ಅಕಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿ

**ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿ** (ಸಂಸ್ಕೃತ: अखिलांडेश्वरी) ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾದ ಆದಿ ಪರಾಶಕ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ತಿರುವಾನೈಕಾವಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಂಬುಕೇಶ್ವರರ್ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಅವಳು ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ, ಶಕ್ತಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೇವತೆಯಾದ ತ್ರಿಶಕ್ತಿ, ತ್ರಿಕೋನವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. 
ದೇವಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಅಖಿಲಾ" ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ, "ಅಂಡ" ಎಂದರೆ ವಿಶ್ವ ಮೊಟ್ಟೆ, ಮತ್ತು "ಈಶ್ವರಿ" ಎಂದರೆ ದೈವಿಕ ತಾಯಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ (ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಅಂಡಾಣು) ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ದೈವಿಕ ತಾಯಿಯಾದ ದೇವಿಯು "ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯು ತಿರುವನೈಕಾವಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಂಬುಕೇಶ್ವರರ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಅವತಾರವಾಗಿರುವ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಜಂಬುಕೇಶ್ವರರ್ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
### ದಂತಕಥೆ 
ಒಮ್ಮೆ ಪಾರ್ವತಿಯು ಲೋಕದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಶಿವನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಅಣಕಿಸಿದಳು. ಶಿವನು ಅವಳ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಬಯಸಿದನು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದನು. ಶಿವನ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ಪಾರ್ವತಿಯು ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಪಸ್ಸು ನಡೆಸಲು ಜಂಬೂ ವನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಳು. ಅವಳು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ನೀರಿನಿಂದ (ಪೊನ್ನಿ ನದಿ) ಜ೦ಬೂ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಲಿ೦ಗವನ್ನು ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಲಿಂಗವನ್ನು ಅಪ್ಪು ಲಿಂಗ (ಜಲಲಿಂಗ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಶಿವನು ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಿವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಸಿದನು. ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಶಿವನಿಂದ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿ ಉಪದೇಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಮಧ್ಯಾನ್ಹದ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕನು ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಜಂಬುಕೇಶ್ವರ ಶಿವನ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಮತ್ತು ಕಾಮಧೇನುಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯು ಶಿವನನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಹಸುವನ್ನು ಕಾಮಧೇನುವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲು ಅರ್ಚಕನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಆದಿ ಪರಾಶಕ್ತಿಯ ರೂಪವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುವಾನೈಕೋವಿಲ್ ಕೂಡ ಒಂದು.

### ಇನ್ನೊಂದು ದಂತಕಥೆ 
ಶಿವನ ಇಬ್ಬರು ಪರಿಚಾರಕರು, ಮಾಲ್ಯವಾನ್ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪದಂತರು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಗಳದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಾಲ್ಯವಾನ್ ಪುಷ್ಪದಂತನಿಗೆ ಆನೆಯಾಗುವಂತೆ ಶಾಪ ಕೊಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪದಂತನು ಮಾಲ್ಯವಾನ್ನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಡವಾಗುವಂತೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದರು. ಆನೆ ಮತ್ತು ಜೇಡವು ತಿರುವನೈಕೋವಿಲ್‌ಗೆ ಆಗಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಂಬೂ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಜ೦ಬೂ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಅಪ್ಪು ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವು. ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಆನೆಯು ಸಮೀಪದ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿತು. ಧೂಳು, ಒಣ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಜೇಡವು ಬಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಒಂದು ದಿನ, ಆನೆಯು ಲಿಂಗದ ಮೇಲಿರುವ ಜಾಲವನ್ನು ನೋಡಿತು. ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಧೂಳು ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಬಲೆಯನ್ನು  ನಾಶಪಡಿಸಿತು. ಬಳಿಕ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅಭಿಷೇಕ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ, ಜೇಡವು ತನ್ನ ಬಲೆಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿತು, ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿಗೆ ತೆವಳಿಕೊಂಡು ಆನೆಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿತು. ಕೃತ್ಯದ ವೇಳೆ ಜೇಡ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರ ಆಳವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಆನೆ ಮತ್ತು ಜೇಡಕ್ಕೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

### ಮತ್ತೊ೦ದು ಕಥೆ 
ಸ್ವರ್ಗ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದನು. ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ ಮೋಹದಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸ್ತ್ರೀಯು ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಾಮದಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಬಯಸಿದಳು ಮತ್ತು ದೂರ ಹೋಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳು, ಆದರೆ ಅವಳು ಹೋದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬ್ರಹ್ಮನ ತಲೆ ಚಿಗುರಿತು. ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಈಗ 5 ತಲೆಗಳಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆ ಶಿವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಹಾಯ ಕೇಳಿದಳು. ಶಿವನು ಒಪ್ಪಿದನು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಶಿವನು ಭೈರವನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು, ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ 5 ನೇ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಕೇವಲ 4 ತಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು. ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಅವರ ಆಳವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಶಿವನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಣ್ಣು ತೆರೆದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಯಾರು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಶಿವನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಘಟನೆಯನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಂಚ-ಪ್ರಕಾರ ವಿಜಾ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ದೇವಾಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಐದು ಹೊರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಳಿದ ರಾಜನ ಆಸೆಯಂತೆ ಶಿವನು ವಿಭೂತಿ ಸೀತಾರ್ ಎಂಬ ಸಂತನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ರಾಮನು ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ, ರಾಮನ ಸರೋವರವು (ರಾಮತೀರ್ಥಂ) ಇಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರು ಇಲ್ಲಿ ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮ ಕೃತ ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿ ಸ್ತೋತ್ರಮ್
ಇಂದ್ರ ಕೃತ ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿ ಸ್ತೋತ್ರಮ್.

### ಪೂಜೆ 
ಜಂಬುಕೇಶ್ವರ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು (ಮೂಲ ಮೂರ್ತಿಗಳು) ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ - ಅಂತಹ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶ ಸ್ಥಲಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಂತೆ ಮತ್ತು ಜಂಬುಕೇಶ್ವರ ಗುರು (ಶಿಕ್ಷಕ) ಇದ್ದಂತೆ, ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಂತೆ ಜಂಬುಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತಿರುಕಲ್ಯಾಣ (ಮದುವೆ) ನಡೆಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಗರ್ಭಗುಡಿ  ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ಗಣಪತಿಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ತಮಿಳು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ "ಓಂ" ಎಂಬ ಪ್ರಣವ ಮಂತ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯು ಮೂಲತಃ ವರಾಹಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ದೇವತೆ (ಉಗ್ರ ದೇವತೆ) ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆದಿ ಶಂಕರರ ಒಂದು ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪ್ರಸನ್ನ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅವಳ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಎದುರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವಳ ಕೋಪವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ ತಾಟಂಕಗಳನ್ನು (ಕಿವಿ ಉಂಗುರಗಳು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವಳು ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಹಗಲಿನ ಹೊರತಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಜಾಮ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ವಾರಾಹಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಯಾರೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಥಜಾಮ ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ವಾರಾಹಿಯ ದರ್ಶನವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಾರಾಹಿಯ ಘರ್ಜನೆಯ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವಳು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ಗಂಟೆಗೆ ದುರ್ಗೆಯಾಗಿ, ಸಂಜೆ ಸರಸ್ವತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಥಜಾಮ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ವಾರಾಹಿಯಾಗಿ. ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಯು ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದರೆ ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ದಯಾಳು ದೇವತೆ. ತಿರುವಾನೈಕೋವಿಲ್‌ನ ಜಂಬುಕೇಶ್ವರರ್ ದೇವಾಲಯವು ಶ್ರೀರಂಗಂನ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ರಂಗನಾಥ ದೇವರ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಮಿಳು ತಿಂಗಳಾದ ಮಾರ್ಗಜಿಯಲ್ಲಿ, ರಂಗನಾಥನು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಅಖಿಲಾಂಡೇಶ್ವರಿಗೆ ಮಾಲೆಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ಸೀರೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು