open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚ್ಯಂಕ

[alt=refer to caption|thumb| ಬೆಳಕಿನ [ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ|ಕಿರಣವು ವಕ್ರೀಭವನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ]]
ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ವಸ್ತುವಿನ **ವಕ್ರೀಭವನದ** **ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚ್ಯಂಕ** ಅಥವಾ **ವಕ್ರೀಭವನಾಂಕವು** ಆಯಾಮದ ಮೂಲಕ ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳಕು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ

:\eta=\frac{c}{v}

ಎಲ್ಲಿ **c** ಎಂಬುದು ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ ಮತ್ತು ***v*** ಎಂಬುದು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಹಂತದ ವೇಗ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀರಿನ ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚ್ಯಂಕ 1.333, ಅಂದರೆ ಬೆಳಕು ನೀರಿನಂತೆ ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ 1.333 ಪಟ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. 
alt=Illustration of the incidence and refraction angles|thumb|170x170px| ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣದ ವಕ್ರೀಭವನ
ವಸ್ತುವಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಬೆಳಕಿನ ಪಥವು ಎಷ್ಟು ಬಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಕ್ರೀಭವನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚ್ಯಂಕ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ನೆಲ್ನ ವಕ್ರೀಭವನದ ನಿಯಮದಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. *n* 1 sin *θ* 1 &nbsp; = &nbsp; *n* 2 sin *θ* 2, ಇಲ್ಲಿ *θ* 1 ಮತ್ತು *θ* 2   ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಧಿಪಾತ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನದ ಕೋನಗಳು. ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ತಲುಪಿದಾಗ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಫಲನ ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ಟರ್ನ ಕೋನಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕೋನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

## ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ 
ಒಂದು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚಕ *n*  ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ *c* ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ *v*   ಗಳ ಅನುಪಾತವಾಗಿದೆ.

## ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳು 
[alt=Gemstone diamonds|left|thumb| [ವಜ್ರ 2.42 ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ]]

## ಪ್ರಸರಣ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಈ ಪುಟವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಿಂದ ಅನುವಾದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಸೂಜಿ

thumb|ಸೂಜಿ
ಕೈ ಹೆಣಿಗೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ **ಸೂಜಿ**ಯು ಒಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚೂಪಾದ ತುದಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರವನ್ನು (ಅಥವಾ ಕಣ್ಣು) ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ, ತೆಳ್ಳಗಿರುವ ಸಾಧನ**.** ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಮೂಳೆ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಆಧುನಿಕ ಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಗಾಲದ ಉಕ್ಕಿನ ತಂತಿಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಿಕಲ್ ಅಥವಾ ೧೮ ಕ್ಯಾರಟ್ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪನ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಸೂತಿ ಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಭಾಗ ಟೈಟೇನಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರಲೋಹದಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಸೂಜಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಶೃಂಗಾರದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಇವನ್ನು ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಗಳು, ಪೆನ್ಸಿಲ್‍ಗಳು ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಮುಟಗಳಂತಹ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಾದ ಏಟ್ವೀಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇಡಬಹುದು.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಹೊಲಿಗೆ ಸಾಧನಗಳು
ಸುಂಡೆ

thumb

***ಸುಂಡೆ*** ಸಸ್ಯವು (**ಕುದನೆ**) ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದನೆಗೆ ಮೂಲಕಾಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಪೊದೆಯಂಥ, ನೆಟ್ಟಗಿರುವ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳುಮುಳ್ಳಾದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಕಸಿ ಮಾಡಲಾದ ಸಸ್ಯಗಳು ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ಬೇರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ರೋಗಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಬೆಳೆಯು ಎರಡನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ.

## ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ 
ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಇದರ ಕಾಯಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಸಾಂಬಾರ್, ಪೊರಿಯಲ್, ಅವಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕುಲಂಬುವಿನಂತಹ ಬೇಯಿಸಿದ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ನಂತರ ಒಣಗಿಸಿ, ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸುಂಡೆಕಾಯಿ ವಾಟ್ರಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ). ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸಿದ್ಧ ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸುಂಡೆವಾಟ್ರಲ್ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* *Solanum torvum* in West African plants – A Photo Guide.

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಾರಾಂಶ

**ಸಾರಾಂಶ** (**ತಾತ್ಪರ್ಯ**) ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ, ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಮ್ಮೇಳನದ ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಬಂಧದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಗೋಷ್ವಾರೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದ ಯಾವುದೇ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಓದುಗರು ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಬಂಧದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಲು ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಸಾರಾಂಶವು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಅಥವಾ ಬೆರಳಚ್ಚಿಸಿದ ಬರಹದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಬಂಧ ಅಥವಾ ಪೇಟೆಂಟ್ ಅರ್ಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ಸೇವೆಗಳು ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಧಾನಭಾಗವನ್ನು ಸಂಕಲಿಸುವ ಗುರಿಹೊಂದಿವೆ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿಭಾಷೆ
ಭಾಮಹ

**ಭಾಮಹ** ಭಾಮಹನ **ಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರ** ಭರತನ ಅನಂತರದ ಮೊದಲನೆಯ ಮಾನ್ಯ ಗ್ರಂಥ. ಕವಿಗಳ, ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೈಗನ್ನಡಿ.  ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಗಳ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತ ಭಾಮಹ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕಾವ್ಯತ್ವ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ವಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.   **ನ ಕಾಂತಮಪಿ ನಿರ್ಭೂಷಂ ವಿಭಾತಿ ವನಿತಾ ಮುಖಂ**- ಅಂದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮುಖ ಅಂದವಾತಿದ್ದರೂ ಒಡವೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶೋಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೇ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕಾವ್ಯ ಶೋಭಿಸದು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಭಾಮಹ ರೀತಿ ಗುಣಾದಿಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗೇ ಅಧೀನಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರಸವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಭಾವಿಸಿ ರಸವದಲಂಕಾರ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಕಾವ್ಯದೋಷಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.

## ಕವಿ-ಕಾಲ-ಕೃತಿ 
ಕ್ರಿ.ಶ.6-7 ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಳಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಲಂಕಾರಿಕ. ಕಾಶ್ಮೀರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. ರಕ್ರಿಲಗೋಮಿ ಎಂಬಾತನ ಮಗ. ಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ **ಅಲಂಕಾರಶಾಸ್ತ್ರ** ಗ್ರಂಥದ ಕರ್ತೃ. ಇದರಲ್ಲಿ 6 ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳಿದ್ದು; ಸುಮಾರು 400 ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. 
* ಮೊದಲನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಸಾಧನ. ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಗಳ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ (ಕಾವ್ಯಶರೀರ ನಿರ್ಣಯ 60 ಶ್ಲೋಕಗಳು). 
* ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಗಳ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. (ಅಲಂಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ-160 ಶ್ಲೋಕಗಳು). 
* ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳ ವರ್ಣನೆಯೂ (ದೋಷಗಳ ನಿದರ್ಶನ-50 ಶ್ಲೋಕಗಳು), 
* ಐದನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ವಿರೋಧಿಯಾದ ದೋಷಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ (ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯ-70 ಶ್ಲೋಕಗಳು), 
* ಆರನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಪದಗಳ ಶುದ್ಧರೂಪ ಕುರಿತ (ಶಬ್ದಶುದ್ಧಿ-60 ಶ್ಲೋಕಗಳು), ನಿರ್ಣಯವೂ ಇವೆ.

## ಭಾಮಹನ ಕಾವ್ಯ ಸೂತ್ರ 
ಭಾಮಹನ ಕಾವ್ಯಸೂತ್ರಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ  ಅಲಂಕಾರ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಇವು ಎಲ್ಲ ಅಲಂಕಾರಿಕರಿಗೂ ಕವಿಗಳಿಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿವೆ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ
* ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯವೇ ಕಾವ್ಯ-**ಶಬ್ದಾರ್ಥೌ ಸಹಿತೌ ಕಾವ್ಯಂ**; 
* ಭರತ ಹೇಳಿರುವ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳು ಓಜಸ್ಸು, ಪ್ರಸಾದ, ಮತ್ತು ಮಾಧುರ್ಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿವೆ; 
* ವಕ್ರೋಕ್ತಿಯೇ ಎಲ್ಲ ಅಲಂಕಾರಗಳ ಮೂಲ; 
* ಹತ್ತು ವಿಧವಾದ ದೋಷಗಳ ವಿವೇಚನೆ.

## ಕಾವ್ಯತ್ವದ ಬಗೆಗೆ ಭಾಮಹನ ಹೇಳಿಕೆ 
ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಗಳ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತ ಭಾಮಹ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕಾವ್ಯತ್ವ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ವಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. 'ನ ಕಾಂತಮಪಿ ನಿರ್ಭೂಷಂ ವಿಭಾತಿ ವನಿತಾ ಮುಖಂ'- ಅಂದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮುಖ ಅಂದವಾತಿದ್ದರೂ ಒಡವೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶೋಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೇ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕಾವ್ಯ ಶೋಭಿಸದು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಭಾಮಹ ರೀತಿ ಗುಣಾದಿಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗೇ ಅಧೀನಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರಸವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಭಾವಿಸಿ ರಸವದಲಂಕಾರ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಕಾವ್ಯದೋಷಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಸಹಿತ ಸ್ವಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶಬ್ದದೋಷಗಳಲ್ಲಿ ಶೃತಿದುಷ್ಟ, ಅರ್ಥದುಷ್ಟ, ಕಲ್ಪನಾದುಷ್ಟ, ಶೃತಿಕಷ್ಟ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಮಾತು ಗಮನರ್ಹವಾದದ್ದು-ಸನ್ನಿವೇಶ ವಿಶೇಷದಿಂದ ದೋಷಗಳೂ ಗುಣಗಳಾಗಬಹುದು-ಎಂದು ಔಚಿತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖ 
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ
ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಅರ್ಜುನ

**ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಅರ್ಜುನ**ನು (**ಸಹಸ್ರಬಾಹು ಅರ್ಜುನ**) ಪ್ರಾಚೀನ ಹೈಹಯ ರಾಜ್ಯದ ಒಬ್ಬ ಪೌರಾಣಿಕ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಈಗಿನ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿ ಈ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನು ಹೈಹಯರ ರಾಜನಾದ ಕೃತವೀರ್ಯನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಿಚಿತನಾಗಿರುವ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯವೆನ್ನುವುದು ಇವನ ಪಿತೃನಾಮವಾಗಿತ್ತು; ಇವನನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಅರ್ಜುನನೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನು ಸಾವಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನೆಂದು, ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ಮಹಾನ್ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರ್ಜುನನು ಕರ್ಕೋಟಕ ನಾಗನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಮಾಷಿಷ್ಮತಿ ನಗರವನ್ನು ಜಯಿಸಿ ತನ್ನ ಕೋಟೆ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು ಎಂದು ಅಂತಹ ಹಲವಾರು ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಅರ್ಜುನನು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರನಾದ ಪಾಂಡವರ ಅರ್ಜುನನೆಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಅರ್ಜುನನು ವೈದಿಕ ಯುಗದ ಅತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆಳಿದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸಾಮ್ರಾಟನಾಗಿದ್ದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಮಾತುಕತೆ

right|thumb|
**ಮಾತುಕತೆ** (**ಸಂಭಾಷಣೆ**, **ಸಲ್ಲಾಪ**) ಎಂದರೆ ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವಬೀರುವ ಸಂವಹನ.

ಸಂಭಾಷಣಾ ಕೌಶಲಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟವರ್ತನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕೀಕರಣದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಹೊಸ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಣಾ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಭಾಷಾ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಮಾಮೂಲಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಂಭಾಷಣಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಮಾನವ ಸಂವಹನದ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಮನವು ಸಂಭಾಷಣಾ ಸಂಬಂಧಿ ಸಂವಹನದ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಮಾತುಕತೆಯು ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಾಂಶವನ್ನು ಮೀರಿ, ಮಾತುಕತೆಯ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಲಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಇಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹಲವುವೇಳೆ ಈ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಏನು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Empathic listening skills How to listen so others will feel heard, or listening first aid (University of California). Download a one-hour seminar on empathic listening and attending skills.
* "The art of conversation", *Economist*, 19 December 2006 

ವರ್ಗ:ಬಾಯಿಮಾತಿನ ಸಂವಹನ
ಸಂಜೆ

thumb|ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಜೆ
**ಸಂಜೆ** (**ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ**, **ಸಾಯಂಕಾಲ**, **ಬೈಗು**) ಎಂದರೆ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ಸಮಯಾವಧಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೫ ಅಥವಾ ೬ ಗಂಟೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ. ಇದು ಬದಲಾಗುವ ಸಮಯಾವಧಿಯ ಪ್ರತಿದಿನದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಗಲು ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿಯ ನಡುವೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿಗೆ ಮೊದಲಿನ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆಯು ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿಖರ ಸಮಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಪದವು ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವಾದರೂ, ಸಂಜೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಸಂಧಿಪ್ರಕಾಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು (ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಸಂಧಿಪ್ರಕಾಶ ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ), ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಗೋಳ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ) ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯದನುಸಾರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನಿಖರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೫ ಅಥವಾ ೬ ಗಂಟೆಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಮಲಗುವ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ದಿನದ ಭಾಗಗಳು
ಜೈಗೊಪೆಟಾಲಮ್

ಜೈಗೊಪೆಟಾಲಮ್ -	 ಆರ್ಕಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಪ್ಪು ಸಸ್ಯ.  ದೃಢಕಾಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದರ ತವರು ಬ್ರಜಿಲ್.

 

ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 18 ಪ್ರಭೇದಗಳುಂಟು. ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮೂಲಿಕೆ ಮಾದರಿಯ ಬಿಡಗಳು. ಕಾಂಡ ಅಂಡಾಕಾರದ. ಇಲ್ಲವೆ ಉದ್ದುದ್ದನೆಯ ನಕಲಿ ಗೆಡ್ಡೆಯಾಗಿ (ಸ್ಯೂಡೊಬಲ್ಬ್) ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಗೆಡ್ಡಯ ತುದಿಯಿಂದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೆ ಹಲವಾರು. ಹೂಗಳು ದೊಡ್ಡವು. ಸುಂದರವಾಗಿವೆ ಉದ್ದವಾದ ತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಒಂಟೊಂಟಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಸರಳ ರೇಸಿಮ್ ಮಾದರಿಯ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳೂ ದಳಗಳೂ ಬಲು ದೊಡ್ಡವು ಸುಮಾರು 2"-4" ಉದ್ದ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಸಿರು ಇಲ್ಲವೆ ಕಡು ಉದಾ-ಕಂದು. ಜೊತೆಗೆ ದಳಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳಿರುವುದುಂಟು. ಇದರಿಂದ ಹೂಗಳು ಬಲು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. 

ಜೈಗೊಪೆಟಾಲಮನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೊಳೆತ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಗೊಬ್ಬರ, ನಾರಿನಂಥ ಹಾವಸೆ ಮತ್ತು ಇದ್ದಿಲುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಹಾಕಿ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸುತ್ತಲಿನ ಉಷ್ಣತೆ 60º — 70º ಈ. ಇದ್ದರೆ ಗಿಡದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಉತ್ತಮ. ನಕಲಿ ಗೆಡ್ಡೆಗಳ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಗಿಡವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಬಹುದು. ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು-ರಾಸ್ಟ್ರೇಟಮ್  ಮೆಕೆಯಿ, ಗಾಟೆಯರಿ, ಕ್ರೈನಿಟಮ್, ಇಂಟರಮೀಡಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಲೇರ್.

 

ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಜೈಸಲ್ಮೇರ್

ಜೈಸಲ್‍ಮೇರ್ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಪುತಾನದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಇದು ಈಗ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 38,401 ಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,66,761 (1971). 

## ಭೌಗೋಲಿಕ ಮಾಹಿತಿ 
ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಭಾಗ ಬರಡುಭೂಮಿ, ಮರಳುಗಾಡು. ಇಲ್ಲಿಯ ಹೊಳೆ ಹಳ್ಳಗಳು ಹರಿಯುವುದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದೇ ಒಂದು ನದಿ ಕಕನಿ. ಸು. 45 ಕಿಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿದು ಮುಂದೆ ಬಯಲುಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು ಭುಜ್ ಸರೋವರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಯುಗುಣ ಶುಷ್ಕ, ಆರೋಗ್ಯಕರ.

## ಉದ್ಯೋಗಗಳು 
ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಹಳ ಹಿಂದುಳಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಸಣ್ಣ ಕಾಳುಗಳ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ವಾಡಿಕೆ, ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಬಾರ್ಲಿಗಳಂಥ ಹಿಂಗಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು ವಿರಳ. ಒಂದು ಕಡೆ ನೆಲೆನಿಂತು ಬೇಸಾಯ ಅಥವಾ ಕೈಕಸಬು ಕೈಗೊಂಡು ಹೊಟ್ಟ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನ ಅಲೆಮಾರಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ದನಕರುಗಳ ಮತ್ತು ಕುರಿಹಿಂಡುಗಳ ಪಾಲನೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ. ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಅವರ ಗಮನ. ಉಣ್ಣೆಯ ಕೆಲಸ, ತುಪ್ಪದ ತಯಾರಿಕೆ, ಒಂಟೆ ಮತ್ತಿತರ ದನಕರುಗಳ ಮಾರಾಟ- ಇವೇ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳು. ಊರಿಂದೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ಮುಖ್ಯ ವಾಹನವೆಂದರೆ ಒಂಟೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಇಲ್ಲಿಯ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಭಟ್ಟಿ ರಜಪೂತ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಭಟ್ಟಿ ದೊರೆಯ ತರುವಾಯ ಅವನ ವಂಶಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಸಮರಶೂರನೆಂದು ಆತ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ. ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ದೇವರಾಜ. ಅವನ ತರುವಾಯ ಅವನ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ರಾವಲ ಎಂಬ ಗೌರವಸೂಚಕ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ದೇವರಾಜ ದೊರೆಯ ಅನಂತರದ ಆರನೆಯ ದೊರೆ ಜೈಸಾಲ 1156ರಲ್ಲಿ ಜೈಸಲ್ಮೇರಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನನ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಕೋಟೆ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1762-1818ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾವಲ ಮೂಲರಾಜ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಮುಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಡನೆ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೈಸಲ್‍ಮೇರ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವಕಳೆ ಬರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡ.

## ಜೈಸಲ್‍ಮೇರ್ ಪಟ್ಟಣ 
ಜೈಸಲ್‍ಮೇರ್ ಪಟ್ಟಣವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 16,578 (1971). ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತಲೂ 10'-15' ಎತ್ತರ 5' ದಪ್ಪ ಇರುವ ಗೋಡೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಉಸುಕಿನ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಮನೆ ಮಹಲುಗಳೂ, ಜೈನಮಂದಿರಗಳೂ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗಳೂ ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ಮಹಾರಾವಲನ ಅರಮನೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇಕ್ಷಣಿಯ ಕಟ್ಟಡ.

ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನಗರಗಳು
೨೦೦೮ರ ಬೆಂಗಳೂರು ಸರಣಿ ಸ್ಫೋಟ

೨೦೦೮ರ ಜುಲೈ ೨೫ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂಭತ್ತು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಬಾಂಬ್ ಗಳನ್ನೂ ಸ್ಫೋಟಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಬ್ಬರು ಅಸುನೀಗಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಜನರು ಗಾಯಾಳುಗಳಾದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಪೋಲೀಸರ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಿಮೆ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಇರುವ ಬಾಂಬ್ ಗಳನ್ನು ಟೈಮರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ಫೋಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅದೇ ವರ್ಷದ ಮೇ ೨೮ ರಂದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಬಾಂಬ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಆತಂಕಗೊಳ್ಳುವಂತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿದ್ದ ಆತಂಕವಾದಿಗಳು ಅದರ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗವೋ ಎಂಬಂತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟ ನಡೆಸಿದ್ದರು. 

'ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಪತ್ರಿಕೆ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಗೆ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಥವಾ ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೋಯಿಬಾ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಬಲವಾದ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಭಾರತದ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಬ್ಯುರೋ ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಕೈವಾಡವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಘಟನೆಗೆ ಯಾರನ್ನು ಹೊಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹಿಂದೆಗೆಯಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರಣಿ ಸ್ಫೋಟ ನಡೆದ ಮರುದಿನವೇ ಅಹಮದಾಬಾದಿನಲ್ಲೂ ಅಂತಹುದೇ ಸ್ಫೋಟಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು.

## ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ
ಜುಲೈ ೨೫ರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧.೩೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮೂರು ಬಾಂಬ್ ಗಳು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡವೆಂದು ಮೊದಮೊದಲು ವರದಿಯಾಯಿತಾದರೂ ನಂತರದ ವರದಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಬಾಂಬ್ ಗಳು ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದವು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧.೩೦ಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆಯ ನಾಯಂಡನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟವಾಯಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ತರುವಾಯು ಹೊಸೂರು ರಸ್ತೆಯ ಮಡಿವಾಳದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾಂಬ್ಗಳು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡವು ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷದ ನಂತರ ಅಂದರೆ ೨.೧೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆಡುಗೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟವಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಮೂರು ಬಾಂಬ್ ಗಳು ಮಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಲಾಂಗ್ ಫೋರ್ಡ್ ರಸ್ತೆ ಹಾಗು ರಿಚ್ ಮಂಡ್ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡವೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ಮಡಿವಾಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡ ಬಾಂಬ್ ಜನನಿಬಿಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ಫೋರಮ್ ಮಾಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿದ್ದು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ: 10 ವರ್ಷದ ನಂತರ ಉಗ್ರ ಸಲೀಂ ಬಂಧನ .
* ಕೇರಳ ಸಿಎಂ ಊರಾದ ಪಿಣರಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅವಿತಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರು ಸರಣಿ ಸ್ಫೋಟದ ಆರೋಪಿ
* ಬೆಂಗಳೂರು ಸರಣಿ ಸ್ಫೋಟದ ರುವಾರಿ ಮದನಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಪಿಡಿಎಫ್ ರ‌್ಯಾಲಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ
ಮೀಸೆ

thumb|ಹಲ್ಕ್ ಹೋಗನ್‍ನ ಮೀಸೆ

**ಮೀಸೆ**ಯು ಮೇಲಿನ ತುಟಿ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಸಲಾಗುವ ಮುಖದ ಕೂದಲು.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಖದ ಕೂದಲು ಅವನ ಪುರುಷತ್ವದ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಮೀಸೆಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮುಖದ ಕೂದಲಿನ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಆ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಗಡ್ಡ ಮೀಸೆ ಬೋಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯವರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸೆ, ಗಡ್ಡ ಮತ್ತು ಗಿರಿಜಾಮೀಸೆ ಇರದಿರುವುದು ಪುರುಷತ್ವದ ಅಭಾವವೆಂದು ಕಂಡರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳ ಗೌರವವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೀಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖದ ಕೂದಲನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮೀಸೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಬೇಗನೇ ಸೇನೆಯಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಕೂದಲು
ದಂಡಿ

**ದಂಡಿ**
ಕ್ರಿ. ಶ. ಸು. 7ನೆಯ ಶತಮಾನ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಕವಿ, ಲಾಕ್ಷಣಿಕ. ಮೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಕವಿ ಎಂದು ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ **ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶ** ಅಲಂಕಾರ ಗ್ರಂಥ ; ದಶಕುಮಾರಚರಿತ ಗದ್ಯಕಾವ್ಯ. ಆವಂತಿಸುಂದರೀ ಕಥಾ ಮತ್ತು ದ್ವಿಸಂಧಾನ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಈತನದೇ ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಈತನ ವಿಷಯ ನಮಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಇವನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಯಾನಿಲ, ಕಾವೇರಿನದಿ. ಕಾಂಚೀ ಪಟ್ಟಣ, ಚೋಳ - ಈ ಮಾತುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಈತ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದವನೂ ಕನ್ನಡಿಗನೂ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈತನ ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಮಹನ ಮತ ಖಂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ತೋರುವುದರಿಂದ ಭಾಮಹನಿಗಿಂತ ಈತ ಆರ್ವಾಚೀನನೆಂದು ಹಲವರ ಮತ. ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶದಲ್ಲೂ ಭಾಮಹನ ಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳು ಚಾಚೂ ತಪ್ಪದೇ ಬರುತ್ತವಾಗಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ಪೌರ್ವಾಪುರ್ಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯೇ ನಡೆದಿದೆ. ಎರಡು ಕಡೆಗೂ ಪ್ರಬಲರಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರೇ ವಾಲಿದ್ದಾರಾಗಿ ಈ ವರೆಗೂ ಅದು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದೆ.

## ಕವಿ-ಕಾಲ-ಕೃತಿ 
ದಂಡಿಯ ಕಾಲ ಕ್ರಿ. ಶ. ಆರನೆಯ ಶತಮಾನವೆಂದು ಮಾಕ್ಸ್ ಮುಲರ್, ನೀಬರ್, ಮೆಕ್‍ಡಾನಲ್ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಿನ ಕೆಲವು ಪಂಡಿತರು ಕ್ರಿ. ಶ. 660 -680 ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿ. ಶ. 660 ರ ಸುಮಾರಿಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ವಿಜ್ಜಿಕೆಯೆಂಬ ಕವಯಿತ್ರಿ ದಂಡಿಯ ಸರ್ವಶುಕ್ಲಾ ಸರಸ್ವತೀ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಾತನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಬಹುಶಃ ಕ್ರಿ. ಶ. ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಭಾಮಹ, ದಂಡಿ ಇಬ್ಬರೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ಅಂತರವಿಲ್ಲದೇ ಜೀವಿಸಿದ್ದಿರಬಹುದು.

## **ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶ** 
ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳೂ ಒಟ್ಟು 660 ಶ್ಲೋಕಗಳೂ ಇವೆ. ಕೆಲವು ಪಂಡಿತರು ನಾಲ್ಕು ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳಿವೆಯೆಂದೂ 663 ಒಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆಯೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
* ಮೊದಲ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಲಕ್ಷಣ ಕಾವ್ಯವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವರ್ಣನೆಗಳೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳೂ ವೈದರ್ಭ ಗೌಡ ರೀತಿಗಳೂ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳೂ ಅನುಪ್ರಾಸದ ಲಕ್ಷಣೋದಹರಣೆಗಳೂ ಉಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಕಾವ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಭೆ ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಯೋಗ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದೂ ಈತನ ಹೇಳಿಕೆ. 
* ಎರಡನೆಯ ಪರಿಚ್ಚೇದದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರ ಪಡೆದ ಲಕ್ಷಣವೂ 35 ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರಗಳೂ ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ.
* ಮೂರನೆಯ ಪರಿಚ್ಚೇದದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಮಕಪ್ರಪಂಚದ ಸವಿಸ್ತಾರಕಥನ ಗೋಮೂತ್ರಿಕವೇ ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಬಂಧಗಳ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಹದಿನಾರು ರೀತಿಯ ಪ್ರಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಹತ್ತು ವಿಧದ ದೋಷಗಳ ಸೋದಾಹರಣವಿನ್ಯಾಸವೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

## ಪ್ರಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು 
ಒಟ್ಟು ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನಗಳು ಮಿಳಿತಗೊಂಡು ಇವೆ. ಗುಣಗಳ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳ ಪರಿಪೂರ್ಣ ವಿವೇಚನೆ ಇದೆ. ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶದ ಶೈಲಿ ಸುಲಲಿತವೂ ಮನೋಜ್ಷವೂ ಆಗಿ ಭಾಮಹನ ಶೈಲಿಗಿಂತ ಒಂದು ಕೈ ಮೇಲಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಕವಿತಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ದಂಡಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ. ಲಕ್ಷ್ಯ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದಲೇ ರಚಿತವಾದುವು. ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳಂತೂ ಅತಿ ರಮಣೀಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ತುಂಬ ಔಚಿತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಸೂರಿಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯಿದೆ. ಛಂದೋವಿಚಿತಿ, ಬೃಹತ್ಕಥೆ, ಸೇತುಬಂಧ ಮೊದಲಾದ ಗ್ರಂಥಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇದೆ. ದಂಡಿಯ ಇತರಗ್ರಂಥಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ.

ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷಾಂತರವೂ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷಾಂತರವೂ ಇದೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ಇವು : 1. ಕರಣವಾಚಸ್ಪತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, 2. ಹೃದಯಂಗಮಾ ಎಂಬ ಅತ್ಮಕರ್ತೃವಿನ ಟೀಕೆ, 3. ಸಿಂಹಳದ ರತ್ನಶ್ರೀಜಾನನ ರತ್ನಶ್ರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, 4. ಮಾರ್ಜನ ಎಂಬ ಟೀಕೆ, 5. ಯಾಮನರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, 6. ಕೃಷ್ಣಕಿಂಕರ ತರ್ಕವಾಗೀಣನ ಕಾವ್ಯತತ್ತ್ವ ವಿವೇಚನ ಕೌಮುದೀ, 7. ಮಲ್ಲಿನಾಥನ ವೈಮಲ್ಯ ವಿಧಾಯಿನೀ, 8. ವಾದಿಘಂಘಾಲನ ಶ್ರುತಾನುಪಾಲಿನೀ.

ಕಾವ್ಯ ಕಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾಮಹ ಅಲಂಕಾರ ಪಂಥ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂದೂ ದಂಡಿ ಗುಣಪಂಥವರ್ತಕನೆಂದೂ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ದಂಡಿನಃ ಪದಲಾಲಿತ್ಯಂ ಎಂಬ ಮಾತು ಅವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕುರಿತುದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗಕಾರನ ಮೇಲೆ ದಂಡಿಯ ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶದ ಪ್ರಭಾವ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ
ಶ್ಲೋಕ

**ಶ್ಲೋಕ**ವು (श्लोक - ಇದರ ಮೂಲ ಶ್ರು - ಅಕ್ಷರಶಃ ಇದರ ಅರ್ಥ 'ಕೇಳು') ವೈದಿಕ ಅನುಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪದ್ಯಪಂಕ್ತಿಯ ಒಂದು ವರ್ಗ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತೀಯ ಪದ್ಯರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಛಂದಸ್ಸಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಕೇವಲ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪದ್ಯರೂಪವನ್ನು ರಾಮಾಯಣದ ಲೇಖಕನಾದ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಬೇಡನು ಹೊಡೆದಿದ್ದನು ನೋಡಿ, ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ರಚಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ದ್ವಿಪದಿಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೬ ಪದಾಂಶಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಧಪಾದವು ಎಂಟು ಪದಾಂಶಗಳ ಎರಡು ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ ರೂಪ ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ವಿಪುಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Shloka, Shuroka (Japanese) Dictionary of Buddhism
* http://aksharaslokam.usvishakh.net/ To read Akshara slokams in Malayalam
* http://malayalam-aksharaslokam.blogspot.com/ Link to Malayalam Aksharaslokam

ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ
ನೆಮ್ಮದಿ

thumb|ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿರುವ ನಾಯಿ
**ನೆಮ್ಮದಿ** (ಅಥವಾ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರುವುದು) ಎಂದರೆ ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರಾಮದ ಅನಿಸಿಕೆ. ಯಾತನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಹಲವುವೇಳೆ ಇದರ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೆಮ್ಮದಿಯಿಲ್ಲದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು **ಅಸೌಖ್ಯ**ವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ **ಅಸೌಖ್ಯ**ವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಚಿತವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪರಿಚಿತವಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮತ್ತು ಸಮಾಧಾನಕರ ಆಹಾರಗಳ ಸೇವನೆಯಂತಹ ಹಿತಕರ ನೆನಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪುನಸ್ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಆರೋಗ್ಯ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ/ಸಮಾಧಾನವು ವಿಶೇಷ ಕಳವಳದ ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ರೋಗಪೀಡಿತರು ಮತ್ತು ಗಾಯಗೊಂಡವರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ನೀಡುವುದು ಆರೋಗ್ಯ ಆರೈಕೆಯ ಒಂದು ಗುರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿಸಬಲ್ಲದು. ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತಹ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು "ಸುಖದ ವಲಯದಲ್ಲಿ" ಇರುವರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಭಾವನೆಗಳು
ವ್ಯೂಹ

**ವ್ಯೂಹ** ಎಂದರೆ - 'ಒಂದು ಯುದ್ಧ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇನಾಪಡೆಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವುದು', 'ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವುದು, ಕ್ರಮಗೊಳಿಸುವುದು, ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವುದು, ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು, ವಿಭಜಿಸುವುದು, ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು, ಕ್ರಮಗೆಡಿಸುವುದು, (ಸ್ವರಗಳು, ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು) ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು'. व्यः ಇದರ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ 'ಹೊದಿಕೆ' ಅಥವಾ 'ಮುಸುಕು'. ಈ ಶಬ್ದವು ಹೊಮ್ಮುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ವ್ಯಕ್ತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಇದರ ಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೇದಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವುದು, ವಿಷ್ಣು ಅಥವಾ ಬುದ್ಧನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಯುದ್ಧ ರಚನೆಗಳು.

## ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯೂಹದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಯುದ್ಧ ರಚನೆಗಳು 
ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಮನುಸಂಹಿತೆಯು ಅನೇಕ ವ್ಯೂಹಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವು ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ : 
* ಅರ್ಧಚಂದ್ರವ್ಯೂಹ .
* ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ .
* ಗರ್ಭವ್ಯೂಹ .
* ಮಕರವ್ಯೂಹ .
* ಮಂಡಲವ್ಯೂಹ .
* ಊರ್ಮಿವ್ಯೂಹ .
* ಶಕಟವ್ಯೂಹ .
* ಸರ್ವತೋಭದ್ರವ್ಯೂಹ .
* ಸುಚಿವ್ಯೂಹ .
* ಶ್ಯೇನವ್ಯೂಹ.
* ವಜ್ರವ್ಯೂಹ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳು
ವೃತ್ತ

thumb

**ವೃತ್ತ** (**ವರ್ತುಲ**) ಒಂದು ಸರಳ ಸಂವೃತ ಆಕಾರ. ಇದು ಒಂದು ಸಮತಲದಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ (***O***) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ (***R***) ಎಲ್ಲ ಬಿಂದುಗಳ (***P***) ಸಮೂಹ; ಸಮಾನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಒಂದು ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಂದುವಿನ ದೂರ ನಿಯತವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಕ್ರರೇಖೆಯಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಬಿಂದುಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ನಡುವಿನ ದೂರವನ್ನು ತ್ರಿಜ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಕ್ರರೇಖೆಯ ಸುತ್ತಳತೆಗೆ (***S***) ವೃತ್ತದ ಪರಿಧಿಯೆಂದು ಹೆಸರು. ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ಪರಿಧಿಯಿಂದ ಸೀಮಿತವಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಸರಳರೇಖೆಗಳೂ (***POP****) ವೃತ್ತದ ವ್ಯಾಸಗಳು (***D***). ಪರಿಧಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ (***S : D***) = ಪೈ(π), ಒಂದು ಸ್ಥಿರಾಂಕ.

ಆದ್ದರಿಂದ ***S = πD = 2πR'*.* ವೃತ್ತದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ (ವರ್ತುಳೀಯ ಬಿಲ್ಲೆಯ ಸಲೆ) ***πR2***. ಯಾವುದೇ ವೃತ್ತದ ಪರಿಧಿಗೆ ಸಮವಾದ ಸುತ್ತಳತೆ ಇರುವ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಸಮತಲೀಯ ಸಂವೃತ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕ್ಕಿಂತ ವೃತ್ತದ್ದು ಅಧಿಕ. ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಗಳೂ ಶಂಕುಜಗಳು.

ವೃತ್ತವು ಒಂದು ಸರಳ ಸಂವೃತ ಬಾಗು ಆಗಿದ್ದು ಸಮತಲವನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ: ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, "ವೃತ್ತ" ಪದವನ್ನು ಆಕೃತಿಯ ಗಡಿರೇಖೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಒಳಭಾಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಡೀ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಅದಲುಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಿರಬಹುದು; ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತವು ಕೇವಲ ಗಡಿರೇಖೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Hazewinkel, Michiel, ed. (2001) [1994], "Circle", Encyclopedia of Mathematics, Springer Science+Business Media B.V. / Kluwer Academic Publishers, 
* 
* Weisstein, Eric W. "Circle". MathWorld.
* Interactive Java applets for the properties of and elementary constructions involving circles.
* Interactive Standard Form Equation of Circle Click and drag points to see standard form equation in action
* Munching on Circles at cut-the-knot

ವರ್ಗ:ರೇಖಾಗಣಿತ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮಹಾತ್ಮ

ಮಹಾತ್ಮಾ / ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ : / məˈhɑːtmə, məˈhætmə /, ಸಂಸ್ಕೃತ : ಮಹಾತ್ಮಾ, ರೋಮನೈಸ್ಡ್ Sanskrit, from ಸಂಸ್ಕೃತ महा (mahā) 'ಶ್ರೇಷ್ಠ', ಮತ್ತು ಆತ್ಮ (ಆತ್ಮಾ) 'ಆತ್ಮ') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿದೆ.

**ಮಹಾತ್ಮ** ಪದವು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಆಂಗ್ಲ ಪದವಾದ ಸೇಂಟ್‍ಗೆ (ಸಂತ) ಸಮನಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಣವಾಚಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಸವೇಶ್ವರ (೧೧೦೫-೧೧೬೭), ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಕರಮ್‍ಚಂದ್ ಗಾಂಧಿ (೧೮೬೯-೧೯೪೮), ಮುಂಶಿರಾಮ್ (ನಂತರ ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರದ್ಧಾನಂದ, ೧೮೫೬-೧೯೨೬), ಲಾಲನ್ ಷಾ (೧೭೭೨-೧೮೯೦), ಅಯ್ಯಂಕಲಿ (೧೮೬೩-೧೯೪೧) ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆಯಂತಹ (೧೮೨೭-೧೮೯೦) ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಜೈನ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಒಂದು ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. 

## ಮೋಹನ್‍ದಾಸ್ ಗಾಂಧಿಯ ಉಪಾಧಿ "ಮಹಾತ್ಮ" 
ಕೆಲವು ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್‌ರು ಈ ಉಪಾಧಿಯನ್ನು ಗಾಂಧಿಯವರಿಗಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ ೬, ೧೯೧೫ರಂದು ಬಳಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗಡಿ ಗುರುಕುಲದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಎಂದು ಕರೆದರು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಮುಂಷಿರಾಮ್‍ರನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ (ನಂತರ ಇವರು ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರದ್ಧಾನಂದರಾದರು) ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆದರೆ, ಜನವರಿ ೨೧, ೧೯೧೫ರಂದು ಜೇಟ್‍ಪುರ್, ಗುಜರಾತ್‍ನಲ್ಲಿ "ಮಹಾತ್ಮ" ಎಂಬ ಉಪಾಧಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾಂಧಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಉಪಾಧಿಗಳು
ವಾಯುಪಡೆ

right|thumb|ಅಮೇರಿಕಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿಮಾನಗಳು
ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, **ವಾಯುಪಡೆ **ಅಥವಾ **ವಾಯುಸೇನೆ**ಯು (ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ **ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ಪಡೆ** ಎಂದು ಕೂಡ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಾಯುಪಡೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಡೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ) ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೈಮಾನಿಕ ಯುದ್ಧಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೇನಾ ಶಾಖೆ. ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಸೈನ್ಯ ಅಥವಾ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ವೈಮಾನಿಕ ಯುದ್ಧಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಯಾದ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೇವೆಗಳ ಶಾಖೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ವಾಯುಪಡೆಗಳು ವಾಯು ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಯುದ್ಧಾವಶ್ಯಕ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧತಂತ್ರ ಸಂಬಂಧಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು, ಹಲವುವೇಳೆ ವೈಮಾನಿಕ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ನಿಕಟ ವಾಯು ಆಧಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಭೂ ಹಾಗೂ ನೌಕಾಪಡೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ವಾಯುಪಡೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕದನವಿಮಾನಗಳು, ಬಾಂಬ್ ಹಾಕುವ ವಿಮಾನಗಳು, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿಮಾನಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* "AFPC – Air Force Personnel Center", Air Force Personnel Center, Joint Base San Antonio, Texas, 2013, webpage: www.afpc.af.mil.
* "United States Air Force", U.S. Air Force, 2009, webpage (large): Airforce.com (Air Force recruiting site).
* "United States Air Force", U.S. Air Force, 2013, webpage (large): Official Site of the US Air Force  (has subpages about the Air Force).
* "United States Air Force Fact Sheet", U.S. Air Force, 2013, webpage (large): US Air Force Fact Sheet.
* "United States Air Force Facebook Official External Presence", U.S. Air Force, 2013, webpage (large): Official US Air Force Facebook page.
* "United States Air Force blog", U.S. Air Force, 2013, webpage (large): Official US Air Force blog.

ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳು
ವನಸ್ಪತಿ

**ವನಸ್ಪತಿ** ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಸ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಚರಕ ಸಂಹಿತಾ ಹಾಗೂ ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶೇಷಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಥದ ಪ್ರಕಾರ, "ವನಸ್ಪತಿ" ಶಬ್ದವು ಹಣ್ಣು ಬಿಡುವ ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡದ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. *ಋಗ್ವೇದ*ದ ೯ನೇ ಮಂಡಲ, ಋಕ್ಕು ೫.೧೦ ರಲ್ಲಿ, "ವನಸ್ಪತಿ"ಯು ಅರಣ್ಯದ ಪ್ರಭುತ್ವ ನಡೆಸುವ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು "ಸಾವಿರು ಶಾಖೆಗಳಿರುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸುವರ್ಣ ಬಣ್ಣದ ವನಸ್ಪತಿ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಜಲಜನಕೀಕೃತ ವನಸ್ಪತಿ ಎಣ್ಣೆ 
*ವನಸ್ಪತಿ* ಎನ್ನುವುದು ವನಸ್ಪತಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತರಕಾರಿ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಆಡುನುಡಿ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಜಲಜನಕೀಕೃತ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಲವುವೇಳೆ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆಗೆ ಬದಲಿ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ*.* ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವನಸ್ಪತಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಗಳು
ಲಾಸ್ಯ

ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, **ಲಾಸ್ಯ** ಪದವು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಮಾಡಿದ ನೃತ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂತೋಷವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲಾವಣ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಶಿವನು ಮಾಡಿದ ವಿಶ್ವನೃತ್ಯವಾದ ತಾಂಡವದ ಪುರುಷ ಶಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿಯು ಲಾಸ್ಯ ನಾಟ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಲಾಸ್ಯ ಎಂದರೆ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸಂತೋಷ, ಸಮ್ಮೋಹನ, ಮತ್ತು ಲಾವಣ್ಯ.

ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ "ಮುಂಕರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕರ್"‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಇನಾಯತ್ ಖಾನ್ ಹೀಗೆ ಬರೆದರು: "ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಇಬ್ಬರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅನೇಕ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಪುಣರು (ಉಸ್ತಾದ್) ಇದ್ದಾರೆ. ಲಾಸ್ಯ ನೃತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಾರಂಗಿ ವಾದಕರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ತಬ್ಲಾ ವಾದಕನಿರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಮಂಜೀರಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ, ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ."

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನೃತ್ಯಗಳು
ಮಸ್ಸೂರಿ

**ಮಸ್ಸೂರಿ** [ ಗರ್ವಾಲಿ / ಹಿಂದಿ : **मसूरी** ( *ಮಸೂರಿ* )] ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ  ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಗಿರಿಧಾಮ ಮತ್ತು ಪುರಸಭಾ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಸುಮಾರು  ಡೆಹ್ರಾಡೂನದಿಂದ 35 ಕಿಮೀ (22&nbsp;mi)    ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ 290&nbsp;ಕಿ.ಮೀ. (180&nbsp;mi) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಗಿರಿಧಾಮವು ಗಡ್ವಾಲ್ ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿದೆ. ಪಕ್ಕದ ಪಟ್ಟಣ ಲ್ಯಾಂಡೋರ್, ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ಯಾಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದನ್ನು 'ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಸ್ಸೂರಿ'ಯ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾರ್ಲೋಗಂಜ್ ಮತ್ತು ಜರಿಪಾನಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಗಳು. ಮಸ್ಸೂರಿಯ ಪಿನ್ ಕೋಡ್ 248179 ಆಗಿದೆ.  

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ

**ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ**ಯ (**ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆ**) ಅರ್ಥ ಅಕ್ಷರಶಃ "ಮೂರ್ತಿ"ಯ ಪೂಜೆ, ಪ್ರತಿಮೆಯಂತಹ ಭೌತಿಕ ಆಕೃತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿನ ಆರಾಧನಾ ವಸ್ತುವಿನ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಕೂಡ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಏಬ್ರಹಮಿಕ್ ಧರ್ಮಗಳಾದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆಯು ದೇವರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ದೇವರಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಯಾವುದಾದರೂ ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಇತರ ಏಕದೇವತಾವಾದಿ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆಯನ್ನು "ಹುಸಿ ದೇವರುಗಳ ಪೂಜೆ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ನಾಸ್ತಿಕ ರೂಪಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಬ್ರಹ್ಮವಲ್ಲದ ಆದರೆ ಪರಬ್ರಹ್ಮದ ಸಂಕೇತಗಳು, ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಸಂಕೇತಗಳು, ಅಥವಾ ದೈವಿಕದ ಸಾಕಾರತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಬ್ಬರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಆರಾಧನೆಯನ್ನು (ಭಕ್ತಿ) ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ್ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಗ್ರೀಸ್, ರೋಮ್, ಆಫ಼್ರಿಕಾ, ಏಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆಡೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಗೌರವ ತೋರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಆರಾಧನೆಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವ
ರಾಹುಕಾಲ

ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷದ ಪ್ರಕಾರ, **ರಾಹುಕಾಲ**ವು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಅಪಾಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿದಿನ ಬರುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯಾವಧಿ.

## ವಿವರಣೆ 
ಹಿಂದೂ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, **ರಾಹುಕಾಲ**ವು ದಿನದ ೮ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಉಪದ್ರವಕಾರಿಯಾದ ರಾಹುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಕಾರಣ ಅಮಂಗಳಕರ ಅವಧಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಡುವಿನ ಒಟ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆ ಸಮಯಾವಧಿಯನ್ನು ೮ ರಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ, ನಿರಂತರ ಬದಲಾಗುವ ಗ್ರಹ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಕಾರಣ ಪ್ರತಿದಿನದ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಸಮಯವು ಒಂದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಹುಕಾಲ, ಗುಳಿಕಕಾಲ, ಯಮಗಂಡಕಾಲ ಮತ್ತು ವಿಷಘಾತಿ ಸಮಯಾವಧಿಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಶುಭ ಅಥವಾ ಅಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿದಿನ ಈ ರಾಹುಕಾಲವು ಸುಮಾರು ೯೦ ನಿಮಿಷ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಅವಧಿಯು ಸೂರ್ಯೋದಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಡುವಿನ ಸಮಯದ ಉದ್ದದ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ರಕ್ತಕ್ಷಯ

**ರಕ್ತಕ್ಷಯ** ಎಂದರೆ ಮನುಷ್ಯ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ತದ ಮೊತ್ತ ಇಲ್ಲವೆ ರಕ್ತೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ (ಬ್ಲಡ್‍ಲೆಸ್‍ನೆಸ್). ರಕ್ತದ ಮೊತ್ತ ಇಲ್ಲವೆ ರಕ್ತೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಎಲುಬುಮಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದಾದರೂ ದೇಹದ ಈಲಿ (ಯಕೃತ್ - ಲಿವರ್), ಪ್ಲೀಹ (ಗುಲ್ಮ - ಸ್ಪ್ಲೀನ್) ಮತ್ತಿತರ ಎಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ರಕ್ತಕ್ಷಯ ಉಂಟಾಗಲು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾರಣಗಳು ಎಂದರೆ:

# ರಕ್ತಹೀನತೆ (ಅನೀಮಿಯ) ಇಲ್ಲವೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವ (ಹೆಮೊರೆಜ್); ಅಥವಾ
# ರಕ್ತೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಈಲಿ, ಮಜ್ಜೆ, ಗುಲ್ಮಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಯುಕ್ತರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದು.

## ಲಕ್ಷಣಗಳು 
ರಕ್ತಕ್ಷಯ ಅಥವಾ ರಕ್ತಹೀನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂದರೆ ಅಗ್ನಿಮಾಂದ್ಯ (ಅಜೀರ್ಣ) ಏರ್ಪಡುವುದು. ನಾಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿಯ ಪೊರೆ ಏರ್ಪಟ್ಟು ರುಚಿ ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಇರುವುದು, ಆಲಸ್ಯ ಏರ್ಪಡುವುದು, ಕಾಮಾಲೆ ತಲೆದೋರುವುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಮಜ್ಜೆ ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇದಸ್ಸು (ಕೊಬ್ಬು) ಶೇಖರಗೊಳ್ಳುವುದು, ತೀಕ್ಷ್ಣವೆನಿಸುವ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಪದೇ ಪದೇ ಎಕ್ಸ್ ಕಿರಣಕ್ಕೆ ದೇಹವನ್ನು ಒಡ್ಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸನ್ನಿವೇಶ ಉಂಟಾಗುವುದು, ಸೀಸಯುಕ್ತ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸೀಸ ವಿಷವೇರಿಕೆ ಉಂಟಾಗುವುದು ಮುಂತಾದವು.

ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸೀಸದ ಅಂಶ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಕೆಂಪುರಕ್ತಕಣಗಳ ಬಣ್ಣ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತಹೀನತೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉದರಶೂಲೆ, ಮೂಳೆಕೀಲುಗಳ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗುಲ್ಮ ಊದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಿಕಲ್‍ಸೆಲ್ಡ್ ಅನೀಮಿಯ ಎಂಬ ಕಾಯಿಲೆಯೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ರಕ್ತಹೀನತೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಕಣಗಳ ಗಾತ್ರ ಹಿರಿದಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇತರ ಕಾರಣಗಳು 
ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರಕ್ತಕ್ಷಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಗರಣೆಗಟ್ಟುವ ಅವಧಿ (ಕೊಯಾಗ್ಯುಲೇಷನ್ ಟೈಮ್) ಕಡಿಮೆಯಾಗೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಗಾಯ ಏರ್ಪಟ್ಟರೂ ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನ ತನಕವೂ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಇದ್ದೇ ಇರುವುದು. ಕೀಲುಗಳಲ್ಲೂ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ರಕ್ತ ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರೆಂಡು - ಆಸ್ಲರ್ - ವೀಬರ್ ಎಂಬ ರೋಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಜೊತೆಗೆ ಮುಖ, ಬಾಯಿ, ಮೂಗು, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ವ್ರಣಗಳು ಏರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಆಂತರಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಕ್ಷಯರೋಗ ಮತ್ತು ಹೀಮೋಫೀಲಿಯ (ರಕ್ತಗರಣೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಿಯಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ) ಜೀವಾವಧಿ ತನಕ ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಟು. ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಕೂಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇಂಥ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ರಕ್ತಕ್ಷಯ ಇಲ್ಲವೆ ರಕ್ತಹೀನತೆ ತಲೆದೋರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಜಠರದ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಕರುಳಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ರಣಗಳು ಏರ್ಪಡುವುದರಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಕೋಶದಿಂದ ಅದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೀರು, ಸೀಳು ಏರ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರಸವವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗಿ ಗರ್ಭಕೋಶದ ಸತ್ತ್ವ (ಟೋನ್) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಲೋಮನಾಳ ಬೀಗುವಿಂದಲೂ (ಟೀಲಾಂಜಿಎಕ್ಟೇಸಿಸ್) ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಉಂಟಾಗಿ ರಕ್ತಕ್ಷಯ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸೋಮಲತೆ

thumb

***ಸೋಮಲತೆ***ಯು ಅಪೋಸಿನೇಸಿಯಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಜಾತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೋಮರಸದ ಪ್ರಧಾನ ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

## ವಿವರಗಳು 
ಈ ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸಸ್ಯವು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಲ್ಲಿರುವ, ಬಂಜರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯವು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪಾಮ್ಲೀಯವಾದ ಹಾಲಿನಂಥ ರಸವನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಿಕರು ಬಾಯಾರಿಕೆ ತಗ್ಗಿಸಲು ಇದರ ಎಳೆಯ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೀರುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಸಸ್ಯವು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾದ ಸೋಮ ಸಸ್ಯ ಎಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥನಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಬೆಳದಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರು ಇದನ್ನು ಸೋಮ ಸಸ್ಯ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದನ್ನು ಟಗರುಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಬಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಿ, ಮೇಕೆಯ ಕೂದಲಿನ ಜರಡಿಯ ಮೂಲಕ ಇದರ ರಸವನ್ನು ಸೋಸಿ, ಜವೆ ಹಾಗೂ ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಹುಳಿಬರಿಸಿದ ಮದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ರಾಳ

thumb|ಪೈನ್ ಮರದ ರಾಳ

**ರಾಳ** ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂರಚನೆಯ ಅಸ್ಫಟಿಕೀಯ ಅಥವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವುಳ್ಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಥವಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಅಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸರ್ವನಾಮ (ರೆಸಿನ್ಸ್). ಅನೇಕ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಗಾಸಿಯಾದಾಗ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಾಳಗಳು ಸ್ರವಿಸಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುತ್ತವೆ. ರೋಗಾಣು ಪ್ರವೇಶವನ್ನೂ ಸಸ್ಯರಸದ ಅಧಿಕ ಸ್ರಾವವನ್ನೂ ಇದು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಾಳಗಳು ಸಂಲಯನಶೀಲ ಜ್ವಲನೀಯ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಆಗಿವೆ. ಹಳದಿಯಿಂದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದವರೆಗಿನ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಬಣ್ಣದ ಪಾರಕ ಅಥವಾ ಅರೆಪಾರಕಗಳು. ಹಲವು ಕಾರ್ಬನಿಕ ದ್ರವಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನಿಸುತ್ತವೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹೊಗೆಯುಗುಳುತ್ತ ಸುಗಂಧ ಸೂಸುತ್ತ ಉರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಬನ್, ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಎಲ್ಲ ರಾಳಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಳವೂ ಅದ್ವಿತೀಯ. ಅರಗು ಒಂದು ಕೀಟಜನ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಾಳ. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾವಾಸಿ ಲ್ಯಾಸಿಫರ್ ಲ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಅತಿಚಿಕ್ಕ ಕೀಟಗಳು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಕ್ಷೇಪಿಸುವ ಸ್ರಾವ ಇದು.

ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅಡಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರು ತೋಟದ ಕೊಳೆ ರೋಗಕ್ಕೆ ಬೋರ್ಡೋ ದ್ರಾವಣ ಸಿಂಪಡಿಸುವಾಗ ರಾಳವನ್ನ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಅಡಿಕೆ ತಳಿಯಾದ ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅಡಿಕೆಯು ಈ ರಾಳವಿಲ್ಲದೆ ಅರೈಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ ಅನ್ನವಂತಾಗಿದೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ (ಹಾರ್ಡ್), ತೈಲ (ಓಲಿಯೊ) ಮತ್ತು ಗೋಂದು (ಗಮ್) ರಾಳಗಳೆಂಬ ಮೂರು ಕಾಠಿಣ್ಯಾಧಾರಿತ ವರ್ಗಗಳೂ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ವಿಲೇಯ ಮತ್ತು ತೈಲ ವಿಲೇಯ ರಾಳಗಳು ಎಂಬ ದ್ವಿವಿಲೇಯತೆ - ಆಧಾರಿತ ವರ್ಗಗಳೂ ಇವೆ.

ಫಾಸಿಲುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತೈಲರಾಳಗಳ ಆಸವನದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಕಠಿಣ ರಾಳಗಳು ಲಭ್ಯ. ಇವಕ್ಕೆ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ ಇಲ್ಲ, ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಬಿಧುರ. ಗಾಜಿನಂಥ ಮುರಿತಕ್ಕೆ (ಗ್ಲಾಸ್‍ಲೈಕ್ ಫ್ರ್ಯಾಕ್‍ಚರ್) ಈಡಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಕಠಿಣರಾಳಗಳು: ಶಿಲಾರಾಳ (ಆ್ಯಂಬರ್: ಶಂಕುಧಾರಿಗಳ ಫಾಸಿಲೀಕೃತ ರಾಳಗಳ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗಳು), ಕೋಪಲ್ (ಅಗಾತಿಸ್ ಜಾತಿಯ ಶಂಕುಧಾರಿಗಳ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ), ಮ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ (ಪಿಸ್ಟಾಸಿಯ ಲೆಂಟಿಸ್ಕಸ್ ಮರದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ), ಸ್ಯಾಂಡರಾಕ್ (ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಮರದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ) ಮತ್ತು ರೋಸಿನ್ (ತೈಲರಾಳ ಟರ್ಪೆಂಟೈನ್ ಆಸವನದ ಉತ್ಪನ್ನ). ತೈಲರಾಳಗಳು ಸುಗಂಧ ತೈಲಗಳುಳ್ಳ ಅಂಟಂಟಾದ ಅಸ್ಫಟಿಕೀಯ ಅರೆಘನಗಳು. ಪ್ರಮುಖ ತೈಲರಾಳಗಳು: ಬಾಲ್ಸಮ್ (ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಮರಗಳ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗಳು), ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‍ನ ರಕ್ತ (ಮಲಯನ್ ತಾಳೆ ಜಾತಿಯ ಮರದ ಹಣ್ಣಿನ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ), ಟರ್ಪೆಂಟೈನ್ (ಶಂಕುಧಾರಿ ಮರಗಳ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ). ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‍ಇನ್ಸೆನ್ಸ್ (ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ), ಸಾಂಬ್ರಾಣಿ (ಬೆನ್ಝೋಯಿನ್), ಇಂಗು, ಮರ್, ಲ್ಯಾಕರ್ ಮುಂತಾದವು ಗೋಂದು ರಾಳಗಳು.

ಬಾಲ್ಸಮ್, ಟರ್ಪೆಂಟೈನ್, ಮ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್, ಸ್ಯಾಂಡರಾಕ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‍ನ ರಕ್ತ ಮುಂತಾದವು ಸ್ಪಿರಿಟ್ ವಿಲೇಯ ರಾಳಗಳು. ಆ್ಯಂಬರ್, ಕೋಪಲ್, ರೋಸಿನ್, ಲ್ಯಾಕರ್ ಮುಂತಾದವು ತೈಲ ವಿಲೇಯ ರಾಳಗಳು.

ಆಧುನಿಕ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಾಳಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ: ಉಷ್ಣೋಪಚಾರದ ಬಳಿಕವೂ ಸುನಮ್ಯವಾಗಿಯೇ ಇರುವ ಥರ್ಮೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ರಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಅವಿಲೇಯವೂ ಅಸಂಲಯನಶೀಲವೂ ಆಗುವ ಥರ್ಮೊಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ರಾಳಗಳು.

## ಉಪಯೋಗಗಳು
ರಾಳಗಳ ಉಪಯೋಗಗಳು ಅನೇಕ. ಉದಾ: ಸಾಬೂನು, ಮೆರುಗೆಣ್ಣೆ (ವಾರ್ನಿಶ್), ಬಣ್ಣ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ರೋಸಿನ್; ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಮೆರುಗೆಣ್ಣೆಗಳ ದ್ರಾವಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಷೂ ಪಾಲಿಷ್ ಹಾಗೂ ಸೀಲಿಂಗ್. ಮೇಣಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಟರ್ಪೆಂಟೈನ್; ಆಭರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲಾರಾಳ; ಸುಟ್ಟಾಗ ಸುವಾಸನೆ ಬೀರುವ ಸುವಾಸನಾ ದ್ರವ್ಯಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಂದುರಾಳಗಳು.

ವರ್ಗ:ನಿರಾಕಾರ ಘನಪದಾರ್ಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಮವಸರಣ

thumb|ತೀರ್ಥಂಕರನ ಸಮವಸರಣ
ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, **ಸಮವಸರಣ** ಅಥವಾ **ಸಮೋಶರಣ** ಎಂದರೆ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಪವಿತ್ರ ಉಪದೇಶ ಸಭಾಂಗಣ. *ಸಮವಸರಣ* ಶಬ್ದವು ಎರಡು ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ, *ಸಮ* ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು *ಅವಸರ* ಎಂದರೆ ಅವಕಾಶ. ಇದು ಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಸ್ಥಳ. ತೀರ್ಥಂಕರನು ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಸರ್ವಜ್ಞತೆ) ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಈ ಪವಿತ್ರ ಮಂಟಪವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮವಸರಣಗಳ ವಿಷಯವು ಜೈನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

## ಪ್ರಭಾವಗಳು 
ಸಮವಸರಣದಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಥಂಕರರು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಜೈನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸರಳ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವಾಗ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಕಮಲ ಪೀಟದ ಮೇಲೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಚನವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೇಳುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆಸೆಬುರುಕರಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ಜೈನ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ತೀರ್ಥಂಕರನ ಭಾಷಣವನ್ನು ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮ
ಮೋತಿಬಿಂದು

thumb|ಮೋತಿಬಿಂದುವಿನ ವರ್ಧಿಸಿದ ನೋಟ

**ಮೋತಿಬಿಂದು** (**ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆ**, **ಕ್ಯಾಟರಾಕ್ಟ್‌**) ಎಂದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಕಲೆ ಇಲ್ಲವೇ ದಟ್ಟ ಚುಕ್ಕೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಸರಿಯಾದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಬರುಬರುತ್ತ ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವಂತೆ ಪೊರೆ ಬೆಳೆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೇ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮಸೂರಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿವಸ್ತುಗಳ ಸರಬರಾಜಿನ ಕೊರತೆಯಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಸಹಜ ಊತಕವೇಳುವುದೇ ಮೋತಿಬಿಂದು ಆಗುವ ಕಾರಣ. ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಜೀವಾಳದ ಅಂಶಗಳ ಕೊರೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೋತಿಬಿಂದು ಆಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉಪಗುರಾಣಿಕ (ಪ್ಯಾರತೈರಾಯ್ಡ್‌), ಮಾಂಸಲಿ (ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಸ್) ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಬೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಮೋತಿಬಿಂದು ಆಗುವುದು. ಆದರೆ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಆಗುವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಎಳೆಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಲ್ಲೂ ಮೋತಿಬಿಂದು ಆಗಬಹುದು. ಬಸುರಿನ ಮೊದಲ 3 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮೆ ದಡಾರ (ಜರ್ಮನ್ ಮೀಸಲ್ಸ್‌) ಎದ್ದಿದ್ದರೂ ಹುಟ್ಟುವ ಕೂಸಿಗೆ ಹೀಗಾಗಬಹುದು. ಮೋತಿಬಿಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪಾಪೆಯಲ್ಲಿ ಬೂದು ಚುಕ್ಕೆಗಳಾಗೋ ಇಡೀ ಪಾಪೆ ಮಸಕಾಗೋ ತೋರಬಹುದು. ಕಣ್ಣಿನ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಭಾಗಗಳೂ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಮಸೂರ ಮಸಕಾದರೂ ಪುರ್ತಿ ಕುರುಡಾಗದು. ಬೆಳಕು, ಬಣ್ಣಗಳನ್ನಾದರೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಬೆಳಕು ಬರುವ ದಿಕ್ಕನ್ನೂ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಬರಬರುತ್ತ ನೋಟ ಕುಂದಿ ಎದುರಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಎಣಿಸದಂತಾಗಿ, ಎಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ತೊಡಕೆನಿಸಿದಾಗ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೋತಿ ಬಿಂದುಗಳಿಗೆ ಇಡೀ ಮಸೂರವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದೊಂದೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರ ಉಪಾಯ.

ಮೋತಿಬಿಂದುಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಕಣ್ಣು ಕುರುಡಾಗಬಹುದು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಸುಕಾದ ಮಸೂರವನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೃತಕ ಮಸೂರವನ್ನು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಏಕೈಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* 
* Pictures of different types of cataracts 
* 

ವರ್ಗ:ನೇತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಹೃದಯ

**ಸಹೃದಯ** : (ಓದುಗ)	ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ಕವಿಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಹೃದಯವುಳ್ಳವನು ಸಹೃದಯ. ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದುವಾಗ, ಕವಿಯ ಹೃದಯದೊಂದಿಗೆ ಇವನ ಹೃದಯವೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇವನು ಕವಿಯ ಇಂಗಿತ, ಆಶಯಗಳನ್ನು ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ಅರಿತು ಕವಿಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

## ಕವಿ-ಸಹೃದಯ ಸಂಬಂಧ 
ಲೋಕ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯಾನುಭವ ಹೊಂದಿ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕವಿಯು ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಅದು ಅರ್ಧ ಭಾಗದ ಕೆಲಸವಷ್ಟೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಆತನ ಅನುಭವಗಳು ಅನ್ಯಹೃದಯವೇದ್ಯವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವನ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣರೂಪ ಪಡೆದಂತೆ. ಇದು ಕವಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಬಯಕೆ. ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದಿ ಆ ಅನುಭವದ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವವರೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆತನ ಕೃತಿ ವ್ಯರ್ಥ. **ಕಟ್ಟಿಯುಮೇನೊ ಮಾಲೆಗಾರನ ಪೊಸಬಾಸಿಗಂ ಮುಡಿವ ಭೋಗಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬಾಡಿಪೋಗದೆ** ಎಂದು ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಜನ್ನ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕವಿ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿಸಿದ ಸೌಂದರ್ಯಾನುಭವವನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಏರಿ ಸಹೃದಯ ಮುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಅಭಿನವಗುಪ್ತನ ಪ್ರಕಾರ ಕಾವ್ಯವರ್ತುಲದ ಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ಹೇಗೋಹಾಗೆ ಸಹೃದಯನೂ ಪ್ರಧಾನ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಕರು ಕವಿಗೆ ಹೇಳಿರುವಂತೆಯೇ ಸಹೃದಯನಿಗೂ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನೀಯವಾದದ್ದು ಅಭಿನವಗುಪ್ತನದು:  **ಯೇಷಾಂ ಕಾವ್ಯಾನುಶೀಲನಾಭ್ಯಾಸವಶಾತ್ ವಿಶದೀಭೂತೇ ಮನೋಮುಕುರೇ ವರ್ಣನೀಯ ತನ್ಮಯೀ ಭವನ ಯೋಗ್ಯತಾ ತೇ ಸ್ವಹೃದಯ ಸಂವಾದಭಾಜಃ ಸಹೃದಯಾಃ**. ಅಂದರೆ ಕಾವ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಮನಸ್ಸೆಂಬ ಕನ್ನಡಿಯು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ವರ್ಣನೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯವಾಗುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ಯಾರಿಗಿದೆಯೋ ಅವರೇ ಕವಿಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಹೃದಯಸಂವಾದವುಳ್ಳ ಸಹೃದಯರು.
## ಕವಿಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸಹೃದಯ 
ಹೀಗೆ ಕವಿಪ್ರತಿಭೆ ಸೌಂದರ್ಯಾನುಭವವನ್ನು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಅನುಭವವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇವನಿಗೂ (ಸಹೃದಯ) ಪ್ರತಿಭೆ ಅಗತ್ಯ. ಕವಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾನುಭವಗಳು  ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಧ್ವನಿಪೂರ್ಣ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಮಾತುಗಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನುಭವದ ಅನೇಕ ಪದರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಇವನ ಆಸ್ವಾದನ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಆನಂದವರ್ಧನ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿನವಗುಪ್ತ **ಪ್ರತಿಭಾನ** ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಮಾನವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದು ಸಹೃದಯನ ಆಸ್ವಾದನ ಸಾಮಥ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾದ ಅನುಸೃಷ್ಟಿಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾಜಶೇಖರನೆಂಬ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸಕ ಈ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಕಾರಯಿತ್ರೀ ಎಂದೂ ಸಹೃದಯನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಭಾವಯಿತ್ರೀ ಎಂದೂ ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸಕರು ಕೊಡುವ ಓದುಗನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸಹೃದಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿದೆ. *

## ಮೀಮಾಂಸಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ 
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಸಹೃದಯನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವು ವಿವರಣೆಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವಾದರೂ ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಕರು ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥ, ಆಳ, ವಿಸ್ತಾರಗಳು ಅಲ್ಲಿಲ್ಲ. **ಜಾನ್‍ಡ್ಯೂಯಿ** ಹೇಳಿರುವ **ದ ಸೆನ್ಸಿಟೀವ್ ರೀಡರ್ ಈಸ್ ಲೈಕ್ ಹಾರ್ಟ್ ವಿತ್ ದ ಪೊಯೆಟ್** ಎಂಬ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯೀಭವನ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಅಂಶ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. **ದ ರೀಡರ್ ದ ಪೊಯೆಮ್ ಮಸ್ಟ್ ಇನ್ ಟು ಎ ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಹಿ ಈಸ್ ಟು ಅಪ್ರಿಷಿಯೇಟ್ ಇಟ್ಸ್ ಫುಲ್ ಮೀನಿಂಗ್** ಎಂದು ಹೇಳುವ **ರಾಬರ್ಟ್ ಗ್ರೇವ್ಸ್‍**ನ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನವಗುಪ್ತ ಹೇಳಿರುವ ಹೃದಯ ಸಂವಾದದ ಅರ್ಥಕಲ್ಪನೆ ಅಡಗಿರುವಂತಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹೃದಯನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಚಾರಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.	
	
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ಶ್ರೀಪತಿ ಬಲ್ಲಾಳ

**ಶ್ರೀಪತಿ ಬಲ್ಲಾಳ್** ರಂಗಕರ್ಮಿ, ನಟ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಕರಾಗಿದ್ದವರು.

## ಜನನ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
**ಶ್ರೀಪತಿ ಬಲ್ಲಾಳ್**,  ರಾಮದಾಸ್ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಬಲ್ಲಾಳ್ ದಂಪತಿಗಳ ೭ ಗಂಡು ಮತ್ತು ೬ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಗಳಿಸಲು ಮುಂಬಯಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಸುಮಾರು ೪ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತರು.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಉಡುಪಿಯ ಸಮೀಪದ ಅಂಬಲ ಪಾಡಿಯಿಂದ ಮುಂಬಯಿನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆಬಂದು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಬೆಳೆಸಲು ಬಹಳ ಶ್ರಮಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ತಮ್ಮ ೧೬ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ರಂಗಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಜೊತೆ ಕಿಶೋರಿ ಬಲ್ಲಾಳರೂ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಜ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿ ಕರ್ತೃ ವ್ಯಾಸರಾಯ ಬಲ್ಲಾಳ ರು ಶ್ರೀಪತಿ ಬಲ್ಲಾಳರ ಹಿರಿಯ ಸೋದರರು.

## ಆಡಿದ ನಾಟಕಗಳು
ಕುವೆಂಪು ರವರು ರಚಿಸಿದ "ಬಿರುಗಾಳಿ"ಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ನಾಟಕದಿಂದ ಅವರು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದ್ದರು.
# ವಸಂತ ಕವಲಿಯವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ "ಎನ್ನ ಮುದ್ದಿನ ಮುದ್ದಣ"ನೆಂಬ ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪತಿಬಲ್ಲಾಳ್ ಮುದ್ದಣನಾಗಿಯೂ, ಮನೋರಮೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿಶೋರಿ ಬಲ್ಲಾಳರೂ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನೆಮಾತಾದರು
### ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು
# 'ಸಂಕ್ರಾಂತಿ', ಲಂಕೇಶ್ ವಿರಚಿತ
# 'ಮುಳ್ಳಲ್ಲಿದೆ ಮಂದಾರ'-ವ್ಯಾಸರಾವ್ ಬಲ್ಲಾಳ ವಿರಚಿತ (ಮೂಲ:ಬರ್ನಾಡ್ ಶಾ)
# 'ಗಿಳಿಯು ಪಂಜರದೊಳಿಲ್ಲ' (ಮೂಲ:ಇಬ್ಸನ್)
# ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಧುಂಡಿರಾಜ ಮರಾಠಿ ವಲಯದ
# 'ಮಾತೃದೇವೋಭವ' ಕಾಮತರ ಕೃತಿ
# 'ನೀಲಾಂಬಿಕೆ', ಡಾ.ಬಿ.ಎ.ಸನದಿಯವರ ಕೃತಿಯನ್ನಾಧರಿಸಿ,

## ತರಂಗ ರಂಗತಂಡದ ಸ್ಥಾಪನೆ
ತರಂಗ ತಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರಮಾಡಿದರು.
## ನಿಧನ
**ಶ್ರೀಪತಿಬಲ್ಲಾಳ್**, (೯೧) ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಕೋರಮಂಗಲದ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರ, ೧೯,ಏಪ್ರಿಲ್, ೨೦೧೯ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ರಂಗನಟಿ ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕಿಶೋರಿಬಲ್ಲಾಳ್, ಮತ್ತು ಸೊಸೆ ಅಹಲ್ಯ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಗ ಸಂತೋಷ್ ಬಲ್ಲಾಳ್ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ: ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ಮೇಹರೋಗ

thumb|ಹರ್ಪಿಸ್ ಜೆನೈಟಾಲಿಸ್
**ಮೇಹರೋಗ**ವು ರೋಗಿಷ್ಠವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರೋಗಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭೋಗ ಕ್ರಮದಿಂದಲೇ ಅಂಟುವ ರೋಗ (ವೆನೀರಿಯಲ್ ಡಿಸೀಸಸ್). ಇವು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮಾನವನಿಗೆ ಅಂಟಿರುವ ಪಿಡುಗಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಅಂಟುರೋಗದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಲಿಂಗ ಮೂತ್ರಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳಿಗೆ ಲಿಂಗಮೂತ್ರಾಂಗಗಳ ರೋಗಗಳೆನ್ನಬಹುದು. ಇವು ಅಮಿತ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಭೋಗದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದವಾದರೂ ಕ್ರಿಮಿಗಳೇ ರೋಗಕಾರಣಗಳೆಂದು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಲಾಯಿತು.

## ಮುಖ್ಯ ಮೇಹರೋಗಗಳು 
ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಂಚ ಮೇಹರೋಗಗಳ ಪೈಕಿ ಸಿಫಿಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಗನೋರಿಯ ಎಂಬೆರಡು ರೋಗಗಳನ್ನು ಹಿರಿಯಮೇಹವೆಂದೂ ಸಾಂಕ್ರಾಯ್ಡ್, ಲಿಂಫೋಗ್ರಾನ್ಯುಲೋಮ ವಿನೀರಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾನ್ಯುಲೋಮ ಇಂಗ್ವೈನಲಿ ಎಂಬ ಮೂರು ರೋಗಗಳನ್ನು ಕಿರಿಯ ಮೇಹವೆಂದೂ ವಿಂಗಡಿಸಿದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಮೇಹರೋಗಗಳೂ ಇವೆ: ಕಾಂಡಿಲೋಮ ಆಕ್ಯುಮಿನೇಟ, ಹರ್ಪಿಸ್ ಪ್ರೊಜೆನೈಟಾಲಿಸ್, ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಮಿರಹಿತ ಗನೋರಿಯ, ಕ್ರಿಮಿರಹಿತ ಉರಿಮೂತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ.

## ಹರಡುವಿಕೆ 
ಈ ರೋಗಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭೋಗದಿಂದಲೇ ಹರಡುವುವುವಾದರೂ ಚುಂಬನ, ಆಲಿಂಗನ ಮುಂತಾದ ಸಮೀಪಸ್ಪರ್ಶಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಸಂಭೋಗ ವಕ್ರತೆಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಂದಿನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹರಡುವುದೂ ಉಂಟು. ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಗಂಡನಿಂದ ಹೆಂಡತಿಗೆ ತಗಲುವುದು. ಈಕೆ ರೋಗಯುತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಕುಟುಂಬದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲ ಮೇಹ ಆಜನ್ಮಬೇನೆಯಾಗಬಹುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಂದೋಲನ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೈತಿಕ ಸಂಭೋಗವ್ಯಾಪಾರಗಳು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಲೈಂಗಿಕ ರೋಗಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕಾಡುಜನರಲ್ಲಿ ರೋಗಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿವೆ. ಈ ರೋಗಗಳಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕಿವುಡ, ಕುರುಡ ಮತ್ತು ಹೆಳವರು ಬಹಳ ಇರುವರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಿದುಳಿನ ರೋಗಗಳು ಇಲ್ಲವೆ ಪಾಲ್ಸಿ ರೋಗಗಳುಂಟಾಗಬಹುದು. ಹಿಂದುಳಿದ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಗಳನ್ನು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅಜ್ಞಾನಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಇವು ಸ್ಥಳೀಕವಾಗಿ ನೆಲಸುತ್ತವೆ. ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿಗೆ ಸೊತ್ತಾದ ಈ ರೋಗಗಳನ್ನು ವೇಶ್ಯೆಯರು ಒಬ್ಬ ಗಿರಾಕಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮಿಕರಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವೇ ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಬಲ್ಲದು.

## ಕಾರಣಗಳು 
ಮೇಹರೋಗ ಬರಲು ಸಮಾಜದ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಸಂಭೋಗಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಅತಿಸಂಭೋಗ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣಸಂಭೋಗಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಿರುವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು. ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಿಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ, ಮನೋರೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ವಿದ್ಯಾಹೀನರು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅಧಿಕಜನ ರೋಗಗಳಿಗೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಸಲಿಂಗಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಂಡಸು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಗಂಡಸಿಗೆ, ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ರೋಗವನ್ನು ಪಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಪರಿಣಾಮಗಳು 
ಪ್ರಥಮ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಬಾಹ್ಯಜನನಾಂಗ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡರೂ ಈ ರೋಗಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ದೇಹದೆಲ್ಲೆಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ರೋಗಫಲವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀ ಬಂಜೆಯಾಗಿಯೂ ಪುರುಷ ಷಂಡನಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೆ ಲಿಂಗ ಮೂತ್ರಾಂಗಗಳು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ವಿಕಾರಹೊಂದಿ ಕೃಶವಾಗಿ ಕೊಳೆತು ನಾಶವಾಗಬಹುದು.

ಸಮಾಜದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಶಾಪವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗದು. ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಹರೋಗಿಯಾದವ ಕನ್ಯೆಯರ ಸಂಭೋಗದಿಂದ ರೋಗ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುವೆನೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಲಾತ್ಕಾರ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಈ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಏನೂ ತಿಳಿಯದ ಶಿಶು ಹಾಗೂ ಕನ್ಯೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ರೋಗಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಕಳಕಳಿ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇಂಥ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಾರಂಭದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನರಿತು ರೋಗಗಳ ಪ್ರಥಮಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಯುಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನಿತ್ತಲ್ಲಿ ರೋಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಮುಖನಾಗಬಹುದು. ತಾವು ಎಂದಿಗೂ ಗುಣಹೊಂದಲಾರೆವೆಂದು ಮೇಹರೋಗದ ಅಂಜಿಕೆಯಿಂದ ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನೇ ನಿರರ್ಥಕಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವರನ್ನು ಸಮಾಜ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ತಿದ್ದಲು ಸಾಧ್ಯ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* 
* CDC Sexually Transmitted Diseases Treatment Guidelines, 2010
* STD photo library  at Dermnet
* UNFPA: Breaking the Cycle of Sexually Transmitted Infections at UNFPA
* STDs In Color: Sexually Transmitted Disease Facts and Photos
* CDC: Sexually transmitted diseases in the U.S.

ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗಂಟಲುಮಣಿ

thumb

**ಗಂಟಲುಮಣಿ**, ಅಥವಾ **ಗಳಕುಹರದ ಉಬ್ಬು** ಮಾನವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಗಂಟಲಗೂಡನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯ ಕೋನದಿಂದ ರಚನೆಗೊಂಡಿರುವ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಉಬ್ಬು ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಇದು ಧ್ವನಿನಾಳ (larynx) ಇಲ್ಲವೇ ಧ್ವನಿಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಗುರಾಣಿಕ ಮೆಲ್ಲೆಲುಬಿನ (thyroid cartilage) ಮೇಲಂಚು ಮುಂಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಿದಂತಿರುವ ಭಾಗ (ಅದಾಮ್ಸ್ ಆಪಲ್). ತಿನ್ನಬಾರದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಆದಮ ನುಂಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ಗಂಟಲಲ್ಲೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡು ಆ ಭಾಗ ಊದಿಕೊಂಡಿತೆಂಬ ಕತೆ ಉಂಟು. ಗಂಟಲಮಣಿ ಹೆಂಗಸರಿಗಿಂತಲೂ ಗಂಡಸರಲ್ಲೇ ಎದ್ದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಏನಾದರೂ ನುಂಗುವಾಗ ಗಂಟಲಮಣಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ನುಂಗುವಾಗ ಆಹಾರ ಉಸಿರುನಾಳದೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗದಂತೆ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟುವ ಕವಾಟ ಏರ್ಪಾಡಿದು. ಗಂಟಲಮಣಿಯ ಮೇಲೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಕ್ರೈಕಾಯ್ಡ್ ಮೆಲ್ಲೆಲುಬಿನ ಒಂದು ಉಂಗುರ ತಾಕುತ್ತದೆ. ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಹೇಗಾದರೂ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರು ಹಿಂದುಮುಂದು ನೋಡದೆ ತುರ್ತಾಗಿ ಈ ಗುಣಿಯಲ್ಲಿ ತೂತು ಮಾಡಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದುಂಟು.

## ರಚನೆ 
ಗಂಟಲುಮಣಿಯ ರಚನೆಯು ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ ಉಬ್ಬನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಕ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ, ಈ ಉಬ್ಬು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಪುರುಷರ ಒಂದು ದ್ವಿತೀಯಕ ಲೈಂಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಂಟಲಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಅಗಲವಾಗುವಿಕೆ ಬಹಳ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಆಗಬಹುದು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Lesson 11 at The Anatomy Lesson by Wesley Norman (Georgetown University)

ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮೈಲುತುತ್ತ

thumb|ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಸ್ಫಟಿಕಗಳು

**ಮೈಲುತುತ್ತ** (**ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್**) CuSO(H2O)x (x ೦ ಇಂದ ೫ ರವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು) ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರದ ಅಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪೆಂಟಾಹೈಡ್ರೇಟ್ (x = 5) ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಪೆಂಟಾಹೈಡ್ರೇಟ್ (CuSO4·5H2O) ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಲಾದ ಲವಣವಾಗಿದ್ದು, ಕಡು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಖವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಜಲವಿಹೀನ ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಬಿಳಿ ಪುಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಪೆಂಟಾಹೈಡ್ರೇಟನ್ನು ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ (CuSO4) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ (Ca(OH)2) ಸಸ್ಪೆಂಷನ್ನಾಗಿರುವ ಬಾರ್ಡೋ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಮೆಲನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆರಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಶಿಲಿಂಧ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್‍ನ ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣ ಮತ್ತು ನೀರೂಡಿಸಿದ ಸುಣ್ಣದ ಸಸ್ಪೆಂಷನ್ನನ್ನು ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಪಿತ್ತಕೋಶ

thumb

**ಪಿತ್ತಕೋಶ**ವು ಯಕೃತ್ತಿನ (ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ, ಲಿವರ್) ಸ್ರಾವವಾದ ಪಿತ್ತ (ಬೈಲ್) ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಚೀಲ (ಗಾಲ್ ಬ್ಲ್ಯಾಡರ್). ಇದು ಯಕೃತ್ತಿನ ಬಲಸಂಪುಟದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಆಕಾರ ಶಂಖದಂತೆ. ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ಪಿತ್ತ ಅದರ ಎರಡೂ ಸಂಪುಟಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಳಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡೂ ಸಂಗಮಿಸಿ ಯಕೃತ್ ಪ್ರಣಾಲಿ (ಕಾಮನ್ ಹೆಪಟೈಟ್ ಡಕ್ಟ್) ಆಗುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತಕೋಶದ ನಳಿಗೆ ಯಕೃತ್ ಪ್ರಣಾಲಿಯನ್ನು ಸೇರಿ ಪಿತ್ತನಾಳ (ಬೈಲ್ ಡಕ್ಟ್) ಆಗುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಉದ್ದ 7-10 ಸೆಂ.ಮೀ.; ಮೊಂಡಾದ ಅದರ ತುದಿಯ ಕಡೆ ಅಗಲ ಸುಮಾರು 3 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30-50 ಘನ ಸೆಂ.ಮೀ. ಪಿತ್ತರಸ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಮೇಲಿನ ಹೊರಮೈ ಯಕೃತ್ತಿನ ಬಲಸಂಪುಟದ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುವ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಮೊಂಡಾದ ತುದಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಚಿನಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡು ಉದರ ಫಲಕವನ್ನು (ಆಬ್ಡೊಮಿನಲ್ ವಾಲ್) ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಕೆಳಗಿನ ಹೊರಮೈ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಿರ್ಯಕ್ ಸ್ಥೂಲಾಂತ್ರಕ್ಕೂ (ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ವರ್ಸ್ ಕೊಲಾನ್) ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೃಹಿಣೀ (ಸುಶ್ರುತ) ಡುಯೋಡೀನಮ್ಮಿಗೂ ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಪಿತ್ತಕೋಶ ನಳಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಪಿತ್ತ, ಪಿತ್ತಕೋಶವನ್ನು ಸೇರಿ ನೀರಿನಂಶವನ್ನು ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀರ್ಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತಕೋಶ ಸಂಕೋಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಪಿತ್ತ ಅದೇ ನಳಿಗೆ ಮೂಲಕ ಪಿತ್ತನಾಳಕ್ಕೆ ಹರಿದು ತನ್ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಣೀ ಡುಯೋಡೀನಮ್ಮನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ (ಕುದುರೆ) ಪಿತ್ತಕೋಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯನ ಪಿತ್ತಕೋಶದಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತಶೋಷಣೆಯಿಂದ ಪಿತ್ತಾಶ್ಮಗಳು (ಗಾಲ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್) ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆಗ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ಪಿತ್ತಕೋಶವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಗಬಹುದು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
* Diagram of Human Stomach and Gallbladder&nbsp;– Human Anatomy Online dd, MyHealthScore.com

ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಅರಕೇರಿ

**ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಅರಕೇರಿ**ಯವರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ.

## ಪರಿಚಯ
ಅರಕೇರಿಯವರು 3ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ 1940ರಂದು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅರಕೇರಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಅರಕೇರಿಯವರು ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ರಾಜಕೀಯ
* ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳೊಳ್ಳಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಈಗಿನ ನಾಗಠಾಣ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)ದಿಂದ ಆರ್.ಪಿ.ಐ(ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ) ಪಕ್ಷದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.
* ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ೨೦೦೦ - ದಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಿಟಿಜನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅವಾರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.
* ೨೦೧೪ - ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಿದೆ.
* ೨೦೧೫ - ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
* ೨೦೧೬ - ಬಸವಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

## ನಿಧನ
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಅರಕೇರಿಯವರು ೨೪ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು