open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜೂಲಿಯಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮೇಯರ್

thumb|ಜೂಲಿಯಸ್ ಮೇಯರ್
**ಜೂಲಿಯಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮೇಯರ್** (1814-78) ಜರ್ಮನಿಯ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ.

## ಜೀವನ 
ಜನನ ವಿಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ 25-11-1814. ಮರಣ  ಹೈಲ್‌ಬ್ರಾನ್ 20-3-1878. ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಈತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಣಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಈತನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉಷ್ಣೋತ್ಪಾದನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಜನಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಈತನ ಎಲ್ಲ ಸಂಶೋಧನೆ 1867ರಲ್ಲಿ *ಡೈ ಮೆಕಾನಿಕ್ ಡರ್‌ವಾರ್ಮ್* ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

ಮೊದಲು ಹೀಲ್‌ಬ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿಯ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಮೇಯರ್ ಮುಂದೆ ಟುಬಿಂಗೆನ್, ಮ್ಯೂನಿಕ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಲಿತು ಪದವೀಧರನಾದ. 1840ರಲ್ಲಿ ಈತ ಹಡಗಿನ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯನಾಗಿ ಜಾವಕ್ಕೆ ಹೋದ. ಅಲ್ಲಿ ಈತ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುರಿತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ಲಕ್ಷ್ಯ ಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಉಷ್ಣದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದ. ಮುಂದೆ 1841ರಲ್ಲಿ ಹೀಲ್‌ಬ್ರಾನ್‌ಗೆ ತಿರುಗಿಬಂದು ಹಲವು ವರ್ಷಪರ್ಯಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ವೃತ್ತಿಯ ಹೊರಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿನಿರತನಾಗಿ ಉಷ್ಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1842). ಅದೇ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಇವುಗಳೊಳಗಿನ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಕುರಿತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ. ಈತನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ಕಾಟ್ ಜೌಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉಷ್ಣದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯತೆ ಯಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತಕ್ಕದೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* 

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೆ.ಚಿದಾನಂದ ಗೌಡ

**ಕೆ. ಚಿದಾನಂದ ಗೌಡ ಅವರು** ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಅಳಿಯ, ಇವರು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು ಮತ್ತು 1979 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗಳು ತಾರಿಣಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನಂತರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ 1981-1983ರಲ್ಲಿ  ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ NASA ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಮತ್ತು 1989-1990ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ INRIA ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಆಧ್ಯಾಯನ ಮಾಡಿದರು.

## ವೃತ್ತಿ 
ಪ್ರೊ. ಚಿದಾನಂದ ಗೌಡರು ಮೈಸೂರಿನ ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ನಂತರ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು. ಸುಮಾರು 5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಲೇಜಿನ ಉಪ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿಯೂ ನಂತರ ಸುಮಾರು 1.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು INRIA ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 18 ಜನವರಿ 2002 ರ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಅವರು ಜ್ಯೂರಿಚ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಟೋಕಿಯೋ ಮತ್ತು ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಹಲವರು ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಪಕುಲಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ನಕ್ಸಲೀಯರ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದಂತಹ ಕಠಿಣ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ  ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಆಡಳಿತ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ, ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ದೂರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:Articles with hCards
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೪೨ ಜನನ
ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I

**ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ I** (1615 - 31 ಜುಲೈ 1659) 1638 ರಿಂದ 1659 ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಮಹಾರಾಜರಾಗಿದ್ದರು.

## ಪ್ರವೇಶ 
ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ, ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ II, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದು,ಮಹಾರಾಜರಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ *ದಳವಾಯಿ*  ವಿಕ್ರಮರಾಯರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಷ ಉಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.  ಮೊದಲ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ I ರ ವಿಧವೆಯಿಂದ ದತ್ತು ಪಡೆದ ೨೩ ವರ್ಷದ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I, ೧೬೩೮ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹೊಸ *ಮಹಾರಾಜರಾದರು*. ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗುವ ಮುನ್ನ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ ಬಳಿಯ ತೆರಕಣಾಂಬಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೂರ್ಗ್ ಇತಿಹಾಸ, 1565–1760

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* 
* 
* 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಹೆನ್ರಿ ಗ್ವಿನ್ ಜೆಫ್ರಿಸ್ ಮೋಸ್ಲೆ

thumb|ಹೆನ್ರಿ ಮೋಸ್ಲೆ
**ಹೆನ್ರಿ ಗ್ವಿನ್ ಜೆಫ್ರಿಸ್ ಮೋಸ್ಲೆ** (1887-1915) ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಈತನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಥವಾಗಿರುವ ಭೌತನಿಯಮದ ಆವಷ್ಕರ್ತೃ.

## ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು 
ಜನನ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಡಾರ್ಸೆಟ್‌ಶೈರಿನ ವೇಮೌತ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ 23-11-1887. ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವೀಧರನಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ರುದರ್ಫರ್ಡ್ ಜೊತೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡತೊಡಗಿದ.

ಎಕ್ಸ್‌ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದ್ದ ಈತ ಅದೇತಾನೇ (1913) ಬೋರ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಎಕ್ಸಕಿರಣಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಅನೇಕ ಪರಮಾಣುಗಳ ಎಕ್ಸಕಿರಣ ರೋಹಿತಗಳನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷಿಸಿ ಮತ್ತು Kx ಮತ್ತು Lx ಎಂಬರೆಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಎಕ್ಸಕಿರಣಗಳ ಅವರ್ತಾಂಕವನ್ನು

v=R(Z-\sigma)^2 \left( \frac{1}{n_1^2} - \frac{1}{n_2^2} \right)

ಎಂಬ ಸೂತ್ರದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಿದ. ಇಲ್ಲಿ R ರಿಡ್ಬರ್ಗ್ ಸ್ಥಿರಾಂಕ, Z ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ,  n1, n2  ಪೂರ್ಣಾಂಕಗಳು, σ ಮರೆಮಾಡುವ ಸ್ಥಿರಾಂಕ.

ಈಗ \sqrt{v/R} ನ್ನು Zನ ಎದುರು ಆಲೇಖಿಸಿದರೆ ಸರಳರೇಖೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮೋಸ್ಲೆ ಚಿತ್ರಗಳೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇವು ಬೋರ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಪರಮಾಣು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದವಲ್ಲದೆ ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವೊಂದು ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದುವು ಕೂಡ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೋಸ್ಲೆಯ ನಿಯಮ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ನಿಕಲಿನ ಸ್ಥಾನ ಕೋಬಾಲ್ಟಿನದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ನಿಕಲಿನ ಪರಮಾಣು ತೂಕ (28) ಕೋಬಾಲ್ಟಿನದಕ್ಕಿಂತ (27) ಕಿಂಚಿತ್ ಕಡಿಮೆ ಆದರೆ ಮೋಸ್ಲೆ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಕೋಬಾಲ್ಟಿನ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಕಲಿನದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕೋಬಾಲ್ಟ್ (Z=27) ತದನಂತರ ನಿಕಲ್ (Z=28) ಎಂದು ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಪರಮಾಣುಸಂಖ್ಯೆ ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಆ ಪರಮಾಣುವಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಾ ಭಾರವನ್ನಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಶೋಧವಾಗಿರದಿದ್ದ ಹಲವು ಧಾತುಗಳು ಮೋಸ್ಲೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದುವು.

ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದೊಡನೆ ಮೋಸ್ಲೆ ರಾಯಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಎಂಬ ಮಿಲಿಟರಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಾದ. ತುರ್ಕಿಯ ಗ್ಯಾಲಿಪೋಲಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ 1915 ಆಗಸ್ಟ್ 10ರಂದು ಅಕಾಲಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* 

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಆರನ್ ಹಾಪ್ಟ್ಮಾನ್

thumb|ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಪ್ಟ್‌ಮಾನ್
**ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಆರನ್ ಹಾಪ್ಟ್‌ಮಾನ್** (ಫ಼ೆಬ್ರುವರಿ 14, 1917 - ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2011) ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳ ವಿವರ್ತನ ಪ್ರರೂಪಗಳಿಂದ ಸ್ಛಟಿಕರೂಪದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಅಣು ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಗಣಿತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವರ್ಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 1985ರಲ್ಲಿ ಜರೋಮ್ ಕಾರ್ಲೆ (1918-2013) ಜೊತೆ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ಪಡೆದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸ್ಫಟಿಕತಜ್ಞ.

## ಜೀವನ 
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ ಪಡೆದ (1937) ಈತ ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ. ಅನಂತರ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ. ಯಲ್ಲಿರುವ ನೇವಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೊರೆಟರಿಯಲ್ಲಿ (ನೌಕಾದಳದ ಸಂಶೋಧನಾಲಯ) ಸ್ಫಟಿಕ ಸಂರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ. 1970ರಲ್ಲಿ ಬಫೆಲೊದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀವ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ.

ಎಕ್ಸ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕವು ವಿವರ್ತಿಸುವಾಗ ಸಿಗುವ ಪ್ರರೂಪದ ಒಂದೊಂದು ಬಿಂದುವಿನ ತೀವ್ರತೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಈತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲೆ ರೂಪಿಸಿದ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಸಹಾಯಕವಾದವು. ಇದರಿಂದ ಸ್ಫಟಿಕಗಳ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಹಾಪ್ಟ್‌ಮನ್ ವಿಧಾನ 1949ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಹಾರ್ಮೋನ್, ವಿಟಮಿನ್, ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್‌ಗಳಂಥ ಸಾವಿರಾರು ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಸುಲಭವಾಯಿತು. ಸರಳವಾದ ಒಂದು ಜೈವಿಕ ಅಣುವಿನ (ಬಯಲಾಜಿಕಲ್ ಮಾಲೆಕ್ಯೂಲ್) ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಹಾಪ್ಟ್‌ಮಾನ್-ಕಾರ್ಲೆ ಗಣಿತ ವಿಧಾನಗಳ ಅನ್ವಯದಿಂದ ಆ ಅವಧಿ ಎರಡು ದಿನಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* Dr Hauptman's CV
* Pergament: A PBS portrait of Buffalo's Nobel winner Herbert Hauptman 
* Board of Science Advisors, The Buffalo International Film Festival, Buffalo, NY, United States

ವರ್ಗ:ಗಣಿತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದರ್ಬಾರಿ ಕಾನಡ

**ದರ್ಬಾರಿ ಕಾನಡ**, ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ **ರಾಗ ದರ್ಬಾರಿ**, ಇದು ಕಾನಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಯೋಜಕ
 ಮಿಯಾನ್ ತಾನ್ಸೇನ್ ಅವರಿಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಅದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ; *ದರ್ಬಾರ್* ಎಂಬುದು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮೂಲದ ಪದವಾಗಿದ್ದು "ಆಸ್ಥಾನ" ಎಂದರ್ಥ. ಕಾನಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಚಿತ ರಾಗವಾದ
 ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶುದ್ಧ ಕಾನಡ  ಎಂದೂ ಕರೆಯುವರು. ಇದು ಅಸಾವರಿ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ರಾಗವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಯಕ್ಷಗಾನ  ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಗ ಕಾನಡ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ

ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ **ದರ್ಬಾರಿ** ಮತ್ತು **ದರ್ಬಾರಿಕನಾಡ** ಎಂದೂ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ 
ದರ್ಬಾರಿ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ತಡರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ  ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದರ್ಬಾರಿ ಬಹಳ ಗಂಭೀರವಾದ ರಾಗವಾದುದರಿಂದ, ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮೀಂಡ್ ಮತ್ತು ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುರ್ಕಿ ಅಥವಾ ಖಟ್ಕಾದಂತಹ ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ತಿರುಳಿಲ್ಲದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದರ್ಬಾರಿಯ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಂದ್ರ ಸಪ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಳ ಆಕ್ಟೇವ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ವಾದಿ ಸ್ವರವು ರಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ ಸ್ವರವು  ಪ.

ಆರೋಹಣ : ಸ, ಶುದ್ಧ ರಿ, ಕೋಮಲ

ಗಂಧಾರ,ಕೋಮಲ ಗಂಧಾರ, ಮಧ್ಯಮ,ಪ, ಕೋಮಲ ದ, ಕೋಮಲ ನಿ.

ಅವರೋಹಣ : ಸ,ಕೋಮಲ

ಗಂಧಾರ, ಕೋಮಲ ನಿ, ಪ, ತೀವ್ರ ಮಧ್ಯಮ,ಪ, ಮ, ಗ. ರಿ,ಸ

ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕಾಗಿ, ಅಸಾವರಿ ಥಾಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿ  ಸ ರಿ ಗ ಮ ಪ ದ ನಿ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ದರ್ಬಾರಿಗೆ, *ಕೋಮಲ ಗಂಧರ್ವದ* ಪಾತ್ರವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಮಲ್ ಧೈವತ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ನಾಯಕಿ ಕಾನಡ, ಅಭೋಗಿ ಕಾನಡ, ಶಹಾನ ಕಾನಡ, ಕೌಶಿ ಕಾನಡ, ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಕಾನಡ ಮತ್ತು ಅಡಾನ, ಕಾನಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಇತರ ರಾಗಗಳು. (ನೋಡಿ ಅಡಾನವು ಕಾನಡ ರಾಗ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ)

## ಪ್ರಮುಖ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು 
* ಅಮೀರ್ ಖಾನ್, ರಾಗಾಸ್ ಮಾರ್ವಾ ಮತ್ತು ದರ್ಬಾರಿ, ಓಡಿಯನ್ LP, ODEON-MOAE 103, ಇದನ್ನು ನಂತರ HMV ಯು  EMI-EALP1253 ಎಂದು ಮರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.ಇದು ಮಾರ್ವಾ ಮತ್ತು ದರ್ಬಾರಿ ಎರಡಕ್ಕೂ ಮಾನದಂಡವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
* ಪಂ. ಡಿವಿ ಪಲುಸ್ಕರ್, ಝಣಕ್ ಝಣಕ್ವಾ ಮೋರ್ ಬಿಚ್ಚುವಾ, ಗೋಲ್ಡನ್ ಮೈಲ್‌ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ಡಿವಿ ಪಲುಸ್ಕರ್. ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ದರ್ಬಾರಿಗಿಂತ ರಾಗ ಅಡಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. 
* ಈಸ್ಟ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ರಾಪರ್ JID, ಅವರ ಹಾಡು 151 ರಮ್ (ಹಾಡು) ನಲ್ಲಿ ದರ್ಬಾರಿ ರಾಗದ ಮಾದರಿಗಳು

## ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ 
ಇದು 20 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಂ ನಟಭೈರವಿಯಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ *ಉಭಯ ವಕ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ*. ಇದರ *ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ* ರಚನೆಯು ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಬಳಸಿದ ಸಂಕೇತಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ  ನೋಡಿ):

* ಆರೋಹಣ :ಸ ರಿ₂ ಗ₂ ಸ ಮ₁ ಪ ದ₁ ನಿ₂ ಸ 
* ಅವರೋಹಣ : ಸ ದ₁ ನಿ₂ ಪ ಮ₁ ಪ ಗ₂ ರಿ₂ ಸ

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ, *ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭಂ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರಂ, ಶುದ್ಧ ಮಾಧ್ಯಮಂ, ಶುದ್ಧ ದೈವತಂ, ಕೈಸಿಕಿ ನಿಷಾದಂ* ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

## ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ತ್ಯಾಗರಾಜರಿಂದ *ಯೋಚನಾ ಕಮಲಾ ಲೋಚನ*

ಪುರಂದರ ದಾಸರಿಂದ *ಚಂದ್ರ ಚೂಡಾ ಶಿವಶಂಕರ ಪಾರ್ವತಿ*

ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರಿಂದ *ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಧರ*

ಪೆರಿಯಸಾಮಿ ತೂರನ್ ಅವರಿಂದ *ನೀ ನಿನ್ನಿಂದಲ್*

ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರದರಾಜನ್ ಅವರಿಂದ *ಪಾದೋಧಿ ಕನ್ಯಕಾಂ*

ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರಿಂದ *ದೇವನ್ ಕೆ ಪತಿ ಇಂದ್ರ*

ಫರೀದಾ ಖಾನಮ್ ಅವರಿಂದ *ತುಮ್ ಔರ್ ಫರೀಬ್ ಖಾವ್*

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
### ಭಾಷೆ: ತೆಲುಗು 
### ಭಾಷೆ: ಮಲಯಾಳಂ 
 

* ರಾಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ರಾಗ್ ದರ್ಬಾರಿ ಕಾನಡಾದಲ್ಲಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
* ರಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ದರ್ಬಾರಿಕಾನಡ

ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಹರಿದತ್ತ

ವರ್ಗ:ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
**ಹರಿದತ್ತ** (c. ೬೮೩ ಕ್ರಿ. ಶ) ಒಬ್ಬ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ - ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಇವರು ಖಗೋಳ ಗಣನೆಗಳ ಪರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗಣನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹರಿದತ್ತನು ಕ್ರಿ.ಶ.೬೮೩ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ *ಮಾಮಾಂಕಮ್* ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಹಿತ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು.  ಮಾಮಾಂಕಂ ಎಂಬುದು ಭರತಪುಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ತಿರುನ್ನವಾಯದಲ್ಲಿ ೧೨ ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ.

ಹರಿದತ್ತನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ, ಆರ್ಯಭಟೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂಕಿಗಳ ಕಟಪಯಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಹಗಳ ಸರಾಸರಿ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ವೇಗ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ  ಆರ್ಯಭಟನ ಸ್ಥಿರಾಂಕಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.  ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು  ಶಕ ೪೪೪ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಭಟನ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಅನ್ವಯಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು*ಶಕಾಬ್ದ -ಸಂಸ್ಕಾರ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನಾಂಕದಂದು ಅವನ ಸ್ಥಿರಾಂಕಗಳು ನಿಖರವಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. 

## ಪರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 
ಹರಿದತ್ತ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಪರಹಿತಾ ಪದ್ದತಿಯು ಆರ್ಯಭಟನಿಂದ ಆರ್ಯಭಟಿಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸರಳೀಕರಣವಾಗಿದೆ. ಹರಿದತ್ತ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸರಳೀಕರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.    ಇದು *ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ  ಕೂಡಾ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ* ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒದಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಆದುದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಹಿತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.

* ಹರಿದತ್ತನು ಆರ್ಯಭಟನು ಬಳಸಿದ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಟಪಯಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದನು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಶ್ರಮದಿಂದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
* ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ೪೩,೨೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ *ಮಹಾಯುಗಕ್ಕೆ* ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಹಲವಾರು ಆಕಾಶ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ದೀರ್ಘ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಣನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಹರಿದತ್ತನು ೫೭೬ ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ೨,೧೦,೩೮೯ ದಿನಗಳ (ಇದು ಮಹಾಯುಗದ 1/7500 ಭಾಗ) *ಧಿಜಗನ್ನೂಪುರ-ಯುಗ* ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಯುಗವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಈ ಉಪ-ಯುಗಕ್ಕೆ  ಹಲವಾರು ಗ್ರಹಗಳ ಸರಾಸರಿ ಚಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ  ಶೂನ್ಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು.

## ಹರಿದತ್ತನ ಕೃತಿಗಳು 
ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹರಿದತ್ತ ಬರೆದ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, *ಗ್ರಹಚರಣಿಬಂಧನ* ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ಮೂಲ ಕೈಪಿಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆ.ವಿ.ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಸಂಶೋಧಿಸಿ ೧೯೫೪  ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. *ಮಹಾಮಾರ್ಗನಿಬಂಧನ* ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿಯು ಈಗ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
* ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ
* ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞರು
* ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
* ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಗಣಿತಜ್ಞರ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಭಾರತದ ೨೦೨೪ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು

**ಭಾರತದ ೨೦೨೪ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು** ೧೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ ರಿಂದ ೧ನೇ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿವೆ. ಸದ್ಯ ಇರುವ ೧೮ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ೫೪೩ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣೆಗಳು ಏಳು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ೪೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಚುನಾವಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ. ೪ನೇ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ರಂದು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೋಕಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಜೂನ್ ೧೬ರಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ೯೬ ಕೋಟಿ ಮತದಾರರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲಿದ್ದು, ೨೦೧೯ರ ಚುನಾವಣೆಗಿಂತಲೂ ೧೫ ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ.

## ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ
ಮೊದಲ ಹಂತದ ಮತದಾನ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯ರಂದು ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಗೋವಾ, ಗುಜರಾತ್, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಹರಿಯಾಣ, ಕೇರಳ,  ಮಿಝೋರಮ್, ಮೇಘಾಲಯ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಿಕ್ಕಿಮ್, ತಮಿಳುನಾಡು, ಪಂಜಾಬ್, ತೆಲಂಗಾಣ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್, ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ, ಪಾಂಡಿಚೆರಿ, ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿವೆ. ಎರಡನೆ ಹಂತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೬ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ತ್ರಿಪುರ, ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರನೆ ಹಂತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮೇ ೭ರಂದು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಡ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮೇ ೧೩ರಂದು ಒಡಿಶಾ ಝಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಐದನೇ ಹಂತದ ಮೇ ೨೦ರಂದು ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಏಳನೇ ಹಂತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಜೂನ್ ೧ರಂದು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪ. ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿವೆ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ಆಂಗ್ಲೋ ಇಂಡಿಯನ್ ಸದಸ್ಯರೆಂದರೆ- ರಿಚರ್ಡ್ ಹೇ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಬೇಕರ್.

### ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು ೫೩೪ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಇವೆ.

## ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಉಮೇದುವಾರರು
ಈ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಎರಡು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ(ಎನ್‌ಡಿಎ) ಮತ್ತು ಐಎನ್‌ಡಿಐಎ- ಇವೇ ಆ ಎರಡು ಕೂಟಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ೬ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು- ಭಾಜಪ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ), ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿವೆ.

ಎನ್‌ಡಿಎಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೪೦ ಪಕ್ಷಗಳಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ೨ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ಉಳಿದ ೩೮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳು. ಅದೇ ರೀತಿ ಐಎನ್‌ಡಿಐಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೪೦ ಪಕ್ಷಗಳಿವೆ.
ಈ ಎರಡು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸದಸ್ಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿರುವ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ.

**ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ರಾಜ್ಯವಾರು**

## ಪ್ರಚಾರ
## ಫಲಿತಾಂಶ
## ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಚುನಾವಣೆ
ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ
ವರ್ಗ:ಸರ್ಕಾರ
ಬೇಳ (ಕಾಸರಗೋಡು)

**ಬೇಳ** ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.  

## ಸ್ಥಳ 
ಬೇಳ  ಕಾಸರಗೋಡು ಪಟ್ಟಣದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ೧೩ ಕಿಮೀ,&nbsp;ಕುಂಬಳದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ೧೩ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಚೆರ್ಕಳ-ಕಲ್ಲಡ್ಕ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಬದಿಯಡ್ಕದಿಂದ ೫ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೇಳಗ್ರಾಮವು ೧೧,೧೪೪ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ೫೪೪೫ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೫,೬೬೯ ಮಹಿಳೆಯರು. ಬೇಳ ಗ್ರಾಮವು ೨೨.೭೯ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ   ಇದರಲ್ಲಿ ೨,೨೭೫ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ. ಬೇಳದ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ೪,೦೮೪ ಕ್ಕಿಂತ ೧,೦೪೭ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ೬ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬%. ಬೇಳ ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ೯೪ ಕ್ಕಿಂತ ೮೭.೬% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಶೇ. ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೯೧.೮% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೮೩.೬% ರಷ್ಟಿದೆ. 

## ಆಡಳಿತ 
ಬೇಳ ಗ್ರಾಮವು ಕಾಸರಗೋಡು ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬದಿಯಡ್ಕ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬೇಳ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಾಸರಗೋಡು (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾಸರಗೋಡು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಹೆರ್ಮಾನ್ ಸ್ಟೌಡಿಂಗೆರ್

thumb|ಹೆರ್ಮಾನ್ ಸ್ಟೌಡಿಂಗೆರ್
**ಹೆರ್ಮಾನ್ ಸ್ಟೌಡಿಂಗೆರ್** (1881-1965) ಜರ್ಮನಿಯ ಒಬ್ಬ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ.

## ಜೀವನ, ಸಾಧನೆಗಳು 
ಹಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್ ಪಡೆದು (1903), 1912ರ ವರೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸೇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಫ್ರಿಟ್ಝ್ ಹಾಬೆರ್‌ನ (1868-1934) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ  ಸಂಶೋಧನೆ. ಮುಂದೆ ನಿವೃತ್ತನಾಗುವ ತನಕ (1951) ಫ್ರೀಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಳಿಕ ಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಮೆರ್ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದ. ಬೃಹದಣುಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಘಟಕಗಳು (ಮಾನೊಮರ್‌ಗಳು) ಮಣಿಯಂತೆ ಪೋಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಸಮಷ್ಟಿಯೇ ಪಾಲಿಮೆರ್. ಸಹಸ್ರಾರು ಆಲ್ಫಾ ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಘಟಕಗಳು ಕೂಡಿ ನೀರು ಕಳೆದು ಪಿಷ್ಟದ ಅಣು, ಹೀಗೆಯೇ  ಬೀಟಾ ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಘಟಕಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ (ಹತ್ತಿ, ಕಾಗದ ಇತ್ಯಾದಿ), ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು ಆಗುವಂತೆ  ಪಾಲಿಮೆರ್‌ಗಳ ರೂಪಣೆ ಕೂಡ ಆಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಇಂಥ ಪಾಲಿಮೆರ್‌ಗಳ ನೇರ ಸರಣಿ ರಚನೆಯುಳ್ಳವು. ಅನ್ಯರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಂತೆ ಇವು ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಅಣು ಜೊಂಪೆಗಳಲ್ಲ. ಇದು ಇವನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಾರಾಂಶ. ಎರಡನೆಯ  ಮಹಾಯುದ್ಧದ (1939-45) ಅನಂತರ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕುಗಳ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಯಿತು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆಗೈದಿದ್ದ ಇವನಿಗೆ 1953ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೊಷಕ ಪ್ರದಾನವಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 
* Staudinger's  Nobel Lecture Macromolecular Chemistry

ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್

**ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್**  (ಜನನ ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೬೮ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ) ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯಕ. ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

## ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್  ಅವರು ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೬೮ ರಂದು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಎಸ್. ಶಂಕರನ್ ಮತ್ತು ಅರುಣಾ ಶಂಕರನ್ ಅವರಿಗೆ ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಅವರ ಪೋಷಕರು ರುಕ್ಮಿಣಿ ರಾಜಗೋಪಾಲನ್, ಕೊಳಲು ರಾಜಾರಾಮ್ ಅಯ್ಯರ್, ಮರುತುವಕುಡಿ ರಾಜಗೋಪಾಲ ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಮಾಯವರಂ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್. ಶಂಕರನ್, ಬರ್ಮಾ ಶಂಕರನ್ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು, ಚೋ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ನೇತೃತ್ವದ ನಾಟಕ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಎಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ವಿ.ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಿಟೀಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ದಿವಂಗತ ಸುಕನ್ಯಾ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರಿಂದ ಗಾಯನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರುಕ್ಮಿಣಿ ರಾಜಗೋಪಾಲನ್ ಅವರಿಂದ ೧೯೮೮ ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ೧೯೮೯ ರ ನಂತರ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಕೆಎಸ್ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವ ನವೀನ ಶೈಲಿಯ   ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಕೆಎಸ್ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಮರಣದವರೆಗೂ ಇದು ಮುಂದುವರೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಗಾಯನವನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.   ಅವರು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಒಬ್ಬ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್,  ಅವರ ಹಲವಾರು ಯುವ ಸಮಕಾಲೀನರೊಂದಿಗೆ ಯೂತ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ (YACM) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಯುವಜನರಲ್ಲಿ *ಕರ್ನಾಟಕ* ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ YACM ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯುವ *ಕರ್ನಾಟಕ* ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಅವರು ೨೦೦೨ ರಿಂದ ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ ಸೆಂಪೊನಾರ್ಕೋಯಿಲ್ S.R.D. ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಅವರು *ವಿವಿಧ* (ಅಸ್ಪಷ್ಟ) ರಾಗಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಗಂ-ತಾನಂ-ಪಲ್ಲವಿಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಡದ ಹಲವಾರು ಅಪರೂಪದ *ರಾಗಗಳನ್ನು* ಅವರು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು 
* ೨೦೧೧: ಇಂದಿರಾ ಶಿವಶೈಲಂ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್ ಫಂಡ್ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಇಂದಿರಾ ಶಿವಶೈಲಂ ದತ್ತಿ ಪದಕ 
* ೨೦೧೬: ಇಸಾಯಿ ಪೆರಾರಿಗ್ನಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  &#x5B; *ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಉಲ್ಲೇಖ* &#x5D;
* ೨೦೧೫: ಚೆನ್ನೈನ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.   
* ೨೦೧೩: ಚೆನ್ನೈನ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಾನ ಸಭಾದಿಂದ ಗಾನ ಪದ್ಮಮ್. 
* ೨೦೧೨: GiIMA ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ಬಮ್ 
* ೨೦೧೧: GiIMA ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ಬಂ&#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;
* ೧೯೮೬: ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ&#x5B; *ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ* &#x5D;

## ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಫಿ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ 
ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಅವರ ಜೀವನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಪ್ರಸನ್ನ ರಾಮಸ್ವಾಮಿಯವರ " *ಆರಾರ್ ಆಸೆಪಡರ್* " ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು; ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.  ಅವರ ಆಲ್ಬಂಗಳು iTunes, Amazon, Gumroad ಮತ್ತು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿತರಣಾ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಅವರ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಅವರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಶ್ರೀ ಬಾಬಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನ

thumb|ಪಾಪತಿ ಅಮ್ಮನ ಪ್ರತಿರೂಪ
**ಪಾಪಪತಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ದೇವಾಲಯವು** ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೈನಮಂಗಲಂನ ಶಿವಗಂಗೈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪಾಪತಿ ಅಮ್ಮನ್ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಶಬ್ದಕೋಶ 
thumb|ಬಾಬಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಫೋಟೋ

ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪಾಪಾತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಮ್ಮಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಇಬ್ಬರು ಅಪರಿಚಿತ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಬಾಬಾತಿ ದೇವಿಯೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ತಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ 
18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರು ಕಮ್ಮಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು. ಸಾವನ್ನು ಕಂಡವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಮಕ್ಕಳು ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಸತ್ತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಾಪಾತಿ ದೇವತೆ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಆ ಊರಿನ ಕಮ್ಮಾಯಿ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಬಂದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂತೆಯೇ ಒಂದು ದಿನ ಆ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗಿಯರು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಕಮ್ಮಾಯಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದೆಡೆ, ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗಿಯರು ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣು ಉಜ್ಜಿದರು. ಆಗ ಓರ್ವ ಬಾಲಕಿ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದು, ನೀರು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಬಂದು ಬಾಲಕಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾಳೆ.ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಾಲಕಿ ಆಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದು, ನೀರು ತುಂಬಾ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆಕೆಯೂ ಮುಳುಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಇದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಕುಟುಂಬದ ಯಜಮಾನ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನೀರಿಗೆ ಹಾರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಮನೆಯವರು ಭಯಭೀತರಾಗಿದ್ದರು. ಭಯದಿಂದ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತೋಚದೆ ಕಮ್ಮಾಯಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲು ಬಂದಿದ್ದ ಆಹಾರವನ್ನು ಎಸೆದು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಹೊರಟು ಹೋದರು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಕುಟುಂಬದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಜ್ವರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದರೂ ಜ್ವರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ನಂತರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಆಗ ಆ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯ ಬಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪುಟಾಣಿಗಳು ತಾವು ಅನಾಥರು, ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಮಗೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದರು. ಮನೆಯವರೂ ಒಪ್ಪಿದರು. ಬಳಿಕ ಮಕ್ಕಳು ಜ್ವರದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
thumb|ಬಾಬಾತಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಫೋಟೋ

ಅಂದಿನಿಂದ ಮನೆಯವರು ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಪೂಜೆ 
ಅವನಿ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶುಕ್ರವಾರ ಈ ಪಾಪತಿ ಅಮ್ಮಾಳ್‌ಗೆ ಮಂಗಳಕರ ದಿನ. ನಂತರ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗಿಯರು ಸೀರೆಗಳು, ಬಳೆಗಳು, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಕಥೋಲ ಕರುಕಮಣಿ ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೊಂಗಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
thumb|ಬಾಬಾತಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ಇರುವ ದೇವಸ್ಥಾನ

## ಪಾಪತಿಯಮ್ಮಲ್ ರೂಪ 
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಪಾಪತಿ ದೇವತೆ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜಾ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ರುಬ್ಬಿ ಐದು ಕಡೆ ಕುಂಕುಮ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗಿಯರು ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ ಬಾಬಾತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೀರೆ ಉಡುವ ಬದಲು ಚಿತದ ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯರಾದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ ಚಿತ್ತಡೈ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಕೆಲವರು ಆದಿ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆದಿ ಮಾಸದ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಕೂಡ ಅಮ್ಮಾವಾಸಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯೊ ಮೆಲ್ಲೋನಿ

thumb|ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯೊ ಮೆಲ್ಲೋನಿ
**ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯೊ ಮೆಲ್ಲೋನಿ** (1798 - 1854) ಇಟಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಜನನ 11 - 4 - 1798.

## ಜೀವನ, ಸಾಧನೆಗಳು 
ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನ ಬಗೆಗಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯೇ ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅಗೋಚರ ಬೆಳಕು ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣಕಿರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಮಹಾಮೇಧಾವಿ. ಇಟಲಿಯ ಪಾರ್ಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮೆಲ್ಲೋನಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು 1824 ರಿಂದ 1831ರ ತನಕ ಅಲ್ಲಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. 1831ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಫಲ ಕ್ರಾಂತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಈತ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ 1839ರ ತನಕ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಿಸಿ ಆರಿದ ತರುವಾಯ ತಾಯಿನಾಡಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ 1848ರ ತನಕ ನೇಪಲ್ಸ್ ನಗರದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ನಿಗಮದ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಯ ಹವಾ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ.

ವೃತ್ತಿಯ ಮೊದಲ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಈತನ ಆಸಕ್ತಿ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳು, ಗೋಚರ ಬೆಳಕು ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣಕಿರಣಗಳ ನಡುವಣ ಸಾದೃಶ್ಯ ಹಾಗೂ ವೈದೃಶ್ಯ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆಯೇ ಹರ್ಷೆಲ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ ಆವಶ್ಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಸೌಕರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿತ್ತು. 1830ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶಶ್ರೇಣಿ (ಥರ್ಮೋಪೈಲ್) ಸಹಾಯದಿಂದ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಮಾಣದ ಉಷ್ಣವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಯಿತು. ಈ ಉಪಕರಣದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ ಮೆಲ್ಲೋನಿ ಇದನ್ನು ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಧರಿಸುವಂತಾಯಿತು (1846). ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳು ಪ್ರತಿಫಲನ, ವಕ್ರೀಭವನ, ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಮೆಲ್ಲೋನಿ ತನ್ನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಅನಂತರ ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಗೋಚರ ಬೆಳಕುಗಳ ನಡುವಣ ಭೇದ ಕೇವಲ ಅಲೆಯುದ್ದಗಳದ್ದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕಲ್ಲುಪ್ಪು ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಈತ, ಕಲ್ಲುಪ್ಪಿನಿಂದ ಮಸೂರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ.

ಯಂಗ್, ಫ್ರೆಸ್ನಲ್ ಮುಂತಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳಕು ಎಂಬುದು ಈಥರ್ ಎಂಬ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ತೇಜೋವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸರಣ ಹೊಂದುವ ಅಡ್ಡಅಲೆಗಳೆಂದೂ (ಟ್ರಾನ್ಸ್ವರ್ಸ್ ವೇವ್ಸ್) ಉಷ್ಣದ ಕಿರಣಗಳು ಈ ತರಂಗಗಳ ಒಂದು ಬಗೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವಸ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಉಷ್ಣ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಭಾಗಶಃ ವಿಫಲಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಒಂದೇ ಶಕ್ತಿಯ ಭಿನ್ನ ತರಂಗ ಶ್ರೇಣಿಗಳೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳಕಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮ ಉಷ್ಣಕಿರಣಗಳಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಮೇಲಿನ ತರ್ಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿದವು.

ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯ ಮೊದಲ ದಿವಸಗಳಿಂದಲೂ ಮೆಲ್ಲೋನಿ ಉಷ್ಣ ಕಿರಣಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಈತರ್ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣ ಹೊಂದುವ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪವೆಂದೂ ಆದರೆ ಅದರ ಸ್ಪಂದನ ಬೆಳಕಿನ ಅಲೆಗಳ ರೀತಿಯದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆಯೆಂದೂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಮೆಲ್ಲೋನಿ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಗೂ ಅದರ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗೂ (ಬೆಳಕಿನ) ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ದೃಢೀಕರಿಸಿದ.  ಉಷ್ಣಕಿರಣಗಳ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ರೀತಿ ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನ - ಇದು ಆತ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಫಲಿತಾಂಶ. ಇವಲ್ಲದೆ ಒಂದು ವಸ್ತು ಪ್ರಸರಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ನುಣುಪನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆಂದು ಸಹ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಸ್ ಅವೆಂಚುರಾಸ್ ಡಿ ಗುಯಿ ಇ ಎಸ್ಟೋಪಾ

***ಅಸ್ ಅವೆಂಚುರಾಸ್ ಡಿ ಗುಯಿ ಇ ಎಸ್ಟೋಪಾ*** () ಮರಿಯಾನಾ ಕ್ಯಾಲ್ಟಾಬಿಯಾನೊನಿಂದ ರಿ೦ದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರೆಜಿಲ್ದ  ಫ್ಲ್ಯಾಶ್-ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ, ಮೊದಲ ಕಾರ್ಟೂನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೯ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ.

## ಪಾತ್ರಗಳು 
* **ಗುಯಿ "ಇಗುಯಿನ್ಹೋ"** (ಧ್ವನಿ: ಮರಿಯಾನಾ ಕ್ಯಾಲ್ಟಾಬಿಯಾನೊ) ಒಂದು ವೆಸ್ಟ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ ವೈಟ್ ಟೆರಿಯರ್.
* **ಎಸ್ಟೋಪಾ** (ಧ್ವನಿ: ಎಡ್ವರ್ಡೊ ಜಾರ್ಡಿಮ್) ಒಂದು ಬೂದು ನಾಯಿ. ಅವನು ಗುಯಿಯ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ.
* **ಕ್ರೋಕೆಟ್ ಸ್ಪೈನಿಯೆಲ್** (ಧ್ವನಿ: ಮರಿಯಾನಾ ಕ್ಯಾಲ್ಟಾಬಿಯಾನೊ) ಒಂದು ಕಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾಕರ್ ಸ್ಪೈನಿಯೆಲ್. ಅವಳು ಗುಯಿಯ ಗೆಳತಿ.
* **ಪಿಟಿಬುರೋ** (ಧ್ವನಿ: ಎಡ್ವರ್ಡೊ ಜಾರ್ಡಿಮ್) ಒಂದು ಬೀಜ್ ಪಿಟ್ ಬುಲ್. ಅವನು ಗುಯಿಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ.
* **ಡೋನಾ ಇಗುಯಿಲ್ಡಾ** (ಧ್ವನಿ: ಮರಿಯಾನಾ ಕ್ಯಾಲ್ಟಾಬಿಯಾನೊ) ಒಂದು ವೆಸ್ಟ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ ವೈಟ್ ಟೆರಿಯರ್. ಅವಳು ಗುಯಿಯ ತಾಯಿ.
* **ಫಿಫಿವೆಲಿನ್ಹಾ** (ಧ್ವನಿ: ಮರಿಯಾನಾ ಕ್ಯಾಲ್ಟಾಬಿಯಾನೊ) ಒಂದು ಹುಡುಗಿ.
* **ರಿಬಾಲ್ಡೊ "ರಿಬಾ"** (ಧ್ವನಿ: ಅರ್ಲಿ ಕಾರ್ಡೋಸೊ) ಒಂದು ಬೂದು ಇಲಿ.
* **ರಾಕೆಟ್ ಸ್ಪೈನಿಯೆಲ್** (ಧ್ವನಿ: ಮರಿಯಾನಾ ಕ್ಯಾಲ್ಟಾಬಿಯಾನೊ) ಒಂದು ಬೀಜ್ ಸ್ಪೈನಿಯೆಲ್.
* **ಪ್ರೊಫೆಸರಾ ಜರಾರಾಕಾ** ಒಂದು ಹಸಿರು ಹಾವು.
* **ಪಿಟಿಬೇಲಾ** ಒಂದು ಬೀಜ್ ಪಿಟ್ ಬುಲ್. ಅವಳು ಪಿಟಿಬುರೋಯ ಗೆಳತಿ.
* **ಪಿಟ್ಬಲಿನ್ಹಾ** ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಬೀಜ್ ಪಿಟ್ ಬುಲ್. ಅವನು ಪಿಟಿಬುರೋಯ ತಮ್ಮ.
* **ಜೈಮಿನ್ಹೋ** ಒಂದು ಹಂದಿ.
* **ನೆರ್ಡ್ಸನ್** ಒಂದು ಹುಡುಗ.
* **ಇರ್ಮಾವೋಝಾವೋ** ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಬೀಜ್ ನಾಯಿ.
* **ಜಸ್ಟಿನ್ ಬಿಬೆಲೋ** ಒಂದು ಹಳದಿ ಪಕ್ಷಿ.
* **ಲಿವಿಯಾ** ಒಂದು ಟ್ಯಾನ್ ನಾಯಿ.
* **ಬರ್ಡಿ** ಒಂದು ಕೆಂಪು ಪಕ್ಷಿ.
* **ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಸ್ಕರ್ ಟೂನ್** ಒಂದು ವೈದ್ಯ.
* '''ಜ್ಯಾಕ್ ಪೆ ಡಿ'ಕರಿ** ಒಂದು ಗುಲಾಬಿ ನಾಯಿ.
* **ಬಿಸಾ''' ಒಂದು ಹಳೆಯ ಬೀಜ್ ನಾಯಿ. ಅವಳು ಗುಯಿಯ ಮುತ್ತಜ್ಜಿ.

## ಆಕರಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 
*
ಪಾಲ್ ರಾಯ್ಟರ್

thumb|ಪಾಲ್ ರಾಯ್‍ಟರ್
**ಪಾಲ್ ರಾಯ್‍ಟರ್** (1816-99) ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಯ್‌ಟರ್ ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ.

## ಜೀವನ 
ಹಿಂದಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾಸಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1816 ಜುಲೈ 21 ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಯಹೂದ್ಯನಾದ (ಜ್ಯೂ) ಈತ 1844 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ರಾಯ್‌ಟರ್ ಎಂಬುದನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ. ಜರ್ಮನಿಯ ಗಾಟೆನ್‌ಜೆನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಆಗ ಈತನಿಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭೌತ ಹಾಗೂ ಗಣಿತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಲ್ ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್ ಗಾಸ್ ಅವರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. 1840 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಕಿರು ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿ 1848 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್ ಬಿಟ್ಟು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಬಂದ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ ಸುದ್ದಿಗಳ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನೂ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. 1850 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಅಕೆನ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್‌ನ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಪಾರಿವಾಳಗಳ ಮೂಲಕ ಸುದ್ದಿ ರವಾನಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. 1851 ನವೆಂಬರ್ 13ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ತಂತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವರವಾಯಿತು. 1851 ರಲ್ಲಿ ಈತ ತಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ತನ್ನ ರಾಯ್‌ಟರ್ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಜಾಲ ರಾಯ್‌ಟರ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕಿನವರು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ರಾಯ್‌ಟರ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. `ಟೈಮ್ಸ್' ನಂಥ ದೊಡ್ಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ರಾಯ್‌ಟರ್‌ನ ಚಂದಾದಾರರಾಗಲು ಹಿಂಜರಿದಾಗ ಟ್ಯಾಬ್‌ಲಾಯ್ಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮಾಹೆಯಾನ 30 ಪೌಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ರಾಯ್‌ಟರ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಚಂದಾದಾರರಾದರು. 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಯ್‌ಟರ್‌ನ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಆಮ್‌ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್, ಬರ್ಲಿನ್, ವಿಯನ್ನಾ ಮತ್ತು ಅಥೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಮತ್ತೆರಡು ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹವಾಸ್, ಜರ್ಮನಿಯ ಉಲ್ಫ್ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುದ್ದಿವಿತರಣೆಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈತ 1871 ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರನ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ. 1878 ರಲ್ಲಿ ರಾಯ್‌ಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾದ. 1899 ಫೆಬ್ರುವರಿ 25 ರಂದು ನಿಧನನಾದ.

## ರಾಯ್‍ಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆ 
ಇಂದು ರಾಯ್‌ಟರ್ ಅಧಿಕೃತ ಕಚೇರಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ಫ್ಲೀಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಾಯ್‌ಟರ್ ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮಾಲಿಕತ್ವಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ವಿದೇಶಿ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ ಸುದ್ದಿಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು. ವಿದೇಶಿಸುದ್ದಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಯ್‌ಟರ್ ಜಗತ್ತಿಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾತ್ಮೀದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ದಿನಕ್ಕೆ ಏಳು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುದ್ದಿಪದಗಳನ್ನು 155 ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸು. 3000 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಯ್‌ಟರ್ 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ತೇನ್‌ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಿಲರಿ ಜೋಡಿ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರಿದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದು ರಾಯ್‌ಟರ್ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಥರ್ಮೊಪೈಲ್

thumb|365x365px|ಒಂದು ಭೇದಾತ್ಮಕ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಥರ್ಮೊಪೈಲ್‍ನ ರೇಖಾಚಿತ್ರ.
**ಥರ್ಮೊಪೈಲ್** ಎಂದರೆ ಅನೇಕ ಉಷ್ಣಯುಗ್ಮಗಳ (ಥರ್ಮೊಕಪಲ್) ಶ್ರೇಣಿ ಜೋಡಣೆ. ಈ ಸಾಧನವು ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಧನ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿಣಾಮದ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಅದರ ಭಿನ್ನವಾದ ಲೋಹಗಳನ್ನು (ಉಷ್ಣಯುಗ್ಮಗಳು) ಉಷ್ಣಾಂಶದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಉಷ್ಣಯುಗ್ಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಪಾತೀಯವಾಗಿ ಇದರ ಸಂವೇದನಶೀಲತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವಿಕಿರಣ ಬೀಳುವ ಸಂಧಿಗಳಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಹಣತೆ ಮಸಿಯ ಲೇಪನದಿಂದಾಗಿ ವಿಕಿರಣ ಹೀರಿಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಥ ಉಷ್ಣಯುಗ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಮತ್ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಸಪೂರ ತಂತಿಗಳ ಬಳಕೆ ಇದೆ. ಥರ್ಮೊಪೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಮಾಣ ವಿಕಿರಣತೀವ್ರತೆಯ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* TPA81 Thermopile detector Array Technical Specification

ವರ್ಗ:ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರ
ಬಾಯ್ಸ್ ರೇಡಿಯೊ ಮೈಕ್ರೊಮೀಟರ್

thumb|ಬಾಯ್ಸ್ ರೇಡಿಯೊ ಮೈಕ್ರೊಮೀಟರ್
**ಬಾಯ್ಸ್ ರೇಡಿಯೊ ಮೈಕ್ರೊಮೀಟರ್** ಉಷ್ಣಯುಗ್ಮ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರವಾಹ ಮಾಪಕ ಇವೆರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಉಪಕರಣ. ಆಂಟಿಮನಿ-ಬಿಸ್ಮತ್ ಲೋಹಗಳ ಉಷ್ಣಯುಗ್ಮ; ಲೋಹದ್ವಯದ ಒಂದು ಜೊತೆ ತುದಿಗಳನ್ನು ತಾಮ್ರದ ತಗಡಿಗೆ ಬೆಸೆದು ರೂಪಿಸಿದ ಒಂದು ಸಂಧಿ; ತಾಮ್ರದ ತಗಡಿಗೆ ಹಣತೆ ಕಪ್ಪಿನ ಲೇಪನ; ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ತಂತುವಿನ ನೆರವಿನಿಂದ ಕಾಂತಧ್ರುವಗಳ ನಡುವೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುವ ತಾಮ್ರತಂತಿಯ ಹಗುರ ಸುರುಳಿ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಲೋಹದ್ವಯದ ಮತ್ತೆರಡು ತುದಿಗಳ ಜೋಡಣೆ; ಸುರುಳಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಚಿಕ್ಕ ಕನ್ನಡಿ; ಕನ್ನಡಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವಿಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ನೆರವು ನೀಡುವ ಅಳತೆಪಟ್ಟಿ–ಇದು ಉಪಕರಣದ ರಚನೆ. ತಾಮ್ರದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ವಿಕಿರಣ ಬಿದ್ದಾಗ ತಾಪ ಹೆಚ್ಚಿ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಔಷ್ಣಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತೀಯವಾಗಿ ಸುರುಳಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಿರುಗುವಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿಯ ಕನ್ನಡಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ ವಿಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳೆದು ವಿಕಿರಣ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬೊಲೊಮೀಟರ್

**ಬೊಲೊಮೀಟರ್** ವಾಹಕದ ತಾಪ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ವಿದ್ಯುತ್‌ರೋಧವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತತ್ತ್ವಾಧಾರಿತ ಉಪಕರಣ. ಇದು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಅವಲಂಬಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ವಿಕಿರಣ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.

## ರಚನೆ, ಕಾರ್ಯ 
ವೀಟ್ಸ್‌ಟನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಎಂಬುದು ನಾಲ್ಕು ರೋಧಗಳುಳ್ಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಎರಡು ರೋಧಗಳ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಹಣತೆ ಕಪ್ಪು ಲೇಪಿಸಿದರೆ ಬೊಲೊಮೀಟರ್ ಸಿದ್ಧ. ಹಣತೆ ಕಪ್ಪು ಲೇಪಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ವಿಕಿರಣ ಬಿದ್ದು ಬಿಸಿಯಾದಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಲ್ವನೊಮೀಟರ್ ನೆರವಿನಿಂದ ರೋಧದಲ್ಲಿ ಆದ ಬದಲಾವಣೆ ಅಳೆಯಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫಾನ್ ಲವೆ

thumb|ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫಾನ್ ಲವೆ
**ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫಾನ್ ಲವೆ** (1879-1960) ಜರ್ಮನಿಯ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಎಂಟ್ರೊಪಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ದ್ಯುತಿವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ (ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್) ಅನ್ವಯಿಸಿದ. ಹರಿವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ ಕುರಿತ ಸೂತ್ರ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ (1905) ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರವೇ ಇದೆಯೆಂದು ರುಜುವಾತಿಸಿದ. ಸ್ಫಟಿಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣುಗಳು ಹೇಗೆ ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ವಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ (1912). ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಈತನಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು (1914). ಜ಼್ಯೂರಿಕ್ (1912), ಫ್ರ‍್ಯಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್ (1914) ಮತ್ತು ಬರ್ಲಿನ್ (1919) ನಗರಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ. ಬರ್ಲಿನ್-ಡಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ (ತತ್ಪೂರ್ವದ) ಕೈಸರ್ ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ 71ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Max von Laue Biography – Deutsches Historisches Museum Berlin 
*  – University of Frankfurt on Main 
*  including the Nobel Lecture, 3 June 1920 *Concerning the Detection of X-ray Interferences*
* Nobel Presentation Address – An account of Laue's work is by Professor G. Granqvist, Chairman of the Nobel Committee for Physics

ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿ

thumb|ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿ
**ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿ** ಅಥವಾ **ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿ ವಿಭಜನೆ,** ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ, ಗೆಡ್ಡೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೂಲಾಗ್ರ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ, ಗೆಡ್ಡೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸೂಚನೆಗಳು 
ಅನೇಕ ವಿಧದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗಳು ತಮ್ಮ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಮೆಟಾಸ್ಟಾಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಲನೋಮ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ವಿಭಿನ್ನ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಕೊಲೊರೆಕ್ಟಲ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಮೊಯ್ನಿಹಾನ್ ರವರು ಒಮ್ಮೆ "ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಂಗಗಳ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲ. ಇದು ದುಗ್ಧರಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.

ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ *ಆಕ್ಸಿಲರಿ ಲಿಂಫ್ ನೋಡ್ ಡಿಸೆಕ್ಷನ್*, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಗೆ *ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಕುತ್ತಿಗೆ ಛೇದನ*, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ ಡಿ೨ *ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿ*, ಮತ್ತು ಗುದನಾಳದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ *ಒಟ್ಟು ಮೆಸೊರೆಕ್ಟಲ್ ಎಕ್ಸಿಶನ್*.

### ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ನೋಡ್ ಬಯಾಪ್ಸಿಯೊಂದಿಗೆ 
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ೧ ಮತ್ತು ೨ ಸ್ತನ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಷಾಕಂಕುಳಿನ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ಛೇದನವನ್ನು ಮೊದಲು ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ನೋಡ್ ಬಯಾಪ್ಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ನಂತರ ನಡೆಸಬೇಕು. ಒಂದು ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ನೋಡ್ ಬಯಾಪ್ಸಿದಲ್ಲಿ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಾಕಂಕುಳಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹಂತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. ಇದು ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಫೆಡೆಮಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆಕ್ಸಿಲರಿ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.

ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ನೋಡ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲ, ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಅಕ್ಷಾಕಂಕುಳಿನ ಛೇದನವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು, ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ತನ-ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಕೀಮೋಥೆರಪಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿರಬೇಕು.

## ತೊಡಕುಗಳು 
ಲಿಂಫೆಡೆನೆಕ್ಟಮಿಯಿಂದ ಲಿಂಫೆಡೆಮಾ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ದುಗ್ಧರಸ ಅಂಗಾಂಶದ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಛೇದನವು ಲಿಂಫೋಸಿಲ್ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ತೊಡೆಸಂದು ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಛೇದನದ ನಂತರ ಗಾಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಸೆರೋಮಾ, ಹೆಮಟೋಮಾ, ಗಾಯದ ಕೊಳೆತ ಮತ್ತು ಗಾಯದ ಸೋಂಕಿನಂತಹ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.

*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

*

ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ
ಬಿಲಾಸ್ಖಾನಿ ತೋಡಿ

**ಬಿಲಾಸ್ಖಾನಿ ತೋಡಿ** ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು ಅಸಾವರಿ ಮತ್ತು ತೋಡಿ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೋಮಲ್ ರಿಷಭ್ ಅಸಾವರಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಸಿದ್ಧಾಂತ 
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಾಗ ಬಿಲಾಸ್ಖಾನಿ ತೋಡಿಯು ಭಾತ್ಖಂಡೆ ಥಾಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನ್ಯೂನತೆಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಬಳಸುವ ಸ್ವರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭೈರವಿ ಥಾಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ತೋಡಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಛೇರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಭೈರವಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದು ಈ  ರಾಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. 

### ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ 
* ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ ಗ ಪ ಧ ಸ
* ಅವರೋಹಣ : ರಿ ನಿ ಧ ಮ ಗ ರಿ ಸ

### ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಮವಾದಿ 
* ವಾಡಿ : ಧ
* ಸಮಾವಾದಿ : ಗ

### ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು 
ಅದು : ಭೈರವಿ

### ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, 6 ರಿಂದ 12 ರವರೆಗೆ

### ಋತುಮಾನ 
ಕೆಲವು ರಾಗಗಳು ಕಾಲೋಚಿತ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

### ರಸ 
ಭಕ್ತಿ, ಭಕ್ತಿ

## ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ 
### ಮೂಲಗಳು 
ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮಿಯಾನ್ ತಾನ್ಸೇನ್ ಅವರ ಮಗ ಬಿಲಾಸ್ ಖಾನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ರಚಿಸಿದರು. ತಂದೆಯ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ರಾಗವಾದ ತೋಡಿಯನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಶವದ ಎದುರು ಹಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬಿಲಾಸ್ ತುಂಬಾ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ತಾನ್ಸೇನ್ ಅವರ ಶವವು ಈ ಹೊಸ ರಾಗವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ತನ್ನ ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ಚಲಿಸಿತು ಎಂಬುದು ಕಥೆ. (ತಾನ್ಸೇನ್‌ನ ತೋಡಿ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ದಂತಕಥೆ ಇದೆ, ವಿವರವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. )

### ಪ್ರಮುಖ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು 
* ಅಮೀರ್ ಖಾನ್, ರಾಗಾಸ್ ಬಿಲಾಸ್ಖಾನಿ ತೋಡಿ ಮತ್ತು ಅಭೋಗಿ, HMV / AIR LP (ದೀರ್ಘ-ಆಟದ ದಾಖಲೆ), EMI-ECLP2765
* ನಿಖಿಲ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ರಾಗಸ್, ಬಾಂಬೆ 1965, LP ರೆಕಾರ್ಡ್, ರಾಗ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್. ( ಆಡಿಯೋ CD ಬಿಡುಗಡೆ ಜೂನ್ 1996; iTunes 2000).
* ರವಿಶಂಕರ್, 1950 ರಿಂದ

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
### ತಮಿಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಬೋರ್, ಜೋಪ್ *(ed).* ರಾವ್, ಸುವರ್ಣಲತಾ; ಡೆರ್ ಮೀರ್, ವಿಮ್ ವ್ಯಾನ್; ಹಾರ್ವೆ, ಜೇನ್ *(ಸಹ ಲೇಖಕರು)* *ದಿ ರಾಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ: 74 ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ* . ಜೆನಿತ್ ಮೀಡಿಯಾ, ಲಂಡನ್: 1999.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
* ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
* ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್
* ಬಿಲಾಸ್ಖಾನಿ ತೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 

ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ದೇಸಿ (ರಾಗ)

**ದೇಸಿ** (ಹಿಂದಿ देसी ಅಥವಾ देशी) ಒಂದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಒಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಾಗ. ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಈ ರಾಗವು ಅಸಾವರಿ ಥಾಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಇದು ರಾಗ ಬರ್ವಾವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

**ಆರೋಹ ಅವರೋಹಗಳು**

ಆರೋಹದಲ್ಲಿ ಗಂಧಾರ,ದೈವತ ವರ್ಜ್ಯ.

ಅವರೋಹದಲ್ಲಿ ನಿಷಾಧ ವರ್ಜ್ಯ.

ಗಂಧಾರ,ನಿಷಾಧ ಕೋಮಲ, ಉಳಿದವು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವಿ.ಎನ್. ಭಾತಖಂಡೆ, ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ (೧೫ನೇ, ೧೬ನೇ, ೧೭ನೇ ಮತ್ತು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ), ೧ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ೧೯೮೪, ಎಸ್. ಲಾಲ್ & ಕಂ., ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ರಾಗ ದೇಸಿಯಲ್ಲಿ SRA
* ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
* ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
* ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್

ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಯತಿಸಾಯಿ

***ಯತಿಸೈ*** (ಅನುವಾದ. ದಕ್ಷಿಣ ನಿರ್ದೇಶನ) 2023 ರ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾಹಸ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಧರಣಿ ರಾಸೇಂದ್ರನ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗುರು ಸೋಮಸುಂದರಂ, ಚಂದ್ರಕುಮಾರ್, ಸೆಮ್ಮಲರ್ ಅನ್ನಂ, ಸುಭಾತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಸೇಯೋನ್ ಜೊತೆಗೆ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆಯರು ಶಕ್ತಿ ಮಿತ್ರನ್, ಸೇಯೋನ್ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸಮರ್ ಮತ್ತು ವೈದೇಗಿ ಅಮರನಾಥ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ಹಳೆಯ ತಮಿಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರವು 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು  ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅದರ ಕಥಾವಸ್ತು, ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯಗಳು, ನಟನೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೈಜತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ನಂತರದ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಸಂಗತತೆಗಳು ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದವು.

## ಎರಕಹೊಯ್ದ 
* ಶಕ್ತಿ ಮಿತ್ರನ್ ರಣಧೀರ ಪಾಂಡಿಯನ್ ಆಗಿ, **ಪಾಂಡಿಯರ ಸೈನ್ಯದ** ರಾಜಕುಮಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಜನರಲ್ .
* ಸೆಯೋನ್ ಕೋತಿಯಾಗಿ, **ಐನಾರ್ ಕುಲದ** ಬಿಸಿ ರಕ್ತದ ಯೋಧ
* ದೇವರಾದಿಯಾರ್ ಆಗಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ
* ವೈದೇಹಿ ಅಮರನಾಥ್ ದೇವರಾದಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತೊಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಸಪ್ತಶೀಲನ್
* ಗುರು ಸೋಮಸುಂದರಂ  ಪೂಸಾರಿಯಾಗಿ
* ಚಂದ್ರಕುಮಾರ್
* ಸೆಮ್ಮಲರ್ ಅನ್ನಮ್
* ಸುಭಾತ್ರಾ ರಾಬರ್ಟ್ ಪೆರುವಿರಾರ್ಕಿಲ್ಲಿ ವೇಲಿರ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿ
* ತುಡಿಯಾಗಿ ಸಮರ್
* ವಿಜಯ್ ಸೆಯಾನ್

## ಉತ್ಪಾದನೆ 
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೆ.ಜೆ.ಗಣೇಶ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಜ್ಞಾನಸೆರುಕ್ಕು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಧರಣಿ ರಾಸೇಂದ್ರನ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಅಕಿಲೇಶ್ ಕಥಮುತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮಹೇಂದ್ರನ್ ಗಣೇಶನ್ ಸಂಕಲನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಚಿತ್ರದ ಟ್ರೈಲರ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 2022 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.  

## ಸಂಗೀತ 
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಬಿಡುಗಡೆ 
### ನಾಟಕೀಯ 
ಚಲನಚಿತ್ರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು  ಚಿತ್ರದ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಐಂಗಾರನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೂಲಕ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.  ಚಿತ್ರವು 12 ಮೇ 2023 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು

## ಆರತಕ್ಷತೆ 
*ದಿ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯ* ಭುವನೇಶ್ ಚಂದರ್ ಅವರು "ಕೆಲವು ನಿರೂಪಣೆಯ ಎಡವಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ' *ಯಥಿಸಾಯಿ* ' ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದ್ದು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.  *ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ* ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಲೋಗೇಶ್ ಬಾಲಚಂದ್ರನ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 3/5 ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು "ಯತಿಸಾಯಿ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವಧಿಯ ನಾಟಕಗಳ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಜನರು ನೋಡಲೇಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. 

*ನಕ್ಕೀರನ್‌ನ* ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಬರೆದರು, "ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯ ಸಾಹಸಮಯ ಸಾಹಸಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಗ್ರ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಪಡಿಯಚ್ಚುಯನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಮುರಿದಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.   ನವೀನ್ ದರ್ಶನ್ ಅವರು ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯುದ್ಧದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, *ಯತಿಸಾಯಿಯು* ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ."  ದಿನಮಲರ್ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರವು 3/5 ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಅವರು "ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಉತ್ತರಭಾಗವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಲ್ಲ." 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ
ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗ
ಗುಣಕ್ರಿ

**ಗುಣಕ್ರಿ** ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ರಾಗ, **ಗುಂಕಲಿ** ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಇತರರು ಎರಡನ್ನೂ ವಿಭಿನ್ನ ರಾಗಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗುಣಕ್ರಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖ್ಯಾಲ್ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದ ರೂಪದ ಗಾಯನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಗ ಭೈರವ್ ಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಗುಂಕಲಿಯು ಬಿಲಾವಲ್ ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

### ಸಮಯ 
ಇದು ಬೆಳಗಿನ  ಜಾವದ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

### **ರಸ**
ಇದು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತುಕರುಣಾರಸ ಭರಿತ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಗುಣಕ್ರಿಯು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಮೂರೂ ಸ್ಥಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ರಾಗ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಗುರ್ಜರಿ (ರಾಗ)

**ಗುರ್ಜರಿ** ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ  ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ರಾಗ ಗುರ್ಜರಿಗೆ ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು  ಶೇಖರಚಂದ್ರಿಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಮೂಲ 
ಇಂದಿನ ಗುರ್ಜರಿ ರಾಗವು  ಗುರ್ಜರ್‌ (ಅಥವಾ ಗುಜ್ಜಾರ್‌ಗಳಿಗೆ) ಜನಾಂಗದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದ ರಾಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನುಗುಜರಿ ತೋಡಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತೋಡಿ ಥಾಟ್ ನ ರಾಗ.

ಶಾಡವ್-ಶಾಡವ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.

### **ರಸ**
ಇದು ಕಾರುಣ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ರಾಗ.ಮೂರೂ ಸ್ಥಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

### **ಸಮಯ**
ಇದು ದಿನದ ಎರಡನೇ ಪ್ರಹರದ ರಾಗ. (ಬೆಳಗಿನ ೯ ರಿಂದ ೧೨ ಗಂಟೆವರೆಗೆ.)
### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಗಂಜಹಳ್ಳಿ

**ಗಂಜಹಳ್ಳಿ** ಗ್ರಾಮ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು 21 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಂತರ ಹೊಂದಿದೆ.ದೇವಸೂಗೂರು ಹೋಬಳಿ, ಪಂಚಾಯತ್ ಯಾದ್ಲಾಪುರ.ತಾಲ್ಲೂಕ ರಾಯಚೂರು, ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಯಚೂರು, ರಾಜ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಶ ಭಾರತ ಪಿನ್ ಕೋಡ್ 584170.

ಗಂಜಹಳ್ಳಿ ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಇದೆ. ಗಂಜಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಾಲಕಿಯರ ವಸತಿನಿಲಯ ಇದೆ. ಗಂಜಹಳ್ಳಿ ಅತ್ತಿರ 2ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಗಂಜಹಳ್ಳಿ ಯಿಂದ ದೇವಸುಗೂರು 7ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಂತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಂಜಹಳ್ಳಿ ತೆಲಂಗಾಣ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ.ದೇವಸುಗೂರುನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ತಾನ ಸೂಗೂರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅತ್ತಿರ ನಾಗರ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ, ನಾಗರ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ಜಾತ್ರೆಯ ವಿಶೇಷ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತ್ರ ರಥವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ವಾಗಿದೆ.ರಾಯಚೂರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು ಜಾತ್ರೆ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸಿದ್ದ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನ ಗಂಜಹಳ್ಳಿಯಿಂದ  ಸುಮಾರು 6ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಗುಡಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳು ಜಾತ್ರೆ ನಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಜೋಡು ರಥಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಹಾಲು ಗಂಬ, ಕಲ್ಲು ಎತ್ತುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[ಇದೊಂದು [ರಾಯಚೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ, ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ.ರಾಜ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ. ದೇಶ ಭಾರತ
ಹಿಂದೋಲ್

**ಹಿಂದೋಲ್** ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್‌ನ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ *ರಾಗವಾಗಿದೆ*.

ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕ ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೋಲ್ ವಸಂತ ಋತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದಿನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಮೂಲ 
ಇದು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್‌ನ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಇದು ವಸಂತ ಋತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ *ರಾಗವಾಗಿದೆ*.

## ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ 
### ಆರೋಹಣ 
ಆರೋಹಣವು ಐದು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸ ಗ ಮ# ಧಾ ನಿ ಧಾ ಸಾ.

### ಅವರೋಹಣ 
ಅವರೋಹಣವು ಐದು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸ ನಿ ಧಾ ಮ# ಗ ಸಾ.

## ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ರಾಗವನ್ನು ದಿನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ *ವೀಣೆ*, *ಸಿತಾರ್*, *ಶಹನಾಯಿ*, ಕೊಳಲು ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ನುಡಿಸಬೇಕು.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ 
ರಾಗವು ತನ್ನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸ್ವರವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ, ಧಾ ಅಥವಾ ಗದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೋಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನೆಯೆಂದರೆ ಗಮಕ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮ# ಮತ್ತು ಧಾ ಬಳಸುವ ಭಾರೀ ಮತ್ತು ಬಲದ ಆಂದೋಲನಗಳು. ಇದರ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪದಗುಚ್ಛವು ಉಯ್ಯಾಲೆಯ ಅನುಕರಣೆಯಾಗಿದೆಯಾದುದರಿಂದ ಹಿಂದೋಲ್ (ಹಿಂಡೋಲಾ ಎಂದರೆ ಸ್ವಿಂಗ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿನ ನಿ ತುಂಬಾ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಓರೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಯಾಲ್ಸ್ ಅಥವಾ ಢಮಾರ್‌ಗಳಂತಹ ಬಹುತೇಕ ಶುದ್ಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಮೂಲಗಳು 
* ಸೌಂಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಲ್ಲೇಖ ಸೈಟ್
* ರಾಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ - ಹಿಂದೋಲ್
* http://www.itcsra.org/sra_raga/sra_raga_that/sra_raga_that_links/raga.asp?raga_id=43

ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಅನು ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್

**ಅನು ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್** (ಜನನ 28 ಮಾರ್ಚ್ 1997) ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕನ್ ನಟಿ, ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

*ಸ್ವಪ್ನ ಸಂಚಾರಿ* (2011) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಆಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ ಬಿಜು* (2016) ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.  *ತುಪ್ಪರಿವಾಲನ್* (2017) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಅವರು *ಮಜ್ನು* (2016) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅನು ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಅವರು 28 ಮಾರ್ಚ್ 1997   ರಂದು ಚಿಕಾಗೋ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಲಯಾಳಂನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ತಂಕಚನ್ ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಅವರ ಮಗಳು. ಅವಳ ಕುಟುಂಬ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ.  

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಟಿ ರೆಬಾ ಮೋನಿಕಾ ಜಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ.  ಅವರು US ನಾದ್ಯಂತ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

## ಚಿತ್ರಕಥೆ 
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು 
|
|-
| 2017
| 6ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ - ತೆಲುಗು| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ - ತೆಲುಗು
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|
|}

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* 
ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಜೋಗಿಯಾ (ರಾಗ)

**ಜೋಗಿಯಾ**,, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭೈರವ್ ಥಾಟ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.  ಇದನ್ನು ದಿನದ ೧ನೇ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ, ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ( ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ ) ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಜೋಗಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಯೋಗಿ ಎಂಬ ಪದದ ಆಡುಮಾತಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಜೋಗಿಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.

## ಪ್ರಕೃತಿ 
ಇದರಲ್ಲಿ ಗ ವರ್ಜ್ಯ.ರಿ-ಮ ಮತ್ತು ಧ-ಮಗಳು  ಮೀಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಇದು ಬಹಳ ಗಂಭೀರವಾದ ರಾಗ.ವೈರಾಗ್ಯದ ಭಾವ ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

## ರಾಗ ವಿವರಣೆ 
ಮಧ್ಯಮ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ನ್ಯಾಸ ಸ್ವರ ಹಾಗೂ ವಾದಿ ಸ್ವರ. ಜೋಗಿ ರಿಷಭ ಮತ್ತು ಧೈವತ ಕೋಮಲ್ ಅನ್ನು ರಾಗ ಭೈರವ್ ನಂತೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೂ  ಆಂದೋಲಿತವಾಗಿಲ್ಲ (ಆಂಡೋಲಿಟ್). ಅವರೋಹದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧ ನಿಶಾದ ಅಲ್ಪ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೋಮಲ್ ಧೈವತ್‌ನ ಕಾನ್ ಸ್ವರ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಸ' (ನಿ)ದ ಪ.ಈ ರಾಗದ ಅಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು   ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ಕೋಮಲ್ ನಿಶಾದ್ ಅನ್ನು ಕೋಮಲ್ ಧೈವತ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾನ್ ಸ್ವರ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಮ ಪ ದ (ನಿ) ದ ಮ ; ಮ  ರಿ ಸ.ರಿ ಮ ಮತ್ತು ಧ ಮ  ಅನ್ನು ಮೀಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ತಾರ ಸಪ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಕೀರ್ತನ್
* ತಾಲ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ತನರಂಗದಲ್ಲಿ ರಾಗ್ ಜೋಗಿಯಾ 

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಲಲಿತ (ರಾಗ)

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಾಗ **ಲಲಿತ**ವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಶಾಂತ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ದಿನದ ಮುಂಜಾನೆ ಸಮಯದ ರಾಗವಾಗಿದೆ  

ರಾಗ ಲಲಿತದ ಸ್ವರ (ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವರಗಳು)  (ರಿ) ಮತ್ತು  (ಧಾ) ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ  (ಮಾ) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಐದನೇ (ಪಾ) ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕ ಪೀಟರ್ ಲಾವೆಝೋಲಿ ಅವರು ರಾಗದ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಿಂದಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ನುಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯ ಲಲಿತವನ್ನು ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಗ ಲಲಿತ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.

ರಾಗ ಲಲಿತದ ಪಕಾಡ್ : ರಿ♭, ಮ-ಮ#-ಮ ಗ ಮ, ಮ#ನಿ, ಸ

ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾದಂತೆ, ರಾಗವು ಅರ್ಧಮಂದ್ರದ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮಾ ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಈ ರಾಗವನ್ನು ಇತರ ರಾಗಗಳಿಂದ ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮ-ಮ# ಮತ್ತು ನಿ ನಡುವೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ತೆಳುವಾದ ಪದರದ ಮೇಲೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ದ್ರುಪದಿಯರಲ್ಲಿ ( ಧ್ರುಪದ ಗಾಯಕರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಆಡುಮಾತಿನ ಪದ), ಲಲಿತ್ ಅನ್ನು ಶುದ್ಧ ದೈವತ್ (ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆರನೇ) ನೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಚಲನೆ (ಚಲಿಸುವ ವಿಧಾನ) ಹೊಂದಿದೆ.

## ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
### ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು 
### ಭಾಷೆ: ಹಿಂದಿ 
## ಲಲಿತ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡ ಬಂದಿಶ್ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಲಲಿತ ರಾಗದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು

ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ