ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ

**ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು** ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೃಗಾಲಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ (ಬಿ ಎನ್ ಪಿ) ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪಿಕ್ನಿಕ್ ಮೂಲೆಯಾಗಿದೆ. ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಇಬ್ಭಾಗವು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಒಟ್ಟು ೭೩೧.೮೮ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮೃಗಾಲಯ, ಸಫಾರಿ ಪಾರ್ಕ್, ಚಿಟ್ಟೆ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ , ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಅಶೋಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಎಕಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ಸಹಯೋಗದ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು 'ಬೆಂಗಳೂರು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ' (ಬಿಬಿಬಿಪಿ) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

## ಮೃಗಾಲಯ 
ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಮೃಗಾಲಯವು ಪಿಕ್ನಿಕ್ ಕಾರ್ನರ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ೧೬.೦೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮೃಗಾಲಯವು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಂಪಕಧಾಮ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮಿರ್ಜಾ ಬೆಟ್ಟದ ನಡುವೆ ತಡಿ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ತನಿಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೯೪ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ೧೯೪೧ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ. ಥಮಿನ್ ಜಿಂಕೆ, ಹಾಗ್ ಜಿಂಕೆ, ಕಿಂಗ್ ಕೋಬ್ರಾ, ಮೊಸಳೆಗಳು, ಹಿಮಾಲಯನ್ ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ, ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂದರ್ಶಕರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಆಡಿಟೋರಿಯಂ ಇದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೃಗಾಲಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ೨೮.೦೦ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ತರಣೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಹೊಸ ಆವರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು.

## ಸಫಾರಿ 
ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ರಾಗಿಹಳ್ಳಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಫಾರಿ ವಿಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಫಾರಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (ಕೆಎಸ್ಟಿಡಿಸಿ) ಮತ್ತು ಬಿಬಿಪಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ೫೦:೫೦ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಬಸ್, ವ್ಯಾನ್ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಾರಿಗೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಮೊತ್ತವಿದೆ. ಕೆಎಸ್ಟಿಡಿಸಿ ಬಸ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟ, ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಬಿಬಿಪಿ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಬಸ್ಸುಗಳು ೩೦ ಜನರ ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾಹನಗಳು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಫಾರಿ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಸಫಾರಿಯೊಳಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಫಾರಿ ಮಾರ್ಗವು ಸುಂದರವಾದ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಮೆಟ್ಟುಬುಂಡೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮುರಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸರಪಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಹಸಿರು ಕಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಭೂದೃಶ್ಯದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ರೋಗವು ಏಕಾಏಕಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರಣ ಸಫಾರಿಯನ್ನು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.

### ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಸಫಾರಿ 
ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಸೌರಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ಬೇಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಪ್ರೂಫ್ ಕಂದಕಗಳ (ಇಪಿಟಿ) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಫಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಬಿದಿರಿನಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇವಿನ ಜಾತಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾತಿಗಳಾದ ಸಚರಮ್, ಸಿಂಬೊಗೊಗನ್ ಮತ್ತು ಹೆಟೆರೊಪೊಗಾನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಲ್ಲು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಮೇವುಗಳಾಗಿವೆ. ಸಫಾರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೀಪನಕೆರೆ, ಚೆನ್ನಮನಕೆರೆ, ಗೌಡನಕುಂಟೆ ಮತ್ತು ಸೀಗಡಿಕುಂಟೆ, ಗೌಡನಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ೫ ಜಲಮೂಲಗಳಿವೆ. ಈ ಜಲಮೂಲಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಫಾರಿ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರ್, ಸಾಂಬಾರ್, ಚಿತಾಲ್, ಬಾರ್ಕಿಂಗ್ ಡೀರ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬಕ್, ಹಾಗ್ ಡೀರ್ ಮತ್ತು ನೀಲ್ಗೈ ಸೇರಿವೆ. ಸಫಾರಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ ಕಾಡು ಹಂದಿ, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿ,

### ಹುಲಿ ಸಫಾರಿ 
ಸಫಾರಿಯನ್ನು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಸಫಾರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಒಳಗಿರುವ ೩ ಘಟಕಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಗಡಿಯು ತೆರೆದ ಕಂದಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಸರಪಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲರಿ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಟೈಗರ್ ಸಫಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೧ ಕೊಠಡಿಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅಪ್ಪಯ್ಯ ಟೈಗರ್ ಸಫಾರಿಯು ೨ ಪ್ರಾಣಿ ವಸತಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮನೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ೧೦ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವೈಟ್ ಟೈಗರ್ ಸಫಾರಿಯು ೨ ಪ್ರಾಣಿ ವಸತಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ೮ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಡುವಳಿ ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹಿಡುವಳಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಯನ್ ಸಫಾರಿಯಂತೆ, ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಸಫಾರಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ತತ್ವಗಳು, ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಕ್ರಮೇಣ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬದ್ಧತೆಗಳು ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಮಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಯುವಕರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಇದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಣಿಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ವಜ್ರ, ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಂಚು. ಈ ವರ್ಗಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಪ್ರತಿ ತರಗತಿಯೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಉಪ-ವರ್ಗಗಳಿವೆ.

ವಜ್ರ ವರ್ಗವು ಆನೆ ( ₹ ೩೦೦ ೦೦೦), ಹುಲಿ ( ₹ ೨೦೦ ೦೦೦), ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ( ₹ ೧೫೦ ೦೦೦) ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಚಿನ್ನದ ವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಚಿರತೆ, ಸೋಮಾರಿ ಕರಡಿ, ಗೌರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ( ₹ ೫೦ ೦೦೦). ಗೋಲ್ಡನ್ ಜಾಕಲ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಗ್ರೇ ವುಲ್ಫ್, ಸ್ಟ್ರೈಪ್ಡ್ ಹೈನಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ( ₹ ೩೦ ೦೦೦) ಚಿನ್ನದ ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ನಂತರದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಪಾಟ್-ಬಿಲ್ಡ್ ಪೆಲಿಕನ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಹೆಡೆಡ್ ಐಬಿಸ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುವುದು ₹ ೨೫ ೦೦೦ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರಿಚ್, ರಿಯಾ, ಎಮು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ₹ ೨೦ ೦೦೦. ಬೆಳ್ಳಿಯ ವರ್ಗವು ತನ್ನ ವಿವಿಧ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಚ್ಚೆಯುಳ್ಳ ಜಿಂಕೆ, ಸಾಂಬಾರ್, ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಮಕಾವ್, ಹಸಿರು ರೆಕ್ಕೆಯ ಮಕಾವ್, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ₹ ೧೫ ೦೦೦ಮತ್ತು ಜಂಗಲ್ ಕ್ಯಾಟ್, ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್, ಗಲಾಹ್, ಬ್ಲೂ ಕ್ರೌನ್ ಪಾರಿವಾಳ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ₹ ೧೦ ೦೦೦ ಕ್ಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಂಚಿನ ವರ್ಗವು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿ ದತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (ಸಿಎಸ್ಆರ್) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೇವಿನ ವೆಚ್ಚದ ಸುಮಾರು ೫% ರಿಂದ ೧೦% ಅನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ದತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ₹ ೨.೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದ  ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದತ್ತುವನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

## ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು 
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ೨೦೨೦ - ೨೦೨೧ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ, ವಾರದ ಆರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಾರದ ಐದು ದಿನಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ( ಸೋಮ-ಶುಕ್ರ). ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೇಟಿಗೆ  ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಉದ್ಯಾನವನದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಯಂ-ಸಮರ್ಥನೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರ ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮೇವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಂತಹ ಆಂತರಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನದ ಆವರಣದೊಳಗಿನ ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಂಟರ್ನಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತ ಕ್ರಮಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹ ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

ಈ ಸ್ವಯಂ-ಸುಧಾರಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವೆಚ್ಚಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಂತರದ ಮಾಲಿನ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹಸಿರು ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೊಡುಗೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾದರೂ, ಇದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬಹುದಾದ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಲವಾರು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Royal Tiger 2.jpg|ಬಂಗಾಳದ ಹುಲಿ
ಚಿತ್ರ:The King Lion 2.jpg|ಸಿಂಹ
ಚಿತ್ರ:Lion bannerghatta GG.jpg|ಸಫಾರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ
ಚಿತ್ರ:DancingPeacock.jpg|ನರ್ತಿಸುವ ನವಿಲು
ಚಿತ್ರ:Chital(spotted deer).jpg|ಚಿತಾಲ್ (ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆ)
ಚಿತ್ರ:Leopard.jpg|ಚಿರತೆ
ಚಿತ್ರ:Lions 01.JPG|ಸಿಂಹ
ಚಿತ್ರ:Lions 02.JPG|ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಹ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ
ಚಿತ್ರ:Lions 03.JPG|ಹುಲಿ
ಚಿತ್ರ:The Bannerghatta White Tiger.jpg|ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಬಿಳಿ ಹುಲಿ
ಚಿತ್ರ:White Tigers 05.jpg|ಬಿಳಿ ಹುಲಿ
ಚಿತ್ರ:Lions 06.JPG|ಆಮೆ
ಚಿತ್ರ:Lions 07.JPG|ಜೀಬ್ರಾ
ಚಿತ್ರ:King lion.jpg|ಸಿಂಹ
ಚಿತ್ರ:Bannerghetta Tiger.jpg|ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿ
ಚಿತ್ರ:Bannerghata zoo.jpg|ಬಿಳಿ ಹುಲಿ
ಚಿತ್ರ:White tiger bangalore.jpg|ಬಿಳಿ ಹುಲಿ
ಚಿತ್ರ:Bengal Tiger in Bangalore.jpg|ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿ
ಚಿತ್ರ:Elephant Bannerghatta.jpg|ಸರೋವರದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಆನೆ
ಚಿತ್ರ:Crocodile Bannerghatta.jpg|ಘರಿಯಲ್
ಚಿತ್ರ:Reptiles at Bannerghatta National Park.jpg|ಮೊಸಳೆ
ಚಿತ್ರ:Indian Crocodile in the Lake of Bannerghatta National Park.jpg|ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮೊಸಳೆ
ಚಿತ್ರ:VB 017 Butterfly Park Bangalore.jpg|ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಕೇಂದ್ರ
ಚಿತ್ರ:Angry Bear.JPG|ಕರಡಿ
ಚಿತ್ರ:Pelican Bannerghatta.jpg|ಪೆಲಿಕಾನ್ ಪಕ್ಷಿ
ಚಿತ್ರ:Butterlfy Park.jpg|ಚಿಟ್ಟೆ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ
ಚಿತ್ರ:BannerghattaBlackSpider.jpg|ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಪರೂಪದ ಜೇಡ (ಕುಟುಂಬ ಇಡಿಯೋಪಿಡೆ)
ಚಿತ್ರ:Bannerghata National Park Tiger Safari.JPG|ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ - ಹುಲಿ ಸಫಾರಿ
ಚಿತ್ರ:Bannerghata National Park Safari Entry.JPG|ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ - ಸಫಾರಿ ಪ್ರವೇಶ
ಚಿತ್ರ:Werifesteria 14.jpg|ಸಂತೋಷದ ಕುಟುಂಬ
ಚಿತ್ರ:Leopard.jpg|ಚಿರತೆ
ಚಿತ್ರ:Tiger - Bannerghatta National Park.jpg|ಹುಲಿ
ಚಿತ್ರ:Hippopotamus at Bannerghatta Park, Bangalore.JPG|
ಚಿತ್ರ:Saffari at Bannerghatta National Park Bangalore 8418.JPG|
ಚಿತ್ರ:Snap from Bannerghatta National Park Bangalore 8550.JPG|

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ