ಡೊರೋತಿ ಜಿನರಾಜದಾಸ

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ

**ಡೊರೋತಿ ಜಿನರಾಜದಾಸ** (ಜನ್ಮನಾಮ **ಡೊರೋತಿ ಮೇ ಗ್ರಾಹಮ್**; 19 ಮಾರ್ಚ್ 1881 - 13 ಜನವರಿ 1963) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ, ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಕಜಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು 1917 ರಲ್ಲಿ ವುಮೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ನಿರಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್‍ಗೆ ಶಾಂತಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಥಿಯೋಸೊಫಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳುವಳಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮತದಾನ ಚಳುವಳಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಡೊರೋತಿ ಮೇ ಗ್ರಾಹಮ್ ಎಂದು ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು 11 ನವೆಂಬರ್ 1916 ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಥಿಯೋಸೊಫಿಸ್ಟ್, ಕುರುಪ್ಪುಮುಲ್ಲಾಗೆ ಜಿನರಾಜದಾಸ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ಅಡ್ಯಾರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಥಿಯೋಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದಿದ್ದರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಜಿನರಾಜದಾಸ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಚಳುವಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧಿತರಾದರು (ಆದರೆ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ).

1917 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಕಜಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವುಮೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಡಬ್ಲ್ಯುಐಎ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜಿನರಾಜದಾಸ ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಡಬ್ಲ್ಯುಐಎ ಬಹಳ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ವಿರುದ್ಧ ವಕಾಲತ್ತು ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು, ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಜಿನರಾಜದಾಸ ಅವರು ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮದನಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಹಿಳಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.

1917 ರಲ್ಲಿ, ಜಿನರಾಜದಾಸ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಜಿನ್ಸ್, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು, ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್, ಹೆರಾಬಾಯಿ ಟಾಟಾ ಮತ್ತಿತ್ತರು, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸರ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಮೊಂಟಗು ಅವರನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಕುರಿತು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. *ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ*ದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಅವರು ಭಾರತದ ಮತದಾನ ಅನುಭವವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಎದುರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಯೆನ್ನಾ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ನಡುವೆ ತಮ್ಮ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ, ಅವರು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇರಾಕ್‌ನ ಬಸ್ರಾ‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸುತ್ತಿದರು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1919 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್‌ನಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ವುಮೆನ್; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1919 ರಲ್ಲಿ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಮಂಡಳಿ; ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1919 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀಗ್ ಸೇರಿವೆ. 1921 ರಲ್ಲಿ, ಜಿನರಾಜದಾಸ ಅವರು ವುಮೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ *ವೈ ವುಮೆನ್ ವಾಂಟ್ ದಿ ವೋಟ್* ಎಂಬ ಕಿರುಹೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ನಲ್ಲಿನ ಮತದಾನ ಚಳುವಳಿಗಳ ನಡುವೆ ಜಾಲಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು. 1923 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್ನ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವರದಿಯಾದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮತದಾನದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕುರಿತು ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.

1934 ರಲ್ಲಿ, ಜಿನರಾಜದಾಸ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮತಿಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು 16 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ವಯಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಸೂದೆಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಪತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸುತ್ತಿಸಿದರು, ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬೆಂಬಲ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಅವರ ಪತಿ ಕುರುಪ್ಪುಮುಲ್ಲಾಗೆ ಜಿನರಾಜದಾಸ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಸಕ್ರಿಯ ಥಿಯೋಸೊಫಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1963 ರಲ್ಲಿ 81 ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
* ಡೊರೋತಿ ಜಿನರಾಜದಾಸ, ವೈ ವುಮೆನ್ ವಾಂಟ್ ದಿ ವೋಟ್ (ಅಡ್ಯಾರ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, 1921)
* ಡೊರೋತಿ ಜಿನರಾಜದಾಸ, ‘ದಿ ವುಮೆನ್ಸ್ ಸಫ್ರೇಜ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್’, ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1918): 53
* ಡೊರೋತಿ ಜಿನರಾಜದಾಸ, ‘ದಿ ಎಮ್ಯಾನ್ಸಿಪೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ವುಮೆನ್’, ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಏಟ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಫ್ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಥಿಯೋಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಹೆಲ್ಡ್ ಇನ್ ವಿಯೆನ್ನಾ ಜುಲೈ 2 ಟು 26 1923, ಸಂಪಾದಿತ ಸಿ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಡಿಜ್ಕ್ರಾಫ್ (ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್: ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೆಡರೇಷನ್ಸ್, 1923), 82–8

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:1881 ಜನನಗಳು
ವರ್ಗ:1963 ಮರಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಥಿಯೋಸೊಫಿಸ್ಟ್ಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನರು
ವರ್ಗ:20ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರಹಗಾರರು