ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆ

**ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆ** ಯು (ರಷ್ಯನ್‌ ಭಾಷೆ: Военно-воздушные силы России, ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: *ವೊಯೆನ್ನೊ-ವೊಜ್‌ಡುಶ್ನಿಯೆ ಸಿಲಿ ರೊಸ್ಸೀ* ) ರಷ್ಯಾ ದೇಶದ ವಿಮಾನದಳವಾಗಿದೆ. 2,749 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾಯುಪಡೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಇದು ಕರ್ನಲ್‌ ಜನರಲ್‌ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌‌ ಝೆಲಿನ್‌ ಎಂಬಾತನ ಹತೋಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ನೌಕಾಪಡೆಯು ರಷ್ಯನ್‌ ನೇವಲ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಾಯು ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ *ಏವಿಯಾಟ್ಸಿಯಾ ವೊಯೆನ್ನೊ ಮೋರ್ಸ್‌ಕೊಗೊ ಫ್ಲೋಟಾ*  ("ನೌಕಾದಳದ ವಾಯುಯಾನ", ಅಥವಾ *AV-MF* ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

1991-92ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಘಟನೆಯಾದ ನಂತರ, ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸದರಿ ವಾಯುಪಡೆಯು ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1992ರ ಮೇ 7ರಂದು ಬೋರಿಸ್‌‌ ಯೆಲ್ಸಿನ್ ವತಿಯಿಂದ ಆದ ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು, ಹೊಸ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಯೋಗ್ಯವಾದ ರಚನಾ ದಿನಾಂಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಆ ಕಾಲದಿಂದಲೂ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಯು ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌‌ ಪುಟಿನ್‌‌ ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕದನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುವುದೀಗ ಬಾಕಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ; ಅಂದರೆ, ಹೇರಳವಾದ ತರಬೇತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಿರುವ, ಉತ್ತಮ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಕದನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದುನೋಡಬೇಕಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ತನ್ನ ಘಟಕವಾಗಿರುವ ಹದಿನೈದು ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ 1991ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಘಟನೆಯಾದುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, *VVS*  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಉಪಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಜನರಲ್‌ ಪ್ಯೋಟ್ರ್‌ ಡೆನೆಕಿನ್‌ ಎಂಬಾತ, 1991ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 24ರಂದು ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೊದಲ ದಳಪತಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಅತ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕವಾದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಹಾಗೂ 65%ನಷ್ಟು ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ VVSನ ಪ್ರಮುಖ ತುಕಡಿಗಳಾದ ಲಾಂಗ್‌ ರೇಂಜ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ (ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಾಯುಯಾನ), ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ (ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುಯಾನ) ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಟಲ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ (ಮುಖಾಮುಖಿ ವಾಯುಯಾನ) ಇವುಗಳು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯನ್‌ VVS ತುಕಡಿಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ ದಳಗಳು, ವಿಮಾನ, ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವೋ ಅಲ್ಲಿನ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿದವು. ಇದು ಹೊಸ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ವಾಯುಪಡೆಗಳು ತಮ್ಮತನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಬೆಲಾರಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು (Tu-160 ವಿಮಾನಗಳಂಥವನ್ನು) ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಋಣಭಾರ ಕಡಿತಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡೋಲನ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಾಯುಯಾನ ವಿಭಾಗವೊಂದನ್ನೂ ಸಹ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು.

1990ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು, ವಾಯುಪಡೆಗಳ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು. ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ವೇತನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅವರು ಹತಾಶ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು: ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಯೆಲಿಜೊವೊ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ MiG‌‌-31ರ ನಾಲ್ವರು ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು, ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳಷ್ಟು ತಡವಾದ ತಮ್ಮ ವೇತನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದೊಡ್ಡಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮುಷ್ಕರವನ್ನು ಹೂಡಿದರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಬಾಬತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೀಸಲಿರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಘಟಕದ ಹಣಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಈ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕವಷ್ಟೇ ಸದರಿ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಪರಿಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇಳಿತಾಯಗಳ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯವೂ ಸಹ ಕೆಳದರ್ಜೆಗೆ ಇಳಿಯಿತು, ಮತ್ತು 1998ರಲ್ಲಿ 40%ನಷ್ಟು ಭಾಗದ ಸೇನಾ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳು ದುರಸ್ತಿಗೆ ಬಂದುನಿಂತವು. ಪುಟಿನ್‌‌ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶುರುವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಆಯವ್ಯಯಗಳು ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಮೊದಲ ಚೆಚೆನ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1994–1996) ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಚೆಚೆನ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1999–2002) *VVS*  ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಈ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು *VVS* ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗಣನೀಯ ತೊಡಕುಗಳನ್ನೂ ಮುಂದುಮಾಡಿದವು; ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಗಣನೀಯ ನಿಶ್ಚಿತ ಗುರಿಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಂಗರ್‌ ಹಾಗೂ ಸ್ಟ್ರೆಲಾ-2M ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ, ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದ ದಂಗೆಕೋರರು ಇಂಥ ತೊಡಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.

1990ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಖೋಯ್‌‌ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಭಾಗವು T-60S ಎಂಬ ಒಂದು ಬದಲಿ ಬಳಕೆಯ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ವಿಮಾನವು ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. MiG‌‌ 1.42 ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಫಲ ವಿನ್ಯಾಸದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಹತೋಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು 1998ರಲ್ಲಷ್ಟೇ ವಾಯುಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು. ಎರಡೂ ಪಡೆಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಕಟ್ಟಳೆಯು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೋರಿಸ್‌‌ ಯೆಲ್ಸಿನ್‌ನಿಂದ 1997ರ ಜುಲೈ 16ರಂದು ಜಾರಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1998ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 580 ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, 134 ಘಟಕಗಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪಡೆಗಳ ಪುನರ್ವಿತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ 95%ನಷ್ಟು ವಿಮಾನಗಳು, 98%ನಷ್ಟು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು, 93%ನಷ್ಟು ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ರೇಡಿಯೋ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಡೆಗಳ ಪೈಕಿಯ 95%ನಷ್ಟು ಸಲಕರಣೆ, 100%ನಷ್ಟು ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಹಾಗೂ 60%ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಇವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವಂತಾಯಿತು. 600,000 ಟನ್ನುಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ತಾಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 3500 ವಿಮಾನಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದವು. ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು (ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ವಿಮಾನಗಳು) 40,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಸ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ದವು.

ಹಿಂದಿನ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ 318,000ನಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಯೋಧರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 185,000ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ 1000 ಕರ್ನಲ್‌ ಸ್ಥಾನಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, 123,500 ಸ್ಥಾನಗಳು ರದ್ದುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇತರ 3000 ಯೋಧರು ನೀಡಿದ ರಾಜೀನಾಮೆಯಲ್ಲಿ 46 ಜನರಲ್‌ಗಳು ಸೇರಿದ್ದರು; ಅವರ ಪೈಕಿ 15 ಮಂದಿ ಕರ್ನಲ್‌ ಜನರಲ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ವಿಲೀನಗೊಂಡ ಪಡೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿ ಡೆನೆಕಿನ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ, ಕರ್ನಲ್‌ ಜನರಲ್‌ ಅನಾಟೊಲಿ ಕೋರ್ನುಕೋವ್‌ ಎಂಬಾತ, 1998ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 29ರಂದು ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣೆ ಸಚಿವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ 'ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ತತ್ತ್ವತಃ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಝರ್ಯಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪಡೆಯ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಜನರಲ್‌ ಕೋರ್ನುಕೋವ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ತಾಣವು ಮಾಸ್ಕೊವಿನ ಕೇಂದ್ರದ ಉತ್ತರಭಾಗಕ್ಕೆ 20 ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ ಬಾಲಾಶಿಖಾದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ PVO ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸೈನಿಕ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು; ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ CISನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.

## 2000ರ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳು
ಜನರಲ್‌ ಕೋರ್ನುಕೋವ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಜನರಲ್‌ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌‌ ಮಿಖಾಯ್ಲೊವ್‌ ಎಂಬಾತ 2002ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

2003ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಸೇನೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು VVSಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು; 2002ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 19ರಂದು ಚೆಚನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು Mi-26 ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅದು 19 ಮಂದಿಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿದ್ದ ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನವು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ನೆಲದ ಪಡೆಗಳ ನೇರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಅವು ಉದ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ನೆಲದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ವಾಯು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ವೈಮಾನಿಕ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು, ವಾಯುಗಾಮಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದು, ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಮದ್ದುಗುಂಡನ್ನು, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಸಿಡಿಗುಂಡು ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು ಇವು ಸದರಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಬೆಂಬಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಹಿಂದಿನ ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ವಿಭಾಗವನ್ನು, ಈಗ ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ; 2007ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಜನರಲ್‌ ಅನಾಟೊಲಿ ಸುರ್ಟ್‌ಸುಕೊವ್‌ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

2004ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಒಂದಷ್ಟು ದಳಗಳ ವಿಸರ್ಜನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಟ್ಯುಪೊಲೆವ್‌ Tu-22M3ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ 200ನೇ ಮತ್ತು 444ನೇ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳಗಳು, 28ನೇ, 159ನೇ, 790ನೇ, ಮತ್ತು 941ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳಗಳು, ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-24ನೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದ 302ನೇ ಮತ್ತು 959ನೇ ದಳಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-25ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ 187ನೇ ಮತ್ತು 461ನೇ ಆಕ್ರಮಣದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಘೋಷಣೆ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ.

ವಿಮಾನ ಚಾಲಕ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಒಂದು ಕೊರತೆಯನ್ನು ವಾಯುಪಡೆಯು ಇನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಯ ಹಾರಾಟದ ಗಂಟೆಗಳ ಪೈಕಿ ಸರಿಸುಮಾರು 10%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಸಾಧಿಸಿದರು. IISS ಮಿಲಿಟರಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ನ 2007ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ವಾಯುಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿತು; ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ 20–25 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು, ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ 60 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ 61ನೇ ವಾಯುಸೇನೆಯ (ಹಿಂದೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು) ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು, ಮತ್ತು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 55 ಗಂಟೆಗಳು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ, VVS ಹತೋಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸೇನೆ ವಾಯುಯಾನ ಇವು ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.

ಜನರಲ್‌ ಮೈಖೈಲೊವ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಜನರಲ್‌ ಕರ್ನಲ್‌ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌‌ ಝೆಲಿನ್‌ ಎಂಬಾತ 2007ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. 2007ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಝೆಲಿನ್‌ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, 2011ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾಯುಪಡೆಯು ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ, ಚಾಲಕನಿಲ್ಲದ ವೈಮಾನಿಕ ವಾಹನಗಳನ್ನು (ಅನ್‌ಆರ್ಮ್ಡ್‌ ಏರಿಯಲ್‌ ವೆಹಿಕಲ್ಸ್‌-UAV) ನಿಯೋಜಿಸಲಿದ್ದು, ಇವು 400 ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳಷ್ಟರವರೆಗಿನ (250 ಮೈಲುಗಳು) ಹಾರಾಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು 12 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗಿನ ಹಾರಾಟದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುವ-ವಾಯುಫಲಕಗಳ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುವ ವಾಯುಫಲಕಗಳ ಎರಡೂ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ UAVಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ, ದಾಳಿ, ರೇಡಿಯೋ ಸಂಕೇತಗಳ ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಗುರಿ ನಿಯೋಜನೆ ಇವುಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ಅವನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ. ಹಳತಾದ MiG‌‌-29 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲೆಂದು MiG‌‌-29SM ಫಲ್‌ಕ್ರಮ್‌ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು Su-25 ಫ್ರಾಗ್‌ಫುಟ್‌ ಎಂಬ ಆಧುನೀಕರಿಸಿದ ನಿಕಟ ಬೆಂಬಲದ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ವಿಮಾನವ್ಯೂಹವು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಬೆಲೆವಿಚ್‌ ತಿಳಿಸಿದ; ಸದರಿ Su-25 ಫ್ರಾಗ್‌ಫುಟ್‌ ವಿಮಾನಗಳು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌, ಚೆಚನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ "ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿನ" ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹೋನ್ನತವಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದವು.

ಒಂದು ಕಾಯಂ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುದೀರ್ಘ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹಾರಾಟಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಕಳಿಸುವ ಸೋವಿಯೆಟ್‌-ಯುಗದ ಪರಿಪಾಠವನ್ನು 2007ರ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪುನರ್ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕುಸಿತದ ನಂತರ ಕಂಡುಬಂದ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಡಕುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ 15-ವರ್ಷ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ರದ್ದಿಯಾತಿಯ ನಂತರ ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅದು ಮುಂದಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಧ್ರುವ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌‌ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರದ ಕಡೆಗಿನ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುವಿಕೆಗಳು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, UK ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ನಡುವೆ ಐರಿಷ್‌ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ NATO ಸೀಮೆಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

2008ರ ದಕ್ಷಿಣ ಒಸ್ಸೆಟಿಯಾದ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಯು 2008ರಲ್ಲಿ 4 ಮತ್ತು 7ರ ನಡುವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.

Warfare.ru ತಾಣವು ಸೂಚಿಸುವ ಅನುಸಾರ, 2009ರ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮರುರೂಪಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಯುಪಡೆಯು ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾಯುಸೇನೆಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೈನ್ಯದಳಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು ಬಹುಪಾಲು ವಾಯುದಳಗಳು ವಾಯುನೆಲೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, *ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್‌ ಏರ್‌‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌‌*  ಎಂಬ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ತನ್ನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೆಫಾನ್‌ ಬಟ್ನರ್‌ ಎಂಬಾತನಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ತುಣುಕು-ಬರಹದಲ್ಲಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕದನದ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ವೀಕ್‌ &amp; ಸ್ಪೇಸ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ದೃಢೀಕಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ ವೇಳೆಗೆ ಪುನರ್‌‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾನದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 40 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಕಡಿತವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.

2009ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ, ಕೊಮ್ಮರ್‌ಸ್ಯಾಂಟ್‌ ಎಂಬ ರಷ್ಯಾದ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯು ಈ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಾಯುಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವ 291 MiG‌‌-29 ವಿಮಾನಗಳ ಪೈಕಿ 200 ವಿಮಾನಗಳು ಅಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಕಾಯಮ್ಮಾಗಿ ಹಾರದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಈ ಕ್ರಮವು, ಸುಮಾರು 650 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಷ್ಯಾದ ಒಟ್ಟು ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಪಡೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.

2009ರ ಜೂನ್‌ 5ರಂದು, ಸೇನಾಪತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ನಿಕೋಲಾಯ್‌ ಮಕಾರೊವ್‌ ಎಂಬಾತ ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಹಗಲುವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅವು ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಲ್ಲವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಮೇಜರ್‌ ಜನರಲ್‌ ಪಾವೆಲ್‌ ಆಂಡ್ರೊಸೊವ್‌ ಎಂಬಾತ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳ 20 ಮೀಟರುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಡೆ ದಾಳಿಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಸುದೀರ್ಘ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.

2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 18ರಂದು,  MAKS-2009 ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 48 Su-35BM, 4 Su-30M2 ಮತ್ತು 12 Su-27SMನ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರವು ಸಹಿಹಾಕಿತು.

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನ ಜಂಟಿ CIS ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಾಲವೊಂದು ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಬೆಲಾರಸ್‌‌ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯಿತು. ರಷ್ಯಾ-ಬೆಲಾರಸ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಾಯುಪಡೆಯ ಐದು ಘಟಕಗಳು, 10 ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಘಟಕಗಳು, ಐದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲದ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದ ಘಟಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಯೋಜಿತ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಷ್ಯಾದ ಅಥವಾ ಬೆಲಾರಷ್ಯಾದ ಒಂದು ವಾಯುಪಡೆ ಅಥವಾ ವಾಯುರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯ ಹಿರಿಯ ದಳಪತಿಯ ಹತೋಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇರಿಸಲೆಂದು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಳತಾಗುತ್ತಿರುವ MiG‌‌-29 ಮತ್ತು Su-27 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕಾದಾಟದ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ರಷ್ಯಾದ ಹಲವಾರು ವಾಯುಯಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಧನಸಹಾಯದ ತೊಡಕುಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿವೆ. ಸುಖೋಯ್‌‌ ವಿಮಾನವು ಒಂದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ವಾಯುಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭವಿಷ್ಯದ ವಾಯುಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸುಖೋಯ್‌‌ PAK FA, 2002ರಿಂದಲೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲ ಮೂಲಮಾದರಿಯು ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಹಾರಾಟವನ್ನು 2010ರ ಜನವರಿ 29ರಂದು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಸೇವೆಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 2015ರ ದಿನಾಂಕವೊಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಮಾನಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ನ ಕೆಂಪು ತಾರೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. 2010ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಡ್ಯೂಮಾ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗುರುತಿನ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಯಿತು; ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲೆಂದು ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಯನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಲಾಗಿತ್ತು. ಒಕ್ಕೂಟ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ, ಕೆಲವೊಂದು ವಿಮಾನಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಲಾದ ಮೂರು-ಬಣ್ಣದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.

2010ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ಜೆಟ್‌ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು ಐರೋಪ್ಯ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ನಿಲುಗಡೆರಹಿತ ಹಾರಾಟಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವು.

ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌‌ ಝೆಲಿನ್‌ ಅನುಸಾರ (2010ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 14ರಂದು ಎಖೊ ಮಾಸ್ಕ್ವಿ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನ) 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ವೇಳೆಗೆ, ರಷ್ಯಾದ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕನ ಸರಾಸರಿ ಹಾರಾಟದ ಅವಧಿಗಳು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 80 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದವು; ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ, ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 100 ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿತ್ತು.

2010ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 15ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯು ತನ್ನ Su-25ರ ಶ್ರೇಣಿಯ ನೆಲ ದಾಳಿಯ ಜೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದೆ; ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೊಂದರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಒಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ತನಿಖೆಯೊಂದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯು ಈ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ರಂದು ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸ್ಟೆಪ್‌ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ 60 ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಸದರಿ ವಿಮಾನವು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ RIA ನೊವೊಸ್ಟಿ ತಿಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ಸದರಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸದರಿ ವಿಮಾನವು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅದರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಆಚೆಗೆ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕರ ಗಾಯಗಳು ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ.

## ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಹ್ನೆಗಳು
## ರಚನೆ
ಈ ಕದನದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಮಂಥ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ 2007ರ ಜುಲೈ &amp; ಆಗಸ್ಟ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

2009ರಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವಾಯುಸೇನೆ-ವಾಯುವಿಭಾಗ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷದಳವಾದ-ವಾಯುದಳದಿಂದ ಸೈನ್ಯದಳದ ವಾಯುನೆಲೆಯ ರಚನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವಿಕೆಯು ಸದ್ಯೋಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. Warfare.ru ತಾಣವು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಈಗ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಸದ್ಯೋಚಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್‌ ಏರ್‌‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 2010ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ಕದನದ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಂದಾಜನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ.

**ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಧೀನತೆಯ ಪಡೆಗಳು** 
*ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿರುವ 8ನೇ ವಾಯು ವಿಭಾಗ (ಚಕಲೋವ್ಸ್ಕಿ ಚಕಲೋವ್ಸ್ಕಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ?)
*929ನೇ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹಾರಾಟದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರ (ಅಖ್ತುಬಿನ್ಸ್ಕ್‌)
*ಕದನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 4ನೇ ಕೇಂದ್ರ - ಲಿಪೆಟ್ಸ್ಕ್‌ ವಾಯುನೆಲೆ 
*ಕದನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 344ನೇ ಕೇಂದ್ರ- ಟೊರ್‌ಝೊಕ್‌(ನೆಲ ಪಡೆಗಳ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು)
**696ನೇ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ಸೂಚನಾ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ (ಟೊರ್‌ಝೊಕ್‌)(Ka-50, Mi-8, Mi-24, Mi-26, Mi-28ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ)
**92ನೇ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ಸೂಚನಾ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ತುಕಡಿ (ಸೊಕೊಲ್‌-ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌‌) (Mi-8, Mi-24)
*2881ನೇ ಮೀಸಲು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ನೆಲೆ - Mi-24 - ಟೊಟ್ಸ್‌ಕೊಯೆ (ವಾಯುನೆಲೆ)
*ಕದನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 924ನೇ ಕೇಂದ್ರ - ಯೆಗೋರ್‌ಯೆವ್ಸ್‌ಕ್‌ (UAVಗಳು)
*ಗಗನಯಾತ್ರಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ-ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಂಸ್ಥಾ ಕೇಂದ್ರ - ಸ್ಟಾರ್‌ ಸಿಟಿ, ರಷ್ಯಾ ಝ್ವೆಜ್‌ಡ್‌ನಿಯ್‌ ಗೊರೊಡೊಕ್‌
*ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ರೇಡಿಯೋತಾಣ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ವಿಮಾನದ 2457ನೇ ವಾಯುನೆಲೆ - A-50 ವಿಮಾನಗಳು - ಇವಾನೊವೊ ಸೆವೆರ್ನಿ
*1ನೇ ಕಾದಾಡುವ-ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಮಾಡುವ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - Su-24 - ಲೆಬಿಯಾಝೈ
*764ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-31, MiG‌‌-25PU - ಬೊಲ್‌ಷೊಯೆ ಸ್ಯಾವಿನೊ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಸೊಕೊಲ್‌) 
*ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ 5ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ತುಕಡಿ - ವೊರೊನೆಝ್‌ (CFE, INF ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ)
*ಕದನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 185ನೇ ಕೇಂದ್ರ - ಆಸ್ಟ್ರಾಖಾನ್‌
*118ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ - ಡ್ಮಿಟ್ರಿಯೆವ್ಕಾ [Чебеньки], ಒರೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌‌.
*ಮೀಸಲು ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 4020ನೇ ನೆಲೆ, ಲಿಪೆಟ್ಸ್ಕ್‌
*ಮೀಸಲು ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 4215ನೇ ನೆಲೆ, ಡ್ಮಿಟ್ರಿಯೆವ್ಕಾ

**ತರಬೇತಿ ಘಟಕಗಳು** 
*ಕ್ರಾಸ್ನೋಡರ್ ಸೇನಾ ವಾಯುಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (L-39Cಗಳು)
*ಸೈಜ್ರಾನ್‌ ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (Mi-2, Mi-8, Mi-24)
*783ನೇ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ (ಆರ್ಮಾವೀರ್‌) (MiG‌‌-29, L-39C)
*786ನೇ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ (ಬೋರಿಸೊಗ್ಲೆಬ್ಸ್‌ಕ್‌)

**ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ಸೈನ್ಯದಳ** , HQ ಮಾಸ್ಕೊ, ಮಾಸ್ಕೊ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ
*16ನೇ ವಾಯುಸೇನೆ - ಕುಬಿಂಕಾ
**105ನೇ ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಯುಯಾನ ವಿಭಾಗ, ವೊರೊನೆಝ್‌
***455ನೇ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಮಾಡುವ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-24 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ನೆಲೆ: ಚೆರ್ಟೋವಿಟ್ಸ್‌ಕೊಯೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ವೊರೊನೆಝ್‌
***899ನೇ *ಷ್ಟುರ್ಮೋವಿಕ್‌*  (ಆಕ್ರಮಣ) ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ದಳ Su-25, ಇದರ ನೆಲೆ: ಬ್ಯೂಟರ್ಲಿನೊವ್ಕಾ.
**14ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-29 - ಕರ್ಸ್‌ಕ್‌‌ 
**28ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-29 - ಆಂಡ್ರಿಯಾಪೋಲ್‌ (ವಾಯುನೆಲೆ)
**47ನೇ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-25 ಮತ್ತು Su-24 ವಿಮಾನಗಳು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿವೆ - HQಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಷಟಾಲೊವೊ
**ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆಯವರ 237ನೇ ವಾಯು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ - ಕುಬಿಂಕಾ - MiG‌‌-29, Su-27, Su-27M, L-39C;
*226ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಯುದಳ (Mi-8, Mi-9, An-12, An-24, An-26, An-30) (ಕುಬಿಂಕಾ (ವಾಯುನೆಲೆ));
*PVOವಿನ 1ನೇ ವಿಶೇಷದಳ  (ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮಾತ್ರ);
*PVOವಿನ 32ನೇ ವಿಶೇಷದಳ (ರ್ಝೆವ್‌)
**611ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ Su-27 ಡೊರೊಖೊವೊ
**790ನೇ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-31, MiG‌‌-25U - ಖೋಟಿಲೊವೊ
*ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ಅಂಗಭಾಗಗಳು
**45ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ [ಕಾಲುಗಾ ಸಮೀಪವಿರುವ ಒರೆಷ್ಕೊವೊ (ವೊರೊಟಿನ್ಸ್ಕ್‌)] Mi-24
**ಕದನ ಹತೋಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 440ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ- ವ್ಯಾಜ್ಮಾ - Mi-24, Mi-8
**ಕದನ ಹತೋಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 490ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ - ಕ್ಲೊಕೊವೊ (ಟ್ಯುಲಾದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 4 ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ) - Mi-24, Mi-8;
**865ನೇ ಮೀಸಲು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ನೆಲೆ (ಪ್ರೊಟಾಸೊವೊ/ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವೊ (ವಾಯುನೆಲೆ), ರೈಯಾಜಾನ್‌‌ ಸಮೀಪ);

**1ನೇ ವಾಯು ಮತ್ತು ವಾಯುರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಸೈನ್ಯದಳ,**  ಲೆನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದಿನ VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 6ನೇ ಸೇನೆ)

**VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 2ನೇ ಸೈನ್ಯದಳ,**  ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದಿನ VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 11ನೇ ಸೇನೆ)

**VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 3ನೇ ಸೈನ್ಯದಳ,**  ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದಿನ VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 14ನೇ ಸೇನೆ)

**4ನೇ ವಾಯು ಮತ್ತು ವಾಯುರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಸೈನ್ಯದಳ,**  ಉತ್ತರ ಕಕೇಷಸ್‌ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದಿನ VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 4ನೇ ಮತ್ತು 5ನೇ ಸೇನೆಗಳು)

**ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ಸೈನ್ಯದಳ**  - HQ ಇರುವುದು ಮಾಸ್ಕೊದಲ್ಲಿ
*
**ಕದನ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 43ನೇ ಕೇಂದ್ರ - ರೈಯಾಜಾನ್‌‌ - Tu-22M3, Tu-95MS, Tu-134UBL ಮತ್ತು An-26 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ;
**22ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯು ವಿಭಾಗ "ಡಾನ್‌ಬಾಸ್‌" - HQಗಳಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ: ಎಂಜೆಲ್ಸ್‌‌-2;
***121ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಎಂಜೆಲ್ಸ್‌‌ - Tu-160 ವಿಮಾನವು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದೆ;
***184ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಎಂಜೆಲ್ಸ್‌‌ - Tu-95MS;
***52ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಷಾಯ್ಕೋವ್ಕಾ - Tu-22M3;
***840ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಸೋಲ್ಟ್‌ಸಿ - Tu-22M3;
**326ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುವಿಭಾಗ - HQಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಉಕ್ರೇನ್ಕಾ;
***182ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಉಕ್ರೇನ್ಕಾ - Tu-95MS;
***79ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಉಕ್ರೇನ್ಕಾ - Tu-95MS;
***200ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಬೆಲಯಾ (ವಾಯುನೆಲೆ) (ಇರ್ಕುಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮೀಪವಿರುವುದು) - Tu-22M3, Tu-22MR;
***444ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ವೊಜ್‌ಡ್ವಿಜ್‌ಷೆಂಕಾ (ಉಸ್ಸುರಿಯ್ಸ್ಕ್‌) - Tu-22M3;
**ಟ್ಯಾಂಕರ್‌‌ ವಿಮಾನದ 203ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾಯು ದಳ - HQಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ರೈಯಾಜಾನ್‌‌ - Il-78 ಮತ್ತು Il-78M ವಿಮಾನಗಳು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿವೆ;
**181ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾಯು ತುಕಡಿ - ಇರ್ಕುಟ್ಸ್ಕ್‌ - An-12 ಮತ್ತು An-30;
**199ನೇ ವಾಯುನೆಲೆ - ಉಲನ್‌-ಉಡೆ;
**3119ನೇ ವಾಯುನೆಲೆ - ಟಾಂಬೊವ್‌;
**ಅಜ್ಞಾತ ವಾಯುನೆಲೆ - ಟಿಕ್ಸಿ;

**ಸೇನಾ ಸಾರಿಗೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ಸೈನ್ಯದಳ**  - ಮಾಸ್ಕೊ
*
**ಕದನ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 610ನೇ ಕೇಂದ್ರ - HQಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಇವಾನೊವೊ ಸೆವೆರ್ನಿ;
***ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರುವ ಬೋಧಕ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುತುಕಡಿ - ಇವಾನೊವೊ - Il-76 ವಿಮಾನವನ್ನು ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ;
**12ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುವಿಭಾಗ - ಟ್ವೆರ್‌ (ಮಿಗಲೊವೊ);
***196ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಟ್ವೆರ್‌ - Il-76 ವಿಮಾನವು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದೆ;
***566ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಸೆಶ್‌ಚಾ - Il-76, An-124;
***76ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುತುಕಡಿ - ಟ್ವೆರ್‌ - An-22;
**103ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಸ್ಮೊಲೆನ್ಸ್ಕ್‌ - Il-76;
**110ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಕ್ರೆಚೆವಿಟ್ಸಿ - Il-76;
**117ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಒರೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ - Il-76, An-12;
**334ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಪ್ಸ್ಕೋವ್‌ - Il-76;
**708ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಟಗಾನ್ರೋಗ್‌ - ಇಲ್‌76;
**78ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುತುಕಡಿ - ಕ್ಲಿನ್‌-5 - An-26, An-12 ಮತ್ತು Tu-134 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ;
**ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ 224ನೇ ವಾಯುತುಕಡಿ - ಟ್ವೆರ್‌ - An-124, Il-76MD;
**ಏಕ ಸಂವಹನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ
ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಈಗಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

## ವಿಮಾನಗಳ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿ 
ಈ ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ವಿಮಾನದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವಿಕೆಯು Warfare.ru ನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 2,749 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 1,977 ನಿಶ್ಚಿತ ವಿಭಾಗದ ಕದನ ವಿಮಾನಗಳು, 177 ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು 412 ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ.

## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ
*ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಷಣಗಳು
*ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಗೌರವ ಬಿರುದುಗಳು
*ರಷ್ಯಾದ ವೈಮಾನಿಕರ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ

*ಹಿಗಾಮ್‌, ರಾಬಿನ್‌ (ಸಂಪಾದಕ). *ರಷ್ಯನ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಏರ್‌ ಪವರ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಟ್ವೆಂಟಿಯೆತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ* . ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, 1998. ISBN 0-7146-4784-5
*ಪಾಮರ್‌‌, ಸ್ಕಾಟ್‌ W. *ಡಿಕ್ಟೇಟರ್‌ಷಿಪ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಏರ್‌: ಏವಿಯೇಷನ್‌ ಕಲ್ಚರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಫೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಡರ್ನ್‌ ರಷ್ಯಾ* . ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, 2006. ISBN 0-521-85957-3

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
*ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆ ಅನಧಿಕೃತ 
*‌ಕೊಮ್ಮರ್‌ಸ್ಯಾಂಟ್-ವ್ಲಾಸ್ಟ್‌‌, ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ರಷ್ಯಾ'ಸ್‌ ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ 2008 ಸಂ.33 (786) 25.08.2008 
*VVS ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಯಾಟಲ್‌ , Scramble.nlನ ಕೃಪೆ
*ರಷ್ಯನ್‌‌-ಭಾಷೆಯ VVS ತಾಣ 
*ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು

ವರ್ಗ:ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆ