ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ

ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಸರೋವರವನ್ನು **ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿ (ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ), ಕಲಾಮಂದಿರ (ರಂಗಾಯಣ) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಸಿಎಫ್‌ಟಿಆರ್‌ಐ) ಕ್ಯಾಂಪಸ್ (ಹುಣಸೂರು ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ) ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನಗರಕ್ಕೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ರಾಜವಂಶದ (ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ) ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ (೧೭೯೪-೧೮೬೮) ಅವರು ನಗರದ ಹೊರಗೆ ಸುಮಾರು ೪೦೦೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೧೦,೦೦೦ ಎಕರೆ) ಭೂಮಿಗೆ ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ ಸರೋವರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಸರೋವರವು ಮೈಸೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಚೆನೀರು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಭೂಮಿ ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳು (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಕ್ರಮ) ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ಬಂಧವು ಬಹುತೇಕ ಕೆರೆಯ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ನಾಗರಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳು ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿವೆ. ಸರೋವರದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ೩.೫ ಕಿ.ಮೀ ವಾಕ್‌ವೇ ಇದ್ದು ಸಂದರ್ಶಕರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಪ್ರಶಾಂತತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ನೆರಳಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಂಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಪ್ರವೇಶ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ: ಮೈಸೂರು

ಈ ಕೆರೆಯು ಮೈಸೂರು ನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೈಸೂರು ನಗರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಸರೋವರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩ ಕಿಮೀ (೧.೯ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಜಲವಿಜ್ಞಾನ
ಸರೋವರವು ೪೧೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೬೦ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬರಿದು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲವು ೬೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೧೫೦ ಎಕರೆ) ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ದಿವಾನ್ ಪೂರ್ಣಯ್ಯ ಫೀಡರ್ ಕಾಲುವೆ ೨೭ ಕಿಮೀ (೧೭ ಮೈಲಿ) ಉದ್ದ, ಇದು ಹಿನಕಲ್, ಬೋಗಾದಿ, ಕುದುರೆಮಾಲಾ ಮತ್ತು ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ ಹೊರಹರಿವಿನ ಮೂಲಕ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸರೋವರವು ಜೆ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಸರೋವರದ ಗರಿಷ್ಠ ಆಳವು ೫ ಮೀ (೧೬ ಅಡಿ) ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಡ್ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸರೋವರದ ಪ್ರಬಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮರಳು ಲೋಮಿನಿಂದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಲೋಮ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಂಡ್ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನ ನೇರ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಹದ ಮಟ್ಟ ೭೫೫.೭೩ ಮೀ (೨,೪೭೯.೪ ಅಡಿ).

## ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ
೧೯೮೧-೨೦೦೧ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಭೌತ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ-ರಾಸಾಯನಿಕ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸರೋವರದ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದು ಇದರ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಇದ್ದವು ಆದರೆ ಒಟ್ಟು ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್‌ನ ಕಡಿಮೆ ಶೇಕಡಾವಾರು (೪೩%). ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅದು ೫೩.೧೯% ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಸರೋವರವು ಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಪಾಚಿಯ ಹೂವುಗಳ ಸಾವು ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಸರೋವರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯಗಳು, ಕಡಿಮೆ ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕದ ಅಂಶವು ಹೇರಳವಾಗಿ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ ಹೂವುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್‌ಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ, ಪ್ರೋಟಿಯಸ್, ಸಿಟ್ರೊಬ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೆಬ್ಸಿಲ್ಲಾದ ಕೆಲವು ತಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎಚ್‌೨ಎಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಲ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ನೀರಿನ ದೇಹವು ಕುಡಿಯದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೦೧ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಟಾನಿಕ್ ರೂಪಗಳ ವಿತರಣಾ ಮಾದರಿಯು ಕ್ಲೋರೊಕೊಕಲ್ಸ್, ಡೆಸ್ಮಿಡ್ಸ್, ಡಯಾಟಮ್ಸ್, ಬ್ಲೂ-ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುಗ್ಲೆನಾಯ್ಡ್‌ಗಳಂತಹ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೀರಿನ ದೇಹದ ಜೈವಿಕ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವುದು ಸರೋವರದ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

### ಪಾಚಿಯ ಜೀವರಾಶಿಯ ಉಪಯುಕ್ತತೆ
ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪಾಚಿಯ ಜೀವರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕಲುಷಿತ ನೀರನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾಚಿಗಳಿಂದ ಫೈಕೋಬಿಲಿಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರತಿದೀಪಕ ಬಣ್ಣವಾಗಿ, ಇಮ್ಯುನೊಕೆಮಿಕಲ್ ಕಾರಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಬಣ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ
ಈ ಸರೋವರವು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ೧೭೬ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು (ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ) ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೧೫,೦೦೦ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮೈಸೂರು ಅಮೆಚೂರ್ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ಸ್ (ಎಮ್‌ಎಎನ್) ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಿಂದ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಘಟಿತ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರೋವರವು ಯುಟ್ರೋಫಿಕ್ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವುದರೊಂದಿಗೆ (ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನಂತರ) ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗ ಕೆರೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪಕ್ಷಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಈಗ ಕಂಡುಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳೆಂದರೆ (ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸ್ಪಾಟ್-ಬಿಲ್ಡ್ ಪೆಲಿಕಾನ್‌ಗಳು, ಲಿಟಲ್ ಕಾರ್ಮೊರೆಂಟ್, ಪೇಂಟೆಡ್ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ಓಪನ್‌ಬಿಲ್ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ಯುರೇಷಿಯನ್ ಸ್ಪೂನ್‌ಬಿಲ್‌ಗಳು, ಕಪ್ಪು ಕಿರೀಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೈಟ್ ಹೆರಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಡಾರ್ಟರ್‌ಗಳು. ಬರ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ೩೮ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ (ಐಬಿಎ) ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.

## ಸರೋವರ ಪುನಶ್ಚೇತನ
೨೦೦೩-೨೦೦೪ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಅರ್ಬನ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಕೆಯುಐಡಿಎಫ್‌ಸಿ) ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು ಯು.ಎಸ್ $೦.೨ ಮಿಲಿಯನ್ (ರೂ. ೯೧ ಲಕ್ಷಗಳು) ಅನುದಾನದೊಂದಿಗೆ ಸರೋವರವು ಬೀಳುವ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಗುಂಪುಗಳು, ಕೆರೆಯ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಲೋಡ್ ಅನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಕ್ರಮಗಳು ಏಷ್ಯನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒದಗಿಸಿದ ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

*ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟವನ್ನು ಅಗಲಗೊಳಿಸುವುದು,
*ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳಗಿನ ವಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾಲುದಾರಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದು,
*ಸಂದರ್ಶಕರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಪ್ರಶಾಂತತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ಮಬ್ಬಾದ (ಬೌಗೆನ್ವಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಪರ್ಸ್) ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಂಚುಗಳು.
*ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು,
*ಕೆರೆಯ ಪರಿಧಿಯ ಬೇಲಿ ಹಾಕುವುದು.
*ದಡದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಅಡಿ (೩೦ ಮೀ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರವನ್ನು (ಸರೋವರದೊಳಗೆ) ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
*ದಕ್ಷಿಣದ ಕಟ್ಟೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ,
*ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
*ಫಿಲ್ಟರ್ ಮಾಡಿದ ಪುರಸಭೆಯ ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ ವಾಶ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
*ನೀರಿನ ತಂತ್ರಗಳ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು: ದೋಣಿ ವಿಹಾರವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ - ಬೋಟಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
*ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪಾಚಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು.
*ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳು ಸರೋವರದ ಗಡಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಂಟೇಕ್ ಚಾನಲ್ ಅನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು.
*ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹಗಳ ನಿಮಜ್ಜನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು.
*ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುರಿಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
*ಮಾನವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿದ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ,
*ಹೆಚ್ಚಿದ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ,
*ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಾಗಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ.

## ಗ್ಯಾಲರಿ

File:Purple Swamphens at Sultanpur I Picture 1148.jpg|ಪರ್ಪಲ್ ಮೂರ್ಹೆನ್
File:Asian Openbills & Grey Herons I - Kolkata IMG 1045.jpg|ಏಷ್ಯನ್ ಓಪನ್ ಬಿಲ್ ಕೊಕ್ಕರೆ
File:Three pelicans.jpg|ಮೂರು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳು
File:Asian Openbill Storks Flying Away.jpg|ಓಪನ್‌ಬಿಲ್ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು
File:Painted storks ranganathittu 043.JPG|ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು
File:Pelicans 6.JPG|ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳು
File:Great Cormorants with Darter, other Cormorants & Great Egret I2 IMG 9369.jpg|ಕಾರ್ಮೊರಂಟ್‌ಗಳು (ಫಲಾಕ್ರೊಕೊರಾಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಬೋ)
File:Oriental Darter Anhinga melanogaster by Dr. Raju Kasambe DSCN6435 (3).jpg|ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಡಾರ್ಟರ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೆರೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ