open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ದೌಲತ್ ಸಿಂಗ್ ಕೊಠಾರಿ

**ದೌಲತ್ ಸಿಂಗ್ ಕೊಠಾರಿ** (೬ ಜುಲೈ ೧೯೦೬-೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೩) ಯವರು ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. 
## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಡಿ.ಎಸ್. ಕೊಠಾರಿ ಅವರು ಜುಲೈ ೬, ೧೯೦೬ ರಂದು ರಜಪೂತಾನದ ಉದೈಪುರದ ರಜಪೂತನತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ೧೯೧೮ ರ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ನಂತರ ಕೊಠಾರಿಯವರನ್ನು ಅವರ ತಾಯಿ ಬೆಳೆಸಿದರು.ಅವರು ಉದಯಪುರ ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮತ್ತು ಮೇಘನಾದ್ ಸಹಾ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ ಪಿಎಚ್‌ಡಿಗಾಗಿ, ಕೊಠಾರಿ ಅವರು ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಇವರನ್ನು ಮೇಘನಾದ್ ಸಹಾ ಅವರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರು.

## ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿ ಪಾತ್ರ
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಅವರು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೩೪ ರಿಂದ ೧೯೬೧ ರವರೆಗೆ ಓದುಗ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೪೮ ರಿಂದ ೧೯೬೧ ರ ವರೆಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೭೩ ರವರೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೬೪-೬೬ ರ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಕೊಠಾರಿ ಆಯೋಗ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಯೋಗವಾಗಿದೆ.

ಡಾ. ಡಿ ಎಸ್ ಕೊಠಾರಿ  (ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ), ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರ. ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಿ.ಆರ್.ಡಿ.ಒ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪಕರು ಅಂದರೆ ನೌಕಾಪಡೆ  ಹಡಗುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (ನಂತರ ನೌಕಾಪಡೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಮೆಟಲರ್ಜಿಕಲ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು), ಮುಂಬೈ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಕೊಚ್ಚಿ, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ದೆಹಲಿ, ಘನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ದೆಹಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಆಹಾರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಮೈಸೂರು, ರಕ್ಷಣಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಹೈದರಾಬಾದ್, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಗುಂಪು, ದೆಹಲಿ,ತಾಂತ್ರಿಕ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ,ಚಂಡೀಗಢ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯುಜಿಸಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಇಆರ್‌ಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಡಿ. ಎಸ್. ಕೊಠಾರಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಡಿ ಎಸ್ ಕೊಠಾರಿ ಮತ್ತು ಡಾ. ಪಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕೆಟ್ ಅವರು ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಲಾರ್ಡ್ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಶ್  ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.

## ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
ಕೊಠಾರಿ ಅವರು ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಥರ್ಮೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಅವರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವರನ್ನು ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘದಿಂದ *ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹಿಂದಿನ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು* ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಿಂದಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆತ್ಮರಾಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.  ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ (ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್) ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪುರುಷರ ವಸತಿನಿಲಯಗಳಲ್ಲೊಂದು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಭುಜಂಗ ಪಾರ್ಕ್

**ಭುಜಂಗ ಪಾರ್ಕ್** ಅನ್ನು ರೇಡಿಯೋ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಜ್ಜರಕಾಡು ಎಂಬಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವನದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಒಂದು ಎಕರೆ. ಪಾರ್ಕ್ ನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಟವರ್ ಇರುವುದರಿಂದ ರೇಡಿಯೋ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ರೇಡಿಯೋ ಪಾರ್ಕ್ ನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨, ೨೦೨೦ ರಂದು ಕೆ. ರಘುಪತಿ ಭಟ್ (ಉಡುಪಿ ಶಾಸಕ) ಅವರು ನವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಪಾರ್ಕ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ೫:೩೦ ರಿಂದ ೮ರವರೆಗೆ ರೇಡಿಯೋವನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಉದ್ಯಾನವನದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಂಚುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಸನಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸತ್ತದೆ. 
ರೇಡಿಯೋ ಟವರ್ ಈಗ ಪಿಎ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಸೆಟ್‍ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಧ್ವನಿಯು ಉದ್ಯಾನವನದೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ಪಿಎ ಸಿಸ್ಟಮ್ ವಾಲ್ಯೂಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ರೇಡಿಯೋ ಟವರ್ ನ್ನು ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೫, ೧೯೩೪ ರಂದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಗೋಪುರ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ಭುಜಂಗ ನಿಲಯ ಎಂದಿದ್ದ ಈ ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಡಾ.ಯು.ಎಲ್. ನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಯು.ಭುಜಂಗ ರಾವ್ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿನ ನಾಮ ಫಲಕ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

## ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರ
ಈ ರೇಡಿಯೋ ಟವರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಲೌಡ್ ಸ್ಪೀಕರ್ ನಿಂದ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜನರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.  ಮೊದಲಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಸಿಲ್ಲದ ಮಂದಿ ಈ ಟವರ್ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ರೇಡಿಯೋ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರ ಅಲ್ಲದೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೭ಕ್ಕೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಗಂಟೆಗೆ ಟವರ್ ನಿಂದ ಅಲರಾಂ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.  ಅಜ್ಜರಕಾಡು, ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಪರಿಸರದವರೆಗೆ ಈ ಟವರ್ ನಿಂದ ನಿನಾದ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

## ಟವರ್ ನ ಬಗ್ಗೆ
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದರ್ಶಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಶೆಟ್ಟಿ ತೋನ್ಸೆ ಪ್ರಕಾರ ನಿತ್ಯ ೫೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಮಂದಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆರೆದು ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.  ಟವರ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸರಕಾರಿ ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳ ಮಂದಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ

Bhujanga Park 01.jpg|ಭುಜಂಗ ಪಾರ್ಕ್ ಟವರ್
Bhujanga Park 02.jpg|ಭುಜಂಗ ಪಾರ್ಕ್
Bhujanga Park 03.jpg|ಭುಜಂಗ ಪಾರ್ಕ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
೩ನೇ ನರ್ಮದಾ ಸೇತುವೆ

**ಹೊಸ ನರ್ಮದಾ ಸೇತುವೆ** (ಅಥವಾ **೩ನೇ ನರ್ಮದಾ ಸೇತುವೆ**) ಭಾರತದ ಭರೂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ೧,೩೪೪ ಮೀ (೪,೪೦೯ ಅಡಿ) ಉದ್ದದ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಎನ್‍ಎಚ್‌-೮ ರಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಪಥಗಳ ಸೇತುವೆಯು ವಡೋದರಾ ಮತ್ತು ಸೂರತ್ ನಡುವಿನ ಎನ್‍ಎಚ್‌-೮ ರ ಒಂದು ಭಾಗದ ಆರು ಪಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರ್ದಾರ್ ಸೇತುವೆಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಸ್ಪ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಡೋಸ್ಡ್ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ೧೪೪ ಮೀ (೪೭೨ ಅಡಿ) ಉದ್ದವಾಗಿದೆ.

ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಲಾರ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಟೂಬ್ರೊ ಮತ್ತು ಡೈವಿಡಾಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಡಿಎಸ್‍ಐ-ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ಕಾನ್) ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಸೇತುವೆಯ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ ₹೩೭೯ ಕೋಟಿ (೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ₹೫೩೨ ಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಯುಎಸ್$೬೧ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಸಮ). ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೭, ೨೦೧೭ ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಜೂನ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಅರ್ರಾ-ಛಪ್ರಾ ಸೇತುವೆ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಬಹು-ಸ್ಪ್ಯಾನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಡೋಸ್ಡ್ ಸೇತುವೆಯಾಯಿತು, ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಸೇತುವೆಯ ಉದ್ದ ೧,೯೨೦ ಮೀ (೬,೩೦೦ ಅಡಿ). ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ೩ ನೇ ನರ್ಮದಾ ಸೇತುವೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಸ್ಪ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಡೋಸ್ಡ್ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

## ಸಹ ನೋಡಿ
*೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್
*೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಸಿಲ್ವರ್ ಜ್ಯೂಬಿಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸೇತುವೆ ಭರೂಚ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಚಂದ್ರಗಿರಿ

ಚಂದ್ರಗಿರಿ  ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತಿರುಪತಿ ಜಿಲ್ಲೆ. ಇದು ತಿರುಪತಿ ನಗರವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ತಿರುಪತಿ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಮಂಡಲದ ಮಂಡಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತಿರುಪತಿ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಂಗಪುರವು ಚಂದ್ರಗಿರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದರ ಮೂಲಕ ತಿರುಮಲವನ್ನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಲುಪಲು ಸೋಪಾನಮಾರ್ಗಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಲ್ಲಿನ ಕಾಲುದಾರಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
### ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ
ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ, ಇದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರೊಳಗೆ ರಾಜ ಮಹಲ್ (ಅರಮನೆ) ಇದೆ.

ಕೋಟೆಯು ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವರ ಎಂಟು ಹಾಳಾದ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು, ರಾಜ ಮಹಲ್, ರಾಣಿ ಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಾಳಾದ ರಚನೆಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

ರಾಜ ಮಹಲ್ ಅರಮನೆಯು ಈಗ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅರಮನೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಇಂಡೋ-ಸಾರ್ಸೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯನ್ನು ಕಲ್ಲು, ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಣ್ಣದ ಗಾರೆ ಮತ್ತು ಮರದ ರಹಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಿರೀಟದ ಗೋಪುರಗಳು ಹಿಂದೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಚಂದ್ರಗಿರಿಯು ೧೩೬೭ ರಿಂದ ವಿಜಯನಗರದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದು ಸಾಳ್ವ ನರಸಿಂಹರಾಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಚಂದ್ರಗಿರಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ೪ ನೇ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಸುಲ್ತಾನರು ಪೆನುಕೊಂಡದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ರಾಯರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ೧೬೪೬ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಟೆಯನ್ನು ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದ ಪಾಳೇಗಾರ (ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ) ಬಿಸಯ ನಾಯಕನಿಗೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜನು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಳಬಾಗಲು (ತ) ಕೋಲಾರ (ಡಿ) ಹರಪನಾಯಕನಹಳ್ಳಿಯ ಬಿಸಯ ನಾಯಕ, ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯ ಸುಲ್ತಾನನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಹೂಡಿದನು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸೈನ್ಯವು ಕೋಟೆಯೊಳಗಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಕೊಂದರು. (ಸತ್ತ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಮೂಗುತಿಗಳು ಕೇವಲ ೩ ಪೂರ್ಣ ಬಿದಿರಿನ ಬಕೆಟ್ ಗಳಷ್ಟುಇದ್ದವು ಎಂದು ಪುರಾಣವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುರುಡುಮಲೆ ಗ್ರಾಮದ ೨ ಕಲ್ಲಿನ ಲಾಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.) ನಂತರ ಸುಲ್ತಾನನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅದು ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಇದು ೧೭೯೨ ರಿಂದ ಮರೆಯಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ

**ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವವು** ಭಾರತದ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಮಾಜ ಸೇವಕರಾದ ಸಾಮ್ರಾಂತ್ ವೀರಮಣಿ ಅವರು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.

## ಇತಿಹಾಸ
ಇದನ್ನು ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಂತ್ ವೀರಮಣಿ ಅವರು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತವರೂರು ಆಗಿರುವ ಡೂನ್ ಕಣಿವೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ತರಲು ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಲೇಖಕ ರಸ್ಕಿನ್ ಬಾಂಡ್‍ರವರು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

## ೨೦೧೭ರ ಆವೃತ್ತಿ
೨೦೧೭ನೇ ವರ್ಷದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವದ ಆವೃತ್ತಿಯು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‍ನ ಒ.ಎನ್.ಜಿ.ಸಿ ಆಫೀಸರ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವದ 
೨೦೧೭ರ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಶೋಭಾ ಡೆ ಅವರು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ಅವರ *ದಿ ಅನ್ ಸ್ಯೂಟೆಬಲ್ ಬಾಯ್* ಎನ್ನುವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

## ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು
೨೦೧೭ರ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

*ಶೋಭಾ ಡೆ

*ಲಕ್ಶ್ಮೀ ನಾರಾಯಣ ತ್ರಿಪಾಠಿ

*ಸುಚಿತ್ರಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ            
thumb|right|ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ  ೨೦೧೭

*ಪಿಯೂಷ್ ಮಿಶ್ರಾ

*ಕಿರಣ್ ಮನ್ರಾಲ್

*ರಕ್ಶಂದ ಜಲೀಲ್

*ದಿವ್ಯಾ ಪ್ರಕಾಶ್ ದುಬೆ

*ಡಾ. ಬಿಜಯಲಕ್ಶ್ಮಿ ನಂದಾ

*ಅಶೋಕ್ ಚಕ್ರಧರ್

*ಹೃದಯೇಶ್ ಜೋಶಿ

*ಲಕ್ಶ್ಮಿ ಪಂತ್

*ಸುಶೀಲ್ ಬಹುಗುಣ

*ತ್ರೇಪನ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್

*ರಾಜ್‍ಶೇಖರ್

*ಸುಮ್ರಿತ್ ಶಾಹಿ

*ಅನುಜ್ ತಿವಾರಿ

*ಸವಿ ಶರ್ಮಾ

*ಮೋನಾ ವರ್ಮಾ

## ೨೦೧೮ರ ಆವೃತ್ತಿ
೨೦೧೮ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ವರ್ಷದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ ಶತ್ರುಘ್ನ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ *ಎನಿಥಿಂಗ್ ಬಟ್ ಖಾಮೋಶ್‍ನ* ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾದ ಭಾರತಿ ಪ್ರಧಾನ್ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗೋಲ್ಡನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್

thumb|ಗೋಲ್ಡನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್
**"ಗೋಲ್ಡನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್"** ಸೇತುವೆಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಂಕಲೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ  ಭೂರಾಚ್ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆಗ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ( ಈಗ ಮುಂಬಯಿ ) ಆಡಳಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು  ನರ್ಮದಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಒಂದು ಸೇತುವೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.  ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನರ್ಮದಾ ಸೇತುವೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ನಿರ್ಮಾಣ
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮೭೭ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯ್ತು. ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಬಾಂಬೆ ಹಾಘು ಬರೋಡಾ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೈಲ್ವೇಯವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಸರ್ ಜಾನ್ ಹಾಕ್ಸಾ ಅವರದ್ದಾಗಿದೆ. ಸೇತುವೆಯನ್ನು ೧೬ ಮೇ ೧೮೮೧ ರಂದು ೪೫.೫೫ ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ ನರ್ಮದಾ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಚಿನ್ನದ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನರ್ಮದಾ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ ಭಾರೀ ದಟ್ಟಣೆಯ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. 

ನರ್ಮದಾ ಸೇತುವೆಯು ಸುಮಾರು ೧೪೧೨ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದೆ.

## ಇದನ್ನು ನೋಡಿ
* ಸಿಲ್ವರ್ ಜ್ಯೂಬಿಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸೇತುವೆ ಭರೂಚ್
* ೩ನೇ ನರ್ಮದಾ ಸೇತುವೆ

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ನಲ್ಲಿನ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಭಾರತ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ತೊಂಬಟ್ಟು

**ತೊಂಬಟ್ಟು,** ಇದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ೪೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್, ಕುಂದಾಪುದಿಂದ ೨೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರುನಿಂದ ೪೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೋಟ, ಉಡುಪಿ, ಕಾರ್ಕಳ, ಸಾಗರ ಇವು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ತೊಂಬಟ್ಟು ಜಲಪಾತವು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿವೆ. ತೊಂಬಟ್ಟು ಜಲಪಾತವು ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ತೋಟಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಅಧಿಕ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
thumb|ತೊಂಬಟ್ಟು ಜಲಪಾತ 
thumb

## ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಕೃಷಿ ತೊಂಬಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದ ಜನರ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಕಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೇರುಬೀಜಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಬ್ಬರ್ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ.
thumb|ತೊಂಬಟ್ಟು ನದಿ

## ವಾರಾಹಿ ನದಿ
ವಾರಾಹಿ ನದಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಬಾಗಿಮನೆ ನದಿ ಅಥವಾ ಮಚಟ್ಟು ನದಿ
 ಅಥವಾ ಹಾಲಾಡಿ ನದಿ  ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ನದಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು, ನದಿದಡದ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.  ಬಸ್ರೂರು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹಾದು ನಂತರ ಕುಂದಾಪುರದ ಬಳಿ ವಾರಾಹೀ ನದಿಯು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮಾಸ್ತಿಕಟ್ಟೆಯ  ಬಳಿ ವಾರಾಹಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಮಣಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ನದಿಯ ಹರಿವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ತೊಂಬಟ್ಟು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

## ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ
ತೊಂಬಟ್ಟು ಜಲಪಾತವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಕೊಲ್ಲೂರು, ಅಮಾಸೆಬೈಲು ಇವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಚಿರತೆ, ಹುಲಿ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ನಾಗರ ಹಾವುಗಳು ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅಪರೂಪದ ಬೀಟೆಮರ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಜಲಪಾತದ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

## ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಯಕ್ಷಗಾನ ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ೬-೮ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವಂಬರ್ ನಿಂದ ಮೇ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಉಡುಪಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ** ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಭಜನಾ ಮಂಡಳಿ, ತೊಂಬಟ್ಟು** ಎಂಬ ಭಜನಾ ಮಂದಿರವಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

## ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ
* ವರಸಿದ್ದಿವಿನಾಯಕ ಪದವಿಪರ್ವೂ ಕಾಲೇಜು, ಕೇರಾಡಿ 
* ಕೆನರಾ ಕಾಲೇಜ್ ಅ‌ಫ್ ನರ್ಸಿಂಗ್
* ಮೂಡಲಾಕಟ್ಟೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ 
* ಮದರ್ ತೆರೆಸಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಕಾಲೇಜು 
* ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಅಮಾವಾಸೆಬೈಲು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ರಕ್ತ ಕಣ್ಣೀರು

***ರಕ್ತ ಕಣ್ಣೀರು*** 2003 ರ ಭಾರತೀಯ  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ  ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಉಪೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಮ್ಯಾ ಕೃಷ್ಣ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುನಿರತ್ನ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ತೆಲುಗಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.  ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಉಪೇಂದ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು 1954 ರ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ *ರಥ ಕಣ್ಣೀರಿನ* ರಿಮೇಕ್ ಎಂದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದರೂ,  ನಿರ್ದೇಶಕರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕನ್ನಡ ನಾಟಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಂಗ-ನಾಟಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ 1954 ರ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. *ರಥ ಕಣ್ಣೀರು*.  ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಇದರ ನಂತರ 2012  ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ *ಕಟಾರಿ ವೀರ ಸುರಸುಂದರಾಂಗಿ* ಎಂಬ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉತ್ತರಭಾಗವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಕಥಾವಸ್ತು
ಮೋಹನ್ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ ಬೇರೆ ದೇಶದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ತಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಸೊಕ್ಕಿನವನು.ಅವನು ಸ್ಥಳೀಯ ವೇಶ್ಯೆ ಕಾಂತಾಗೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ತಾಯಿಯ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಅವನು ತನ್ನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಚಂದ್ರ ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಮರುತಮಲೈ

**ಮರುತಮಲೈ** ಅಥವಾ **ಮರುದಮಲೈ**, ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಉಪನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ, 15&nbsp;ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಿಂದ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ 17 ನೇ ವಾರ್ಡ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿರುವ ಮುರುಗನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮುರುಗನ್ ದೇವರ ಏಳನೇ ನಿವಾಸವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರು 1200 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಿರುಪ್ಪುಗಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಅರುಣಗಿರಿನಾಥರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದೆ. ತಿರುಮುರುಗನಪೂಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪಂಬಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧರ ಗುಹಾ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಮುರುಗನ್ ದೇವರಿಗೆ ಮುಡಿಪಾದ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳಂತೆ, ಮರುಧಮಲೈ ದೇವಾಲಯವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ.

## ಸಾರಿಗೆ 
## ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಗ್ರಾಮವು ಮರುಧಮಲೈ ಮುರುಗನ್ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಭಾರತಿಯಾರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕೊಯಮತ್ತೂರು
ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಫ್ ೫೦ ಫೂಟ್ ವುಮನ್

***ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಫ್ ದಿ 50 ಫೂಟ್ ವುಮನ್*** 1958 ರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭಯಾನಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನಾಥನ್ ಎಚ್. ಜುರಾನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ (ನಾಥನ್ ಹರ್ಟ್ಜ್ ಎಂದು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಆಲಿಸನ್ ಹೇಯ್ಸ್, ವಿಲಿಯಂ ಹಡ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಯೆವೆಟ್ಟೆ ವಿಕರ್ಸ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ವೂಲ್ನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಕ್ ಹಾನ್ನಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಸಂಗೀತವನ್ನು ರೊನಾಲ್ಡ್ ಸ್ಟೈನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲೈಡ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳು *ವಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ* ಡಬಲ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿ ವಿತರಿಸಿದರು.

ಅಲೈಡ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆವೃತ್ತಿಯು 66 ರ ಬದಲಿಗೆ 75 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘವಾದ ಮುದ್ರಿತ ಕ್ರಾಲ್, ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅನುಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮಯವನ್ನು ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಹೋಲ್ಡ್-ಫ್ರೇಮ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕಥಾಹಂದರವು ಶ್ರೀಮಂತ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯ ದುಃಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಅವರ ಸುತ್ತಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ಅನ್ಯಲೋಕದ ನಿಕಟ ಮುಖಾಮುಖಿಯು ಅವಳು ದೈತ್ಯನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಫಿಲಾಂಡರಿಂಗ್ ಪತಿಯಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಅವಳ ಮದುವೆಯನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. 

*ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಫ್ ದಿ 50 ಫೂಟ್ ವುಮನ್* 1950 ರ ದಶಕದ ಇತರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಗಾತ್ರ-ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮಾನವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು: *ದಿ ಅಮೇಜಿಂಗ್ ಕಲೋಸಲ್ ಮ್ಯಾನ್* (1957), ಅದರ ಉತ್ತರಭಾಗವಾದ *ವಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕೊಲೊಸಲ್ ಬೀಸ್ಟ್* (1958), ಮತ್ತು *ದಿ ಇನ್‌ಕ್ರೆಡಿಬಲ್ ಶ್ರಿಂಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್* (1957); ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆ ನಾಯಕಿ.

ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ
ಪೋರಸ್

**ಪೋರಸ್** ಅಥವಾ **ಪೊರೋಸ್** (  : Πῶρος

 
*ಪೊರೋಸ್* ;  326-321 BC) ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು, ಅವರ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಝೀಲಂ ನದಿ (ಹೈಡಾಸ್ಪಿಸ್) ಮತ್ತು ಚೆನಾಬ್ ನದಿ (ಅಸಿನೆಸ್) ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅವನನ್ನು ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಸಾಧಾರಣ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಯೋಧ ಎಂದು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಪೋರಸ್ , ಹೈಡಾಸ್ಪೆಸ್ ಕದನದಲ್ಲಿ (326 BC) ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದನು.  ಇದರ ನಂತರ, ಪ್ರಭಾವಿತ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಸತ್ರಾಪ್ ಆಗಿ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದನಲ್ಲದೆ, ಹೈಫಾಸಿಸ್ ( ಬಿಯಾಸ್ ) ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ನೀಡಿದನು.   ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 321 ಮತ್ತು 315 ರ ನಡುವೆ ಪೋರಸ್ ಮರಣಹೊಂದಿದ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪೊರೋಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತು ಹೋದ ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪು ಆಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾ ಹಿಸ್ಟರಿ
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೋತ ಬಗ್ಗೆ
ಪಾಠ ಇದೆ... ಗ್ರೀಕ್ರು ತಪ್ಪು ಹೇಳ್ತಾ ಇದಾರೆ.
ಒಪ್ಪೋ ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫

**ಒಪ್ಪೋ ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫** ಸರಣಿಯು ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಪೋನ್‍ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಒಪ್ಪೋ ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೩ ಸರಣಿಯ ನಂತರದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಪೋನ್‍ಗಳನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೪ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಯಿತು.
thumb|ಒಪ್ಪೋ ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫

## ವಿನ್ಯಾಸ
ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಮತ್ತು ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಪ್ರೋ ಫ್ರೇಮ್ಗಾಗಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಡಿಸ್‍ಪ್ಲೇಯು ಕಾರ್ನಿಂಗ್ ಗೊರಿಲ್ಲಾ ಗ್ಲಾಸ್ ವಿಕ್ಟಸ್‍ನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟದೆ, ಇದು ಅಂಚುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಪ್ರೋವಿನ ಹಿಂಭಾಗದ ಪ್ಯಾನಲ್ ಅನ್ನು ಸೆರಾಮಿಕ್‍ನಿಂದ ಮತ್ತು ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಅನ್ನು ಗಾಜಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾರೇಖೆಯ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮುಂಚಾಚಿರುವಿಕೆ ಮೂರು ಹಿಂಬದಿಯ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಮತ್ತು ಡ್ಯುಯಲ್-ಎಲ್ಇಡಿಫ್ಲ್ಯಾಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಪ್ರೋ ಫೋನ್ ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಐಪಿ೬೮ ನೀರಿನ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಣ್ಣ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗ್ಲೇಜ಼್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸೆರಾಮಿಕ್‍ ಬಿಳಿ, ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ.

## ವಿಶೇಷಣಗಳು
### ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್
ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಮತ್ತು ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಪ್ರೋ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ನಾಪ್‍ಡ್ರಾಗನ್ ೮೮೮ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಪ್‍ಡ್ರಾಗನ್ ೮ ಜನರಲ್ ೧ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಸಾಧನಗಳು ಯು.ಎಫ್.ಎಸ್‌ ೩೧ ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ೮ಜಿಬಿ ಅಥವಾ ೧೨ಜಿಬಿ ಆರ್.ಎ.ಎಮ್. ನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಮತ್ತು ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಪ್ರೋ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕ್ರಮವಾಗಿ ೪೮೦೦ ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಜ್ ಮತ್ತು ೫೦೦೦ ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಜ್ ಆಗಿದೆ. ಫಾಸ್ಟ್ ಚಾಜ್ಂಗ್ ೮೦ ವೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ವೈರ್ ಲೆಸ್ ಚಾಜ್ಂಗ್ ೩೦ ವೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ೫೦ ವೋಲ್ಟ್ ನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ.

#### ಕ್ಯಾಮರಾ
ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಮತ್ತು ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಪ್ರೋ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಎಕ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಸಿಪಿಯುನಿಂದ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾಮರಾ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ೧೦ಬಿಟ್ ಕಲರ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

### ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್
ಅಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ೧೨ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕಲರ್ ಒಎಸ್೧೨೧ ನಲ್ಲಿ ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಮತ್ತು ಫೈಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ ೫ ಪ್ರೋ ರನ್ ಆಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದೂರಸಂಪರ್ಕ
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್

**ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್**  ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೈನೀಸ್  ಪಿನ್ಯಿನ್  ; ಬೆಳಗಿದ. ' ಹಾನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು' ), **ಹಾನ್ ಜನರು** ( *ಹಾನ್ರೆನ್* ), ಅಥವಾ **ಸಿನಿಟಿಕ್ ಜನರು**, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ . ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ ಈಗ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಬಹುಪಾಲು ಚೀನಾದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 18% ರಷ್ಟಿರುವ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ವಿವಿಧ ಉಪಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪನ್ನು ಸಹ ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.   ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಅಂದಾಜು 1.4 ಶತಕೋಟಿ ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ ಜನರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ (ಮೇನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಚೀನಾ) ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 92% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.  ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ (ತೈವಾನ್) ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 97% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.   ಚೀನಾದ ಹೊರಗೆ, ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ ಮೂಲದ ಜನರು ಸಿಂಗಾಪುರದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 75% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯರು, ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ ಹಳದಿ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಾಸಿಸುವ ಕೃಷಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ ಹುವಾಕ್ಸಿಯಾಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.   *ಹುವಾಕ್ಸಿಯಾ* ಎಂಬ ಪದವು ಕೃಷಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಾದ ಹುವಾ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿಯಾಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರು ಉತ್ತರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ನದಿಯ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದ ಮಧ್ಯದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.     ಈ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಚೀನೀ ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಆಧುನಿಕ ಹಾನ್ ಚೀನೀ ಜನರ ಪೂರ್ವಜರು. ವಾರಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅವಧಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಝೌ-ಯುಗದ ಚೀನಿಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹುವಾಕ್ಸಿಯಾ (ಅಕ್ಷರಶಃ "ಸುಂದರವಾದ ಭವ್ಯತೆ") ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಆರಂಭಿಕ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದನ್ನು "ನಾಗರಿಕ" ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಲು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಝೌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಕದ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಡೆಗೆ "ಅನಾಗರಿಕ" ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾನ್ ಅಲ್ಲದ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.    

ಅನೇಕ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಚೀನೀ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ***ಹುವಾ ಜನರು*** ( *ಹುವಾರೆನ್* ), ***ಹುವಾ ಕಿಯಾವೊ*** ( *ಹುವಾಕಿಯಾವೋ* ) ಅಥವಾ ***ಹುವಾಜು*** ( *ಹುವಾಝು* ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಚೀನೀ ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ***ಝೊಂಗ್‌ಗುಂಗ್‌ನ*** ಜನರಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ***ರೆನ್***  ಇದು ಹಾನ್ ಅಲ್ಲದ ಚೈನೀಸ್ ಜನಾಂಗದ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಚೀನಾದ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.   

ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಂಚಿಕೆಯ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ, ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದ್ದಾರೆ.  ಉತ್ತರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಹುವಾಕ್ಸಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಕಳೆದ ಎರಡು ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ.   ಹುವಾಕ್ಸಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಹಳದಿ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೃದಯಭಾಗದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಡಿತು, ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸಿನಿಸೈಸ್ ಮಾಡಿದ ವಿವಿಧ ಹ್ಯಾನ್ ಅಲ್ಲದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   

ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಚೀನೀ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಾನ್ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕೀಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಸಂಘಟಿತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿ, ಹಾನ್ ಚೀನಾ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮಹಾನ್ ಶಕ್ತಿಯಾಯಿತು, ಅದರ ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾತ್ರ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು.     ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ಹುವಾಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು "ದಿ ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ಹಾನ್" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.      ಇಂದಿನವರೆಗೂ, ಹಾನ್ ಚೀನಿಯರು ಈ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗೀಯ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಲಿಪಿಯನ್ನು " ಹಾನ್ ಅಕ್ಷರಗಳು " ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಂಡೆ

thumb|right|alt=ಚಂಡೆ|ಚಂಡೆ
**ಚಂಡೆ** ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಲಯಗಳು ಪೂರ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ‍್ತಾನಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ *ಬಡಗು ತಿಟ್ಟು ಚಂಡೆ* (ಉತ್ತರ ಶಾಲೆ) ಮತ್ತು *ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಚಂಡೆ* (ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಲೆ). ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ *ಚೆಂಡ* ಕೂಡ ಇದರ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಬಡಗು ತಿಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಚಂಡೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಚೆಂಡಕ್ಕಿಂತ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ಚಂಡೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ (ರಣ ಚಂಡೆ). ಈ ಉಪಕರಣವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಲಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ೩ ಕಿ.ಮೀ. ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಿಂದ ಕೇಳಬಹುದು. ಚಂಡೆಯು ಸುಮಾರು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ದೇಹವನ್ನು ಹಲಸಿನ ಮರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಗೂಡು’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಚಂಡೆ ವಾದಕರು ಯಕ್ಷಗಾನದ ತಾಳ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತಾಳಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಲಯ ಪದ್ಧತಿಯು ಪೂರ್ವ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

## ಭೌತಿಕ ಘಟಕಗಳು
ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಂಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಹಸುವಿನ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಪ್ಪ ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಚಂಡೆಯ ದೇಹವು ಅದರ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ ೧೨ ಕೀಲುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೨ ಸೆಂ.ಮೀ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೨೩ ಸೆಂ.ಮೀ ಒಳಗಿನ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚಂಡೆಯ ನುಡಿಸುವ ಭಾಗವು ಸುಮಾರು ೨೦ ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಇದರ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲು ಹಗ್ಗಗಳ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಲಾದ ಬೆಣೆಗಳನ್ನು ತಿರುಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾದಕರ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕೈಯಿಂದ ಉರುಳಿಸಲು ಒಂದು ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಮರದ ಬೆಣೆಯನ್ನು ಇದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಅಂಚಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಭಂಗಿ
ಎರಡು ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಚಂಡೆ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಲಂಬವಾಗಿ ಆದರೆ, ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಮವು ನೆಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಓರೆಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾರೆ.

## ಚಂಡೆ ಕೋಲುಗಳು
ಚಂಡೆ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಂಡೆಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಲಿನ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ದಪ್ಪವು ಅದರ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಡಗೈ ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಕೋಲುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕೋಲಿನ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ೨೮ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್; ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಚಂಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ವ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

## ಬಳಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು
ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಿಧದ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಬಲವಾದ ಕೈಗೆ ಬಳಸುವ ಕೋಲಿನ ತಲೆಯು ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೋಲಿನ ದೇಹ ಮತ್ತು ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಅಂತ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಲು ಸ್ವಲ್ಪ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮೊನಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಬಲವಾದ ಕೋಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಂಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಬೆಣೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀಸುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಕೋಲನ್ನು ಉರುಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈಯಿಂದ ಅಥವ ಬೆರಳಿನಿಂದ ನುಡಿಸುವ ಧ್ವನಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಚಂಡೆಯ ಮೂಲಕ ನುಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕೊಡವೂರು

ಕೊಡವೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ಶಂಕರನರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=

ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೂ ಸಂತ ಕ್ರೋಡ ಮುನಿಯು ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಹೀಗಾಗಿ ಕೋಡಶ್ರಮ ಏಂಬ ಹೆಸರು ಕೊಡವೂರು ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. 

=ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ=

*ಕೊಡವೂರು ಮಲ್ಪೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಕಡಲತೀರ ಮತ್ತು ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 
*ಬೆಲ್ಕಲೆ, ಕೆರೆಮಠ, ಕಂಬಳಕಟ್ಟೆ, ಮಂಡೆಚಾವಡಿ ಮತ್ತು ಕಾನಂಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು. 
*ಮೇಲಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ನೃತ್ಯ ನಿಕೇತನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭರತನಾಟ್ಯ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

=ಸಂಸ್ಕೃತಿ=

*ಯಕ್ಷಗಾನವು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಕಲೆಯ ರೂಪಕವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿವೇಷವನ್ನು ಹಾಕಿ ಕುಣಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

=ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು=

*ಶಂಕರನರಾಯಣ ದೇವಾಲಯದ ವಾರ್ಷಿಕ ರಥೋತ್ಸವ. ಇದು 9 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ರಥೋತ್ಸವ, ಕಟ್ಟೆಪೂಜೆ ಗ್ರಾಮದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅಶ್ವಥ ವೃಕ್ಷಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ದೇವರನ್ನು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಭಕ್ತರ ಮನೆಗೆ ತರುವುದು ಒಂದೇ ಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ದೇವರನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಲಕ್ಷದೀಪೋತ್ಸವ (ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬೀದಿಯನ್ನು ದೀಪದಿಂದ ತುಂಬಿಸುವ ಪೂಜೆ ಇದು.)

=ಸಾರಿಗೆ=

ಕೊಡವೂರು ಗರಡಿ ಮಜಲು,ಸಂತೆಕಟ್ಟೆ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಪೆಗೆ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹೆಂಕೆಲ್ ಹೆ ೭೪

**ಹೆಂಕೆಲ್ ಹೆ ೭೪** ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಲಘು ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಐ-ಟೈಪ್ ಇಂಟರ್‌ಪ್ಲೇನ್ ಸ್ಟ್ರಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ, ಸ್ಪ್ಯಾನ್ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಏಕ-ಬೇ ಬೈಪ್ಲೇನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಪೈಲಟ್ ತೆರೆದ ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅಂಡರ್‌ಕ್ಯಾರೇಜ್ ಸ್ಥಿರವಾದ, ಟೈಲ್‌ಸ್ಕಿಡ್ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿತ್ತು.

ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಫೈಟರ್ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲಘು ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವಾದ ಹೈಮಾಟ್‌ಸ್ಚುಟ್ಜ್‌ಜೆಗರ್‌ಗೆ ಅರ್.ಎಲ್.ಎಮ್ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೊನೊಪ್ಲೇನ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೆಂಕೆಲ್ ೭೪ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅರ್.ಎಲ್.ಎಮ್ ಅದಕ್ಕೆ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು. Focke-Wulf Fw ೫೬ ಮತ್ತು Arado Ar ೭೬ ಹಿಂದೆ, ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಎಲ್ಲಾ ಮೊನೊಪ್ಲೇನ್ಗಳು, ಈ ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ನಂಬಿದ್ದರು. ಮುಂದುವರಿದ ತರಬೇತುದಾರರಿಗೂ ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
400px|right|ಹೆಂಕೆಲ್ ಹೆ ೭೪

## ವಿಶೇಷತೆಗಳು
### ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
**ಸಿಬ್ಬಂದಿ: ಒಬ್ಬ ಪೈಲಟ್
**ಉದ್ದ: ೬.೪೫ ಮೀ (೨೧ ಅಡಿ ೨ ಇಂಚು)
**ರೆಕ್ಕೆಗಳು: ೮.೧೫ಮೀ (೨೬ ಅಡಿ ೮.೭೫ ಇಂಚು)
**ಎತ್ತರ: ೨.೨೦ಮೀ (೭ ಅಡಿ ೨.೫ ಇಂಚು)
**ವಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶ: ೧೪.೫ ಮೀ೨ (೧೬೦.೬ ಚದರ ಅಡಿ)
**ಖಾಲಿ ತೂಕ: ೭೭೧ ಕೆ.ಜಿ (೧೬೯೭ ಎಲ್‍ಬಿ)
**ಒಟ್ಟು ತೂಕ: ೧೦೧೯ ಕೆ.ಜಿ (೨೨೪೨ ಎಲ್‍ಬಿ)
**ಪವರ್‌ಪ್ಲಾಂಟ್: ೧ × ಆರ್ಗಸ್ ಆಸ್ ೧೦C, ೧೮೦ ಕೆ ಡಬ್ಲೂ (೨೪೦ ಎಚ್‍ಪಿ)

#### ಪ್ರದರ್ಶನ
*ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗ: ೨೮೦ ಕಿ.ಮೀ/ಘಂಟೆ (೧೭೪ ಎಮ್‍ಪಿಎಚ್, ೧೫೧ ಕೆಎನ್)
*ಕ್ರೂಸ್ ವೇಗ: ೨೩೫ ಕಿ.ಮೀ/ಘಂಟೆ (೧೪೬ ಎಮ್‍ಪಿಎಚ್, ೧೨೭ ಕೆಎನ್)
*ಶ್ರೇಣಿ: ೩೭೦ ಕಿಮೀ (೨೩೦ ಮೈಲಿ, ೨೦೦ ಎನ್‌ಮಿ)
*ಸೇವಾ ಸೀಲಿಂಗ್: ೪,೮೦೦ ಮೀ (೧೫,೭೫೦ ಅಡಿ)
*ಆರೋಹಣದ ದರ: ೬.೪ ಮೀ/ಸೆ (೧,೨೬೨ ಅಡಿ/ನಿಮಿಷ)
 
## ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ
೧ × ಸ್ಥಿರ, ಫಾರ್ವರ್ಡ್-ಫೈರಿಂಗ್ ೭.೯೨ ಎಮ್.ಎಮ್ (೩೧೨ ) ಎಮ್.ಜಿ ೧೭ ಮೆಷಿನ್ ಗನ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಪೆರ್ಡೂರು

**ಪೆರ್ಡೂರು** ಭಾರತ ದೇಶದ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಹೆಬ್ರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಸ್ಥಳಗಳು
ಪೆರ್ಡೂರು ಗ್ರಾಮದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ದೇವರ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು, ಇದು ೧೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ  ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಪುಷ್ಕರಣಿ (ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿರುವ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿ) ಇದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಜನರು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳ ಪೂರೈಕೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಹರಕೆ ಸೇವೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ೧೦೦೧ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಜಾತ್ರಾ ಉತ್ಸವವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ ೧೬ರಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ *ಸಾವಿರಪರ್ಂದ್* ಅಂದರೆ ಸಾವಿರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಪೆರ್ಡೂರು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

## ಸಂಪರ್ಕ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಆಗುಂಬೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಭದ್ರಾವತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಡೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಬಸ್ಸುಗಳು ಹೆಬ್ರಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ, ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪೆರ್ಡೂರಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆಗಳಾದ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಮತ್ತು ಜೀಪ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಪೆರ್ಡೂರನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಬಸ್‍ನ ಮೂಲಕ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಪೆರ್ಡೂರಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ೩೫ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು ಬೈರಂಪಲ್ಲಿ, ಬೆಳ್ಳಂಪಲ್ಲಿ, ಬನ್ನಪಲ್ಲಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಾಗಿವೆ.

## ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಮಣಿಪಾಲ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಮದ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಪೆರ್ಡೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಬಿ.ಎಂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ೭ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಪಿ ಶಾಲೆ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯೂ ಇದೆ. ಹಿಂದಿನ ಬಿ.ಎಂ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿ, ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೆರ್ಡೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೧-೧೨ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಪದವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬಾಲೆಬೈಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆ ಪೆರ್ಡೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕಡಿಯಾಳಿ ಶ್ರೀ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಕಾಲದಿಂದ ರಜತ ಪೀಠಪುರವೆಂದು ಹೆಸರಾದ ಉಡುಪಿ ನಗರದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಡಿಯಾಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ **ಕಡಿಯಾಳಿ ಶ್ರೀ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ** ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಉಡುಪಿಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಈ ದೇಗುಲವಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ತೌಳವ ರಾಜಮನೆತನದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ರಾಮಭೋಜನು ತನಗೆ ಸಂತಾನವಾಗಬೇಕೆಂದು ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಥಿಯಾಗ ಮಾಡಿಸಿದ. ಯಾಗಭೂಮಿಯನ್ನು ನೇಗಿಲಿನಿಂದ ಉಳುವಾಗ ಒಂದು ಸರ್ಪವು ನೇಗಿಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಸತ್ತುಹೋದುದರಿಂದ ಇದರ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾರಾಯಣನ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅದು ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಅಲ್ಲದೆ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಾಲ್ಕು ದುರ್ಗೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡಿಯಾಳಿ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುವುದು ಪ್ರತೀತಿ. ಉಳಿದ ಮೂರು ದೇವಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬೈಲೂರು ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ದೇವಾಲಯ, ಕನ್ನರ್ಪಾಡಿಯ ಜಯದುರ್ಗೆ ಮತ್ತು ಪುತ್ತೂರು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ.

## ವಿಶೇಷತೆ
ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠಕ್ಕೂ ಕಡಿಯಾಳಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೂ ನಿಕಟವಾದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಉಡುಪಿ ಪರ್ಯಾಯ ಪೀಠವನ್ನೇರುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ದೇವಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಮುಖ ಮಂಟಪದ ಕಂಬದಲ್ಲಿ ಕೊರೆದ ಗಣಪತಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ಕಂಬದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣ ದೇವರ ಕೊರೆದ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಹಾಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಧೂಮಾವತಿ ದೈವದ ಮಣೆಯಿದೆ, ಹೊರಗಡೆ ಮರದ ನಂದಿ, ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಘ್ರಚಾಮುಂಡಿ ಗುಡಿಯಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ತಿರುಗುವ ಮರದ ಮುಚ್ಚಿಗೆಯಿದೆ. ಶುಕ್ರವಾರವು ಕ್ಷೇತ್ರದ ದೇವತೆಗೆ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ೧೨ ಸುವಾಸಿನಿಯರ ಸಮಾರಾಧನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

## ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಸೊಬಗು
ಕಡಿಯಾಳಿಯ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೦೦-೭೫೦ರವರೆಗಿನ ಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಾದಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಿಲ್ಪ ಲಕ್ಷಣವು ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ದೇವಳವು ತೌಳವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ೧೪೦೦/೧೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.ಈ ವಿಗ್ರಹ ಸುಮಾರು ೩೦ ಇಂಚು ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಕೆಳಗಿನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲವಿದ್ದು ಅದರ ಕೆಳಗೆ ದೇವಿಯ ಕಾಲಬುಡದಲ್ಲಿ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದಿರುವ ಮಹಿಷಾಸುರನ ತಲೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಹಿಂಗಾಲು ಎತ್ತಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಮಹಿಷನ ಬಾಲವು ದೇವಿಯ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಿಗೆ ಕಿರೀಟ,ಕುಂಡಲ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ತಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಡ್ಯಾಣವಿದೆ.
## ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆ
ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ದೇವಾಲಯವು ೨೦೨೨ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಡಾರಗೊಂಡ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ೧೨೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿ ದೇಗುಲದ ಒಳಾಂಗಣ,ಸುತ್ತು ಪೌಳಿ,ಹೊರಾಂಗಣವು ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.ಹಾಗೆ ಪಿಲಿಚಂಡಿ ಹಾಗೂ ಪರಿವಾರ ದೈವಗಳ ಗುಡಿಗಳಿವೆ.

## ವಿಶೇಷ ಸೇವೆಗಳು
ವಿವಾಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಪುಷ್ಪಪ್ರಸಾದ, ಚಂಡಿಕಾ ಹೋಮ,ಅನ್ನದಾನಗಳು,ಹೂವಿನ ಪೂಜೆ, ರಂಗ ಪೂಜೆ, ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ, ತುಲಾಭಾರ ಸೇವೆ, ದೇವಿ ಪಾರಾಯಣ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಪರಾಶರ ಸರೋವರ

350px|thumb|alt=ಪರಾಶರ ಸರೋವರ |ಪರಾಶರ ಸರೋವರ

**ಪರಾಶರ ಸರೋವರ** ('ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರ' ಎಂದು ಸಹ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮಂಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೨,೭೩೦ ಮೀಟರ್ (೮,೯೬೦ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಂಡಿ ಪಟ್ಟಣದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೪೯ ಕಿಮೀ (೩೦ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ಪಗೋಡಾದಂತಹ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪ್ರಶಾರ್ ಋಷಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅದರೊಳಗೆ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪವಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಸರೋವರವನ್ನು **ಪರಾಶರ ಋಷಿ**ಗೆ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಯ ರಾಜಾ ಬಾನ್ ಸೇನ್ ಅವರು ಋಷಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ, ಹಿಮಾಚಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು.

## ವಿವರಗಳು
ಸರೋವರವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೨,೭೩೦ ಮೀ (೮,೯೬೦ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಆಳವಾದ ನೀಲಿ ನೀರಿನಿಂದ, ಸರೋವರವು ಪರಾಶರ ಋಷಿಗೆ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಬಿಯಾಸ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ಮಂಡಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಕುಲ್ಲು ಕಣಿವೆಯ ಬಜೌರಾದಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಎರಡೂ ಮಾರ್ಗಗಳು ೪೯ ಕಿಮೀ (೩೦ ಮೈಲಿ). ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುತ್ತಿನ, ತೇಲುವ ದ್ವೀಪವಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿನ ಆಮ್ಲಜನಕದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತದೆ. ತೇಲುವ ದ್ವೀಪವು ಸರೋವರದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ತೇಲುವ ಭೂಮಿ ಸರೋವರದ ೭% ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ಮರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರದ ಆಳವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಾರೂ ನಿರ್ಧರಿಸಿಲ್ಲ. ಧುಮುಕುವವನಿಗೆ ಅದರ ಆಳವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಪುರಾಣ
ಪ್ರಶಾರ್ ಋಷಿ ಈ ಸರೋವರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಂಡವ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಭೀಮನು ಕೆರೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ / ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಪಾಂಡವರು 'ಲಾರ್ಡ್ ಕಮ್ರುನಾಗ್'ನೊಂದಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಕಮ್ರುನಾಗ್ ಪ್ರಶಾಂತ ಪರಿಸರವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭೀಮನು (ಬಹಳ ಬಲಶಾಲಿ) ತನ್ನ ಮೊಣಕೈಯನ್ನು ಪರ್ವತವೊಂದರ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಡೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಈ ದಂಟು ಪ್ರಶಾರ ಸರೋವರವಾಯಿತು.

## ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರವು ಮಂಡಿ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಸುಮಾರು ೪೯ ಕಿಮೀ (೩೦ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸರೋವರದ ಗರಿಷ್ಠ ಆಳ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ
### ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರ, ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನೋಟಗಳು

File:PrasharLake.jpg|ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನ, ಜನವರಿ ೨೧
File:Prashar Lake, HP.jpg|ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಶುಷ್ಕ ಚಳಿಗಾಲದ ನೋಟ
File:Parashar Lake-Mandi-Himachal Pradesh-India.jpeg|ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರವು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಮತ್ತು ಹಿಮದಿಂದ  ಆವೃತವಾಗಿರುವ ನೋಟ, ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೪
File:Prashar_Approach_Aerial_Snow_Feb18_DSC04841.jpg|ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರೋವರ, ಕೆಳಗಿನ ಬಲ ಮೂಲೆಯಿಂದ ಅಪ್ರೋಚ್ ರಸ್ತೆ, ಫೆ.೧೮
File:Prashar_Aerial_Snow_Feb18_DSC04841.jpg|ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ, ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ, ಫೆ.೧೮
File:Prashar Lake Mandi Himachal Nov20 D72 19097.jpg|ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನ, ನವೆಂಬರ್ ೨೦

### ಪ್ರಶಾರ್ ಸರೋವರದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ

File:Thistle full Prashar Himachal Aug20 D72 17094.jpg|ಥಿಸಲ್ ಸಸ್ಯ(ಸಿರ್ಸಿಯಮ್ ವಾಲಿಚಿ)
File:Thistle florets Prashar Himachal Aug20 D72 17090.jpg|ಥಿಸಲ್ ನ ಹೂಗಳು(ಸಿರ್ಸಿಯಮ್ ವಾಲಿಚಿ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಮಟ್ಟು,ಕರ್ನಾಟಕ

**ಮಟ್ಟು** ಅಥವಾ **ಮಟ್ಟಿ** ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ. ಉಡುಪಿ ನಗರದಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಟಪಾಡಿಯ ಬಳಿ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇದು ಉಡುಪಿ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ಗ್ರಾಮವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಳಿಯ ಬದನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳವನ್ನು ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬದನೆಯು ತಿಳಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ನೇರಳೆ-ಬಣ್ಣದ ತಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಗೋಳಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣಮಠದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಬದನೆ ಬೆಳೆಯಲು ಅದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.೨೦೦px|thumb|right|ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ

ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕಟಪಾಡಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅನ್ನೆಕಟ್ಟಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸೇತುವೆಗೆ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಸೇತುವೆಯ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಟ್ಟು ಗ್ರಾಮವಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನರಿಗೆ ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬಸ್ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ನದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಮಟ್ಟು ಗ್ರಾಮವು ೨೪೩.೬೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ೫೪೭ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೨,೫೦೬ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೬ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ೧೭೯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ೧,೨೪೧ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೧,೨೬೮ ಮಹಿಳೆಯರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ೨,೧೬೩ ಜನರು ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ೧,೧೦೦ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೧,೦೬೩ ಮಹಿಳೆಯರು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ೧೫೭ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ೧ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ

ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರಗಿರಿ, ತಿರುಪತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯಾದವ ದೊರೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ೧೪೬೦ ರಲ್ಲಿ.ಎ.ಡಿ. ಓದ್ರಾ ಗಜಪತಿ ಕಪಿಲೇಂದ್ರ ದೇವ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.thumb|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆ 

## ಇತಿಹಾಸ
ಚಂದ್ರಗಿರಿಯು ಸುಮಾರು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ೧೩೬೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರಯಾದವ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಸಾಳ್ವ ನರಸಿಂಹದೇವರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೫೬೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಬಂದಿತು. ನಂತರ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಟ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ, ಪೆನುಕೊಂಡದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದವರೆಗೂ ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಿ ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಳ್ವಿಕೆನಡೆಸಿದನು.  ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಭಾವಿ ರಾಣಿ ಚಿನ್ನಾದೇವಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು. ಚಂದ್ರಗಿರಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ೪ನೇ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಸುಲ್ತಾನರು ಪೆನುಕೊಂಡದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ರಾಯರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ೧೬೪೬ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ೧೭೯೨ ರಿಂದ ಮರೆಯಾಯಿತು. ರಾಜ ಮಹಲ್ ಅರಮನೆಯು ಈಗ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯು ವಿಜಯನಗರ ಅವಧಿಯ ಇಂಡೋ-ಸಾರ್ಸೆನ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಿರೀಟದ ಗೋಪುರಗಳು ಹಿಂದೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.  ಅರಮನೆಯನ್ನು ಕಲ್ಲು, ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಣ್ಣದ ಗಾರೆ ಮತ್ತು ಮರದ ರಹಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾವ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಎಂಟು ದೇವಾಲಯಗಳು, ರಾಜ ಮಹಲ್, ರಾಣಿ ಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ರಚನೆಗಳು. ಕೋಟೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಮಹಲ್ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಮಹಲ್ ಅನ್ನು ೩೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಜ ಮಹಲ್ ಅನ್ನು ಅರೆಕೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಆರ್ಕಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಕೋಟೆ, ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ರಚನೆಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮರವನ್ನು ಬಳಸದೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸುಣ್ಣ, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.  ರಾಣಿ ಮಹಲ್ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿಲಾಶಾಸನದ ಪುರಾವೆಗಳು ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಮಾಂಡರ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಆಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

thumb|ರಾಣಿ ಮಹಲ್

ಈ ಕೋಟೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕೋಟೆಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜ ಶ್ರೀ ರಂಗರಾಯರು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೬೩೯ ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.

## ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥ
ಋಷಿ ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಜ ಸಾಳುವ ನರಸಿಂಹ ದೇವರಾಯರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ತಿರುಮಲ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥರು ಎರಡನೇ ನರಸಿಂಹರಾಯರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗಿರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಕೋಟೆಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ೧೧ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕೋಟೆಯಿಂದ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಾಲುದಾರಿ ಇದೆ,ಇದು ಋಷಿಯು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕುರುಹಾಗಿದೆ.

## ಶ್ರೀವಾರಿ ಮೆಟ್ಟು
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ರೀವಾರಿ ಮೆಟ್ಟು, ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಡಿಗೆಯ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಮನೆತನದವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು,ನಂತರ ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಕೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹೂಲಿ

ಹೂಲಿ, ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಸವದತ್ತಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುರಾತನ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಹೂಲಿಯು ಪಂಚಲಿಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೂಲಿಯು ಸವದತ್ತಿಯ ರಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ರಾಮದುರ್ಗದ ಪಟವರ್ಧನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಹಾಗೂ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಷ್ಪತಿನಗರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

## ಹೂಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು
### ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹೂಲಿ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ, ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಈ ದೇವಾಲಯದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ದೇವಾಲಯವು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸುಡುವ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲೂ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರು ಆಧುನಿಕ ಹರಿಯ ಮಂದಿರವಿದೆ. ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಸಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.

#### ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣ
ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಹೂಲಿಯು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಈಗ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿವೆ.

## ಹೂಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳು
*ಅಂಧಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಭವಾನಿಶಂಕರ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಕಲ್ಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಮದನೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ತಾರಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಹೂಲಿ ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ಅಜ್ಜನವರು ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಬೀರದೇವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೂಲಿ

## ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಯೋಜನೆಗಳು
ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಮನೆಗಳು ಹೂಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮದ ಹೊರಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು. ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು, ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.

## ಶಿವಕಾಶಿ ಹೊಳೆ
ಶಿವಕಾಶಿ ಕಣಿವೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೀವು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಪಾತಗಳ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಳ್ಳಿಯ ಹಿರಿಯರ ಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಧ್ಯಾನ ಮಂದಿರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ನೀರು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ನೀರು ಕೆರೆಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದ ಕೆರೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. 

## ಹೂಲಿ ಉಪನಾಮ
ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಪೂರ್ವಜರು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಹೂಲಿಯ ಜನರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು "ಹೂಲಿ" ಎಂದು ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ, ಹೂಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಉಪನಾಮಗಳು ಮುನವಳ್ಳಿ, ಕುಲಕರ್ಣಿ, ಪಾಟೀಲ್, ಹಿರೇಕುಂಬಿ, ಗೌಡರ್, ಚಿಕ್ಕರೆಡ್ಡಿ. ಈ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬವು ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ

ಚಿತ್ರ:Panchalingeshwara temple Hooli 1.jpg|ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹೂಲಿ
ಚಿತ್ರ:Hooli Panchalingesavara Gudi.JPG|ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹೂಲಿ
ಚಿತ್ರ:Hooli Panchalingesvara Gudi.JPG|ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹೂಲಿ
ಚಿತ್ರ:Historical temple Hooli 6.jpg|ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹೂಲಿ

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
*ಸವದತ್ತಿ
*ಬಾದಾಮಿ
*ಐಹೊಳೆ
*ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಜನಾರ್ಧನ ದೇವಾಲಯ

ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗ|thumb|right
ಉದ್ಯಾನವನ|thumb|right
=ಸ್ಥಳದ ಪರಿಚಯ=

ಅಂಬಲಪಾಡಿಯು ಉಡುಪಿ ನಗರದ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಜನಾರ್ಧನ ದೇವಾಲಯ. ಪುರಾತನವಾದ ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ಧನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ಮಂದಿರ, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ಧನ ಪುಷ್ಕರಣಿ, ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಬೃಂದಾವನದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೨ ರಿಂದ ೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ೬ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅಂಬಾ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಪಾಡಿ ಎಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿ.

=ಇತಿಹಾಸ=

ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಎಂದರೆ ‘ಅಮ್ಮನ ಪಾಡಿ’ ಅಥವಾ ‘ಅಮ್ಮನ ಮರ’. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕಾಳಿಯ ಮರದ ವಿಗ್ರಹದ ಜೊತೆಗೆ ಈಗಲೂ ಅದೇ ಕಲ್ಲನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮಹಾಕಾಳಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜನಾರ್ಧನ ಸ್ವಾಮಿಯು ದೇವಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ದೇವಿ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ಧನ ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಅಂಬಲಪಾಡಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಸ್ವಲ್ಪ ಜ್ಞಾನವು ಬಹಳ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.

=ವಿಶೇಷತೆ=

ಅಂಬಲಪಾಡಿಯ ಪೀಠಾಧಿಪತಿ ಜನಾರ್ಧನ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಂಬಲಪಾಡಿಯ ಜನಾರ್ಧನನು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಳಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಜನಾರ್ಧನನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಳು ಮೊದಲು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಒರಾಕಲ್, ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ಪಾತ್ರಿ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘಟನೆಯು ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜನರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂದರ್ಶಕರು ಮಹಾಕಾಳಿ ಜನಾರ್ದನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿ ಇರುವ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜನಾರ್ದನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಡೆಯುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಂಬಲ್ಪಾಡಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥ ಸ್ನಾನ, ರಕ್ಷಾಯಂತ್ರ, ಕುಂಕುಮಾರಚನೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಪೂಜೆ ಸೇರಿವೆ.

=ಸ್ಥಾನ=

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದ ಪವಿತ್ರ ಕಡಲತೀರದೊಂದಿಗೆ ಅಂಬಲಪಾಡಿಯು ಉಡುಪಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸರಳ ರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆದರೆ ಅದು ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಜನಾರ್ಧನ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=

ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಸಿ೩

thumb|alt=ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಸಿ೩|ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಸಿ೩
ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಸಿ೩ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಸಿ೩ಐ ಗಳು ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸ್ಲೇಟ್-ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೦ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ $೧೨೦ ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ೧೧ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಇದನ್ನು ಬಜೆಟ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಸೆಟ್‍ನಂತೆ ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್ ಅನ್‍ ಗಳನ್ನು ಪ್ಲೇ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್: ಬ್ಯಾಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ಲೇ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಬಜೆಟ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ನಂತೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
### ಯಂತ್ರಾಂಶ
ಈ ಫೋನ್‌ನ ಹಲವಾರು ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಆಂತರಿಕ ಶೇಖರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ರ್‍ಯಾಮ್, ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಮತ್ತು ಎನ್‍ಎಫ಼್‍ಸಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರೂಪಾಂತರವು ಕೇವಲ ಎರಡು ಹಿಂಬದಿಯ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆರಳಚ್ಚು ಸಂವೇದಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯು ಮೂರು ಹಿಂದಿನ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳಚ್ಚು ಸಂವೇದಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಿಯಲ್ಮಿ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾರ್ಜ಼ೊ ೧೦ಎ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಬ್ಯಾಕ್ ಕವರ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿ೩ ರೂಪಾಂತರದಂತೆಯೇ ಅದೇ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್-ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಯು ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಪಾವತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಎನ್‍ಎಫ಼್‍ಸಿ ಸಂವೇದಕವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಸಿ೩ ೩.೫ಮೀ.ಮೀ ಹೆಡ್‌ಸೆಟ್ ಜ್ಯಾಕ್, ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟ್, ರಿವರ್ಸ್-ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ೫೦೦೦ಎಮ್‍ಎಹೆಚ್ ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಪವರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಂತೆ ಬಳಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಡ್ಯುಯಲ್ ನ್ಯಾನೋ-ಸಿಮ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಎಸ್‌ಡಿ ಕಾರ್ಡ್ ಟ್ರೇ ಅನ್ನು ಕೂಡ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಸಿ೩ ಅನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಣ್ಣ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು: ಫ್ರೋಜನ್ ಬ್ಲೂ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಜಿಂಗ್ ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಗ್ರೇ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೂರನೇ ಬಣ್ಣದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾದ ನಾರ್ಜ಼ೊ ೧೦ಎ ಎರಡು ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಸೋ ವೈಟ್ ಮತ್ತು ಸೋ ಬ್ಲೂ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ರಿಯಲ್ಮಿ ಲೋಗೋದೊಂದಿಗೆ ಹೊಳಪಿನ ಹಿಂಭಾಗದ ಕವರ್ ಪರವಾಗಿ ಸನ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಎರಡೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ.

### ಸಾಫ಼್ಟ್ ವೇರ್
ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಸಿ೩ ಯ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಯುಐ ೧.೦ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆವರಿಸಿರುವ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ೧೦ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಈ ಫೋನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ೧೧ ಗೆ ನವೀಕರಣವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. 

### ಸ್ವೀಕಾರ
ರಿಯಲ್‌ಮಿ ಸಿ೩ಯನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಫೋನ್‌ನ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು.
ಅನ್‍ಬಾಕ್ಸ್.ಪಿಹೆಚ್ ನ ಜಾನ್ ನೀವ್ಸ್ ಫೋನ್‌ನ ಯುಎಸ್‍ಬಿ-ಸಿ ಪೋರ್ಟ್‌ನ ಕೊರತೆ, ನಿಧಾನಗತಿಯ ಚಾರ್ಜ್ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮರಾ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರೆ, ಕಾಲ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿಯಂತಹ ಸಿಸ್ಟಮ್-ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್ ಆಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಫೋನ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಲೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಫಾಲ್ಟ್ ೮ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಫ್ರೇಮ್ ದರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುಗಾಮಿ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪಿಸಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಫರ್ಗುಸ್ ಹ್ಯಾಲಿಡೇ ಅವರು ಸಿ೩ ಕ್ಯಾಮರಾ, ಆನ್‍ಬೋರ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ದೂರಸಂಪರ್ಕ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ