open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಜಯನಗರ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ

**ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಜಯನಗರ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ** (IATAICAO  ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ತೋರಣಗಲ್ಲು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇದೆ  . ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಸ್ಥಳ ಬಳಿ ವಿದ್ಯಾನಗರ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣವು ಇರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ **ವಿದ್ಯಾನಗರ  ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ**  ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ **. **ತೋರಣಗಲ್ಲು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ  ಸ್ಟೀಲ್ ಗಿರಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ    ಜೆ. ಎಸ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಟೀಲ್  ಸಂಸ್ಥೆಯು  ಈ ನಿಲ್ದಾಣದ  ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ್ದು  ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ  ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಜಯನಗರ ಎಂಬ ಹೆಸರು   ಜೆ. ಎಸ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಟೀಲ್ ಕಂಪನಿಯ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರಾದ ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಜಯನಗರ ಸ್ಟೀಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (JVSL) ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. 

ಹಿಂದೆ JVSL ನೌಕರರಿಗಾಗಿ  ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಆಗಿದ್ದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು  ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ  ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು  ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ  ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದೆ.  ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಟ್ರೂಜೆಟ್   ಸಂಸ್ಥೆಯು  ಹೈದರಾಬಾದ್  ಮತ್ತು   ಬೆಂಗಳೂರುಗಳಿಂದ ದೈನಂದಿನ ಸಂಚಾರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಜಯನಗರ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು  ಮೂಲತಃವಿಮಾನ ಬಳಸುವ ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಜಯನಗರ ಸ್ಟೀಲ್  ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ  ಹಿರಿಯ ನೌಕರರನ್ನು  ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ   ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಏರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್  ಆಗಿತ್ತು.    2004 ರಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ    ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ವು  ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನಗಳ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ  ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿತು. ಸುವಿಖ್ಯಾತ ಹಂಪಿ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣವು  ಹತ್ತಿರವೇ ಇದೆ.  ಇದು ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಟೀಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಅನುವಾಗುವುದು ಎಂದು  ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಶಿಸಿತು. . ಬಳ್ಳಾರಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ರನ್ ವೇಯು ತುಂಬ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.   ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ  ಇಲ್ಲಿಗೆ  2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2004ರಿಂದ ತನ್ನ  ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಆರಂಭ ಮಾಡುವುದಾಗಿ  ಏರ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ಘೋಷಿಸಿತು ;  ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏರ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಟವರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು  ಹೆಚ್ಚುವರಿ  ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು.  ₹25 ಕೋಟಿ  ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟರ್ಮಿನಲ್ ನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು  ಅನ್ನು  2006 ರಲ್ಲಿ ಜೆ. ಎಸ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಟೀಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು  ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು  3 ನವೆಂಬರ್ 2005 ರಂದು  ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ  ಸಜ್ಜನ್ ಜಿಂದಾಲ್  ಅವರು ಜೆ. ಎಸ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಟೀಲ್ ನ, ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಹಲವಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು  ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಟಿ. ಎನ್. ಚತುರ್ವೇದಿ, ಅವರ ಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.  

## ಸೌಲಭ್ಯಗಳು 
ಇಲ್ಲಿ 13/31 ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ  ಒಂದು ರನ್ವೇ ಇದ್ದು , ಅದು ೧೫೦೦ ಮೀ. ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೩೦ ಮೀ ಅಗಲ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟರ್ಮಿನಲ್  ೧೯೦ ಚ.ಮೀ ಆವರಿಸಿದ್ದು   ಒಂದೇ ಒಂದು ಚೆಕ್-ಇನ್  ಡೆಸ್ಕ್ ಅನ್ನು,  ಭದ್ರತಾ ಲೇನ್, ಬ್ಯಾಗೇಜ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಮತ್ತು 50 ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾಯುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಹೊಸ ಬಳ್ಳಾರಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳು
ಕವಿತಾ ಚಹಲ್

ಕವಿತಾ ಚಹಾಲ್ (8 ಏಪ್ರಿಲ್ 1985 ರಂದು ಜನನ) 5 "9" ಎತ್ತರದ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಬಾಕ್ಸರ್ ಮತ್ತು 2012 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗಿನ ೨ಅತ್ಯುನ್ನತ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದವರು (2016 ರಲ್ಲಿ ಎಐಬಿಎ ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ) ನಿಮಿರಿಯ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿ ಭಿವಾನಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಹರಿಯಾಣದವರು. ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇವರಿಗೆ ನೀಡಿದೆ.  ಚಹಾಲ್ ಅವರು ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹರಿಯಾಣದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಬಾಕ್ಸರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ 2 ಬಾರಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ, 2017 ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಮತ್ತು 2013 ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ 4 ಬಾರಿ ಟೈಮ್ ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್, ಏಷ್ಯಾದ ಕಪ್ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ, 8 ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಇವರ ದಾಖಲೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಗಿದೆ. ಫೆಡರೇಷನ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ 5 ಬಾರಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 2012 ರ ಎಲ್ಲಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಲಿಸ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 6 ಬಾರಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಟರ್-ಜೋನಲ್ ಸೂಪರ್ ಕಪ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಚಾಹಲ್ 3 ಬಾರಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

### ಬಾಲ್ಯ
ನಿಮರಿಯ ಹರಿಯಾಣದ ಭಿವಾನಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ (ಭಾರತ) 8 ಏಪ್ರಿಲ್ 1985 ರಂದು ಕವಿತಾ ಚಹಲ್ ರವರು ಭುಪ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಮೇಶ್ ದೇವಿಯವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.  ಭಿವಾನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವೃತ್ತಿಪರ ಬಾಕ್ಸರ್ ವಿಜೇಂದರ್ ಸಿಂಗ್ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಚಹರ್ ರ ಆರಂಭಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಅವರ ತಂದೆ ಭುಪ್ ಸಿಂಗ್ ರವರೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಹರ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ಜಗದೀಶ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಿವಾನಿ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಏಸ್ ಪುರುಷ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್  ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತನ್ನ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಪದಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಬಾಕ್ಸರ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.
### ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಧನೆಗಳು
### ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಾಧನೆಗಳು
### ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ದಾಖಲೆಗಳು
### ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು
*2013 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
*2014 ರಲ್ಲಿ ಭೀಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
#ಇಂಡಿಯನ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಬಾಕ್ಸರ್ ವಿವರಗಳು.
#"ಸೋಧಿ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ; 14 ಇತರರಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"

### ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
#ಹರಿಯಾಣ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ವಿವರ
#ಕವಿತಾ ಚಾಹಲ್- ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆ 

ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಬಾಕ್ಸರ್
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಕವಿತಾ ರಾವತ್

thumb|ಕವಿತಾ ರಾವತ್
ಗುವಾಹಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮ್ಯಾರಥಾನ್‌ ಓಟಗಾರ್ತಿ ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು.  ಇವರು  12ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರ 
ಮೂಲತಃ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದವರಾದ ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು ನಾಸಿಕ್.

## ಸಾಧನೆ 
#ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ  ಕವಿತಾ  ೨ ಗಂಟೆ ೩೮.೩೮ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಿ ಪ್ರಥಮಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.   
#ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಇವರು ನಿಗದಿತ ಗುರಿಯನ್ನು ೨ ಗಂಟೆ ೧೫:೧೮ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ  ಮುಟ್ಟಿದರು..
# ಕವಿತಾ ರಾವತ್ ಅವರು 18ನೇ ಏಷ್ಯಾ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ 500ಮೀ.ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿತಾ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದು ಕೊಟ್ಟರು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ತೋರಿದ ಅವರು ೧೬-೦೫-೧೯ಸೆ.ಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ಖಾಖರಾ

**ಖಾಖರಾ** ಗುಜರಾತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೈನರಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ತೆಳ್ಳನೆಯ ಗರಿಗರಿ ಖಾದ್ಯ. ಇದನ್ನು ಮಡಿಕೆ ಕಾಳು, ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯ ತಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಾಖರಾಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ಸುಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಕುರುಕಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಖಾರದ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಚಟ್ನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸಬಹುದು.

## ವೈವಿಧ್ಯಗಳು 
ಖಾಖರಾವನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ *ಮೇಥಿ* (ಮೆಂತ್ಯ), *ಜೀರಾ* (ಜೀರಿಗೆ), *ಬಾಜ್ರಿ*, *ಪುದೀನಾ*, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, *ಅಜವಾನ*, ಇತ್ಯಾದಿ. *ಮುಂಗಡಿ* ಖಾಖರಾದ ಒಂದು ಸಿಹಿ ಬಗೆಯಾಗಿದೆ.

## ತಯಾರಿಕೆ 
thumb|right|200px|ಶೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿಪುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಖಾಖರಾ
ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು (ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮೈದಾ), ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆ, ನೀರು ಅಥವಾ ಹಾಲನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮೃದು ಕಣಕವಾಗಿ ನಾದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಣಕದಿಂದ ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಲಟ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ನಂತರ ಸಣ್ಣ ಉರಿ ಮೇಲೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಯಿಸುವಾಗ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಒತ್ತು ಸಾಧನದಿಂದ ಒತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಗರಿಗರಿ ಮತ್ತು ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಸೋಮಾರಿತನ

**ಸೋಮಾರಿತನ** ಎಂದರೆ ತಮಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಸಪಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೂ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಥವಾ ಪರಿಶ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಸಕ್ತಿ. ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ತುಚ್ಛಾರ್ಥಕ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸೋಮಾರಿಯಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಚ್ ಪೊಟೇಟೊ, ಸ್ಲ್ಯಾಕರ್, ಮತ್ತು ಬ್ಲಜರ್ ಸೇರಿವೆ.

ತಾವು ನಪಾಸಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸೋಮಾರಿತನ ಕಾರಣ ಎಂದು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೇಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿ "ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೋಮಾರಿತನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರು ಎಂದು ೧೯೩೧ರ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು.

ಸೋಮಾರಿತನ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ರೂಢಿ. ಅದು ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನದ ಕೊರತೆ, ಇತರರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಕೊರತೆ, ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಿಸ್ತಿನ ಕೊರತೆ, ಅಥವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಬಹುದು. ಸೋಮಾರಿತನವು ವಿಳಂಬ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಸೋಮಾರಿತನವು ಪ್ರೇರಣೆಯ ಕುಗ್ಗಿದ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರೇರಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅತಿ ಪ್ರಚೋದನೆ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಆವೇಗಗಳು ಅಥವಾ ಚಿತ್ತ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಇವು ಪ್ರತಿಫಲ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಯಾದ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕವಾದ ಡೋಪಮೈನ್‍ನ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಡೋಪಮೈನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಂತೆ, ಫಲದಾಯಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುವ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬರ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಂದಿದ ಸಂವೇದನಶೀಲತೆಯಿಂದ ನರವ್ಯೂಹದ ಮಾದರಿಗಳು ಜಡಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಹೊಣೆಯಾದ ಮಿದುಳಿನ ಮುಂಭಾಗದ ಇನ್ಸುಲಾ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಬಹು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಗಮನ/ಕೇಂದ್ರಿಕರಣ ವೈಫಲ್ಯ ಅಥವಾ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ನಿರಾಶಾವದದಂತಹ ವರ್ತನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಎಡಿಎಚ್‍ಡಿ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮಾರಿತನವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ನಿಭಾವಣಾ ವಿಧಾನವಾಗಿ (ತಿರಸ್ಕಾರ) ವ್ಯಕ್ತವಾಗಬಹುದು, ಹೇಗೆ ಅಂದರೆ ಕೆಲವು ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಕೆಟ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಬಯಕೆಯಾಗಿ. ಸೋಮಾರಿತನವು ಸಮಾಜ ಸಂಬಂಧಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನಾ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಮೂಲಕಲ್ಪನೆಗಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಲೆಸೇನಿಯನ್ ಚಿಂತನೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇಸರವನ್ನು ಸೋಮಾರಿತನದೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ವರ್ತನೆ
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ
ನಿಶಾ ಮಿಲೆಟ್

ನಿಶಾ ಮಿಲೆಟ್ (ಜನನ 20 ಮಾರ್ಚ್ 1982) ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಈಜುಗಾರ್ತಿ.ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತೆ ನಿಶಾ ಮಿಲೆಟ್ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ನೆ ಇಸವಿಯ ಸಿಡ್ನಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಈಜು ತಂಡದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳೆ.

## ವೃತ್ತಿ
ನಿಶಾ ಅವರಿಗೆ ಐದನೇ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋಗುವ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು.ನೀರಿನ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಆಕೆಯ ತ೦ದೆ ಈಜು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು.ತ೦ದೆ ಓಬ್ರೇ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದೊ೦ದಿಗೆ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ನಿಶಾ ಅವರು ಚೆನ್ನೈಯ ಶೆಣೈ ನಗರ ಕ್ಲಬ್ ನಲ್ಲಿ ಈಜು ಕಲಿತರು. ೧೯೯೨ರೊ೦ದಿಗೆ ಆಕೆಯು ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ೫೦ ಮೀಟರ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು.

೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸಬ್-ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸೀನಿಯರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಐದು ಫ್ರೀ ಸ್ಟೈಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಹಾ೦ಗ್ ಕಾ೦ಗ್ನ ಏಜ್ ಗ್ರೂಪ್ ಚಾ೦ಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಅ೦ತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವವಹಿಸಿ ಪದಕವನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ಇಲ್ಲಿ೦ದ ಈಜು ನಿಶಾ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವಾಯಿತು. 

೧೯೯೮ರ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ (ಥೈಲ್ಯಾ೦ಡ್) ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ಚ್ಯಾ೦ಪ್ಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ( ಪರ್ತ್ ೧೯೯೯,ಇ೦ಡಿಯಾನಪೋಲಿಸ್ ೨೦೦೪) ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅದಲ್ಲದೆ ಆಫ್ರೋ-ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ಎ.ಎಫ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ೧೯೯೯ರ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ೧೪ ಪದಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ನಿಶಾ. ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉತ್ತು೦ಗ, ಎ೦ದರೆ  ೨೦೦೦ ನೆ ಇಸವಿಯ ಸಿಡ್ನಿ ಒಲಿ೦ಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ೨೦೦ಮೀ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ನ ಹೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ  ಅರ್ಹರಾಗಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿ೦ದ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿ೦ದ ೨೦೦೪ರ ಒಲಿ೦ಪಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 

ಬಸವನಗುಡಿ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಸೆ೦ಟರ್ ತನ್ನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಹುಪಾಲು ಕೊಡುಗೆದಾರ ಎ೦ದು ಇವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನಿಶಾ ಅವರು ಸತತ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎ೦ದರೆ ೨೦೧೫ರ ವರೆಗೆ ೨೦೦ಮೀ ಮತ್ತು ೪೦೦ಮೀ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೦೦ಮೀ ಫ್ರೀ ಸ್ಟೈಲನ್ನು ಒ೦ದೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಪ್ರಧಾನ ಮ೦ತ್ರಿ ಪುರಸ್ಕಾರ - ೧೯೯೭ ಮತ್ತು ೧೯೯೯ರ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನ ಅತ್ಯತ್ತಮ ಆಟಗಾರ್ತಿ
* ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯ೦ತ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ (೧೪) ಗೆದ್ದ ಆಟಗಾರ್ತಿ  -ಮಣಿಪುರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗೇಮ್ಸ್ ೧೯೯೯ನಲ್ಲಿ 
* ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೦
* ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- ೨೦೦೧
* ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಏಕಲವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೨
* ಆಫ್ರೋ-ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ೨೦೦೩-ಮಹಿಳೆಯರ ಬ್ಯಾಕ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊ೦ಡಿ
* http://www.nishamillet.com/

ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ರಾಣಿ ರಾಂಪಾಲ್

**ರಾಣಿ ರಾಂಪಾಲ್**  ಹುಟ್ಟಿದ್ದು  ಡಿಸೆಂಬರ್.೪ ೧೯೯೪. ಇವರು ಭಾರತದ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ೧೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಕಿ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದು ೨೦೧೦ ನೇ ವಿಶ್ವಕಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ರಾಣಿ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೯೪ ರಂದು ಹರ್ಯಾಣದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಹಾಬಾದ್ ಮಾರ್ಕಂಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇವರು ಬಡ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಂದೆ ಬಂಡಿ ಎಳೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗ.2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಕಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು  ಮತ್ತು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಲ್ದೇವ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಶಹಬಾದ್ ಹಾಕಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.  ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಗೋಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಷನ್, ಕ್ರೀಡಾ ಸರ್ಕಾರೇತರ  ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಣಕಾಸಿನ ಮತ್ತು ವಿತ್ತೀಯವಲ್ಲದ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
2009 ರ ಜೂನ್‍ನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಕಜನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‍ನ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 4 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ತಂಡವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು "ಟಾಪ್ ಗೋಲ್ ಸ್ಕೋರರ್" ಮತ್ತು "ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‍ನ ಯುವ ಆಟಗಾರ್ತಿ"ಯಂಬ ಬಿರುದಿಗೆ ಕಾರಣರಾದರು. 

2009 ರ ನವೆಂಬರ್‍‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ತಂದುಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. 2010 ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮತ್ತು 2010 ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಆಡಿದ ನಂತರ ರಾಮ್ಪಾಲ್ 2010 ರ ಮಹಿಳಾ ಆಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. 2010 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಂಗ್ಝೌನಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಏಷ್ಯನ್ ಹಾಕಿ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ರೊಸಾರಿಯೋನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010 ರ ಮಹಿಳಾ ಹಾಕಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟು ಏಳು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು, ಇದು ವಿಶ್ವ ಮಹಿಳಾ ಹಾಕಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 1978 ರಿಂದಲೂ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. 2010 ರ ಎಫ್ಐಹೆಚ್ ಮಹಿಳಾ ಯುವ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯಳೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳಾ ಹಾಕಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ 2010 ರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಗೋಲ್ ಸ್ಕೋರರ್ ಆಗಿ ತನ್ನ ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ಆಟಗಾರನ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"  ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

2013 ರ ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು 'ಪ್ಲಯೆರ್  ಆಫ್‍ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‍' ಯಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು, ಭಾರತ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಟ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು.   ಇವರು FICCI 'ಕಮ್ಬ್ಯಾಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ 2014' ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ಬುಲಾ ಚೌದರಿ

thumb|ಬುಲಾ ಚೌದರಿ

## ಜೀವನ
ಬುಲಾ ಚೌದರಿಯವರು ಈಜುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಈಜು ಸಾಹಸಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಈಜು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮತ್ತು 2006 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂಎಲ್ಎ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇವರು ಜನವರಿ ೨, ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾದ ಹುಗ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಈಜುಗಾರ ಬುಲಾ ಚೌಧರಿ ಐದು ಖಂಡಗಳ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಈಜುವ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಖ್ಯಾತಿಯೆಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪಯಣ
ಬುಲಾ ಚೌಧರಿ ಬಹಳ ಮುಂಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಈಜುಗಾರಿಕೆಯ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಖ್ಯಾತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಪಯಣ ಅವಳ ಹತ್ತು ಹತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅವಳು ಸ್ಥಳೀಯ ತರಬೇತುದಾರನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಆಕೆಯು ಹತ್ತಿರದ ಮನೆಯ ಸಣ್ಣ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಈಜು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಮೊದಲು ಭಾರತೀಯ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಣದಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತಿದ್ದಳು. SAF ಗೇಮ್ಸ್, ಏಶಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್, ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಈಜುಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.

## ಈಜು ವೃತ್ತಿ
ಅವರ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆರು ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಿನ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿತದರು. ಅವರು 1991 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು.
1989 ರಲ್ಲಿ ಚೌಧರಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಈಜುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ವರ್ಷದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ದಾಟಿದರು. ಅವರು 1996 ರಲ್ಲಿ 81 ಕಿ.ಮೀ (50 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು) ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಲಾಂಗ್ ಡಿಸೈನ್ಸ್ ಸ್ವಿಮ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ದಾಟಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ ಐದು ಖಂಡಗಳ ಸಮುದ್ರ ಚಾನೆಲ್ಗಳಾದ್ಯಂತ ಈಜಿದ ಈಸ್ಟ್ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಗ್ರೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಆಫ್ ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್, ಟೈರ್ಹೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ, ಕುಕ್ ಜಲಸಂಧಿ, ಟೊರೊನೆಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ (ಕಸ್ಸಾರೆರಾ ಗಲ್ಫ್), ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಕರಾವಳಿಯ ಕ್ಯಾಟಲಿನಾ ಚಾನಲ್, ಮತ್ತು ಮೂರು ಆಂಕರ್ ಬೇದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೇಪ್ ಟೌನ್ನ ಸಮೀಪವಿರುವ ರಾಬೆನ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಅವರು ಈಜಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈಗ ಕೋಲ್ಕತಾದಲ್ಲಿ ಈಜು ಅಕಾಡೆಮಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
*ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ.
*1989 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಈಜಿದರು.
*1990 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
*ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ಹರ್ಮನ್ಪ್ರೀತ್ ಕೌರ್

**ಹರ್ಮನ್ಪ್ರೀತ್ ಕೌರ್** (ಜನನ ೮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ.  ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ ದ ಆಲ್ರೌಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ  ಯುವಜನ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಕೌರ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೮, ೧೯೮೯ ರಂದು ಪಂಜಾಬಿನ ಮೊಗಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರ ತಂದೆ  ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ಹರ್ಮಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಭುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸತ್ವಿಂದರ್ ಕೌರ್ ಇವರ ತಾಯಿ. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಹೆಮ್ಜಿತ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮೊಗಾದಲ್ಲಿನ ಗುರು ನಾನಕ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೋಗಾದಿಂದ ೩೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೯ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಿಯಾನ್ ಜ್ಯೋತಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ, ಕಮಲ್ಡೀಶ್ ಸಿಂಗ್ ಸೋಧಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ  ಇವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬದುಕು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ಹರ್ಮನ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರ್ಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ೨೦೧೪ ಅಲ್ಲಿ  ಅವರು ಮುಂಬೈಗೆ ತೆರಳಿದರು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು.ವೀರೇಂದ್ರ ಸೆಹ್ವಾಗ್ ಅವರು ಹರ್ಮನ್ಪ್ರೀತ್ಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದರು.
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅವರು ತಮ್ಮ ೨೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ  ಏಕದಿನದ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಬೌವ್ರಲ್ ಬ್ರಾಡ್ಮನ್ ಓವಲ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ, ೨೦೦೯ ರ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ  ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು. ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಒವರ್ಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಕೇವಲ ಹತ್ತು ಓಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಟ್ವೆಂಟಿ ೨೦ ಯಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ  ಪ್ರವೇಶವನ್ನು,ಜೂನ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ೨೦೦೯ ರ ಐಸಿಸಿ ವುಮೆನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ವೆಂಟಿ ೨೦ ಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ  ಟೌಂಟೌನ್ ಎಂಬ ನಗರದ  ಕೌಂಟಿ ಎಂಬ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು.  ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೭ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ೮ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು.

೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟ್ವೆಂಟಿ -೨೦ ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ  ವೇಗವಾಗಿ ೩೩ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ,ಅವರ ರಭಸವಾಗಿ  ಚೆಂಡನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರು  ಕಂಡುಕೊಂಡರು.

ನಾಯಕಿ ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಮತ್ತು ಉಪ ನಾಯಕಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜುಲಾನ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಗಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಔಟ್ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ೨೦೧೨ ರ ಮಹಿಳಾ ಟ್ವೆಂಟಿ -೨೦ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಫೈನಲ್ಗೆ ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅವರು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ೮೧ ರನ್ನುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ  ಜಯವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು,ಈ ಮೂಲಕ  ಏಷ್ಯಾಕಪನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು.

ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದ ಏಕದಿನದ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಕೌರ್ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಏಕದಿನ ಶತಕವನ್ನು ೨ ನೇ ಏಕದಿನದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಕೌರ್ ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ  ೯೭.೫೦ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ  ಒಂದು ಅರ್ಧಶತಕ ಮತ್ತು ಒಂದು ಶತಕದ ನೆರವಿನಿಂದ ೧೯೫ ಓಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಅಲ್ಲದೆ ೨ ವಿಕೆಟ್ಗಳ್ನನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ ಪಾಲ್ ಗೆಟ್ಟಿಸ್ ಗ್ರೌಂಡ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧದ  ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ  ಪಾದಾರ್ಪಣೆಗೈದ ಎಂಟು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.ಆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ೯ ಮತ್ತು ೦ ಓಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.
ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಮೈಸೂರುನ ಗಂಗೊಥ್ರಿ ಗ್ಲೇಡ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ೯ ವಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.ಅವರ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿ  ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ೩೪ ರನ್ಗಳಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲು ನೆರವಾಯಿತು.

## ವನಿತೆಯರ  ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶತಕಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ನೇಹಾ ಅಗರ್ವಾಲ್

**ನೇಹಾ ಅಗರ್ವಾಲ್** ಅವರು ಭಾರತದ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ.

## ಜೀವನ
ಇವರು ಜನೆವರಿ ೧೧ ೧೯೯೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒಲಂಪಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು.ಇವರು ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ದೆಹಲಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು, ಹಾಗೇಯೇ ಅವರ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೆಂಟ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಇವರು ಸ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೆಜ್ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಮಾಡುತಿದ್ದರೆ.

## ಇತರೇ ಮಾಹಿತಿ
ದೇಶ             -   ಭಾರತ

ವಾಸಸ್ಥಾನ       - ದೇಹಲಿ   
                           
ಜನನ ದಿನಾಂಕ  -೧೧-ಜನೇವರಿ-೧೯೯೦

ಆಟದ ಶೈಲಿ     -  ಬಲಗೈ.

ಎತ್ತರ            - ೧.೭೦ ಮಿ (೫ಫಿಟ್ ೭ ಇಂಚ್)

ತೂಕ             - ೬೭ ಕೆ.ಜಿ<

## ಸಾಧನೇ
ಇವರು ಒಟ್ಟು ೩ ಪದಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೧ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತೋಂದು ಕಂಚಿನ ಪದಕ

## ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ 
ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾ ವಿರುದ್ದ ಜಯ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತ ವನಿತೆಯರ ತಂಡ **ಕಾಮನ್ ವೇಲ್ತ್ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್** ನ ಎರಡನೇಯ ಸುತ್ತು ತಲುಪಿದೆ.   '   'ಸಿ'ಗುಂಪಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ೩-೦ ಯಿಂದ ಮಣಿಸಿದ ಭಾರತ ತಂಡ ನಂತರ ಕೆನಡ ವಿರುದ್ದ ೩-೦ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಜಯಗಲಿಸಿತು.ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ೨೩೪ ಶ್ರೇಣಿ
ಹೊಂದಿರುವ ಮೌಮಾ ದಾಸ್,ಲಂಕಾ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಇಶಾರಾ ಮದುರಾಂಗಿ ವಿರುದ್ದ ಆತಂಕದ ಆರಂಭ ಕಾಂಡರೂ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾದಿ ತುಳಿದರು. ಮೊದಲ ಗೇಮ್ ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ೧೩-೧೫ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಲೇ ಕಂಡಿದ್ದ ಮೌಮಾ ಅನುಭವದ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.
ಮೂರನೇಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಟಗಾರ್ತಿ ನೇಹಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ರಿದ್ಮಿ ಕರದನಾರ್ಚಿ ವಿರುದ್ದ ೧೧-೪, ೧೧-೬, ೧೧-೫ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ೩-೦ ಯಿಂದ ಜಯತಂದುಕೊಟ್ಟರು.
ಕೆನಡಾ ವಿರುದ್ದದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಶಾಮಿನಿ ಎದುರಳಿ ಯುಯೆನ್ ಸಾರಾ ಗೆದ್ದರು,ಮೌಮಾ ದಾಸಾ ಶೆರ್ಲಿ ಪು ವಿರುದ್ದ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ ಸಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ  ಪಡೆಯಿತು.ಮೂರನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ **ಕೆನಡಾದ ಮೊ ಜಾಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್** ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ ಭರತಕ್ಕೆ ವಾಕ್ ಮೋವರ್ ದಕ್ಕಿತು.
ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯ ಆರಂಭ ಕಂಡಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಅನಿಷಾ ಸಯ್ಯದ್

**ಅನಿಷಾ ಸಯ್ಯದ್** (ಜನನ 22 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1980) 2010 ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಶೂಟರ್. ಅವರು 2006 ರಲ್ಲಿ SAF ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 2014 ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅವರು 25 ಮೀ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಮೂಲತಃ ಪುಣೆಯ ಸತಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಡ್ಕಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅನಿಸಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಹಮೀದ್ ಸಯ್ಯೆತ್ ನ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ನಾಲ್ಕು ಜನರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಲಬ್-ಮಟ್ಟದ ಮಾಜಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಟೆಲ್ಕೊದಲ್ಲಿ  ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಡೆಟ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ (ಎನ್ಸಿಸಿ) ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅನಿಷಾ ಶೂಟಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಅನಿಷಾರವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಲೇಡಿ ಹವಾಭಾಯ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅವರು ಮುಂಬೈ-ಪುಣೆ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಲೇ ಪಾರ್ಲೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ, ಟಿಕೆಟ್-ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತನ್ನ ತವರು ಪಟ್ಟಣ (ಪುಣೆ) ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಪದೇ ಪದೇ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಅನಿಷಾರವರ ಶೂಟಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು 2002 ರಲ್ಲಿ ಗನಿ ಶೇಕ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ವಿ.ಐನಾಮ್ದಾರ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ಅನಿಷಾ ರಾಹಿ ಸರ್ನೋಬಾಟ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ 25m ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಜೂನ್ 26, 2014 ರಂದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಮೀಪದ ಬ್ಯಾರಿ ಬುಡನ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ 25 ಮೀಟರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. 

ಕಾನಾವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ 776.5 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಅನಿಷಾ ಗೆದ್ದರು. ಅವರು 2006 ರಲ್ಲಿ SAF ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.  2014 ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ 25 ಮೀಟರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಶೂಟಿಂಗಿಗಾಗಿ ಅವರು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಆನಿಲಿಯಾ ಮೆಡಲ್ ಹಂಟ್ ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಅನಿಷಾಗೆ ಬೆಂಬಲವಿದೆ.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಅನಿಷಾ ಅವರು ಮುಬಾರಕ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2017 ರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು, ದಂಪತಿಗಳು ಈಗ ಹರಿಯಾಣದ ಫರಿದಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸತ್ಯಬ್ರಾತ ಧಾಮ್  ಅನಿಷಾರವರ ಮನಸ್ಸಿನ ತರಬೇತುದಾರ, ಅವಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವಂದನಾ ರಾವ್

**ವಂದನಾ ರಾವ್** ಭಾರತೀಯ ಮಾಜಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿದ್ದು, ೧೯೮೪ ಮತ್ತು ೧೯೮೮ ರ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ೪×೪೦೦ ಮೀ ಮಹಿಳಾ ಓಟ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ  ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೮೭ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅವರು ಹಾಕಿ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ತರಬೇತುದಾರ ಜೋಕ್ವಿಮ್ ಕಾರ್ವಾಲೋ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಬ್ರಾಂಡ್ನ ಟೂರ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ದಂತಕಥೆಯ ರನ್ನರ್ ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನ ವಂದನಾ ರಾವ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಚೋದಕ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಘಟನೆಗಳು 200 ಮೀ ಮತ್ತು 400 ಮೀಟರ್ಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಿಟಿ ಉಷಾ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ವಂದನಾ ರಾವ್ ಅವರು ನೇಷನಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಿಲೇ ತಂಡಗಳನ್ನು ಅದರ ಕೆಲವು ಅದ್ಭುತ ವಿಜಯಗಳಿಗೆ ಲಂಗರು ಹಾಕಿದರು. ಅವರು 1985 ರ ಜಕಾರ್ತಾ ಏಷ್ಯನ್ ಮೀಟ್ ಮತ್ತು 1986 ಸಿಯೋಲ್ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1987 ರ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಏಷಿಯಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತಂಡ 4 x 400 ಮೀಟರ್ ರಿಲೇ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅವರು 1984 ರ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ನಾಲ್ವರು ಆಟಗಾರರ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ವಂದನಾ ರಾವ್ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕ್ರೀಡಾ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ನಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅವರು 1982 ರಲ್ಲಿ 100 ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಉಷಾ ನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಟರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಮೀಟ್ ಮತ್ತು ನವ ದೆಹಲಿಯ ಓಪನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 200 ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ನವದೆಹಲಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು 100 ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ 7 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಆಶಿಶ್ ಬಲ್ಲಾಳ್

ಆಶಿಶ್ ಕುಮಾರ್ ಬಲ್ಲಾಲ್ ಇವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೮,೧೯೭೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.ಇವರು ಹಾಕಿ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಗೋಲ್ಕಿಪರ್.೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೊನ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್,೧೯೯೦ ರ ವಿಶ್ವಕಪ್,ಮೂರು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಟ್ರೋಪಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು(೧೯೮೯,೧೯೯೩,೧೯೯೬),ಎರಡು ಏಷ್ಯನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು(೧೯೯೪,೧೯೯೮) ಮತ್ತು ಎರಡು ಏಷ್ಯ ಕಪ್ಗಗಳಲ್ಲಿ (೧೯೮೯,೧೯೯೩) ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಒಟ್ಟು ಇವರು ೨೭೫ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ ವಿರುಧ್ದ ೧೯೯೮ ರ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಏಷ್ಯನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಟೈಬ್ರೆಕರ್ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಬಲ್ಲಾಲ್ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾತಾದರು.
## ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಬಲ್ಲಾಲ್ ಬಂಟ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಬಂದವರು.ಇವರು ಬಂಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಹನಾ ಎಂಬವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.ಯಾಶ್ ಬಲ್ಲಾಲ್ ಮತ್ತು ವಾನ್ಶ್ ಬಲ್ಲಾಲ್ ಇವರ ಪುತ್ರರು.
## ಸಾಧನೆ
 ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಶಿಯಾಡ್ ಪಂದ್ಯಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ಬಲ್ಲಾಲ್ ನಾಯಕತ್ವದ ಬಲ್ಲಾಲ್ ನೇತ್ರತ್ವದ ಭಾರತ ತಂಡವು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆಯಿತು
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*ಹಾಕಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊದುಗೆಗಾಗಿ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಏಕಲವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.
*೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ  ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
/

ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಭರ್ತಾ

[thumb|right|250px|ಬದನೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಟೊಮೇಟೊ ಭರ್ತಾ, [ಬದನೆಕಾಯಿ ಭರ್ತಾ]]
**ಭರ್ತಾ** ಭಾರತೀಯ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಸುಕಿದ ತರಕಾರಿಗಳ ಹಗುರವಾಗಿ ಕರಿದ ಮಿಶ್ರಣ.

ಬೆಂಗನ್ ಕಾ ಭರ್ತಾ ಇದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

## ಬಳಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಳಸಲಾದ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಭರ್ತಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಬಳಸಲಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮುಂದಿನವು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ:
*ಒಂದು ತರಕಾರಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ *ಆಲೂ* (ಆಲೂಗಡ್ಡೆ), *ಬದನೆಕಾಯಿ*, ಅಥವಾ *ಹಾಗಲಕಾಯಿ*
**ಟೊಮೇಟೊ* ಅಥವಾ *ಈರುಳ್ಳಿ*
*ಒಗ್ಗರಣೆ (ಮೃದುಗೊಳಿಸಿದ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು)
*ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರ
*ರುಚಿಕಾರಕ/ಮಸಾಲೆಗಳು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಶಿಖಾ ಪಾಂಡೆ

**ಶಿಖಾ ಪಾಂಡೆ** ಮೇ ೧೨, ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಕಾಕ್ಸ್ನ್ ಬಜಾರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಮಾರ್ಚ್ ೯ ರಂದು ತಮ್ಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ವೆಂಟಿ ೨೦ (ಟಿ೨೦) ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.ಹಾಗೂ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ವರ್ಮ್ಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾರ್ಬರೊದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಆಕೆಯು ಏಕದಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆತ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು. ೫ ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರ ವೇಳೆಗೆ  ಅವರು ಎರಡು ಟೆಸ್ಟ್ ಗಳು, ಇಪ್ಪತ್ತ ಏಳು ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಟಿ೨೦ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ಪಾತ್ರ ಬೌಲಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಆಲ್ ರೌಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಜೀವನ
ಪಾಂಡೆಯವರು ತನ್ನ ಶಾಲಾ-ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಭಾರತದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಗೋವಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಿಂದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ವಾಯು ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಕರಾದರು. 

## ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿ
ತನ್ನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೋರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡೆ ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ತಂಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೋರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಇಲೆವೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರ ಪ್ರವಾಸದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಷಾರ್ಲೆಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ಅವರ ಮೊದಲ "ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಕೆಟ್" ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಗೋವಾ ಪರ ಆಟವಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೩-೧೪ರ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಟಿ ೨೦ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ -೨೦ ಜೊತೆ ೩ ಸ್ನೇಹಪರ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ದಿಲೀಪ್ ಸರ್ದೇಸಾಯಿ ನಂತರ, ಗೋವಾದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಗೋವಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸರದೇಶೈ ನಂತರ ಏಕದಿನ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ ೨೦ ಗಳನ್ನು ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಗೋವಾ ಮೂಲದ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಿದ ೨ ನೇ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಟಿ ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ ನಂತರ, ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಏಕದಿನ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ ಮತ್ತು ೨ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು. ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಭಾರತದ ಗೆಲುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ೩ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೫೯ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು.

೨೦೧೭ ರ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಲು ಪಾಂಡೆ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಬತ್ತು ರನ್ಗಳಿಂದ ಸೋತಿದೆ. ಜನವರಿ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೨೦ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಟಿ ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ಗಾಗಿ ಭಾರತದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.

## ಸಾಧನೆಗಳು
ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್ ೨೦೧೭ರ ರನ್ನರ್ ಆಫ್ ಆಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಸದ್ಯಸ ಶಿಖಾ ಪಾಂಡೆ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರು. ನವದೆಹಲಿಯ ವಾಯುಪಡೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯನ ಏರ್ ಚೀಫ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಬಿ.ಎಸ್.ಧನೊವಾದಿಂದ ಕ್ರಿಕೆಟರ್ ಚೆಕ್ ಮತ್ತು ಪದಕ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಐಸಿಸಿ ಮಾಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್ ೨೦೧೭ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ೨೪ ರಿಂದ ಜುಲೈ ೧೭ರ ವರೆಗೆ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡೆಯವರು ಅದ್ಭುತ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಚಿತ್ತರಂಜನ ಶೆಟ್ಟಿ

**ಚಿತ್ತರಂಜನ ಶೆಟ್ಟಿ** ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು  ತುಳು ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ಸಾಹಿತಿ. ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಗೌರವಗಳು ದೊರಕಿವೆ.

## ಕೃತಿಗಳು 
### ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 
ಶೆಟ್ಟಿಯವರ  ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕ 'ಪೊನ್ನು ಮನ್ನ-ದ ಬಾಂಬೆ' ಆಗಿದ್ದು   ಅವರು 1973ರಲ್ಲಿ   ಬರೆದರು.  1983 ರಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಕುರಿತಾದ   ವಿವರವಾದ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು  ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.  2006 ರಲ್ಲಿ, 'ನೀರ್'  ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ನಾಟಕ ಬರೆದರು. ' ಬಿನ್ನೆದಿ' ಎಂಬ  ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಅವರು ಅದೇ ವರ್ಷಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

### ಕನ್ನಡ  ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ  
1990 ರಲ್ಲಿ, ಶೆಟ್ಟಿಯವರು   ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ''' ಅಳಿದುವರು'''  ಬರೆದರು,  ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಯು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ  ಭೂಮಿಯ ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು.  ಅವರು 2005 ರಲ್ಲಿ 'ಕುರಿ', ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

### ಕವನ ಸಂಗ್ರಹ 
ಶೆಟ್ಟಿಯವರು  ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು - ಎರಡೂ ಭಾಶೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
ಚಿತ್ತರಂಜನ  ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ:
* ತುಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2012) 
* ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ವಾದಿರಾಜಾನುಗ್ರಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಉಡುಪಿ ಪರ್ಯಾಯ ಸೋದೆ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ (2012) 
* ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2013)

## ನಿಧನದ 
ಶೆಟ್ಟಿ 7 ಆಗಸ್ಟ್ 201ರಂದು  ನಿಧನರಾದರು.

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
* ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ
* ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವೇದಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ

ವೇದಾ ಕೃಷ್ಣಾಮೂರ್ತಿಯವರು ೧೯೯೨, ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ,ಕಡೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಡರ್ಬಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿರುದ್ದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಮಹಿಳ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗೆ ಪಾದರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಬಲಗೈ-ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಮತ್ತು ಎಡಗೈ ಬೌಲರ್.

## ಬಾಲ್ಯ 
ವೇದಾ ಕೃಷ್ಣಾಮೂರ್ತಿಯವರು, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರು. ಇವರು ಕರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ೧೨, ವಯಸ್ಸಿಗೆ ೨ "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬೆಲ್ಟ್" ಪಡೆದರು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾದನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಮಗಳ ಕನಸು ನನಸಾಗಿಸಲು, ವೇದಾ ಅವರ ತಂದೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ನೆಲೆಸಿದರು. 
ವೇದಾ ಕೃಷ್ಣಾಮೂರ್ತಿ, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ, ೧೩ವರ್ಷದವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಔಪಚಾರಿಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತರಬೇತಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವೇದಾ ೧೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವಳಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು, ತನ್ನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆ, ಅವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜೀವನದ ಪ್ರಾರಂಬವಾಯಿತು. ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಅವರು, ವೇದಾರವರ ಆದರ್ಶರಾದರು.

## ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಿ-ಗ್ರೇಡ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಸಿಸಿಐ ಮಹಿಳಾ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.

## ದೇಶೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟ್ವೆಂಟಿ -೨೦ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಈ ಪಂದ್ಯ ಕೆಎಸ್ಸಿಎ ಅಧ್ಯಕ್ಷ XI ಮತ್ತು ಕೆಎಸ್ಸಿಎ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ XI ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ XI ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಲು ವೇದವನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೧೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ, ೨೦೧೭-೧೮ರ ಮಹಿಳಾ ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಷ್ ಲೀಗ್ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಹರಿಕೇನ್ ತಂಡದ ಪರ ಆಡಿದರು. 

## ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
೨೦೧೭ರ "ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್" ಫೈನಲ್ ತಲುಪಲುಪಿದ ಭಾರತ  ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.   ಅವರು ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಷ್ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಮಹಿಳ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು. 
ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ, ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦೦ ರನ್ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತದ ಕಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಈ ಸಾದನೆಯನ್ನು ಅವರು ಮೂರನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧ ಸಾದಿಸಿದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಮಾತು

thumb|ಮಾತಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ (ಆಂಗ್ಲ)

**ಮಾತು** ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬಳಸುವ ಸಂವಹನದ ಧ್ವನಿರೂಪ. ಇದು ಪದಕೋಶದಿಂದ ಪಡೆದ ಘಟಕಗಳ ಪದ ಸಂಬಂಧಿ ಸಂಯೋಜನೆ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾತನಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿ ಶಬ್ದವು ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿ ಘಟಕಗಳ (ಧ್ವನಿಮಾಗಳು) ಧ್ವನಿ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಧ್ವನಿ ಘಟಕಗಳ ಸಮೂಹಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ವಿಭಿನ್ನ, ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದ ಮಾನವ ಭಾಷೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವರಿಗೆ ಮಾತನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ವಾಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಅವರಿಗೆ ಹಾಡಲೂ ಸಾಧ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸನ್ನೆ ಭಾಷೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಿವುಡರಿಗಾಗಿ ಮಾನವ ಸಂವಹನದ ಸನ್ನೆಯ ರೂಪ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತು ಲಿಖಿತ ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ಇದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಶಬ್ದಕೋಶ, ಪದವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದ್ವಿಭಾಷತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಸ್ವಗತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಗಾಟ್‍ಸ್ಕಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಾಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಶಬ್ದಗಳ ವಾಕ್ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ವಾಕ್ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳು ವಾಕ್ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ವಾಕ್ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಎಂದರೆ ಕೇಳಿದ ಮಾತನಾಡಿದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳನ್ನು ಪುನಃಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಫಲನ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಕೋಶದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ವಾಕ್ ದೋಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು ಇವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸುತ್ತವೆ; ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ವಾಕ್ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ, ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನ, ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಂವಹನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಕಿವಿ ಗಂಟಲು ಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದವು. ಮಾನವ ಮಿದುಳು ತನ್ನ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ರಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಮಾನವರ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೂಡ ಶಬ್ದೋಚ್ಚಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಸಂಶೋಧನೆಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮಾತಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥವಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾತಿನ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಮೂಲಗಳು ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ಊಹಾಪೋಹದ ವಿಷಯವಾಗಿವೆ.

ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್

thumb|ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್
£aķshmân_Kshtriya"s ಎಂಬುವುದು ಒಂದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನಿನ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್.ಗೂಗಲ್ ಕಂಪನಿಯು ಈ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ನ್ನು ಅಭಿವೃಧ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಲಿನಕ್ಸ್ ಕೆರ್ನಲ್]] ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ಪೋನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಸ್ಪರ್ಷ ಸನ್ನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಗೂಗಲ್ ಕಂಪನಿಯು ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಆಧಾರಿತ ದೂರದರ್ಶನ, ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರಗಳು,ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಕೈ ಗಡಿಯಾರಗಳು, ಗೂಗಲ್ ನ ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ದೂರದರ್ಶನ, ಫ್ಯಾನ್, ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳು ಹಾಗು ಇತರ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಇಂಕ್. ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಓಪನ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಟ್ ಅಲಯನ್ಸ್ ಎಂಬ ಫೋನಿನ ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ

thumb|ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ
thumb|ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲ್ಲಿ ಗಿಡ
**ಬೆಟ್ಟನೆಲ್ಲಿ,**
ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಎಂಬ್ಲಿಕಾ ಒಫಿಶಿನಾಲಿಸ್ (*emblica officinalis*) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

## ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳು
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಗೂಸ್ ಬೆರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲ, ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.

## ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪತನಶೀಲ ಮರ. ಈ ಸಸ್ಯವು ಸಣ್ಣದಾದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತೊಗಟೆ ನಯವಾಗಿದ್ದು ಬೂದು ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೂವು ಹಸಿರು ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಣ್ಣು ವೃತ್ತಕಾರವಾಗಿದ್ದು ೧-೧.೫ಸೆಂ.ಮೀ ಇರುತ್ತದೆ.

## ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗ
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯ ರಸವನ್ನು ಅರಶಿನದೊಂದಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯವು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಸಕ್ಕರೆ ಖಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ರಸವನ್ನು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಜ್ವರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ತಹೀನತೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಕಾಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ರಸವನ್ನು ದ್ರಾಕ್ಷಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ತಸ್ರಾವದಲ್ಲಿ ಇದರ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಗೂ ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಕೂದಲು ಹಾಗೂ ಕಣ್ಣಿನ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ನಲ್ಲಿಕಾಯಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಫಾಸ್ಫರಸ್, ಕಬ್ಬಿಣ, ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್, ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ‌ನಂತಹ ಅನೇಕ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಇರುವ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಯೋಗ
ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

### ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ
*ನಿಘಂಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
* Media related to Ribes uva-crispa at Wikimedia Commons

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣುಗಳು
ಗಂಗಾ ಮೂಲ

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇರುವ ಈ ಗಂಗಾ ಮೂಲ'ಅಥವಾ ವರಹಾ ಪರ್ವತ ಸಾಲುಗಳು,'ಅಭಯಾರಣ್ಯ'ಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಇವೆ. ಇವು 'ಕುದುರೆ ಮುಖ' ತೀರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಾ ಸುಮಾರು ೧೪೫೮ ಮೀ.ಎತ್ತರವಿರುವ ಈ ಗಿರಿಧಾಮದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವ ಮೂರು ನದಿಗಳು, ತುಂಗಾ, ಭದ್ರಾ, ಮತ್ತು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗಳು. ಸಹಜವಾಗಿ ನದಿಯ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯವಿದೆ.
9/5000
## ಭೂಗೋಳ
ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1458 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿರುವ ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು ಮತ್ತು 575 ಸೆಂ.ಮೀ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
## ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ
ಗಂಗಾ ಮೂಲವು  ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ  ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಅನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ.  1980 ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿವಿಜ್ಞಾನಿ ಡೇವಿಡ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು 107  ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕುದುರೆಮುಖ-ಏರೋಲಿ-ಗಂಗಮೌಲಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.  ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಮರಿಸ್ಟಿಕಾ ಡಕ್ಟೈಲೈಡ್ಗಳಂತಹ ಮರಗಳು.\
## ನದಿಗಳ ಮೂಲ
ಗಂಗಾ ಮೂಲವುಮೂರು ನದಿಗಳಾದ ತುಂಗಾ, ಭದ್ರ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಾವತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
### ತುಂಗ
ಅದರ ಮೂಲದಿಂದ, ತುಂಗನು ಶೃಂಗೇರಿ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುವ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಗಜನೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 147 ಕಿಮೀ ಅಂತರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನಂತರ, ಇದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬಳಿ ಕೂಡ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಯಾಗಿದೆ. 
### ಭದ್ರಾ
ಅದರ ಮೂಲದಿಂದ, ಭದ್ರಾ ನದಿಯು ಮೊದಲನೆಯದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾವತಿ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. 178 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ನಂತರ ತುಂಗವನ್ನು ಕೂಡ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.
### ನೇತ್ರಾವತಿ
ಅದರ ಮೂಲದಿಂದ, ನೇತ್ರಾವತಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. 
## ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
### ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಭಾಗವಾದರೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ  ಕುದುರೆಯ ಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕಂಪನಿ(KIOCL) ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಸರ ವಾದಿಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು,. ಭಾರತ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಆ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2005 ರಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು
ಬೂಂದಿ

**ಬೂಂದಿ** ಸಕ್ಕರೆ ಕೂಡಿಸಿದ, ಕರಿದ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ. ಬಹಳ ಸಿಹಿ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬಹುದು. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡುವ ಅಗತ್ಯದ ಕಾರಣ, *ಬೂಂದಿ *ಲಾಡುವಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಖಾರದ ರೂಪವೂ ಇದೆ.ಬೂಂದಿ ಲಾಡು ಮಾಡಲು, ಕರಿದ ಬೂಂದಿಯನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಖಾರಾ ಬೂಂದಿ 
ಖಾರಾ ಬೂಂದಿ ತಯಾರಿಸುವಾಗ, ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಡಿ ಮಾಡಿದ ಕರಿಬೇವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಾರಾ ಬೂಂದಿಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಖಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಬೂಂದಿ ರಾಯಿತಾ 
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಬೂಂದಿಯನ್ನು ರಾಯಿತಾ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಬೂಂದಿ ರಾಯತಾ* ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಸರು, (ಮೃದುವಾಗಿಸಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಸೋಸಿದ) ಬೂಂದಿ, ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು, ಖಾರ, ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಂತಹ ರುಚಿಕಾರಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪುಲಾವ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಊಟದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಆಲಿ

**ಆಲಿ** ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
* ಪದರುಗಟ್ಟಿದ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಹಿಮಗಡ್ಡೆಯ ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಯಾದ ಆಲಿಕಲ್ಲು
* ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆ
* ಬೆಳಕನ್ನು ಕಾಣುವ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯವಾದ ಕಣ್ಣು
* ಯಾವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಂಗವನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೊ ಮತ್ತು ಅವರಿಗಾಗಿ ಅಕ್ಕರೆಯ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆಯೊ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ
* ಸರಕುಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಜನರ ಗುಂಪಾದ ಸಾಲು
ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್

ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಸೌಂದರ್ಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸೊಬಗು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಬೇರಿಂಗ್, ಭಂಗಿ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೆಂದು ಇದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಭದ್ರತೆ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ). ಮಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಂತೆ, ವಾಹಕವು "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಸ್ಪರ್ಧಿ ತನ್ನ ಮೂಲದ ದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ಗೆದ್ದ ವರ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 2017, ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಣಿ, ಪೆರುದಿಂದ ಮರಿಯಾ ಜೋಸ್ ಲೊರಾ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿ ಫು ಕ್ವೋಕ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 25 ರಂದು ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಂಬುದು ಹೊಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಏಷ್ಯಾದ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ನ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಲೀಕರು ಥಾಯ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚಾನಲ್ 7 ಮತ್ತು ಥಾಯ್ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವರ್ತಕ ನವಾಟ್ ಇಟ್ರಾಗ್ರಿಸಿಲ್. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವರು ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (ಸಂಘಟನೆ ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್- MGIO, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರೂಪಕ್ಕಾಗಿ) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನವಾಟ್ ಇಟರಾಗ್ರಿಲ್; ಕಂಪನಿಯು ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಹೋದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಎರಡು ಧಾರಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ.
## ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಜೇತರು
### ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ದೇಶಗಳು
## ದ್ವೀತಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದವರು 
## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಟೈಟಾನಿಕ್ (೧೯೯೭ ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಟೈಟಾನಿಕ್*** ಒಂದು 1997 ಅಮೆರಿಕದ ಚಿತ್ರ ಇದು ಪ್ರಣಯ-ದುರಂತ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್ ನಿರ್ದೇಶನ, ಬರಹ, ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಹ ಸಂಪಾದನೆಯ ಚಿತ್ರ. 

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
100 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆ ರೋಸ್ ಡಿವಿಟ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಟೈಟಾನಿಕ್ ಹಡಗಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಮೊಮ್ಮಗಳು, ಲಿಜ್ಜಿ ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್, ಮತ್ತು ಟೈಟಾನಿಕ್ ನೌಕಾಘಾತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪುರುಷರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲ್ಡಿಶ್ನಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಆಲೋಚನೆಯು "ಸಾಗರದ ಹೃದಯ/The Heart of the Ocean" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೆಕ್ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲ್ಡಿಶ್ನಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಡಗಿನ ಹೊರಹೋಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಇಡೀ ಕಥೆಯನ್ನು ಟೈಟಾನಿಕ್ ಮುಳುಗಿಸುವವರೆಗೆ ಅದರ ಮೊದಲ (ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ) ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 1912 ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 2:20 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಓಲ್ಡ್ ರೋಸ್ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯುವ ರೋಸ್ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಥೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 1912 ರಂದು ಟೈಟಾನಿಕ್ ಎಂಬ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಯುವ ರೋಸ್ ಬೋರ್ಡ್ಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ತಾಯಿ, ರುತ್ ಡೆವಿಟ್ ಬುಕಾಟರ್, ಮತ್ತು ಅವಳ ಖ್ಯಾತನಾಮ ಕ್ಯಾಲೆಡನ್ ಕಾಲ್ ಹಾಕ್ಲೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಜ್ಯಾಕ್ ಡಾಸನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಜಿಯೋ ಡಿ ರೊಸ್ಸಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯ ಟಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದನು.

ರಾಕ್ಸ್ ಟೈಟಾನಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಸ್ಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಜ್ಯಾಕ್ ಡಾಸನ್ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಹುಡುಗಿ ಡೇವಿಟ್ ಬುಕಾಟರ್ರನ್ನು ತನ್ನ ಫಿಲ್ಡೆಲ್ಫಿಯಾಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ ಭರ್ತಾ

***ಬದನೆಕಾಯಿ ಭರ್ತಾ***  ಪಂಜಾಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂದು ಖಾದ್ಯ. *ಬದನೆಕಾಯಿ ಭರ್ತಾ*  ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಕಶೈಲಿಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಇದ್ದಲು ಅಥವಾ ನೇರ ಉರಿ ಮೇಲೆ ಸುಡಲಾದ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಖಾದ್ಯಕ್ಕೆ ಧೂಮದ ಪರಿಮಳ ಬರುತ್ತದೆ. ಸುಟ್ಟು ಹಿಸುಕಿದ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ನಂತರ ಬೇಯಿಸಲಾದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಟೊಮೇಟೊ, ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಶುಂಠಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಜೀರಿಗೆ, ತಾಜಾ ಕೊತ್ತಂಬರಿ,ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಸೌಮ್ಯವಾದ ತರಕಾರಿ ಎಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ರೋಟಿ ಅಥವಾ ಪರಾಠಾದೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ನ ಅಥವಾ ರಾಯಿತಾದ ಜೊತೆಗೂ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿ "ಲಿಟ್ಟಿ" ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ರೂಪಗಳು 
ಕೆಲವು ಪಂಜಾಬೇತರ ರೂಪಗಳು ಟೊಮೇಟೊ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು *ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಇಡಿಯಾದ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಎಣ್ಣೆ ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಿ ರೊಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ, ತಮಿಳರು ಕತ್ರಿಕಾಯಿ ತಯಿರ್ ಕೋತ್ಸು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲುವ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ, ಹಿಸುಕಿ, ಸಾಸಿವೆ, ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಹಾಗೂ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಮೊಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಖಾಂದೇಶ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಇದರ ಹೆಸರು *ವಾಂಗ್ಯಾಚೆ ಭರಿತ್*. ಇದನ್ನು ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗ್ಗಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ಭರಿತ್ ಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭರಿತ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೂಪಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ: ಕಚ್ಚಾ ಭರಿತ್ ಮತ್ತು ಫೋಡ್ನಿ ಚಾ ಭರಿತ್. ಕಚ್ಚಾ ಭರಿತ್‍ನಲ್ಲಿ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸದೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಜಾ ಮೆಂತ್ಯದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಬದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಸಿ ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಫೋಡ್ನಿ ಚಾ ಭರಿತ್‍*ನಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ, ಹಿಸುಕಿದ ಬದನೆಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದರ್ಭಾ ಮತ್ತು ಖಾಂದೇಶ್‍ನಲ್ಲಿ, ಬದನೆಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಣ ಹತ್ತಿ ಸಸ್ಯದ ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಡಲಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಒಂದು ರಸಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಖಾದ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧೂಮದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಖಾದ್ಯವನ್ನು ತೊವ್ವೆ, ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಮತ್ತು ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಜೂಲನ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ

ಜುಲನ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿಯವರು  ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ, ಬಂಗಾಳ ಮಹಿಳಾ ತಂಡ, ಪೂರ್ವ ವಲಯ ಮಹಿಳಾ ತಂಡ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಮಹಿಳಾ XI ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುವ ಎಲ್ಲಾ ರೌಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧, ೨೦೦೯ರಂದು, ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಗಾಗಿ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.

ತಂಡದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾದ, ಜುಲಾನ್ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬೌಲಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟಿನಲ್ಲಿ ೨೦ ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೌಲಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 
೨೦೦೬-೦೭ರ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯ ಗೆಲುವಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ನಾಯಕತ್ವದ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತರು.
 
ಜುಲನ್ ರವರು, ೨೦೦೭ರ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಅವರು, ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಿಗಾಗಿ ಎಮ್.ಎ. ಚಿದಂಬರಂ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮಿತಾಲಿ ರಾಜ್ ಅವರು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳಾ ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜುಲನ್ ಅವರು ಅತ್ಯದಿಕ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ (೨೦೦).

ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಫಿಟ್ಜ್ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಅವರು ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ನಂತರ ವಿಶ್ವ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ವೇಗದ ಬೌಲರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೦೦ ವಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬೌಲರ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆರಂಭಿಕ ಲಾರಾ ವೊಲ್ವಾರ್ಡ್ಟ್ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದಾಗ, ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು.

## ಬಾಲ್ಯ 
ಜುಲಾನ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿಯವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನಾಡಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೨ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ, ನಾಡಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಚಕ್ಧಾಹದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರು ೧೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವುದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರಾರಂಬಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ಫುಟ್ಬಾಲಿನ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟದ ಅರಿವಾಗಿದ್ದು, ೧೯೯೨ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಟಿವಿ ಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ. ಹೀಗೆ ಮುಂದೆ ಅವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೆ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಪೋಷಕರಂತೆ, ಜುಲಾನವರ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬದಲಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಜುಲಾನ್ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಕೆಟಿಗೆ, ಆಕೆಯ ಪ್ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ, ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. 
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತವರೂರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತನ್ನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಬಿಗಿಯಾದರು, ಆಕೆ ತನ್ನ 
ಕಠಿಣ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.

ಅವರು ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಬೌಲಿಂಗ್ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಅವರು ಆಟಗಾರ-ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಗೌರವಗಳು 
* ೨೦೦೭ - ವರ್ಷದ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟರ್
* ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕಿ (೨೦೦೮-೨೦೧೧)
* ವೇಗದ ಬೌಲರ್
* ೨೦೧೦ - ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೧೨ - ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಭಾರತೀಯ ಆಟಗಾರ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಶ್ರೀಮತಿ ರಾವ್ ಬಿ.ಕೆ

ಶ್ರೀಮತಿ ರಾವ್ ಬಿ.ಕೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಟೀಲಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಯವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಅಂಕಿತನಾಮ 'ಶ್ರೀಗುರುಪ್ರಿಯವಿಠಲದಾಸಿ' ಹಾಗೂ ಇವರು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
## ಕೃತಿಗಳು
### ಕವನ ಸಂಕಲನ
*ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ

### ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಸಂಕಲನ
*ಧರೆಗಿಳಿದ ಧನ್ವಂತರಿ
*ಧರ್ಮವೀರ ಕೊಲ್ಯಶ್ರೀ
*ಭಕ್ತಿಗಂಗಾಲಹರಿ
### ಭಜನೆಗಳು
*ಶ್ರೀ ಗುರುಪ್ರಿಯ ವಿಠಲ ಚರನಾಮೃತ 
*ಶ್ರೀ ಗುರುಪ್ರಿಯ ವಿಠಲ ಭಜನಾಮೃತ
*ಶ್ರೀ ಗುರುಪ್ರಿಯ ವಿಠಲನಾಮಾಮೃತ
*ಶ್ರೀಹರಿಗುರು ಸ್ತುತಿಮಾಲಾ

### ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
*ಶ್ರೀಹರಿದಾಸ ವಿಜಯ
*ತೌಳವದಾಸ ದರ್ಶನ
*ಶ್ರೀಹರಿದಾಸ ಸೂಕ್ತಿಚಂದ್ರಿಕಾ
*ಶ್ರೀ ತುಳಸೀ ಮಹಿಮಾಮೃತ
*ಹರಿದಾಸ ವೆಂಕಣ್ಣ ಕವಿ ಮೂಲ್ಕಿ
*ಹರಿದಾಸ ದರ್ಪಣ
*ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯ ರಸರಂಜಿನಿ
### ಇತರ ಕೃತಿಗಳು
*ಬಣ್ಣದ ಹಕ್ಕಿ....ಬಾ..(ಶಿಶುಗೀತೆಗಳು)
*ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಮಾಯಣ(ಪೌರಾಣಿಕ ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿ)
*ಬದರೀ ಯಾತ್ರೆ-ಒಂದು ಅನುಭವ (ಪ್ರವಾಸಿ ಕಥನ)
*ಹಸಿರು ತೋರಣ (ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಾಡುಗಳು)
*ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ(ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥಾಸಂಕಲನ) ಇತ್ಯಾದಿ ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತರೆಡು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
#ಅಭಿನವ ಶಾರದೆ(ಬಿರುದು)ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ.
#ಗೌರವ ಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ -ವಾದಿರಾಜ-ಕನಕದಾಸ-ಪುರಂದರದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ -2008-09
#ಅಭಿನಂದನೆ-ಹರಿದಾಸ ರಂಗದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ-2010
#ಪಾವಂಜೆ ಹರಿದಾಸ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಾರ್ಣಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಾಶಸ್ತಿ-2011
#ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯರಸಜ್ಞೆ(ಬಿರುದು)-ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹರಿದಾಸ ಸಂಮ್ಮೇಳನ ಟ್ರಸ್ಟ್(ರಿ) ಬೆಂಗಳೂರು-2013
#ಶ್ರೀ ಪುರಂದರಾನುಗ್ರಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ತಿರುಪತಿಯ ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ-2015
#ಸಂತ ಗಿರಿಯಮ್ಮನವರ ಅನುಗ್ರಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-2016
#ಕೋ.ಅ. ಉಡುಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-2016.

## ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ಕ್ಯೂ

thumb|ಲೂವರ್‌ನ ಮುಂದೆ ಭೇಟಿಗಾರರ ಕ್ಯೂ
thumb|ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಆಹಾರದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂ ಪ್ರದೇಶ.
**ಕ್ಯೂ** ಎಂದರೆ ಸರಕುಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಜನರ ಗುಂಪು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕ್ಯೂ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲಾದ ಕಿರಾಣಿ ಸಾಮಾನು ಅಥವಾ ಇತರ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಸಂದಾಯ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಗಳು, ಸ್ವ-ಸಹಾಯವಿರದ ಅಂಗಡಿ ಮುಂದೆ, ಎಟಿಎಂ ಎದುರು, ಟಿಕೆಟ್ ಮುಂಗಟ್ಟೆ ಎದುರು, ನಗರದ ಬಸ್ಸಿನ ಎದುರು, ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮುಂದೆ ಸೇರಿವೆ.

ಕ್ಯೂ ನಿಲ್ಲುವುದು ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕ್ಯೂ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯೂ ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಕೊರತೆಯಿರುವ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಘಟಿತ ಕ್ಯೂ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮ್ಯೂಸ್‍ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸವಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಬಹುದು, ಹಾಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅತಿಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವಿರಬೇಕು. ಇದು ಔಪಚಾರಿಕ ಕ್ಯೂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು—ಅಂದರೆ ಸವಾರಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕಂಬಿತಡೆಯಿಂದ ಸಂಘಟಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಟ್ಟಡದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಫ಼್ಯಾನ್‍ಗಳು ಹಾಗೂ ತುಂತುರು ಸಿಂಪಡಿಕೆ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಅವರ ತಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಛಾವಣಿಯ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಬಹುದು. ಡಿಸ್ನಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ಅಮ್ಯೂಸ್‍ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕುಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ಯೂ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ಇಂಬುನೀಡುವ ಹಿಡುವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿರಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕಾಯುವಾಗ ನೋಡಲು ಏನಾದರೂ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಂಥದ್ದನ್ನು, ಅಥವಾ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಕಾಯುವ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

ರೇಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲು, ಬಸ್ ಹತ್ತಲು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕ್ಯೂಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭದ್ರತಾ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುವ ಸಾರಿಗೆ ಟರ್ಮಿನಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜಾರಿವ್ಯವಸ್ಥೆ