ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

**ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಸುಂದರೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ**  ಅಥವಾ **ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ** ವು 
**ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಸುಂದರೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ**  ಅಥವಾ **ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ** ವು  ಭಾರತದ ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಪವಿತ್ರ ನಗರ ಮಧುರೈನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿಂದು ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿವ ದೇವರಿಗೆ (*ಸುಂದರೇಶ್ವರರ್‌*  ಅಥವಾ *ಸುಂದರ ದೇವರ*  ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿಗೆ (*ಮೀನಾಕ್ಷಿ*  ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ೨೫೦೦ ವರ್ಷ ಪುರಾತನ ನಗರ ಮಧುರೈನ ಹೃದಯಭಾಗ ಮತ್ತು ಜೀವಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಬಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವರುಗಳಿರುವ ಎರಡು ಬಂಗಾರದ ಗೋಪುರಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ೧೪ ಭವ್ಯವಾದ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತಮಿಳರ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ ರಚನೆಯನ್ನು ೧೬೦೦ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರವು ನಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆ

thumb|right|320px|ವಿಷ್ಣು ಅವನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು

### ಗುಡಿಗಳು 
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅನೇಕ ದೇವರುಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶಿವನ ಗುಡಿಯು ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ದೇವತೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಏಕಶಿಲೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ದೊಡ್ಡ ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಭಾರಿ ಗಣೇಶನಿಗೆ **ಮುಕುರುನಿ ವಿನಾಯಕರ್**  ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಗುಡಿಯಿದೆ. ಈ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆರೆಯನ್ನು ಅಗೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಗುಡಿಯು ಶಿವನ ಗುಡಿಯ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಇದೆ, ಹಾಗೂ ಇದು ಶಿವನ ಗುಡಿಗಿಂತ ಶಿಲ್ಪೀಯವಾಗಿ ಕೊಂಚ ಕಡಿಮೆ ಹೊಳಪಿನದಾಗಿದೆ. 

thumb|right|270px|ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷ್ಣು ದೇವರು

#### ವೆಲ್ಲಿ ಅಂಬಲಮ್ 
ಇದು ಶಿವ ದೇವರ ವೆಲ್ಲಿ (ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಳ್ಳಿ) ಅಂಬಲಮ್‌ನ (ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಜಗಲಿ ಅಥವಾ ಪೂಜಾವೇದಿಕೆ) ಐದು ಭವ್ಯ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ (ಶಬೈ ಅಥವಾ ಶಾಬ) ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿವ ಗುಡಿಯು ಹಿಂದು ದೇವರು ನಟರಾಜನ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಗ್ರಹವೊಂದನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಭಾರಿ ನಟರಾಜನ ವಿಗ್ರಹವು ದೊಡ್ಡದಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪೂಜಾವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು **ವೆಲ್ಲಿ ಅಂಬಲಮ್**  (ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಿವಾಸ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಡ ಕಾಲು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿರುವ ಶಿವನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿಂದು ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ರೂಪವು, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಲ ಕಾಲು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಇದೆ. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವ ದೇವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಭಕ್ತ ರಾಜಶೇಖರ ಪಾಂಡ್ಯನ ವಿನಂತಿ ಮೇರೆಗೆ ಅದು ಹಾಗಿದೆ. ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಯೋಗದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಆತ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಶಿವನಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡನು.

ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿವ ದೇವರ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿರಗಳು:

===ಪೋರ್ತಮರೈ ಕೆರೆ===

File:MaduraiTempleLordShiva.JPG|ಶಿವ ದೇವರ ಮ‌ೂರ್ತಿ
File:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2011).jpg|ಪೋರ್ತಮರೈ ಕುಳಮ್
File:porthamarai2.jpg|ಪೋರ್ತಮರೈ ಕುಳಮ್ 
File:porthamarai4.jpg|ಪೋರ್ತಮರೈ ಕುಳಮ್

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಕೆರೆಯಾದ **ಪೋರ್ತಮರೈ ಕುಳಮ್**  ಭಕ್ತರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಪೂಜನೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಜನರು ಪ್ರಮುಖ ಮಂದಿರದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು  ಉದ್ದ ಮತ್ತು  ಅಗಲದ ಕೆರೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ *ಚಿನ್ನದ ತಾವರೆಗಳ ಕೆರೆ* . ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ತಾವರೆಗಳು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದಿಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪುರಾಣ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವ ದೇವರು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೀನು ಅಥವಾ ಇತರ ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಕೊಕ್ಕರೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾತುಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ತಮಿಳು ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ತೀರ್ಪುಗಾರನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಖಕರು ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆದಿಲ್ಲದ ಕೃತಿಗಳು ಮುಳುಗುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾದವು ತೇಲುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.

### ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪ 
thumb|250px|right|ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪದ ಒಂದು ಭಾಗ
ಮಧುರೈ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪವು ಪುರಾತನ ತಿರುನೆಲ್ವೆಲ್ಲಿಯ ನೆಲ್ಲೆಯಪ್ಪರ್‌ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.  **ಆಯಿರಮ್ ಕಾಲ್ ಮಂಡಪಮ್**  ಅಥವಾ ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪವು ೯೮೫ (೧೦೦೦ದ ಬದಲಿಗೆ) ಕೆತ್ತಿದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವವಾದುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ *ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪ* ವನ್ನು ಆರ್ಯನಾಥ ಮುದಲಿಯಾರ್‌ ೧೫೬೯ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದನು.. ಅವನು ಮಧುರೈನ ಮೊದಲ ನಾಯಕ ವಿಶ್ವನಾಥ ನಾಯಕ್‌ನ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೫೯-೧೬೦೦) ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಆಗಿದ್ದನು. ಆತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಗಶಃ-ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಸಂಘಟನೆ ಪಾಲಿಗರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಹಲವು *ಪಾಲಯಮ್* ಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಂತಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾಲಯಮ್ಅನ್ನು *ಪಾಲಯಕ್ಕಾರರ್*  ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ನಾಯಕರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು.. ಮಂಟಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಸುಂದರವಾದ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಆರ್ಯನಾಥ ಮುದಲಿಯಾರ್‌ನ ಗಂಭೀರ ಭಂಗಿಯ ವಿಗ್ರಹವೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಈಗಿನ ಆರಾಧಕರು ಹಾರಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ

## ಪ್ರಚಲಿತ ಸ್ಥಿತಿ 
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಪುನಃಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೦೯ರ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಸಾರುವೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲಸವು ಅನೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ-ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಂದ ೨೦೦೯ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಕೆಟ್ಟ ಚಟಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ದೇವಸ್ಥಾನದೊಳಗಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಗೋಡೆ, ಶಾಸನ, ಮ‌ೂರ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುನರೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸವು ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ (ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ) ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.  ಈಗ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಾಜಾ ನೋಟದೊಂದಿಗೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪವಿತ್ರೀಕರಣವು (ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕ) ೨೦೦೯ರ ಎಪ್ರಿಲ್ ೮ರ ಬುಧವಾರದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗಿನ ೯:೦೦ರಿಂದ ೯:೪೫ರವರೆಗೆ ೩೦೦ ಶಿವಾರ್ಚಕರಿಂದ ಅದ್ಧೂರಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನೀವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಧುರೈ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

## ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ 
*ಅನ್ನಾಮಲೈಯರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಕಾಳಹಸ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ 
*ಎಕಂಬರೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ 
*ಚಿದಂಬರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ 
*ತಿರುವನೈಕವಲ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ನೆಲ್ಲೆಯಪ್ಪರ್‌ ದೇವಸ್ಥಾನ
*ಶ್ರೀ ಸೈಲಂ ಭ್ರಮರಾಂಬಿಕ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, AP

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್
* About.com ಬರಹಗಳು 
* ದ್ರಾವಿಡ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ - ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಧುರೈ
*ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉಪಯುಕ್ತ ವಿವರಗಳನ್ನು ಓದಿ
*ಇಂಡ್‌ಹಿಸ್ಟರಿ ಪೇಜ್ 
*ಮಧುರೈ ಮತ್ತು ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಬ್ಲಾಗ್
* ಮಧುರ ಬೀಟ್ಸ್

ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಧುರೈನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಕ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಧುರೈ
ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು