ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿ

**ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿ** ( **ಹೈದರಾಬಾದಿ ದಮ್ ಬಿರಿಯಾನಿ** ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಭಾರತದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಶೈಲಿಯ ಬಿರಿಯಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಿಂದ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೇಕೆ ಮಾಂಸ ) ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಇದು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮೊಘಲಾಯಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಬಿರಿಯಾನಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
೧೬೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ಮೊಘಲರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಜಾಮರು ಆಳಿದರು. ಮೊಘಲರ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನಪದದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ  ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಿಜಾಮ ನಿಜಾಮ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್ ಅವರ ಅಡುಗೆಯವ ಅಸಫ್ ಜಾ I ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ೧೮೫೭ ರಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನಗೊಂಡಾಗ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಬಿರಿಯಾನಿಯಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಉಂಟಾಯಿತು. 

### ಮೂಲ 
ಈ ಖಾದ್ಯದ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜಾಮನ ಬಾಣಸಿಗನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬಿರಿಯಾನಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಬಿರಿಯಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ತಂದ *ಪಿಲಾಫ್* ವಿಧಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ *ಪಲಾವ್* ಸೈನ್ಯದ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಸೈನ್ಯವು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮಾಂಸದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾಂಸ ಹಾಕದೇ ಇದ್ದರೆ  "ಪಲಾವ್" ಮತ್ತು "ಬಿರಿಯಾನಿ" ನಡುವೆ ಅಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಿರ್ ಉಸ್ಮಾನ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗ ಹಿಮಾಯತ್ ಅಲಿ ಮಿರ್ಜಾ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಬಿರಿಯಾನಿಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಡೆಕ್ಕನಿ ಅಥವಾ ತೆಲಂಗಾಣ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವಿಕಸನ ಅಸಫ್ ಜಾ ಅವರ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಹಿಮಾಯತ್ ಹೇಳಿದರು.

## ಪದಾರ್ಥಗಳು 

ಚಿತ್ರ:India_food.jpg|alt=Hyderabadi biryani (on the left) served with other Indian dishes.| ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿ (ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ)ಯನ್ನು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಖಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರ:Mirchi_ka_salan_and_Dahi_chutney.jpg|alt=Two biryani accompaniments: mirchi ka salan and raitha/dahi chutney.| ಬಿರಿಯಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ನೆಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು: ಮಿರ್ಚಿ ಕಾ ಸಲಾನ್ ಮತ್ತು ರಾಯಿತಾ / ದಹಿ ಚಟ್ನಿ.
ಮೂಲ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿ, ಮೇಕೆ ಮಾಂಸ ಅಥವಾ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೋಳಿ ), ಮೊಸರು, ಹುರಿದ ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ. ಮಸಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ, ಲವಂಗ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಲವಂಗದ ಎಲೆಗಳು, ಜಾಯಿಕಾಯಿ, ಪಪ್ಪಾಯಿ ಪೇಸ್ಟ್, ಕ್ಯಾರೆವೇ (ಶಾಹಿ ಜೀರಾ), ಮೇಸ್ ಹೂವು (ಜಾವಿತ್ರಿ), ಸ್ಟಾರ್ ಸೋಂಪು (ಬಿರಿಯಾನಿ ಹೂವು), ನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿ ಸೇರಿವೆ.

ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ: *ಕಚ್ಚಿ* (ಹಸಿ) ಬಿರಿಯಾನಿ ಮತ್ತು *ಪಕ್ಕಿ* (ಬೇಯಿಸಿದ) ಬಿರಿಯಾನಿ.

### ಕಚ್ಚಾ-ಗೋಶ್ಟ್ ಕಿ ಬಿರಿಯಾನಿ 
*ಕಚ್ಚಿ* ಬಿರಿಯಾನಿಯನ್ನು, ಹಸಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆನೆಸಿ, ನಂತರ ಬೇಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ (ದಹಿ) ನೆನೆಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸವನ್ನು ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಪದರಗಳ ನಡುವೆ ಇರಿಸಿ, *ಹಂಡಿ* (ಪಾತ್ರೆ)ಯನ್ನು ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಬೇಯಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಮಯ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ಸವಾಲಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

## ಜೊತೆ 
ಬಿರಿಯಾನಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಹಿ ಚಟ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಿರ್ಚಿ ಕಾ ಸಾಲನ್ ಜೊತೆಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಘರ್-ಎ-ಬೈಂಗನ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರಿಯಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಲಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಸೌತೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ನಿಂಬೆ ಹೋಳುಗಳಿರುತ್ತವೆ.

*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* ಪ್ರತಿಭಾ ಕರಣ್ ಅವರಿಂದ *ಎ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಲಿ ಲೆಗಸಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ*. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್&nbsp;81-7223-318-3, 
* ಅಸೆಮಾ ಮೂಸಾವಿ ಅವರಿಂದ *ಸೊಗಸಾದ ಪೂರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ*. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್&nbsp;0-9699523-0-9
* *ದಿ ಹಿಂದೂ* : ಹೈದರಾಬಾದ್ ಬಿರಿಯಾನಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ರೂಪಾಂತರಗಳು
* ಬಿರಿಯಾನಿಯ ಕಥೆ: ಈ ವಿಲಕ್ಷಣ ಖಾದ್ಯ ಭಾರತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಂತು, ನೋಡಿತು ಮತ್ತು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು!

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ
ವರ್ಗ:ಅಡುಗೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ