಆಪ್ ಸ್ಟೋರ್ 
*ಮ್ಯಾಕ್ ಆಪ್ ಸ್ಟೋರ್, 
*ಆಪಲ್ ಸಂಗೀತ, 
*ಐಕ್ಲೌಡ್ 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* 

ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಸ್ಟೀವ್ ವಾಜ್ನೈಕ್

ಎಪ್ಪಲ್ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* woz.org Wozniak's official site
* "Apple Computer The Early Days A Personal Perspective" by Paul Laughton
* Interview with Steve Wozniak by Jessica Livingston
* Apple-1 Computer blog by John Calande

### Videos
* In Search of the Valley A 2006 documentary on Silicon Valley featuring Steve Wozniak
* iWoz: From Computer Geek to Culture Icon: How I Invented the Personal Computer, Co-Founded Apple, and Had Fun Doing It 
* Steve Wozniak’s talk on his iWoz book at MIT in 2006
* Steve Wozniak’s talk on his iWoz book at Google in 2006
* Steve Wozniak’s talk on his iWoz book at Oxford in 2008 (audio recording)
* Woz on Innovation and Motivation April 10, 2013 

ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ ಅಗ್ರಗಾಮಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಸೊಲಾರಿಸ್

ಸನ್ ಮೈಕ್ರೊಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ(Operating System)
## ಉಲ್ಲೆಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ
ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ X

right|250px
ಆಪಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ. ಸುಂದರವಾದ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ. GUI (ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ) ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಸಾಧನವು ಬಿ.ಎಸ್.ಡಿ ಯೂನಿಕ್ಸ್ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್ ಜಾಬ್ಸ್ ಆಪಲ್ ತ್ಯಜಿಸಿ ನೆಕ್ಷ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಖ್ ಕರ್ನಲ್ (ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ kernel) ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಸ್.ಡಿ ಯೂನಿಕ್ಸ್ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ನೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟೆಪ್ (ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ NEXTSTEP) ಎಂಬ ವಸ್ತು-ನಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನವನ್ನು (ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ Objected Oriented Operating System) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಟೀವ್ ಜಾಬ್ಸ್ ಇಲ್ಲದಿರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಪಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತಾದರೂ ಅಂತಹ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ನಂತರ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನದ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕೆ ಆಪಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟೆಪ್ ನ ಓಪೆನ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಹಾಗೆಯೇ ನೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟೆಪ್ ‍ಅನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿತು. ಸ್ಟೀವ್ ಜಾಬ್ಸ್ ಮತ್ತುಮ್ಮೆ ಆಪಲ್ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗಣಕತಂತ್ರಜ್ಞರು ಬಳಸುವಂತಿದ್ದ ಓಪೆನ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಅನ್ನು ಗೃಹಪಯೋಗಿ ಗಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಬದಲಿಸಲು ರಾಪ್ಸಡಿ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಪ್ರಾರಂಭದ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಹಳೆಯ ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ಅವತರಣಿಕೆಗಳಿಂದ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಪ್ಸಡಿಯಿಂದ ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ X ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು.

ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ X ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಅವತರಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರಬೇಕಾದ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಬದಿಗುತ್ತಿ, "ಡಿಜಿಟಲ್ ಜನಜೀವನ"ಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತಹ ಚಿತ್ರ, ಸಂಗೀತ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವಂತಹ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸಗುಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದಿತು.

## ಹೆಸರಿನ ವಿಶೇಷತೆ 
ಓಎಸ್ X ಹೆಸರಲ್ಲಿ X ಎಂಬುದು ರೋಮನ್ ಸಂಖ್ಯೆ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಕ್ಷರ ಎಕ್ಸ್ ಅಲ್ಲ). ಹಳೆಯ ಮ್ಯಾಕಿನ್ತೋಶ್(ಮ್ಯಾಕ್) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನಗಳಾದ ೮, ೯ ಇದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು ೧೦ನೆಯ ಅವತರಣಿಕೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ X ನ ಎಲ್ಲ ಉಪ ಅವತರಣಿಕೆಗಳ ಒಂದು ವಿಶೇಷವೇನೆಂದರೆ ಬೆಕ್ಕಿನ ಪ್ರಭೇದದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದು.

## ಆವೃತ್ತಿಗಳು 
* ೧೦.೧ -ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ಫ್ಯೂಮಾ
* ೧೦.೨ - ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ಜಾಗ್ವಾರ್
* ೧೦.೩ -ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ಪ್ಯಾಂಥರ್
* ೧೦.೪ -ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ಟೈಗರ್
* ೧೦.೫ -ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ಲೆಪರ್ಡ್
* ೧೦.೬ -ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ಸ್ನೋ ಲೆಪರ್ಡ್
* ೧೦.೭ -ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ಲಯನ್(ಸಿಂಹ)
* ೧೦.೮-ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ಮೌಂಟನ್ ಲಯನ್(ಬೆಟ್ಟದ ಸಿಂಹ)

## ತಂತ್ರಾಂಶ 
ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ X ತಂತ್ರಾಂಶ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಕೊ(Cocoa) ಫ್ರೇಮ್ ವರ್ಕ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊ(Cocoa) ಫ್ರೇಮ್ ವರ್ಕ ಅನ್ನು ಆಬಜೆಕ್ಟೀವ್-ಸಿ(objective-c) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

## ಯಂತ್ರಾಂಶ 
ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ೧೦.೩ ವರೆಗಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ ppc ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ ೧೦.೪ ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ppc ಹಾಗೂ ಇಂಟೆಲ್ನ x86 ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಮಿನಿಕ್ಸ್

ಖ್ಯಾತ ಗಣಕ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಎಂಡ್ರಿವ್ ಎಸ್ ಟೆನೆಂನ್ಬೊಂರವರು  ಬರೆದ ಲಘು  ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ.
ಮಿನಿಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿಸಿ ಲಿನ್ಸಕ್ಸ್ ಬರೆಯಲಾಯಿತು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*
*
*History of MINIX from Andrew Tanenbaum
*

ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ
ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಟ್ಯಾನೆನ್‌ಬಾಮ್

**ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಟ್ಯಾನೆನ್‌ಬಾಮ್** (ಜನನ ಮಾರ್ಚ್ 16, 1944),  ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದ ಡಚ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನ ವ್ರಿಜೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬೋಧನಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಉಚಿತ ಯುನಿಕ್ಸ್ ತರಹದ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ MINIX ನ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪಠ್ಯಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಬಹು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೋಧನಾ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.  2004 ರಿಂದ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ದತ್ತಾಂಶದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ Electoral-vote.com ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಖ್ಯಾತ ಗಣಕ ಸಂಶೋಧಕರು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ ಅಗ್ರಗಾಮಿಗಳು
ನವೆಂಬರ್

**ನವೆಂಬರ್** - ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ತಿಂಗಳು.
ಈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಹಿಂದೆ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ರೋಮನ್ ತಾರೀಕು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ತಿಂಗಳೆಂದು ಕಾಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ರೋಮನರ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲುಗೊಂಡು ಡಿಸೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯದಾಗಿದ್ದುದೇ ಇದರ ಕಾರಣ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 153ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ತಿಂಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. 1914ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ 1918ರ ನವೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡ ಕಾರಣ ಆ ತಾರೀಕಿನ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಅದನ್ನು ಯುದ್ಧವಿರಾಮ ದಿವಸವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವುದು ರೂಢಿ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಗುರುವಾರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಜಾದಿವಸವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವುದಿದೆ. ಇದೇ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಸಮರ್ಪಣ ದಿನ

* ಪ್ರತಿ ನಾಕು ವರ್ಷ,  ನವೆಂಬರ್ ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರದ ನಂತರ ಬರುವ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುವುದು. ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೫ಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣೆ.

## ಆಚರಣೆಗಳು 
* ನವೆಂಬರ್ ೧ - ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ (ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ)

ವರ್ಗ:ನವೆಂಬರ್
ವರ್ಗ:ತಿಂಗಳುಗಳು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

**ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ** ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮದ  ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ, ವಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಹಾಗೂ ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿಯಿಂದ, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸಘಡದಿಂದ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ, ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ತೆಲಂಗಾಣದಿಂದ ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋವಾದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

## ಉತ್ಪತ್ತಿ
ಆಧುನಿಕ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಾಕೃತ ದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು  ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಜೈನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ * ಮರ್ಹಟ್ಟಾ * (ನಂತರ ಮರಾಠರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂಬ ಪದವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಿ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಾ ಪದಗಳು ಒಂದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ನಿಖರವಾದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಭಾಷಾ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದರೆ ಮರಾಠಾ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪದಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ * ಮಹಾ * ಮತ್ತು * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ *, ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದರೆ, ಈ ಪದವು * ಮಹಾ * ("ಶ್ರೇಷ್ಠ") ಮತ್ತು * ರಥ * / * ರಥಿ * ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಈ ಪದವು "ಮಹಾ" ("ಶ್ರೇಷ್ಠ") ಮತ್ತು "ರಾಷ್ಟ್ರ" ("ರಾಷ್ಟ್ರ / ಪ್ರಭುತ್ವ") ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ, ಇದು ನಂತರದ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಸ್ಕೃತೀಕೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ

ಚಿತ್ರ:Shaniwarwada Pune.jpg|ಶನಿವಾರವಾಡ, ಪುಣೆ
ಚಿತ್ರ:Nashik during 1989 Kumbh Mela.jpg|ಗೋದಾವರಿ ನದಿ ತೀರ, ನಾಸಿಕ್
ಚಿತ್ರ:Goda Park Nashik.JPG|ಗೋದಾ ಉದ್ಯಾನ, ನಾಸಿಕ
ಚಿತ್ರ:Ohel David Synagogue.jpg|ಒಹೇಲ್ ಡೇವಿಡ್ ಸಿನಗಾಗ್, ಪುಣೆ
ಚಿತ್ರ:Bibi ka Maqbara.JPG|ಬಿಬಿ ಕಾ ಮಕ್ಬರಾ, ಔರಂಗಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಚಿತ್ರ:Meister des Mahâjanaka Jâtaka 001.jpg|ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳು, ಔರಂಗಾಬಾದ್
ಚಿತ್ರ:Kailasha temple at ellora.JPG|ಕೈಲಾಸ, ಔರಂಗಾಬಾದ್
ಚಿತ್ರ:Panchakki fountain, Aurangabad.jpg|ಪಂಚಕ್ಕಿ, ಔರಂಗಾಬಾದ್
ಚಿತ್ರ:Diksha Bhumi.jpg|ದೀಕ್ಷಭೂಮಿ, ನಾಗಪುರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೌದ್ಧ ಕೇಂದ್ರ
ಚಿತ್ರ:Kolhapur New Palace.jpg|ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಹೊಸ ಕೋಟೆ
ಚಿತ್ರ:Kas plateau.JPG|ಕಾಸ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಸಾತಾರಾ
ಚಿತ್ರ:Bombay Stock Exchange 3.jpg|ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್, ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೋರ್ಸ್.
ಚಿತ್ರ:Victoria Terminus, Mumbai.jpg|ಸಿಎಸ್ಟಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ಕಟ್ಟಡ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Ganpati Visarjan.jpg|ಗಿರ್ಗೊಮ್ ಚೌಪಟ್ಟಿ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Hajiali.jpg|ಹಾಜಿ ಅಲಿ ದರ್ಗಾ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Mumbadevi temple.jpg|ಮುಂಬಾ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Shree Siddhivinayak Temple Mumbai.jpg|ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Jahangir art gallery ent.jpg|ಜೆಹಂಗೀರ್ ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Marine Drive, Mumbai (2007).jpg|ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್ ಮತ್ತು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಟ್ಟಡ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Opera House Churni Road4.JPG|ಒಪೇರಾ ಹೌಸ್, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Entrance of Nehru Science Center.JPG|ನೆಹರೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Worli Panorama 25 May 2013.jpg|ವರ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ನೋಟ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Bandra-Worli Sea Link (BWSL).JPG|ಬಾಂದ್ರಾ-ವರ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಕೊಂಡಿ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Hutatma Chowk.jpg|ಹುತಾತ್ಮ ಚೌಕ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Taj Mahal Palace Hotel.jpg|ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಹೋಟೆಲ್, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:SGNP Highest Point trail.JPG|ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಮುಂಬೈ
ಚಿತ್ರ:Sinhgad entrance.jpg|ಸಿಂಹಗಡ್, ಪುಣೆ
ಚಿತ್ರ:Devagirifort.jpg|ದೇವಗಿರಿ ಕೋಟೆ, ಔರಂಗಾಬಾದ್
ಚಿತ್ರ:Umbrella falls bhandardara.jpg|ಅಂಬ್ರೆಲ್ಲಾ ಜಲಪಾತ, ಭಾಂಡಾರಧಾರ

### ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಕ್ಷೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಕೇರಳ

**ಕೇರಳ** (ಮಲಯಾಳಂ:കേരളം) - ನೈರುತ್ಯ ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ. ಇದು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕಗಳಿಂದಲೂ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಭಾಷಾ ಸಾಂಸೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಮಲಯಾಳಂ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಆಡುಭಾಷೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ೨೧ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಕೇರಳವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೧೨ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ವಾಸಿಸುವ (ನಾಗರ ಕೊವಿಲ್, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ) ತಿರುವಿದಾಕೂಂರು, ಕೊಚ್ಚಿ, ಮಲಬಾರ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕು ಎಂಬೀ  ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿ ಕೇರಳಂ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಯಾಯಿತು.
## ಸರ್ಕಾರ 
*ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನೇಮಕ 
*ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಳನಿಸ್ವಾಮಿ ಸದಾಶಿವಂ ಅವರನ್ನು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದೆ. ಅವರು ದಿ. ೫-೯-೨೦೧೪/5-9-2014ರಂದು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.(ವಾರದ ಹಿಂದೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕಿ ದಿಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಸಿಎಂ ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಇವರಿಂದ ತೆರವಾದ ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸದಾಶಿವಂ ಅವರ ನೇಮಕವಾಗಿದೆ. ಇವರು ಕಳೆದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಜೆಐ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.)
*ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ ೩೧, ೨೦೧೬ ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ,೧೬ ಮೇ ೨೦೧೬ ರಂದು ನಡೆಯಲಿದೆ.
#### ೨೦೧೬ ಎಡರಂಗ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ
*ಕೇರಳದ ೧೨ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಬಹುಮತ ಪಡೆದ ಎಡರಂಗದ ನಾಯಕ, ಪಿಣರಾಯಿ ವಿಜಯನ್‌ ಅವರು ೨೦೧೬ ಮೇ ೨೪ಮಂಗಳವಾರ ಸಂಜೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ವಿಜಯನ್‌ ಅವರ ಜತೆಗೆ ೧೯ ಮಂದಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ತಿರುವನಂತಪುರದ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ೪ ಗಂಟೆಗೆ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಪಿ. ಸದಾಶಿವಂ ಅವರು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಬೋಧಿಸಿದರು.
*೧೮ ಸಚಿವರು: ಪಿಣರಾಯಿ ತಮ್ಮ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ೧೩ ಮಂದಿ ಹೊಸಬರು ಸೇರಿದಂತೆ ೧೮ ಸಚಿವರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಪಿಎಂನ ೧೧, ಸಿಪಿಐನ ನಾಲ್ಕು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ (ಸೆಕ್ಯುಲರ್‌), ಜೆಡಿಎಸ್‌ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಪಿಯ ತಲಾ ಒಬ್ಬರು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿದೆ.
*ಸಿಪಿಎಂ ನೇತೃತ್ವದ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೪೦ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ೯೧ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರಿದೆ.
## ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸ
*ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು  
*ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜರ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಲೀನ
*ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2016

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಲೈನಸ್ ಟೋರ್ವಾಲ್ಡ್ಸ್

right|thumb|ಲೈನಸ್ ಟೋರ್ವಾಲ್ಡ್ಸ್
**ಲೈನಸ್ ಟೋರ್ವಾಲ್ಡ್ಸ್** (ಹುಟ್ಟು: ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೮, ೧೯೬೯) ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಖ್ಯಾತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಬರಹಗಾರ. ಇವರು ಗಣಕಯಂತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಧನ ಲಿನಕ್ಸ್ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಲೈನಸ್ನ ತಾಣ 
* ಅನಧಿಕೃತ ಲೈನಸ್ ಟೋರ್ವಾಲ್ಡ್ಸ್ ಪ್ರಶ್ಣೋತ್ತರ ಪಟ್ಟಿ
* ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವದ ನಾಯಕ - (ವಯರ್ಡ್ ವಾರ್ತೆಗಳು)
* ಲಿನಕ್ಸ್ ನ ಪ್ರರಂಭದ ಬಗ್ಗೆ ಎಂಡ್ರಿವ್ ಎಸ್ ಟೆನೆಂನ್ಬೊಂ (೨೦೦೪)
* ಸಂದರ್ಶನಗಳು
** *ಲಿನಕ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್*  - ೧, ಮಾರ್ಚ್, ೧೯೯೪
** *ಲಿನಕ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್* - ೧, ನವೆಂಬರ್, ೧೯೯೯
** *ವಯರ್ಡ್ ಮ್ಯಗಝೀನ್* - ಜುಲೈ ೨೦೦೩
** "ಬಿಸ್ನೆಸ್ ವೀಕ್" - ೧೮, ಅಗಸ್ಟ್, ೨೦೦೪
** *ಮೈಕ್ರೊಸೊಫ್ಟ್ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರ*

ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ ಅಗ್ರಗಾಮಿಗಳು
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು
ಬಿಹಾರ

**ಬಿಹಾರ**  ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತ ಭಾರತ ದ ರಾಜ್ಯ ಬಿಹಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ೩೮ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಗೆ ಸೇರಿದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಕಮಿಷನರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಥವಾ ಉಪ ಆಯುಕ್ತರು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೇವೆಗಳ ವಿವಿಧ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ, ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

3 ರಿಂದ 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬಿಹಾರದ ವಿಭಾಗಗಳು ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ (ಪ್ರಾಂಡ್ಲ್). ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ (ಅಂಡಮಾಲ್), ಇವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಿಡಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಾಗಿ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ (प्रखण्ड).
ಹೆಬ್ಬೆರಳು|500px|ಕೇಂದ್ರ|ಬಿಹಾರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು

ಭಾರತ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ ಇದರಲ್ಲಿ **ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು** ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗು **ಎಂಟು** ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇವೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಉಪವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
## ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು 
### ರಾಜ್ಯಗಳು 
### ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ 
## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
*ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ
*ಭಾರತಕ್ಕೀಗ ಹೊಸ ಮ್ಯಾಪ್‌: ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ;ed: 02 ನವೆಂಬರ್ 2019
* Subdivisions of Inida
* List of ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗು ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು of ಭಾರತ by population
* Emblems of Indian ರಾಜ್ಯಗಳು
* Aspirant ರಾಜ್ಯಗಳು of ಭಾರತ
* Autonomous regions of ಭಾರತ
* ISO 3166-2:IN
* ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
* ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ
* ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:Subdivisions of ಭಾರತ
ವರ್ಗ:Lists of country subdivisions
ವರ್ಗ:Country subdivisions of Asia
ವರ್ಗ:First-level administrative country subdivisions
ವರ್ಗ:ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಸಿಕ್ಕಿಂ

**ಸಿಕ್ಕಿಂ** ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ನೆಲಾವೃತ ರಾಜ್ಯ. ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನನಿಬಿಡ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ  ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಾದ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

Namgyal ಮನೆತನವು 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ ನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮನೆತನದ ರಾಜರು ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ ರಾಜರಾಗಿದ್ದರು, ಇವರನ್ನು chogyal ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.೧೮೯೦ ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು.
1973 ರಲ್ಲಿ chogyal ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಂಗೆಯ ನಂತರ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಕ್ ಅನ್ನೋ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತದನಂತರ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಭಾರತದ 22ನೆ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಸಿಕ್ಕಿಂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಾಜ್ಯ, ಇಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್,ನೇಪಾಳಿ, ಸಿಕ್ಕಿಂಮಿಸ್ಸ,ಲೇಪಚ್ಚ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿಯೂ, ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಲಿಂಬು,ಮಗರ್, ರಾಯ್, ತಮಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಬಾರ್ ಪದಾರ್ಥವಾದ ಚಕ್ಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಲೆಪಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಲಿಂಬುಸ್ ಮತ್ತು ಮಗರ್ ಗಳು ಕೂಡ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಪಚ್ಚಗಳ ಮೊದಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾದ ಪದ್ಮಸಂಭವ ಎಂಬುವವರು ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹರಡಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇವರನ್ನು ಗುರು ರಿನ್ಪೋಚೆ ಎಂದು ಕೂಡ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಧರ್ಮಗಳು
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಒಂದನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ,ಬೌದ್ಧದರ್ಮವು ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು

ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವು ಒಂದು ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಇವುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು.ದೆಹಲಿ ಹಾಗು ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇದರ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
1) ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು
2) ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ
3)ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
4)ಅಸ್ಸೋo
5)ಬಿಹಾರ್
6)ಚಂಡೀಗಢ
7) ಛತ್ತೀಸ್ಗಡ
8)ದೆಹಲಿ 
9)ಗೋವಾ
10) ಗುಜರಾತ್
11)ಹರಿಯಾಣ
12)ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
13)ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಮೈಥಿಲಿ

**ಮೈಥಿಲಿ** ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಭಾಷೆ. ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ತೆರಾಯ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. 6,121,922 (1991) ಜನರ ತಾಯ್ನುಡಿ. ದೇಸಿಲ್ ಬಅನ, ತಿರುಹುತಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳು. ಇದನ್ನು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಮೂಲ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ
ಮಾಗಧಿ ಅಪಭ್ರಂಶದಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಮೈಥಿಲೀ ಎಂಬುದು ಮಂಥ್ ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಥಿಲ ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಿಥಿಲಿ ಎಂಬುದೇ ಮೈಥಿಲೀಯ ಮೂಲರೂಪವೆಂದು ಹೇಳುವವರೂ ಉಂಟು.

## ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಲಿಪಿ
ಈ ಭಾಷೆಯ ದ್ವನಿಗಳು ಹಿಂದೀ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಬಗೆಯ ಲಿಂಗವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಎರಡು ಬಗೆಯ ವಚನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ನಾಮಪದ, ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಿಭಕ್ತಿ-ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಸೂಚಕ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿವೆ. ಪದರಚನೆ ವಾಕ್ಯರಚನೆ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪ್ರಾಕೃತ, ಅಫಭ್ರಂಶ, ಮಘಹಿ, ಭೋಜಪುರಿ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳ ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳಿವೆ. ಮೈಥಿಲೀಯ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೀ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಲೀ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು.

ಮೈಥಿಲೀಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ನಾಗರಿ, ಕೈಥಿ, ಮೈಥಿಲೀ ಲಿಪಿಗಳುಂಟು. ಈ ಪೈಕಿ ನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಖಡಿಬೋಲಿ-ಹಿಂದೀ ಭಾಷಾ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಮೈಥಿಲೀ ಭಾಷಾರೂಪದಲ್ಲೂ ಇದೆ.

## ಪ್ರಬೇಧಗಳು
ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಮಧ್ಯ, ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಮೈಥಿಲೀ ಎಂಬ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಉಂಟು. ಉತ್ತರ ದರ್ಭಾಂಗದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮೈಥಿಲೀ ಭಾಷಾರೂಪವನ್ನು ಶಿಷ್ಟರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಮೈಥಿಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು
ರಾಜಸ್ಥಾನ

## ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರ
*ರಾಜಸ್ಥಾನ್  ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.  342,239 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (132,139 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ 10.4 ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಯವಾದ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ ("ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮರುಭೂಮಿ" ಮತ್ತು "ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಡಸರ್ಟ್" ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ). ಇದು ಪಂಜಾಬಿನ ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಡಿಯನ್ನು ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಟ್ಲೆಜ್-ಇಂಡಸ್ ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸಿಂಧ್ ಇದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಇತರ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಪಂಜಾಬ್; ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ; ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ; ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಗುಜರಾತ್.
*ಕಾಳಿಬಂಗಾದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ; ದಿಲ್ವಾರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು, ಪುರಾತನ ಅರವಾಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಏಕೈಕ ಗಿರಿಧಾಮ ಮೌಂಟ್ ಅಬುವು ಜೈನ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರಾಜಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ, ಭರತ್ಪುರ್ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕಿಯೊಲಾಡಿಯೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣ ಅದರ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಜೀವಜಾಲಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ-ಮೀಸಲು ತಾಣಗಳು ಇವೆ. ಅವು ಸವಾಯಿ ಮಾಧೋಪುರದಲ್ಲಿ, ರಣಥಂಬೋರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಅಲ್ವಾರ್ನ ಸರಿಸ್ಕಾ ಹುಲಿ ರಿಸರ್ವ್ ಮತ್ತು ಕೋಟಾದಲ್ಲಿನ ಮುಕುಂದ್ರ ಹಿಲ್ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್.
*ರಾಜ್ಯವು 30 ಮಾರ್ಚ್ 1949 ರಂದು ರಜಪುತಾನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು - ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಅದರ ಅವಲಂಬನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ - ಇದು ಭಾರತದ ಬಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ  ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಜೈಪುರ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಜೋಧಪುರ್, ಕೋಟಾ, ಬಿಕನೇರ್, ಅಜ್ಮೀರ್ ಮತ್ತು ಉದಯಪುರ.

## ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ
+199 ಸದಸ್ಯರ ವಿಧಾನ ಸಭೆ.ಶ್ರೀ ಅಶೋಕ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ (೨೦೧೮)
### ವಿಧಾನ ಸಭೆ ೨೦೧೮ 
:೨೦೧೮ ರ ಚುನಾವಣೆ -ಎಣಿಕೆ ೧೧-೧೨-೨೦೧೮
*ಶ್ರೀ ಅಶೋಕ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ  ಸೋಮವಾರ ದಿ.೧೭-೧೨-೨೦೧೮ರಂದು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಚಿನ್‌ ಪೈಲಟ್‌  ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿರುವ 23 ಸಚಿವರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಸಚಿವರು ಪಿಎಚ್‍ಡಿ, ಇಬ್ಬರು ಎಂಬಿಎ, ಆರು ಸಚಿವರು ಎಲ್‍ಎಲ್‍ಬಿ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಏಳು ಸಚಿವರು ಪದವಿ ಪೂರೈಸಿಲ್ಲ.

### 15 ನೇ ವಿಧಾನಸಭೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆ) ಪಕ್ಷದ ಬಲ- ಸದಸ್ಯರು
***ವಿಧಾನಸಭೆಯ ನಾಯಕ (ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ) ಅಶೋಕ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್-(INC); 17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 ರಿಂದ.**
#### ಪಕ್ಷಗಳ ಬಲಾ ಬಲ
### ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನೋಟ
## ಚಿತ್ರಾಂಕಣ 
**ರಾಜಸ್ಥಾನ** ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯ.

### ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು 

Image:Overlooking_Jaisalmer_city_2512.JPG|thumb|ಜೈಸಲ್ಮೇರ್
Image:Udaipur-citypalace.jpg|thumb|ಉದಯಪುರ
Image:Jodhpur 5174663-66.jpg |thumb|ಜೋಧಪುರ್
Image:Amber-fort.jpg|thumb|ಅಂಬೇರ್
Image:Alwar.JPG|thumb|ಅಳ್ವಾರ್
Image:Pushkar_Lake.jpg|thumb|ಅಜ್ಮೇರ್

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ 
* ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸಕಾ೯ರದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
* ರಾಜಸ್ಥಾನ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ. 
* ರಾಜಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಪೋರ್ಟಲ್ / ಫೋರಮ್ 
* ನೃತ್ಯ ದಿಬ್ಬಗಳು 
* 
* 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನ
ಮೀಡಿಯಾವಿಕಿ

**ಮೀಡಿಯಾವಿಕಿ**, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶ, ಆಂಗ್ಲ ವಿಶ್ವಕೋಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವ ತಂತ್ರಾಂಶ.

## ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* ಯೋಜನೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಪುಟ

ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಪದಾತಿ (ಚದುರಂಗ)

right|thumb|ಪದಾತಿಗಳ ಚಲನೆ
**ಪದಾತಿ** (ಕಾಲಾಳು, ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ 'ಪಾನ್') ಚದುರಂಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮತ್ತು ಅತಿ ದುರ್ಬಲ ಕಾಯಿ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸೈನ್ಯಗಳ ಪದಾತಿ ದಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಆಟಗಾರನ ಬಳಿ ಎಂಟು ಪದಾತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. 

## ಚಲನೆ 
left|thumb|ಇತರ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು "ಹಿಡಿಯುವ" ಕ್ರಮ.

ಪದಾತಿಗಳ ಚಲನೆ ಬೇರೆಲ್ಲ ಕಾಯಿಗಳ ಚಲನೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರವಾದದ್ದು. ಪದಾತಿಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಚಲಿಸಬಲ್ಲವು. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಚೌಕಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಬಲ್ಲ ಪದಾತಿಗಳು ಇದರ ನಂತರ ಒಂದೊಂದು ಚೌಕ ಮಾತ್ರ ಚಲಿಸಬಲ್ಲವು. ಬೇರೆ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಪದಾತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲೆಯ ಕಡೆಗಿರುವ ಒಂದು ಚೌಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಕಾಣಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಿಳಿ ಪದಾತಿ ಕಪ್ಪು ಆನೆ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಕುದುರೆಯನ್ನು ತಿನ್ನಬಲ್ಲದು. 
right|thumb|*ಆನ್ ಪಾಸಾನ್"*

ಆನ ಪಾಸಾನ್ ಪದಾತಿಗಳ ಅತಿ ವಿಚಿತ್ರ ಚಲನೆ. ಒಂದು ಪದಾತಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ಎರಡು ಚೌಕ ಕ್ರಮಿಸಿ ಎದುರಾಳಿಯ ಒಂದು ಪದಾತಿಯ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತರೆ, ಎದುರಾಳಿಯ ಪದಾತಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು "ಹಿಡಿದು" ಮೂಲೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಚೌಕ ಕ್ರಮಿಸಬಲ್ಲದು (ಚಿತ್ರ ನೋಡಿ). ಬಿಳಿ ಪದಾತಿ ಕಪ್ಪು ಪದಾತಿಯನ್ನು "ತಿಂದು" ಗುರುತು ಹಾಕಿರುವ ಚೌಕಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಬಲ್ಲುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಚಲನೆ ೧೩ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು. 

ಒಂದು ಪದಾತಿ ಇಡೀ ಮಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಅದು ಆಟಗಾರನ ಆಯ್ಕೆಯ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾಯಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. 

## ಉಕ್ತಿ 
* *"ಪದಾತಿಗಳು ಚದುರಂಗದ ಹೃದಯ."* - ಆಂಡ್ರೆ ಫಿಲಿಡಾರ್, ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಫರೆಂಚ್ ಆಟಗಾರ, ಪದಾತಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದವರು. 

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ಚದುರಂಗ

ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗದ ಕಾಯಿ
ರಾಣಿ (ಚದುರಂಗ)

**ರಾಣಿ** ಚದುರಂಗದ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು - ಇದು ಈ ಆಟದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕಾಯಿಯೂ ಹೌದು. 
ಇದನ್ನು ನೀರವಾಗಿ (ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ, ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ, ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಗೆ, ಕೆಳಗಿಂದ ಮೇಲೆ) ಎಷ್ಟು ಚೌಕಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ನಡೆಸಬಹುದು. ಹಾದುಹೋಗುವ ಚೌಕಗಳು ಖಾಲಿಯಿರಬೇಕಷ್ಟೆ.
ಹಾಗೆಯೇ, ರಾಣಿಯನ್ನು ಡಯಾಗನಲ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗದ ಕಾಯಿ
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ

thumb|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಬಾವುಟ

**ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ**ಯು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ. ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿಸಿ ಅವುಗಳು ಸಫಲವಾಗುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುವುದು ಇದರ ಗುರಿ. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಎಪ್ರಿಲ್ ೭, ೧೯೪೮ರಂದು ಈ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾನ್ಡ್ನ ಜಿನಿವಾ ನಗರವು ಸಂಘಟನೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮೇ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮೃತರಾದ ಲೀ ಜೊಂಗ್-ವೂಕ್‍ರವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಆಂಡರ್ಸ್ ನಾರ್ಡ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್‍ರವರು ಸಂಘಟನೆಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ದಿಗ್ದರ್ಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯ ತಾಣ"ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ (WHO)-ನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಡಿಮೆ-ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಡೆಗಳಿಗಿಂತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿವೆ." ನಾವು ಇದಕ್ಕೆ WHO ವರದಿಯನ್ನು ಮತ್ತುಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತೇವೆ.

ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ
ವರ್ಗ:ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ
ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ರಾಜ (ಚದುರಂಗ)

thumb|left|ಚದುರಂಗದಲ್ಲಿ ರಾಜ
framed|right|ಗುರುತು ಹಾಕಿದ ಚೌಕಗಳಿಗೆ ರಾಜ ಕ್ರಮಿಸಬಹುದು.
ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ/ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಚದುರಂಗದಲ್ಲಿನ ರಾಜನ ಚಿಹ್ನೆ
**ರಾಜ** (♔♚) ಚದುರಂಗದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಇದು ಈ ಆಟದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾಯಿಯೂ ಹೌದು - ಎದುರಾಳಿಯ ರಾಜನನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದೇ ಇಡೀ ಆಟದ ಉದ್ದೇಶ. ರಾಜನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ರಾಜನಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವ ಚೌಕಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಆಟ ಮುಗಿದಂತೆ - ಇದಕ್ಕೆ "ಚೆಕ್ ಮೇಟ್" ಎಂದು ಹೆಸರು. 

ರಾಜ ಯಾವುದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಾದರೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಚೌಕ ಕ್ರಮಿಸಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎದುರಾಳಿಯ ಕಾಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಬಹುದು. ರಾಜನಿಗೆ ಇರುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಚಲನೆಯೆಂದರೆ "ಕ್ಯಾಸ್‍ಲಿಂಗ್". ಎರಡು ಕಾಯಿಗಳು ಒಂದೇ ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸುವುದು ಈ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. 

ಎದುರಾಳಿಯ ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿ ರಾಜನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ "ಚೆಕ್" ಎಂದು ಹೆಸರು. "ಚೆಕ್" ಇಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಆಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ "ಚೆಕ್ ಮೇಟ್." ರಾಜನನ್ನು ನಡೆಸುವಾಗ "ಚೆಕ್" ಬರುವ೦ಥ ಯಾವುದೇ ಚೌಕಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಚಲಿಸುವ೦ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, "ಚೆಕ್" ಇದ್ದಾಗ, ಕ್ಯಾಸ್‍ಲಿಂಗ್ ನಡೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಹಾಗಿಲ್ಲ.

## ಮೂಲ ಸ್ಥಾನಗಳು 
ಆಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವಾಗ,
* ಬಿಳಿಯ ರಾಜ, e1 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. (ಅಂದರೆ, ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎಡಗಡೆಯಿಂದ ಐದನೆ ಮನೆ)
* ಕಪ್ಪನೆಯ ರಾಜ, e8 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. (ಅಂದರೆ, ಎಂಟನೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎಡಗಡೆಯಿಂದ ಐದನೆ ಮನೆ)

ಗಮನಿಸಿ: ಸಾಲುಗಳ ಸಂಖ್ಯ ಬಿಳಿಯ ಕಾಯಿ ನಡೆಸುವ ಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ.

ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗದ ಕಾಯಿ
ವಿಶ್ವ ತಂಬಾಕು ನಿಷೇಧ ದಿನ

ವಿಶ್ವ ತಂಬಾಕು ನಿಷೇಧ ದಿನವು  ವಿಶ್ವ ಪರ್ಯಂತ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೩೧ ಮೆ ಯಂದು  ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು  ೧೯೮೭ರ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು  ಸೇವನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗ ಮತ್ತು ಸಾವು ನೋವುಗಳನ್ನು ಸರ್ವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲು  ವಿಶ್ವ ತಂಬಾಕು ನಿಷೇಧ ದಿನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು..೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸ೦ಸ್ಥೆಯು ತ೦ಬಾಕು ರಹಿತ ದಿನದ ಆಚರಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅದಿನೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿತು.ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸ೦ಸ್ಥೆಯು ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿ೦ದ ತ೦ಬಾಕು ನಿಷೇಧ ಬಗ್ಗೆ ಚಿ೦ತನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊ೦ಡಿತು.ತ೦ಬಾಕು ಸೇವನೆಯಿ೦ದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯ೦ತ ಆರು ಮಿಲಿಯ೦ನ್ ಅಷ್ಟು ಜನರು ಮರಣ ಹೊ೦ದುತಿದ್ದಾರೆ.

ಧೂಮಪಾನ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಆದರೆ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಕೆಟ್ಟವರಲ್ಲ.ಆದುದರಿ೦ದ ಸರ್ಕಾರ ಮನುಷ್ಯನ ಭವಿಶ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿ೦ತಿಸಿ ತ೦ಬಾಕು ನಿಷೇಧವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹೆತ್ತ ಸೊಸೈಟಿ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸ೦ಸ್ಥೆ,ಯೆನ್ ಜಿ ಒ,ಮು೦ತಾದ ಸ೦ಸ್ಥೆಗಳು ತ೦ಬಾಕಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಉಪನ್ಯಾಸ ಗಳನ್ನು,ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು

ಮೂಡುತ್ತಿವೆ.ಹಾಗೆಯೇ ತ೦ಬಾಕಿನ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಜಾಹಿರಾತಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತಿಲ್ಲ.ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸ೦ಸ್ಥೆ ತ೦ಬಾಕು ನಿಯ೦ತ್ರಣ ತೆರೆದಿದೆ.

ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆ೦ದರೆ ಒ೦ದು ಸ೦ಪೂರ್ಣ ದಿನ ಅ೦ದು ಘ೦ಟೆಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತ೦ಬಾಕು ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಉಪಯೋಗಿಸದೆ ಇರುವುದು.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಾದವರಿ೦ದ ಅ೦ದರೆ ೩೦-೪೦ ಹರೆಯದವರಿಗಿ೦ತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುವಕರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತ೦ಬಾಕು ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತಿದ್ದಾರೆ.ಉವಕರಿಗೆ ಅದರಿ೦ದ ಹಾಗುವ ಹಾನಿ,ತೊ೦ದರೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಸಲು ಈ ದಿನ ಒ೦ದು ಪ್ರಯತ್ನ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯ೦ತೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತ೦ಬಾಕು ಸೇವನೆಯಿ೦ದ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಸಾವಿನ ಸ೦ಖ್ಯೆಯು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ.ಸಿಗರೇಟ್ ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಹೀಗೆ ತಮಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತ೦ದುಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೆ ಇ ಚಟ ಇಲ್ಲದೆ ಜನಕ್ಕೂ ಅವರೂ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಬರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ.ಇದನ್ನು ತಡೆಯುವ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ದಿನವನ್ನು ಬೂದಿ ಟ್ರೇ ಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.ತ೦ಬಾಕು ಹಾಗು ಅದರಿ೦ದ ತಯಾರಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಿ೦ದ ಆಗುವ ಹಾನಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ದಿನ ಆಚರಿಸುವರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* ತಂಬಾಕು ನಿಷೇಧ ದಿನ ತಾಣ
* ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯ ವಿಶ್ವ ತಂಬಾಕು ನಿಷೇಧ ದಿನಗಳು

ವರ್ಗ:ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳು
ಲೀಚ್ಟೆನ್ಸ್ಟೀನ್

**ಲೀಚ್ಟೆನ್ಸ್ಟೀನ್** ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಅದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಕೇವಲ ಸುಮಾರು ೧೬೦ ಚದರ ಕಿ.ಮಿ., ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂದಾಜು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೩೫,೦೦೦ ದಷ್ಟು. ಫ಼ಾಡೂಟ್ಸ್ ಅದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Official Portal of the Principality of Liechtenstein
* The Princely House of Liechtenstein 
* Website of the Parliament of Liechtenstein
* Website of the Government of Liechtenstein 
* Official tourism website of Liechtenstein
* Statistics Liechtenstein 
*
* Liechtenstein  from *UCB Libraries GovPubs*
*
* Liechtenstein profile from the BBC News
*

ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಆನೆ (ಚದುರಂಗ)

ಬೋರ್ಡ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಾಯಿStaunton design ]]
**ಆನೆ** ಚದುರಂಗದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಚದುರಂಗದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆನೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕಾಯಿ. ಪ೦ದ್ಯದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರ ಬಳಿಯೂ ಎರಡು ಆನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. 
ಆನೆ ನೇರ ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ಸಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಸಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.ಆನೆ ಮತ್ತು ರಾಜ - ಎರಡೂ ಕಾಯಿಗಳೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಚಲಿಸುವ "ಕ್ಯಾಸಲಿಂಗ್" ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ನಡೆಯೂ ಉಂಟು. ಆನೆ ಚಲಿಸುವ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಖಾಲಿಯಿರುವ ಉದ್ದ ಸಾಲುಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಆನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆಟಗಾರರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಳನೇ ಅಡ್ಡಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಆನೆ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

## ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ

Image:cb_rook_move.png|ಆನೆ ಉದ್ದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಬಲ್ಲುದು
Image:Chess rook 0967.jpg
Image:Rook (chess) movements.gif|ಚಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗ

## External links 
* Piececlopedia: Rook by Fergus Duniho and 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗದ ಕಾಯಿ
ಏಷ್ಯಾ

thumb|250px|ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವದ ನಕ್ಷೆ
thumb|250px|ಏಷ್ಯಾದ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ
**ಏಷ್ಯಾ** ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಖಂಡವಾಗಿದೆ. ಭೂಗೋಳದ ಸುಮಾರು ೮.೭% ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಈ ಖಂಡ ಆವರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಸುಮಾರು ೬೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 48 ದೇಶಗಳಿವೆ.

ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಏಷ್ಯಾದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಪರಿಮಿತಿಯು ಸುಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ, ಯೂರಲ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯೆಂದು ಹಾಗು ಉತ್ತರ ಪರಿಮಿತಿಯು ಕಾವ್ಕಸಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಹಾಗು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ(ಬ್ಲ್ಯಕ್ ಸೀ)ಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥಯು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡವನ್ನು ಈ ಪ್ರಕಾರ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ.

* ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ
* ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ
* ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ
* ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ
* ಉತ್ತರ ಏಷ್ಯಾ
* ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ

## ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು 
thumb|250px|ಏಷ್ಯಾದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಭೂಪಟ

ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗಟಿತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

*Notes:*

ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ವರ್ಗ:ಖಂಡಗಳು
ಯುರೋಪ್

thumb|ಯುರೋಪ್
thumb|ಸ್ಯಾಟೆಲ್ಲೈಟ್ ಚಿತ್ರ
**ಯುರೋಪ್** ಪ್ರಪಂಚದ ೭ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಖಂಡ. ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪ್ ಯುರೇಷ್ಯಾ ಮಹಾಖಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ. ಆದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ, ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಇದು ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಖಂಡವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

೨೫ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ ಈ ಖಂಡದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ.

## ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು 
[right|thumb|230px|[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭೂವಿಂಗಡನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು:

]]
ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭೂವಿಂಗಡನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖಂಡಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
*
ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ

## ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು
right|300px|thumbnail|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಗಗಳು
ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗಟಿತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

*Notes:*

Sources: GeoHive: The population of continents, regions and countries

ವರ್ಗ:ಖಂಡಗಳು
*
ಮೀರ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್

**ಮೀರ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್** (೧೯೦೫-೧೯೬೬) ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚದುರ೦ಗ ಆಟಗಾರರು. ಈಗಿನ ಲೆಕ್ಕದ೦ತೆ ಅ೦ತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಡಿದೆ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರೂ ಹೌದು (ಇವರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಎ೦ಬ ಪದವಿ ಕೊಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾರ೦ಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ).

೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ನ ಮಿತ್ಥಾ ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು. ಸರ್ ಉಮರ್ ಹಯಾತ್ ಖಾನ್ ಎ೦ಬ ನವಾಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನರ ಚೆಸ್ ಪ್ರತಿಭೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬ೦ದ ಮೇಲೆ ಉಮರ್ ಹಯಾತ್ ಖಾನ್ ಇವರಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಚೆಸ್ ಅನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಚಾ೦ಪಿಯನ್ ಆದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ಉಮರ್ ಹಯಾತ್ ಖಾನರೊ೦ದಿಗೆ ಇ೦ಗ್ಲೆ೦ಡಿಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚೆಸ್ ಆಟಗಾರರಾದ ವಿಲಿಯಮ್ ವಿ೦ಟರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಯೇಟ್ಸ್ ಅವರಿ೦ದ ಇನ್ನಷ್ಟು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ ೧೯೩೦, ೩೧, ೩೩ ರ ಚೆಸ್ ಒಲಿ೦ಪಿಯಾಡ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ೧೯೨೯, ೩೨ ಮತ್ತು ೩೩ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚೆಸ್ ಚಾ೦ಪಿಯನ್ ಸಹ ಆದರು.

ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿ ಚೆಸ್ ನ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸದೆ ಇದ್ದರೂ ಅವರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿ೦ದ ಅ೦ದಿನ ಚೆಸ್ ಪ್ರಪ೦ಚದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದರು. ಮೂರು ಜನ ವಿಶ್ವ ಚಾ೦ಪಿಯನ್ ರನ್ನು ಪ೦ದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಉಮರ್ ಹಯಾತ್ ಖಾನರೊ೦ದಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿ೦ದಿರುಗಿದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತೆ೦ದೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚೆಸ್ ಆಡಲಿಲ್ಲ. ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಗೋಧಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊ೦ದಿದರು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸ೦ಪರ್ಕಗಳು
ಮೀರ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನರ ಪ೦ದ್ಯಗಳು

ಮೀರ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನರ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ೦ದ್ಯ

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚದುರಂಗ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗ
ಅಕಿರಾ ಕುರೋಸಾವಾ

thumb|ಅಕಿರಾ ಕುರೋಸಾವಾ
**ಅಕಿರಾ ಕುರೋಸಾವಾ** (黒澤 明 Kurosawa Akira, ಹಾಗೂ 黒沢 明) (ಮಾರ್ಚ್ ೨೩, ೧೯೧೦ – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೯೮)ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಥಾ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿವೆ. ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೩೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ಸಂಶಿರೋ ಸುಗಾತಾ' ಚಿತ್ರದಿಂದ ನಿರ್ದೇಶನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಇವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ 'ಮದದಾಯೋ' ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ (ಮರಣಾನಂತರ) ಹೊರಬಂದದ್ದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಜಪಾನ್ ಕುರಿತು ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಹೃದಯಿಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ **ದಿ ಸೆವೆನ್ ಸಮುರಾಯ್**, **ಸಂಜುರೋ**, **ಕಾಗೆಮುಶಾ** ಕೆಲವು.
## ಜೀವನ 
ಮಿಲಿಟರಿ ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಕುರೋಸಾವಾ, ವಿಶ್ವ ಮಹಾ ಯುದ್ಧ, ಕೆಂಟೋ ಭೂಕಂಪದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದ ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿದವರು, ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಛಲದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದವರು. ಓದು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ದಿನ ಕಳೆದ ಕುರೋಸಾವಾ, ದೃಶ್ಯಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪರಿಣಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದುದು ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 
## ಪ್ರೇರಣೆ 
ಜಾರ್ಜ್ ಲ್ಯೂಕಾಸ್, ಫ್ರಾಂಸಿಸ್ ಫೋರ್ಡ್ ಕೊಪ್ಪಲಾ, ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್ ಮುಂತಾದ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಇವರು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುವೆಂಬಂತೆ, ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಕುರೋಸಾವಾ ಹಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಜಾರ್ಜ್ ಲ್ಯೂಕಾಸ್, ಫ್ರಾಂಸಿಸ್ ಫೋರ್ಡ್ ಕೊಪ್ಪಲಾರವರು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು 'ಕಗೆಮುಶಾ' (ನೇಪಥ್ಯದ ಯೋಧ) ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಣದ ನೆರವು ನೀಡಿದರಂತೆ.
ಇವರ ಚಿತ್ರ 'ಸೆವೆನ್ ಸಮುರಾಯ್' ಹಿಂದಿಯ 'ಶೋಲೆ', ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ 'ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಸಿಯೆಂಟ್ ಸೆವೆನ್' ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
## ಸ್ಫೂರ್ತಿ 
ಕುರೊಸಾವಾ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರು. ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಷೇಕ್‍ಸ್ಪಿಯರ್ ನ ಹಲವು ನಾಟಕಗಳ ಸೊಬಗು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕುರೊಸಾವಾರವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಮೂಡಿ ಬರುತ್ತದೆ.
## ದಂತ ಕಥೆ 
ಕುರೊಸಾವಾರವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಚಿತ್ರ 'ಡೆರ್ಸು ಉಝಾಲಾ' (Dersu Uzala), ಉತ್ತಮ ವಿದೇಶೀ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಆಸ್ಕರ್ ನ 'ಅಜೀವ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಚಿತ್ರಗಳು 
* *ಸುಗಾತಾ ಸನ್ಶಿರೋ* (೧೯೪೩)
* *ದಿ ಮೋಸ್ಟ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್* (೧೯೪೪)
* *ಸನ್ಶಿರೋ ಸುಗಾತಾ ಭಾಗ ೨* (೧೯೪೫)
* ''They Who tread the Tiger's Tail (ಹುಲಿಯ ಬಾಲದ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟವರು)* (೧೯೪೫)
* *No Regrets for Our Youth* (೧೯೪೬)
* *One Wonderful Sunday* (೧೯೪೬)
* *ಡ್ರಂಕನ್ ಏಂಜಲ್* (೧೯೪೮)
* *The Quiet Duel* (೧೯೪೯)
* *Stray Dog* (೧೯೪೯)
* *Scandal* (೧೯೫೦)
* *ರಾಶೋಮನ್* (೧೯೫೦)
* *ಹಕುಚಿ* (೧೯೫೧)
* *ಇಕಿರು* aka *To Live* (೧೯೫೨)
* *The Seven Samurai (ಏಳು ಜನ ಸಮುರಾಯ್)* (೧೯೫೪)
* *Record of a Living Being* aka *I Live in Fear* (೧೯೫೫)
* *ದಿ ತ್ರೋನ್ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್* aka *Spider Web Castle* (೧೯೫೭)
* *The Lower Depths* (೧೯೫೭)
* *The Hidden Fortress* (೧೯೫೮)
* *The Bad Sleep Well* (೧೯೬೦)
* *ಯೊಜಿಂಬೊ* aka *The Bodyguard* (೧೯೬೧)
* *Sanjuro* (೧೯೬೨)
* *ಹೈ ಎಂಡ್ ಲೋ* aka *Heaven and Hell* (೧೯೬೩)
* *Red Beard* (೧೯೬೫)
* *Dodesukaden* (೧೯೭೦)
* *ದೆರ್ಸು ಉಜಲ* (೧೯೭೫)
* *ಕಗೆಮುಶ* (ನೇಪಥ್ಯದ ಯೋಧ) aka *Shadow Warrior* (೧೯೮೦)
* *ರಾನ್* (೧೯೮೫)
* *ಕನಸುಗಳು* aka *Akira Kurosawa's Dreams* (೧೯೯೦)
* *Rhapsody in August* (೧೯೯೧)
* *ಮದದಾಯೊ* aka *Not Yet* (೧೯೯೩)

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ರಾಶೋಮನ್
* ಜಪಾನ್
* ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮಾ
* :ವರ್ಗ:ಕುರೋಸಾವಾ ಚಿತ್ರಗಳು

## ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* 
* Profile at Japan Zone
* Akira Kurosawa Database 
* Bohème Magazine  *Ikiru'': The Art of Living
* Japanese Film - Kurosawa 
* Akira Kurosawa News and Information

 
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ
ವರ್ಗ:ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಪಕರು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ

thumb|right|ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ತೋರುವ ಒಂದು ನಕ್ಷೆ
**ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯು** ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಲ್ಲಿ. ತ್ರಿಕೋನದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ  ಭಾರತ, ಬಾಂಗ್ಲದೇಶ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಯಾ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ (ಪೆನಿನ್ಸುಲ) ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಿದೆ.

ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಉ.ಅ. 5°-22° ಮತ್ತು ಪೂ.ರೇ 80°-95° ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.  ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಿಂದ ಸುಮಾತ್ರ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಇದರ ದಕ್ಷಿಣ ಮೇರೆ ಹಬ್ಬಿದೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 21,72,000 ಚ.ಕಿಮೀ. ಅಗಲ ಸುಮಾರು 1600 ಕಿಮೀ ಸರಾಸರಿ ಆಳ 790 ಮೀ ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಗರಿಷ್ಠ ಆಳ 4,500 ಮೀ.

ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮಗಳು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್.

## ಭೌತ ಲಕ್ಷಣ 
ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೬೦ ಕಿಮೀ ಅಗಲದ ಖಂಡೀಯ ಮರಳು ದಿಬ್ಬವಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದಂತೆ ಇದು ಕಿರಿದಾಗುತ್ತದೆ. ತಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇಳಜಾರಾಗಿದ್ದು ಮಟ್ಟಸವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಈಚಿನವರೆಗೂ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೂ ಸಾಗರದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಿವೆ. ನೀರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ, ಅಳ ಕಮರಿ ಮತ್ತು ನಾಲೆ ಇರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ನಿಕೋಬಾರ್-ಸುಮಾತ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ೪೫೦೦ ಮೀ ಆಳದ ಒಂದು ಕೊಳ್ಳವಿದೆ. ಕೊಲ್ಲಿಯ ತಲೆಯ ಬಳಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಕಮರಿ ಖಂಡೀಯ ಮರಳು ದಿಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ ೧೬೦ ಕಿಮೀ ದೂರ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಗಲ ಸುಮಾರು ೧೩ ಕಿಮೀ, ಭಾರತ ತೀರದಿಂದಾಚೆಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಕಮರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮಹಾನದಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಸ್ವರ್ಣಮುಖಿ, ಪೆನ್ನಾರ್ ಮದ್ರಾಸ್, ನಾಗಾರ್ಜುನ, ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ಗೌತಮಿ ಕಮರಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಪ್ಲೀಸ್ಟೊಸಿನ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦-೨೫,೦೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ರೂಪುತಳೆದವು.

ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಭೌತಗುಣಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಇದರ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ತೀರದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲೂ ಏಕ ರೀತಿಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಸಾಂದ್ರತೆ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ, ಮೇಲಣ ನೀರಿನ ಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕು ಋತುವಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣವಾಗಿಯೂ ನೈಋತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣವಾಗಿಯೂ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾನ್ಸೂನಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರಿನ್ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲೆ ಹಾಗೂ ಭರತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವರ್ಷ ಪೂರ ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ವಂಶಧಾರಾ, ನಾಗಾವಳಿ, ವಶಿಷ್ಠ, ಗೋದಾವರಿ ನದೀ ಮುಖಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್‍ ಯುಕ್ತ ಖನಿಜಕಣಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿವೆ, ಕಾವೇರಿ, ಗೋದಾವರಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಬಂದು ಸೇರುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು 
* ಗಂಗಾ ನದಿ
* ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ
* ಗೋದಾವರಿ ನದಿ
* ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ
* ಕಾವೇರಿ ನದಿ
* ಮಹಾನದಿ

## ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು 
* ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ
* ಚೆನ್ನೈ
* ಢಾಕಾ
* ರಂಗೂನ್
* ಕಲ್ಕತ್ತ
* ಕಾಕಿನಾಡ
* ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣ
* ಕಡಲೂರು
* ಪಾರದೀಪ್.

ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ
ವರ್ಗ:ಕೊಲ್ಲಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ

**ಆರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ** ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಸಮುದ್ರ, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಒಂದು ಭಾಗ. ಅದರ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಇದರ ಹಳೆ ಹೆಸರು ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ. ಅರಬ್ಬರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಭಾರತವೂ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ದೇಶಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳೂ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರೇಬಿಯ, ಆಫ್ರಿಕಗಳ ಪೂರ್ವಭಾಗಗಳೂ ಇವೆ. ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವೂ ಪರ್ಷಿಯ ಕೊಲ್ಲಿಯೂ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸಿಂಧು, ನರ್ಮದಾ ಮತ್ತು ತಪತಿ ಇವು ಈ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು.  ಭಾರತದ ಜೊತೆ ಇರಾನ್,ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸುಡಾನ್ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳೂ ಕೂಡ 'ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ತೀರ'ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದನ್ನು ಸಿಂಧು ಸಾಗರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. 

ಸಮುದ್ರತೀರ'ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ನಗರಗಳಿವೆ 'ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ತೀರ'ದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳೆಂದರೆ -ಕೊಚ್ಚಿ, ಮಂಗಳೂರು, ಮುಂಬಯಿ, ಸೂರತ್, ಕರಾಚಿ ಏಡೆನ್

ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದ್ರ ತೀರ ಹಡಗಿನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈಗ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಭಾರತಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಮುಖ ನೌಕಾಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‍ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಈಶಾನ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತವೂ ಜೂನ್‍ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ವರೇಗೆ ನೈರುತ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತವೂ ಬೀಸುತ್ತವೆ. ಜೂನ್‍ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ವರೇಗೆ ನೈರುತ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತವೂ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ತೆರೆದ ಅನಂತರ (1869) ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಕೊಟ್ರಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಎಂಬುವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು.

## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 3,863,000 ಚ.ಕಿಮೀ. ಸರಾಸರಿ ಆಳ 2,734 ಮೀ. ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಆಳ 2,900 ಮೀ ಮೀರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದ್ವೀಪಗಳಿಲ್ಲ, ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಸಮುದ್ರದ ಅತೀ ಆಳ 4,850 ಮೀ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶ 240-250 ಸೆಂ. ಸಮುದ್ರ್ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ ಸಮೃದ್ಧ ಮೀನು ಸಂಪತ್ತು ಹೊಂದಿದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Arabian Sea (World Wildlife Fund) 
* Al-Hind: Early Medieval India and the Expansion of Islam 7Th-11th 

ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರಗಳು
ಕೊಲಂಬೊ

**ಕೊಲಂಬೊ** (ಸಿಂಹಳಿ: 40px, ತಮಿಳು:கொழும்பு) ಶ್ರೀಲಂಕ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತ ರಾಜಧಾನಿ. ಇದು ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಜಯವರ್ಧನೆಪುರ ಕೊಟ್ಟೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ
ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್

**ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್** ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ 10 ನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡದಾದ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್-ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಐದು ಮಿಲಿಯನ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ.  ನಗರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (ಸಿಡಿಎ) ಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿರುವ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದೆ.

ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ದೇಶದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪೊಥೋಹರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗಲ ಹಿಲ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಖೈಬರ್ ಪಖ್ತುನ್ಖ್ವಾಗಳ ಕರಾವಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಮಾರ್ಗಾಲಾ ಪಾಸ್ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಾರವಾಗಿದೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಕರಾಚಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಮಾಸ್ಟರ್-ಪ್ಲಾನ್ ನಗರವನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ರಾಯಭಾರಿ ಪರಾವೃತ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಂಟು ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರವು ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಲ್ಲಾ ಹಿಲ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಶಕಾರ್ಪೇರಿಯನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸೇರಿವೆ.  ಈ ನಗರವು ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಫೈಸಲ್ ಮಸೀದಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿ  ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಇತರ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಚೌಕ.

ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಎಂಬುದು ಬೀಟಾ-ವಿಶ್ವ ನಗರ; ಇದು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು. ನಗರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ನಾಗರಿಕರಿಂದ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ಹದಿನಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಕ್ವಾಯ್ಡ್ -ಇ-ಅಝಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, COMSATS ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮತ್ತು ನಸ್ಟ್. [16] ಈ ನಗರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1,900 ಸಿ.ಸಿ.ಟಿ.ವಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ಅಮೇರಿಕ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕದ ಉಲ್ಲೇಖ:
-ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
-ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳು

ವರ್ಗ:ಖಂಡಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇಶಗಳು
ಕವರಟ್ಟಿ

ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಂಘ ರಾಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ತನ್ನ ಸುಂದರ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ;

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಪಾಂಡಿಚೆರಿ ನಗರ

**ಪುದುಚೆರಿ ನಗರ** ಅಥವಾ **ಪಾಂಡಿಚೆರಿ ನಗರ** ಪುದುಚೆರಿ ಸಂಘ ರಾಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಪುದಿಚೆರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಹೆಸರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ *ಪಾಂಡಿಚೆರಿ* ಇಂದ *ಪುದುಚೆರಿ*ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್

**ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್**  ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ರಾಜಧಾನಿ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಂತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಗಳು, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದ  ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಸೆರೆಮನೆ ಇದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ದಳದ  ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಾಯುದಳದ ನೆಲೆ ಕೂಡಾ ಇದೆ.

ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ - ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರೇವು ಪಟ್ಟಣ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪದ ಆಗ್ನೇಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಉ.ಅ. 11039' ಮತ್ತು ಪೂ.ರೇ. 92045' ಮೇಲೆ ಇದೆ.

ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ ಏಷ್ಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೇವುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 1,296. ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈನ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 1,344 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

2004ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸುನಾಮಿ ಸಮುದ್ರದಲೆಗಳ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಅಪಾರ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದು ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದೆ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ಅರ್ಚಿಬಾಲ್ಡ್ ಬ್ಲೇರ್ ಇದನ್ನು 1789 ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆಗ ಇದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ನ್‍ವಾಲೀಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು. 1796-1856 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೊರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದವರನ್ನು ಇಡಲು ಇದನ್ನು 1858 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. ಆಗ ಇದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೈದಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದುದನ್ನು 1940 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1842-45) ಇದು ಜಪಾನೀಯರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು. 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಇದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮುಂತಾದುವು ಇವೆ.

## ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ
ಇದನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ

File:Rajiv Gandhi Water Sports Complex at Port Blair.jpg|ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಜಲಕ್ರಿಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ
File:Front View of Cellular Jail, Port Blair.JPG|ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸೆರೆಮನೆಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು
File:Aberdeen Bazar 4180212.JPG|ಅಬೆರ್‍ದೀನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
File:Chidiya Tapu 4180207.JPG|Chidiya Tapu, Port Blair
File:Andaman chatham is.jpg| ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ ನಿಂದ ಕಾಣುವಂತೆ ಚಾಥಮ್ ದ್ವೀಪ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Port Blair 

ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ರಾಜ್ಯ

ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಿಧಾಯಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಜೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು **ರಾಜ್ಯ**ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ ಆಂತರಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ (ಅಂದರೆ ಈ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೊಂದು ಸರ್ಕಾರವಿದ್ದರೆ) ಅಂತಃ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವೊಂದಿರಬಹುದು (ಉದಾ. ಭಾರತ, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ). ಈ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ರಾಜ್ಯವನ್ನು **ದೇಶ** ಅಥವಾ **ರಾಷ್ಟ್ರ** ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ದೇಶಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಗಳು
ಗುವಾಹಾಟಿ

**ಗುವಾಹಟಿ** () ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಹಾಗು ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ. ಇದು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ದಿಸ್ಪುರ್ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.. ಬ್ರಹಪುತ್ರ ನದಿಯು ಗುವಾಹಟಿಯನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೆಂದರೆ ಉತ್ತರ ಗುವಾಹಟಿ ಅಥವಾ ದುರ್ಜಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗುವಾಹಟಿ. ಉತ್ತರ ಗುವಾಹಟಿಯು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಪೀಠವಾದ ಕಾಮಾಕ್ಯ ದೇವಾಲಯ, ಉಮಾಶಂಕರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಗುವಾಹಟಿಯು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಮಂತ ಸರ್ಕಾರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ, ಆಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಅಸ್ಸಾಂ ತಾರಾಲಯ ಇವು ಗುವಾಹಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಗುವಾಹಾಟಿ ನಗರಸಭೆ 
* ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರ 

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಸ್ಸಾಂ
ದಾದ್ರ

**ದಾದ್ರಾ** ಭಾರತದ ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರ್ ಹವೇಲಿಯ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಎನ್‌ಕ್ಲೇವ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

ದಾದ್ರಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಿಲ್ವಾಸ್ಸಾದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೬ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ದಾದ್ರಾವು ದಾದ್ರಾ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಎರಡು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ಡೆಮ್ನಿ ಮತ್ತು ತಿಘ್ರಾ.

## ಇತಿಹಾಸ
ದಾದ್ರಾ ೧೭೭೯ ರಿಂದ ೧೯೫೪ ರವರೆಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾರತದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೧೭೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮರಾಠರು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು. ನಂತರ ೧೭೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಖರೀದಿಸಿತು.

ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ದಾದ್ರಾ ನಗರ್ ಹವೇಲಿ *ಕಾನ್ಸೆಲ್ಹೋ* (ಪುರಸಭೆ) ಯ *ಫ್ರೆಗ್ಯೂಸಿಯಾ* (ಆಡಳಿತ ಪ್ಯಾರಿಷ್) ಅನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಕನ್ಸೆಲ್ಹೋ ದಮನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
ದಾದ್ರಾ, ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜನಗಣತಿ ನಗರವಾಗಿದೆ. ದಾದ್ರಾ ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣವು ೧೩,೦೩೯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ೮,೧೯೩ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪,೮೪೬ ಮಹಿಳೆಯರು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

೦-೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೬೩೯ ಆಗಿದೆ. ಇದು ದಾದ್ರಾ (ಸಿಟಿ) ಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೨.೫೭% ಆಗಿದೆ. ದಾದ್ರಾ ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ೭೭೪ ರ ವಿರುದ್ಧ ೫೯೧ ರಷ್ಟಿದೆ. ಮೇಲಾಗಿ, ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ೯೨೬ ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದಾದ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವು ಸುಮಾರು ೯೩೫ ಆಗಿದೆ. ದಾದ್ರಾ ನಗರದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ೯೦.೫೧% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ೭೬.೨೪% ದಾದ್ರಾದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಸುಮಾರು ೯೪.೫೩% ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ೮೩.೨೩% ರಷ್ಟಿದೆ.

ದಾದ್ರಾ ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣವು ೩,೩೮೫ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿಯಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೆನ್ಸಸ್ ಟೌನ್ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಸಹ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಪಟ್ನಾ

**ಪಟ್ನಾ** ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಆಧುನಿಕ ಪಟ್ನಾ ನಗರವು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ಕೋಸಿ, ಸೋನ್ ಮತ್ತು ಗಂಡಕ್ ನದಿಗಳ ದಡದಲ್ಲೂ ಇದೆ.
ಪಟ್ನಾ ವಿಭಾಗದ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಕತ್ತಕ್ಕೆ 464 ಕಿಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರವಾದ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ನಗರ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 19 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬಂಕೀಪುರ ವಿಭಾಗವಿದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೂ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೂ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೨,೩೧,೫೫೪(೨೦೧೧).
## ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಪಟ್ನಾ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಂಧಿಸ್ಥಳ. ಕಳೆದ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ನಾ ಬಹಳಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. 1916ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಪಟ್ನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ 1917ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಇಲ್ಲಿಯ ಆಧುನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವರೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನ, ವಿಧಾನಸಭಾ ಭವನ, ಪ್ರಾಚ್ಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು, ಇಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಲದ ಹುಸೇನ್ ಶಹನ ಮಸೀದಿಯೂ (1490) ಸಿಕ್ಖರ ಹತ್ತನೆಯ ಗುರುವಾದ ಗೋವಿಂದ ಸಿಂಗನ ಕಾಲದ ಮಂದಿರವೂ ಗೋಲ್‍ಘರ್ ಎಂಬ ಬಂಕೀಪುರದ ಕಣಜವೂ ಇದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ನಗರ ಕ್ರಿ.ಶ. 7ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅನಂತರ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗಿನ ಇದರ ಇತಿಹಾಸ ನಮಗೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಆಫ್‍ಘನ್ ದೊರೆ ಷೇರ್‍ಶಹ 1541ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಗರಕ್ಕೆ ಪಟ್ನಾ ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಟ್ಟ. ಮೊಗಲರ ಆಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಮತ್ತೆ ಹಳೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದು ಬಿಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಯಿತು. 1586ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ರಾಲ್ಫ್ ಫಿಚ್ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇದನ್ನು ಬಲು ಉದ್ದನೆಯ ಮಹಾನಗರವೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ. ಮೊಗಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಔರಂಗ್‍ಜೇóಬ್ (1659-1707) ತನ್ನ ಮೊವ್ಮ್ಮಗನಾದ ಅಜೀóಮನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅಜೀóಮಾಬಾದ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ. ಈ ನಗರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ವಶವಾದ್ದು 1765ರಲ್ಲಿ. ಕಂಪನಿಯ ಕಂದಾಯ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಂಡಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. 1865ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಪಟ್ನಾ ಮತ್ತು ಗಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ರೂಪಿತವಾದವು. 1912ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಲ ಆಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಒರಿಸ್ಸ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಚನೆಯಾದಾಗ ಪಟ್ನಾ ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. 1936ರಲ್ಲಿ ಒರಿಸ್ಸ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಬಿಹಾರದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಪಟ್ನಾ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇದು ಬಿಹಾರದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Official website of Patna district
*Official website of the Municipal Corporation of Patna 
* 

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರ