open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ನುಡಿಗಟ್ಟು

**ನುಡಿಗಟ್ಟು** ಒಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಜನ ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ತಾವು ಹೇಳಿರದ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿರದ ಎಷ್ಟೋ ಹೊಸ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಶಕ್ತರು. ಆದರೂ, ಆ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳುವವನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮಾತಿನ ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ಆ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಮಾತಾಡುವವನಿಗೂ ಕೇಳುವವನಿಗೂ ಇರುವ ಅನುಭವ ಸಾಮ್ಯದಿಂದ-ಹಿಂದೆ ಹೇಳದ, ಕೇಳದ ಮಾತುಗಳ ಅರ್ಥ ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇರುವ ಮೂಲಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿ-ಒಂದು ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಇರುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು-ಒಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಜನ ಶಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಂಥ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳೆಂದು (ಈಡಿಯಮ್ಸ್) ಗುರುತಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಕನ್ನಡದ ಪೂರ್ವ ಕವಿಗಳು ಇದನ್ನೇ ದೇಸೆ, ದೇಶಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಕರೆದಿರುವುದು.
## ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆ
ತದ್ಧಿತ ರೂಪಗಳೂ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ರಚನಾ ಸಾಮ್ಯದಿಂದ ಹೋಲುತ್ತವಾದರೂ ಎರಡಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟು. ಮೂಲ ಸಾಮಗ್ರಿಯಿಂದ ಹೊಸತೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಗುಣ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ತದ್ಧಿತಗಳೂ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ತದ್ಧಿತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ ಹಲವು ಪದಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಅವೆಲ್ಲ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪೂರ್ವನಿಯಮವನ್ನನುಸರಿಸಿರುವುವು. ಬಹುರೂಪ ರಚನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಿಗಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಸಂದರ್ಭ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದು. ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ಎರಡೂ ಇರುವುದರಿಂದ, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವು ಅಲ್ಪಾಯುಗಳಾದರೂ ಕೆಲವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಬಹು ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಹುದು. ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಉಂಟಾಗಿ ಅದೇ ಸಂಧರ್ಭ ಬರುವಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅದೇ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುವುದೇ ಅದು ನುಡಿಗಟ್ಟು.ಉದಾಹರಣೆ: ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳು, ಕಣ್ಣು ಬಂತು, ಎಕ್ಕಹುಟ್ಟಿಹೋಯಿತು, ಬಾಲಬಿಚ್ಚು, ಮೂಗು ಹಾಕು, ನಿದ್ದೆಕೊರೆ, ಹೊಟ್ಟುಕುಟ್ಟು, ಸತ್ತು ಸುಣ್ಣವಾಗು, ತೋಟದೂರ, ಮೀಸೆ ಮಣ್ಣಾಗು, ಬೇಳೆಬೇಯೊಲ್ಲ, ಕಿವಿಕಚ್ಚು, ಹರಟೆಕೊಚ್ಚು, ಬೆಟ್ಟುಮಡಿಸು, ಟೋಪಿ ಹಾಕು, ಹುಬ್ಬು ಹಾರಿಸು, ತಾರಮ್ಮಯ್ಯ ಆಡು- ಮೊದಲಾದವು ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು.
## ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ರಚನೆ
ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ರಚನೆಗೂ, ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಷೆಯ ನುಡಿಗಟ್ಟಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಹಜ. ಹೀಗಾಗಿ, ಒಂದು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯ ಬಿರುಸಿನದಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಭಾಷೆಯ ದೇಸಿಯ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಪದ ಪದಗಳ ಕೋಶಾರ್ಥದ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದರೆ, ವಿಷಯದ ರೂಪವೇ ಕೆಟ್ಟು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಳಿಯುವ ಸಂದರ್ಭವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ನುಡಿಗಟ್ಟು [[ಹಳಗನ್ನಡ]ಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೇಶಿರಾಜ ತನ್ನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವನೆಂಬುದರಿಂದ ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟಿಗೆ ಏಳು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.kkkk 
## ನುಡಿಗಟ್ಟುವಿನ ಅರ್ಥ
ಪದಕೋಶದ ಮೂಲಕ ಈ ವಾಕ್ಯದ ಪದ ಪದಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ, ಅದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ರೂಪಪರಿವರ್ತನಾ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಕರಣ ಪದ್ಧತಿ ಇಂಥ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಚನಾತ್ಮಕ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ. ಹೀಗೆ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮದ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ, ಒಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಜನರ ಅನುಭವ, ಅಗತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ, ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ, ಸಶಕ್ತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತ, ಮರು ಹುಟ್ಟು-ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭಾಷೆಯ ಜೀವಾಳ, ಭಾಷೆಯ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾವು ಅನೇಕ ಸಲ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅದು ಯಾವುದು ಎಂದರೆ ಇಂಥದೇ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಮಣಿಕಾಂತ್ ಕದ್ರಿ

**ಮಣಿಕಾಂತ್ ಕದ್ರಿ** ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಕೋರ್, ಧ್ವನಿಪಥ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ. ಇವರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ತುಳು, ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪೌರಾಣಿಕ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೊನಿಸ್ಟ್ ಕದ್ರಿ ಗೋಪಾಲ್ನಾಥ್ ಅವರ ಪುತ್ರ.

## ವೃತ್ತಿ
ಮಣಿಕಾಂತ್, ಜಿಂಗಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಟೆಲಿ-ಸೀರಿಯಲ್ ಅನ್ನೂ ಮಜಾಯಿರುನುವಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗಾಗಿ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.

ಅವರು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಡ್ರೀಮ್ ಜರ್ನಿ ಎಂಬ ಮೊದಲ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜರ್ನಲ್ ಗಾಗಿ ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಗಿ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಿದರು.

ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ೨೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ (ಮಲಯಾಳಂ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗರಗಸ (ಕನ್ನಡ) ದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರಗಳ ನಂತರ, ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸವರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ವಿರಾಮ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಅವರು ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ, ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಾಫಿ
## ಟೆಲಿವಿಷನ್
* ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ಐಡಿ
* ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹಾಡು
* ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಸೂಪರ್ ಮಿನ್ಯುಟ್ ೨ ಗಾಗಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹಾಡು
* ಝೀ ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೀಮನ್ ಶ್ರೀಮತಿಗಾಗಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹಾಡು
* ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ೨ ಗಾಗಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹಾಡು
* ಕಲರ್ಸ್ ಅನುಬಂಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹಾಡು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ೨೦೦೫ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೦೯ - ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಡು ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಕೇಳುಗರ ಆಯ್ಕೆಯ ಹಾಡು ಮತ್ತು "ಸಾವರಿ" ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿಗಾಗಿ ಮಿರ್ಚಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ೨೦೧೦ - ಬೆಂಗಳೂರು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ "ಪೃಥ್ವಿ" 
* ೨೦೧೪ - ಸವಾರಿ ೨ ರ 'ನಿನ್ನ ದನಿಗಾಗಿ' ಹಾಡಿಗೆ ಝೀ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಗಾಯಕ) 
* ೨೦೧೪ - ಸವಾರಿ ೨ ಗಾಗಿ 'ನಿನ್ನ ದನಿಗಗಿ' ಹಾಡಿಗೆ ಆರು ಮಿರ್ಚಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಯೋಜಕ, ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ಬಮ್, ವರ್ಷದ ಹಾಡು, ವರ್ಷದ ಕೇಳುಗರ ಆಯ್ಕೆಯ ಹಾಡು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಮಿಕ್ಸ್ ಎನ್ ಮಾಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ)
* ೨೦೧೪ - ಸವಾರಿ ೨ ಗಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಸಾಂತೆಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೧೪ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ (ರಾಂಗ್) ಗಾಗಿ ರೆಡ್ ಎಫ್ಎಂ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
* ೨೦೧೪ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ (ಚಾಲಿಪೊಲಿಲು) ಗಾಗಿ ರೆಡ್ ಎಫ್ಎಂ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ೨೦೧೭ - ರನ್ ಆಂಟನಿಗಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ಬಮ್ 
* ೨೦೧೮ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ಗಾಗಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಕಾಫ್ಟಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (ಮಾರ್ಚ್ ೨೨)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ರೋಹಿಣಿ ಭಾಟೆ

**ರೋಹಿಣಿ ಭಾಟೆ** (14 ನವೆಂಬರ್ 1924 - 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008) ಭಾರತದ ಹಿರಿಯ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯ ನಿರೂಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಒಬ್ಬ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಕರಾಗಿ, ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ, ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ, ಸಂಶೋಧಕಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು.  ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಜೈಪುರ ಮತ್ತು ಲಖನೌ ಘರಾನಗಳಿಂದ ಕಥಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಭಾಟೆ ರವರು ಬಿಹಾರದ ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿ 14 ನವೆಂಬರ್ 1924ರಂದು ಜನಿದರು. ಅವರು ತನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗುರು ಪಾರ್ವತಿ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು 1946ರಲ್ಲಿ ಫರ್ಗುಸ್ಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಜೈಪುರ ಘರಾನಾದ ಸೊಹನ್ ಲಾಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಥಕ್ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕೇಶವರಾವ್ ಭೋಲ್ ಮತ್ತು ವಸಂತರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರಿಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಕಥಕ್ನಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು.
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಭಾಟೆ ರವರು 1947ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಭಾರತಿ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕಳೆದ ಆರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ನೂರಾರು ನೃತ್ಯಗಾರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 1952ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರವಾಸವು ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಅವಕಾಶವಾಗಿತ್ತು. ರೋಹಿಣಿ ಭಾಟೆ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 2002ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಟೈಮ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಮರಣ
ಭಾಟೆ 2008 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ತನ್ನ 83ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಸೊಸೆ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಶಾಮಾ ಭಾಟೆ ಪ್ರಕಾರ, ರೋಹಿಣಿ ಭಾಟೆ ರವರು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು.
## ಪರಂಪರೆ
ರೋಹಿಣಿ ಭಾಟೆ ಐದು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕಥಕ್‌ ನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾದ  ಶಮಾ ಭಾಟೆ, ಹಸಿತಾ ಓಜಾ, ಪ್ರಣತಿ ಪ್ರತಾಪ್, ಸುನಿಲ್ ಗನು, ನೀಲಿಮಾ ಅಧ್ಯಾ, ಪ್ರಭಾ ಮರಾಠೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣಾ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ನೃತ್ಯಭಾರತಿ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುಣೆಯ ಶಿವಾಜಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* 1977: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪುರಾಸ್ಕರ
* 1979: ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
* 1990: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ
* 2001: ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ್ 
* 2006: ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ 
* 2007: ನವದೆಹಲಿಯ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಅಕಾಡೆಮಿ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:ವಿಮರ್ಶಕರು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಲೂಯಿಸ್ ಕ್ರೋಬರ್

**ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಲೂಯಿಸ್ ಕ್ರೋಬರ್** (೧೧ ಜೂನ್ ೧೮೭೬ - ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೦) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಅವರು ೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಜ್ ಬೋವಾಸ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬಿಯಾ  ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ  ಮೊದಲನೇ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿದ್ದು ಇದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ. ಇವರು ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.ಇವರು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಉರ್ಸುಲಾ ಕೆ. ಲೆ ಗುಯಿನ್ ನ ತಂದೆ ಎಂದೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಜನನ ಮತ್ತು ಜೀವನ
೧೮೭೬ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಹೊಬೊಕೆನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇವರು ಜನಿಸಿದರು. ಈತನ ತಂದೆತಾಯಿ ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲದ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟರು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ ಮನೆಯ ಭಾಷೆ ಜರ್ಮನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಕ್ರೋಬರನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯವಾದುದರಿಂದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಎಥಿಕಲ್ ಕಲ್ಚರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರೋಬರನ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿತು. ಕೆಲ ಕಾಲದ ಅನಂತರ ಕ್ರೋಬರ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಕೆಲವು ಮಿತ್ರರ ಗುಂಪೊಂದು ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಎಂಬ ಸಂಘವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು, ಖನಿಜಗಳು, ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮಾದರಿಗಳು-ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಪರಸ್ಪರ ಓದಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಕ್ರೋಬರ್ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಳೆದ.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಅನಂತರ ಕ್ರೋಬರ್ ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿ ಎಂ.ಎ. ಡಿಗ್ರಿ ಪಡೆದು (೧೮೯೭) ಫ್ರಾನ್ಜ್ ಬೋಆಸನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಭಾಗವೊಂದರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ. ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು(೧೯೦೧). ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಕ್ರ್ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗವೊಂದನ್ನು ತೆರೆದು ತನ್ನ ನಿವೃತ್ತಿಕಾಲದವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ.
ಕ್ರೋಬರ್ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ಆಧ್ಯಯನ ಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಮಾನವನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಿಗಿದ್ದ ಅಪಾರವಾದ ಆಸಕ್ತಿ. ಇವರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಜನತೆಯ ಉದ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಇವನಿಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಕ್ಯಾಲಿಫೋನಿರ್ಯಯಾದ ಇಂಡಿಯನ್ನರ ಭೂ ಆಕ್ರಮಣ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ. ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಫೆರ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಜಾನ್ ಕಾಲಿಯರ್‍ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಬರ್ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದನಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂಡಿಯನ್ನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸೂಚಿಸಿ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಅದರ ಪ್ರಕಟಣೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಿರಬೇಕಾದ್ದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಕ್ರೋಬರ್ ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿಯೆಟಾ ರೋಥ್‌ಚೈಲ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ಕ್ಷಯರೋಗ (ಟಿಬಿ) ಗೆ ತುತ್ತಾದರು ಮತ್ತು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಂತರ ೧೯೧೩ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಥಿಯೋಡೋರಾ ಕ್ರಾಕಾವ್ ಬ್ರೌನ್ ಎಂಬವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವಾಹವಾದರು.

## ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ - ೧೯೧೨ 
ಕ್ರೋಬರ್ ಐದು ಗೌರವ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು (ಯೇಲ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಚಿಕಾಗೊ)
ಎರಡು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ
ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ೧೯೧೭-೧೯೧೮

## ನಿಧನ
ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಲೂಯಿಸ್ ಕ್ರೋಬರ್ ರವರು ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೦ ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಶ್ರೀಕರ್ ಎಲ್.ಭಂಡಾರಕರ್

**ಶ್ರೀಕರ್ ಎಲ್.ಭಂಡಾರಕರ್** ಅವರು ಲೇಖಕರು, ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರರು, ಹಾಗೂ ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಸ್ನಾತ್ತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಆಳ್ವಾಸ್ ನ್ಯೂಸಿಯಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ನ್ಯೂಸಿಯಂ ಹಾಗೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೆಯ ನ್ಯೂಸಿಯಂ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂಸಿಯಂ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ನ್ಯೂಸಿಯಂ.
## ಜನನ
ಇವರು ೧೨ ಮೇ ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಬಿ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರಾವ್ ತಾಯಿ ಸುನಂದರಾವ್ ರವರ ಪುತ್ರ.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
*ಮೈಸೂರಿನ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯಿಂದ ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು.
*೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಐಚ್ಛಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಘಟಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕುಲಾಧಿಪತಿ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
*೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ರಾಜನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಮೈಸೂರಿನ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯಿಂದ ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದ ಮುಂಚಿನಿಂದಲು ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂತ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಮಿಡಿಯೇಟ್ ಕಲಿತಾಗಿಂದ ಹವ್ಯಾಸಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಅಮೇರಿಕಾದ ದಿ ಸ್ಯಾನ್ ಪ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ದೈನಿಕದಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳು ಅಚ್ಚಾದದ್ದು ಆ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದಲೆ. ಬಿ.ಎ.ವ್ಯಾಸಂಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯ ಸಕಾಳ್ ದೈನಿಕದ ಬಾತ್ಮೀದಾರ. ಅನಂತರವೂ ವಾರ್ತಪತ್ರಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಂ.ಎ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಮೈಸೂರು ಪತ್ರಿಕೆ ದೈನಿಕದ ವರದಿಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.
೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೬೩ ರಿಂದ ೬೯ ರವರೆಗೆ ಮಣಿಪಾಲದ ದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ನಿನ ಲೋಕ ಸಮಪರ್ಕಾಧಿಯಾಗಿ ದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬುಲೆಟಿನ್ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಣಿಪಾಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ವಾರಪ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್,ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೭೧ ರಿಂದ ೧೭೭೩ರವರೆಗೆ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗದ ಮೊದಲ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಲ್ಲೂ ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿಧ್ಯಾಭವನದಲ್ಲಿ ೧೯೭೩-೭೪ ಹಾಗೂ ೧೯೭೫-೭೬ ರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೭೫ ರಂದ ಬೆಂಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಕಾರನಾಗಿ ಸ್ವೋದ್ಯೋಗ ಮಾಡಿದರು. ಮುಕ್ತ ಭಾಷಾಂತರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ೨೦೧೮ ಜನವರಿ ೧೬ ರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಹುದ್ದೆಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇಯ ನ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಳ್ವಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ,ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದ್ದಾರೆ . ೧೯೬೦ರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಭಂಡಾರ ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ.ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

## ಕೃತಿಗಳು
*.ಕಸ್ತೂರಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್(ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ) 'ದಿ ಹಿಂದೂ' ಸಂಪಾದಕರ ಜೀವನ ಕಥನ.
*.ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಪಂಚ (ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ)
*.ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ(ಭಾಷಾಂತರ)
*.ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪತ್ರಿಕಾ ಇತಿಹಾಸ.

## ಪರಿಸಮಾಪ್ತಿ
*ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣನ ಹಸ್ತ ಲಿಖಿತ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವಕೊಳಗಾದರು. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಇದ್ದಾಗಿನಿಂದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದುವುದು ಇವರ ಹವ್ಯಾಸ.ಅನ್ಯ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಪತ್ರಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೧೯೫೬ ರಿಂದ ಸೈಕಲಿಗರಾಗಿರದ್ದರು. ೧೯೬೩ ರಿಂದ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ದಿನಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ೧೫ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ಅಂಕಣಕಾರರು
ಸಿಕ್ಕಿಲ್ ಮಾಲಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್

ಸಿಕ್ಕಿಲ್ ಮಾಲಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ರವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೊಳಲು ವಾದಕರು.ಮಾಲಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಸಂಗೀತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮರವರಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ ಸಹೋದರಿಯರೆಂದು ಬಿರುದು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಜನನ
ಇವರು ೨೩ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೩ ರಂದು ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಗೀತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಇವರು ತಮ್ಮ ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಗುರುಗಳಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ  ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ ನೀಲಾ (ತಾಯಿ) ಮತ್ತು  ಶ್ರೀಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ ಕುಂಜುಮಣಿ (ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ) ರವರ ಬಳಿ ಕಲಿತರು.

ನಂತರ ೧೫ ವರ್ಷವಾಗುವವರೆಗೂ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತಯಾರಾದರು. ಇದಾದ ನಂತರ ಮಾಲಾರವರು ಭಾರತೀಯ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಇವರು ಚೆನ್ನೈನ ರೋಸರಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಮಾಲಾರವರು ಏಳನೇ ತರಗತಿಗೆ ಬರುವವರೆಗೂ ಕೊಳಲು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವರು ಶಾಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಇವರ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣೀಸಿದ್ದರು. ಮಾಲಾರವರು  ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಲಾರವರ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮುಂದೆ  ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾರಿಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು  ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇವರ ಕಾಲೇಜಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮುಡಿತು ಮತ್ತು  ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪದವಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಾಗಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
#೨೦೦೬ರ, ಬಾಂಬೆ ಷಣ್ಮುಖಾನಂದ ಸಂಗೀತ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಷಣ್ಮುಖ ಸಂಗೀತ ಶಿರೋಮಣಿ ಬಿರುದು ದೊರೆತಿದೆ. 
#೨೦೦೩ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ದುಬೈ ತಮಿಳು ಕುಟುಂಬದಿಂದ, ದುಬೈನಲ್ಲಿ ವೇಣುಗಾನ ಶಿರೋಮಣಿ ಬಿರುದು ದೊರೆತಿದೆ.
#೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಇಸಾಯ್ ಪೆರೋಲಿ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲಾರವರಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
#೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಕೊಳಲು ವಾದಕರಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಅಕಾದೆಮಿಯ ಎಂಡಿ ರಾಮನಾಥನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಸಂಘ

**ಸಂಘ** ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಗಾಗಿ ಸಮಾನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಸಂಘಟನೆಗೊಂಡು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಥೆ (ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್). ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಅರ್ಹತೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾನ ಆಸಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಔಪಚಾರಿಕ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಮೂಲಕ ಸಂಘಟನೆಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇದು ಮೂರ್ತ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸದಸ್ಯರ ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಆಸಕ್ತಿ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಾಗ ಸಂಘ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅವಸಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಜೊತೆಗೂಡಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯ ಆರ್ಗನೈಜ಼ೇಷನ್ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಸಂಘ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಕಡೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ, ಆರ್ಯಸಮಾಜ, ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆ, ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಂಘಟನೆ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಘಟನೆ ಎಂಬ ಪದದ ಧಾತುರೂಪ ಸಂಘ. ಇದು ಅನೇಕಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಾಸ್ತವಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಂಘ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಮೂಹ.

ಸಮಾನ ಆಸಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ ಮನೋಭಾವಗಳು ಸಂಘ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಸಂಘಟನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರತೆಯ ನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸದಸ್ಯರೇ ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಚಿಸಿ, ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸದಸ್ಯರಾಗುವವರ ಅರ್ಹತೆ, ಶುಲ್ಕ, ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳ ರಚನೆ (ಸ್ಟ್ಯಾಚೂಟ್) ಹಾಗೂ ಅದರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವುದು (ಅಮೆಂಡ್‍ಮೆಂಟ್) ಸಂಘದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಗೆ ನಿದರ್ಶನ. ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಗಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಘಗಳು ದೀರ್ಘಾವದಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ, ಯುವಕ-ಯುವತಿ ಮಂಡಳಿಗಳು, ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘ, ಸ್ಥಳೀಯ ರೋಟರಿಕ್ಲಬ್ ಮುಂತಾದವು ಈ ಬಗೆಯವು.

ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಗಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಘಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಕ್ರಿಯಾವೇದಿಕೆ, ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಮುಂತಾದ ಸಂಘಗಳು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಯ ಅನಂತರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಂಘ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಸಂಘೇ ಶಕ್ತೌ ಕಲೌಯುಗೇ (ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಂಘಗಳೇ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದುವು) ಎಂಬ ಮಾತು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಉದ್ಘರ್ಷ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಉದ್ಘರ್ಷ*** 2019 ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಸಾಯಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಲುಗು ಮತ್ತು *ಮಲಯಾಳಂಗೆ* ಅದೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ *ಉಚಕತ್ತಂ* ಎಂದು *ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು*. ಡಿ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರಾಜ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಠಾಕೂರ್ ಅನೂಪ್ ಸಿಂಗ್, ಸಾಯಿ ಧನ್ಸಿಕಾ, ಹರ್ಷಿಕಾ ಪೂನಚ್ಚ, ಕಿಶೋರ್, ಡಾ. ಕಿಂಗ್‌ಮೂಹನ್, ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್, ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, ಪ್ರಭಾಕರ್, ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧಾ ದಾಸ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಆದಿತ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಠಾಕೂರ್ ಅನೂಪ್ ಸಿಂಗ್
* ರಶ್ಮಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಯಿ ಧನ್ಸಿಕಾ
* ಕರೀಶ್ಮಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್
* ಹರ್ಷಿಕಾ ಪೂನಚ್ಚ
* ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್
* ಪ್ರಭಾಕರ್
* ಶ್ರದ್ಧಾ ದಾಸ್
* ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿಶೋರ್
* ಶ್ರವಣ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ
* ವಂಶಿ ಕೃಷ್ಣ

## ನಿರ್ಮಾಣ 
ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರು "ಈ ಚಿತ್ರವು ಕೇವಲ 20 ನಿಮಿಷಗಳ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಚಿತ್ರದ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ದೃಶ್ಯಗಳು, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಉದ್ಘರ್ಷ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಂಜೋಯ್ ಚೌಧರಿ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಚಿತ್ರದ ಫಸ್ಟ್‌ಲುಕ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಬಹುಪಾಲು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಕೊಡಗು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿದೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಪರಿಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ

**ಪರಿಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ**ವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷೀಕೃತ ಪದಗಳು ಅಥವಾ ಅರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪದಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು *ಪರಿಭಾಷೆ* ಅಥವಾ **ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದ**ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. **ಪದಗಳು** ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಬ್ದಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಬ್ದಗಳು ಅಥವಾ ಬಹುಶಬ್ದಗಳ ಗುಚ್ಛವಾಗಿರುತ್ತವೆ—ಇವು ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ವಿಪಥಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪರಿಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಂತಹ ಪದಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಶೇಷೀಕೃತ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪರಿಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಕೋಶ ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಪರಿಕಾಲ್ಪನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳ (*ಪದಗಳು*) ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೋಶ ವಿಜ್ಞಾನವು ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
* Sonneveld, H, Loenning, K: (1994): Introducing terminology, in Terminology, p.&nbsp;1-6
* Wright, S.E.; Budin, G.: (1997): Handbook of Terminology Management, Volume 1, Basic Aspects of Terminology Management, Amsterdam, Philadelphia, John Benjamins 370 pp.
* Gaudin, F., 2003, Socioterminologie: une approche sociolinguistique de la terminologie, éd. De Boeck-Duculot, Belgium.
* Wright, S.E.; Budin, G.: (2001): Handbooks  of Terminology Management, Volume 2, Application-Oriented Terminology Management, Amsterdam, Philadelphia, John Benjamins.
* Kockaert, H.J.; Steurs, F.: (2014):  Handbook of Terminology, Volume 1, Amsterdam, Philadelphia, John Benjamins.

ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಅನುಕ್ತ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

***ಅನುಕ್ತ*** (ಇಂಗ್ಲಿಷ್: Unexpressed) ಅಶ್ವಥ್ ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ 2019 ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ದೇಯಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರೀಶ್ ಬಂಗೇರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೋಬಿನ್ ಪಾಲ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಅಟ್ಟವರ್ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಭಟ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಪತ್ ರಾಜ್, ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್, ಕೆ.ಎಸ್.ಶ್ರೀಧರ್, ಉಷಾ ಭಡಾರು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಿದ್ದಯ್ಯ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಸಾರಾಂಶ 
ಅನುಕ್ತ  ಚಲನಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಕೊಲೆ ರಹಸ್ಯದ ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ದೈವಕೋಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಥೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಕನಸುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಭಾವನೆಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ರಹಸ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪೋಲೀಸ್ ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಯ ರೂಪದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

## ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
* ಸಂಪತ್ ರಾಜ್ 
* ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್ 
* ಕಾರ್ತಿಕ್ ಅಟ್ಟವರ್ 
* ಸಂಗೀತಾ ಭಟ್  
* ಉಷಾ ಭಂಡಾರಿ 
* ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಿದ್ದಯ್ಯ 
* ಸಿದ್ಲಿಂಗು ಶ್ರೀಧರ್ 
* ರೋಶನ್ ಶೆಟ್ಟಿ

## ಧ್ವನಿಪಥ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸ್ಲೇಟು

thumb
**ಸ್ಲೇಟು** (**ಪಾಟಿ**) ಸ್ಲೇಟ್‍ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶಿಲೆಯಂತಹ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಚಪ್ಪಟೆ ವಸ್ತುವಿನ ತೆಳುವಾದ ಹಲಗೆ. ಇದನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಲೆಯು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಭ್ರಕದಂತಹ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಯಾದ, ಚಪ್ಪಟೆ, ಹಲ್ಲೆಗಳಂತಹ ಖನಿಜಗಳವರೆಗೆ ಜೇಡಿ ಪದರಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿನ ಖನಿಜಗಳ ಮರುಸ್ಫಟಿಕೀರಣದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ರೂಪಾಂತರ ಶಿಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಬರೆಯುವ ಸ್ಲೇಟು ಸ್ಲೇಟ್ ಶಿಲೆಯ ತುಂಡನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 4x6 ಅಂಗುಲಗಳು ಅಥವಾ 7x10 ಅಂಗುಲ ಗಾತ್ರದ್ದು, ಹೊಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಹು ಕೋಣೆಗಳ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಗಣಿತವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಬರೆಯುವ ಸ್ಲೇಟನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಒಂಟಿ ಕೋಣೆ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನಗಳು
ಕೈಫಿ ಅಜ್ಮಿ

thumb|ಕೈಫಿ ಅಜ್ಮಿ
**ಕೈಫಿ ಅಜ್ಮಿ** (೧೪ ಜನವರಿ ೧೯೧೯ - ೧೦ ಮೇ ೨೦೦೨), ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾದ **ಅತ್ತಾರ್ ಹುಸೇನ್ ರಿಜ಼್ವಿ,** ಭಾರತದ   ಉರ್ದು ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಭಾರತದ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮೊಟ್ಟ  ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿ‍ಚಯಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕೈಫ಼ಿಯವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತದೆ. ಪೀರ್ಜ಼ಾದ ಕಾಸಿಮ್, ಜಾನ್ ಎಲಿಯಾ ಹಾಗು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಮರಣೀಯ ಉರ್ದು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ನೆಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

##### ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಹಾಗು ಕುಟುಂಬ 
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಆಜ಼ಮ್ಗಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಿಜ಼್ವಾನ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಶಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆಜ಼್ಮಿಯವರು ಜನಿಸಿದರು.

ಆಜ಼್ಮಿಯವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಹಾಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದೆಯಯಾದ ಶೌಕತ್ ಆಜ಼್ಮಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. 

ಇವರ ಪುತ್ರಿ ಶಬಾನ ಆಜ಼್ಮಿ, ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಟಿ ಹಾಗು ಇವರ ಪುತ್ರ ಬಾಬಾ ಆಜ಼್ಮಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆಜ಼್ಮಿಯವರ ಸೊಸೆ, ತಾನ್ವಿ ಆಜ಼್ಮಿ ಕಿರುತೆರೆ ನಟಿ.

### ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
ಕಫ಼ಿಯವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೇ, ತಮ್ಮ **ಆವಾರ ಸಜ್ದೆ** ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 

ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಉರ್ದು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಉರ್ದು ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಶೇಷ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಸೋವಿಯತ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನೆಹರು ಪುರಸ್ಕಾರ, ಆಫ಼್ರೋ-ಏಷಿಯನ್ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘದ ವತಿಯಿಂದ ಲೋಟಸ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ಹಾಗು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ.ಉ

೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಫ಼ಿಯವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. 

ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ, ಕೈಫ಼ಿಯವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗು ದೆಹಲಿ ಉರ್ದು ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಶತಮಾನದ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದ ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕೈಫ಼ಿಯವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟ್ರೇಟ್ ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಉರ್ದು ಲೇಖಕರು
ಪಾಲಿ ಚಂದ್ರ

ಪಾಲಿ ಚಂದ್ರ (ನೀ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ)  ಕಥಕ್ ನರ್ತಕಿ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ,  ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ಗುರುಕುಲ್ ದುಬೈನ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಇವರು ದಿವಂಗತ ಗುರು ವಿಕ್ರಮ್ ಸಿಂಗ್, ಪಂಡಿತ್ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಹಾರಾಜ್,ಮತ್ತು ಲಕ್ನೋ ಘರಾನಾದ ಶ್ರೀಮತಿ. ಕಪಿಲಾ ರಾಜ್ರವರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಥಕ್ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥಕ್ ನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ, ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಅಭಿನಯ - ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕಲೆಗಳ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಲಚ್ಛು ಮಹಾರಾಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಅವರು ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್‌ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಟೀಚರ್ಸ್ ಆಫ್ ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್‌ನ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು  ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಲೇಶನ್‌ನ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ
೧೯೬೭ ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು ಲಖನೌದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪಾಲಿ ತನ್ನ ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಆಸೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು, ಪಾಲಿ ತಾಯಿಯು ಸ್ವತಃ ನರ್ತಕಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದಳು ಆದರೆ ನೃತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿಯಾದರು. ಅವರು ತನ್ನ ಗುರು ವಿಕ್ರಮ್ ಸಿಂಘೆರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ  ಸಂಗೀತ-೧ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಥಕ್ ಕೇಂದ್ರ ಲಖನೌದಲ್ಲಿ  formal ಪಚಾರಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು.ಎಂಟನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಳು ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದಳು.ಅಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಅವಳು ಪಂಡಿತ್ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು  ಕಪಿಲಾ ರಾಜ್ರವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಅವರು ಪಾಲಿಯ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ನಂಬಿದ್ದರು.
ಪಾಲಿ ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ನೋದ ಲಖನೌದಲ್ಲಿಅವಧ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.ಲಕ್ನೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು  ಗಡ್ಡಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ನೃತ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಪಾತ್ರ

ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್), **ಪಾತ್ರ** (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ **ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಜೀವಿ. ಪಾತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿಜಜೀವನದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರಬಹುದು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ "ಕಾಲ್ಪನಿಕ" ಮತ್ತು "ನೈಜ" ಪಾತ್ರದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಪಾತ್ರ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ನಟನಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, "ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು" ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪಾತ್ರಗಳು ಓದುಗರಿಗೆ ಅವುಗಳ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅವರಿಗೆ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ, ನಟರು ಅಥವಾ ಬರಹಗಾರರು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಪಾತ್ರಚಿತ್ರಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕಥನಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಮೀಕ್ಷೆ

ಮಾನವರ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ, **ಸಮೀಕ್ಷೆ**ಯು ಜನರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಂಪಿನಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ದೂರವಾಣಿ, ಅಂಚೆ, ಅಂತರಜಾಲದ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ರಸ್ತೆ ಮೂಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಮಾಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಬಹುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿಜ್ಞಾನದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಚಾರಗಳು, ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಸಿಕೆಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಸಮೀಕ್ಷಾ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗತಿಕ, ವ್ಯಾಪಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಹಲವುವೇಳೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ

**ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ** (೧೭೫೦-೧೮೩೦) ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕವಿ. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುಂಬಳೆಯಲ್ಲಿದ್ದವ. ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿ (ಪಾರ್ತಿ). ಆಕೆಯಿಂದಲೇ ಈತನಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಕುಂಬಳೆ ಅರಸರ ಕುಲದೈವ. 
## ಅಂಕಿತನಾಮ
ಸುಬ್ಬನ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ಕಣ್ವಪುರೇಶನ ಅಂಕಿತವಿದೆ. ಕಣೀಪುರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪ ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧಿವಾದ ಮದಲೂರ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವರ ಸ್ತುತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಬ್ಬನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. 
## ವೃತ್ತಿ
ಈತ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಕೆಲಸಮಯ ಅಲ್ಲಿಯ ಕಥಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವತನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ಅನಂತರ ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಕುಂಬಳೆಯ ಕಣಿಪುರ ಕೃಷ್ಣದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಶಾವತಾರ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತನಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ ಪ್ರತೀತಿ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ತನ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿದವ ಈತನೇ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಇದೆ. ಸಮಗ್ರ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಬಂಧಗಳಾಗಿ ರಚಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಈತ ಮೊದಲಿಗ.

## ಕೃತಿಗಳು
### ರಾಮಾಯಣದ ಕೃತಿಗಳು
*ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ. 
*ಸೀತಾಸ್ವಯಂವರ, 
*ರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ, 
*ಪಂಚವಟಿ-ವಾಲಿ ಸಂಹಾರ,
* ಉಂಗುರಸಂಧಿ, 
*ಸೇತುಬಂಧನ, 
*ಅಂಗದ ಸಂಧಾನ, 
*ಕುಂಭಕರ್ಣಾದಿ ಕಾಳಗ, 
*ಕುಶಲವರ ಕಾಳಗ.
## ಇತರ ಕೃತಿಗಳು
ಇವಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಾಲಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಜನನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗೋಪಿ ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣದವರೆಗಿನ ಕಥಾಭಾಗವನ್ನು ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಯಕ್ಷಗಾನವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಕೃತಿಗಳು ಹಲವು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈತ ರಚಿಸಿದ ಸಭಾಲಕ್ಷಣವೆಂಬ ಸಂಗ್ರಹಗ್ರಂಥವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಏಳು ರಾಮಾಯಣ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟರಕರ ಮಹಾರಾಜನಿಂದ ಕಥಕಳಿಯ ಆದ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳಾಗಿ ಮಲೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟ್ಟಕ್ಕಥ್ ಎಂಬ ರಾಮಾಯಣ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಅನೇಕ ಪದ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲಿಯ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿವೆ.  ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ವೆಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವತ ಎಂಬುವವರು ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತನೇ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದ ಕೆಲವು ಬಿಡಿಪದ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಐರಾವತ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ (೧೭೯೭) ಹೈಗರ ಕನ್ನಡ,ತುಳು, ಮಲಯಾಳ, ಕೊಂಕಣಿ. ಮರಾಠಿ,ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಈತ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಈತನ ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಕೊರವಂಜಿಯಾಗಿ ಬಂದು ದೇವಕಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಜನನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಣಿ ಹೇಳುವ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಕಥಾಸಂದರ್ಭವೂ ಸೇರಿದೆ. ಈತನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೆ ಸಂಗೀತರತ್ನಾಕರಾದಿ ಸಂಗೀತಲಕ್ಷಣ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿರುವ ತ್ರಿಪುರುಷ ಗಣಬದ್ಧವಾದ ಕನ್ನಡದ ಏಳು ಪ್ರಬಂಧ ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಮನ್ವಯವಾದ ಪದ್ಯಬಂಧಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಪಂಜುರ್ಲಿ

**ಪಂಜುರ್ಲಿ**ಯು() ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ, ಹಂದಿಯ ಮುಖದ ಒಂದು ದೈವವಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಮೈಸಂದಾಯ(ಮಹಿಷ), ನಂದಿಗೋಣೆ(ಹೋರಿ), ಪಿಲ್ಚಂಡಿ(ಹುಲಿ), ಆನೆ, ಕುದುರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಪಂಜುರ್ಲಿ(ಹಂದಿಯ ಮರಿ) ದೈವತ್ವಕ್ಕೇರಲ್ಪಟ್ಟು ತುಳುನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಪೂಜೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಪಂಜುರ್ಲಿ ಎಂಬ ಪದವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ “ಪಂಜಿದ ಕುರ್ಲೆ” ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಳೆಯ ಕಾಡುಹಂದಿ ಎಂದಾಗಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ದೈವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಪಂಜುರ್ಲಿಯನ್ನು ತುಳುನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಜರು ತಾವು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪಂಜುರ್ಲಿ ದೈವವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಮರಿಯು ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದಂತೆ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ  ತಿರುಗಾಡತೊಡಗಿತು. ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ದಾಡೆಯಿಂದ ಈಶ್ವರ ದೇವರ ಹೂದೋಟವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಂದಿಯ ಉಪಟಳವು ಸಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರ(ಶಿವ/ಈಶ್ವರ) ಕುಪಿತರಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕೊಂದು ಬಿಟ್ಟರು. ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಾಗ ಪಾರ್ವತಿದೇವಿ ಬಹಳ ದುಃಖ ಪಟ್ಟರು. ತಾನೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕಿ ಸಲಹಿದ ಹಂದಿಮರಿಗೆ ಜೀವದಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಬಹುವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಡದಿಯ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪರಮೇಶ್ವರ ಹಂದಿಗೆ ಜೀವದಾನ ಮಾಡಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ನೀತು

### ಪೀಠಿಕೆ
**ನೀತು** ಇವರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಲಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಂಗಳಮುಖಿ ಟೇಟೋ ಆರ‍್ಟಿಸ್ಟ್ ಎಂದು ಬಿರುದು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಹಲವಾರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ನೀತು ಅವರು ಇದೀಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಗಳಮುಖಿಯರಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳು ಸಿಗುವುದು ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಮಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಇವರು ಟ್ಯಾಟೂ ಶಾಪ್ ತೆರೆದು ೭ ವರ್ಷಗಳೇ ಆಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯೂಟಿ ಪಾರ್ಲರ್ ಕೂಡ ಇವರಿಗಿದೆ. ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತಂತೆ ಆದುದರಿಂದ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್ ತೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸುಮಾರು ೪೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.                  
### ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸ
ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯ ವರಗೆ ಮೋಡಲ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್. ದ್ವಿತಿಯ ಪಿಯೂಸಿ ವಿಜಯ ರಥ ಮಂದಿರ ಗದಗ. ಬಿ.ವಿ.ಎ ಏನಿಮೇಶನ್ ಡಿಪ್ಲೊಮೊ. 
### ಸಾದನೆ
ಫಸ್ಟ್ ಟ್ರಾಸ್ಸ್ ಟ್ಯಾಟೊ ಆರ‍್ಟಿಸ್ಟ್ ಇನ್ ದಿ ವಲ್ಡ್, ಮಿಸ್ ಟ್ರಾಸ್ಸ್ ಬಂಗಾರದ ಪದಕ ೨೦೧೭, ಮಿಸ್ ಟ್ರಾಸ್ಸ್ ಕ್ವೀನ್, ೨೦೧೯ ಟಾಲೆಂಟ್ ಮಿಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟರ್  ಬೆಂಗಳೂರುನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ.
### ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೆಲಸಗಳು
೩ ಟ್ಯಾಟೂ ಸ್ಟೂ /ಯೂ, ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್, ಬ್ಯೂಟಿ ಪಾರ್ಲರ್.                                                                                                  
### ಜೀವನ
ಇವರು ಗದಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯೇ ಬೇರೆ ನಾನು ಅನ್ನದೆ ನನ್ನವರಿಗಾಗಿ ಬದುಕುವವರು ಇವರು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಂಗಳ ಮುಖಿ ಟ್ಯಾಟೋ ರ‍್ಟಿಸ್ಟ್ ಎನ್ನುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು. ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂ ಕಟ್ಟಿ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದವರು ಇವರು. ತಮ್ಮ ಎಳೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ತಾನು ಅವನಲ್ಲ ಅವಳು ಎಂದು ಮನವರಿಕೆಯಾದಾಗ ಸಮಾಜದತ್ತ ನೋಡಿ ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು  ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ತಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಇವರಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡ ಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವರ ತಂದೆ ತಾಯಿಯರು ಇವರನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನೀತು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ  ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ  ಇವರ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಸಹಾಯ ವಾಯಿತು ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಟೂ ಶಾಪ್ ಅನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಏಳು ವರ್ಷಗಳಾದವು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇವರ ಅಮ್ಮ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಕೈ ಹೀಗೆ ಒಂದು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಕೂಡ ತೆರೆದು ಸುಮಾರು ನಲ್ವತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಇವರಿಂದಾಗಿ  ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಇದಗಿ ಬಂದಿದೆ.
### ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಅಚ್ಚರಿ ಪಡದ ಜನರಿಲ್ಲ ಇವರು ಹಲವಾರು ಫ್ಯಾಷನ್ ಶೋ ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಮಿಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ವಲ್ಡ್ ೨೦೧೭, ಮಿಸ್ ಟ್ರೇನ್ಸ್ ಕ್ವೀನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಟೇಲೆಂಟೆಡ್ ೨೦೧೮, ಮಿಸ್ ಆಂಡ್ ಮಿಸ್ಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಟೆಸ್ಕೊ ರ‍್ವೀಸ್ ಅಚೀವರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕೊಪ್ಪಳದಲ್ಲಿ ಅಚೀವ್ ಮೆಂಟ್ ಅವರ‍್ಡ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳ ಮುಖಿಯರ ಕುರಿತು ಸಂಶೂದನೆ ಮಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವಕಾಶ ಗಳನ್ನು ನಾವು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬಾರದು ಅವಕಾಶಗಳೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕೊಂಡು ಬರಬರಬೇಕು. ಇದು ನೀತು ಅವರ ಮಾತು
ಇವರನ್ನು ಸಮಾಜ ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಇವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದದ್ದು ಇವರ ಕುಟುಂಬ. ಇಷ್ಟೋಂದು ಅವಕಾಶಗಳು ಇವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವಾಯ ಬೇರೆ ಮಂಗಳಮುಖಿಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಕಂಡಿತವಾಗಿಯು ಸಿಕ್ಕೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಲ್ಲಾದಕ್ಕೂ ಆಸಕ್ತಿ ಮುಖ್ಯ. ಮಂಗಳಮುಖಿಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ಓಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಇವರಿಗೆಲ್ಲಾ ನೀತು ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಹೇಮಾವತಿ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ

## ಹೇಮಾವತಿ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ
ನದಿ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಋಷಿ ಮೂಲ ವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಯತ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಮತಿದೆ. ಉಕ್ತಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ನಾವಿಂದು ಹೇಮಾವತಿ ನದಿ ಮೂಲ ಮತ್ತು ನದಿ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗನಪತಿ ದೇವಾಲಯದ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಸ್ಥಳ ರಮ್ಯವಾದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಸುಂದರ ಪರಿಸರ ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಜಾವಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೇಳಗಿನಂತಿವೆ.
ನನ್ನನ್ನು ಶಿಶ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಸತ್ಯ ಕಾಮ ಎಂಬ ಹುಡುಗನು ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಬಳಿ ವಿನಂತಿಸಿಕೋಳುತ್ತಾನೆ ಆಗ ಗೌತಮನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇವನ ಗೋತ್ರವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ನನಗೇನು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಮ್ಮನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಬರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರೇನೆಂದು ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ತಾಯಿಯು ನಾನು ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ ನಿನ್ನ  ಜನನವಾಯಿತು ಆತನ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಸತ್ಯಕಾಮನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಜಾಬಲ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ನೀನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ “ಜಾಬಲ ಸತ್ಯ ಕಾಮ” ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಬಳಿ ಹೋಗು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಸತ್ಯಕಾಮನು ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಹೇಳಿದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ ಆಗ ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಠಿಯಂದ ಸತ್ಯಕಾಮನ ಪೂರ್ವಪರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅವನ ತಂದೆ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮನನಾಗಿದ್ದು. ಈತನನ್ನು ಶಿಷ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಸತ್ಯಕಾಮನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮೋÃಪದೇಶ ಮಾಡಿ ಆತನಿಗೆ ಮುನ್ನೂರು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಈ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಆಗುವ ತನಕ ನಂಡಿಕೊಳ್ಲುವAತೆ ಹೇಳುÀಯತ್ತಾರೆ. 
ಸತ್ಯಕಾಮನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತನೆ ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಭೂತಗಳಾದ ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ವಾಯು,ಅಗ್ನಿ,ನೀರು ಆತನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವದ ಜ್ಙಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಆದಿಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಂಚಭೂತಗಳಿAದ ಆತನು ಬ್ರಹ್ಮತ್ವದ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಆತನು ಗುರುಗಳು ಕೊಟ್ಟ ಹಸುಗೋಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ ಅಗೆ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕುಳಿತ ಸ್ಥಳವೇ ಈಗಿನ ಜಾವಳಿಯ ಸಮೀಪದ ಹೇಮಾವತಿ ಗುಡ್ಡ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಆತನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆಶ್ರಮ (ಈಗಿನ ಹೇಮಾವತಿ ಗುಡ್ಡದ ) ಬಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲದೆ ಇರುವುದು ಆತನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು ಆಗ ಆತನು ಶಿವನ ಶಿರದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುವಂತೆ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಲುತ್ತಾನೆ.
ಈ ತಪಸ್ಸು ನಿವಿಘ್ನವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿ ಎಂದು ತಪಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸಿಕೊಂಡು ಪೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಬಹುಕಾಲ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪಾರ್ವತಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಏನು ವರ ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸತ್ಯಕಾಮನುನಾನುಜ ತಪಸ್ಥರ್ಯಗೆ  ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೋಂಡಿರುವುದಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಈ ಗುರುಗಳು ಈ ಹೇಸರುಗಳನ್ನು ಕೋಟ್ಟು ಆದು ಸಾವಿರ ಸಂಖ್ಯೆ ಆಗುವ ತನಕ ನೊಡಿಕೋಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿರುತ್ತಾರೆ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯಲು ನೀರಿಲ್ಲವೆಂತ್ತಲೂ ನೀವೆದಿಸುತ್ತಾನೆ.ಆಗ ದೇವಿಯ ಹೀಮ ಕರಗಿ ನೀರಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ದಂಡಕಾರನ್ಯದ ಮೂಲಕ ಒಣ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯಲಿ ಎಂದು ವರವನ್ನು ಕೂಟ್ಟಳು ಆಗ ಹಿಮದ ಗಡ್ಡೆಗಳು ಕರಗಿ ನೀರಾಗಿ ಹರಿಯಲಾರಂಬಿಸಿದವು. ಈಗಿನ  ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂದಿನ ದಂಡಕಾರಣ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಆ ಭಾಗವು ಒಣ ಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹಿಮ ವಾಹಿನಿಯು ಹರಿದು ದಂಡಕಾರನ್ಯದ ಈ ಒಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ಜೀವನವೆ ಬದಲಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸುಖ ಸಂಪತ್ತು ತುಂಬಿ ಬಂತು.ಆಗ ಜನರು ಈ ನದಿಂiÀiನ್ನು ಹೇಮಾವಾಹಿನಿ[ಹೆಮಾ ಅಂದರೆ ಚಿನ್ನ]ಎಂದು ಕರೆಯಲಾರಂಬಿಸಿ ಕ್ರಮೇಣ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿ ಎಂದಾಯಿತು.ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲೋಂದಾದ ಸಖಲೇಶಪುರದ ಕೂಡ  ಸಂಸ್ಕçತದ ಸಕಲ+ಐಶರ್ಯ+ಪುರೆ ಎಂಬುದರಿAದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಸಕಲೇಶಪುರ ಎಂದರೆ ಸಕಲ ಸಂಪತ್ತಿನ ಪಟ್ಟಣ ಎಂದರೆ ಹೇವiವಾಹಿನಿಯಿಂದಾಗಿ ಸಕಲೇಶಪುರವು ಸಂಪ್ಪದ್ಬರಿತವಾಯಿತು. ಜಾಬಾಲಿ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಊರು ಜಾಬಾಲಿಪುರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಜಾಬಾಲಿಪುರವು ಜಾವಳಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿ ಉಗಮವಾಗಿದ್ದು ಹೀಗೆ ಇದು ಕೇಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ನೀರುನಿಸಿ ಸಂಪ್ಪತ್ತನ್ನು ಕರಿಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ಜೋಗಿಮಟ್ಟಿ

thumb|ಜೋಗಿಮಟ್ಟಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ
**ಜೋಗಿಮಟ್ಟಿ** ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ  ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಗಿರಿಧಾಮ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯವು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6.2 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 10,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (2 ಮೈಲಿ) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಬಂಗಲೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ದೇವಾಲಯವು 155 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂತರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯವು ಆಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಮೃಗಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಲು 2012 ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಆದೇಶಿಸಿತು, ಮತ್ತು 2010 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಾಹಸ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಮವತ್ ಕೇದಾರ ಅಥವಾ ಹಿಮವತ್ ಕೆದ್ರ ಎಂಬ ಜಲಪಾತವು ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುಹೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವೀರಭದ್ರ ಮತ್ತು ಬಸವಣ್ಣ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜೋಗಿಮಟ್ಟಿಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, 3,803 ಅಡಿ (1,159 ಮೀ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಒಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಪೊದೆಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1950ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಹುಲಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ವಿಂಡ್ಮಿಲ್ಗಳ (ಗಾಳಿಯಂತ್ರ) ಅತಿಕ್ರಮಣದಿಂದ ಇದು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಇದು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಕರಡಿಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸತ್ತುಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಇದನ್ನು ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಶ್ರಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 2018ರಲ್ಲಿ ಜೋಗಿಮಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಭಯಾರಣ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಜೋಗಿಮಟ್ಟಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಚೈ

### ಪೀಠಿಕೆ
ಚೈ ಎನ್ನುವಂಥದ್ದು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಾಣಂತಿಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಔಷಧಿ. ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನೀಡಲಾಗುವ ಈ ಔಷಧಿಯು ಬಾಣಂತಿಯರನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ಶೀತ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ರಾಮಬಾಣವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಚೈರೋಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾಯಿಲೆ ಬಾರದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಇದು ಸಿದ್ಧೌಷದಿ. ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸದೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಔಷಧವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
### ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ
ಈ ಔಷಧವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಶುಂಠಿಯ ರಸವನ್ನು ತೆಗೆದು ಜೊತೆಗೆ ಕಾಳುಮೆಣಸು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯರಸ, ಬೆಲ್ಲ, ಮೆಂತ್ಯ ಅರಸಿನ ಮುಂತಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸತತ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಹಜವಾಗಿ ಹೆರಿಗೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಹಾಗೂ ಶುಂಠಿಯ ರಸವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳುಳ್ಳ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನಂಶ ಹೋಗುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ತಯಾರಾದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ ತಂಪು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿಶುಂಠಿಯನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಆ ಶುಂಠಿಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶುಂಠಿಯನ್ನು ನೆನೆಸಿಟ್ಟಾಗ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸುಣ್ಣದ ಅಂಶ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ.
### ಚೈ ಔಷಧೀಯ ವಿಧಗಳು
ಚೈ ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ವಿಧಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ
ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಚೈ
ಈರುಳ್ಳಿ ಚೈ
### ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಚೈ
ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಚೈನಲ್ಲಿ  ಔಷಧೀಯ ವಸ್ತುಗಳ ಜೊತೆ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
### ಈರುಳ್ಳಿ ಚೈ
ಈರುಳ್ಳಿ ಚೈನಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈರುಳ್ಳಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಔಷಧಿ ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಜನರು ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
### ಉಪಯುಕ್ತತೆ
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಣಂತಿಯರು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಾಯದವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಬಾಣಂತನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶೀತ, ಜ್ವರ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಈ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಬಾಣಂತಿಯರಿಗೂ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ಚಮಚ ಪ್ರತಿದಿನ ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಾತ್ರೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಜನರು ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧವಾದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ವಿಧವಾದ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಿಲ್ಲದೆ  ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಔಷಧಿ ಇದಾದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬಾಣಂತಿಯರು ಹೆರಿಗೆಯ ಬಳಿಕ ಎದುರಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರು ಎದುರಿಸುವ ಎದೆಹಾಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಇದು ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ತಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಎದೆ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಆ ಮೂಲಕ ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಹಾಲು ಸಿಕ್ಕಿ ಮಕ್ಕಳು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಯು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಹಲವಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧವಾದ ವಿಭಿನ್ನ ಔಷಧಿಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಇದು ಬಾಣಂತಿಯರಿಗೆಂದು ಮಾಡುವ ಔಷಧಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಸೀಮಿತವಾದ ಔಷಧಿ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಯಾವುದೇ ವಯೋಮಿತಿಯವರು ಬೇಕಾದರೂ ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಳೆಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಶೀತ, ಕೆಮ್ಮು, ಜ್ವರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧ ಔಷಧಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಔಷಧೀಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಬಹುದು ಅತಿಯಾಗಿ ತಿಂದರೆ ತೀವ್ರತರವಾದ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದಷ್ಟು ಖಾರದ ಅಂಶ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಶರೀರವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಈ ಔಷಧಿಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಉಪಕಾರಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.
### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧಿಗಳು
ಮಡೆಮಡೆಸ್ನಾನ

## ಮಡೆಮಡೆಸ್ನಾನ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮುಜುರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಗೊಳಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಪಡೆದಿರುವುದು ಕುಕ್ಕೇ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಯಾತ್ರಿಕರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆ ಮಡೆ ಮಡೆಸ್ನಾನ. ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೫೬೨೬ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಶೇಷ ಪರ್ವತ ಹಾಗೂ ಕುಮಾರ  ಪರ್ವತದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಧಾರ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವರ್ಣನೆಯಿದೆ. ಕುಮಾರಸ್ಕಂದನು ತಾರಾಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ತನ್ನ ಶಕ್ತ್ಯಾಯುಧವನ್ನು ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೊಳೆದುದರಿಂದ ನದಿಗೆ ಕುಮಾರಧಾರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದೂ, ಅದೊಂದು ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥವಾಯಿತೆಂದು ವಿವರಣೆಯಿದೆ. ಭರತಖಂಡದ ೧೦೮ ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯವು ಒಂದು. 
ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕುಕ್ಕೆ’ ಕುಕ್ಕೆಪುರ, ಕುಕ್ಕೆಪಟ್ಟಣ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿದೆ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಎನ್ನವ ಹೆಸರು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತೆಂದು ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಅರ್ವಾಚೀನ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದೂ ಇದೆ. ಕುಕ್ಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಯ್ವಾಗಿತ್ತು. ವಿಜಯ ನಗರ ಅರಸರಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈಭವದಿಂದ ಮೆರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಪಾಳೇಗಾರರ ಆಳ್ವಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಬಂಗರಸರಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಡಳಿತವು ಅಲ್ಲಿಯ ಶಿವ ಸ್ಥಾನಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕೈಗೆ ಬಂದು, ಬಲ್ಲಾಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಪಡೆಯಿತು. ಸ್ಕಂದನ ಆರಾಧನೆ, ನಾಗಾರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿರುವುದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷ. ಹಿಂದೆ ಗೊಂಡಾರಣ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಈಗ ದೇಶದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಗಳ ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ಯಾತ್ರಿಗಳು  ಆಗಮಿಸಿ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
### ಮಡೆಸ್ನಾನದ ವಿಧಗಳು
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾಧಿಗಳು ನಡೆಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸೇವೆ ಮಡೆಮಡೆಸ್ನಾನ ಇದು ಮಡೆಸ್ನಾನದ ಒಂದು ವಿಧ. ಮಡೆಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಬೀದಿ ಮಡೆಸ್ನಾನ ಮೂಲೆಮಡೆಸ್ನಾನ, ಅಂಗಣ ಮಡೆಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಮಡೆ ಮಡೆಸ್ನಾನಗಳೆಂಬ ವಿಧಗಳಿವೆ. ಬೀದಿ ಮಡೆಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಮಡೆ ಮಡೆಸ್ನಾನ ಶ್ರೀ ದೇವರಜಾತ್ರ ಮಹೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಡೆಮಡೆಸ್ನಾನ ಎಂದರೆ ದೇವಳದ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆಯ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಾಧಿಗಳು ಉರುಳುಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು. ಇದೊಂದು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಿತ ರಶೀದಿ ರಹಿತ ಸೇವೆ ಭಕ್ತಾಧಿಗಳು ಸ್ವಯಂಇಚ್ಚೆಯಿಂದ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹರಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬದ್ದವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ ಪದ್ಧತಿ. ನಾಗಸ್ವರೂಪ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದೇವರಿಗೆ ಮಡೆಮಡೆಸ್ನಾನ ಅತೀಪ್ರಿಯವಾದ ಸೇವೆ. ಮತು ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀಘ್ರ ಫಲದಾಯಕ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಭಕ್ತರು ಈ ಮಡೆಮಡೆಸ್ನಾನ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
### ಸ್ವಇಚ್ಚೆಯ ಸೇವೆ
ಇದು ಭಕ್ತಾಧಿಗಳು ಸ್ವಇಚ್ಚೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಸೇವೆ ಈ ಸೇವೆಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯಾದಾಗಿದೆ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ನಲ್ಲೂರಾಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ “ಇದು ಯಾವೂದೋ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂತು ದೇವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇದು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ” ಜನರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಇಂತಹ ಹರಕೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಹರಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ೨೦೧೧ರ ಚಂಪಾಷಷ್ಠಿ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಡೆಮಡೆಸ್ನಾನವನ್ನು ಸರಕಾರ ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ ಇದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತು. ನಂತರ ಎಡೆಸ್ನಾನ ಬಂತು ಓರ್ವ ಭಕ್ತಾರ ಸೇವಾ ಆಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ಇದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ನ ಮೆಟ್ಟಿಲನ್ನು ಏರಿದೆ. ಹೀಗೆ ಪರ ವಿರೋಧಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಮಡೆಸ್ನಾನ, ಮಡೆಮಡೆಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ದೇವರಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಸೇವೆ ಭಕ್ತಾಧಿಗಳ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.
### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಪ್ರತಿಭಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚಿಕೆ ೨೦೧೭-೨೦೧೮ ಸಂಪಾದಕರು ಕುಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇಶ್ವರ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ.ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ-೩೯

ವರ್ಗ:ನಂಬಿಕೆಗಳು
ಸನ್ಯಾಸಿ ಗುಳಿಗ ದೈವ

## ಸನ್ಯಾಸಿ ಗುಳಿಗ ದೈವ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮಖ ದೈವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸನ್ಯಸಿ ಗುಳಿಗ ದೈವವು ಹಲವು ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಗುರುವಾಯಣಕೆರೆ ಯ ಪಣೆಜಾಲು ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿ ಗುಳಿಗ ದೈವದ ಗುಡಿ ಇದೆ. ಈ ದೈವದ ಗುಡಿ  ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆಗೊಂಡಿದ್ದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಬೇಟಿ ನೀಡಿ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ  ಜನರ ನಂಬಿಕೆ ಏನೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೆ ಬೇಗ ಪರಿಹರ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೆ  ಇಷ್ಟರವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಭಕ್ತರು ಯಾವುದೇ ರಿತಿಯ ಒಳ್ಲೆ ಉದ್ದೇಷವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಡಿದ ಯಾರಿಗೂ ಏನೂ ಮೋಸ ಆಗಲಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರು ಒಂದು ಸೀಯಾಳ  ಮತು ದೈವಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟಟವಾದ ಯಾವದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರೂ ಸಾಕು ದೈವ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ ಅನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಲ್ಲಿದೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ದೈವ ಇರುವ ಸುಳಿವು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಸವಾಗುವ ಜನರಿಗೆ  ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿನ ಊರಿನ ಜನರಿಗೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕಷ್ಷಟಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದವು ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಪರಿಹರ ಹುಡುಕುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಹಾಗೂ ಮುಖಂಡರು ಒಂದು ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕಿ ನೋಡಿದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ದೊರಕಿತು ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಏನೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೈವದ ಗುಡಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಆಯಿತು ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ದೈವದ ಗುಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.
ನಂತರ ಭೂತಕೋಲ ಪ್ರಾರಂಬವಾದ ವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೋಂದು ಜನರು  ಇಲ್ಲಗೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈ ಸ್ಥಳ ಯಾರಿಗೂ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಚಯ ಇರಲಿಲ್ಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಬವಾಯಿತು, ಹಾಗೇ ಇಲ್ಲಗೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಅದ್ದೂರಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಭೂತ ಕೋಲವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಈಗ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವು ರೂಡಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.

## ವಿಶೇಷ
ಇಲ್ಲಿನ ದೈವದ ವಿಶೇಷ ಎನೆಂದರೆ ಇದು ಉಳಿದ ದೈವಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬಹಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಸರುವಾಸಿ  ದೈವ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಇದಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಹಾಗೇ ಈ ದೈವಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಆಹಾರ ಏನೆಂದರೆ ಕೋಳಿ ಇದು ಕೋಳಿಯ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೋಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಸಿಗದೇ ಹೋದರೆ ಇದು ಕೋಪಗೊಂಡ ಉದಹರನೆ ಇದೆ. ಈ ದೈವಕ್ಕೆ ಸುಮರು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ೧೦೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಳಿಯನ್ನು ಅದರ ರಕ್ತ ಕುಡಿಯಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಳಿ ದೈವಕ್ಕೆ ನೀಡಿದಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ ಅನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೇ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಈ ಬಾರಿ ನಡೆದ ಭೂತ ಕೋಲದಲ್ಲಿ ಸುಮರು ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಳಿಯನ್ನು ಅದರ ರಕ್ತ ಸವಿಯಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೧೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಯಾಳಗಳನ್ನು ಜನರು ದೈವಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾರೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದೈವ ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಾಸಾದದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಇದನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಒಳ್ಲೆಯದಾಗುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವ ವಿಶೇಷ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಲ್ಲಿದೆ.
ದೈವದ ವೇಷಭಷಣಗಳು, ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷತೆ
ಈ ಸನ್ಯಾಸಿ ಗುಳಿಗ ದೈವವನ್ನು ಉಳಿದ ದೈವಗಳಿಗೆ ಹೊಲಿಸಿದಾಗ ಈ ಗುಳಿಗ ದೈವದ ವೇಷಭೂಷಣ ಪೂರ್ತಿ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ದೈವಕ್ಕೆ ಕೋಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ತೋಡಿಸುವಿದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಇದು ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದರ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿ ಕೂಡ ನೋಡುಗರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಭಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೇ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಇದು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರ ಮೈ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಬೀಳುತ್ತದೆ ಜನರು ಕೂಡ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ಭೂತ ಕೋಲಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇದು ಬೇಗ ಶುರುವಾಗಿ ಬೇಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ   ಸುಮಾರು ಸಂಜೆ  ೬ ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಬವಾಗುವ ಈ ಭೂತ ಕೋಲ ಮದ್ಯರಾತ್ರಿ ೧೨ ಗಂಟೆ ಹೋತ್ತಿಗೆ ಮಗಿಯುತ್ತದೆ. 
ಭೂತ ಕೋಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಜನರು ದೈವದ ಬಳಿ ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹೆಳಿಕೊಂಡು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಲನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ದೈವವು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಪಂದನೆ ನೀಡಿ ಜನರ ಮನದಲ್ಲಿರುವ ಗೊಂದಲವನ್ನು ದುರಮಾಡುತ್ತದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
https://tulu-research.blogspot.com

ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ಕುಡುಬಿ ಜನಾಂಗ

**ಕುಡುಬಿ**ಯರು ಗೋವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು. ಸುಮಾರು ೧೫, ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೋರ್ಚ್ಗೀಸರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ಬಡತನದಿಂದ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಕೆಲವು ಕುಡುಬಿ ಪಂಗಡಗಳು ಕೇರಳ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಕುಡುಬಿ ಜನಾಂಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಭಾಷಾ ಪ್ರೌಡಿಮೆಯಿಂದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಛಾಪನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿದೆ. ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಇವರು ಜಾನಪದ ಸೊಗಡಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಕುಡುಬಿ ಸಮುದಾಯವೂ ಅವರದ್ದೇ ಆದ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. 
## ಕುಡುಬಿ ಪದದ ಉಗಮ
ಕುಡುಬಿ ಪದವು ಕುಡುಬಿಯರ ಮೂಲ ಜನಾಂಗದ ಪದವಲ್ಲ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕುಲುಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಪಂಗಡವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ನಂತರ ಇತರರು, ಬರಹಗಾರರು, ಆಡಳಿತಗಾರರು, ಸರ್ಕಾರ ಬಳಸಿದ ಪದ ಕುಡುಬಿ. ಕುಡುಬಿ ಮೂಲ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದ ಪದ. ಗೋವಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಬರುವಾಗ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂದ ಕುಡುಬಿಗಳು ಈಗಲೂ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಅವಲಂಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಎನಿದು ಗುಮ್ಟೆ
ಗುಮ್ಟೆ ಎಂಬುದು ಆವೆ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಡಿಕೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬಾಯಿಯಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಸಣ್ಣ ತೂತಿರುತ್ತದೆ. ಉಡ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸುಲಿದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹದ ಬರುವವರೆಗೆ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಮಡಕೆಯ ಅಗಲದ ಬಾಯಿ ಇರುವ ಕಡೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಎಳೆದು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನುಡಿಸಿದರೆ ಅದ್ಬುತವಾದ ಶಬ್ದ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೋಳಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಗುಮ್ಟೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ
*ಕುಡುಬಿ ನೃತ್ಯ:Pomp, gaiety marks Holi festivities of Kudubis Mangalore, March 23, 2014, DHNS:, MAR 23 2014,

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ರೈತರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪಂಗಡಗಳು