open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಹೇಮಂತ್ ಜೋಯಿಸ್

**ಹೇಮಂತ್ ಜೋಯಿಸ್** ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೯೯೧ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಹೇಮಂತ್ ಅವರು  ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಹಿತಿ, ಗಾಯಕ ಹಾಗು ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ಚೇತನ್ ನಾಯ್ಕ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ "Naik and The Jois Project Live"ನ ಲೀಡ್-ರಿದಮ್ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೪೦೦ರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಸಂಗೀತ ರಸಿಕರನ್ನು ಮನೋರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ
## ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ
ಚಂದಿಮರಸ

**ಚಂದಿಮರಸ** ಎನ್ನುವವನು ಒಬ್ಬ ವಚನಕಾರ. ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಂಭಾವಿಯಲ್ಲಿ ಅರಸನಾಗಿದ್ದ.

## ಜೀವನ 
ಕಾಲ ಸು. 1020.

ಜೇಡರ ದಾಸಿಮಯ್ಯನಿಗಿಂತ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಿರಬೇಕೆಂದು ಡಿ.ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಚಾಡಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೋಗಣ್ಣನೆಂಬ ಶರಣನನ್ನು ಊರಿನಿಂದ ಓಡಿಸಿದನೆಂದೂ, ಆತನ ಹಿಂದೆಯೇ ಆ ಊರಿನ ಲಿಂಗಗಳೆಲ್ಲ ಹಾರಿಹೋಗಲು ರಾಜ ಆ ಶರಣನನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿ ತಾನು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ರಾಜ್ಯಕೋಶಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ಕೃಷ್ಣಾ ನದೀ ತೀರದ ಚಿಮ್ಮಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಿಜಗುಣನಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ತಾನೂ ಗುರುವಿನಂತೆ ವಚನಕಾರನಾಗಿ ಧರ್ಮ ಪ್ರಸಾರ ಕೈಗೊಂಡು ಚಿಮ್ಮಲಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾದನೆಂದೂ ಪ್ರತೀತಿ. ಚಿಮ್ಮಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈತನ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಗುಡಿ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ. ಘನಲಿಂಗ ಈತನನ್ನು ಮಹಾತ್ಮನೆಂದು ತನ್ನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾನೆ.

ಈತನ ಅಂಕಿತ *ಸಿಮ್ಮಲಿಗೆಯ ಚೆನ್ನರಾಮ* ಎಂದಿದೆ. ಈಗ ದೊರೆತಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಕಿತ ಚಂದಿಮರಸನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದೂ, ಯಲಹಂಕ ನಾಡಪ್ರಭು ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೆಂಪಯ್ಯಗೌಡರ (1661) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೆದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಕಿತ ಚಿಮ್ಮಲಿಗೆಯ ಚಂದಯ್ಯನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ವಚನಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತರವಾದುವೆಂದೂ, ಈತನ ವಚನಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸದ ಯಾವ ವಚನ ಸಂಗ್ರಹಕಾರನೂ ಇಲ್ಲವೆಂದೂ ಹಳಕಟ್ಟಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

## ವಚನಗಳು 
ಈತನ 15 ವಚನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೀಗಿವೆ.

::ಸಂಸಾರವೆಂಬತ್ತೆಗೆ ನಿರ್ಬುದ್ಧಿ ಸೊಸೆಯೊಬ್ಬಳು;
::ಅಟ್ಟುಂಡೆನೆಂದು ಒಲೆಯ ಬೂದಿಯ ತೋಡುವ ತನಕ
::ಒಳಗೊಂದು ಕಿಡಿಯಿರ್ದು ಕೈಬೆಂದು ಮೞುಗುವಂತಾಯಿತ್ತಲ್ಲಾ ಎನಗೆ;
::ನಿಸ್ಸಂಗತಿಯ ಒಡಲೊಲೆಯ ಬೂದಿಯ ಕೆದೞು ವನಕ
::ಒಳಗೊಂದು ಸುಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕಿಡಿಯಿರ್ದು ಎನ್ನ ಮನಬೆಂದು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಱುಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
::ಇದಕ್ಕೆ ಸೀತಾಳಮಂತ್ರ ಉಂಟೆ ಅಯ್ಯ. ಸಿಮ್ಮಲಿಗೆಯ ಚೆನ್ನರಾಮನೆಂಬ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಜಗುಣಶರಣೆಂಬುದೆ ಮಂತ್ರ.

::ಇಂದುವಿನ ಬೆಳಗಿನಿಂದ ಇಂದುವನು, ಭಾನುವಿನ ಬೆಳಗಿನಿಂದ ಭಾನುವನು,
::ದೀಪದ ಬೆಳಗಿನಿಂದ ದೀಪವನು ಕಾಂಬಂತೆ ತನ್ನ ಬೆಳಗಿನಿಂದ ತನ್ನನೆ ಕಂಡುನಿಂದ ನಿಲವು ತಾನೆ ಸಿಮ್ಮಲಿಗೆಯ ಚೆನ್ನರಾಮ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಚನಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಓಯ್ಯಾರತ್ತ್ ಚಂದುಮೇನೋನ್

**ಓಯ್ಯಾರತ್ತ್ ಚಂದುಮೇನೋನ್** (1846-1899) ಮಲೆಯಾಳಂನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿ ಇಂದುಲೇಖದ ಕರ್ತೃ. ಇದರ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ಮಲೆಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಕಾದಂಬರಿಯೊದು ಲಭಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಇಂದುಲೇಖ ಕಾದಂಬರಿಯು ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನವಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಉಪಕ್ರಮಿಸಿತು.

## ಕೃತಿಗಳು 
### ಇಂದುಲೇಖ 
ಇಂದುಲೇಖ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ. ಹೆನ್ರಿಟಾ ಟೆಂಪಲ್ (ಬೆಂಜಮಿನ್ ಡಿಸ್ರೇಲಿ) ಇಲ್ಲವೆ ಪ್ರೈಡ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಿಜ್ಯುಡಿಸ್ (ಜೇನ್ ಆಸ್ಟೆನ್) ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಕೃತಿ ರಚನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ದೊರೆಕಿತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂದುಲೇಖ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಆಂಗ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈತನು ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯಾವಂತನೊಬ್ಬನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದುದರ ವಾಸ್ತವಿಕ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಂಬೂದಿರಿಗಳು, ನಾಯರುಗಳೂ ಎಷ್ಟೇ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ವರ್ಗದವರಾಗಿದ್ದರೂ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಅವರು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯ ದುಷ್ಫಲಗಳು ಅವರನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಅಧಃಪತನದ ಹಾದಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅನಾಚಾರಗಳಾದರೋ ಅಸಂಖ್ಯ; ಒಂದು ಕಡೆ ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದಾಂಪತ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಘಟನೆಯ ಶೈಥಿಲ್ಯಗಳು. ಹೀಗೆ ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಗ್ನತೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಲಭಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮುಂಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಚಂದುಮೋನೋನ್ ವಿವರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ. ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ ಆ ವಿಲಕ್ಷಣತೆಗಳು ಯಥಾರ್ಥ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆತನ ಮನೋಮುಕುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದವು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಇಂದುಲೇಖ. ಇದರ ನಾಯಕ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಮಾಧವ ಮತ್ತು ಇಂದುಲೇಖ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. ಪಂಜು ಮೇನೋನ್, ಸೂರಿ ನಂಬೂದಿರಿ-ಇವರು ಅಧಃಪತನಗೊಂಡ ತಲೆಮಾರಿನ ಮಾದರಿಗಳು. ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದ ಜನರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಘರ್ಷದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ, ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ಮತ್ತು ಜಾತಿ  ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.

ಕುಂಜನ್ ನಂಬಿಯಾರರ ಬಳಿಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಾಜದ ವಿಲಕ್ಷಣತೆಗಳನ್ನು ಈತನಷ್ಟು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಇಂದುಲೇಖ ಉಂಟುಮಾಡಿದಷ್ಟು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟಿತ ಪಂಥದಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಈತನ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳಾದ ನಂಬೂದಿರಿಗಳೂ, ನಾಯರರೂ ಕ್ರುದ್ಧರಾದರು. ಇದು ಚಂದುಮೇನೋನನ ವ್ಯಂಗ್ಯ ನೇರವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ತಾಕಿದೆಯೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಷ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಪ್ರಚೋದನೆ ಇಂದುಲೇಖದಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಯಿತೆಂಬುದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹ. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ಮಂದಿ ಅದರ ಬಗೆಗೆ ಮಾತನಾಡಿರಬಹುದು, ಬರೆದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪರಿಷ್ಕಾರಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳ ಬಗೆಗೆ ಜನಸಮೂಹ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸತೊಡಗಿದುದು ಇಂದುಲೇಖವನ್ನು ಓದಿದ ತರುವಾಯವೇ.

ಇಂದುಲೇಖ ಒಂದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮರುಮುದ್ರಣಗೊಂಡ ಏಕೈಕ ಮಲಯಾಳಂ ಕಾದಂಬರಿಯೆಂದು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

### ಶಾರದ 
ಚಂದುಮೇನೋನನ ಮತ್ತೊಂದು ಕೃತಿ ಶಾರದ. ಇದರ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆತ ಪೂರೈಸಿದ್ದ. ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಬರೆಯಬೇಕೆನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾದ. ಅಪೂರ್ಣವಾದರೂ ಶಾರದ ಸೊಗಸಾದ ಕಲಾಶಿಲ್ಪ. ಕಲಾವಿದನ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಂದುಲೇಖಕ್ಕಿಂತ ಶಾರದದಲ್ಲೇ ಈತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಪೀಠಗಳು, ಅವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ವಕೀಲರು, ವ್ಯವಹಾರಪ್ರಿಯರು, ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಮೊದಲಾದ ಬಗೆಬಗೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಈತ ವಕೀಲನೂ ಆಗಿದ್ದ. ತನ್ನ ಅನುಭವದ ಸಾರವನ್ನು ಶಾರದದಲ್ಲಿ ಭಟ್ಟಿಯಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Write up
* List of Books 
* Indulekha – English Translation
* Biographical Sketch
* Oyyarath house on Wikimapia
* Report of an incident

ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸ್ಕಾಫ್ಸಾ ಚರ್ಚ್

**Skafså ಚರ್ಚ್** (    ) ಎಂಬುದು ನಾರ್ವೆಯ ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟೋಕ್ಕೆ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಾರ್ವೆ ಚರ್ಚ್‌ನ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ಕಫ್ಸಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು *ಈಡ್ಸ್‌ಬೋರ್ಗ್, ಮೊ, ಓಗ್ ಸ್ಕಾಫ್ಸಾ* ಪ್ಯಾರಿಷ್‌ನ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಆಗ್ಡರ್ ಓಗ್ ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್ ಡಯಾಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಓವ್ರೆ ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್ ಪ್ರೊಸ್ಟಿ ( ಡೀನರಿ ) ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬಿಳಿ, ಮರದ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ೧೮೩೯ ರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಲಿನ್‌ಸ್ಟೋವ್ ರಚಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉದ್ದವಾದ ಚರ್ಚ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಸುಮಾರು ೧೦೪ ಜನರಿಗೆ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ.  

## ಇತಿಹಾಸ 
ಚರ್ಚ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು 1395 ರ ಹಿಂದಿನವು, ಆದರೆ ಆ ವರ್ಷ ಚರ್ಚ್ ಹೊಸದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಕಫ್ಸಾದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಚರ್ಚ್ 13 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮರದ ಸ್ಟೇವ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿತ್ತು. 1668 ರ ತಪಾಸಣಾ ವರದಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಚರ್ಚ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಹತ್ತಿರದ ಮೋ ಸ್ಟೇವ್ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಟ್ಟಡದ ಹೊರಭಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ತೆರೆದ ಗಾಳಿಯ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಚರ್ಚ್ ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬಹುಶಃ ಕಟ್ಟಡದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕೋಲಿನ ಕಂಬದ ಸುತ್ತಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ (    . ). ಹಳೆಯ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ, ಮೇಜು ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ತುಣುಕುಗಳು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. 1700 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು "ಒಳಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದ" "ದುಃಖಿತ" ಮರದ ಕಟ್ಟಡ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. 1837 ರಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಹಳೆಯ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಅವರು ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಧ್ಯದ ಮಾಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಕೆಡವಿದಾಗ, ಅದು ದೊಡ್ಡ ಡಿಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಳಗಿಳಿಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಚರ್ಚ್ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚ್‌ನ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  

ಹೊಸ ಚರ್ಚ್ ಮರದ ಉದ್ದನೆಯ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಲಿನ್‌ಸ್ಟೋವ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚರ್ಚ್ ಆಯತಾಕಾರದ (ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದಾದ) ನೇವ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಮುಖಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಗಂಟೆ ಗೋಪುರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಆಯತಾಕಾರದ ಗಾಯಕವೃಂದವಿದೆ . ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಜುಲೈ 28, 1839 ರಂದು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು . 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಒಳಗೆ ಪುನಃ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಛಾವಣಿ ಮತ್ತು ನೆಲವನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಟ್ರೆಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂಬ ಬಿಲ್ಡರ್ ಮರಗೆಲಸದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಬೆಂಚುಗಳನ್ನು ಸಹ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಚರ್ಚ್ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಿಲ್ಡಾಲ್ ರಚಿಸಿದ ಬೈಬಲ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸ್ಟೇವ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಹಳೆಯ ಬಲಿಪೀಠದ ಮೇಜನ್ನು ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 30, 1959 ರಂದು ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಪುನಃ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು . ೧೯೭೫–೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ, ಗಾಯಕವೃಂದದ ಪೂರ್ವ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. 

## ಮಾಧ್ಯಮ ಗ್ಯಾಲರಿ 

ಚಿತ್ರ:Tokke,_Skafså_kyrkje_gapestokk.JPG
ಚಿತ್ರ:Tokke,_Skafså_kyrkje_steinmerr.JPG
ಚಿತ್ರ:Krusifiks_fra_Skafså_(Unimus).jpg|alt=Crucifix from the old Skafså Stave Church| ಹಳೆಯ ಸ್ಕಫ್ಸಾ ಸ್ಟೇವ್ ಚರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು
ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ
ಗೋಡೈವ

thumb|ಜಾನ್ ಕಾಲಿಯರ್‌ನ ಲೇಡಿ ಗೋಡೈವಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಸು. ೧೮೯೭. ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಅಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‍, ಕೋವೆಂಟ್ರಿಯಲ್ಲಿದೆ.

**ಗೋಡೈವ** (ಸು. 1040-1080) ಮರ್ಸಿಯದ ಅರ್ಲ್ ಹಾಗೂ ಕಾವೆಂಟ್ರಿಯ ಲಾರ್ಡ್ ಆದ ಲಿಯೋಫ್ರಿಕನ ಮಡದಿ. ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉದಾರ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಿದವಳು.

## ಕಥೆ 
ಈಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಒಂದು ಕಥೆ ಇದೆ: ತೆರಿಗೆಗಳ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊರಲಾರದೆ ಜನ ತಳಮಳಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಗೋಡೈವಳಿಗೆ ಸಹಿಸದ ಸಂಕಟವಾಯಿತು. ಕಂದಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತೆ ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಳು. ಆತ ಒಂದು ಶರತ್ತು ಹಾಕಿದ. ಅದು ಕೇವಲ ಬಾಯಿಮಾತಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಶರತ್ತೇ ವಿನಾ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದುದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪತಿಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಗೋಡೈವ ನಿರ್ವಸ್ತ್ರಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಉದ್ದನೆಯ ತಲೆಗೂದಲಿನಿಂದ ಮೈಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕಾವೆಂಟ್ರಿಯ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋದಳು. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಕಾವೆಂಟ್ರಿಯ ಜನ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಕಿಟಕಿ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಮನೆಯೊಳಗೇ ಇದ್ದುಬಿಟ್ಟರು. ಗೋಡೈವಳ ಈ ವರ್ತನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಊರಿನ ಜನರ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಿದ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಗೋಡೈವ ಬೀದಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಿಟಕಿಯಂದ ಇಣಕಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಟಾಮ್ ಎಂಬ ಯುವಕನಿಗೆ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೋಯಿತೆಂತಲೋ ಇಲ್ಲವೇ ಆತ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನೆಂತಲೋ ಕಥೆಯಿರುವುದಾದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಸಿಗದು. ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯನ್ನು ಫಲಸಂವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಟ್ಟಳೆಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Cecilia Parsons, "Countess Godiva", 1999, revised 2004: biography and developing legend
* BBC Newsthe unearthing of a stained glass window identified with Lady Godiva

ವರ್ಗ:ಮಹಿಳೆ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಚಂದ್ರಕವಿ

**ಚಂದ್ರಕವಿ** ಎನ್ನುವವನು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸ ಪ್ರೌಢದೇವರಾಯನ (1419-1446) ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಕವಿ. ಈತನಿಗೆ *ಚಂದ್ರಶೇಖರ* ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.

ಕವಿಯ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. ಸು. 1430. ವೀರಶೈವ ಮತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವ. ಈತ ಅಷ್ಟಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಗ್ರಂಥಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯದಾತನಾದ ಪ್ರೌಢದೇವರಾಯನನ್ನೂ, ಮಹಾಪ್ರಧಾನನಾದ ಗುರುರಾಯನನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನನ್ನು ವಚಸ್ಸುಧಾಸಾಗರ, ಕವೀಶ್ವರ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

## ಕೃತಿಗಳು 
ಈತ *ಪಂಪಾ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಾಸ್ಥಾನ ವರ್ಣನೆ*, *ಗುರುಮೂರ್ತಿಶಂಕರ ಶತಕ* ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದರೂ ಕವಿತಾಪ್ರೌಢಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿದಾಗಿವೆ.

### ಪಂಪಾ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಸ್ಥಾನವರ್ಣನೆ 
ಪಂಪಾ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಾಸ್ಥಾನವರ್ಣನೆ ಒಂದು ಚಂಪೂಕಾವ್ಯ. ಹಂಪೆಯ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನ ಆಸ್ಥಾನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 61 ಪದ್ಯಗಳೂ, 34 ವಚನಗಳೂ ಇವೆ. ಕಾವ್ಯಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಂಪೆಯ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ, ವಾಗ್ದೇವಿಯರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪ್ರೌಢದೇವರಾಯ ಮತ್ತು ಗುರುರಾಯರ ಸುತ್ತಿ ಇದೆ. ಕವಿ ಇದನ್ನು ಗುರುರಾಯನ ಆಣತಿಯಂತೆ ರಚಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಚಿಕ್ಕ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನ ಆಸ್ಥಾನ ವರ್ಣನೆ ವಿಷಯವಾದರೂ ಅಷ್ಟಾದಶ ವರ್ಣನೆಯಿದ್ದು ಉಪಮೆ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ರೂಪಕ, ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ. ಕಥಾವಸ್ತುವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಈ ಕವಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಚತುರನೇ ಸರಿ.

### ಗುರುಮೂರ್ತಿಶಂಕರಶತಕ 
ಈತನ ಮತ್ತೊಂದು ಕೃತಿ ಗುರುಮೂರ್ತಿಶಂಕರಶತಕ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಸಚಿವೇಂದ್ರನಾದ ಗುರುರಾಯನ ಆಜ್ಞಾನುಸಾರ ಭಕ್ತಿ ವಿರಕ್ತಿ ಮುಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬೀಜವಾಗುವಂತೆ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಕವಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಕಾವ್ಯಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಶಿವಸ್ತುತಿ ಇದೆ. ಈ ಶತಕದ ಪ್ರತಿವೃತ್ತವೂ ಗುರುಮೂರ್ತಿಶಂಕರ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಚಂದ್ರ (ದೊರೆ)

thumb|ಮೆಹರೌಲಿಯ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬ
**ಚಂದ್ರ** ಎನ್ನುವವನು ದೆಹಲಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಈಗ ರಾಜಧಾನಿಯ ಒಂದು ಉಪನಗರವಾಗಿರುವ ಮೆಹರೌಲಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಕೊರೆಯಲಾದ, ಕ್ರಿ.ಶ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ, ಆರು ಸಾಲುಗಳುಳ್ಳ, ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತನಾದ ಒಬ್ಬ ದೊರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಈತನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದೆ. ಈತ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಬಿಯಾಸ್ ನದಿಯ ಸಮೀಪದ ವಿಷ್ಣುಪದವೆಂಬ ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಧ್ವಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದು ಶಾಸನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಚಂದ್ರ ಸ್ವಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಂಗ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂಮುಖ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಜಲನಿಧಿ (ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಹ್ಲಿಕದವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಿಗ್ವಜಯದಿಂದ ಸಾಧಿಸಿದನೆಂದಿದೆ. ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಈ ಚಂದ್ರ ಯಾರು ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಗಳೆದ್ದಿದ್ದುವು. ಈತ ಮೌರ್ಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೆಂದು ಮೊದಲು ಮಾಡಿದ ಊಹೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸುಸುನಿಯ ಶಾಸನದ ಚಂದ್ರವರ್ಮ, ನಾಗವಂಶದ ಚಂದ್ರಾಂಶು, ಗುಪ್ತರ ಒಂದನೆಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಇವರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಬೇರೆಬೇರೆ ಪಂಡಿತರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಶಾಸನದ ಕಾಲ, ಈತ ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟನೆಂಬ ವಿಷಯ, ವಿಷ್ಣುಧ್ವಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖ, ದೆಹಲಿ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದುವೆಂಬುದು-ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಈತ ಗುಪ್ತ ಮನೆತನದ ಇಮ್ಮಡಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೇ ಆಗಿರಬಹುದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಈಗ ಬಹುಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಮರಣಾನಂತರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಅರಸರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಿಲ್ಜೆ ಸೋಲ್ಬರ್ಗ್-ಓಸ್ತಾಸೆಲ್

**ಸಿಲ್ಜೆ ಸೋಲ್ಬರ್ಗ್-ಓಸ್ತಾಸೆಲ್** (ಜನನ ೧೬ ಜೂನ್ ೧೯೯೦) ಒಬ್ಬ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕ್ಲಬ್  ವೈಪರ್ಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್‌ಸಾಂಡ್ ದಿವಾಳಿಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕೂ ಆಡುತ್ತಾರೆ.   ಅವರು ಸನ್ನಾ ಸೋಲ್ಬರ್ಗ್-ಇಸಾಕ್ಸೆನ್ ಅವರ ಅವಳಿ ಸಹೋದರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. 

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಸಿಲ್ಜೆ ಸೋಲ್ಬರ್ಗ್ ಹೆಲ್ಸೆಟ್ ಐಎಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಲ್ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾಬೆಕ್ ಐಎಫ್‌ಗಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ಸನ್ನಾ ಸೋಲ್ಬರ್ಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಡಿದರು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ಲಬ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕಪ್‌ನ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಾರ್ವಿಕ್ ಎಚ್‌ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು. 

೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ತಂಡದ ಟ್ವಿಸ್ ಹೋಲ್ಸ್ಟೆಬ್ರೊ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿದರು.  ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಇಹೆಚ್ಎಫ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲೀಗ್ ಗೆದ್ದರು.

೨೦೧೬ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಫ್ರೆಂಚ್ ತಂಡ ಇಸ್ಸಿ-ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಸೇರಿದರು.  ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಹಂಗೇರಿಯನ್ ತಂಡ ಸಿಯೋಫೊಕ್ ಕೆಸಿಯನ್ನು ಸೇರಿದರು.  ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲೀಗ್ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಾದ ಗೈರಿ ಇಟಿಒ ಕೆಸಿಯನ್ನು ಸೇರಿದರು.  ಇಲ್ಲಿ ಅವರು 2021 ರ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಕಪ್, ೨೦೨೨ ಮತ್ತು ೨೦೨೩ ರ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ೨೦೨೪ ರ EHF ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು.

೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾತೃತ್ವ ರಜೆಯ ಕಾರಣ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಲ್‌ನಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. 

೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈಪರ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ಸ್ಯಾಂದ್‌ಗೆ ಸೇರಲು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದರು.  ಅದೇ ಋತುವಿನ ನಂತರ ಕ್ಲಬ್ ದಿವಾಳಿಯಾದಾಗ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದಳು. 
* ಯುರೋಪಿಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನ ಆಲ್-ಸ್ಟಾರ್ ಗೋಲ್‌ಕೀಪರ್: 2014
* ಪೋಸ್ಟೆನ್ಲಿಗೇನ್ 2013/2014 ರ ಆಲ್-ಸ್ಟಾರ್ ಗೋಲ್ಕೀಪರ್
* Møbelringen ಕಪ್‌ನ MVP : 2018 

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿ ಲಾರ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮಗುವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಎಮ್ಮಾಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೋಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೯೦ ಜನನ
ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಕ್ರೀಡಾಪಟು
ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಮಹಿಳ ಕ್ರೀಡಪಟು
ಬ್ಲೀಕ್ (ನಾರ್ವೆ)

**ಬ್ಲೀಕ್**  ನಾರ್ವೆಯ ನಾರ್ಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಂಡೋಯ್ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ . ಈ ಗ್ರಾಮವು ಆಂಡೋಯಾ ದ್ವೀಪದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು  ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆಂಡೆನೆಸ್ ಗ್ರಾಮದ ನೈಋತ್ಯ. 

ಈ ಗ್ರಾಮವು  & 456 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (2023) ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 1,200 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ  . 

left|thumb| ಬ್ಲೀಕ್ಸೋಯಾ ದ್ವೀಪ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವು ಅದರ ಸಮುದ್ರ ಪಕ್ಷಿ ವಸಾಹತುವಿನೊಂದಿಗೆ.
ಕರಾವಳಿಯ ಆಚೆ ಇರುವ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬ್ಲೀಕ್ಸೋಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ವೀಪವು ನಾರ್ವೆಯಾದ್ಯಂತ ಪಫಿನ್‌ಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ಲೀಕ್ಸ್‌ವಾಟ್ನೆಟ್ ಸರೋವರವು ಹಳ್ಳಿಯ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದೆ.

ಬ್ಲೀಕ್ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಕಡಲತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬರಲು ಈ ಕಡಲತೀರವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಲತೀರವು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು *ಬ್ಲೀಕ್* ಎಂಬುದು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ/ತೆಳು ಬಣ್ಣದ ಪದವಾಗಿದೆ. ಆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುದುರೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ, ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿ ಇದೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾಹಿತಿ, ಪಫಿನ್ ಸಫಾರಿ, ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಬ್ ಸಹ ಇಲ್ಲಿವೆ. 

ಬ್ಲೀಕ್, ಸುಮಾರು  ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಲೀಕ್ ಕಡಲತೀರದಿಂದ ಕಡಲಾಚೆಗೆ. ಬ್ಲೀಕ್ ಕಣಿವೆಯು  ವರೆಗಿನ ಆಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.  ವೀರ್ಯ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ತಿಮಿಂಗಿಲ ಸಫಾರಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

## ಗಮನಾರ್ಹ ನಿವಾಸಿಗಳು 
* ಲಾಸ್ಸೆ ನಿಲ್ಸೆನ್, ಟ್ರೋಮ್ಸೋ IL ನ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಕಡಲತೀರಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಗೋಣಿಸೊಪ್ಪು

**ಗೋಣಿಸೊಪ್ಪು** ಪೋರ್ಟುಲಕೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕಳೆ ಸಸ್ಯ. **ಪೋರ್ಟುಲಕ ಕ್ವಾಡ್ರಿಫಿಡ** ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿದೆ. 

## ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಗಿಡ. ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿ ರಸಭರಿತವಾಗಿ ಇವೆ. ಎಲೆಗಳ ಆಕಾರ ದೀರ್ಘ ಅಂಡದಂತೆ. ಉದ್ದ 3 - 6 ಮಿ.ಮೀ. ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಲೋಳೆಯೂ, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಆಕ್ಸಲೇಟೂ ಇವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವಕ್ಕೆ ಹುಳಿ ರುಚಿಯಿದೆ. ಹೂಗಳು ಹಳದಿ. ಒಂಟೊಂಟಿಯಾಗಿ ಕವಲುಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿ ಸಂಪುಟ ಮಾದರಿಯದು.

ಗೋಣಿಸೊಪ್ಪು ಬಲು ಉಪದ್ರವಕಾರಿ ಕಳೆಗಿಡ. ಎಲ್ಲ ಕಳೆಸಸ್ಯಗಳಂತೆ ಇದರ ಪುನರುತ್ಪಾದನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು. ಗಿಡವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಿದರೂ ಅದರ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳು ಬಲು ಬೇಗ ಬೇರೊಡೆದು ಹೊಸ ಗಿಡಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳೂ ಬಹಳ ಬೇಗ ಮೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಸ್ಯ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೇ ಆಗಲಿ ಬಹಳ ಬೇಗ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಗಿಡವನ್ನು ಬೇರು ಸಮೇತ ಕಿತ್ತು ಸುಟ್ಟು ಬಿಡುವುದೇ ಇದರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಗೋಣಿಸೊಪ್ಪನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಸೊಪ್ಪು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಆದರೆ ಇವು ದೊಡ್ಡಗೋಣಿಸೊಪ್ಪಿನಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚು ತಿಂದರೆ ಜಡತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರಿದಕ್ಕೆ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳುಂಟು. ಅಸ್ತಮ, ಕೆಮ್ಮು, ಮೂತ್ರಸಂಬಂಧಿ ರೋಗ, ಬಾವು, ವ್ರಣಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಮೊಳೆರೋಗ, ವಿಸರ್ಪಿ (ಎರಿಸಿಪೆಲಾಸ್) ಮತ್ತು ಉದರದ ಹಲವು ಬೇನೆಗಳಿಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಬೆಚ್ಚಾರ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗೋಣುಕುರು

thumb|ಬಲಪಾರ್ಶ್ವದ ಗೋಣುಕುರು
**ಗೋಣುಕುರು** ಎನ್ನುವುದು ಗಲಗ್ರಂಥಿಯ (ಟಾನ್ಸಿಲ್) ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಹುಣ್ಣು (ಕ್ವಿನ್ಸಿ). ಇದರಲ್ಲಿ ಗಲಗ್ರಂಥಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೋಂಕಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೀವು ಶೇಖರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 12 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು 35 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನವರಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಏರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿದ್ದ ರೋಗಿಗೆ ಬಾಯಿ ತೆರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಏನನ್ನೂ ನುಂಗಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜ್ವರವೂ, ನೋವೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಹುಣ್ಣಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗಂಟಲಿನ ಒಳಭಾಗವೂ, ಕತ್ತಿನ ಹೊರಭಾಗವೂ ಊದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಕಿರುನಾಲಿಗೆ ಊದಿ ಅದರ ತುದಿ ಹುಣ್ಣಿನ ಕಡೆಗೆ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಲಗ್ರಂಥಿಯ ಹೊರಮುಖದ ಪೊರೆಯಲ್ಲಿ ಕೀವು ತುಂಬಿರುವುದು. ಯುಕ್ತ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದಾದರೂ ಅವಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಬೇನೆಯಾಗಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಚಂದ್ರಕೀರ್ತಿ (ಜೈನ ಕವಿ)

**ಚಂದ್ರಕೀರ್ತಿ** ಎನ್ನುವವನು *ಪರಮಾಗಮಸಾರ* ಎಂಬ ಕಂದವೃತ್ತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಗ್ರಂಥದ ಕರ್ತೃ. ಜೈನ.

ಈತನ ಕಾಲನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕವಿಚರಿತೆಕಾರರು ಈತ ಸುಮಾರು 1400 ರಲ್ಲಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈತನ ಗ್ರಂಥ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ವೈರಾಗ್ಯ-ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 132 ಕಂದವೃತ್ತಗಳಿವೆ. ತನ್ನ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವನ್ನು ಕವಿ ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.

::ಪರಮಜಿನೇಶ್ವರ ಮತದೊಳ್ |
::ಪರಿಕಿಸಿ ಸಾರಾಯಮಪ್ಪುವಂ ಕೊಂಡು ಕರಂ ||
::ವಿರಚಿಸಿತಪ್ಪುದ ಱಿಂದಂ |
::ಪರಮಾಗಮಸಾರಮಾದುದೀ ಕೃತಿಯಂದಂ ||

## ಪದ್ಯಗಳು 

::ಮುನಿಪತಿ ದರ್ಶನಶುದ್ಧಂ |
::ವಿನುತಯಶಂ ಶೀಲರತ್ನನಚಳಿತಧೈರ್ಯಂ ||
::ಮನಸಿಜಮದಕರಿಸಿಂಹಂ |
::ವಿನಯನಿಧಾನಂ ಸರಸ್ವತೀಮುಖತಿಲಕಂ ||

::ಯಮನಿಯಮಧ್ಯಾನಯುತಂ |
::ಸಮಚಿತ್ತಂ ತತ್ತ್ವವೇದಿ ವೈರಾಗ್ಯಯುತಂ|
::ಶಮಿತ ಕಷಾಯಂ ನಿಸ್ಪೃಹ |
::ನಮಲಂ ಭವ್ಯಂ ಸರಸ್ವತೀಮುಖತಿಲಕಂ ||

ಎಂಬೀ ಎರಡು ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿ ತನ್ನ ಗುಣಾತಿಶಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. *ಸರಸ್ವತೀಮುಖತಿಲಕಂ*, *ಕವಿಜನಮಿತ್ರ* ಎಂಬುವು ಈತನ ಬಿರುದುಗಳಿದ್ದಿರಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಚಂದ್ರಕೀರ್ತಿ

thumb
**ಚಂದ್ರಕೀರ್ತಿ** ಎನ್ನುವವನು ಬೌದ್ಧಮತದ ಮಹಾಯಾನ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಿದ್ವಾಂಸ. ಬಹುಶಃ ಕ್ರಿ.ಶ. ಸು. 7ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವನೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸ ಸತೀಶಚಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ ಈತನನ್ನು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಸಮಕಾಲೀನನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.

## ಜೀವನ, ಬರೆದ ಗ್ರಂಥಗಳು 
ಈತನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಈತನ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಫ್ರಾಯವಿದೆ. ಬೌದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸ ಆರ್ಯದೇವ ಈತನೇ ಎಂದು ಈವರೆಗೂ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಚಂದ್ರಕೀರ್ತಿಯೇ ಆರ್ಯದೇವನನ್ನೂ ಮತ್ತು ಆತನ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ಶತಕ-ಚತುಶತಕ, ಶತಕಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆರ್ಯ ಪದೀಯಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಗ್ರಂಥವಾದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕವೃತ್ತಿ ಎನ್ನುವ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಚಂದ್ರಕೀರ್ತಿ ಬರೆದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಗ್ರಂಥವೆಂದರೆ ಮಧ್ಯಮಕಾವತಾರ. ಇದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥ; ಈಗ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಟಿಬೆಟನ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ. ಮಹಾಯಾನ ಬೌದ್ಧಮತದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಈ ಗ್ರಂಥ ಅಧಿಕೃತ ವಾಣಿಯಿಂದ ಹೇಳುವುದಲ್ಲದೆ ಆ ಮತದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈ ಗ್ರಂಥ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈತನ ಮತ್ತೊಂದು ಗ್ರಂಥ ನಾಗಾರ್ಜುನನ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸೂತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಸನ್ನಪದ ಎನ್ನುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷ್ಯ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Geshe Jampa Gyatso - Masters Program Middle Way
* Joe Wilson. Chandrakirti's Sevenfold Reasoning Meditation on the Selflessness of Persons
* Candrakiirti's critique of Vijñaanavaada, Robert F. Olson, Philosophy East and West, Volume 24 No. 4, 1977, pp.&nbsp;405–411

ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿದ್ವಾಂಸರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗೋತಮಿ ಬಲಸಿರಿ

thumb|ಗೋತಮಿ ಬಲಸಿರಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಸನ
**ಗೋತಮಿ ಬಲಸಿರಿ** ಎನ್ನುವವಳು ನಾಸಿಕದ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಬೌದ್ಧ ಗುಹಾಶಾಸನ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತಳಾಗಿರುವ ಒಬ್ಬ ರಾಜಮಾತೆ. ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಶಾತವಾಹನ ರಾಜನಾದ ವಾಸಿಷ್ಠೀಪುತ್ರ ಪುಳುಮಾಯಿಯ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತದ 19ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು. ಅಸಿಕ, ಅಸಕ, ಮೂಲಕ, ಸುರಥ, ಕುಕುರ, ಅಪರಾನ್ತ, ಅನುಪ, ವಿದಭ, ಆಕರಾವನ್ತೀ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಮತ್ತು ಶಕ, ಯವನ, ಪಹ್ಲವ, ಖಕರಾತರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ ಶಾತವಾಹನರ ಹಿರಿಮೆ ಗರಿಮೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಜ ರಾಣೋ ಸಿರಿಸಾತಕಣಿಯ ತಾಯಿಯೆಂದು ಗೋತಮಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದೆ. ಸತ್ಯ, ಶಾಚ, ಆಚಾರ, ಸಹನೆ, ತ್ಯಾಗ, ಸಂಯಮ, ಶೀಲಸಂಪನ್ನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜರ್ಷಿ ಪತ್ನಿಯ ಹಾಗೆ ಇದ್ದಳೆಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಆಕೆಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿಯೆ ಭದಾಯನಿ ಅಥವಾ ಭದಾಯಣೀಯ ಸಂಘದ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳಿಗೆ ಪಿಶಾಜಿ ಪದಕ ಎಂಬ ಊರನ್ನು ದತ್ತಿ ಕೊಡಲಾಯಿತೆಂದು ಬರೆದಿದೆ. ಈ ಗೋತಮಿ ಬಲಸಿರಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿಯೇ ಶಿರಣ್ಹು ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಲೇಣ ಗುಹೆಯನ್ನು ಕೊರೆಯಿಸಿ, ಭದಾಯಣೀಯ ನಿಕಾಯ ಶಾಖೆಯ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಆಸ್ತಿಯೆಂದು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುದನ್ನೂ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದೆ. ಈಕೆ ಕ್ರಿ. ಪೂ. ಸು. 2ನೆಯ ಇಲ್ಲವೆ ಕ್ರಿ. ಶ. ಸು. 1-2ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದಿರಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 

ವರ್ಗ:ರಾಣಿಯರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗೋದಾನ

**ಗೋದಾನ** ಎನ್ನುವುದು ಗೋವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಕಟ್ಟಳೆ. ಇದು ವೇದ ಕಾಲದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ನಡೆದು ಬಂದಿದೆ. ಗೋವು ಸಕಲ ದೇವತಾಮಯವೆಂದು ವೇದ ಪುರಾಣಾದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಯಜ್ಞಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಗೋದಾನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಯಿತ್ತು. ಇಂಥಿಂಥ ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಇಷ್ಟಿಷ್ಟು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಯಜ್ಞಕ್ರಮ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

## ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಗೋದಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಗೋದಾನದ ನಿಯಮಗಳು 
ಕಠೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ನಚಿಕೇತ ತನ್ನ ತಂದೆ ಯಜ್ಞಾನಂತರ ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಅಯೋಗ್ಯ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡುವೆಯೆಂದು ಆತನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನೆಂದೂ ಆಗ ಅವನು ಯಮನಿಗೆ ಎಂದು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೇಳಿದನೆಂದೂ, ಅನಂತರ ನಚಿಕೇತನು ಯಮನಿಂದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದನೆಂದೂ ಇದೆ.

ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಜನಕನು ಬ್ರಹ್ಮಿಷ್ಠನಾದ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನಿಗೆ ವೇದಾಂತವಾದದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿ ಪಡೆದ ಸಾವಿರಾರು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟ.

ಗ್ರಹಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಮರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಗೋದಾನ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದೆ. ಮರಣಾನಂತರ ಮೃತನ ಸದ್ಗತಿಗಾಗಿ ಗೋದಾನ ಮಾಡುವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಗೋದಾನ ಅತಿಶಯ ಪುಣ್ಯಪ್ರದವಾದ ದಾನವೆಂದೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಗೋವುಗಳನ್ನು ಸಂತುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಸಕಲ ಪಾಪ ಶಮನವಾಗುವುದೆಂದೂ, ದಾನಕೊಟ್ಟರೆ ಸ್ವರ್ಗ ಸಮಾನವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಸ್ಕಾಂದಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಬಹಳ ಹಾಲನ್ನು ಹಿಂಡುವ ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾದ ಗೋವನ್ನು ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದೂ ಸ್ಮೃತಿಕಾರ ದೇವಲ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಬ್ರಹ್ಮ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊಲೆಯ ಹಾಲನ್ನು ತಾನೇ ಕುಡಿಯುವ, ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ, ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಗರ್ಭಧರಿಸಿದ ಗೋವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದಿದೆ. ಗೋದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗ ಲಭಿಸುವುದೆಂದೂ, ಹತ್ತು ಗೋದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಗೋಲೋಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೆಂದೂ, ನೂರು ಗೋದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೆಂದೂ ಸ್ಮೃತಿಕಾರ ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಹೋಮಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗೆ ಗೋವನ್ನು ಅವನು ಬೇಡದೇ ಕೊಟ್ಟದ್ದಾದರೆ ಸಕಲ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜಾಬಾಲನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅಪಾತ್ರನಿಗೆ ಗೋದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಕೊಟ್ಟವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆಂದು ನಂದಿ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಹೀನಾಂಗದ, ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದ, ದುರ್ಬಲವಾದ, ಮುಪ್ಪಾದ, ವ್ಯಾಧಿ ಪೀಡಿತವಾದ, ಹಣ ಸಲ್ಲಿಸದೇ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ, ಕೃಶವಾದ, ದುಷ್ಟ ಕರುವುಳ್ಳ, ಬಂಜೆಯಾದ, ಅಧಿಕಾಂಗದ ಗೋವುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತಿ, ಹಾಗೂ ಇಂಥಿಂಥ ಬಣ್ಣದ ಗೋವನ್ನು ಇಂಥಿಂತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದೂ, ಅದರಿಂದ ಈ ರೀತಿಯ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆಂದೂ ಸ್ಮೃತಿಕಾರರು ಹೇಳಿದ್ದುಂಟು.

## ಗೋದಾನ ಕ್ರಮ 
ಮೊದಲು ಗ್ರಾಸ ಕೊಟ್ಟು ಗೋವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ ಗೋವಿನ ಕೊಂಬಿಗೆ ಸುವರ್ಣದಿಂದಲೂ, ಗೊರಸಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊದಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ ಗಂಧಾಕ್ಷತಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ ಗೋವಿನ ಬಾಲವನ್ನೂ, ಕರುವಿನ ಬಾಲವನ್ನೂ ತುಪ್ಪದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಎಳ್ಳು ದರ್ಭೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಬಿಟ್ಟು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಗ ಯಜ್ಞ ಸಾಧನಭೂತಾಯ ... ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಾಧನಭೂತವಾದ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳೂ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡುವ ಈ ಗೋದಾನದಿಂದ ವಿಶ್ವರೂಪಧರನಾದ ಪರಮಾತ್ಮ ಪ್ರೀತನಾಗಲಿ ಎಂದು ಅದರರ್ಥ.

ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗೋದಾನವೆಂದರೆ ಗರ್ಭಾಧಾನಾದಿ ಷೋಡಶ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಮಲ್ಲಿನಾಥನ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಗೋ ಎಂದರೆ ಕೂದಲು. ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವದೇ ದಾನ. ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ 16ನೆಯ ವರ್ಷಕ್ಕೂ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ 22ನೆಯ ವರ್ಷಕ್ಕೂ, ವೈಶ್ಯನಿಗೆ 24 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂದೂ ಮನುಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಳೀದಾಸನ ರಘುವಂಶ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ರಘುವಿಗೆ ದಿಲೀಪ ಗೋದಾನ ವಿಧಿಯ ಅನಂತರ ವಿವಾಹ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನೆಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೋಮಾದಿಗಳ ಅನಂತರ ಒಂದು ಹಸುವಿಗೆ ಗ್ರಾಸ ಕೊಟ್ಟು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ದಾನವಾಗಿಕೊಡಬೇಕೆಂದೂ ಇದೆ. ಇದು ವೇದವ್ರತಗಳಲ್ಲೊಂದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಚಂದ್ರಪುಷ್ಪ

**ಚಂದ್ರಪುಷ್ಪ** ಎನ್ನುವುದು ಕನ್ವಾಲ್ವುಲೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯ. ಐಪೋಮಿಯಾ ಆಲ್ಬಾ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ಇದು ಅಮೆರಿಕದ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳ (tropical America) ಮೂಲವಾಸಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಕ್ಕೆಂದು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದೊಂದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಬಳ್ಳಿ. ಇದರ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹಾಲ್ನೊರೆಯಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಹೃದಯಾಕಾರದವು. ಹೂಗಳಿಗೆ ಸುವಾಸನೆ ಉಂಟು. ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಇಲ್ಲವೆ ಉದಾ, ಬಲು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ. ರಾತ್ರಿ ಅರಳಿ ಮರುಬೆಳಗ್ಗೆ ಬಾಡುತ್ತವೆ.

## ಸಸ್ಯವೃದ್ಧಿ 
ಚಂದ್ರಪುಷ್ಪವನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಂಡ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸುವುದೂ ಉಂಟು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದಕ್ಕೆ ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವೊಂದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಉಪಯೋಗಗಳೂ ಇವೆ. ಇದರ ಎಳೆಯ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಇದರ ಬೇರಿನ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ವಿರೇಚಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು
ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆ

**ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆ**ಯು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಿದೆ. ಕೆಳಗೋದಾವರಿಯ ಆಚೀಚೆ ಸಮುದ್ರದ ಅಂಚಿನವರೆಗೂ ಹಬ್ಬಿರುವ ಈ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಗೋದಾವರಿಯ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ಭಾಗ ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರೀ ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದೂ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಭಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರೀ ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದೂ ಪ್ರಣೀತವಾಗಿವೆ. ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 988.69 ಚ. ಮೈ.; ಜನಸಂಖ್ಯೆ 18,32,332 (2011). ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಿ. ಹಿಂದೆ ಕಾಕಿನಾಡ ಇದರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು; ಕಾಕಿನಾಡ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಕವಲುಗಳಲ್ಲೊಂದರ ದಡದ ಮೇಲಿದೆ.

ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರೀ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಲಕ್ಷಣ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿಲ್ಲ. ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಫಲವತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. ಗೋದಾವರಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶ ತುಂಬ ಫಲವತ್ತಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬತ್ತದ ಕಣಜವೆಂದು ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಣ ಭಾಗ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ.

ಸಮುದ್ರದಿಂದ 64 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಧವಳೇಶ್ವರದ ಬಳಿ ಗೋದಾವರಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಗೋದಾವರೀ ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಬತ್ತದ ಸಾಗುವಳಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬತ್ತವೇ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ. ಇತರ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನೂ, ಬೇಳೆ, ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜ, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬನ್ನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹಿಂದೆ ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ, ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಮಾಲ್ಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೈಮಗ್ಗದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದುವು. ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಿ ಒಂದು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ. ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ `ಪುಷ್ಕರಂ' ದಿನದಂದು ಗೋದಾವರಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀಯಲು ನಾನಾ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಹಿಂದೂ ಆಸ್ತಿಕರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒರಿಸ್ಸಾ ಮತ್ತು ವೆಂಗಿ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಳೆಯಗಾರರು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಲು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ವಶವಾಯಿತು. ಕರ್ಣಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಡಿದಾಟಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸೇರಿತು (1765). ಸು. 6 ಚ.ಮೈ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಯಾನಾನ್ ಮಾತ್ರ ಫ್ರೆಂಚರ ವಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಮೇಲೆ, 1954ರಲ್ಲಿ ಅದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಯಿತು. ಹಳೆಯ ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರೀ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ರಚನೆಯಾದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
೨೦೨೫ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್

**೨೦೨೫ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್** ೧೩ನೇ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ,  1978, 1997 ಮತ್ತು 2013 ರ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ನಂತರ ಇದು ಅವರ ನಾಲ್ಕನೇ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ.  ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.

## ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ
## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಚಂದ್ರಗಿರಿ (ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ)

thumb|350x350px|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣ
**ಚಂದ್ರಗಿರಿ** ಎನ್ನುವುದು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಎರಡು ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಬೆಟ್ಟವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಟ್ಟ ಇಂದ್ರಗಿರಿ. ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಶಿಖರದ ಎತ್ತರ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 3,052'. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ 13 ಬಸದಿಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 8ನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಪುರಾತನವಾದವು. ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸದಿ, ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಸದಿ, ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಬಸದಿ, ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಬಸದಿ, ಚಾವುಂಡರಾಯ ಬಸದಿ-ಇವು ಇಲ್ಲಿರುವ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ಕೂಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಕಂಬ, ಮಹಾನವಮಿ ಮಂಟಪ, ಭರತೇಶ್ವರ ವಿಗ್ರಹ, ಇರುವೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಗುಡಿ, ಕಂಚಿನ ದೊಣೆ, ಲಕ್ಕಿದೊಣೆ, ಭದ್ರಬಾಹು ಗುಹೆ, ಚಾವುಂಡರಾಯನ ಬಂಡೆ-ಇವೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ.

ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಭದ್ರಬಾಹು ಮುನಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜೈನಸಂಘ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟು ವಿಷಯವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಸನ ಇರುವುದು ಚಂದ್ರಗಿರಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆಯೇ. ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ ತನ್ನ ಕೊನೆಗಾಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲಣ ಶಾಸನಗಳು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ, ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕುರಿತ ವಿಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಬೆಳಕು ಬೀರುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಬೆಟ್ಟಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಪಾನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಜಪಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವು** ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪುರುಷರ ತಂಡವಾಗಿದೆ. ಈ ತಂಡವನ್ನು ಜಪಾನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಜೆಸಿಎ) ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ೧೯೮೯ ರಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಐಸಿಸಿ) ಸದಸ್ಯ. ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ACC ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ತನ್ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿತು. ತಂಡದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐಸಿಸಿ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ತಂಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ. ೨೦೦೮ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರ ನಡುವೆ, ಜಪಾನ್ ವಿಶ್ವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ (WCL) ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು, ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ WCL ಡಿವಿಷನ್ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿತು.

ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಐಸಿಸಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಟಿ೨೦ಐ) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜನವರಿ ೧, ೨೦೧೯ ರಿಂದ ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಐಸಿಸಿ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಪಂದ್ಯಗಳು ಪೂರ್ಣ ಟಿ೨೦ಐ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 

## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
ಪಟ್ಟಿಯು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ರೆಟ್ರೋ (೨೦೨೫ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ರೆಟ್ರೋ*** (***ಲವ್-ಲಾಫ್ಟರ್-ವಾರ್*** ಎಂಬ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ) ಮುಂಬರುವ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳು-ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಣಯ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕಾರ್ತಿಕ್ ಸುಬ್ಬರಾಜ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಟೋನ್ ಬೆಂಚ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ ಮತ್ತು 2D ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಹೆಗ್ಡೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

*ರೆಟ್ರೋ* ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 1 ಮೇ 2025 ರಂದು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಮತ್ತು EPIQ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. *ರೆಟ್ರೋ* ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಇದು 235 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿತು.

## ಕಲಾವಿದರು 
* ಸೂರ್ಯ ಪಾರಿವೇಲ್ "ಪಾರಿ" ಕಣ್ಣನ್ ಆಗಿ 
* ಪೂಜಾ ಹೆಗ್ಡೆ ರುಕ್ಮಿಣಿ "ರುಕ್ಕು" ಆಗಿ
** ರುಕ್ಮಿಣಿಯಾಗಿ ಬೇಬಿ ಆವ್ನಿ
* ಜಯರಾಮ್
* ಪ್ಯಾರಿ ತಂದೆಯಾಗಿ ಜೋಜು ಜಾರ್ಜ್ 
*ಕರುಣಾಕರನ್
* ನಾಸರ್
* ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್
* ಸುಜಿತ್ ಶಂಕರ್
* ಸ್ವಾಸಿಕಾ
* ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ತಂದೆಯಾಗಿ ಸಿಂಗಂಪುಲಿ
*ವಿಧು
* ಅವಿನಾಶ್ ರಘುದೇವನ್
* ತಾರಕ್ ಪೊನ್ನಪ್ಪ
* ಗಜರಾಜ
*ತಮಿಜ್
* ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್
* ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್
* ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ದುರೈರಾಜ್
* ಉದಯ್ ಮಹೇಶ್
* ಸಂದೀಪ್ ರಾಜ್
* ಮುರುಗವೇಲ್
* ರಮ್ಯಾ ಸುರೇಶ್
* ಎಂಡಿ ಆಸಿಫ್

## ಉತ್ಪಾದನೆ 
ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ *ಸೂರ್ಯ 44* ಎಂಬ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ *ಪ್ರೀತಿ, ನಗು, ಯುದ್ಧ* ಎಂಬ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಜೂನ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಊಟಿ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷ್ ನಾರಾಯಣನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಶ್ರೇಯಾಸ್ ಕೃಷ್ಣ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಶಫೀಕ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಬಿಡುಗಡೆ 
*ರೆಟ್ರೊ* 1 ಮೇ 2025 ರಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಮತ್ತು EPIQ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮೂಲ ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇದನ್ನು ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಗೋಪಚಂದ್ರ

**ಗೋಪಚಂದ್ರ** ಎನ್ನುವವನು ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮತಟ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ (ಈಗಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುಪ್ತರ ಅನಂತರ ಆಳಿದ ಅರಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದ ಗೌಡ ಮತ್ತು ವಂಗ ಎಂಬ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಂಗ ರಾಜ್ಯ ಬಂಗಾಳದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

## ಆಳ್ವಿಕೆ, ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳು 
ಗುಪ್ತರ ವೈನ್ಯಗುಪ್ತ 507ರ ವರೆಗೂ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂಬುದು ಆ ವರ್ಷದ ಅವನ ಗುಣೈಘರ್ ತಾಮ್ರಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದಿದೆ. ಈತನ ಸಾಮಂತನೂ, ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ಆಗಿ ಮಹಾಪ್ರತೀಹಾರ, ಪಂಚಾಧಿಕರಣೋಪರಿಕ ಮುಂತಾದ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ವಿಜಯಸೇನನೆಂಬವನೂ, ಗೋಪಚಂದ್ರನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ, ಹಿಂದಿದ್ದ ಬರ್ದ್ವಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲ್ಲಾಸರುಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ತಾಮ್ರಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತನಾದ ವಿಜಯಸೇನನೂ ಒಬ್ಬನೇ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈನ್ಯಗುಪ್ತನ ಅನಂತರ (507ರ ಅನಂತರ) ವಂಗದೇಶವನ್ನು ಗೋಪಚಂದ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಳತೊಡಗಿದನೆಂದೂ, ವಿಜಯಸೇನ ಮೊದಲು ಗುಪ್ತರ, ಅನಂತರ ಗೋಪಚಂದ್ರನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಂಡಲಿಕನೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 

ಗೋಪಚಂದ್ರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಮಧ್ಯ ಬಂಗಾಲದ ಫರೀದ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನೂ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಬರ್ದ್ವಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಫರೀದ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಈತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ 18ನೆಯ ವರ್ಷದ ತಾಮ್ರಶಾಸನ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ದಂಡಭುಕ್ತಿ ಪ್ರದೇಶ ಸಹ ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತೆಂಬ ಅಂಶ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒರಿಸ್ಸಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಲಸೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಯರಾಮಪುರದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಗೋಪಚಂದ್ರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಷದ ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಆರ್ಯ್ಯಮಂಜುಶ್ರೀಮೂಲಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾದ, ಆ ಕಾಲದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಅರಸನಾದ, ಗೋಪನೆಂಬವನು ಈ ಗೋಪಚಂದ್ರನೇ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 

ಇವನ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಧರ್ಮಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಚಾರದೇವ. ಧರ್ಮಾದಿತ್ಯನ ತಾಮ್ರಶಾಸನಗಳೆರಡು ಕೂಡ ಫರೀದ್‌ಪುರದಲ್ಲೇ ದೊರೆತಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾದ ಘೋಷಚಂದ್ರ, ಅನಾಚಾರ, ಶಿವಚಂದ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಗೋಪಚಂದ್ರನ ಶಾಸನದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಧರ್ಮಾದಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಗೋಪಚಂದ್ರರ ಈ ಶಾಸನಗಳ ನಡುವಣ ಕಾಲ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಲಾರದು. ಗೋಪಚಂದ್ರ ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿ, ಅನಂತರ ಧರ್ಮಾದಿತ್ಯ ಆಳತೊಡಗಿರಬಹುದು. ಸಮಾಚಾರದೇವ ಇವರಿಬ್ಬರ ಅನಂತರ ಆಳಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಈತ 14 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವಾದರೂ ಆಳಿರಬಹುದೆಂದು ಇವನ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮೂವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲಾನುಪೂರ್ವಿ ಅಥವಾ ಅವರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಖಚಿತವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೊರಕಿರುವ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಅರಸರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಚಂದ್ರಮತಿ

**ಚಂದ್ರಮತಿ**ಯು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಕೆಯನ್ನು ತಾರಾಮತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಕಥೆಯಿದೆ. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವೇಕವುಳ್ಳ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಜೈಮಿನಿ ಋಷಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಲೋಹಿತಾಶ್ವ ಈಕೆಯ ಮಗ.  ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನನ್ನು ಸತ್ಯಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಮಾಡಿದಾಗ ಚಂದ್ರಮತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಯಿತು. ಮುನಿ ಕೊಟ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಲಾಗದೆ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಚಿಂತಾಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದಾಗ ತನ್ನನ್ನೂ, ಮಗನನ್ನೂ ಮಾರಲು ಈಕೆಯೇ ಸೂಚಿಸಿದಳು. ತನ್ನನ್ನು ಕೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲಿ ಪತಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಸೇವೆಗಳ ವಿನಾ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅದರಂತೆ ದುಡಿದಳು. ಸರ್ಪದಂಶದಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಲೋಹಿತಾಶ್ವನನ್ನು ಸುಡಲು ಮಸಣಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನೇ ಕಾವಲುಗಾರನಾಗಿದ್ದ. ತೆರ ಕೊಟ್ಟಲ್ಲದ ಶವಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಅನುಮತಿ ಕೊಡದಿರಲು ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ದುಷ್ಟರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಶೀರಾಜನ ಮಗನ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿ ಅತ್ತ ಧಾವಿಸಿದಳು. ರಾಜಭಟರು ಬಂದಾಗ ಈಕೆಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕುವರನ ಶವ ಕಂಡು ಕೊಲೆಯ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿದರು. ರಾಜನಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಚಂದ್ರಮತಿ ವಧಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನೇ ತಲೆಗಡಿವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಿತನಾಗಿದ್ದ. ಕೊನೆಗಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಚಂದ್ರಮತಿ ವಿಚಲಿತಳಾಗದೆ ಕಲಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರರಾಯ ಸತ್ಯವೆರಸಿ ಬಾಳಲಿ, ಮಗ ಮುಕ್ತನಾಗಲಿ, ರಾಜ್ಯದೊಡೆಯ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ನಿತ್ಯನಾಗಲಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ಇಂತ ಸತೀಶಿರೋಮಣಿಯ ಕತ್ತಿಗೆ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಕತ್ತಿ ಹೂವಾಗಿ ಎರಗಿತು. ಹರನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸಂಕಷ್ಟಗಳೂ ಪರಿಹಾರವಾದುವು.

## ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ 
ರಾಘವಾಂಕನ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಮತಿಯ ಪಾತ್ರ ಬಲು ಸೊಗಸಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಚಂದ್ರಮತಿ ಓದುಗರ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ಕಲಕುತ್ತಾಳೆ. ಲೋಹಿತಾಶ್ವ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ ಈಕೆ ಪಡುವ ದುಃಖದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅದ್ವಿತೀಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನಿಕುಂಬಳ ದೇವಾಲಯ

ನಿಕುಂಬಳ ದೇವಿಯು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ದೇವತೆಯಾದ ಪ್ರತ್ಯಂಗಿರಾ ದೇವಿಯ ಒಂದು ರೂಪ. ಅವಳನ್ನು ರಾವಣನ ಕುಲದೇವಿ (ಕುಟುಂಬ ದೇವತೆ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಹೆಸರು "ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುವವಳು" ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಕುಂಭಿಲಾ ದೇವಿಯು ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಗ್ರ ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. 
ವಿವರಣೆ:
ಪ್ರತ್ಯಂಗಿರಾ ದೇವಿ:
ನಿಕುಂಭಿಲಾ ದೇವಿಯು ಇತರರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ದೇವತೆ ಪ್ರತ್ಯಂಗಿರಾ ದೇವಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. 
ಉಗ್ರ ರೂಪ:
ಪ್ರತ್ಯಂಗಿರಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಂಹದ ಮುಖ, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳ ಹಾರದಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಅವಳ ಉಗ್ರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. 
ರಾವಣನ ಕುಲದೇವಿ:
ನಿಕುಂಬಳ ದೇವಿಯನ್ನು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಲಂಕಾದ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ರಾವಣನ ಕುಲದೇವಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗಿನ ಅವಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. 
ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ:

"ನಿಕುಂಬಳ" ಎಂದರೆ "ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುವವಳು", ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುವ ಮತ್ತು ಸೋಲಿಸುವ ಅವಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 
ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ:
ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನುವಾರ ಎಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಂಗಿರಾ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು "ನಿಕುಂಬಳ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗೋಪಾಲನಾಯಕ

**ಗೋಪಾಲನಾಯಕ** (1295 - 1315) ಎನ್ನುವವನು ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನನ ದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಕವಿ. ಮೂಲತಃ ದೇವಗಿರಿಯವ. ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನನ ಸೇನಾಪತಿ ಮಲಿಕ್ ಕಾಫೂರ್ ದಕ್ಷಿಣದ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಕೈಕೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತನ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮನಸೋತು ದೆಹಲಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಈತನನ್ನು ತನ್ನ ಜೊತೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ನಾಯಕ ಕದಂಭಕಮ್ ರಾಗದಲ್ಲಿನ ತಾಲವರ್ಣಗಳ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಸ್ವರ ಪ್ರಬಂಧಮ್‌ಗಳ ಕರ್ತೃ. ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿದ್ವಾಂಸನೆಂದು ಈತನನ್ನು ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ವೆಂಕಟಮುಖಿ ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಂಗೀತಜ್ಞ ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರು ಈತನ ಸಂಗೀತ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾದನಂತೆ. ಒಂದು ವಾರ ಪರ್ಯಂತ ಬಿಡದೆ ಗೋಪಾಲನಾಯಕನ ಹಿಂದೆ ಅವಿತುಕೊಂಡು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ಖುಸ್ರು ಎಂಟನೆಯ ದಿನ ಹುಬೇಹೂದ್ ಆತನಂತೆಯೇ ಹಾಡಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸಿದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಅನಂತರ ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರು ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲನಾಯಕರಿಬ್ಬರೂ ಪರಮ ಮಿತ್ರರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 

ವರ್ಗ:ಗಾಯಕರು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗೋಪಾಲ

**ಗೋಪಾಲ** ಎನ್ನುವವನು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಪಾಲವಂಶದ ಮೊದಲ ಅರಸ. ಮಗಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಸ್ತಂಗತವಾದ ಅನಂತರ ವಂಗದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಾಲವಂಶ ಕ್ರಿ.ಶ. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಯಶೋವರ್ಮ, ಕಾಶ್ಮೀರದ ಲಲಿತಾದಿತ್ಯ, ಶೈಲರು, ಭಗದತ್ತರು ಮುಂತಾದವರ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾದ ವಂಗದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ, ಅರಾಜಕತೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದುವು. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಮಾಂಡಲಿಕರು ತಲೆಯೆತ್ತಿ ಪರಸ್ಪರ ಜಗಳವಾಡತೊಡಗಿದ್ದರು. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಈ ಗೊಂದಲಮಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಮ್ಮಲ್ಲಿಯ ಅನೈಕ್ಯವೇ ಕಾರಣವೆಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡರು. ಎಲ್ಲ ಸಾಮಂತರೂ, ಮಾಂಡಲಿಕರೂ, ನಾಯಕರೂ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು, ಸರ್ವರಿಗೂ ಸಮ್ಮತನಾದ ನಾಯಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಆರಿಸಿದರು. ಅವನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾದ ರಾಜ್ಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿಭಾರ ಹಾಕಿದರು. ಇಂಥ ತೀರ್ಮಾನ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅಪರೂಪವಾದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಇದೊಂದು ರಕ್ತರಹಿತ ಬದಲಾವಣೆ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಆರಿಸಿ ಬಂದ ನಾಯಕ ಗೋಪಾಲ. 

## ಕುಟುಂಬ, ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಸುಮಾರು 756ರಿಂದ 783ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿದ ಗೋಪಾಲನ ತಂದೆ ವಪ್ಯಟ, ತಾತ ದಯಿತವಿಷ್ಣು. ಧರ್ಮಪಾಲನ ಖಾಲಿಂಪುರ ತಾಮ್ರಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಕುರಿತು ಖಚಿತವಾಗಿ ಏನೂ ತಿಳಿಯದು. ಟಿಬೆಟ್ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಕರ್ತನಾದ ತಾರಾನಾಥ ಗೋಪಾಲನನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಜಾನಪದ ಕತೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದಿದ್ದಾನಾದರೂ ಅದು ಅಸಂಗತ. ಗೋಪಾಲನ ಪತ್ನಿ ದೇದ್ದದೇವಿ ಭದ್ರಾತ್ಮಜಳೆಂದು ಶಾಸನ ಹೇಳಿದೆ. ಭದ್ರ ಎಂಬುದು ಅರಸನ ಹೆಸರೇ, ಒಂದು ಪಂಗಡದ ಹೆಸರೇ ಅಥವಾ ಸಮತಟದಲ್ಲಿಯ (ಈಗಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ) ಒಂದು ವಂಶದ ಹೆಸರೇ ಎಂಬುದೂ ಇನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಮೂಲತಃ ಇವರು ಬಂಗಾಳದ ಯಾವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಕಗ್ಗಂಟಾಗಿದೆ. ಗೋಪಾಲ ಪುಂಡ್ರವರ್ಧನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನೆಂಬ ತಾರಾನಾಥನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ವಂಗಾಲ-ಆಗ್ನೇಯ ವಂಗಾಲ-ಇವನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೂ ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದವೇ. 

## ಆಳ್ವಿಕೆ 
ಏನೇ ಇದ್ದರೂ ಜನನಾಯಕನಾಗಿ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗೋಪಾಲ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾದ್ದೆಂಬುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ. *ಮತ್ಸ್ಯನ್ಯಾಯ*ವನ್ನು ಕೊನಗಾಣಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಈತ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನೆಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಈತ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಮುದ್ರ ಪರ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಅಂಗ ಮತ್ತು ಮಗಧ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಇವರ ಕೈಸೇರಿದುವು. ಮುಂದೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ಪಾಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ದೃಢವಾದ ತಳಪಾಯವನ್ನು ಈತ ಹಾಕಿದ. ದಕ್ಷವಾದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ. 

ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನವಲಂಬಿಸಿದ ಈ ಅರಸ ಒದಂತಪುರಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಲೇಂದ್ರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂದು ತಾರಾನಾಥ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ನಾಲಂದ ವಿಹಾರವೂ ಈತ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದೇ ಎಂದು ಹಲವರ ಹೇಳಿಕೆ. ಇವೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾದವುಗಳೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ.

## ಗೋಪಾಲ ಹೆಸರಿನ ಇತರರು 
ಪಾಲವಂಶದ ದೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಗೋಪಾಲರು ಇದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. 2 ನೆಯ ಗೋಪಾಲ ರಾಜ್ಯಪಾಲನ ಮಗ. ಈತ ಬಹುಶಃ 962-973 ರಲ್ಲಿ ಆಳಿದ. 3 ನೆಯ ಗೋಪಾಲ ರಾಮಪಾಲನ ಮಗನಾದ ಕುಮಾರಪಾಲನ ಮಗ. ಈತ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಆಳಿದ ಮೇಲೆ ಇವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮದನಪಾಲ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡನೆಂದು (ಸು. 1145) ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 

ವರ್ಗ:ಅರಸರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಇಟಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಇಟಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವು** ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಟಲಿ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪುರುಷರ ತಂಡವಾಗಿದೆ. ಈ ತಂಡವು ೧೯೯೫ ರಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ( ಐಸಿಸಿ ) ಸಹ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ೧೯೮೪ ರಿಂದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಇಟಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವನ್ನು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ಮೈದಾನಗಳು 
## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ 
ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 2023 ರ ಐಸಿಸಿ ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಫೈನಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ತಂಡವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು: 

* ಗ್ಯಾರೆಥ್ ಬರ್ಗ್ ( **ನಾಯಕ** )
* ಮಾರ್ಕಸ್ ಕ್ಯಾಂಪೋಪಿಯಾನೊ
* ಸ್ಟೆಫಾನೊ ಡಿ ಬಾರ್ಟೊಲೊಮಿಯೊ
* ಕ್ರಿಶನ್ ಕಲುಗಮಗೆ
* ವೇಯ್ನ್ ಮ್ಯಾಡ್ಸೆನ್
* ಬೆನ್ ಮನೆಂಟಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಮನೆಂಟಿ
* ಜಿಯಾನ್-ಪಿಯೆರೊ ಮೀಡ್
* ಆಂಥೋನಿ ಮೊಸ್ಕಾ
* ಜಸ್ಟಿನ್ ಮೊಸ್ಕಾ
* ಸೈಯದ್ ನಖ್ವಿ
* ಮನ್ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್ ( ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ )
* ಜಸ್ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್
* ಸುಖ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್
* ಗ್ರಾಂಟ್ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್
* ಕ್ರಿಕ್ಇನ್ಫೋ ಇಟಲಿ

ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
೨೦೨೬ ಮಹಿಳಾ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್

**೨೦೨೬ ಮಹಿಳಾ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್** ಮಹಿಳಾ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ಹತ್ತನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳು ಆಡುವ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ (ಐಸಿಸಿ) ಆಯೋಜಿಸುವ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಟಿ೨೦ ಐ) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಯೋಜಿಸಲಿದೆ.  

ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೨ ತಂಡಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿವೆ.  **ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್** ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್.  

## ಹಿನ್ನೆಲೆ 
### ಸ್ವರೂಪ 
ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನ ೧೨ ತಂಡಗಳನ್ನು ಆರು ತಂಡಗಳ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಆರು ತಂಡಗಳು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ - ಒಟ್ಟು ಹದಿನೈದು ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ - ಆಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ನಾಕೌಟ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

## ಅರ್ಹತೆ 
ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಐಸಿಸಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಅರ್ಹತಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ಆತಿಥೇಯ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ೨೦೨೪ ರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಅಗ್ರ ಐದು ತಂಡಗಳು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದವು.  ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦, ೨೦೨೪ ರಂತೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿರದ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಟಿ೨೦ಐ ತಂಡದ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ತಂಡವು ಉಳಿದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅರ್ಹತಾ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ತಂಡಗಳು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

## ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು 
ಮೇ ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು.  ಲಂಡನ್‌ನ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಿದ್ದು, ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್, ಹೆಡಿಂಗ್ಲೆ, ಎಡ್ಜ್‌ಬಾಸ್ಟನ್, ರೋಸ್ ಬೌಲ್, ದಿ ಓವಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿ ಮೈದಾನವು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತರ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವು** ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೯೮ ರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ (ಇ.ಸಿ.ಬಿ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಘವು ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಟೆಸ್ಟ್, ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ODI) ಮತ್ತು ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಟಿ೨೦ಐ) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅವರು ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು, ಆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು೯ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಈಗ ಮಹಿಳಾ ಆಶಸ್‌ಗಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು, ತವರು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೩, ೨೦೦೯ ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೭ ರ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಅವರಿಗೆ ವರ್ಷದ ಬಿಬಿಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20ಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅವರು ಆ ವಿಜಯವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿಲ್ಲ.

## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ 
*ವರ್ಷವಿಡೀ ಕೆಂಪು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುವ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.*

### ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ 
### ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಚಂದ್ರರಾಜ

**ಚಂದ್ರರಾಜ** ಎನ್ನುವವನು *ಮದನತಿಲಕ* ಎಂಬ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಕರ್ತೃ. ಈತ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ *ಚೋಳಕುಲವಿಲಯಕಾಲಂ*, *ಮಾಳವರಾಜಕಶೂಲಂ* ಮೊದಲಾದ ವಿಶೇಷಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವ ಜಯಸಿಂಹ ರಾಜನ (1015-42) ಮಾಂಡಲಿಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ, ಪಂಚಮಹಾಶಬ್ದಗಳ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ರೇಚ ಅಥವಾ ರೇಚಿಗ ಎಂಬವನ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈತನ ಕಾಲ, ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 11ನೆಯ ಶತಕದ ಪೂವಾರ್ಧ.

## ಜೀವನ 
ಈತ ಮತದಿಂದ, ವಾಜಿ ಗೋತ್ರದವನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. *ಕವಿತಾಮಹಾರ್ಣವ*, *ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕಂದರ್ಪ*-ಈ ಮುಂತಾದುವು ಈತನ ನೆಚ್ಚಿನ ಬಿರುದುಗಳು. ವ್ಯಾಕರಣ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಿತ, ಅಲಂಕಾರ, ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ, ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರ, ನೃತ್ಯ, ಗೀತ, ಹಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಅದ್ವೈತ, ಗಾಂಧರ್ವವಿದ್ಯೆ, ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ, ಇಂದ್ರಜಾಲ, ವೈದ್ಯ, ವಾದ್ಯ, ಶಕುನ-ಈ ಹಲವು ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲೆನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವುದು ನೋಡಿದರೆ ಈತ ದೊಡ್ಡ ಪಂಡಿತನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧಚರಿತ್ರ, ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ, ಪರಹಿತಾಸಕ್ತ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಸಂಧ ಎಂಬುದಾಗಿ ಲೋಕ ತನ್ನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಿತೆಂದು ತಾನೇ ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಈತನದಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವುದೂ, ದೊರೆತಿರುವುದೂ *ಮದನತಿಲಕ* ಒಂದೇ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊತ್ತಮೊದಲನೆಯದು. ಶಿವನೂ, ಆ ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಪೋಷಕ ರೇಚ ಮಹೀಶನೂ, ತಂತಮ್ಮ ಕಾಂತೆಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಕಾಮತತ್ತ್ವವನ್ನೇ ತಾನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮಾತು. ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಮೊದಲಾದವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ ಹಲವು ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಉಚಿತವಾದಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಯೂ, ಸ್ವಕೀಯವಾಗಿ ಕೆಲವಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಯೂ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಚಂದ್ರರಾಜ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ-ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಕೃತಿಕರ್ತನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿ, ಪ್ರಾಚೀನರ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಕ ಲೌಕಿಕ ವಿರೋಧಮಂ ಕಳೆದು ಸಾರಾಂಶಮಂ ಕೊಂಡು ಪಲವು ಮತಂಗಳನೊಂದುಮಾಡಿ' ಬರೆದಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೃತಿಯನ್ನು ತಿದ್ದಿದವ ಬ್ರಹ್ಮ.

## *ಮದನತಿಲಕ* 
*ಮದನತಿಲಕ*ದಲ್ಲಿ 18 ಅಧಿಕರಣಗಳೂ, ನಾನಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ 500 ಗದ್ಯಪದ್ಯಗಳೂ ಇವೆಯೆಂದು ಕವಿಯ ಹೇಳಿಕೆ. ಆದರೆ ದೊರೆತು ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ 11 ಅಧಿಕರಣಗಳೂ, ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗದ್ಯ ಪದ್ಯಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ಮೂಲವಾದ ಎರಡು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಗೆಬಗೆಯ ಸ್ಖಾಲಿತ್ಯಗಳೂ, ಗ್ರಂಥ ಪಾತಗಳೂ ಬಹುವಾಗಿದ್ದು ಗ್ರಂಥಸ್ವರೂಪವೇ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದೂ ಹಲವು ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಇದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಬಹುದು:

# ಚಾಳುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಯಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಾಮಂತ ರೇಚನೃಪ ಇವರ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಆಕರವಾಗಿದೆ.
# ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯಿದೆ.
# ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿರಳವಾದ ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವದ ನಿದರ್ಶನಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ: *ಚಕ್ರವೃತ್ತ*, *ಮುರಜಿಬಂಧ*, *ಪಣವಬಂಧ*, *ಗೋಮೂತ್ರಿಕೆ*, *ಅರ್ಧಪಾದ*, *ಗತಪ್ರತ್ಯಾಗತ*, *ಜತ್ತರಟ್ಟ* (?), *ಏಕಾಕ್ಷರಿ-ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಿ-ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಿ*, *ನಿರೋಷ್ಠ್ಯ*, *ಓಕಾರಾಂತ ಕಂದ ಪ್ರಭೇದಗಳು* ಇತ್ಯಾದಿ.
# ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುವಿರಳವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ಬಳಕೆಯಾಗಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ವರ್ಣವೃತ್ತಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: *ಊರ್ಜಿತ*, *ಕಲ್ಪಲತೆ*, *ಕಳಕಂಠ*, *ಕಳಹಂಸ*, *ಕುಂತಳೆ*, *ಕೋಕಿಳ*, *ಕೌಮುದಿ*, *ಚಿತ್ರಲತೆ*, *ತ್ರೋಟಕ*, *ದ್ರುತವಿಳಂಬಿತ*, *ದೌತಿಕೆ*, *ಮರಣಿರಂಗ*, *ವನಮಯೂರ*, *ಕ್ರೌಂಚಪದ*, *ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೆ* ಇತ್ಯಾದಿ (ಉತ್ಕೃತಿಯೊಳಗಿನ ವರ್ಣವೃತ್ತಗಳು); *ಲಲಿತ* (ಮಾಲಾವೃತ್ತಗಳು); ತ್ರಿಪದೋನ್ನತಿ (ವಿಷಮವೃತ್ತ); ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಅನುಷ್ಟುಪ್.
# ವಿರಳವಾದ ದೇಶೀಯ ವೃತ್ತಜಾತಿಗಳಿಗೆ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ: *ಮೂಲಷಟ್ಪದಿ*, *ಎಡೆಯಕ್ಕರ*, *ನಡುವಣಕ್ಕರ*, *ಚೌಪದಿ*.
# ಒಂದು ಬಗೆಯ ವೃತ್ತಜಾತಿಯಿಂದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ವೃತ್ತಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದೆಂಬ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.

ವಸ್ತುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚಂದ್ರರಾಜನ *ಮದನತಿಲಕ* ಬಹು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೋರಿದರೂ, ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ವಿವಿಧ ಛಂಧಃ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉಪಯುಕ್ತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಚಂದ್ರರಾಜನ ವೈಯಕ್ತಿಕತೆ, ಘನತೆಗಳು ನಿಂತಿರುವುದೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

**ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವು** ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಲಿಸಾ ಹೀಲಿ  ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶೆಲ್ಲಿ ನಿಟ್ಸ್ಚ್ಕೆ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ,  ಅವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ತಂಡವಾಗಿದೆ. 

ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತಂಡವು 1934–35ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿತು. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಈಗ ಮಹಿಳಾ ಆಶಸ್‌ಗಾಗಿ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸವು ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಪೈಪೋಟಿಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ, ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಓವರ್‌ಗಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ೫೦ ಓವರ್‌ಗಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ತಂಡಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ - ೧೯೭೮, ೧೯೮೨, ೧೯೮೮, ೧೯೯೭, ೨೦೦೫, ೨೦೧೩ ಮತ್ತು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಅವರು ೨೦೧೦, ೨೦೧೨, ೨೦೧೪, ೨೦೧೮, ೨೦೨೦ ಮತ್ತು ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮಹತ್ವದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡ
## ತರಬೇತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ 
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಪ್ರಸ್ತುತ ತರಬೇತುದಾರರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ:

* ಶೆಲ್ಲಿ ನಿಟ್ಷ್ಕೆ - ಮುಖ್ಯ ತರಬೇತುದಾರ
* ಜೂಡ್ ಕೋಲ್ಮನ್ - ಸಹಾಯಕ ತರಬೇತುದಾರ
* ಡಾನ್ ಮಾರ್ಷ್ - ಸಹಾಯಕ ಕೋಚ್

## ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ 
### ಏಕದಿನ ವಿಶ್ವಕಪ್ 
### ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್ 
## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* Photographs from the English Women's Cricket Association tour of Australia, 1934–1935
* Women's Cricket Australia
ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ **ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ** ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಂದ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಕವಿಗಳು ಇದ್ದುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಅವರು ಯಾವ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆಂಬುದು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

## ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಎಂಬ ಮೊದಲನೆಯವನು 
ಸು. 1025ರಲ್ಲಿದ್ದ ದುರ್ಗಸಿಂಹ ಪೂರ್ವಕವಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಚಂದ್ರನನ್ನು (ಭಟ್ಟ) ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. 1049ರಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀಧರಾಚಾರ್ಯ ತನ್ನ *ಜಾತಕ ತಿಲಕ*ದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕವಿಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುವಾಗ ಅಂಬುಜಾರಿ (ಅಂಬುಜ+ಅರಿ=ಚಂದ್ರ) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ದುರ್ಗಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರಾಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುವ ಚಂದ್ರನೇ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದರೆ ಈತನ ಕಾಲ ಸುಮಾರು 1000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ ಆಗಬಹುದು.

## ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಎಂಬ ಎರಡನೆಯವನು 
ಸು. 1185ರಲ್ಲಿದ್ದ ರುದ್ರ ಭಟ್ಟ, ಸು. 1260ರಲ್ಲಿದ್ದ ಕೇಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಸು. 1300ರಲ್ಲಿದ್ದ ರಟ್ಟಕವಿ-ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ರುದ್ರಭಟ್ಟನು ಪೂರ್ವ ಕವಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟನ ಜತಿ .......... ಮತ್ಕೃತಿಯೊಳಿರ್ಕೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಚಂದ್ರಭಟ್ಟನ ........ ಸುಮಾರ್ಗಮಿದಱೊಳೆ ಲಕ್ಷ್ಯಂ ಎಂದು ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಕೇಶಿರಾಜ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ರಟ್ಟಕವಿ ತನ್ನ *ರಟ್ಟಮತ*ದಲ್ಲಿ ಚಂದಿರಭಟ್ಟರ ದಯೆಯಿಂ ಸಂದೆಯ ಮಣಮಿಲ್ಲದಂತು ಕಲ್ವುದು ಮೞಿಯಂ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ರಟ್ಟಕವಿಯ ಈ ಮಾತಿನ ಆಧಾರದಿಂದ, ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಮಳೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ವೃಷ್ಟಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದಿರಬಹುದು. ರುದ್ರಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕೇಶಿರಾಜರು ಹೇಳುವ ಜತಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ರಟ್ಟಕವಿ ಹೇಳುವ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಒಬ್ಬನೇ ಇರಬಹುದು.

## ಶಾಸನ 
ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಟ್ಟೂರಿನ ರಾಜವಲ್ಲಭ ಬರೆದ ಶಾಸನವೊಂದನ್ನು ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ತಿದ್ದಿ ಬರೆದುದು ಆ ಶಾಸನದ ಅಂತ್ಯಪದ್ಯದಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟನಿಗೆ ವಾಕ್ಪತಿ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವಿದೆ. ಶಾಸನದ ಕಾಲ 1067. ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಸನ ಇದೇ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗದಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೋಟವುಮಚಿಗಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಇದರ ಕಾಲ 1099. ಈ ಶಾಸನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಕಂದಪದ್ಯ..........ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಕವಿ ವಿರಚಿಸಿದಂ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ರುದ್ರಭಟ್ಟ, ಕೇಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ರಟ್ಟಕವಿಗಳು ಹೇಳಿರುವ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಒಬ್ಬನೇ ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಸಿಂಹ, ಶ್ರೀಧರಾಚಾರ್ಯ ಇವರು ಹೇಳಿದ ಚಂದ್ರ (ಭಟ್ಟ) ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ