ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್

## **1. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಪರಿಚಯ**
**ವಿವರಣೆ:** ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಒಂದು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರಿ ವೇಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಡೇಟಾವನ್ನು ಸ್ಮೂತ್‍ಗೊಳಿಸಿ, ಕಟಕಟಾದ ಪಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಅತಿಥಿ ಸಂಚಾರವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

**ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭ:** ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ಗಳ ಕನಜೆಸ್ಟಿಯನ್ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಲೋಡ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಪ್ರಸರಣದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

**ಗೋಲ:** ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಎಂದರೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಡೇಟಾ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಸ್ಮೂತ್ ಮತ್ತು ಸರಳ ಡೇಟಾ ಹರಿವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

Leaky bucket analogy.svg

## **2. ಮೂಲಭೂತ ಕನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ**
**ಬಕೆಟ್ ಅನಾಲಜಿಯು:**
* ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ಬಕೆಟ್‌ವೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗೋಧಿ(ಹ Hole) ಇದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಬಕೆಟ್‌ಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಡೇಟಾ ಹೆಚ್ಚು ಬಂದರೆ, ಬಕೆಟ್ ತುಂಬಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಳು ಡೇಟಾವನ್ನು (ಊರಿದ ಡೇಟಾ) ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
**ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:**
* **ಇನ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್:** ಡೇಟಾ ಬಕೆಟ್‌ಗೆ ಸೇರುವ ವೇಗ.
* **ಆಯುಟ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್:** ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬಕೆಟ್‌ಮತ್ತು ಹೊರಹಾಕಲಾಗುವ ಡೇಟಾ.
* **ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರ (ಕ್ಷಮತೆ):** ಬಕೆಟ್‌ಗೆ ಅತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪರಮ ಸಮಯ.
**ಹರಿವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ:**
ಇನ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹರಿದು ಹೊರಹಾಕಲು ಸ್ಮೂತ್ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
## **3. ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಗಣಿತೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಾನ**
**ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್‌ನ ಚಿತ್ರಣ:**
* ಸರಳ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ತೋರಿಸು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಕೆಟ್, ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಸೇರುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ದ್ರಷ್ಟಾಂತ overflow ಸರಣಿ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ.
**ಗಣಿತೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಾನ:**
*ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಹರಿವು ಕಾರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿಸಲು.

**ಸೂತ್ರ:**

    ಆಯುಟ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್=min(ಇನ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್,ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರ)

**ಊರಿದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ:**
*ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಡೇಟಾ ಬರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೊರಹಾಕಿದ ಡೇಟಾ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
## **4. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು**
**ಸಾಧಾರಣ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್:** 
*ಮೂಲಭೂತ ರೂಪ, ಇಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲು, ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯು ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ.
**ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್:**
* ಬಕೆಟ್ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ, ಇಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಲಾಭವು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ಟೋಕನ್ಗಳಿಂದ ಇತರ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ.
**ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಹಾಗೂ ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:**
*ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ನಿಯಮಿತ ವೇಗವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
## **5. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು**
**ನ್ಯಾಸನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:**
* ಕೆಲವೆಡೆ, ಆಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಗೈಡುಗಳು ಚಾಲನೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ನೆಟ್‍ವರ್ಕ್‍ಗಳ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಅನ್ನು ಸರಿತಮ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಜತೆ ಸೇರಿಸುವುದಾಗಿ ನೋಡಲು.

## **6. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು**
**ಸುಮಾರು ಸಂಚಾರ ಹರಿವು:**
* ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್, ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನವಾಗಿಡುತ್ತದೆ, ಆಗ ಸಮನ್ವಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಅತಿಥಿ ಸಂಚಾರದಿಂದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ತುಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
**ಕನಜೆಸ್ಟಿಯನ್ ತಡೆಯುವಿಕೆ:**
*ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಹಠಾತ್ ತಲುಪುತ್ತೆ. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ತಡೆಯಲು ಜಾಗೃತಿ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
**ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆ:**
*ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿದೆ, ಹಠಾತ್ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರভাব ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ.
**ಸರಳತೆ:**
*ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನೇಕ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಲು ಸರಳವಾಗಿದೆ, ಅದು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಹರಿವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
## **7. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ನ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು**
**ಮಿತಿಯುಳ್ಳ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿಂಗ್:**
* ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ನಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸೆಸ್ಸಿವ್ ಡೇಟಾ ಎಂಟ್ರಿ ಅಥವಾ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಇದು ಡೇಟಾವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
**ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ಗೆ ಅಸಮರ್ಥತೆಯು:**
* ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಚಂಚಲ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಲ್ಲಿ (ಉದಾ: ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸರ್ವೀಸ್‌ಗಳು) ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
**ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಅವಶ್ಯಕತೆ:**
* ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅದರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸಿಂಪಲ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮುಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
## **8. ಇತರ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳ ಹೋಲಿಕೆಗೆ**
**ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ vs. ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್:**
* ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಆಧಾರಿತ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಬೇಗನೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಾದರೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಬರ್ಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್, ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ನಿಗದಿತ ಆಯುಟ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅತಿರಿಕ್ತ ಡೇಟಾ ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
**ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ vs. FIFO (ಫಸ್ಟ್-ಇನ್-ಫಸ್ಟ್-ಔಟ್) ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್:**
* FIFO ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ಫಸ್ಟ್ ಇನ್ ಫಸ್ಟ್ ಔಟ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ, ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
* FIFO ಯಾವುದೆ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕ್ಯೂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲು ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
**ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ vs. RED (ರ್ಯಾಂಡಮ್ ಎರ್ಬಲಿ ಡಿಟೆಕ್ಷನ್):**
* RED ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳಲ್ಲಿ, ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಭಾರವಾದಾಗ ಸಿಗುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಡ್ರಾಪ್ ಮಾಡುವ ನಿಯಮಾವಳಿ.
* ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ತನ್ನ ನಿಯಮಿತ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಇತರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
## **9. ನಿಜಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು**
**ಕೇಸ್ ಅಧ್ಯಯನ 1: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಪ್ರೊವೈಡರ್ಸ್ (ISPs):**
* ISPs ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಬ್ಲಕ್ಸ್ ಆದಷ್ಟು ಪೀಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಲ್ಲದೇ ಸಮಾನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
**ಕೇಸ್ ಅಧ್ಯಯನ 2: API ರೇಟ್ ಲಿಮಿಟಿಂಗ್:**
* ವೆಬ್ ಆಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳಲ್ಲಿ ರೇಟ್-ಲಿಮಿಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ವಿಶೇಷ API ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರेषಣೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
**ಕೇಸ್ ಅಧ್ಯಯನ 3: ವಿಡಿಯೋ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ಗಳು:**
* YouTube ಮತ್ತು Netflix ಬಗೆಯ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸರ್ವೀಸ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಉಪಯೋಗದ ನಂತರ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
## **10. ಉಪಸಂಹಾರ**
**ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹ:**
* ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಒಂದು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಇದು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸರಿತಮಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ವೆಬ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
**ಭವಿಷ್ಯದ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್:**
* ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರದ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಳು ಉದಯಿಸಬಹುದು.
**ಅಂತಿಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ:**
* ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಕೆಲವು ಕೊರತೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಇದು ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಾಂತ ಉಪಯೋಗವಿರುವುದು.
## **ಉಲ್ಲೇಖಗಳು**
**ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು:**

* ಕೂರೋಸ್, ಜೆಮ್ಸ್ ಫ್., ಮತ್ತು ಕೀತ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ರಾಸ್. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್: ಎ ಟಾಪ್-ಡೌನ್ ಅಪ್ರೋಚ್. 7ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ಪಿಯರ್ಸನ್, 2017.
**ಶೋಧ ಲೇಖನಗಳು:**
* "ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರೇಟ್ ಲಿಮಿಟಿಂಗ್ ಇನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್" - IEEE ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕಗಳು.

ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು