ಹು ಹೈಲಾನ್

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ

**ಹು ಹೈಲಾನ್** (; ಜನನ 1973) ಚೀನಾದ ಖ್ಯಾತ ನ್ಯೂರೋ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಅವರು ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯ ನ್ಯೂರೋ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಹು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ತನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ನ್ಯೂರಲ್ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅವರು ಡಿಪ್ರೆಷನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಹ್ಯಾಬೆನುಲಾ ನ್ಯೂರಲ್ ವಲಯಗಳ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಕಂಡುಹಿಡಿತಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಟಮೈನ್ ಎಂಬ ಔಷಧಿಯ ವೇಗವಾದ ಪ್ರತಿದೌರ್ಬಲ್ಯ (antidepressant) ಪರಿಣಾಮವು ಹ್ಯಾಬೆನುಲಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.

ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

## ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಹು ಹೈಲಾನ್ ಅವರು ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹಾಂಗ್‌ಝೌನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಪೀಕಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜೀವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಣು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ನಂತರ ಅವರು ಅಮೆರಿಕಾಗೆ ತೆರಳಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬರ್ಕ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಡ್ರೋಸೊಫಿಲಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಾನ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ (axon guidance) ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಅಧ್ಯಯನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು AMPA ರಿಸೆಪ್ಟರ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಫ್ರಾಜೈಲ್ ಎಕ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.

## ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ 
2008ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿರುವ ಚೀನಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ನ್ಯೂರೋ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರಾದರು.

### ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ನ್ಯೂರಲ್ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ 
ಹು ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡ ಮೈಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹುದ್ದೆ (social rank) ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನ್ಯೂರಲ್ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಮೀಡಿಯಲ್ ಪ್ರಿಫ್ರಾಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ (mPFC) ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸೈನಾಪ್ಟಿಕ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ತೋರಿಸಿದರು.

ಅವರು "ಟ್ಯೂಬ್ ಟೆಸ್ಟ್" ಎಂಬ ವರ್ತನಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ, ಮೈಸುಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
### ಡಿಪ್ರೆಷನ್‌ನ ನ್ಯೂರಲ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲಿಯಲ್ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ 
ಅವರು ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಹ್ಯಾಬೆನುಲಾ (LHb) ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಡಿಪ್ರೆಷನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು. Astroglial Kir4.1 ಚಾನಲ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಗ್ಲಿಯಾ-ನ್ಯೂರೋನ್ ಸಂವಹನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಕೇಟಮೈನ್ ಔಷಧಿ LHb ನಲ್ಲಿನ burst firing ಅನ್ನು ತಡೆದು ಡಿಪ್ರೆಷನ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 
* 2025 – ಸದಸ್ಯೆ, Chinese Academy of Sciences
* 2023 –  (ಏಷಿಯನ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ 100), *Asian Scientist*
* 2022 – ಲೋರಿಯಲ್-ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (L’Oréal-UNESCO For Women in Science International Awards)
* 2019 – ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಗತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹೋ ಲಿಯಾಂಗ್ ಹೋ ಲೀ ಫೌಂಡೇಶನ್ (Prize for Scientific and Technological Progress, Ho Leung Ho Lee Foundation)
* 2019 – ಮೂಲ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನರ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಐಬಿಆರ್‌ಒ-ಕೇಮಾಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (IBRO-Kemali International Prize for Research in Basic and Clinical Neurosciences)
* 2015 – ಚೀನೀ ಯುವ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Chinese Young Female Scientist Award)
* 2015 – ಚಾಂಗ್ ಜಿಯಾಂಗ್ ಸ್ಕಾಲರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Chang Jiang Scholar Award)
* 2013 – ಮೈಜಿ ಜೀವನ ವಿಜ್ಞಾನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Meiji Life Science Outstanding Award)
* 2012 – ಚೀನೀ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Chinese Outstanding Youth Award)
* 2012 ಮತ್ತು 2014 – ಚೀನೀ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Excellent Mentorship Award, Chinese Academy of Sciences)
* 2010–2012 – ಶಾಂಘೈ ಪುಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Shanghai Pujiang Talent Award)
* 2009–2012 – ಚೀನೀ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Chinese Hundred Talent Plan Award)
* 2003–2006 – ಡೇಮನ್ ರನ್ಯಾನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (Damon Runyon Foundation Postdoctoral Fellowship)
* 2002 – HHMI ಮತ್ತು IBRO ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು, MBL ನರ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ (HHMI and IBRO Fellowships for MBL Neurobiology Course)
* 1998–2003 – ಹೋವರ್ಡ್ ಹ್ಯೂಗ್ಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪೂರ್ವ ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (Howard Hughes Medical Institute Predoctoral Fellowship)

## ಆಯ್ದ  ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
* ಹೂ ಎಚ್., ಕುವಿ ವೈ., ಯಾಂಗ್ ವೈ. ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಹ್ಯಾಬೆನುಲಾದ ನ್ಯೂರಲ್ ವಲಯಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ. *Nature Reviews. Neuroscience.* 2020. PMID 32269316. DOI: 10.1038/s41583-020-0292-4
* ಗಾವೋ ಝೆ., ಹೂ ಎಚ್. ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಗ್ಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳು ಇಲಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತನಾ ಅತಿಸಕ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ನ್ಯೂರೋಬಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ. *Nature.* 2019. 571: 43–44. PMID 31263260. DOI: 10.1038/d41586-019-01949-2
* ಕುವಿ ವೈ., ಹೂ ಎಸ್., ಹೂ ಎಚ್. ವೇಗವಾದ ಮನೋನೋವಿನಿರೋಧಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಟಮೈನ್‌ನ ಗುರಿಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಹ್ಯಾಬೆನುಲಾದ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಫೈರಿಂಗ್ ಚಟುವಟಿಕೆ. *Trends in Neurosciences.* 2019. 42: 179–191. PMID 30823984. DOI: 10.1016/j.tins.2018.12.002
* ಫ್ಯಾನ್ ಝೆ., ಝು ಹೆಚ್., ಝೋ ತ., ವಾಂಗ್ ಎಸ್., ವು ವೈ., ಹೂ ಎಚ್. ಇಲಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಂತಕ್ರಮವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಟ್ಯೂಬ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮಾನದಂಡಿತ ವಿಧಾನ. *Nature Protocols.* 2019. PMID 30770887. DOI: 10.1038/s41596-018-0116-4
* ಕುವಿ ವೈ., ಯಾಂಗ್ ವೈ., ಡಾಂಗ್ ವೈ., ಹೂ ಎಚ್. ಮನೋನೋವಿನ ನ್ಯೂರೋಬಯಾಲಜಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಹ್ಯಾಬೆನುಲಾದಲ್ಲಿ ಗ್ಲಿಯಲ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಕೇಟಮೈನ್‌ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತ ನರಕೋಶ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಫೈರಿಂಗ್ ಕುರಿತು ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಒಳನೋಟಗಳು. *Cold Spring Harbor Symposia on Quantitative Biology.* PMID 30718267. DOI: 10.1101/sqb.2018.83.036871
* ಯಾಂಗ್ ವೈ., ಕುವಿ ವೈ., ಸಾಂಗ್ ಕೆ., ಡಾಂಗ್ ವೈ., ನಿ ಝೆ., ಮಾವ್ ಎಸ್., ಹೂ ಎಚ್. ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಹ್ಯಾಬೆನುಲಾದ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಫೈರಿಂಗ್‌ನ್ನು ತಡೆದು ಕೇಟಮೈನ್ ಮನೋನೋವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. *Nature.* 2018. 554: 317–322. PMID 29446381. DOI: 10.1038/nature25509
* ಕುವಿ ವೈ., ಯಾಂಗ್ ವೈ., ನಿ ಝೆ., ಡಾಂಗ್ ವೈ., ಕೈ ಜಿ., ಫೋನ್ಸೆಲ್ ಎ., ಮಾವ್ ಎಸ್., ಸಾಂಗ್ ಕೆ., ಟಾಂಗ್ ಎಸ್., ಲಿ ವೈ., ಶೆನ್ ವೈ., ಬೆರಿ ಎಚ್., ವು ಎಸ್., ಹೂ ಎಚ್. ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಹ್ಯಾಬೆನುಲಾದ ಅಸ್ಟ್ರೋಗ್ಲಿಯಲ್ Kir4.1 ವಾಹಿನಿಗಳು ಮನೋನೋ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನರಕೋಶ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ. *Nature.* 2018. 554: 323–327. PMID 29446379. DOI: 10.1038/nature25752
* ಝೋ ತ., ಝು ಹೆಚ್., ಫ್ಯಾನ್ ಝೆ., ವಾಂಗ್ ಎಫ್., ಚೆನ್ ವೈ., ಲಿಯಾಂಗ್ ಹೆಚ್., ಯಾಂಗ್ ಝೆ., ಝಾಂಗ್ ಎಲ್., ಲಿನ್ ಎಲ್., ಝಾನ್ ವೈ., ವಾಂಗ್ ಝೆ., ಹೂ ಎಚ್. ಜಯದ ಅನುಭವವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಥಾಲಾಮಸ್–ಪ್ರೀಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ (PFC) ವಲಯವನ್ನು ಮರುಸಂರಚಿಸುತ್ತದೆ. *Science.* 2017. 357: 162–168. PMID 28706064. DOI: 10.1126/science.aak9726
* ವಾಂಗ್ ಎಫ್., ಝು ಜೆ., ಝು ಹೆಚ್., ಝಾಂಗ್ ಕ್ಯೂ., ಲಿನ್ ಝೆ., ಹೂ ಎಚ್. ಮೀಡಿಯಲ್ ಪ್ರೀಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸೈನಾಪ್ಟಿಕ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಂತಕ್ರಮದ ದ್ವಿಮುಖ ನಿಯಂತ್ರಣ. *Science.* 2011. 334: 693–7. PMID 21960531. DOI: 10.1126/science.1209951
* ಹೂ ಎಚ್., ಕಿನ್ ವೈ., ಬೋಚೋರಿಶ್ವಿಲಿ ಜಿ., ಝು ವೈ., ವ್ಯಾನ್ ಏಲ್ಸ್ಟ್ ಎಲ್., ಝು ಜೆ.ಜೆ. ಫ್ರಾಜೈಲ್ X ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ GluR1-ಆಧಾರಿತ ಸೈನಾಪ್ಟಿಕ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಟಿಯ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ Ras ಸಂಕೇತ ಮಾರ್ಗಗಳು. *The Journal of Neuroscience.* 2008. 28: 7847–62. PMID 18667617. DOI: 10.1523/JNEUROSCI.1496-08.2008
* ಹೂ ಎಚ್., ರಿಯಲ್ ಇ., ತಕಾಮಿಯಾ ಕೆ., ಕಾಂಗ್ ಎಂ.ಜಿ., ಲೆಡೌಕ್ಸ್ ಜೆ., ಹುಗಾನಿರ್ ಆರ್.ಎಲ್., ಮಲಿನೋವ್ ಆರ್. ನೋರೆಪಿನೆಫ್ರಿನ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲಕ AMPA ರಿಸೆಪ್ಟರ್ ಟ್ರಾಫಿಕಿಂಗ್ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. *Cell.* 2007. 131: 160–73. PMID 17923095. DOI: 10.1016/j.cell.2007.09.017
* ಹೂ ಎಚ್., ಮಾರ್ಟನ್ ಟಿ.ಎಫ್., ಗುಡ್‌ಮನ್ ಸಿ.ಎಸ್. ಡ್ರೋಸೋಫಿಲಾದಲ್ಲಿ Plexin B ಸಕ್ರಿಯ Rac ಅನ್ನು ತಡೆದು ಹಾಗೂ RhoA ಸಂಕೇತಿಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಕ್ಸಾನ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. *Neuron.* 2001. 32: 39–51. PMID 11604137. DOI: 10.1016/S0896-6273(01)00453-6

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು