ಕೊಂಡ ಭಾಷೆ

**ಕೊಂಡ** ಅಥವಾ **ಕುಬಿ** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ **ಕೊಂಡಾ-ಡೋರಾ** ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.  ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಜಯನಗರಂ, ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಕೊರಾಪುಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕೊಂಡ-ಡೋರಾದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಕೊಂಡ-ಡೋರಾವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಒಡಿಯಾ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸಾತುಪತಿ ಪ್ರಸನ್ನ ಶ್ರೀಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.  ಆದರೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.  ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೊಂಡದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷಿಕರು ತೆಲುಗು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ.

## ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಕೊಂಡವನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಿವೆ. ಕೊಂಡವನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬದ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಶಾಖೆಯ ಸದಸ್ಯ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ದೊಡ್ಡ ನೆರೆಯ ತೆಲುಗು, ಹಾಗೆಯೇ ನೆರೆಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಗೊಂಡಿ, ಕುಯಿ, ಕುವಿ, ಪೆಂಗೋ ಮತ್ತು ಮಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳೂ ಇವೆ. ಎಲ್ಲಾ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಪ್ರೋಟೋ-ದ್ರಾವಿಡದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳ ಬಿಸಿಇಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡವು ದ್ರಾವಿಡದ ಇತರ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  ಆದರೂ ಕೆಲವು ಹಂತದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಂಡವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮೂಲ-ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ  /ɾ/ ಮತ್ತು  /ṟ/ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

## ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ 
### ಸ್ವರಗಳು 
ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ, ಐದು ಸ್ವರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.  ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಹ್ರಸ್ವ ರೂಪಗಳ ಹತ್ತು ಒಟ್ಟು ಸ್ವರ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಶಬ್ದವು ಪದ-ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೊಂಡವು ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.  ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ವರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ.  ಆದರೆ ಎರಡು ಸ್ವರಗಳು ಒಂದರ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ.  ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

### ವ್ಯಂಜನಗಳು 
ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ತೆಲುಗಿನಂತಹ ಇತರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿವೆ.

* ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ, ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕಂಠದ್ವಾರೀಯ  /ʔ/ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.
* ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಂಠದ್ವಾರೀಯ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು /r̥/, /ɳ/, ಮತ್ತು /ŋ/ ಜೊತೆಗೆ, ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಮಧ್ಯಂತರವಾಗಿ  ಅಂದರೆ ಸ್ವರಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
* ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸ್ಟಾಪ್ ವ್ಯಂಜನಗಳು, ಅವು ಚಿಕ್ಕ ಸ್ವರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ, ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಉದಾ: p = pp, b = bb, ಇತ್ಯಾದಿ).

ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಂಜನಗಳು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ: ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳು. ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ-ಧ್ವನಿರಹಿತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ನಿಲುಗಡೆಗಳನ್ನು (/ʔ/ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪಿತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.  ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳು, ಅಡೆತಡೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ /ʔ/ (ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಧ್ವನಿರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು ಅನುನಾಸಿಕಗಳು, ಅರೆ-ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

#### ವ್ಯಂಜನ ಸಮೂಹಗಳು 
ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನ ಸಮೂಹಗಳು, ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.  ಸ್ವರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ.  ವ್ಯಂಜನ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ, /ʔ/ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು /r̥/ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

## ಸರ್ವನಾಮಗಳು
### ಉತ್ತಮಪುರುಷ
*(ಏಕವಚನ)-ನಾನ್
*(ಬಹುವಚನ)-ಮಾಪ್
*(ಬಹುವಚನ)-ಮಾಟ್
### ಮಧ್ಯಮಪುರುಷ
*(ಏಕವಚನ) - ನೀನ್
(*ಬ.ವ.)  -ಮೀರ್
### ಪ್ರಥಮಪುರುಷ
* ಮಹತ್ ಏ.ವ.)-ವಾನುù=ಅವನು
*(ಮಹತ್ ಬ.ವ.)-ವಾರ್=ಅವರು 
*(ಅಮಹತ್ ಏ.ವ.)-ಅದಿ=ಅವಳು, ಅದು.
*(ಅಮಹತ್ ಬ.ವ.)-ಅವಿ=ಅವು.

## ವಿಶೇಷಣ 
ಕೊಂಡಾದಲ್ಲಿ, ಪೆಂಗೊ ಮತ್ತು ಮಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ, ಪ್ರತಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಆಪಾದಿತ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷಣ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಅಂತ್ಯ(ಗಳು) ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೊಂಡಕ್ಕೆ -ŋ/-ŋi ಎಂದು ರೋಮನೈಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

## ಕ್ರಿಯಾ ಸ್ವರೂಪಗಳು 
ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ತದ್ಧರ್ಮ (ಹ್ಯಾಬಿಚ್ಯುಯಲ್) ಕ್ರಿಯಾಸ್ವರೂಪಗಳು ಏರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯತಿರೇಕ ರೂಪಗಳು (ಪಾಸ್ಟ್ ನೆಗೆಟಿವ್ ಫಾರಂಸ್) ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಏರ್ಪಡುತ್ತವೆ.
* ತಿನ್-ಅನ್=ಅವನು ತಿನ್ನುವನು
* ತಿನ್=ಅವನು ತಿಂದನು
* ತಿನ್-ಜಿóನ್-ಅನ್=ಅವನು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ
* ತಿನ್-?-ಎನ್=ಅವನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ
* ತಿನ್-?-ಎತ್-ಅನ್=ಅವನು ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ
* ತಿನ್ಜ್=ತಿಂದು
* ತಿಙ=ತಿಂದರೆ, 
* ತಿನೆಙ=ತಿನ್ನುವುದು-ಇತ್ಯಾದಿ

## ಕ್ಷಯಿಸುವಿಕೆ 
ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ, ವಾದ್ಯ-ಕ್ಷಯಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಕರಣವು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ (-aṇḍ ಅಥವಾ ŋ) ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂತ್ಯಗಳನ್ನು (-aṇḍ ಅಥವಾ ŋ) ನಾಮಪದವು ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ -ti, -di, ಅಥವಾ -r̥i ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಾದ್ಯ-ಕ್ಷಯಿಸುವಿಕೆ ಏಕವಚನ ಓರೆಯಾದ ಕಾಂಡಗಳು -i ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲು ಸ್ವರ-ಮಾರ್ಕರ್ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

## ಸ್ಥಳೀಯತೆ 
ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು (-d, -du, -t, -tu, -r̥, -r̥u, -do, -to, -ṟo, -ṭo, -i) ನಾಮಕರಣದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಬಹುವಚನ, ಸ್ಥಾನಿಕ ಮತ್ತು ಆಪಾದಿತ-ವಿಶೇಷಣ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೊಂಡದಲ್ಲಿ, "ಇನ್, ಆನ್, ಇನ್‌ಟು, ಆನ್‌ಟು" ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಉದಾಹರಣೆ 
ಕೆಳಗಿನ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ 1969 ರ ಪುಸ್ತಕ *ಕೊಂಡಾ ಓರ್ ಕುಬಿ: ಎ ದ್ರಾವಿಡಿಯನ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್*. (ಗಮನಿಸಿ*- ಈ ಉದಾಹರಣೆಯು ವಾದ್ಯ-ಅಬ್ಲೇಟಿವ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಗ್ಲೋಬಲ್ ಲೆಕ್ಸಿಕೋಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಾ ಮೂಲ ನಿಘಂಟು

ವರ್ಗ:CS1 maint: others
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್