ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್

**ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್** ಇಂಡೋ-ರಷ್ಯನ್ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ನಿಗಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಎನ್‍ಪಿಒ ಮಶಿನೋಸ್ಟ್ರೊಯೆನಿಯಾ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಭಾರತದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಮೋಸ್ಕ್ವಾ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.

ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ೮೦೦ ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ ೨.೮ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್-II ಹೈಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತವು ಎಮ್‍ಟಿಸಿಆರ್ ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಈಗ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ೬೦೦ ಕಿಮೀ-ಪ್ಲಸ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

೨೦೦೬ ರಂತೆ, ಬಿಎಪಿಎಲ್ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೦೦ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ೨೦೦೯ ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೪೦೦ ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ೨೦೨೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ನೋ ಸೌಲಭ್ಯವು ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೮೦-೧೦೦ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಯ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ೧೩ ನೇ ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಕ ಸಿಇಒ ಶಿವತಾನು ಪಿಳ್ಳೈ ಮಾದರಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.]]
ಯ ಡಿಫೆಕ್ಸ್ಪೋ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಸ್ಟಾಲ್.]]

೧೯೯೦ ರ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಉಪ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಎನ್.ವಿ.ಮಿಖೈಲೋವ್ ಅವರು ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.

ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ೭೦ % ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾವು ಇತರ ೩೦ % ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

### ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
*ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
*೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಕೇರಳ ಹೈಟೆಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡನೇ ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಯಾರಿಕೆ ಘಟಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಘಟಕವು ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಟ್ರಿವೆಂಡ್ರಮ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಬಿಎಟಿಎಲ್) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ - ಇದು ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಸೌಲಭ್ಯವು >೧೫ ಎಕರೆಗಳ (೬೧,೦೦೦ ಮೀ೨) ಸೀಮಿತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ಬಿಎಟಿಎಲ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಚಾಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳದಿಂದ ನೆಯ್ಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಸಮೀಪವಿರುವ ನೆಟ್ಟುಕಲ್ತೇರಿಯಲ್ಲಿ ೧೬ ಎಕರೆ (೦.೭೫ ಕಿ. ಮೀ೨) ಭೂಮಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ರನ್‌ವೇ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಈ ಕ್ರಮವು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಚರ್ಚೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪಿಣರಾಯಿ ವಿಜಯನ್ ರವಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಇನ್ನೂ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ.
*ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್-ಎನ್‌ಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ೨೦೦ ಎಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿದೆ. ಈ ಮೂರನೇ ಘಟಕವು ೨೦೨೬ ರಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೮೦-೧೦೦ ಯುನಿಟ್‌ಗಳ ದರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

## ಗುರಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ
ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು, ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಗುರಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.

## ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
### ಅಧಿಕೃತ
* 
* Official Website of the BrahMos Aerospace Thiruvananthapuram Limited 
* BrahMos - A project of two Governments
* BrahMos - A Missile with a Niche

### ಇತರೆ
* India and Russia will decide on export of BrahMos
* BATL set to make BrahMos engines
* Prime Minister Manmohan Singh commends BrahMos team
* BrahMos Aerospace plans expansion
* New missile race: America and Russia are joined by India and China

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು