open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಬಂಗವಾಡಿ

## ಸ್ಥಳ
ಬಂಗವಾಡಿಯ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಈಗಿನ ಬಂಗವಾಡಿ ಪೇಟೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ-ಕಿಲ್ಲೂರು ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಎದುರುಗಡೆಯಲ್ಲಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಇದನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ಸುಮಾರು ೧೭೦೦ರಲ್ಲಿ ಬಂಗವಾಡಿಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ್ರ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕವಿಯು ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸದಿಯು ಹಿಂದಿನ ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಶಾಂತಿನಾಥಸ್ವಾಮಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಮಕರತೋರಣದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇರುವ ಈಗಿನ ಸುಂದರ ಜಿನಬಿಂಬವು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಈನೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅಭಿನವ ಲಲಿತ ಕೀರ್ತಿ ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮಿರಾಯರಸನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂಗವಾಡಿ ಪಟ್ಟಣದ ಸೇನಬೋತ್ತಿ ದೇವಕ್ಕ ಸೆಟ್ಟಿತಿಯು ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಒಂದು ಬಿಂಬವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳೂ, ತಾಮ್ರ ಶಾಸನಗಳೂ ಸಿಕ್ಕಿವೆ.  ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳೂರು ಗುತ್ತಿನವರು ಇದರ ಮಾಡಿಗೆ ತಾಮ್ರದ ತಗಡನ್ನು ಹೊದಿಸಿ, ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ ೧೮೯೮-೯೯ರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಬಂಗರಾಜರು ಇದರ ಪೂರ್ಣ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು.

## ವಿನ್ಯಾಸ
ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಪಟ್ಟಕಗಳ ಶಿಲಾಸ್ತಂಭಗಳಿಂದಲೂ, ಎದುರಿನ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಸರಳ ರೂಪದ ಪಟ್ಟಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳಿAದಲೂ ಈ ಸಮಗ್ರ ಬಸದಿಯು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಸದಿಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಂಟಪಗಳೂ, ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯೂ ಇರುವ ಈ ಸುಂದರ ಜಿನಾಲಯವು ಬಂಗ ಅರಸರ ಇತಿಹಾಸದ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ, ಸುತ್ಲೂ ಸುಖಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ವೈಭವವಿದ್ದು, ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಬಸದಿಯ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು ೪.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಶಿಲಾಖಂಡದ ಮೇಲೆ ಮುನಿಗಳ ಪಾದದ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೀ ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕೇಶವು ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿರುವುದನ್ನೂ, ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಚೌಕುಳಿಯಾಕಾರದ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳಿರುವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಈ ಬಿಂಬವು ಬಹು ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 
## ಆವರಣ
ಬಸದಿಯ ಪ್ರಾಂಗಣದ ನೈಋತ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಾನವೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಭದ್ರವಾದ ಪ್ರಾಕಾರಗೋಡೆಯಿದ್ದು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಾಂಗಣವಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಪಡುಪಣಂಬೂರು

ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪಡುಪಣಂಬೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆ ಬಸದಿ, ಬೈಲಂಗಡಿ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಕಲ್ಲು ಬಸದಿಗಳಿವೆ.
## ಬಸದಿಯ ಇತಿಹಾಸ
ಬಸದಿಯನ್ನು ಸಾವಂತ ಅರಸರು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ೧೫ರಿಂದ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತೆಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. 
## ಬಸದಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ
ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿರುವ ಈ ಬಸದಿ ಸುಂದರಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ನೆಲೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ನಾಯಕನಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಇದು ಚತುರ್ಮುಖದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಯೋಗಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಆಕೃತಿಯು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ರಂಗವಲ್ಲಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯೂ ಇದೆ. 
ಇದರ ಕೆಳಗಡೆ ರಾಜನ ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಹೋಲುವ ಆಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಸಿಗುವ ಎಡ-ಬಲ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರವನ್ನು ದರ್ಶನಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಎಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕಂಬಾರ ಗೋಡೆಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿರುವ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಜಯಗಂಟೆ ಮತ್ತು ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
## ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ
ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಜಿನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಿಗೆ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆ, ರಥೋತ್ಸವಗಳು ನಿಂತುಹೋಗಿವೆ. ಆರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ನಾಯಕನಿಗೆ ದಿನವೂ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ದಿನವೂ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹಾಗೂ ಸಾಯಂಕಾಲ ಹೀಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ರವಾರ ಈ ಬಸದಿಯ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು ಸಹಸ್ರಾರು ಜನರ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬಂದು ಪೂಜೆ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ದೀಪಾವಳಿ, ನವರಾತ್ರಿ, ಯುಗಾದಿ, ಶ್ರಾವಣ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಸವಣಾಲು

## ಸ್ಥಳ
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಪೇಟೆಯಿಂದ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸುಮಾರು ೮ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕುದುರೆಮುಖ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಶಾಂತ ವನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನವೂ, ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯವೂ ಆದ ಸವಣಾಲು ಎಂಬ ಈ ಜೈನ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. 
## ವಿಧಿವಿಧಾನ
ಜೈನರೂ, ಜೈನೇತರರೂ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನ ಇಲ್ಲಿರುವ ಗುಹಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಇಲ್ಲಿರುವ ಆದೀಶ್ವರ (ಋಷಭದೇವ)ರನ್ನೂ, ಬ್ರಹ್ಮ ಯಕ್ಷನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
## ಆವರಣ
ಅನ್ನಛತ್ರ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಫಲ್ಗುಣೀ ನದಿ, ನದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಆದೀಶ್ವರ ಬಸದಿ, ನೂರಾರು ಮನೆ, ಬಾವಿಗಳು ಕುರುಹುಗಳು ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಿರುವ ಹಸುರು ವನರಾಜಿ, ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಭೂಮಗಾತ್ರದ ಕುದುರೆಮುಖ ಪರ್ವತಗಳು ಇವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಂದರ್ಶನೀಯವನ್ನಾಗಿಸಿವೆ. ಆದೀಶ್ವರ ಬಸದಿಯ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಉಬ್ಬು ವಿಗ್ರಹವೂ ಅಷ್ಟ ದಿಕ್ಷಾಲಕರ ಸ್ತಂಭವೂ ಇವೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಹಲವಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅಸ್ತಿವಾರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬಸದಿಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು ಇವು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಶಿಲ್ಪಶೈಲಿಯವುಗಳಲ್ಲ. ಬಂಗರ ರಾಜ ಲಾಂಛನ ಆನೆ. ಬಸದಿಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಅನ್ನ ಛತ್ರದ ವಾಯುವ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟಿರುವ ೨ ಮೀಟರ್ ಆಳವಿದ್ದರೂ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರು ತುಂಬಿರುವ ಒಂದು ಬಾವಿ ಇದೆ. 
## ಇತಿಹಾಸ
ಇದು ಜೈನರ ಪ್ರಥಮ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಭಗವಾನ್ ಋಷಭ ದೇವರ ನೆಲೆ.‘ಶ್ರಮಣ' ಮತ್ತು ‘ಶ್ರವಣ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈನ ಶ್ರಾವಕ (ಗೃಹಸ್ಥ) ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸ ಬಹುದೆಂದಾದರೆ, ಶ್ರಮಣರ ಆಲಯ (ವಾಸಸ್ಥಾನ) ಆಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಶ್ರಮಣಾಲಯ ಎಂದು ಮೊದಲು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಕ್ರಮೇಣ ಶ್ರಮಣಾಲಯವು ಸಮಣಾಲಯ ಎಂದಾಗಿ ಈಗ ಸವಣಾಲ ಅಥವಾ ಸವಣಾಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನ ಜಂಗುಳಿಯ ಸದ್ದು ಗದ್ದಲಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಶಾಂತ ಪ್ರದೇಶವು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ - ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಜೈನ ಶ್ರಮಣರು, ಮುನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರಮಣರ ಆಲಯಗಳಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶ್ರಮಣಾಲಯ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ೧ ಸಮಣಾಲಯವೆಂದು, ಕ್ರಮೇಣ ಸವಣಾಲ, ಸವಣಾಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
## ಗುಹಾ ತೀರ್ಥ
ಗುಹಾ ತೀರ್ಥಕ್ಕೂ ಇಂಥದೇ ಒಂದು ಕಥೆ ಇದೆ. ಶ್ರಮಣರ ಕಮಂಡಲುವಿನಿಂದ ಹರಿದ ನೀರು ಕಲ್ಲುಗಳ ಎಡೆಯಿಂದ ಸಾಗಿ ಕೆಳಗಿರುವ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಿಯತೊಡಗಿತಂತೆ. ಇಂದಿಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ನೀರನ್ನು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದುವೇ ಇಲ್ಲಿಯ ಗುಹಾತೀರ್ಥ.
## ಬ್ರಹ್ಮ ಯಕ್ಷ
ಈ ಗುಹೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಂಡೆಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರು ತೀರ್ಥಂಕರರ ರೇಖಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಬಂಡೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಆಶ್ವಾರೂಢನಾದ ಬ್ರಹ್ಮಯಕ್ಷನ ಆಕೃತಿ ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಯಕ್ಷನು ಬಹಳ “ಕಾರಣಿಕ” ಉಳ್ಳವನು. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಇವನ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಭಯ - ಭಕ್ತಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವರು ಇವನ ಕುರಿತು ಲಘುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದಾಗಲೀ, ಇವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದಾಗಲೀ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರು ಧೈರ್ಯ ಪಡದ ವಿಚಾರ.

## ವಿನ್ಯಾಸ
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಸದಿಯ ಕಟ್ಟಡವಿಲ್ಲ. ಕಪ್ಪಾದ ಬಿಡಿಕಲ್ಲುಗಳ ಪಾಗಾರವೊಂದಕ್ಕೆ ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತಾಗಿಸಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಕಾಯೋತ್ಸರ್ಗ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ಶಿಲಾವಿಗ್ರಹವು ಮೂರು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ ಗೋಮುಖ ಯಕ್ಷ, ಚಕ್ರೇಶ್ವರಿ ಯಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ವೃಷಭ ಲಾಂಛನ ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿಗ್ರಹದ ಶಿರೋಭಾಗವು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ತೀರ್ಥವು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗಲು ಸಿಂಹ ಪೀಠದ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಪಾಣಿಪೀಠವಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಶ್ರೀ ಜೈನಮಠದ ಬಸದಿ, ಮೂಡುಬಿದರೆ

## ಸ್ಥಳ
ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠದ ಬಸದಿಯು ಮೂಡಬಿದಿರೆಯ ಇಂದಿನ ಶ್ರೀ ಜೈನಮಠದಲ್ಲಿ ಇದೆ. 

## ಆರಾಧ್ಯ ದೇವತೆ
ಇದು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಭಾರತ ಭೂಷಣ ಭಟ್ಟಾರಕ ಸ್ವಸ್ತಿಶ್ರೀ ಚಾರುಕೀರ್ತಿ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯವರ್ಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರಿಂದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದು. ಮೂಲ ನಾಯಕ ಭಗವಾನ್ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ದೇವಿ ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ಮಠದ ಪಟ್ಟದ ಆರಾಧ್ಯದೇವರು ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ ದೇವಿ ಕೂಡ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ನಲ್ಲೂರು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ ದೇವಿ ಅನಂತರ ಮೂಡಬಿದರೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಠ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತು ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಸ್ತಿ ಶ್ರೀ ಮದಭಿನವ ಭಾರತ ಭೂಷಣ ಚಾರುಕೀರ್ತಿ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯವರ್ಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸ ಮಠದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯವಿದ್ದಾರೆ.

## ಆವರಣ
ಕಳೆದ ವರ್ಷ 2013ರಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಇದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಬಸದಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಒಂದು ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಬಸದಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬರಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾಂಗಣದಿಂದ ಬಸದಿಯ ಅಧಿಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಏರಲು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಜಗಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. 

## ಗರ್ಭಗುಡಿ
ಗರ್ಭಗೃಹವನ್ನು ನೂತನ ಶಿಲಾ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹಾಗೂ ಅಲಂಕೃತವಾಗುವಂತೆ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ.  ಪೂಜೆ  ಸಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪುರೋಹಿತರು ನಿಂತುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸುಖನಾಸಿ ಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸುಕನಾಸಿಯ ಎದುರಿಗಿರುವ ಗಂಧ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಜಿನ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಶ್ರುತ ಗಣಧರ ಪಾದ ಶ್ರೀ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪರ್ಯಂಕಸನದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಂಬ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ದರ ಸ್ಪಟಿಕದ ಬಿಂಬಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನಾಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಮೂರು ಹೊತ್ತು ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪೂಜಾ ಸಂದರ್ಭದ ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಪ್ರಭೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ ಬಿಂಬಗಳು ವಿಶೇಷ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆನಂದವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಜಿನ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಭಾವಳಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
 
## ಪೂಜೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಟ್ಟಾರಕ ಭಾರತ ಭೂಷಣ ಸ್ವಸ್ತಿ ಶ್ರೀ ಚಾರುಕೀರ್ತಿ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯವರ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪೀಠಾರೋಹಣದ ಬಳಿಕ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಧರ್ಮಪ್ರಭಾವನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಭಜನೆ ಮತ್ತಿತರ ಆರಾಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜರುಗುತ್ತಿವೆ. 

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಚನಗಳು
ಪೂಜಾನಂತರ ಪೂಜ್ಯ ಭಟ್ಟಾರಕರು ಧರ್ಮ ಪ್ರಭಾವದ ಕಾರ್ಯದ ಅಂಗವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಚನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣ ಪುಣ್ಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೂಡಬಿದರೆಯಲ್ಲಿನ ಮಂದಿರಗಳು ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾ ಪೂಜಾದಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಧರ್ಮ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಜನರು ಆಗಮಿಸಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಮಠವು ಜೈನ ಕಾಶಿ ಮೂಡಬಿದಿರೆಯ 16 ಬಸದಿಗಳ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. ಭವ್ಯ ಜನರ ಶ್ರದ್ಧಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಬಸದಿಗಳು
ಪದ್ಮಪ್ರಭ

## ದೀಕ್ಷೆ
ಧಾತಕೀಖಂಡದ ಪೂರ್ವವಿದೇಹದಲ್ಲಿ,ಸೀತಾನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವತ್ಸದೇಶವಿದೆ. ಸುಸೀಮಾ ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ.ಅಪರಾಜಿತನು ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜ. ಬಹುಕಾಲ ಧರ್ಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳಿದ ಆತನಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಭೋಗಭಾಗ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ನಶ್ವರವೆನಿಸಿತು.ಸುಮಿತ್ರನೆಂಬ ಪುತ್ರನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನಿತ್ತು  ಆತನು ಜಿನದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು  ಕೈಗೊಂಡನು.ಸಮಾಧಿ ಮರಣದಿಂದ ಸತ್ತ ಆತನಿಗೆ ಊರ್ಧ್ವಗ್ರೈವೇಯಕದ ಪ್ರೀತಿಂಕರ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಹಮಿಂದ್ರಪದವಿ ದೊರೆಯಿತು.

## ಜನನ
ಅಪಾರ ಸುಖವನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ಅನುಭವಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಆತನು ಕೌಶಾಂಬಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶೋತ್ಪನ್ನನಾದ ಧಾರಣ ಮಹಾರಾಜನ ಪತ್ನಿ ಸುಷೀಮಾದೇವಿಯ ಪುಣ್ಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚರಮದೇಹಿಧಾರಿ ಯಾಗಿ, ಮಾಘ ಬಹುಳ ಷಷ್ಠಿಯ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಚಿತ್ರಾನಕ್ಷತ್ರ ಚಂದ್ರಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಶುಭ ಮಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು.ದೇವೇಂದ್ರನು ಆತನಿಗೆ ಜನ್ಮಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಪದ್ಮಪ್ರಭನೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು.ಸುಮತಿ ತೀರ್ಥಂಕರನು ಮುಕ್ತನಾಗಿ ತೊಂಭತ್ತು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಜನಿಸಿದ ಈ ಜಿನಕುಮಾರನು ಆರಕ್ತ ವರ್ಣನಾಗಿ ಇನ್ನೂರೈವತ್ತು ಬಿಲ್ಲುಗಳೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದು ಯೌವನ ಪಡೆದನು.

## ವೈರಾಗ್ಯ
ಆತನು ಮೂವತ್ತು ಲಕ್ಷಪೂರ್ವ ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಸ್ಸುಳ್ಳವನು.ಆತನು ಬಹುಕಾಲ ಐಹಿಕ ಸುಖಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸವಿಯುತ್ತಿರಲು, ಒಂದು ದಿನ ಆನೆಯೊಂದು ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿರುವುದೆಂದು ಕೇಳಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಉದಿಸಿತು. ದೇವತೆಗಳು ತಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಎಂಬ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನೇರಿ, ಮನೋಹರವೆಂಬ ವನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಕೃಷ್ಣ ತ್ರಯೋದಶಿಯ ಸಂಜೆ ಚಿತ್ರಾ ನಕತ್ರದಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದನು. 

## ವೈರಾಗ್ಯ ಜೀವನ
ಮನಃಪರ್ಯಯ ಜ್ಞಾನ ಉದಿಸಿದ ಮೇಲೆ ವರ್ಧಮಾನ ನಗರಿಯ ಸೋಮದತ್ತ ರಾಜನಿಂದ ಆಹಾರದಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅನಂತರ ಪದ್ಮಪ್ರಭ ಸ್ವಾಮಿಯು ಆರು ತಿಂಗಳ ಮೌನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಛದ್ಮಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಳೆದನು.ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಚಿತ್ರಾ ನಕತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಕೇವ¯ಜ್ಞಾನವುಂಟಾಯಿತು.ಆನಂತರ ಪದ್ಮಪ್ರಭ ತೀರ್ಥಂಕರ ಸ್ವಾಮಿಯು ತನ್ನ ನೂರಹನ್ನೊಂದು ಗಣಧರರೊಡನೆ ಸಮವಸರಣ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ ಜಗತ್ತಿಗೆಲ್ಲ ಧರ್ಮಬೋಧೆ ಮಾಡಿದನು.

## ನಿರ್ವಾಣ ಪದವಿ
ಕಡೆಗೆ ಸಮ್ಮೇದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿಮಾಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಶುಕ್ಲಧ್ಯಾನ ದಿಂದ ಅಘಾತಿಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ನಿರ್ವಾಣಪದವಿ ಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಈತನ ಚಹ್ನೆ ಕಮಲ. ಈತನ ಯಕ್ಷ-ಯಕ್ಷಿಣಿಯರು ಕುಸುಮವರ-ಮನೋವೇಗೀ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಪಡಂಗಡಿ

**ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಪಡಂಗಡಿ **

## ಪರಿಚಯ
ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ೧೦೦ ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಬಸದಿಯಾಗಿದೆ. ಆಗ ಮಣ್ಣಿನ ೧೮ ಇಂಚು ದಪ್ಪದ ಗೋಡೆ ಇತ್ತು. ಮತ್ತು ಮುಳಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಮಾಡು ಇತ್ತು. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲನಾಯಕ ೨೩ನೇ ತೀರ್ಥಾಂಕರರಾದ ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ. ಈ ಮೂರ್ತಿಯು ಭಮಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರ್ತಿ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದು, ಬೃಹತ್ತಾದ ಪದ್ಮಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದೆ. 

## ಹಿನ್ನಲೆ
ಬಸದಿಯು ಶಿತಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ಪಡಂಗಡಿ ಈ ಬಸದಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಮನೆತನದವರಾದ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಶೇಟ್ಟರು ೧೯೩೦ ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಜೀರ್ನೋದ್ದಾರ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಗರ್ಭಗೃಹದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮರದ ಪರಿಕರಗಳನ್ನೂ, ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೂ ಜನರೇ ನೀಡಿ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಜೀರ್ನೋದ್ದಾರವನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರವನ್ನು ಮಾಡಲೇ ಬೇಕೆನ್ನುವ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯ ಮಠಾದೀಶರಾದ ಶ್ರೀ ಚಾರುಕೀರ್ತಿ ಪಂಡಿತಾಚರ‍್ಯರನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರ ಆಶಿರ್ವಾದದಿಂದ ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮಯ್ಯ ಇಂದ್ರರು ಹಾಗು ಅವರ ಮಗ ವಿಷ್ಣುಸೇನರು ಎರ್ಮಾಳ ಬಸದಿಯ ಜೋಯಿಸರ ಮೂಲಕ ಶ್ಯಾಸ್ತೋಕ್ತರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಬಸದಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ಬಸದಿಯ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಿಂದ ಗೋಪುರದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅದು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠಿಯ ದಿವಸ. ಈ ಬಸದಿಯ ಕೆಲಸವು ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಏಳು ತಿಂಗಲಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಬಸದಿಯ ಜೀಣೋದ್ದಾರವಾಯಿತು. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂಪಿ ಉದ್ಯಾಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ವೃಷಭನಾಥ ಮತ್ತು ಅನಂತನಾಥ ತೀರ್ಥಾಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅನಂತನಾಥ ಇದ್ದವು. ಅದರ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಈ ಬಸದಿಯ ಸಮೀಪದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿಯು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು ಅವರಿಂದಲೇ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರು ಪತನವಾದ ಸಮಯದಿಂದ ಇದೂ ಕೂಡ ಹಾಳು ಬೀಳತೊಡಗಿರಬೇಕು.

## ಸ್ಥಳ
ಈ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಪೇಟೆಯಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪಡಂಗಡಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಾಹನಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೪೮ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶಿಲ ಗ್ರಾಮದ ಶ್ರೀ ಶಿಶಿಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಿ ಸೂರಜ್ ನೆಲ್ಲಿತ್ತಾಯ ಎಂಬವರ ಅಡಿಕೆ ತೋಡದಲ್ಲಿದೆ.

## ಶಿಲಾ ವಿನ್ಯಾಸ
ಇಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಅಷ್ಟಮಹಾಪ್ರಾತಿಹಾರ್ಯಗಳಾದ ಚಾಮರ, ಮುಕೋಡೆ, ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಠಿ, ದಿವ್ಯ ದ್ವನಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ತೋರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ತೀರ್ಥಾಂಕರರ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ೨೪ ತೀರ್ಥಾಂಕರರ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಪಂಚಲೋಹದ ದ್ವಾದಶಾಮಗ, ಶ್ರುತ, ವೃಷಭಾದಿ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯರ ಕರಿಶಿಲಾಬಿಂಬ, ಪಂಚ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಿಂಬ, ಸರ್ನಾಹ್ಣ ಯಕ್ಷ, ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಧರಣೇಂದ್ರ, ಪದ್ಮಾವತಿಯರ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ನೆಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಥಾಂಕರ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆಳಗೆ ಸರ್ಪಲಾಂಛನವಿದೆ.

## ಆಚರಣೆ
ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಜಲ, ಗಂಧ, ಅಕ್ಷತೆ, ಪುಷ್ಟ, ಚರು, ದೀಪ, ಧೂಪಗಳಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯ ಮಾಡಿ ಶಾಂತಿಧಾರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಶಾಮತಿಧಾರೆಯನ್ನು ಎಳೆದು ಪುನಃ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವಾಗ ಜಲ, ಕ್ಷೀರ, ಎಳನೀರು, ಗಂಧ ಮುಂತಾದುವುಗಳಿAದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿನಾತ ಎಂಬ ಇಂದ್ರರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಅಭಿಷೇಕ, ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಯ ನಂತರ ದಿವಸಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೯.೩೦ಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೨೮ ರಲ್ಲಿ ತುಳು ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬಸದಿಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳುವಾಗ ಚಂದಯ್ಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಎಂಬ ಕವಿಯು ತನ್ನ ‘ಜೈನಾಚಾರ’ ಎಂಬ ಸಾಂಗತ್ಯ ಗ್ರಂಥದ ೨೬ ನೇ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ "ಬೈಪಾಡಿ ಶಾಂತೀಶ ಬಲ್ಲನಾಡಾದೀಶ ದೆಶಿಲ ಚೆಲೆತ್ತ ಚಮದ್ರ ಜೆನೇಂದ್ರನು ಶೀರಾಡಿ” ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ದೇಶಿಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಶಿಲದ ಈ ಜಿನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಾಥ ತೀರ್ಥಾಂಕರನೇ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತಿದ್ದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಶರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಬಸದಿ, ಬೈಲು ಪಲ್ಲದ ಬೀಡು

## ಸ್ಥಳ
ಈ ಬಸದಿಯು ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ಕೊಳಂಬೆ ಗ್ರಾಮದ ಬಜಪೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಹತ್ತಿರ ಮನೆ ತೋಟ ಗದ್ದೆಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬಸದಿ ವಾಮಂಜೂರು ಬಸದಿ. ಅದು ಸುಮಾರು 10-16 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಬರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಶ್ರೀಮತಿ ರೇವತಿ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮದನ ಕೀರ್ತಿಯವರು ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಶುಭ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರಂತೆ. ಇದು ಮೂಡಬಿದಿರೆ ಮಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. 
## ಮಾರ್ಗ
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ದಾರಿ ಕೈಕಂಬ- ಬಜಪೆ ಮಾರ್ಗ. ನಮ್ಮ ಬಸದಿ ಅಂಚಿನ ಮಾಡಿನದ್ದು. ಈಗ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಇಲ್ಲ. ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರು ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಶ್ರೀ ಯಶೋಧರ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು 90 ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರಂತೆ. ಆ ಮನೆಯವರು ಈಗ ಇಜಿಲಂಪಾಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಬಸದಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರಗೊಂಡಿಲ್ಲ. 
## ಆವರಣ
ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವಿನ ಒಂದು ಗಿಡ ಹಾಗೂ ದಾಸವಾಳದ ಗಿಡ ಇದೆ. ಅಶೋಕದ ಗಿಡವು ಇದೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಜಯ ಘಂಟೆಯನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬ ಪಂಚಲೋಹದ್ದು. ಅಂದಾಜು ಎರಡು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ. 

## ಪೂಜೆ
ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಭಾನುವಾರ ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಹೊಂಬುಜದ ಹಿಂದಿನ ಭಟ್ಟಾರಕರು ಬಂದಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ವಳಾಲು, ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ

## ಸ್ಥಳ
ವಳಾಲುಬಸದಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಬಸದಿಯು ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಬಜತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮದ ವಳಾಲು ಎಂಬಲ್ಲಿ. 
ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ನಾಯಕನಾಗಿ ಈ ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ೭ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಮುಂದುವರೆದು ಪಡ್ಪು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಮುನ್ನೂರು ಮೀಟರ್ ಹೋದರೆ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಬಯಲು ಗದ್ದೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. 
## ಹಿನ್ನಲೆ
ಈ ಬಸದಿಯು ಮೂಡುಬಿದರೆಯ ಜೈನ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಣಿಕ್ಯ ರಾಜ ಮಡಿವಾಳರೇ ಇಂದ್ರರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ ಪೂಜೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಈ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಸುಮಾರು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. 
## ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ
ಕೆಳಗೆ ಗರ್ಭಗೃಹ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಇದ್ದು ಅದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಪಾದದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪವಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವಿದ್ದು ಅದು ಕೂಡ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಸದಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಲಿಕಲ್ಲು ಇದೆ. ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಸುಂದರವಾದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮರದ ಕಂಬಗಳಿದ್ದು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಮಣಿ ಘಂಟೆ, ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪವಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಗಂಧಕುಟಿಯು ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೀರ್ಥಮಂಟಪವಿದ್ದು ಅದರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ, ಗಣಧರಪಾದದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದು ಇವುಗಳಿಗೆ ಸರಳ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಬಲ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮರ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಕಾರ ಗೋಡೆ ಇದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾವೀರ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಕೇರಿ ಬಸದಿ

## ಸ್ಥಳ
ಬೆಟ್ಕೇರಿ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲನಾಯಕ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾವೀರ ಸ್ವಾಮಿ. ಈ ಬಸದಿ ಮೂಡಬಿದಿರೆ ಜೈನರ ಪೇಟೆಯ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಸಮೀಪ ಹಿರೇ ಬಸದಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಈ ಬಸದಿಯ ದೂರವು 1 ಕಿ.ಮೀ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಶ್ರಾವಕ ಮನೆಯವರು ಮಾತ್ರ. ಈ ಬಸದಿಯು ಮೂಡಬಿದಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಮಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಯಾರಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಯಾವದೇ ರೀತಿಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪೂರವೆಯು ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೋಣಾಜೆ ಗ್ರಾಮದವರು ಇಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇತರರಂತೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪೂಜೆಯು ಶ್ರಾದ್ದ ಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವನ ಮೂರ್ತಿಯು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

## ಪ್ರಾಂಗಣ
ಬಸದಿಯ ಬಳಿ ಎರಡು ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬಸದಿಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ದಾಸವಾಳ, ನಂದಿಬಟ್ಟಲು ಗಿಡಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗೋಪುರವನ್ನು ಜನರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಗೋಎಡಯ ಮೇಲೆ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರಗಳು, ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಗಳಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜಯಘಂಟೆ, ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗಿಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

## ಮಂಟಪ
ತೀರ್ಥಂಕರರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ತೀರ್ಥಮಂಟಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಪೂಜೆ
ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುವ ಯಕ್ಷ ಯಕ್ಷಿಯರು ಧರಣೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ. ಮಾತ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಹಿದ್ದು ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇಢವಿಗೆ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಕಾಲಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರ ಎದುರು ಹೂವು ಹಾಕಿ ನೋಡುವ ಕ್ರಮವು ಇಲ್ಲ.  ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ದಿನದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಕ್ನ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲ ಹೀಗೆ ಬಾರಿಯ ಬದಲು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

## ಶಿಲಾಕೃತಿಗಳು
ಈ ಬಸದಿಯ ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಮೂರ್ತಿಗಳು, ನಾಗರಕಲ್ಲು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಾಕಾರ ಗೋಡೆ ಇದೆ. ಇದು ಮುರಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತಗೊಂಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಬಸದಿಗಳು
ಪಾಠಶಾಲಾ ಬಸದಿ

## ಸ್ಥಳ
ಪಾಠಶಾಲಾ ಬಸದಿಯ ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಕಳ ನಡುವಿನ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಜೈನಮಠದ ಎದುರುಗಡೆ ಇದೆ. ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಸುಮಾರು ೫೦ ಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪಡು ಬಸದಿ ಇದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವಂತಹದ್ದು. ಈ ಬಸದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಇದೆ. ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕತ ಪಾಠಶಾಲೆ ಇತ್ತು. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮುಖ್ಯ ದೇವರು ಮುನಿಸುವ್ರತ.

## ಪ್ರಾಂಗಣ
ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಬಸದಿಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬಸದಿಯ ಎದುರುಗಡೆ ಸಭಾಂಗಣವಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೇ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಸಹ ಇಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ೪ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವಂತಹ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಜಯಂಘಂಟೆ ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿ ಇಲ್ಲ.

## ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಸಿಗುವಂತ ಮಂಟಪವೇ ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪ ಇಲ್ಲಿ ಗಂಧಕುಟಿಯು ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಮಂಟಪಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಇದ್ದ ಈ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಕಾಲಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪವಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರ ಎದುರುಗಡೆ ಹೂ ಹಾಕಿ ನೋಡುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ. ಜಿನ ಬಿಂಬಗಳ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಬರವಣಿಗೆ ಇಲ್ಲ.

## ಮೂರ್ತಿಗಳು
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಮುನಿಸುವ್ರತ ಸ್ವಾಮಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿಯು ಬಿಳಿ ಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೂರು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇದ್ದು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸುಂದರವಾದ ಮಕರ ತೋರಣದ ಲೋಹದ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ. ದಿನವೂ ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ, ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿಗೆ ವಜ್ರಲೇಪನ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಬಿಂಬವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಮಠಾಧೀಶರೊಬ್ಬರು ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಬಸದಿಯ ಸಿದ್ಧಕೂಟದಿಂದ ನೀಡಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಅಥವಾ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆ ಆದಂತು ಘಟನೆಗಳು ಇವೆ. ಶನಿ ಪೀಡೆಗಳು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಪೂಜೆ
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರದಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ ಜೀವದಯಾಷ್ಟಮಿ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿ ಇಲ್ಲ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕಾರ ಗೋಡೆ ಇಲ್ಲ. ಈ ಬಸದಿಯು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮತವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಬಸದಿಗಳು
ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ವೇಣೂರು

**ಬಿನ್ನಾಣಿಯ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ  ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ವೇಣೂರು**
## ಸ್ಥಳ
ಈ ಬಸದಿಯು ವೇಣೂರು ಶ್ರೀ ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಎದುರಿಗಿರುವ ಪ್ರಾಂಗಣದ ತುದಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 12 ಕೀಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಗರ್ಡಾಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗುರುವಾಯನಕೆರೆ ವೇಣೂರು ಮಾರ್ಗದ ಬದಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಗುಂಡದ ಬಸದಿಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮೀಯ ಬಸದಿಯ ನೀವೇಶನ ಇದೆ. 
## ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ವೀರ ತಿಮ್ಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ರಾಣಿ ಬಿನ್ನಣಿ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಪಾರ್ಶ್ವದೇವಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅನಂತರ ಶ್ರೀ ದೇವರ ಅಮೃತಪಡಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿನಿಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಕೇಲವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಂಬಳಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.ಇದರ ಅನುಸಾರ ಯಿನ್ನೂರಾಳವೆಟ್ಟದ ಕುಕಿಪೊಳಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪಡುವಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದ ತಿಮರುಕಜಿಲ ಗದ್ದೆ ಬೆಟ್ಟುಗದ್ದೆ, ಪೆಂಜಲು ಮಾಗಣೆ, ರಾಜಿ ಬೈಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಮುಡಿಗದ್ದೆ, ಇತ್ಯಾದಿ ಕೆಲವು ಕಡೆಯ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು  ರಾಣಿಯು ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ 1526ನೇ (ಕಿ.ಶ.1604) ಶೋಭ ಕೃತು ಸಂವತ್ಸರದ ಮೀನ ಮಾಸದ ಎರಡನೆಯ ಆದಿತ್ಯವಾರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಳು. ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೂಡಾ ಪೂರ್ಣ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರಬೇಕೆಂದು ಇದರ ಹೊರಗಿನ ಲಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಇಂದು ಊಳಿದು ಕೊಂಡಿರುವ ಒಳಗಿನ ಶಿಲಾಫಲಕದ ಮಾಡಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.   

## ವಿನ್ಯಾಸ
ಈ ಬಸದಿಯು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಗರ್ಭಗೃಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಳಗಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಘಂಟಾಮಂಟಪ, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪ, ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ ಹಾಗೂ ಗಂಧಕುಟಿ ಮತ್ತು ಗರ್ಭ ಗೃಹ ಇರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕುಟಿಯ ಮಧ್ಯ ಸುಮಾರು ಎರುಡೂವರೆ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಲೋಹದ ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬವು ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಇನ್ನೆರಡು ಸುಂದರ ಜಿನಬಿಂಬಗಳು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಹರಿವಾಣಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಜಗಲಿಗೂ ಅಮೃತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಸಿ ಚಂದಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಬೈಲಂಗಡಿ

## ಸ್ಥಳ
ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ನೆರಿಯ ಗ್ರಾಮದ ಬೈಲಂಗಡಿಯ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಸದಿಯು ಉಜಿರೆಯಿಂದ ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಇದನ್ನು ಬಂಗಾಡಿಯ ಬಂಗರಸನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಬೈಲಂಗಡಿಯ ರಾಣಿ ಸೋಮಲಾದೇವಿಯು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಳು. ರಾಣಿ ಸೋಮಲಾದೇವಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಸುಂದರ ಬಸದಿಯು ಆ ರಾಜವಂಶದ ಒಮದು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿಯೂ ಅದರ ವೈಭವ ಘನತೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರುಹಾಗಿಯೂ ನಿಂತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪೂಜಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದೆ.
## ವಿನ್ಯಾಸ
ಈ ಬಸದಿಯು ೧೪ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಒಂದು ದಿಣ್ಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಂದ್ರಶಾಲೆಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ೩ ಅಡಿ ಎತ್ತರವುಳ್ಳ, ೨೩ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದಂತಹ ವಿಗರಹವು ಶೋಭಾಯಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಯಾವುದೆಂದರೆ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಹೊರಮಂಟಪ, ಶುಕನಾಸಿ, ಘಂಟಾಮಂಟಪ ಹಾಗೂ ಹೊರಮಂಟಪ ಅಥವಾ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪ.
ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು ೩ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿಯು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆಳಗಡೆ ಅಲಂಕೃತ ಸಿಂಹಪೀಠವಿದ್ದು ಮೇಲ್ಗಡೆ ಮೂರ್ತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಭಾಳಿಯಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಹೊರಗಡೆ ಪೂಜಾಮಂಟಪವಿದೆ. ಪೂಜಾಮಂಟಪದ ನಂತರ ಶುಕನಾಸಿಯಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡು ಗಂಧಕುಟಿಯಿದೆ. ತೀರ್ಥಂಕರ ವೃಷಭದೇವರ ಸಹಿತವಾದ ೨೪ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡ ೬ ಕಂಬಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ೨ ಅರೆಕಂಬಗಳಾಗಿವೆ. ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಮಲದಾಕಾರದ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯಿದೆ. ಕೆಳಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಶುಕನಾಸಿಯಿಂದ ಫಂಟಾಮಂಟಪಕ್ಕೆ ದಾಟಲು ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡ ಕಲ್ಲಿನ ಬಾಗಿಲುವಾಡವಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲ್ಗಡೆ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಒಂದು ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪವಿದೆ. ಈ ಘಂಟಾಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

## ವಿಧಿ-ವಿಧಾನ
ಇಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಹೇಗೆ ಎರಡು ಹೊತ್ತು ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
## ಆವರಣ
ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯ ಪಟ್ಟಕಗಳುಳ್ಳ ೪೦ ಕಂಬಗಲಿವೆ. ಬಸದಿಯ ಮುಮಭಾಗದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯು ದೇವಕೂಟವನ್ನೂ, ಅದರ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಕೀರ್ತಿಮುಖವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊರಮಂಟಪದಿಂದ ಚಂದ್ರಸಾಲೆಗೆ ಇಳಿಯುವಲ್ಲಿ ೩ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿದ್ದು, ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಯಾಳಿಯ ಮುಖದ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಎದುರಿಗಿರುವ ಚಂದ್ರಶಾಲೆ ಅಥವಾ ಗೋಪುರವು ಬಸದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಹೀಗೆ ಎರಡು ಸಲ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಇಂದ್ರರು ಲಭ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬರು ಶ್ರೀ ಮಿತ್ರ ಸೇನ ಇಂದ್ರರು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಅವರ ಮಗ ಶ್ರೀ ಸಂಕಿರಣ ಇಂದ್ರರು. ತೀರ್ಥಂಕರರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕ ಬಳಸುವರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೀರ್ಥಂಕರರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಜಲ, ಸೀಯಾಳ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಶ್ರೀಗಂಧದಿAದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ, ಬೆಲ್ಲ, ಬೇಲೆ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಕನಕಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ, ಗಣಧರಪಾದ, ಚವ್ವೀಸ ತೀರ್ಥಂಕರರು, ಸರ್ವಾಹ್ಣ ಯಕ್ಷ, ಬಾಹುಬಲಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಪಂಚ ಪರಮೇಷ್ಠಿ, ಬೈಲಂಗಡಿ ಅರಮನೆಯ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮತ್ತು ಸ್ಫಟಿಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿದ್ಧರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೋಂಪಿ ಉದ್ಯಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದಿಗಂಬರ ಬಸದಿ, ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆ, ದರೆಗುಡ್ಡೆ

**ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದಿಗಂಬರ ಬಸದಿ, ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆ, ದರೆಗುಡ್ಡೆ**
## ಸ್ಥಳ
ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ 1008 ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ. ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ದರೆಗುಡ್ಡೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಜೈನಪೇಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ ಹದಿನಾರು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ 16 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿದೆ. ಬೆಳುವಾಯಿ ಮುಖಾಂತರ ಅಳಿಯೂರು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ 7 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ದರೆಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. 
## ವಿಗ್ರಹಗಳು/ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ, ಭೈರವ ಪದ್ಮಾವತೀ, ಶ್ರುತದೇವಿ ಮೂರ್ತಿ, ಚವ್ವೀಷ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಒಟ್ಟು ಇರುವ ಪ್ರಬಾಲೆ, 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ 24 ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥನ ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಣ್ಹ ಯಕ್ಷನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇವೆ. ನಂದೀಶ್ವರದ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಸದಿಗೆ ದೇವಕೂಟ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಮುಗುಳಿಗಳಿವೆ.ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವಿದೆ. ಆನೆ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕನ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಸಮವಸರಣ, ಷಡ್‍ಲೇಷ, ಪಂಚಪರಮೇಷ್ಟಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದವು. ಈಗ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಗೋಡೆಗೆ ಗ್ರಾನೈಟ್ಸ್ ಹಾಕಿರುವುದರಿಂದ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ಆನೆ ಕಲ್ಲಿನ(ಹೊರಗಿನ) ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ಎರಡು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಗಳಿವೆ.(ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ) ಅಲ್ಲಿ ಜಯಗಂಟೆ, ಜಾಗಟೆ ತೂಗು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯು ಈ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಂಟಪವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಗರ್ಭಗೃಹ ಎನ್ನುವರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂಲಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಸರ್ವಾಹ್ಣ ಯಕ್ಷ, ನಂದೀಶ್ವರ, ಗಣದರ ಪಾದಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮಂಟಪದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರುತದೇವಿ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಿಗೆ ಅಲಂಕಾರ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಕೂಡಾ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗಿದೆ. ಕಾಲಿನ ಬಳಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಪುರಾತನ ಭೈರವ ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಮೂರ್ತಿ ಬಿಳಿ ಶಿಲೆಯದು. ಸುಮಾರು 2 ಅಡಿ ಎತ್ತರ, ಖಡ್ಗಾಸನ, ಹಿಂದಿನಿಂದ 13 ತೀರ್ಥಂಕರರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಬಲಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತ ಸುಮಾರು 9 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಅದರ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಅಡಿ ಕರ್ಗಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ ಮೇಲೆ 7 ಅಡಿ ಮುರಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
## ಆಚರಣೆಗಳು
ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕವಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಾಲೂ ಪೂಜೆ ಆಗುತ್ತದೆ. 24 ಮೂರ್ತಿಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಭಾವಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥರ ಚಿಕ್ಕಮೂರ್ತಿಗೆ ಗಂಧ, ಹಾಲು, ನೀರು ಅಭಿಷೇಕ ದಿನಾಲೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ನೈವೇದ್ಯ ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾವೀರ ನಿರ್ವಾಣೋತ್ಸವ, ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ, ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅನಂತ ನೋಂಪಿ, ಶುಕ್ರವಾರ ನೋಂಪಿ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯವಾರ ನೋಂಪಿ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲು ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಅರ್ಕುಳ ಬೀಡು

**ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಅರ್ಕುಳ ಬೀಡು**
## ಸ್ಥಳ
ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ಅರ್ಕುಳ ಗ್ರಾಮದ ಅರ್ಕುಳ ಬೀಡಿನ ಸಮೀಪ ಈ ಬಸದಿಯಿದೆ. 
## ವಿಗ್ರಹಗಳು
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹದಂತೆ ಶ್ರೀ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ, ಬಾಹುಬಲಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾರಿಜಾತದ ಮರಗಳಿವೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯು ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಧರರ ಪಾದ, ಶ್ರುತ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು, ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಯ ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯು ಶಿಲೆಯದ್ದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಖಡ್ಗಾಸನದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ಮೂರು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಸುತ್ತಲೂ ಪಂಚಲೋಹದ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಿದೆ. ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲು ಮಗೃಂತಾಯಿ ದೈವಸ್ಥಾನ ಇದೆ. 
## ಆಚರಣೆ
ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿ ಮೂರ್ತಿಗೆ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಿಗೆ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೂ ಹಾಕಿ ನೋಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಬಹಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಅಪ್ಪಣೆಯಾಗುವುದನ್ನೇ ಪ್ರಸಾದ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನವೂ ಮೂಲಮೂರ್ತಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಂಜೆಯ ಪೂಜೆ ಕೂಡಾ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇತರ ಜನರಿಂದಲೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹರಿಕೆಯ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಕಂಕಣ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಹರಿಕೆಗಳನ್ನು ಜೈನರು ಹಾಗೂ ಜೈನೇತರರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನಂತನ ನೋಂಪಿ, ರಕ್ಷಾವಳೀ ಪೂಜೆ, ನವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆ, ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ರವಾರಗಳ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಅಮ್ಮನವರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ದಿನ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಬಲಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೈವಗಳ ಚೆಂಡಿನ ಗದ್ದೆ ಬಸದಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ನೇಮ-ಉತ್ಸವಗಳು ಆರಂಭವಾಗುವುದು, ಮನೆ ಬಸದಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯ ಮೂಲಕವೇ. ಬೀಡಿಗೆ, ಬಸದಿಗೆ ಹಾಗೂ ದೈವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಹಾಗೂ ಪಾರಂಪಾರಿಕ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬಂಗವಾಡಿ ಅರಮನೆಯ ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ

## ಸ್ಥಳ
ಈ ಬಸದಿಯು ಇಂದಿನ  ಬಂಗವಾಡಿ ಅರಮನೆಯ ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಮೂರ್ತಿಯು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನವಾದದ್ದು. ಬಂಗ ಅರಸುಮನೆತನವು ಬೇರೆ ಕಡೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದದ್ದಂತೂ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯ. ಇವರು ಮೈಸೂರು ಬಳಿಯ ಗಂಗವಾಡಿಹಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಗಂಗವಂಶದವರಾದರೆಂಬ ಒಂದು ವಾದವೂ ಇದೆ. ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ಈ ಜಿನಬಿಂಬವು ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತದಾಗಿದ್ದು, ಇತಿಹಾಸ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಬಹು ಅಮೂಲ್ಯವಾದುದು. ಗಂಗವಾಡಿಯ ಗಂಗಾ ಅರಸರಿಗೂ ಶ್ರೀ ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ. ಬಂಗ ಅರಸರಿಗೂ ಶ್ರೀ ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯೇ ಮನೆದೇವರಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದುಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ಅರಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
## ದೈವ
ಶ್ರೀ ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯು ಅರಮನೆಯ ಮನೆದೇವರು.
## ವಿನ್ಯಾಸ
ಇಲ್ಲಿ ಬಸದಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮಂಟಪಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುಂದರವಾದ ಘಂಟಾ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗೃಹಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರಭಾವಳಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯ ಸುಂದರ ಬಿಂಬ ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿದೆ. ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಿರುವ ಯಕ್ಷ-ಯಕ್ಷಿಯರ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಮುಖ, ಅದರ ಕೆಳಗಡೆ ಮೂರು ಹೆಡೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಗ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಡೆ ಮುಕ್ಕೊಡೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಡೆ ಸ್ವಾಮಿ ಬಿಂಬವಿದ್ದು ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ವೃಷಭಲಾಂಛನವಿದೆ. ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಡೆ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಬಿಂಬವ ನಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಶಿರಳಗಿ

ಭಗವಾನ್ **ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ**ಯು ಸಿದ್ಧಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಶಿರಳಗಿ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸಿದ್ಧಾಪುರ ಪೇಟೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರವಿದ್ದು, ಈ ಪೇಟೆಯಿಂದ ಸೊರಬಕ್ಕೆ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿಗೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರವಿದೆ. 

## ಇತಿಹಾಸ
ಬೀಳಗಿಯ ಅರಸ ಸೋಮಶೇಖರನ ಕ್ರಿ.ಶ ೧೭೭೦ ಒಂದು ತಾಮ್ರ ಶಾಸನವು ಇದನ್ನು ಶಿರುವಳಿಗೆ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಪುರ ದೇವಾಲಯದ ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಉಂಬಳಿ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವೀರಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಾಸ್ತಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಜೈನ ಕುಟುಂಬಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಜಿನಾಲಯಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಪುರೋಹಿತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಂದು ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಸೋಂದಾ ಮಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕದಂಬ ವಂಶಸ್ಥರು ಅಥವಾ ಬೀಳಗಿಯ ಅರಸು ಮನೆತನದವರು ಸುಮಾರು ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಒಳಾಂಗಣ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ
ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜೈನ ಮುನಿಗಳ ನಿಷಿಧಿಗಳು ಇದ್ದು ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆಯ ಫಲಕಗಳು ಇವೆ. ಗರ್ಭಗೃಹ ಮಾತ್ರ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದಂತೆ ಹೆಂಚಿನ ಮಾಡನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂಲಬಿಂಬದ ಜೊತೆಗೆ, ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ, ಶಾಂಥಿನಾಥ, ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ, ರತ್ನತ್ರಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಲೋಹದ ೨೪ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಮೂರ್ತಿ, ಜ್ವಾಲಿನಿ, ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ ದೇವಿಯರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ದ್ವಾರಬಂಧನ ಮೇಲ್ಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಒಳಗಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಳು, ಜಾಗಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಆಸೀನರಾಗಿರುವ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಶಿಲೆಯ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೂರ್ತಿಯ ಕಾಲಿನ ಬಳಿ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಒಂಭತ್ತು ಬಾಯಿಗಳುಳ್ಳ ನಾಗಫಣದ ಕೆಳಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಯು ೧೫ ಇಂಚು ಎತ್ತರವಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಲೋಹದ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಗುಂಡು, ತ್ರಿಶೂಲಗಳು, ೫ ನಾಗರಕಲ್ಲುಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.

## ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಭಿಷೇಕ ಪೂಜಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲಮಂತ್ರ ಜಪ ಮಾಡುವುದು, ಕಲಿಕುಂಡ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದುಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಕಾಣಿಕೆ, ಹರಕೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೮ ಗಂಟೆಗೆ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ೬:೩೦ ರಿಂದ ೮:೦೦ ರ ಒಳಗೆ ಆರತಿ, ಭಜನೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ನಂತರ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜೈನಧರ್ಮದ ಎಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವರಾಳಿ

**ವರಾಳಿ** ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ  ಇದು 39 ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ  ಜಲವರಾಳಿಯ ಜನ್ಯ ರಾಗ.*  ಇದು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ವಕ್ರ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಜನ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಅದು *ವಿವಾದಿ ರಾಗ*. ಇದು 5 *ಘನ* *ರಾಗಗಳ* ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 4 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ( *ನಾಟಾ (ರಾಗ)*, *ಗೌಳ*, *ಅರಭಿ* ಮತ್ತು *ಶ್ರೀ* *ರಾಗಮ್* ಇತರ ರಾಗಗಳು). ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಈ *ರಾಗವನ್ನು ವರತಿ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು,  ಮತ್ತು ಇದು 1300 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹಳೆಯ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ *ಸಂಗಿತಾ ಮಕರಂದ* ಮತ್ತು *ಸಂಗಿತ ರತ್ನಾಕರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ*.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
ವರಾಳಿಯು ಅದರ ಅರೋಹಣದಲ್ಲಿ ವಕ್ರ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಅಸಮಾನ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದು ವಕ್ರ-ಸಂಪೂರ್ಣ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗ. ಅಂದರೆ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳಿವೆ. ಇದರ  ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ  ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ:

* ಆರೋಹಣ : ಸ ಗ1 ರಿ1 ಗ1 ಮ2 ಪ ದ1 ನಿ3 ಸ 
* ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ3 ದ1 ಪ ಮ2 ಗ1 ರಿ1 ಸ

ಈ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸ್ವರಗಳು; *ಶಡ್ಜ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಶುದ್ಧ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ, ಶುದ್ಧ ಧೈವತ* ಮತ್ತು *ಕಾಕಲಿ ನಿಶಾಧ*. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮಧ್ಯಮವು ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.   ಇದನ್ನು  ಚ್ಯುತ ಪಂಚಮ ಮಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ವರಾಳಿ ಮಧ್ಯಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ನಂಬಿಕೆ 
ವರಾಳಿ, ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಕಲಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ  ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಗವನ್ನು ಆಲಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ಕಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
*ವರಾಳಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿವೆ.*  ಗಣೇಶನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ *ಕೃತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ*.

* 5 ರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದಾದ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ನಾಲ್ಕನೇ *ಪಂಚರತ್ನ ಕೃತಿ* *ಕನಕಣ ರುಚಿರಾ*
* ತ್ಯಾಗರಾಜ ಅವರಿಂದ *ಎತಿ ಜನ್ಮಮಿತಿ* ಮತ್ತು *ಮರಕಥಮಣಿ*
* *ಮಾಮವ ಮೀನಾಕ್ಷಿ* ಹಾಗೂ *ಶೇಷಾಚಲ* ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಕೃತಿ
* *ಕರುನಾಜುಡವಮ್ಮ* ಮತ್ತು *ಬಂಗಾರು ಕಾಮಾಕ್ಷಿ*  ಶ್ಯಾಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರಿಂದ
* ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರಿಂದ *ಮಾಮವ ಪದ್ಮನಾಭ*
* ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಜ಼್ನ ಪದಂ ಅವರಿಂದ ಇಂತಾ *ಪ್ರೋಡ್ಯೆ* ಮತ್ತು *ವಲಪು*
* ಪಾಪನಾಶಮ್ ಶಿವನ್ ಅವರಿಂದ *ಕಾ ವಾ ವಾ*
* ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರ *ವಲಯುನ್ನಿಹಾ* ಎ ಮಲಯಾಳಂ ಪದಂ
* ಪುರಂದರ ದಾಸ ಅವರಿಂದ *ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡೆ ಅಚ್ಯುತನ*

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ದುಬೈ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ

ದುಬೈ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿದೆ. ದುಬೈ ವಿಶ್ವದ 22 ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ದುಬೈ ಬಿಸಿ ಮರುಭೂಮಿ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದುಬೈ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಏನನ್ನಾದರೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಹಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವವರು. ನಾಟಕೀಯ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ, ಸೊಗಸಾದ, ಬಿಸಿ, ಜಾಗೃತ ಕಲೆ, ನಂಬಲಾಗದ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ದುಬೈ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷಣಗಳು!

ದುಬೈ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಮನಮೋಹಕ, ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದುಬೈ ದಪ್ಪ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಅದ್ಭುತ ಸಿಲೂಯೆಟ್‌ಗಳು, ಫ್ಯಾಷನ್ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಜೀವನ, ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಕಡಲತೀರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ದುಬೈ ಸಹಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮೋಪಾಲಿಟನ್, ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ವಾಗತವಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ದುಬೈ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಇತರ ಗಲ್ಫ್ ಕೌಂಟರ್ಪಾರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಲು, ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಉದಾರ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ದುಬೈ ಸಾಕಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸುಂದರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ನಾವು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಹಾತು ಶಿಖರ

thumb|ಹಾತು ಶಿಖರ, ನಾರ್ಕಂಡಾದಿಂದ ಕಂಡಾಗ

**ಹಾತು ಶಿಖರವು** ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಶಿಮ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 3400 ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಶಿಖರವು ಕೋನಿಫರ್, ಓಕ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಪಲ್‌ಗಳ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

## ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು 
thumb| ಹಾತು ದೇವಾಲಯ

ಶಿಖರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾತು ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಮರದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾತು ಮಾತಾ ದೇವಾಲಯವು ತಾಯಿ ಕಾಳಿಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಸಲ್ಲಿಸಲು ಜನರು ಜ್ಯೇಷ್ಠದ ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರದಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಒಲೆಯಂತಹ ಬಂಡೆಗಳ ರಚನೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಪಾಂಡವ ಸೋದರರು ಅಜ್ಞಾತ ವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿದರು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

### ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಹೌಸ್ 
ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಚನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

### ಚಿತ್ರವತ್ತಾದ ನೋಟಗಳು 
ಹಾತು ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಕಡಿದಾದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಾಲಿಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಚಿತ್ರವತ್ತಾದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು.
thumb| ಈ ಚಿತ್ರವು ಹಾತು ಶಿಖರದ ನೆರೆಯ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು 
ಶಿಖರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಕೋನಿಫರ್, ಓಕ್, ಮೇಪಲ್, ಪಾಪ್ಯುಲಸ್, ಎಸ್ಕ್ಯೂಲಸ್, ಕೋರಿಲಸ್, ಹಾಲಿ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಅರಣ್ಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಪರ್ವತಗಳು
ಷಡ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿ

**ಷಡ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿ**  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗಂ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 46 ನೇ *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗ (ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ **ಸ್ಟವರಾಜಮ್** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
right|thumb|314x314px| C ನಲ್ಲಿ *ಷಡ್ಜ* ಜೊತೆ ಷಡ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ
ಇದು 8 ನೇ *ಚಕ್ರ* ವಸುವಿನ 4 ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು *ವಸು-ಭು*. ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು *ಸಾ ರಾ ಗಿ ಮಿ ಪಾ ಧಿ ನಿ*. ಇದರ  ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ  ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ  ನೋಡಿ):

* ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ1 ಗ2 ಮ2 ಪ ದ2 ನಿ2 ಸ 
* ಆವರೋಹಣ : ಸ ನಿ2 ದ2 ಪ ಮ2 ಗ2 ರಿ1 ಸ

*ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ  ಋಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತ* ಮತ್ತು ಕೌಷಿಕಿ ನಿಷಾಧ. ಇದು ಒಂದು *ಮೇಳಕರ್ತ* ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗ.(ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ  ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದರ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮವು  10 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ  ರಾಗವಾದ  *ನಾಟಕಪ್ರಿಯಕ್ಕೆ* ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

## *ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು* 
*ಶಾದ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿಯು* ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ *ಜನ್ಯಾ* ರಾಗಮ್‌ಗಳನ್ನು (ಪಡೆದ ಮಾಪಕಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ. *ಶಾದ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿಗೆ* ಸಂಬಂಧಿಸಿದ *ರಾಗಗಳ* ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ *ಜನ್ಯಾ* ರಾಗಮ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ.

## ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
*ಶಾದ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿಗೆ* ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

* ತ್ಯಾಗರಾಜ ಅವರಿಂದ *ಜ್ಞಾನ ಒಸಾಗಾ ರಾಡಾ*
* *ಕೋಟೀಶ್ವರ* ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ *ಆಂಡರಂಗ ಭಕ್ತಿ*
*  *ಹೈಮವತೇ  ಭಜ ಮಾನಸ* ಡಾ ಎಂ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ರವರ ಕೃತಿ
* ಭರಣಿ ಅವರಿಂದ *ಶರಣಂ ತವಾ ಚರಣಂ*

## ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಈ ವಿಭಾಗವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

*ಗೃಹ ಭೇದಮ್* ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಷಡ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿ ರಾಗದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು   ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದಾಗ ನಾಸಿಕಭೂಷಿಣಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಯರಝರ್ವಿ

**ಯರಝರ್ವಿ :** ಯರಝರ್ವಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವದತ್ತಿ ತಾಲುಕಿನ ಹಳ್ಳಿ. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಾನವಾದ ಯರಗಟ್ಟಿ ತಾಲುಕಿನ ವ್ಯಾಫ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೆ೦ಗಳೂರಿನಿ೦ದ್ದ ವಾಯುವ್ಯ ಬಾಗಕ್ಕೆ ೫೭೮ ಕಿ.ಮಿ ದುರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿಯಿ೦ದಾ ಫೂರ್ವಕ್ಕೆ ೫೮ ಕಿ.ಮಿ ದೂರವಿದೆ ಹಾಗು ಯರಗಟ್ಟಿಯಿ೦ದಾ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೧೦ ಕಿ.ಮಿ ದೂರವಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿ ಹಾಗು ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒ೦ದು ಸು೦ದರ ಹಳ್ಳಿ.

**ಯರಝರ್ವಿ** ಸವದತ್ತಿ ರಟ್ಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒ೦ದು ಪ್ರಮೂಕ ಹಳ್ಳಿ ಇದಕ್ಕೆ ಆದರವಾಗಿ ಯರಝರ್ವಿ ಊರಿನ ಹೊರಗದೆ ಒ೦ದು ಗವಿ ಇದೆ ಅದುವೆ ಸಿದ್ದರಗವಿ. ಇದು ಯರಝರ್ವಿ ಗ್ರಾಮದಿ೦ದಾ ಮುರಗೋಡ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸಪಕ್ರ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಗಿನ ಸೈನ್ಯದ ರಹಸ್ಯ ಮಾಗ್ರವಾಗಿತ್ತು.
ಯರಝರ್ವಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೯೧೪ ಮನೆಗಳಿದ್ದು. ೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ೪೯೨೮ ಜನರು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗ೦ಡ್ಡು ೨೫೧೮ ಹೆಣ್ನು ೨೪೧೦ ಹಗು ೭೦೦ ಮಕ್ಕಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿ೦ದಾ ೭೩೮ ಮಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
ಯು ಕ್ಸಿ

ಯು ಕ್ಸಿ (謝盛友) (ಜನನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1958 ಚೀನಾದ ಹೈನಾನ್ ನಲ್ಲಿ) ಒಬ್ಬ ಜರ್ಮನ್ ರಾಜಕಾರಣಿ, 2019 ರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಚುನಾವಣೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಮೂಲದ ಲೇಖಕ.

2010 ರಲ್ಲಿ, ಚೀನೀ ಪತ್ರಿಕೆ ಸದರ್ನ್ ವೀಕ್ಲಿ "ಟಾಪ್ 100 ಚೈನೀಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ" ಯು ಕ್ಸಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 ರಂದು, ಬಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಯೂನಿಯನ್ (ಸಿಎಸ್‌ಯು) ಸದಸ್ಯರು ಕ್ಸಿಯನ್ನು ಕೌಂಟಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 220 ಮತಗಳಲ್ಲಿ 141 ಪಡೆದರು, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಕೌಂಟಿ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. 2014 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಿಎಸ್‌ಯು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾಂಬರ್ಗ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

ಕ್ಸಿ ಯುರೋಪಿನ ಚೀನೀ ಭಾಷಾ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಶೆನ್ಹುವಾ ಕ್ಸಿ ಜಾಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಚೀನಾ ಫ್ಯಾನ್ ಸ್ನ್ಯಾಕ್ ಬಾರ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2010 ರಿಂದ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ದಮ್‍ದಮಾ ಸರೋವರ

thumb

**ದಮ್‍ದಮಾ** ಜಲಾಶಯವು ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಗುರುಗ್ರಾಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲಿಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಇದು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವ ಕಂದಕದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸರೋವರವು ನೀರು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ಒಂದು ಒಡ್ಡು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಇದು ಉತ್ತರ ಅರಾವಳಿ ಚಿರತೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮುಚ್ಚುದಾರಿಯೊಳಗಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಸಾರಿಸ್ಕಾ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ದೆಹಲಿಯವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ಬಡ್ಖಲ್ ಸರೋವರ (6&nbsp;ಕಿಮೀ ಈಶಾನ್ಯ), ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸೂರಜ್‌ಕುಂಡ್ ಜಲಾಶಯ (15&nbsp;ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಿಮೀ) ಮತ್ತು ಅನಂಗ್ಪುರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು (16&nbsp;ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಿಮೀ), ತುಘಲಕಾಬಾದ್ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಆದಿಲಾಬಾದ್ ಅವಶೇಷಗಳು (ಎರಡೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ), ಛತ್ರಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ).

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸರೋವರ ಒಣಗುತ್ತದೆ.

ದಮ್‍ದಮಾ ಸರೋವರವು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು 190 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ವಲಸೆ ಬರುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಎರಡೂ ಬೇಸಿಗೆ, ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಡ್ರೀಮ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿಗಳೆಂದರೆ ನೀರಹಕ್ಕಿ, ಕೊಕ್ಕರೆ, ಕಾರ್ಮೊರಂಟ್, ಟರ್ನ್, ಎಗ್ರೆಟ್ಸ್, ಜಾಲಗಾರ ಹಕ್ಕಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪಿಕ್ನಿಕ್ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಸಾಲು ದೋಣಿಗಳು, ಪ್ಯಾಡಲ್ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ದೋಣಿ ವಿಹಾರವನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು. ಪ್ಯಾರಾ ಸೇಲಿಂಗ್, ಕಾಯಾಕಿಂಗ್, ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ, ಗಾಳ ಹಾಕುವುದು, ಗುಡ್ಡ ಏರಿಕೆ, ಕಣಿವೆ ದಾಟುವಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ದಮ್‍ದಮಾ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ನಡಿಗೆಗೂ ಹೋಗಬಹುದು.

## ಹತ್ತಿರದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು 
### ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು 
ಸೋಹ್ನಾ ಗಂಧಕದ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯ ಗಂಧಕದ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯು ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

### ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ 
ಪುರಾತನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವು ಸೊಹ್ನಾದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಭರತ್‌ಪುರ/ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ರಾಜನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹರಿಯಾಣ
ವರ್ಗ:ಸರೋವರಗಳು
ವಿಜಯ್‍ಪುರ್

thumb

**ವಿಜಯ್‍ಪುರ್** () (ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ **ಬಿಜಯ್‍ಪುರ್** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಒಂದು ಗಿರಿಧಾಮ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಬಾಗೇಶ್ವರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಬಾಗೇಶ್ವರ್-ಚೌಕೋರಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪಕ್ಕದ ದಟ್ಟವಾದ ಪೈನ್ ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

## ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು 
left|thumb| ಧೌಲಿನಾಗ್ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ಪೈನ್ ಕಾಡುಗಳು

### ಧೌಲಿನಾಗ್ ದೇವಸ್ಥಾನ 
ಧೌಲಿನಾಗ್ ದೇವಾಲಯವು ವಿಜಯ್‍ಪುರ್ ಪರ್ವತದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪಂಚಮಿ ಜಾತ್ರೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.

### ಚಹಾ ತೋಟಗಳು 
ವಿಜಯ್‍ಪುರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಚಹಾ ಎಸ್ಟೇಟ್‍ನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Dhaulinag Vijaypur.jpg|ಧೌಲಿನಾಗ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಚಿತ್ರ:Ration Shop at Vijaypur.jpg|ಹಿಮಪಾತದ ನಂತರ ವಿಜಯಪುರ
ಚಿತ್ರ:Tea Gardens, Vijaypur.jpg|ಚಹಾ ತೋಟಗಳು, ವಿಜಯ್‍ಪುರ್
ಚಿತ್ರ:Milestone on NH 309 A, India.jpg|ವಿಜಯ್‍ಪುರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎನ್ಎಚ್ 309 ಎ ನಲ್ಲಿ  ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು
ಚಿತ್ರ:View from Vijaypur.jpg|ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ನೋಟ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ
ವರ್ಗ:ಗಿರಿಧಾಮಗಳು
ಭಗವಾನ್ ತೀರ್ಥಂಕರ ಬಸದಿ, ಬೇಡ್ಕಣಿ

## ಮಾರ್ಗ
ಸಿದ್ಧಾಪುರ-ಕುಮಟಾ ರಸ್ತೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಪುರ ಪೇಟೆಯಿಂದ ಆರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿಯಿದೆ. ಆ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಣ್ಣಿನ ರಸ್ತೆಯಿದೆ.
## ದೇವಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸ
ಬಸದಿಯ ಅಸ್ತಿವಾರ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗೃಹದ ಕಟ್ಟಡ ಮಾತ್ರವಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಇದನ್ನು ಬಸದಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ತೊಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ತೀರ್ಥಂಕರರ ಬಿಂಬವಿದ್ದ ಪೀಠ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕೆಲವು ಆಕೃತಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ. ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಮೂಕ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಿವೆ. 
## ಸ್ಥಳ
ಈ ಬಸದಿಯ ಕಟ್ಟಡವು ಸಿದ್ಧಾಪುರ ತಾಲೂಕು ಬೆಡಕಣಿ ಗ್ರಾಮದ ಬೆಡಕಣಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. 
## ಇತಿಹಾಸ
ಇದು ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಬಸದಿಯ ಎದುರುಗಡೆ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ನಾಲ್ಕು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗರಕಲ್ಲುಗಳು ಕಂಡು ಬರುವುದರಿಂದ ಇದೊಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ ೧೨೭೯ ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸನವಿದ್ದು ಅದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಸ ಕಾಲದೇವನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ವೀರಸಿಂಗಣಧಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಂದದ ಬೊಮ್ಮೆಯನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಬಳಿಯ ಅದೇ ಕಾಲದ ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಸನವು ಬೊಮ್ಮೆಯ ನಾಯಕನ ಶೌರ್ಯ ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶಿಧಿಕಲ್ಲು ಒಬ್ಬ ಅವದೂತನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಬಳಿಯ ಬೀಳಗಿಯಿಂದ ವೀರಶೈವ ಅರಸರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಹಲವಾರು ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಇದು ಕಂಡಿರಬಹುದು. ಆ ಬಳಿಕ ಬಸದಿಯು ನಾಶವನ್ನು ಕಾಣತೊಡಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಬೀಳಗಿ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಶೇಷವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಬದಲಾಗಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕು ಒಂದು ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆಲ್ಲಾ ಬದಿಗಳು ಕಾಡು, ಗಿಡ- ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಪಾಣಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಜಿನ ಬಿಂಬವು ದಿಗಂಬರವಾಗಿದ್ದು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿಯ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ನೆನಪಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಭೀಮಕಾಲಿ ದೇವಾಲಯ

thumb
thumb|300x300px| ಭೀಮಕಾಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮರಗೆಲಸ
**ಶ್ರೀ ಭೀಮ ಕಾಲಿ ದೇವಾಲಯ**ವು ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಹನ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದು ಭೀಮಕಾಲಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇವಳು ಹಿಂದಿನ ಬುಶಹರ್ ರಾಜ್ಯದ ಅರಸರ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿಮ್ಲಾದಿಂದ ಸುಮಾರು 180 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದು ಮತ್ತು ಇದು 51 ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

Sarahan-Bhimakali-08-gje.jpg|ಭೀಮಕಾಲಿ ದೇವಾಲಯ
ಚಿತ್ರ:On one of doors- Bhimakali Temple, Sarahan, Sep2012.jpg|ದೇವಾಲಯದ ಒಂದು ಬಾಗಿಲ ಮೇಲೆ
ಚಿತ್ರ:Sarahan-Bhimakali-32-gje.jpg|ಭೀಮಕಾಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಒಳ ಪ್ರಾಂಗಣ
ಚಿತ್ರ:Bhimakali Temple Sarahan birdseye.jpg|ಮಾನ್ಸೂನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೀಮಕಾಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಕ್ಷಿ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:Bhimakali temple in Back ground.jpg|ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭೀಮಕಾಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಚಿತ್ರ:Temple in Sarahan, Himachal.jpg|ಭೀಮಕಾಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ದೇವಾಲಯ
ಚಿತ್ರ:Bhimakali Temple at sarahan.jpg|ಸರಾಹನ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಭೀಮಕಾಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Of Stones Soaked In History
* Bhimamkali info on NIC
* Image of Bhimakali temple

ವರ್ಗ:ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವಾಹಿದುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್

ಗೌರವಾನ್ವಿತ **ಮೌಲಾನಾ ವಾಹಿದುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್** (ಜನನ ೧ ಜನವರಿ ೧೯೨೫ - ಮರಣ ೨೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ಕುರಾನಿನ‌ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿಯ ಜಾಗದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ ವಾಹಿಯುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್, *ವಿಶ್ವದ ೫೦೦ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು* ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಖಾನ್ ಅವರು ರಷ್ಯಾದ *ಡೆಮಿಯುರ್ಗಸ್ ಪೀಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್* ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ; ಜನವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ;  ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸದ್ಭಾವನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2009) ಕೂಡಾ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ 2021 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ನೀಡಲಾಯಿತು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಖಾನ್ ಅವರು ಬಧಾರಿಯಾ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿ,  ಆಜಂಘರ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ,ಭಾರತ, ಇಲ್ಲಿ 1925 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು 

## ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
*ಅರ್-ರಿಸಾಲಾ* (ಸಂದೇಶ) ಉರ್ದು ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 1984 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1990 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅವರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ 'ಹಿಜಾಕಿಂಗ್&nbsp;- ಎ ಕ್ರೈಮ್ ', ' ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ', ' ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಚಾರಿಟಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ '  ಮತ್ತು' ದಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಿಹಾದ್ '. ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು 

## ಆಯ್ದ ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
ಅವರು "ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ, ಪ್ರವಾದಿಯ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಹಬಾಳ್ವೆ" ಕುರಿತು 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:

* *ಶಾಂತಿಯ ಪ್ರವಾದಿ*
* *ಕುರಾನ್: ಹೊಸ ಅನುವಾದ*
* *ಕುರಾನ್‌ನ ಖಜಾನೆ*
* *ತಜ್ಕಿರುಲ್ ಕುರಾನ್*
* *ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರು: ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಅಗತ್ಯ*
* *ಇಸ್ಲಾಂ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ: ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಸರಳ ಪರಿಚಯ*
* *ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಮರುಶೋಧನೆ: ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು*
* *ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ*
* *ಇಸ್ಲಾಂ: ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ*
* *ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳು*
* *ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಸಂಚಿಕೆ*

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಪಟ್ಟಿ

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ನಾಯಕತ್ವದ ಕುರಿತು ಮೌಲಾನಾ ವಹಿದುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್  - ಟಿಸಿಎನ್ ನ್ಯೂಸ್
* 1947 ರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು: ಅಂತರ ನಂಬಿಕೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
* ಕುರಾನ್, ವಾಹಿದುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಹೊಸ ಅನುವಾದ
* ಅಲ್-ರಿಸಾಲಾ ಫೋರಂ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್
* ಗುಡ್‌ವರ್ಡ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು
* ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ
* ಸಾನಿಯಸ್ನೈನ್ ಖಾನ್ 

ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೨೫ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು