open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಮಾರಿಸ್ ಡ ಬ್ರಾಗ್ಲೀ

thumb|ಮಾರಿಸ್ ಡ ಬ್ರಾಗ್ಲೀ - ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ
ಮಾರಿಸ್ ಡ ಬ್ರಾಗ್ಲೀ (೧೮೭೫-೧೯೬೦). ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ; ಆರನೆಯ ಡ್ಯೂಕ್ ಕೂಡ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ಒಲವಿನಿಂದ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತಾನೇ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೂಡ ನೀಡಿದ. 

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ

ಜನನ ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ (೨೭-೩-೧೮೭೫). ಮನೆತನದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಇವನು ರಕ್ಷಣಾ ದಳವನ್ನು ಸೇರಬೇಕಾಯಿತು. ಕಡಲ ಮೇಲಿನ ಒಲವಿನಿಂದ ನೌಕಾಪಡೆಯನ್ನು ಸೇರಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಎಕೋಲೆ ಸವಾಲೆ ಎಂಬ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸೇರಿದ (೧೮೯೩-೯೫). ತರುವಾಯ ಈತನನ್ನು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿಸ್ತಂತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈತ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಟೂಲಾನ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೇಲ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಲು ಇವನಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇದ್ದರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಹಿರಿಯರ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ನೌಕಾಪಡೆಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿನ ನಿಸ್ತಂತು ವಾರ್ತಾಪ್ರಸಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದ. ತನ್ನ ನಿವಾಸದ ಒಂದು ಕೊಠಡಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಇವನು ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದು ಮೆಂಡಾನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಡೇ ಲಾಂಡೆರ್ಸ್ ಎಂಬಾತನ ಬಳಿ ರೋಹಿತವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ಕಾಲೇಜ್ ಡಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪಾಲ್ ಲಾಂಜೆವಿನ್ ಎಂಬಾತನ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಯಾನುಗಳ ಚಲನಶೀಲತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ರಚಿಸಿ ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ.

ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಡ ಬ್ರಾಗ್ಲೀ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸುಸಜ್ಜಿತವಾದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣ ಯಂತ್ರ, ಮುಂತಾದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ. ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ ಲಾವೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಗ್‍ರವರು ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಗಳ ನಮನವನ್ನು (ಡಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್) ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಶೋಧಿಸಿದರು. ಮತ್ತೆ ಈತ ಎಕ್ಸ್ ಕಿರಣಗಳ ರೋಹಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಆವರ್ತಿಸುವ ಹರಳಿನ ವಿಧಾನ ಎಂಬುದು ಇವನು ಶೋಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಯೋಗವಿಧಾನ. ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಗಳ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯ ರೋಹಿತಗಳನ್ನು (ಎಮಿಷನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರ) ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ.
ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ ಡ ಬ್ರಾಗ್ಲೀ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗ ಬೇಕಾಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಈತ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಗಳ ಹೀರುವಿಕೆಯ ರೋಹಿತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ಹೀರುವಿಕೆಯ ಏಣುಗಳ (ಅಬ್‍ಸಾಪ್ರ್ಷನ್ ಎಡ್ಜಸ್) ಬಗ್ಗೆ ಕೂಲಂಕಷವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ಅವುಗಳ ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ. ಕಣರೂಪದ ರೋಹಿತದ ಅಂದರೆ ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಆವರ್ತಾಕವಿರುವ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಗಳು ಯಾವುದಾದರೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ ಬಿದ್ದಾಗ ಆ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಡುವ ದ್ಯುತಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ವೇಗಗಳ ವಿತರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಇಂಥ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದಲೂ ವಸ್ತುವಿನ ಹೀರುವಿಕೆಯ ಏಣುಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ತಮ್ಮ ಲೂಯಿಯೂ ಇವನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಡೇನಿಷ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ನೀಲ್ಸ್ ಬೋರ್ (೧೮೮೫-೧೯೬೨) ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದ ಪರಮಾಣುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರಗೊಳಿಸಿದ. ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಡ ಬ್ರಾಗ್ಲೀ ಸಹೋದರರು ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಗಳ ಮೇಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾಂಪ್ಟನ್ ಪರಿಣಾಮದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದರು. ಡ ಬ್ರಾಗ್ಲೀಯ ಸ್ವಂತ ಸಂಶೋಧನಾಲಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬರಲಾರಂಭಿಸಿ, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಮರಣ ಸೀನೆಯ ನ್ಯೂ ಎಲ್ಲಿ (ಫ್ರಾನ್ಸ್) ಎಂಬಲ್ಲಿ (೧೫-೭-೧೯೬೦).

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮೆಜೋ ಡ ಲಾ ರಾಷ್

thumb|೧೯೨೭  ರಲ್ಲಿ ಮೆಜೋ ಡ ಲಾ ರಾಷ್
ಮೆಜೋ ಡ ಲಾ ರಾಷ್ (1879-1961). ಕೆನಡದ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ. 

## ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹ 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಆಂಟೇರಿಯೋದ ನ್ಯೂಮಾರ್ಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ. ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಈಕೆಯ ಒಲವೆಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದರ ಕಡೆಗೇ ಇದ್ದಿತು. ಈಕೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಜಲ್ನಾ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿ (1927) ಈಕೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ತಂದುದಲ್ಲದೆ ಹತ್ತುಸಾವಿರ ಡಾಲರುಗಳ ಬಹುಮಾನವನ್ನೂ ಗಳಿಸಿತು. ಇದು ಎಡೆಲ್ಟೆನ್ ಎಂಬ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಯಜಮಾನಿಕೆಗೊಳಗಾದ, ಆಂಟೇರಿಯೋದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ. ಹ್ವೈಟ್ ಓಕ್ ಎಂಬ ಉಗ್ರಾವೇಶದ ಮನೆತನದ ನಾಲ್ಕು ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು. ಅಲ್ಲಿಯ ಜೀವನದ ಯಥಾವತ್ತಾದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆನಡಿಯನ್ನರಿಗೆ ಇದು ಅಷ್ಟು ರುಚಿಸಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಹ್ವೈಟ್ ಓಕ್ ಆಫ್ ಜಲ್ನಾ (1929), ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಜಲ್ನಾ (1933), ಹ್ವೈಟ್ ಓಕ್ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ (1936), ಹ್ವೈಟ್ ಓಕ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ (1940), ದಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಜಲ್ನಾ (1944), ರಿಟರ್ನ್ ಟು ಜಲ್ನಾ (1944), ದಿ ಹ್ವೈಟ್ ಓಕ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ (1953) ಮತ್ತು ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಎಟ್ ಜಲ್ನಾ (1967)-ಇವು ಈ ಸರಣಿಯ ಇತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಈ ಕೃತಿಗಳು ಈಕೆಯನ್ನು ಮನೆತನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಚಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರಲಿ ಒಬ್ಬಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ರಿಂಗಿಂಗ್ ದಿ ಚೇಂಜಸ್ (1957) ಇದು ಈಕೆಯ ಆತ್ಮಕಥೆ. 1938ರಲ್ಲಿ ಈಕೆಗೆ ಕೆನಡದ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಲಾರ್ನ್ ಪಯರ್ಸ್ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ನಾಟಕ, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಕಥನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ಈಕೆಯ ಇತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳು.

ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗೀಯೋಮ್ ಡ ಲಾರೀಸ್

thumb|ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಗಿಯೋಮ್ ಡ ಲಾರೀಸ್ ನ ಚಿತ್ರ
ಗೀಯೋಮ್ ಡ ಲಾರೀಸ್ - (1200-1240). ಮಧ್ಯ ಯುಗದ ಈ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕವಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಏನೇನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಲಾರೀಸ್ ಎಂಬ ಊರಿನ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖಚಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ, ಲೋಕಪ್ರಿಯವಾದ ರೊಮಾನ್ ಡ ಲ ರೋಸ್ (ಗುಲಾಬಿ ಹೂವಿನ ಅಚ್ಚರಿ ಕಥೆ) ಎಂಬ ಸುದೀರ್ಘ ಕಥನ ಕಾವ್ಯದ ಪೂರ್ವಭಾಗ, ಸುಮಾರು 4000 ಸಾಲುಗಳು, ಇವನಿಂದ ರಚಿತವಾದವು.

## ರೊಮಾನ್ ಡ ಲ ರೋಸ್ 
ಗೀಯೋಮ್ ಡ ಲಾರೀಸ್  4,000 ಪಂಕ್ತಿ ಬರೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ಜೀನ್ ಡ ಮ್ಯೂಂಗ್  ಎಂಬ ಕವಿಯು 1275 ರಿಂದ 1280ರ ವರೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿ 18,000 ಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಲಾರಿಸ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಎಂಟು ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳ ಪಂಕ್ತಿಯೇ ಡ ಮ್ಯೂಂಗಿಗೂ ಮಾಧ್ಯಮವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಅವನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಅನ್ಯಾರ್ಥ ರೀತಿಯನ್ನೂ ಇವನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಥೆಯನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದ. ಆದರೆ ಕಾವ್ಯೋದ್ದೇಶ ಧೋರಣೆ ವಿಷಯ ಸಂಪತ್ತು ವಿವರಗಳು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಲಾರಿಸ್ ಬೇರೆ, ಮ್ಯೂಂಗ್ ಬೇರೆ. ಆ ಕಾವ್ಯದ ಕಥೆ ಹೀಗಿದೆ: ಕವಿಗೆ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕನಸಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಗಳ್ಳತನ ಕೈಹಿಡಿದು ಅವನನ್ನು ಮರುಪುಷ್ಪಪಕ್ಷಿ ನಿಬಿಡವಾದ ಒಂದು ರಮ್ಯಾರಾಮಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದರೆ ಆಹ್ಲಾದ, ನಲಿದಾಟ, ಮಧುರನೋಟ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಪರಮೌದಾರ್ಯ, ಮೇಲಾಗಿ ಪ್ರೇಮದೇವ. ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವಾಗ ಕವಿಗೆ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಅಂದಚಂದದ ಒಂದು ಗುಲಾಬಿ ಮೊಗ್ಗು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೆ ಅವನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಕೊಂಡು ಕೈವಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ತವಕ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಥಾತ್ ಪ್ರೇಮ ದೇವನ ಬಲಿಗೆ ಅವನು ಉರುಳಿಬೀಳುತ್ತಾನೆ ಪ್ರೇಮದೇವ ಅವನನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಶಿಷ್ಟಪ್ರಣಯ (ಕೋಟ್ರ್ಲಿ ಲವ್) ಎಂಬ ನಾಜೂಕು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಜಟಿಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೂ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ನಿಯಮಾವಳಿಯನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ, ಕವಿ ತನ್ನ ಅಡಿಯಾಳಾಗಲು ಒಪ್ಪಿದರೆ, ಬಹಳ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಆಮೇಲೆ ಅಷ್ಟೇ ಮೊತ್ತದ ಅಮೋದಗಳನ್ನೂ ಸವಿಯಬಹುದು-ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಒಲವಿನಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಬರಲಾರದೆ ಕವಿ ಪ್ರೇಮದಾಸನಾಗಿ ಗುಲಾಬಿ ಮೊಗ್ಗನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಹಸಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವಿನಯ ಮುಂತಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನವೂ ಅಪಾಯ. ಪಿಸುಣು ಇತ್ಯಾದಿ ಧೂರ್ತರಿಂದ ಭಯ, ಭೀತಿಗಳೂ ಒದಗಿ ಅವನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ. ಬುದ್ಧಿವಿವೇಕ ಅವನಿಗೆ ವೃಥಾ ಶ್ರಮಪಡಬೇಡ ಎಂದು ಹಿತನುಡಿ ಆಡುತ್ತದೆ. ಏನೂ ತೋಚದೆ ಕನಸಿಗನಂತೆ ಕವಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಇರುವಾಗ, ಮರುಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದೇವಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು, ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಿ, ಗುಲಾಬಿ ಮೊಗ್ಗಿಗೆ ಅವನು ಒಂದು ಬಾರಿ, ಮುತ್ತಿಡಲು ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೇನು? ಪಿಸುಣು ರಂಪ ಎಬ್ಬಿಸಿ ಕಿರುಚಿತ್ತಾಳೆ. ತತ್‍ಕ್ಷಣ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟ ಕಾವಲುಗಾರರು ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಗುಲಾಬಿ ಮೊಗ್ಗಿನ ಸುತ್ತ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಏಳುತ್ತದೆ. ಮೊಗ್ಗನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬ ದಾದಿಯ ನೇಮಕವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಡ ಲಾರೀಸನ ಕವನ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 43ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 18ರ ವರೆಗೆ ಬದುಕಿದ ರೋಮನ್ ಕವಿ ಓವಿಡ್ಡನ ಶೈಲಿಯೇ ಲಾರೀಸನಿಗೆ ಮೇಲುಪಂಕ್ತಿ. ಲಾರೀಸ್ ಬರೆದದ್ದು ಉಚ್ಚವರ್ಗದವರಿಗೆ ಕಾವ್ಯಾಹ್ಲಾದ ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಕವನ ರಮ್ಯವಾಗಿದೆ, ಲಲಿತವಾಗಿದೆ, ಹಿತವಾಗಿದೆ; ಚಿತ್ರಯೋಗ್ಯ ವರ್ಣನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನೇಹಮ್ ಟೇಟ್

ನೇಹಮ್ ಟೇಟ್ (೧೬೫೨-೧೭೧೫). ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಡಬ್ಲಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ. ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಗಿಸಿ ಲಂಡನಿಗೆ ತೆರಳಿದ (೧೬೭೨). ೧೬೭೭ ರಲ್ಲಿ ಇವನ ಪೂಯೆಮ್ಸ್ ಆನ್ ಸೆವರಲ್ ಅಕೇಷನ್ಸ್ ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಈತ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಆತನ ರುದ್ರನಾಟಕ ಕಿಂಗ್ ಲಿಯರ್ ವಿನೋದವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಆ ಅನುಚಿತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಡಾ. ಜಾನ್ಸನ್ನನ ಬೆಂಬಲವೂ ದೊರೆಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುವಿನರೆಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.

ಡ್ರೈಡನ್ನನ ದೀರ್ಘ ವಿಡಂಬನ ಕಾವ್ಯ ಅಬ್‍ಸಲಾಮ್ ಮತ್ತು ಅಕಿಟೊಫೆಲ್‍ನ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಆತನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈತ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈತ ಬರೆದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ (೧೬೮೨).

ಟೇಟ್ ಸ್ವಂತ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಪೆನೇಸಿಯ ಆರ್ ಎ ಪೊಯೆಮ್ ಆನ್ ಟೀ (೧೭೦೦). ಷ್ಯಾಡ್‍ವೆಲ್ ಆದ ಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿಯಾದ (೧೮೩೧-೧೯೦೧) ಟೇಟನನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪೋಪ್ ತನ್ನ ಡನ್ಸಿಯಡ್ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗೇಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕ್ಯಾದರೀನ್ ಟೈನನ್

ಕ್ಯಾದರೀನ್ ಟೈನನ್ (1861-1931) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರಳು; ಕವಯಿತ್ರಿಯೂ ಹೌದು. 

ಡಬ್ಲಿನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ಲಾಂಡಲ್ಕಿನ್ನಿನ ಒಬ್ಬ ರೈತನ ಮಗಳು. 1883ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಿಂಕ್ಸನ್ ಎಂಬ ವಕೀಲನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದಳು. ಈಕೆ ನೂರಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಇವು :

ದಿ ವೇ ಆಫ್ ಎ ಮೇಡ್ (1895), ದಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸಮ್ ಬ್ಯಾಂಡನ್ಸ್ (1898), ಎ ಮಿಡ್‍ಸಮರ್ ರೋಸ್ (1913), ಜಾನ್-ಎ-ಡ್ರೀಮ್ಸ್ (1916), ದಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ವೈಫ್ (1920) ದಿ ಇನ್‍ಫ್ಯಾಚುಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಪೀಟರ್ (1926), ದಿ ಹೌಸ್ ಇನ್ ದಿ ಫಾರೆಸ್ಟ್ (1928), ಟ್ವೆಂಟಿಫೈವ್ ಇಯರ್ಸ್ (1913), ದಿ ಮಿಡ್ಲ್ ಇಯರ್ಸ್ (1917), ದಿ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಷ್ಯಾಡೊ (1919), ದಿ ವಾಂಡರಿಂಗ್ ಇಯರ್ಸ್ (1922), ಮೆಮ್ವಾಸ್ (1924)- ಇವು ಆತ್ಮಕಥಾರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳು.

ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಪುನುರುದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಈಕೆ ಪ್ರಮುಖಳು. ತನ್ನ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಐರಿಷ್ ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯವು ಈಕೆಗೆ ಇತ್ತು. ಆ್ಯಲಿಸ್ ಮೆಯ್ನೆಲ್ ಈಕೆಯ ಹತ್ತಿರದ ಗೆಳತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ಸಮಾಧಿಗಳು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರ್ತಿ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಲೆನ್ ಟೇಟ್

ಜಾನ್ ಓರ್ಲೆ ಅಲೆನ್ ಟೇಟ್ ( ಅಲೆನ್ ಟೇಟ್ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ) (1899-1979). ಅಮೆರಿಕದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕ. 

## ಬದುಕು 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕೆಂಟುಕಿಯ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ. ವ್ಯಾಂಡರ್‍ಬಿಲ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಪದವಿಗಳಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ, (1939-42), ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ. 	

ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರ ಮತ್ತು ಭೂಚಳವಳಿಗಾರರ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಟೇಟ್ ಅವರಂತೆಯೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಯಾಗಿದ್ದ. ಹೌಂಡ್ ಅಂಡ್ ಹಾರ್ನ್ (1931-1934) ಮತ್ತು ಸವ್ಯಾನ ರಿವ್ಯೂಗಳ (1944-1946) ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ.

## ಕಾವ್ಯ 
ಇವನ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಠಿಣತೆಯನ್ನೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತವನ್ನೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿಯಾದ ಟಿ.ಎಸ್ ಎಲಿಯಟ್‍ನ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಇವನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದ ಇವನ ಕವನ ಓಡ್ ಟು ದಿ ಕಾನ್‍ಫಡರೇಟ್ ಡೆಡ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾವ್ಯಮಂಜರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಕವಿಯ ಇತರ ಕವನಗಳು : ಮಿಸ್ಟರ್ ಪೋಪ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಪೊಯೆಮ್ಸ್ (1928), ಪೊಯೆಮ್ಸ್-1928-31 (1932) ದಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಪೂಯೆಮ್ಸ್ (1936) ಮತ್ತು ಪೊಯೆಮ್ಸ್-1922-47-(1948).

ದಿ ಫಾದರ್ಸ್ (1938) ಎಂಬುದು ಈತನ ಕಾದಂಬರಿ.

## ವಿಮರ್ಶೆ 
ಟೇಟ್ ಕವಿಯಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾನೊ ವಿಮರ್ಶಕನಾಗಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಆಧುನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಾದ ಹಲವಾರು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಈತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು: ರಿಆ್ಯಕ್ಷನರಿ ಎಸ್ಸೇಸ್ ಇನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ ಅಂಡ್ ಐಡಿಯಾಸ್ (1936), ರೀಸನ್ ಇನ್ ಮ್ಯಾಡ್‍ನೆಸ್ (1941), ಆನ್ ದಿ ಲಿಮಿಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ (1948) ಇವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು. ದಿ ಹೋವರಿಂಗ್ ಫ್ಲೈ (1949), ದಿ ಫರ್‍ಲೋರನ್ ಡೆವಿಲ್ (1952), ಕಲೆಕ್ಟಡ್ ಎಸ್ಸೇಸ್ (1959) ಇವು ಪ್ರಬಂಧಗಳು. ಇವುಗಳ ಜತೆಗೆ ಸ್ಟೋನ್‍ವಾಲ್ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ (1928) ಮತ್ತು ಜೆಫರ್‍ಸನ್ ಡೇವಿಸ್ (1929) ಎಂಬ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.

ಕಾವ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಟೇಟ್‍ನ ಸೂತ್ರ ಕರ್ಷಣ ಶಕ್ತಿ (ಟೆನ್‍ಷನ್). ಈ ಪದವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಕ್ಸ್‍ಟೆನ್‍ಷನ್ ಮತ್ತು ಇನ್‍ಟೆನ್‍ಷನ್ ಪದಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪದದ ಎಕ್ಸ್‍ಟೆನ್‍ಷನ್ ಎಂದರೆ ಆ ಪದವನ್ನು ಯಾವ ಯಾವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದೊ ಅವೆಲ್ಲವುಗಳ ಮೊತ್ತ. ಇನ್‍ಟೆನ್‍ಷನ್ ಎಂದರೆ ಅದು ಸೂಚಿಸುವ ಗುಣಗಳ ಸಮುದಾಯ. ಈ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದಾವುದೇ ಟೆನ್‍ಷನ್. ಈ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಟೇಟ್ ಪೊಯ್‍ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದ ಸೆಂಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಬಳಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಂತ್ರ ಏಕಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವದರಲ್ಲಿ ಕರಗಿಹೋಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಮರ್ಶಕರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಟೆಗೂಸಿಗ್ಯಾಲ್ಪ

ಟೆಗೂಸಿಗ್ಯಾಲ್ಪ- ಹಾಂಡುರಾಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಮೋರಜಾನ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‍ಮೆಂಟಿನ (ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗ) ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. 

## ಹವಾಗುಣ 
ಉ.ಅ.15' ಮತ್ತು ಪ.ರೇ. 86' 30' ಮೇಲೆ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಈ ನಗರ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 3,200' (975 ಮೀ.) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 2,18,510 (1969). ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಇದು ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಾಯುಗುಣ ಹಿತಕರ. ಜೂನಿನ ದೈನಿಕ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆ 75ಲಿ ಈ. (24ಲಿ ಅ). ಜನವರಿಯದು 65ಲಿ ಈ. (18ಲಿ ಅ.). ಮೇಯಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಮಳೆಗಾಲ. 

## ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ 
ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ, ಪ್ರಪಂಚದ ಕೆಲವೇ ರಾಜಧಾನಿಗಳ ಪೈಕಿ ಟೆಗೂಸಿಗ್ಯಾಲ್ಪವೂ ಒಂದು. ಟಾನ್ ಕಾನ್ ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭಾಗಗಳೊಡನೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸರ್ವಋತುಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುತ್ತದಾದ್ದರಿಂದ ಪೆಸಿಫಿಕ್  ತೀರದಿಂದ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ಮತ್ತು ನಿಕರಾಗ್ವ ದೇಶಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸರಕು ಸಾಗಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬರುವ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ವೆರ್ಟೊ ಕಾರ್ಟಿಸ್ ಗೆ ತಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ಅಥವಾ ಒಣ ಋತು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಟ್ರೆರಿಲೋಸಿಗೂ ಅನಂತರ ಸರ್ವಋತು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಟೆಗೂಸಿಗ್ಯಾಲ್ಪಕ್ಕೂ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 

## ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳು. 
ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ, ಹಾಂಡುರಾಸ್, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕು, ವಿಧಾನ ಭವನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ-ಇವು ಮಲ್ಲೋಲ್ ಸೇತುವೆಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಹಾವೀರನೊಬ್ಬನ ಹೆಸರಿನ ಮೋರ್ ಸಾನ್ ಉದ್ಯಾನದ ಎದುರಿಗಿನ ಕತೀಡ್ರಲ್ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಟೆಗೂಸಿಗ್ಯಾಲ್ಪ ಅಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿದಿಲ್ಲ. 

## ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು 
ಸ್ಥಳೀಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಜವಳಿ, ಸಕ್ಕರೆ, ಸಿಗರೇಟ್ ತಯಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು.

ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾನ್ ಟೋಲ್ಯಾಂಡ್

ಜಾನ್ ಟೋಲ್ಯಾಂಡ್
thumb
1670-1722. ಐರಿಷ್ ಏಕೇಶ್ವರವಾದಿ, ಸಾಹಿತಿ. 

ಲಂಡನ್‍ಡರಿ ಬಳಿ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾತೊಲಿಕ್ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾತೊಲಿಕ್ ಮತವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಮತವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ. ಲೆಯ್‍ಡನ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾನ್ ಹೀಂನ ಬಳಿ ದೇವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ. 1696ರಲ್ಲಿ ಈತ ಬರೆದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ನಾಟ್ ಮಿಸ್ಟೀರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಈತ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಯಾವ ಧರ್ಮತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗದು ಎಂದೂ ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲಾಕ್‍ನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಈತ 1695 ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ರೀಸನಬಲ್‍ನೆಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕಟುವಾದ ಖಂಡನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಈತ ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತೆರಳಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಈತನ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸುಡಲಾಯಿತು. ಆಗ ಪುನಃ ಈತ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಓಡಿಹೋದ. 1699ರಲ್ಲಿ ಈತ ಬರೆದ ಅಮಿಂಟಾರ್ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅಪೋಕ್ರಫ ಮುಂತಾದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿನ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತ ಅವುಗಳ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿದ. ಆ್ಯಂಗ್ಲಿಯ ಲೆಬೆರ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರನ್ಸ್‍ವಿಕ್ ರಾಜ ಮನೆತನದವರನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಸೋಫಿಯಳ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದ. ಆಮೇಲೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈತನ ಬದುಕು ಏರಿಳಿತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತೀಯರನ್ನೂ ಮಡಿವಂತ ಧರ್ಮಪ್ರಭುಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಉಗ್ರಲೇಖನಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿ, ಕೆಣಕಿ ದೂಷಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದ ಈತ ಪಟ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲವಾದ.

ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಟೆನ್ರೆಕ್

thumb
ಟೆನ್‍ರೆಕ್ -ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಸಸ್ತನಿ. ಇನ್ಸೆಕ್ಟಿವೊರ ಗಣದ ಟೆನ್ರೆಸಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಹೆಜ್‍ಹಾಗ್ ಮತ್ತು ಮೂಗಿಲಿಗಳ (ಷ್ರೂ) ಸಂಬಂಧಿ. ಟೆನ್‍ರೆಕ್ ಈಕಾಡೇಟಸ್ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೆನ್‍ರೆಕ್) ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಸೆಂಟೀಟಸ್ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮ. 

ಇದರ ದೇಹದ ಉದ್ದ 30-40 mm. ಬಣ್ಣ ಕಂದು. ಇದರ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಬಿರುಗೂದಲುಗಳು ಮತ್ತು ಚೂಪಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳು ಇವೆ. ಬಾಲ ಮೋಟಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದ 10-15 mm. ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಉದ್ದವಾದ ಹಾಗೂ ದೃಢವಾದ ಕೂದಲುಗಳ ಸಾಲು ಉಂಟು. ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ, ಚಕಿತಗೊಂಡಾಗ ಇಲ್ಲವೆ ಉದ್ರಿಕ್ತವಾದಾಗ ಈ ಸಾಲನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಮಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬುಸುಗುಟ್ಟುವಂತೆ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಇಲಿಗಳಂತೆ ಕೀಚಲುಧ್ವನಿಗೈಯುವುದೂ ಉಂಟು. ಇದು ನಿಶಾಚರಿ. ಹಗಲಲ್ಲಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕೊರೆದು ರಚಿಸಿದ ಬಿಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಚೂಪುಮೂತಿ ಮತ್ತು ನಖಗಳಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಹೊರಬರುವ ಕೀಟ, ಎರೆಹುಳು, ಬೇರುಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.  ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯಿರುವಾಗ ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಮೇ-ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಕಾಲಕಳೆಯುವುದುಂಟು. ಈ ಕಾಲ ಮುಗಿದ ಅನಂತರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು. ಸರಾಸರಿ 21 ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಮಡಗಾಸ್ಕರಿನಲ್ಲಿ ಟೆನ್‍ರೆಕ್ಕನ್ನು ಮಾಂಸಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಾರಿಷಸ್ ಮತ್ತು ರಿಯೂನಿಯನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಅರೆಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಜಾನ್ ಟ್ಯಾವೆರ್ನರ್

ಜಾನ್ ಟ್ಯಾವೆರ್ನರ್ (1490-1545). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ. 16ನೆಯ ಶತಕದ ಪೂರ್ವರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆ ಪಡೆದ ಅತ್ಯುಚ್ಚವಾದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಈತನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಈತನ ಕೊಡುಗೆ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯವಾದುದು.

ಲಿಂಕನ್‍ಷೈರಿನ ಟ್ಯಾಟರ್‍ಷಲ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿದ್ದವನು 1526ರಲ್ಲಿ ತನಗಿಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನ (ಈಗ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿರುವ) ವುಲ್ಸಿಯ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ದೇವಮಂದಿರದ ವೃಂದವಾದ್ಯ ಗೋಷ್ಠಿಯ ಮುಖ್ಯನಾದ. 1528ರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿರೋಧಿಯೆಂಬ ಆಪಾದನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾಯಿತು. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿದ್ದ ಈತನ ಪ್ರತಿಭೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿತು. ಸೆರೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಮೇಲೆ 1530ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡನ್ನು ತೊರೆದು ಲಿಂಕನ್‍ಷೈರಿನ ಬಾಸ್ಟನ್ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. 1537ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾರ್ಪಸ್‍ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಗಿಲ್ಡಿನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿಯೂ 1541ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿಯೂ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1545ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಕಳಶಪ್ರಾಯದಂತಿರುವ ಆರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಾವಿಧಿ ಕೀರ್ತನಗಳು ಈತನ ಕಾಣಿಕೆ. ಅವುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ, ಸ್ವರಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅಮೋಘ ಕೌಶಲ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೀಸು ಚರ್ಚ್ ಸಂಗೀತ ಸಾಧಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಎಲ್ಲ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ ರಚನೆಕಾರರು ಈತ ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ನೂತನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಪಡಿಯಚ್ಚನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರು.

ಈತ ಪೂಜಾವಿಧಿ ಕೀರ್ತನಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೈಬಲ್ಲಿನ ವಚನ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸ್ವರಕುಂದಣಗಳನ್ನು ಭಗವತ್ಸೇವಾಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಈತನ 8 ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಾವಿಧಿ ಕೀರ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ದಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಿಂಡ್ ಎಂಬ ಕೃತಿ ತುಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಿಸಾ ಸೈನೆನಾಮಿನೆ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೊಗಸಾಗಿದೆ. ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಟೆನಸೀ ನದಿ

ಟೆನಸೀ ನದಿ- ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಒಹಾಯೊ ನದಿಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿ. ಟೆನಸೀ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಕ್ಸ್ ವಿಲ್ ನಗರದಿಂದ 4.5 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೋಲ್ ಸ್ಟೆನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಬ್ರಾಡ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಲಿಂಚ್, ಟೆನಸೀ, ಪ್ಯಾವುಲ್-ಇವು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು. ಈ ಉಪನದಿಗಳು ಆಪಲೇಷಿಯನ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಟೆನಸೀ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ನದಿ ಕಂಬರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಮೋಕೀ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯ ಮಧ್ಯದ ಫಲವತ್ತಾದ ಕಣಿವೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಲಿಟ್ಲ್ ಟೆನಸೀ ನದೀಮುಖದಲ್ಲಿರುವ ಚೆರಕೀ ಇಂಡಿಯನರ ಗ್ರಾಮವಾದ ಟೆನೇಸ್ (ಟೆನಾಸೀ) ಇಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು.

ಟೆನಸೀಯ ಉದ್ದ 652 ಮೈ. (1,049 ಕಿಮೀ.). ಹೋಲ್ ಸ್ಟನ್ ನದಿಯ ಮೂಲದಿಂದ ಅಳೆದರೆ ಇದರ ಉದ್ದ 900 ಮೈ. ನಾಕ್ಸ್ ವಿಲ್ ನಿಂದ ಚಾಟ ನೂಗದ ವರೆಗೆ ನೈಋತ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದ ನದಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಕಂಬರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಆಲಬಾಮ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಲಬಾಮ ಮತ್ತು ಮಿಸಿಸಿಪಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಟೆನಸೀ ಮತ್ತು ಕೆಂಟಕೀ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಪಡೂಕ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಒಹಾಯೊ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಈ ನದಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ. 1770-80ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನರು ಆಪಲೇಷಿಯನ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ನೆಲಸಿದವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಚಪ್ಪಟೆ ದೋಣಿಗಳ (ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಬೋಟ್) ಮೂಲಕ ಹೋಗಿ ಈಗಿನ ಉತ್ತರ ಆಲಬಾಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. 1791ರಲ್ಲಿ ಚೆರಕೀ ಇಂಡಿಯನರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವಾದ ಮೇಲೆ ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ಬಂಧಿತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು.

ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಆಯಾ ಋತುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಉಪನದಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಹರಿದು ಉಳಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಂಬರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದುವು. ನದಿಯ ಮೇಲುಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರವಾಹ ರಭಸವಾಗಿದ್ದದ್ದರಿಂದ ಚಪ್ಪಟೆ ದೋಣಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂಚಾರ ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಆಲಬಾಮದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಸಲ್ ಷೋಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಸೆಳವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಡಿದಿಳಿತದ ಸಾಲುಗಳು ಸುಮಾರು 37 ಮೈ. ಗಳಷ್ಟು ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇದನ್ನು ನೌಕೆಗಳು ದಾಟಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರ 1890ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಕಾಲುವೆ ತೋಡಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿತು.

1795ರಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ನಾಕ್ಸ್ ವಿಲ್ ನಿಂದ ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಗೆ ವ್ಯಾಪಾರನೌಕೆಗಳು ಸಂಚರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದುವು. ಪಶ್ಚಿಮದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಈ ಜಲಮಾರ್ಗ ಬಳಸಿದರೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹಿಟ್ಟು, ಹಂದಿಯ  ಒಣಮಾಂಸ, ವಿಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಹಾಯೊ, ಮಿಸಿಸಿಪಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್‍ಗೆ ಚಪ್ಪಟೆದೋಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಕಾಲದ ವರೆಗೆ ನಾಕ್ಸ್ ವಿಲ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಿಂದ ಅಮೃತಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲು ಈ ಜಲಮಾರ್ಗವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1840ರ ಅನಂತರ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಮೇಲೆ ಈ ನದಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.

ನಾಕ್ಸ್ ವಿಲ್, ಚಾಟನೂಗ-ಇವು ಟೆನಸೀ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳು. ಗಂಟರ್ಸ್ ವಿಲ್, ಡಿ ಕೇಟರ್, ಫ್ಲಾರನ್ಸ್, ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಮುಂತಾದವು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು.

ಈ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಆಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ನದಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯಲು 1933ರಲ್ಲಿ ಟೆನಸೀ ಕಣಿವೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (ಟೆನಸೀ ವ್ಯಾಲಿ ಅಥಾರಿಟಿ ಖಿಗಿಂ) ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಇಂದು ಟೆನಸೀ ನದೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಜಲಾಶಯಗಳಿವೆ. ಟೆನಸೀ ನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಒಂಬತ್ತು ಕಟ್ಟೆಗಳು ಇವು : ಕೆಂಟಕೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಂಟಕೀ (1944), ಟೆನಸೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿಕ್ ವಿಕ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ (1938), ಗಂಟರ್ಸ್ವಿಲ್ (1939), ನಿಕಜ್ಯಾಕ್ (1968), ಚಿಕಮಾಗ (1940), ವ್ಯಾಟ್ಸ್ ಬಾರ್ (1942), ಫೋಟ್ ಲೌಡನ್ (1943), ಆಲಬಾಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಸನ್ (1925), ವೀಲರ್ (1936).
ಇವಲ್ಲದೆ ಟೆನಸೀ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಿಗೂ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲೂ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ತುಂಬ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. 

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ನಾಕುತಂತಿ

**ನಾಕುತಂತಿ** ಕನ್ನಡದ ವರಕವಿಯಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಈ ಕೃತಿಗೆ ೧೯೭೪ ಇಸವಿಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದಿದೆ.

ನಾಕುತಂತಿ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ನಾನು, ನೀನು, ಆನು, ತಾನು. ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಇವು ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿಯ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳು.

https://www.bietdvg.edu/

ಉದಯ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೦೫-೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಹೆಸರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಂಸಲೇಖ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ನಾಕುತಂತಿಯ ನಾನು-ನೀನು-ಆನು-ತಾನು ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಗ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

ಮರದಲ್ಲಿರುವ ಹಣ್ಣು ಪಕ್ವವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಬಿಸಿಲನ್ನು ಉಣ್ಣಬೇಕು. ಗುರುದೇವ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಬರೆದ ಕವನದಲ್ಲಿ, ಬೇಂದ್ರೆ ಇದನ್ನೇ “ ಬಿಸಿಲ್ಹಣ್ಣು ಉಂಡೀದಿ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೇಂದ್ರೆ ಸಹ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಿಸಿಲ್ಹಣ್ಣು ಉಂಡು ಮಾಗಿದವರು. ಪ್ರೌಢ ಬೇಂದ್ರೆ ಬರೆದ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೂ ’ಮಾಗಿದ’ ಬೇಂದ್ರೆ ಬರೆದ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಈ ಬಿಸಿಲ್ಹಣ್ಣಿನ ಫಲ. ’ಅರಳು ಮರಳು’ ಕಾವ್ಯಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ೬೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಅವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಮಟ್ಟದ ಕಲಾಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಹಾಗು ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆನಂತರದ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ’ಬಯಲ ಭವ್ಯತೆ’ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬೇಲೂರು ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆಯ ಮೋಹಕ

ಚೆಲುವಿನ ಬದಲಾಗಿ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರನ ಭವ್ಯತೆ ಅವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. “ನಾಕು ತಂತಿ” ಕಾವ್ಯಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಂತೂ ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಬೇರೊಂದು ರೂಪವನ್ನೇ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ “ಸಂತ-ಈಕರಣ”. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವನು ಕೇವಲ ಕವಿಯಲ್ಲ; ಕವಿಯ ರೂಪದ ಸಂತ.

ಕೆಲವೊಂದು ದೇವಾಲಯಗಳ ಪೂಜಾರಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ’ಜಾತ್ರೆ’ಯಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ಷದ ’ಕಾರ್ಣಿಕ’ (Oracle) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೇವರ ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಆವೇಶ ತುಂಬಿದ ಪೂಜಾರಿ ಒಡನುಡಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಅದು ಹೀಗಿರಬಹುದು: “ ಮುತ್ತು ಸುರಿಯುತಾವಲೆ!”. ಅಥವಾ ಹೀಗೂ ಇರಬಹುದು: “ಕೆಂಡ ಸುರಿಯುತಾವಲೆ!”.

ನೆರೆದ ಭಕ್ತರು ಈ ಕಾರ್ಣಿಕದ ಅರ್ಥವನ್ನು ’ಈ ವರ್ಷ ಬೆಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ’ ಅಥವಾ ’ಬರುವದಿಲ್ಲ’ ಎಂದೆಲ್ಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

’ಸಂತ-ಈಕರಣ’ವಾದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ’ನಾಕು ತಂತಿ’ ಕವನ ಕಾರ್ಣಿಕದ ಒಡಪಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಬೇಂದ್ರೆಮಾಸ್ತರ ಬರೆದ ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಯ ಮೂಲಕ ’ಅಂಬಿಕಾತನದತ್ತ’ನ ಒಡನುಡಿಯ ಒಗಟನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಡಬೇಕು. ಆದರೂ ನಮಗೆ ಕಾಣುವದು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಪರಿಮಿತಿಗೊಳಪಟ್ಟು.

’ಕಂಡವರಿಗಲ್ಲೊ ಕಂಡವರಿಗಷ್ಟೆ ತಿಳಿತsದ ಇದರ ನೆಲೆಯು’!

’ನಾಕು ತಂತಿ’ ಕವನದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಅವರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಇವು ಒಂದೇ ಭಾಗದ ನಾಲ್ಕು ಮಗ್ಗಲುಗಳು. ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಸಾಲಿವೆ. ಮೂರನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ’ಸವಾಲ್-ಜವಾಬ್’ ಇದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗ ಮೊದಲನೆಯದರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಒಡದೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಜಾನ್ ಟ್ರಂಬಲ್

thumb|ಜಾನ್ ಟ್ರಂಬಲ್ ಒಂದು ಚಿತ್ರ
**ಜಾನ್ ಟ್ರಂಬಲ್** (1750-1831). ಅಮೆರಿಕದ ಕವಿ. ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.

## ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವೆಸ್ಟ್‍ಬರಿ (ಈಗಿನ ವಾಟರ್ ಟೌನ್) ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ರೆವರಂಡ್ ಜಾನ್ ಟ್ರಂಬಲ್. ತಾಯಿ ಸಾರಾ (ವ್ಹಿಟ್‍ಮನ್). ಪ್ರತಿಭಾವಂತರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈತನ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಗವರ್ನರುಗಳು. ಒಬ್ಬ ಸೇನಾದಂಡನಾಯಕ. ಒಬ್ಬ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರ. ಒಬ್ಬ ಚಿತ್ತಕಲಾವಿದ ಆಗಿ ಹೋಗಿದ್ದರು.

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಮೇಧಾವಿಯಾಗಿದ್ದ ಈತ ಬಾಲಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಅದ್ಭುತ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದ. ಐದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಏಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೇಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷಗೆ ವಿನೋದಕ್ಕೆಂದು ಕೂತು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣನಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಸಿಗೊಳಿಸಿದ. 13ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಪಾಸು ಮಾಡಿ ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸೇರಿದ. 1767ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಮತ್ತು 1770ರಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ. ಅನಂತರ ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಫೆಲೋ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂಟರ್ ಆಗಿ ಒಟ್ಟು ಐದು ವರ್ಷ ಕಳೆದ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಜರ್ನಲ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕವನ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ.

ತನ್ನ ವಿದ್ವತ್ತಿನಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ ಈತ ಅಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ದೋಷಗಳನ್ನೆತ್ತಿ ತೋರಿಸಿ ಲೇವಡಿ ಮಾಡಿ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರನ್ನೆಲ್ಲ ಬೆಚ್ಚು ಬೀಳಿಸಿದ. ಅದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕುರಿತು ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೇಸ್ ಆಫ್ ಡಲನೆಸ್ ಎಂಬ ದೀರ್ಘ ವಿಡಂಬನ ಕಾವ್ಯದ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಿ (1772) ಪ್ರಕಟಸಿದ. ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು 1773ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದೇ ಈತನ ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ತರವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ.

1773ರ ವೇಳೆಗೆ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವೀಧರನಾಗಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಜನಿಸಿದ. ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಹಾದಿಯಾಗುವ, ರಕ್ತ ಕುದಿಸುವ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು ಈತನನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. 1776ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆ ಮ ಫಿಂಗಲ್ ಎಂಬ ವಿಡಂಬನ ಕಾವ್ಯದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಆಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಕಾವ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಕವಿಯ ಜೀವಿತ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಮೂವತ್ತು ಪುನರ್ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಮೊದಲ ಎರಡು ಭಾಗ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಉಳಿದೆರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಟ್ರಂಬಲ್ ಹಾರ್ಟ್‍ಫರ್ಡ್ ಎಂಬ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೆಲಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಹಾರ್ಟ್‍ಫರ್ಡ್‍ವಿಟ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಕವಿಬಳಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ. ಈ ಬಳಗದವರೆಲ್ಲ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕವಿಗಳು. 18ನೆಯ ಶತಕದ ಕಡೆಯ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹಾರ್ಟ್‍ಫರ್ಡ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಲೂ ಇವರೇ ಕಾರಣ.

ಕರ್ನಲ್ ಲೆವರ್ಟ್‍ನ ಮಗಳು ಸಾರಾ ಹಬರ್ಡ್‍ಳನ್ನು ಟ್ರಂಬಲ್ ಮದುವೆಯಾದ. ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್‍ನ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ದಿ ಅನಾರ್ಕಿಯಡ್ ಎಂಬ ದೀರ್ಘ ವಿಡಂಬನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಶಾಂತ ಜೀವನ ನಡೆಸತೊಡಗಿದ. ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೂ ಮುಂದಾದ.

ಈತನದು ಸಮಾಧಾನ ಸಂತೃಪ್ತಿಯ ಸ್ವಭಾವ. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ; ಮೆಚ್ಚುವಂಥ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ, ಸೌಜನ್ಯ, ಆಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನ ನಡವಳಿಕೆ.

1789ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಬಲ್ ಹಾರ್ಟ್‍ಫರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿಯಿಂದ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. ಶಾಸನ ಸಭಾ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಇದ್ದ. 1801ರಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. 1808ರಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳ ಪರಮೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. 1820ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಕವನಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರಿಯರು ಈ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಟ್ರಂಬಲ್ ತನ್ನ 81ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ. ಈತನ ಮ ಫಿಂಗಲ್ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣವಾದ ಕೃತಿ. ಲಾಂಗ್ ಫೆಲೊ ಎಂಬ ಕವಿಯ ಇವ್ಯಾಂಜೆಲಿನ್ ನೀಳ್ಗಾವ್ಯ ಬರುವ ಮೊದಲು ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಇದೇ ಅದ್ವಿತೀಯವಾದ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಎಲಿಜಿ ಮಾದರಿಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲವೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಪ್ರತಿಭೆ ತನ್ನದೆಂಬ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಈ ಕಾವ್ಯ ಟ್ರಂಬಲ್‍ನಿಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆತನದು ಭಾವನಾಶೀಲವಾದ ಕಲ್ಪನಾಸಾಮರ್ಥ್ಯವಲ್ಲ, ಬುದ್ಧಿಜನ್ಯವಾದ ವಿಡಂಬಕ ಪ್ರತಿಭೆಯಷ್ಟೆ.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಟ್ಸುಯುಲ್ಕೂವ್ಸ್ಕಿ

thumb
ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಎಡ್ವರ್ಡೋವಿಚ್ ಟ್ಸುಯುಲ್ಕೂವ್ಸ್ಕಿ  (1857-1935). ರಷ್ಯದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಕೆಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಆಳವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದಾತ. ವರ್ತಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ತರುವಾಯವೇ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಿ, ಅದರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರವಾದಿ. 

## ಬದುಕು 
ಮಾಸ್ಕೋ ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಜಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇಶೆವ್‍ಸ್ಕೊಯೆ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ 1857ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಟ್ಯುಯಲ್‍ಕೂವ್ಸ್ಕಿಯ ಜನನ. ಈತನ ತಂದೆ ಮೊದಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಬಳಿಕ ಶಾಲಾ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಒಬ್ಬ ಕಿರಿಯ ಅಧೀಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಅಣೂಗುಟ್ಸುಯುಲ್‍ಕೂವ್ಸ್ಕಿಗೆ ಕೆಂಜ್ವರ ತಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಆತ ಕಿವುಡನಾದ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಅಪಾರಾಸಕ್ತಿ. 16ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಇವನನ್ನು ಮಾಸ್ಕೋಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ. ಹಣದ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಕಿವುಡಿನಿಂದಾಗಿ ಶಿಷ್ಟವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈತನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ರಚಿಸಿದ ಕಿವಿಹಳೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಗ್ರಂಥಭಂಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಈತನ ಆಸಕ್ತಿ ಆಗಲೇ ಮೂಡಿದ್ದು. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ವಾಹನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದ.

1876ರ ವೇಳೆಗೆ ಈತನ ಮನೆಯವರು ಉರಲ್ಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವಯಾಟ್‍ಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಟ್ಸುಯುಲ್‍ಕೂವ್ಸ್ಕಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ಭೌತ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬ ಖಾಸಗಿ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದ. ಮುಂದೆ ರಯಾಜಾನ್‍ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ (1878) ಅಂದಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನವಾದ ಜನತಾ ಶಾಲಾ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಎಂಬ ಅರ್ಹತಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದು ಅಂಕಗಣಿತ, ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಮತ್ತು ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಮಾಸ್ಕೋ ಬಳಿಯಲ್ಲಿನ ಬೋರೋವ್ಸ್ಕ್ ಎಂಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸೇರಿದ.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆ 
ನಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರಿಯಾನುಭವಗಳ ಚಿತ್ರಣ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದೊಡನೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ. (1880) ಅನಿಲಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ತರುವಾಯ ಬರೆದ ಜೀವಂತ ವಸ್ತುಗಳ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬಲವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಈತನನ್ನು ಸೆಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್‍ನ ಭೌತ ಮತ್ತು ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಿದರು. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜಲನವಿರೋಧಕವಾದ (ಅನಿಲ ಇತ್ಯಾದಿ). ಯಾವ ಪದಾರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳ ಚಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತಾಕಾಶ ಎಂಬ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲಿ (1883) ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ. ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್ಟಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಾಯುಯಾನಶಾಸ್ತ್ರದ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಟ್ಸುಯುಲ್‍ಕೂವ್ಸ್ಕಿಯನ್ನು ವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಲೋಹದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ, ಈ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಲೋಹದ ಆಕಾಶನೌಕೆ ಏರುವಾಗ ಅದರ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಶಾಖವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದಂತೆ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅದರ ಪ್ಲವನತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಂದ ಈತ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಇಂಥ ವಾಯುನೌಕೆಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುವ ಹೈಡ್ರೋಜನನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ನೌಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಬಿಸಿ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ನೌಕೆಯ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಆ ಕಾಲದ ಯಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವಿನಿಂದ ಇಂಥ ನೌಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಏಬರ್ಹಾರ್ಟ್ ಟ್ಸೊಯಿನರ್

ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಏಬರ್ಹಾರ್ಟ್ ಟ್ಸೊಯಿನರ್ (1905-1963) ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಯಹೂದ್ಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈತ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂದರ್ಶಿಸಿದನಾದರೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯೂರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಮಾನವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ವಾಯುಗುಣ, ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಭೂ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಮೌಲಿಕ ಕಾಣಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. 
## ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ 
ಯುದ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ಆಂಗ್ಲ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ ನಿವಾಸೀ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಗೋರ್ಡನ್ ಚೈಲ್ಡ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಭೂಕಾಲಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ. ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಘಗಳ ಸಮ್ಮಾನಿತ ಸದಸ್ಯನಾದ. ಈತ ಕೈಗೊಂಡು ನಡೆಸಿದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ದೃಷ್ಟಿಯ ಬಹುಮುಖತೆಯನ್ನೂ ಅನುಭವ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿದ್ವತ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ಹತ್ತಾರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. 

ಈತನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಯಾದ ಡೇಟಿಂಗ್ ದಿ ಪಾಸ್ಟ್-ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈತನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಸಾರರೂಪವಾಗಿದೆ-ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು 1946ರಲ್ಲಿ. ಇದು ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಕಂಡಿದೆ. 
### ಭಾರತದಲ್ಲಿ 
1949-50ರ ನಡುವಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿಯೂ ಅಲಹಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಮ್ಮೆಯೂ (1960-61ರಲ್ಲಿ) ಈತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಈ ಎರಡು ಭೇಟಿಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಅನ್ವೇಷಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ನೆರವಾದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಗುಜರಾತಿನ ನರ್ಮದಾ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಮುಂದೆ ಬರೋಡದ ಮರಾಠವಾಡ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಟ್ವೋರ್ಟ್

ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಟ್ವೋರ್ಟ್ (1877-1950). ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಏಕಾಣುಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. 
## ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ 
ಸರ್ರಿಯ ಕೇಂಬರ್ಲಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1877ನೆಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ಜನನ. ಲಂಡನ್ನಿನ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ರೋಗಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ (1901-02) ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ. ಮುಂದೆ ಲಂಡನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಏಕಾಣುಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ (1902-09) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. 1909ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೌನ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾಣುಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿಯೂ ನೇಮಕಗೊಂಡ. ಮೆಲಕುಹಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಂದು ರೋಗವಾದ ಜೋಹ್ನ್ಸನ ರೋಗವನ್ನು ವ್ಯಾಸಂಗಿಸಿದ. ಜೊತೆಗೆ ಆಮ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲೂ ಬಣ್ಣ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಕುಷ್ಠ ರೋಗಾಣುವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ(1910). ಕೆಲವು ಏಕಾಣುಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾವಲಂಬಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ವೈರಸ್‍ಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎನ್ನಿಸುವ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳನ್ನು ತಾನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿರುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲಾನ್ಸೆಟ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ(1915). ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಇದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳನ್ನು ಕೆನಡಾದ ಏಕಾಣುಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡಿ ಹೆರೆಲ್ ಎಂಬುವನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯೋಫೇಜ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯೋಫೇಜನ್ನು ಮೊದಲು ಶೋಧಿಸಿದ ಗೌರವ ಯಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಹಿಪ್ರಸಂಗ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಮಿತಿಮೀರಿ ಗುಲ್ಲಾಗದೆ ಸಮಾಧಾನವಾಯಿತು. ಟ್ವೋರ್ಟನು ಕೇಂಬರ್ಲಿಯಲ್ಲೇ 1950ರ ಮಾರ್ಚ್ 20ರಂದು ಮರಣಹೊಂದಿದ.
1877-1950. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಏಕಾಣುಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಸರ್ರಿಯ ಕೇಂಬರ್ಲಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1877ನೆಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ಜನನ. ಲಂಡನ್ನಿನ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ರೋಗಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ (1901-02) ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ. ಮುಂದೆ ಲಂಡನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಏಕಾಣುಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ (1902-09) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. 1909ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೌನ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾಣುಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿಯೂ ನೇಮಕಗೊಂಡ. ಮೆಲಕುಹಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಂದು ರೋಗವಾದ ಜೋಹ್ನ್ಸನ ರೋಗವನ್ನು ವ್ಯಾಸಂಗಿಸಿದ. ಜೊತೆಗೆ ಆಮ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲೂ ಬಣ್ಣ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಕುಷ್ಠ ರೋಗಾಣುವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ(1910). ಕೆಲವು ಏಕಾಣುಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾವಲಂಬಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ವೈರಸ್‍ಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎನ್ನಿಸುವ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳನ್ನು ತಾನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿರುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲಾನ್ಸೆಟ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ(1915). ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಇದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳನ್ನು ಕೆನಡಾದ ಏಕಾಣುಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡಿ ಹೆರೆಲ್ ಎಂಬುವನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯೋಫೇಜ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯೋಫೇಜನ್ನು ಮೊದಲು ಶೋಧಿಸಿದ ಗೌರವ ಯಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಹಿಪ್ರಸಂಗ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಮಿತಿಮೀರಿ ಗುಲ್ಲಾಗದೆ ಸಮಾಧಾನವಾಯಿತು. ಟ್ವೋರ್ಟನು ಕೇಂಬರ್ಲಿಯಲ್ಲೇ 1950ರ ಮಾರ್ಚ್ 20ರಂದು ಮರಣಹೊಂದಿದ.

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಾರ್ನೀಲಿಯಸ್ ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್

thumb|ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್ ನ ಆಧುನಿಕ ಶಿಲ್ಪ
ಕಾರ್ನೀಲಿಯಸ್ ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್ (ಸು. 56-ಸು. 120). ರೋಮನ್ ವಾಗ್ಮಿ, ರಾಜಕಾರಣಿ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 

## ಬದುಕು 
ಈತ ಬಹುಶಃ ಕಾರ್ನೀಲಿಯನ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನದವನಲ್ಲ. ಸಿಸ್‍ಆಲ್ಪೈನ್ ಗಾಲ್ ಮನೆತನಕ್ಕೋ ಗಾಲಿಯ ನಾರ್ಬೊನೆನ್ಸಿಸ್ ಮೆನೆತನಕ್ಕೋ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು. ರೋಮನ್ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದಮೇಲೆ ಕಾರ್ನೀಲಿಯಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ತಳೆದಿರಬೇಕು. ಇವನು ಸು. 56ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಈತನ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಪಬ್ಲಿಯಸ್ ಅಥವಾ ಗೈಯಸ್ ಆಗಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಈತನ ಮನೆತನದ ವಾತಾವರಣ, ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಈತ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು, ಒಳ್ಳೆಯ ವಿವಾಹಸಂಬಂಧ ಬೆಳಸಿ, ಅಧಿಕಾರ ಸಂಪಾದಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಯಿತು. ಟ್ಯಾಸಿಟನ್ ವಾಗ್ಮಿಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಗ್ಮಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾದವೃತ್ತಿಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿದ. ಅಗ್ರಿಕೋಲನ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ. ಈ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಇವನಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಗಳ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಈತ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆ ಗಳಿಸಿದ. ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ದಂಡಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, 81ರಲ್ಲಿ ಕ್ವೆಸ್ಟರ್ ಆದ. 88ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಾಗಿ (ಪ್ರೆಟರ್) ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯನಾದ. ಮಾವನಾದ ಅಗ್ರಿಕೋಲ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ (93) ಇವನು ರೋಮಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಇದ್ದ. ಅನಂತರ ರೋಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ವಾಗ್ಮಿಯಾಗಿ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ. ಆದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಇವನ ಮನಸ್ಸು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿತು.

## ಸಾಹಿತ್ಯ 
ಇವನು ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ವಿಷಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಇವನಿಗೆ ಇತ್ತು. ಇವನ ರಾಜಕೀಯ ಅನುಭವದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸಪ್ರಜ್ಞೆ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಪಡೆಯಿತು. ಇವನ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಇವು : 1 ಅಗ್ರಿಕೋಲ-ಮಾವ ಅಗ್ರಿಕೋಲನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ (98); 2 ಜರ್ಮೇನಿಯ-ಜರ್ಮನಿಯ ಭೂವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಂಗಡಗಳ ಪದ್ಧತಿ (98); 3 ಡೈಯಲೋಗಸ್ ಡಿ ಆರೆಟೋರಿಬಸ್-ಕವಿಜೀವನದ ಆನಂದ, ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಮತ್ತು ವಾಗ್ಮಿತೆಗಳ ತೌಲನಿಕ ವಿವೇಚನೆ; ಭಾಷಣಕಲೆ ಇಳಿಮುಖವಾದ್ದರ ಕಾರಣಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸು. (102); 4 ಹಿಸ್ಟೊರೀಸ್-69 ರಿಂದ 96ರ ವರೆಗಿನ ಇತಿಹಾಸ (ಇದರ ರಚನೆ ಸು.109ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು); 5 ಅನಾಲ್ಸ್-ಹಿಸ್ಟೊರೀಸ್‍ನ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯ (14-68) ಇತಿಹಾಸ.

ಟ್ಯಾಪಿಟಸ್ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅನೇಕ ಆಕರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಹಿಂದೆಯೋ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಸೆನೇಟಿನ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಅನುಭವಗಳನ್ನೂ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಟ್ಯಾಸಿಟಸನ ಇತಿಹಾಸದೃಷ್ಟಿ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾದ್ದು. ಇವನು ರೋಮನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರ್ತನೆಯನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ; ಇತಿಹಾಸವು ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ದೆಂದೇ ಇವನ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಟ್ಯಾಸಿಟಸನಿಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರನಿಗಿರಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೂ ಇದ್ದುವು. ಇವನ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಅಗಾಧವಾದ್ದು. ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯವೈವಿಧ್ಯವನ್ನೂ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾದ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ, ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಇವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕ್ರಾಂತಿಗಿಂತಲೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಇವನ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು ಫ್ರೆಂಚರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದುವು. ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇವನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಇವನು ರೋಮಿನ ವಿಮಾರ್ಶಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೋಮನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್ ಅಮರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಡಕಾನ್

**ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಡಕಾನ್** (Alexandre-Gabriel Decamps 1803-1860). ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಯುಗದ ಒಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ. ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪಂಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಮ್ಯಶೈಲಿಗೆ ತಿರುಗಿದ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಇವನೂ ಸೇರಿದ್ದ. thumb
## ಬದುಕು, ಸಾಧನೆ 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಪ್ಯಾರಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲೇ ಕಲಾಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದನಾದರೂ ಪೌರಸ್ತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಒಲವು ಮೂಡಿತು. ಈತ 1827ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಮೈನರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ನಡೆಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ನಾನಾ ಜನಾಂಗಗಳ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಕಲೆ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದನಾದ್ದರಿಂದ ತಾನು ಕಂಡ ಹೊಸ ನೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲು ಹೊರಟ. ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದ. ಈತನ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿ ತೀರಾ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಕಾಲದ ರಸಿಕರಿಗೆ ರುಚಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬೈಬಲ್ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಯಾಕಾಲಗಳ ಸಹಜ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಥಾರ್ಥ, ಆದರೆ ನವ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಯೂರೋಪಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಈತ ಮೊದಲಿಗ. ಈತನ ಸೋದರರಿಂದ ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟ ಜೋಸೆಫ್, ನೈಲ್ ನದಿಯಿಂದಾಚೆ ಒಯ್ಯಲಾದ ಮೋಸಸ್, ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್‍ನ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಗಳು ಮುಂತಾದ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿಪು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತ್ಯದ್ಭುತ ನಾಟಕೀಯತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಡಕಾನ್ ಕೆಲವು ನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನೂ ತುಂಬ ಸೊಗಸಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ಬರೆದಿರುವ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಜೀರಿಯಗಳ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಂತೂ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ತನಗೆ ಬಹುಮಾನ ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ತೀರ್ಪುಗಾರರನ್ನು ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವ ದಿ ಮಂಕೀ ಕೊನೆಸಾರ್ಸ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿದೆ. ಇವನು ಬಾರ್ಬಿಸಾನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕುದುರೆಯಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದು ಮೃತನಾದ.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಥಾಮಸ್ ಟ್ರಾಹರ್ನ್

ಥಾಮಸ್ ಟ್ರಾಹರ್ನ್ (1638-1674} ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುಭಾವಿ ಕವಿ. 

## ಬದುಕು, ಸಾಧನೆ 
ಹರ್‍ಫರ್ಡಿನ ಚಮ್ಮಾರ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಈತ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನ ಬ್ರ್ಯಾಸೆನೋಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ 1661ರಲ್ಲಿ ಎಂ. ಎ. ಪಧವೀಧರನಾದ. ಅನಂತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ದೈವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಬಿ.ಡಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಒಲವಿದ್ದುದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಪಾದ್ರಿಯಾದ. 1657ರಿಂದಲೇ ಕ್ರೆಡನ್‍ಹಿಲ್ ಕ್ರೈಸ್ತಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ತೊಡಗಿದ. 1669ರಲ್ಲಿ ಟೆಡಿಂಗ್ಟನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಸನಾದಿ ಮುಖ್ಯ ಪತ್ರಗಳ ಭಂಡಾರಿ ಸರ್ ಆಲ್ರ್ಯಾಂಡೊ ಬ್ರಿಜ್‍ಮನ್ನನ ಖಾಸಗಿ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ಕೆಲಸಮಾಡಿದ.

ಅಮಿತ ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದು ಈತ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಧಕನ ಹಂತಕ್ಕೇರಿದನಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಚಿಂತನೆ, ಅನುಭಾವಗಳನ್ನು ಸಹಜಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದುಕ್ಕಿದ ತನ್ನ ಭಾವಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವು ಭಕ್ತಿಗೀತಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಸರು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳದೆಯೆ ಈತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈತನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಈತನವೇ ಎಂದು ಬೆಳಕು ಕಂಡುದು ಈತ ಸತ್ತು ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಅಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೂ ಈತನ ಕವನಗಳನ್ನು ಹೆನ್ರಿವಾನ್ ಬರೆದವುಗಳಿರಬಹುದೆಂದೇ ಜನ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಹೆನ್ರಿವಾನನ ಕಾವ್ಯಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವೇನೋ ಈತನ ಮೇಲೆ ಗಾಢವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈತ ಆಗ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮೆಟಾಫಿಜಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಲ್ಲ. ಸ್ವಂತ ಚಿಂತನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾನುಭವಗಳಿಂದ ತನ್ನದೇ ಅದೊಂದು ತತ್ತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

1699ರಲ್ಲಿ ಎ ಸೀರಿಯಸ್ ಅಂಡ್ ಪ್ಯಾತಟಿಕಲ್ ಕಾಂಟೆಂಪ್ಲೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮರ್ಸೀಸ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಈತ ಅನಾಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಭಗವತ್ಕಾರುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತ ಪ್ರಣಾಮಗಳನ್ನರ್ಪಿಸುವುದೇ ಈ ಕೃತಿಯ ವಿಷಯ. ಕಾವ್ಯದ ಲಯ, ಮಾಧುರ್ಯಗಳಿರುವ ಈ ಬರೆಹದ ಗದ್ಯ ಮನೋಹರವಾದುದು. 1717ರಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಟೇಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡಿವೋಷನ್ಸ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಸಹ ಅನಾಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅನಂತರ 1818ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಪೊಯೆಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೆಲಿಸಿಟಿ ಎಂಬ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಬಟ್ರ್ರ್ಯಾಮ್ ಡು ಬೆಲ್ ಎಂಬ ವಿದ್ವಾಂಸ ಇದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕಾರವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿ 1903ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಅದರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಹೊರಗೆಡಹಿದ. ಈ ಕವನಗಳು ಅದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದ ಹಾಗೆ ಹೆನ್ರಿವಾನನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲ. ಟ್ರಾಹನ್ ಇವುಗಳ ನಿಜವಾದ ಕರ್ತೃ ಎಂದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಟ್ರಾಹನ್ 17ನೆಯ ಶತಕದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾದುದಲ್ಲದೆ ಅನುಭಾವ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಕ್ ಕವಿಗಳ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥವನೆಂಬುದು ವಿದಿತವಾಯಿತು. ಇದಾದ ಅನಂತರ ಈತನ ಇತರ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಪತ್ತೆಮಾಡಿ ಗುರುತಿಸಿದರು.
ಈತನ ಸೆಂಚುರೀಸ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಟೇಷನ್ಸ್ ಒಂದು ಉತ್ಕøಷ್ಟ ಕೃತಿ. ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳಿದ್ದರೂ ಇದರ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಗದ್ಯಶೈಲಿ ಮಾತ್ರ ಅನ್ಯಾದೃಶವಾದುದು. ಈತನ ಕಾವ್ಯ ಸಹ ಇಷ್ಟು ಸೊಗಸಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಚಿಂತನಾತ್ಮಕ ಶತಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಮೂರನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಜೀವನದ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಈತನದೇ ಆದ ಆನಂದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಿವರಗಳಿವೆ. ಜೀವನದ ಗುರಿ ನಿತ್ಯಾನಂದವೇ ಹೊರತು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಲ್ಲ. ಬಹುಸುಂದರವಾದ ಈ ಲೋಕ ದೇವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರಿಗೂ ಸೇರಿದ ಸ್ವರ್ಗ. ಆದರೆ ಈ ಲೋಕದ ಸುಖವೇ ಸರ್ವಸ್ವವಲ್ಲ. ಇಹದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಪರದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಎರಡರ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನೂ ಮಾನವ ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಆತ್ಮವೂ ಪರಮಾತ್ಮನ ಅಂಶವೇ. ಅದರಂತೆಯೆ ಅನಾದಿ, ಅನಂತ. ಇದು ಈತನ ಆನಂದತತ್ತ್ವ ಸಾರ. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಭಗವಂತನ ಚೈತನ್ಯವೇ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವ ಅನುಭವ ತನಗಾದುದನ್ನು ಹಲವು ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ವ್ಯಕ್ತಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಟ್ರಿಕಿನಿಯಾಸಿಸ್

ಟ್ರಿಕಿನಿಯಾಸಿಸ್	ನೆಮಟೋಡ ವರ್ಗದ ಟ್ರೈಕಿರಾಯ್ಡಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಟ್ರಿಕಿನೆಲ ಸ್ಪೈರಾಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹುಳುವಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಸ್ಥಿತಿ. 

ಹುಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹಂದಿ, ಇಲಿಗಳ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿನ ಪರೋಪಜೀವಿ ಜಂತು ಹುಳುವಿನ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಮರಿಹುಳುಗಳು ದುಗ್ಧ ರಸರಕ್ತಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ರಮೇಣ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತ ತಂಗಿರುತ್ತವೆ. ಮಾಂಸಖಂಡಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗಂಟಾಗಿ ಮುದುರಿ ಒಂದು ಹೊರಕವಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಸದವಕಾಶವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತ ತಂಗಿರುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಹುಳುಗಳು ಇರುವ ಹಂದಿಮಾಂಸವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೇಯಿಸದೆ ತಿಂದಲ್ಲಿ ಅವು ಮಾನವ ಕರುಳನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪರೋಪಲಂಬನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಯಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದ ಹುಳುಗಳ ಉದ್ದ 1.4ರಿಂದ 4 ಮಿಲಿಮೀಟರುಗಳು. ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ. ಗಂಡಿನೊಡನೆ ಸಂಗಮದಿಂದ ಗರ್ಭಧರಿಸಿದ ಹೆಣ್ಣು ಹುಳು ಕರುಳಿನ ಭಿತ್ತಿಯೊಳಗೆ ಮರಿಹುಳುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ಹಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆಯೇ ಈ ಮರಿಹುಳುಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೂ ವಲಸೆಹೋಗಿ ಗುಂಡಿಗೆ, ಫುಷ್ಫಸ, ಐಚ್ಛಿಕ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತವೆ. ಕವಚಾವೃತವಾದ ಹುಳುಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳ ಪರ್ಯಂತ ಜೀವಿಸಿರಬಲ್ಲವು. 

## ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಈ ಹುಳುಗಳು ಯಾವ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡದೆ ಇರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆ ಹುಳುಗಳಿರುವ ಅಪಕ್ವ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲೆ ವಾಂತಿಭೇದಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. 5-7 ದಿವಸಗಳಾದ ತರುವಾಯ ಮರಿಹುಳುಗಳ ವಲಸೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಧೆ, ಮುಖ ಊದಿಕೊಳ್ಳವುದು, ಜ್ವರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾಮನ್ಯ. ಇನ್ನು 6-8 ದಿವಸಗಳಾಗುವಲ್ಲಿ ಮರಿಹುಳುಗಳು ಮಾಂಸಖಂಡ ಇತ್ಯಾದಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಆಯಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಮೈಕೈನೋವು ಸ್ನಾಯುನೋವುಗಳು ಸಾಧಾರಣ. ನಾಲಿಗೆ, ಗಂಟಲು ವಪೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಳುಗಳು ಸೇರಿದರೆ ಉಸಿರಾಟ, ಮಾತಾಡುವಿಕೆ, ನುಂಗುವಿಕೆಗಳು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಫುಪ್ಫುಸಗಳ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಕೆಮ್ಮು ರಕ್ತ ಕಫಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಎದೆನೋವು, ಇನ್ನೂ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮೂರ್ಛಾವಸ್ಥೆ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. 

## ರೋಗಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಔಷಧೋಪಚಾರ 
ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಜೀವುಂಡಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಹುಳುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಬಹುದು. ರೋಗ ಬಹುಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದಲೂ ಹುಳುಗಳಿರುವುದು ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರುಳಿನಿಂದ ಹುಳುಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನಕ್ಕೆ ವರ್ಮಿಜೈಮ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಜನ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಥೈಯೋಬೆಂಡeóÉೂೀಲನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತೂಕಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಮಿಗೆ 50 ಮಿಲಿಗ್ರಾಮಿನಷ್ಟು ಎರಡು ದಿನ ಕೊಟ್ಟರೆ ಗುಣವಾಗಬಹುದು. ರೋಗ ಹರಡುವುದು ಹುಳುಗಳಿರುವ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದಲೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಬಹುಶಃ ಹುಳುಗಳಿರುವ ಇಲಿಗಳನ್ನು ಹಂದಿ ತಿಂದು ರೋಗ ಗ್ರಸ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಹಂದಿಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಕಮಾಡದೆ ತಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ರೋಗ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.  ಆದರೆ ಇವನಿಂದ ಪುನಃ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ರೋಗ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಇವನಿಂದ ಪುನಃ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಲಿ, ಹಂದಿ ಇಲಿಗಳಿಗಾಗಲಿ ರೋಗ ಹರಡುವ ಸಂಭವ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.

ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಏಮೀಲ್ ಡರ್ಕ್ಹೈಮ್

ಏಮೀಲ್ ಡರ್ಕ್‍ಹೈಮ್  - ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಆ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಾಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ಕೊಟ್ಟ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. (ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಾಕ್ಸ್ ವೇಬರ್). 

## ಬದುಕು 
ಡರ್ಕ್‍ಹೈಮ್ ಇಫಿನಲ್ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ರ್ಯಾಬೈ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಜಾತ್ಯಾತೀತ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೀಬ್ರ್ಯೂ ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಯೊಹೂದ್ಯರ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ತಾಲ್ಮೂದ್‍ಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದ. 1879ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯರನ್ನು ತರಪೇತು ಮಾಡುವ ಇಕೋಲ್ ನಾರ್ಮೆಲ್ ಸೂಪರಿಯಂ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸೇರಿ ಪದವೀಧರನಾದ. ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗಲೇ ಅಂದಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾದ ಪ್ಯೂಸ್ಟೇ ಡೀ ಕಾಲಂಗೇ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಏಮೀಲ್ ಬೋಟ್ರೊ ಎಂಬುವರ ವಿಚಾರಧಾರೆ ಮತ್ತು ಬರೆವಣಿಗೆಗೆ ಮಾರು ಹೋಗಿ ಅವರ ಆರಾಧಕನಾದ ಬಾರ್ಡೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. 

## ಬರಹ 
1893ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಂಡಿತ ಪದವಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವಾದ ದಿ ಡಿವಿಷನ್ ಆಫ್ ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧವಾದ ಮಾಂಟೆಸ್ಕ್ಯೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ. 1912ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೊನೆಯದಾದ ದಿ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಫಾರಮ್ಸ್ ಆಫ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಲೈಫ್ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.

ಡರ್ಕ್‍ಹೈಮನ ಮುಖ್ಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿರೂಪಣೆ ಹೀಗಿದೆ: ಸಮಾಜ ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರಭಾಗಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂಥದಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಬಂಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ನೈತಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದುದಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮಗಳಿಗನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತಾನಾಗಿ ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿರತೆ ಉಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಮುರಿದುಬಿದ್ದಾಗ ಮಾನವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗದೆ ಆತ ತನ್ನದೇ ಆದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಅಪ್ರತಿಮಾನತೆ (ಆ್ಯನಮೀ)ಎನ್ನತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಎರಡು ರೀತಿಯದು. ಒಂದು ಆಂಗಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ, ಎರಡನೆಯದು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ. ಈ ಎರಡೂ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು ಶ್ರಮವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭೇದವುಳ್ಳವಾಗಿವೆ. ಡರ್ಕ್‍ಹೈಮನ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಡರ್ಕ್‍ಹೈಮ್ ತನ್ನ ಏಕವಿಷಯಪ್ರಬಂಧವಾದ ಸೂಯಿಸೈಡ್ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವನಂತೆ, ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೆಂದರೆ-ಸ್ವಾರ್ಥಪರ, ಅಪ್ರತಿಮಾನ ಪರಾರ್ಥಪರ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಪರ. ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪರಾರ್ಥಪರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ತನ್ನ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಗ್ರಂಥ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಡೆವಳಿಕೆಗಳ ಮೂಲಗಳ ಬಗೆಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾನಲ್ಲದೆ ಗ್ರಂಥದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಆದಿಮಾನವ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಪಂಥಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ವಿಧಾನಗಳ ಬಳಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಡರ್ಕ್‍ಹೈಮ್ ಸಮಾಜಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದಿರುವ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಆಚಾರಾರ್ಥಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣ (ಫಂಕ್ಷನಲ್ ಅನ್ಯಾಲಿಸಿಸ್) ಕ್ರಮದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಲೆಕ್ ಡಗ್ಲಸ್ ಹ್ಯೂಮ್

thumb
ಅಲೆಕ್ ಡಗ್ಲಸ್ ಹ್ಯೂಮ್ ( ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಡಗ್ಲಸ್ - ಹ್ಯೂಮ್)  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಪ್ರಧಾನಿ (1963-1964). 

## ಬದುಕು 
1903ರ ಜುಲೈ 2ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಈಟನ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿ, 1929ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. 1931-1945ರಲ್ಲಿ ಸೌತ್ ಲನಾರ್ಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದಲೂ 1950-1951ರಲ್ಲಿ ಲನಾರ್ಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದಲೂ ಕಾಮನ್ಸ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. 1937-39ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ನೆವಿಲ್ ಚೇಂಬರ್‍ಲಿನರ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಆಪ್ತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. 1945ರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಲರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಖಾತೆಯ ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, 1951-55ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜ್ಯಮಂತ್ರಿ, 1955-60ರಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು 1959-60ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಸಭೆಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಡಗ್ಲಸ್-ಹ್ಯೂಮರು 1960-63ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ 1963ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಯೋಗ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕೌಲಿಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಪರವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. 1963ರಲ್ಲಿ ಕನ್ಸರ್ವೆಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತಲೆದೋರಿ, ಹೆರಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕ್‍ಮಿಲನ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪದವಿ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಡಗ್ಲಸ್-ಹ್ಯೂಮನರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸುವಂತೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಣಿಗೆ ಅವರು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಧಾನಿ ಕಾಮನ್ಸ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಡಗ್ಲಸ್-ಹ್ಯೂಮ್ 1963ರ ಪಿಯರೇಜ್ ಅಧಿನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ತಮ್ಮ ಅರ್ಲ್ ಪದವಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್ ಸಭೆಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿ 1964ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. 1962ರಲ್ಲಿ ನೈಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಅವರು ಸರ್ ಅಲೆಕ್ ಡಗ್ಲಸ್-ಹ್ಯೂಮ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಡಗ್ಲಸ್-ಹ್ಯೂಮರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. 1964ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪ್ರಧಾನಿಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ರಾಜಿ ಸಾಧಿಸಿದರು. 1964ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಅಲ್ಪ ಬಹುಮತದಿಂದ ಜನ ಗಳಿಸಿದಾಗ ಡಗ್ಲಸ್ ಹ್ಯೂಮ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪದವಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿತ್ತರು. 1964ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಕನ್ಸರ್ವೆಟಿವ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. 

ಅವರು ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಲ್ಯಾಮ್ಟನ್ ಡಹರ್ಯ್ಮ್

thumb
ಜಾನ್ ಜಾರ್ಜ್  ಲ್ಯಾಮ್ಟನ್ ಡಹರ್ಯ್‌ಮ್  (1792-1840). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರಾಜಕಾರಣಿ; ಡಹ್ರ್ಯಮ್‍ನ ಅರ್ಲ್.   

## ಬದುಕು 
1792ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 12ರಂದು ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಡಹ್ರ್ಯಮಿನ ಲ್ಯಾಮ್ಟನ್ ದುರ್ಗದ ವಿಲಿಯಮ್ ಹೆನ್ರಿ ಲ್ಯಾಮ್ಟನನ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ಅವನಿಗೆ ಐದು ವರ್ಷ ತುಂಬುವದರೊಳಗಾಗಿ ತಂದೆಯ ಭಾರಿ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ. 1805ರಲ್ಲಿ ಈಟನ್‍ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿ 1809ರಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ಹತ್ತನೆಯ ಡ್ರಾಗೂನ್ಸ್ ದಳದಲ್ಲಿ ಕಮಿಶನ್ಡ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ. ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಲಾರ್ಡನೊಬ್ಬನ ಜಾರಜ ಪುತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ (1812). ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಆಕೆ ಮೃತಳಾದಳು. ಮರುವರ್ಷ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಲಾರ್ಡನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ.

1813ರಲ್ಲಿ ಡಹ್ರ್ಯಮ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್ ಸಭೆಗೆ ಹ್ವಿಗ್ ಪರವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. ಡಹ್ರ್ಯಮ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದು 1821ರಲ್ಲಿ. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣ ಅದು. 1830ರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಗ್ರೇಯ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಪ್ರಿವಿ ಸೀಲ್ ಸ್ಥಾನ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಿಧೇಯಕವೊಂದನ್ನು ಈತ ರಚಿಸಿದ. ಅದು ಹಲವು ತೊಡಕುಗಳ ಅನಂತರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಿತು.
1832ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ರಾಜನೈತಿಕ ಸಂಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಇವನನ್ನು ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಐರಿಷ್ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಯದಿಂದಾಗಿ ಮರುವರ್ಷ ಇವನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ. ಪ್ರಗತಿ ದೃಷ್ಟಿಯ ಬಿಚ್ಚು ಮಾತಿನ ಡಹ್ರ್ಯಮನಿಗೆ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನನ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನದ ದೊರಕಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅವನು ಜನಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ. ಡಹ್ರ್ಯಮ್ 1838ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಹೈ ಕಮಿಷನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. ಆದರೆ ಇವನ ನೀತಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆನಡದಲ್ಲಿ ದಂಗೆ ಎದ್ದಿದ್ದವರಿಗೆ ಕ್ಷಮಾದಾನ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟನ್ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಇವನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ. ಆಗ ಇವನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಿದ ವರದಿ ಡಹ್ರ್ಯಮ್ ವರದಿಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತು ನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರ ಅದು. ಅನಂತರ ಇವನು ವೇಕ್‍ಫೀಲ್ಡಿನ ನ್ಯೂ ಜೀಲಂಡ್ ಕಂಪನಿಯ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದ. ಡಹ್ರ್ಯಮ್ 1840ರ ಜುಲೈ 28ರಂದು ತೀರಿಕೊಂಡ. 1833ರಲ್ಲಿ ಇವನು ಡಹ್ರ್ಯಮ್‍ನ ಅರ್ಲ್ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಲ್ಯಾಮ್ಟನ್ ಅಂತಸ್ತು ಪಡೆದಿದ್ದ.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅರ್ನ್‍ಸ್ಟ್ ಟ್ರಾಯಲ್‍ಟ್ಷ್

thumb
ಅರ್ನ್‍ಸ್ಟ್ ಟ್ರಾಯಲ್‍ಟ್ಷ್  (1865-1923). ಜರ್ಮನಿಯ ವೇದಾಂತಿ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. 

## ಬದುಕು 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಆಗ್ಸ್‍ಬರ್ಗಿನ ಸಮೀಪದ ಹಾನ್‍ಸ್ಟೆಟ್ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ. ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನದ ವೈದ್ಯನೊಬ್ಬನ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ತಂದೆಗೆ ಮಗ ಪ್ರಕೃತಿವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಬೇಕೆಂಬ ಆಶೆ ; ಮಗನ ಒಲವು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈತ 1883ರಿಂದ 1888ರ ವರೆಗೆ ಎರ್ಲಾಂಗೆನ್ ಗಾಟಿಂಗೆನ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತವನ್ನು ಓದಿದ.

ಅನಂತರ ಗಾಟಿಂಗೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ (1891) ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದು 1892ರಲ್ಲಿ ಬಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಹೈಡಲ್‍ಬರ್ಗ್‍ನಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. 1915-1923ರ ವರೆಗೆ ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. 1919ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಷ್ಯದ ಡಯಟ್‍ಗೆ (ಶಾಸನಸಭೆ) ಚುನಾಯಿತನಾದ. ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾಮಂತ್ರಿಯ ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೂ ಆದ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ಪ್ರಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಚರ್ಚ್‍ನ ಧೋರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ.

ಹೈಡಲ್‍ಬರ್ಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ವೆಬರ್‍ನ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಆತನ ಪ್ರಭಾವ ಈತನ ಬರೆವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. 

## ಗ್ರಂಥಗಳು 
ಈತನ ಗ್ರಂಥವಾದ ಡೀಸೊಟ್ಸಿಯಾಲ್‍ಲೇರನ್ ಡೆರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್‍ಲಿಷನ್ ಕಿರ್ಷೆನ್ ಉಂಟ್ ಗ್ರುಪೆನ್ ಮಾಕ್ಸ್‍ವೆಬರ್‍ನ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಅನುಬಂಧದಂತಿದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಮತದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈತನ ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವಾದ ಡೆರ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಸ್‍ಮುಸ್ ಉಂಟ್ ಸೆóೈನೆವ್ಯೂಬೆರ್-ವಿಂಡುಂಗ್ (ಕ್ರೈಸ್ತ ವಿಚಾರ ಪಂಥ, ಅದರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನ್ವಯ) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಜರ್ಮನಿಯ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ವಿಚಾರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಟ್ರಾಯಲ್‍ಟ್ಷ್ ತನ್ನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಕ್ರ್ಸ್‍ನ ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿ, ಗುಣದೋಷಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ತನ್ನ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವೈಚಾರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಮನಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನಾದರೂ ಅವು ಪೂರ್ಣದರ್ಶನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ. ತನ್ನನ್ನು ಬಹು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಬಹುಮುಖವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈತನಿಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ದರ್ಶನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಈತ ಯುದ್ಧಕಾಲದ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಅವಲೋಕನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಈತನ ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಟರ್ ಬ್ರೀಫ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ಪ್ರಷ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಚರ್ಚಿನ ಧೋರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ.
ಈತನ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳು ಗೆಸಾಮೆಲ್ಟೆ ಷ್ರಿಫ್ಟೆನ್ (ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳು 1912-25) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗಿವೆ. ಡೀ ಆಬ್ಸೊಲೂಟ್‍ಹೈಟ್‍ಡೆಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೆಂಟುಮ್ಸ್ ಉಂಟ್ ಡೀ ರಿಲಿಗಿಯೋನ್ಸ್‍ಗೆಷಿಷ್ಟೆ (1902)-ಇದು ಈತನಿಗೆ ಹೆಸರು ತಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕ. ಡೀ ಬೆಡಾಯ್ಟುಂಗ್ ಡೆಸ್ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಾಂಟಿಸ್‍ಮುಸ್ ಫ್ಯೂರ್ ಡೀ ಎಂಟ್‍ಷ್ಟೇವುಂಗ್ ಡೆರ್ ಮಾಡರ್‍ನೆನ್ ವೆಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಡೆರ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಸ್‍ಮುಸ್ ಉಂಟ್ ಸೆóೈನ್ ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮೆ-ಇವು ಈತನ ಇತರ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು.

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ