open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಅರವಿಂದ್ ಪಿ. ಕುಡ್ಚಾಡ್ಕರ್

ಪ್ರೊ. ಅರವಿಂದ್ ಪಿ.ಕುಡ್ಚಾಡ್ಕರ್, 'ಮುಂಬೈನ ಐಐಟಿಯ ಗೌರವಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ'ರಾಗಿದ್ದರು. 'ರಿಲೆಯನ್ಸ್ ಇನ್ಡಸ್ಟ್ರಿಸ್', 'ಗುಜರಾತ್ ಎನರ್ಜಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್,' ಗೆ ಸಲಹಾಕಾರರು.
ಸನ್, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ 'ಗಾಂಧಿನಗರ್' ನಲ್ಲಿ,’ರಾಜ್ಯ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ನಿಗಮ' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ, ’ದೀನ್ ದಯಾಳ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,'ದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಶ್ರಮಪಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
'ಮುಂಬೈನ ಐಐಟಿಯ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕ'ರು. 'ಕೆಮಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ'ರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. 'ಇಂಡಿಯನ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ಸ್ ಛೇಂಬರ್ ನ ಸಲಹೆಗಾರ'ರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತ ಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳ ರಚನೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಸಹಿತ.
## ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
* ಸನ್, ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ, 'ಎನ್.ಆರ್.ಡಿ.ಸಿ.ಪುರಸ್ಕಾರ',
* ಸನ್, ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ.,' ಕೆ.ಜಿ.ನಾಯ್ಕ್ ಸ್ವರ್ಣ ಪದಕ',
* ಸನ್, ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರೀಕತೆಯ ಪರಿಗಣನೆಯಿಂದ ’ಮರಾಠಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಶದ್ ಪುರಸ್ಕಾರ'ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
## ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಂಕಣಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಕೊಂಕಣಿ ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಕ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ,'ಮಣಿಪಾಲದ ಡಾ.ಟಿ.ಎಂ.ಎ, ಪೈ ಫೌಂಡೇಶನ್', 'ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಂಕಣಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್, ೨೬ ರ ಸಂಜೆ, ೫-೩೦ ಕ್ಕೆ, ’ಹೋಟೆಲ್ ವ್ಯಾಲಿ ವ್ಯೂ’ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಜನ
ಎಚ್. ವಿ. ಕಾಮತ್

thumb|right|180px|'ಎಚ್.ವಿ.ಕಾಮತ್'
’ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ ವೆಂಕಟ್ರಾಯ ಕಾಮತ್’ ಅವರ ಗೆಳೆಯರಿಗೆಲ್ಲ, ’ಎಚ್.ವಿ.ಕಾಮತ್’ ಯೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಬಿಎಸ್ಸಿ ಶಿಕ್ಷಣಗಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ,’ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್’ಸೇರಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ವರ್ಶಗಳ ಕಾಲ ಹಲವು ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಸೇವಾನಿವೃತ್ತರಾದಾಗ 'ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಬಂಧಕ'ರ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕಾಮತ್ ರವರು 'ಡಾ. ಟಿ.ಎಂ.ಎ.ಪೈ', 'ಟ್.ಎ.ಪೈ', 'ಕೆ.ಕೆ.ಪೈ', ಈ ಮೂವರೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರೊಡನೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಕಾಮತ್ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* 'ಡಾ.ಟಿ.ಎಂ.ಎ.ಪೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ',
* 'ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೋದ್ಧಾರ ಟ್ರಸ್ಟ್',
* 'ಮಣಿಪಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ',
* 'ಕೆ.ಎಂ.ಸಿ',
* 'ಎಂ.ಐ.ಟಿ',
* 'ಬಸ್ರೂರು ಶಾರದಾ ಕಾಲೇಜ್ ಟ್ರಸ್ಟ್',
## ಮರಣ
'ಎಚ್.ವಿ.ಕಾಮತ್', 'ಮಣಿಪಾಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'ಯಲ್ಲಿ, ಸನ್, ೨೦೧೦ ರ, ಸೋಮವಾರ, ಜೂನ್, ೨೮ ರಂದು ಮರಣಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.
## ಮರಣೋತ್ತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಕೊಂಕಣಿ ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಕ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ,ಮಣಿಪಾಲದ ಡಾ.ಟಿ.ಎಂ.ಎ, ಪೈ ಫೌಂಡೇಶನ್, 'ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಂಕಣಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್, ೨೬, 2011ರ ಸಂಜೆ, ೫-೩೦ ಕ್ಕೆ, ’ಹೋಟೆಲ್ ವ್ಯಾಲಿ ವ್ಯೂ’ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಜನ
ಗೀತಾ ಶೆಣೈ

**ಗೀತಾ ಶೆಣೈ** ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕಿ. ಇವರು ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಉಡುಪಿಯ ಸೈಂಟ್ ಸಿಸಿಲೀಸ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿತು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಎಮ್.ಎ., ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ, ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಮುಕ್ತವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂಇಡಿ ಕೋರ್ಸ್ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ೧೮ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಮೊದಲ ಕೃತಿ ಝುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿಯವರ ಇಂಟರ್‍ಪ್ರಿಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್ ಕಥಾಸಂಕಲನದ ಅನುವಾದ `ಬೇನೆಗಳ ದುಭಾಷಿ'. `ಕನ್ನಡ ಕಥನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀನಿರ್ವಚನ' ಇವರು ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವಾಗಿದೆ.

## ಕೃತಿಗಳು
### ಅಪ್ರಕಟಿತ
*ಕನ್ನಡ ಕಥನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ನಿರ್ವಚನ-ಪಿ ಎಚ್.ಡಿ. ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ
*ಕನ್ನಡ ಮಹಿಳಾ ಭಾಷಾಂತರ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ
*ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯ- ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ
### ಅನುವಾದ
*ಬೇನೆಗಳ ದುಭಾಷಿ- ಕಥಾ ಸಂಕಲನ (ಮೂಲ : ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ)
*ಜಗತ್ತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ-ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕೃತಿ
### ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ
*ಚಂದ್ರಭಾಗದೇವಿ- ಬದುಕು ಬರೆಹ
*ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಕಾಮತ್-ಬದುಕು ಬರೆಹ 
### ಇತರ ಕೃತಿಗಳು
*ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಗೌಡರ -ಬದುಕು ಬರೆಹ
*ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತ -ಬದುಕು ಬರೆಹ
*ಪದ್ಮಾ ಶೆಣೈ- ಬದುಕು ಬರೆಹ 
*ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ಸರಸ್ವತಿ- ಬದುಕು ಬರೆಹ
## ಇತರೆ ವಿಷಯಗಳು
*ಇವರ ಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳು ಕನ್ನಡದ ವಿವಿಧ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
*ಇವರ ಲೇಖನಗಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವಿಶ್ವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
*ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ನಡೆಸಿದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.
*ಇವರ ಲೇಖನಗಳು ಅಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿವೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:೧೯೫೪ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಲೋ

:*ಬಿಳಿ ವಿಲೋವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. * *ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ ವಾದ್ಯವೃಂದ ಬಿಳಿ ವಿಲೋ (ವಾದ್ಯವೃಂದ) ವನ್ನು ನೋಡಿ* 
::*ಗೋಲ್ಡನ್ ವಿಲೋವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. * *ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕುದುರೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ವಿಲೋವನ್ನು ನೋಡಿ.* 

'''* ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ಆಲ್ಬಾ* ** (**ಬಿಳಿ ವಿಲೋ'* ) ಎಂಬುದು ವಿಲೋದ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಎಲೆಗಳ ಕೆಳಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿಳಿಯ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. 
ಇದು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರವಾಗಿದೆ. ಇದು 10 ರಿಂದ 30 ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು, ಅಲ್ಲದೇ 1 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸದಷ್ಟು ಇದರ ಕಾಂಡ ಹರಡಿದ್ದು, ಅಡ್ಡದಿಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಕಿರೀಟದಂತೆ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ತೊಗಟೆ ಬೂದು- ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಹಳೆಯ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಉಪಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಗುರು ಬೂದು- ಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಹಸಿರು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಅದರಲ್ಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ಕೆಳಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿರುವ ನುಣುಪಾದ ಬಿಳಿರೋಮದಿಂದಾಗಿ ಬಹುಪಾಲು ಇತರ ವಿಲೋಗಳಿಗಿಂತ ಬಿಳಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳು 5 ರಿಂದ 10 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು, 0.5 ರಿಂದ 1.5 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿರುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳನ್ನು ಏಕ ಲಿಂಗ ಪುಷ್ಪಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಕಾಲದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳಿಂದಾಗಿ ಪರಾಗಾಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಗೊಂಚಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನಲಿಂಗಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳು 4–5 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದರೆ, ಹೆಣ್ಣು ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳು 3–4 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ, ಹಣ್ಣು ಪಕ್ವವಾದಂತೆ ಉದ್ದ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದಾಗ ಹೆಣ್ಣು ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾದ (4 ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್) ಅನೇಕ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ  ಪ್ರತಿ ಕೋಶಗಳು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಬೀಜಗಳ ಪ್ರಸಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
## ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ 
left|thumb|ಸುತ್ತಲಿರುವ ಮರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಸು ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಪರ್ಣಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮರ
ಬಿಳಿ ವಿಲೋಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಇತರ ಮರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ *ಬರ್ನೇರಿಯಾ ಸಾಲಿಸಿಸ್''  ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜಲಚಿಹ್ನೆ ರೋಗ ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ.( 'ಜಲಚಿಹ್ನೆ' ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಮರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಜಲಚಿಹ್ನೆಯ ರೋಗವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ; ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳು. *ಎರ್ವಿನಿಯಾ ಸ್ಯಾಲಿಸಿಸ್* ). ಅಲ್ಲದೇ *ಮಾರ್ಸೊನಿನ ಸಾಲಿಸಿಕೋಲಾ*  ಶಿಲೀಂಧ್ರ ದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಲೋ ಅನಾತ್ರ ಅಕ್ನೋಸ್ (ಕ್ಯಾಂಕರ್)ನಂತಹ ರೋಗದಿಂದಲು ಕೂಡ ಅಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗಿರುತ್ತದೆ. ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಪೂಜಾ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವಂತಹ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ರೋಗಗಳು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು.
ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕ್ರ್ಯಾಕ್ ವಿಲೋ *ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ಫ್ರಾಗಿಲೀಸ್*  ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬಲ್ಲದು. ಈ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯನ್ನು *ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್× ರುಬೆನ್ಸ್* ಸ್ಚರಾಂಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟಿಂಚರ್ ಅನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಇದರ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಈತೈಲ್ ಆಲ್ಕಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಮಿದುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೊಗಟೆಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಸಾರವನ್ನು ಮೊದಲು ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಭಾಷೆಯ *ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್* ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಸ್ಯಾಲಿಸಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು 1828 ರಲ್ಲಿ  ಫ್ರೆಂಚ್ ಔಷಧಿಕಾರ ಹೆನ್ರಿ ಲೆರಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯನ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾಫ್ಯಾಲೆ ಪಿರಿಯಾ, ಎಂಬುವವರು ಇದರ ಕ್ರಿಸ್ಟಲಿನ್ ಭಾಗವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಇವರು ಅದರ ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಆಸ್ಪರಿನ್ ನಂತಹ ಸ್ಯಾಲಿಸಿಕ್ ಆಮ್ಲವು, ಸ್ಯಾಲಿಸಿನ್ ನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್
ವರ್ಗ:ಅರ್ಮೇನಿಯಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಲಂಕಾರಿಕ ಮರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಹರಿದ್ರಾವತಿ ನದಿ

**ಹರಿದ್ರಾವತಿ ನದಿ**ಯು ಚನ್ನಗಿರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಹರಿಹರ ಬಳಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
 

ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ

**ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ**ವು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ನಡೆಸುವ ಸಮ್ಮೇಳನ. ಈವರೆಗೆ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಎರಡು ಬಾರಿ ನಡೆದಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ 
ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನವು ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಸಾಹಿತಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪುರವರು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಸಹ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

## ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ 
ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನವು ೨೦೧೧ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೧, ೧೨, ೧೩ರಂದು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿ ಎಸ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಎನ್ ಆರ್ ನಾರಾಯಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ ಬಚ್ಚನ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಾಡೋಜ ದೇ ಜವರೇಗೌಡರು ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ
ಅಗಸನೂರು

**ಅಗಸನೂರು** ಇದು ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರುಗುಪ್ಪ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. ಈ ಊರಿನ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ ಎಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಏಕತಾ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಸಿರುಗುಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಯಲಹಂಕ

**ಯಲಹಂಕ** ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನೂತನ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕಸಬಾ ಹೋಬಳಿಯ ಕೇಂದ್ರ.ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದಿಂದ ೧೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಯಲಹಂಕ ತಾಲ್ಲೂಕು ೩೮೭ ಚ.ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.

ಆಡಳಿತದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (ಬಿ.ಬಿ.ಎಂ.ಪಿ)ಯನ್ನು ತಾಲ್ಲೂಕುವಾರು ರಚನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಯಲಹಂಕ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರುನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು-ಗುಂತಕಲ್ಲು ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೧೬ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಚೋಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇಲೈಪಾಕ್ಕಂ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲಹಕ್ಕ ಎಂದೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನಾಡನ್ನು ಯಲಹಂಕ ನಾಡು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

## ಇತಿಹಾಸ
೧೮೭೧ರವರೆಗೂ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಮತ್ತೆ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪುರಸಭೆ ಇದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಥಾಪಕ ಕೆಂಪೇಗೌಡನ ಮೂಲ ಪುರುಷನಾಗಿದ್ದ ಜಯದೇವಗೌಡ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಾಗಡಿ ಮತ್ತು ಸಾವನದುರ್ಗಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕೋಟೆ ಕೊತ್ತಳಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ. ೧೪೨೦ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಟರ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಅನಂತರ ಯಲಹಂಕನಾಡ ಪ್ರಭು ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ. ಈ ವಂಶದವರು ಸುಮಾರು ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಯಲಹಂಕನಾಡನ್ನು ಆಳಿದರು. ೧೭೨೮ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ದಳವಾಯಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ.

## ಸ್ಥಳೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಯಲಹಂಕದ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಚೈತ್ರ ಶುದ್ಧ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ರಥೋತ್ಸವ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ಯಲಹಂಕದ ಪಾಳೆಯಗಾರರು

ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ವೆಲ್ಲಾಲ ಸತ್ಯಂ

**ವೆಲ್ಲಾಲ ಸತ್ಯಂ** ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು. *ಮಹಾತ್ಯಾಗಿ* ಹಾಗೂ *ನೀಲಾಂಬರಿ* ಇವರ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು.

## References
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ತಲೆ

]]
**ತಲೆ**ಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಬಾಯಿ, ಮೂಗು ಮತ್ತು ಮೆದುಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾಗ.ತಲೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಭಾಗ ಶುರುವಾಗತ್ತೆ.ತಲೆಯೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೆ ಕಾರಣ ದೆಹಕ್ಕೆ ಬೆೇಕಾಗುವ ಆಹಾರ ಹೊಗುವುದು ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಯಿಯಿಂದ,ದೃಷ್ಟೀಯೂ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಅದು ತಲೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ,ವಾಸನೆಗೆ ಮತ್ಉತು ಸಿರಾಡುವ ಮೂಗು ಇರುವುದು ತಲೆಯಲ್ಲಿ,ಶಬ್ದಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ ಬಾಯಿ ಇರುವುದು ತಲೆಯಲ್ಲಿ,ಕೆಳಲಿಕ್ಕೆ ಇರುವ ಕಿವಿಯೂ ತಲೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ,ಅಷ್ಟೇಅಲ್ಲದೆ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳು ಸರೀಯಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಇರುವ ಮಿದುಳು ಇರುವುದು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಆದಕಾರಣ ತಲೆಯೂ ಮಹತ್ವ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಒಂದು ದೇಹದ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು
ಶತಭಿಷ (ನಕ್ಷತ್ರ)

map showing Shataraka]]

**ಶತಭಿಷಾ** ಅಥವಾ **ಶತಭಿಷಕ್** ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕನೇ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ರಾಹುವು ಈ ನಕ್ಷತ್ರದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಕುಂಭ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂರನೇ ಪ್ರಖರ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ.
### ನೋಡಿ 
-------
*ಜ್ಯೋತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು

ವರ್ಗ:ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ
ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
ದಂಡಂ ದಶಗುಣಂ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

**ದಂಡಂ ದಶಗುಣಂ** ಗಣೇಶ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ರಮ್ಯಾ ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕಣ್ಣು

***ಕಣ್ಣು** ಬೆಳಕನ್ನು ಕಾಣುವ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ. ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. **ಕಣ್ಣಿನ ರಚನೆ ಹೀಗಿದೆ**

]]

## ಪರಿಚಯ
* ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳ ರಚನೆ ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದು. ಕಣ್ಣು ಎಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಟಿ.ವಿ.ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿರುವಷ್ಟೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವ ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಎದುರಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ಮಸೂರವಿದೆ. ಅದು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ನಿಲುಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಕಿರಿದಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. 
* ಅದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಪಾಪೆ ಇದೆ. ಅದು ಬೆಳಕಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೋಟ ಬೀರಿದಾಗ ಅದು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಬೆಳಕು ಮಾತ್ರ ಒಳ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 
* ಕತ್ತಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಒಳಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಹಿಂಭಾಗದ ಒಳ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ರೆಟಿನಾ ಎಂಬ ಭಾಗವಿದೆ. ಇದುವೇ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಬಿಂಬವನ್ನು ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಗುರ್ತಿಸಿ ಅದರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮೆದುಳಿಗೆ ಕಳಿಸುವ ಭಾಗ.

## **ರೆಟಿನಾ ರಚನೆ**
* ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರದ ಮುನ್ನೂರು ಕೋಟಿ `ಪೋಟೋ ರಿಸೆಪ್ಟರ್ಸ್’ ಎಂಬ ಕಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವಿಷ್ಟೂ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಬೆಳಕು ಹಾಗೂ ಕತ್ತಲಷ್ಟನ್ನೇ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಆಧಾರದಲ್ಲೇ ಮೆದುಳು ವಸ್ತುವಿನ ಆಕಾರ, ಗಾತ್ರ, ದೂರವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವುದು. 
* ಅದಲ್ಲದೆ, ಅದೇ ರೆಟಿನಾದಲ್ಲಿ ಏಳುನೂರು ಕೋಟಿ `ಕೋನ್’ ಕಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕೆಲಸ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಗುರ್ತಿಸುವುದು! ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದ ಎಕ್ಸ್ [X] ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಈ ಕಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗ ಸ್ವಲ್ವ ಜನನದ ವಿಷಯವನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
* ಗಂಡಿನಿಂದ ಬರುವ `ವೈ [Y] ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಹೆಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ `ಎಕ್ಸ್ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಾಗ ಗಂಡು ಮಗುವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಡಿನಿಂದಲೂ `ಎಕ್ಸ್ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್' ಬಂದಿತೆಂದರೆ ಖಂಡಿತಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವೇ ಹುಟ್ಟುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ `ವೈ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. 
* ಆಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ಗಳೂ ಸಹ `ಎಕ್ಸ್’ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ `ಎಕ್ಸ್’ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಕಣ್ಣಿನ ರೆಟಿನಾದಲ್ಲಿರುವ `ಕೋನ್’ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಒಂದೇ `ಎಕ್ಸ್ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್’ ಹೊಂದಿರುವ ಗಂಡಸರಿಗಿಂತಲೂ, ಎರಡು `ಎಕ್ಸ್ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌’ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಂಗಸರ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೋನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಅವರು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರ್ತಿಸಬಲ್ಲರು!

## ನೋಡಿ
*ಮಾನವನ ಕಣ್ಣು

ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು
ಮಹಮ್ಮದ್ ಘಜ್ನಿ

**ಮಹ್ಮದ್ ಘಜ್ನಿ(೯೯೭-೧೦೩೦)**
ಘಜ್ನಿಯು ೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ತಾಫ್-ಗೀನ್ ನಂತರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದ.ಈತನು ಕ್ರಿ.ಶಕ೧೦೦೧ ರಿಂದ ೧೦೨೭ ರ ವರೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ 17 ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.ಅದರಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ದಾಳಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* UCLA website
* Mahmud of Ghazna Columbia Encyclopedia (Sixth Edition)
* Mahmud Encyclopædia Britannica (Online Edition)
* Ghaznavid Dynasty Encyclopædia Britannica (Online Edition)
* Ghaznavids and Ghurids Encyclopædia Britannica (Online Edition)
* Mahmud Ghazni 
* History of Iran: Ghaznevid Dynasty
* Rewriting history and Mahmud of Ghazni
* http://persian.packhum.org/persian/index.jsp?serv=pf&file=80201010&ct=0  Online Copy:Last Accessed 11 October 2007 Elliot, Sir H. M., Edited by Dowson, John. *The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period*
* Tarikh Yamini, or Kitabu-l Yami of Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad al Jabbaru-l 'Utbi. 

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ, ಸಂವಹಕರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

'ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ,' 'ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ,' ಮತ್ತು 'ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ,'ವಿಷನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್,' ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.  ಈ ವಿಷನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ 'ಪ್ರೊ.ಸಿ ಎನ್ ಆರ್ ರಾವ್' ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂವಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಇದು ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿ. ೨೦೧೦-೧೧  ಸಾಲಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಂವಹಕರು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಏಳು ಜನ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಂವಹಕರು, 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ 'ವಿಷನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್' ನ ಉಪ-ಸಮಿತಿ ಕೆಳಗಡೆ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿರುವ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೫೦ ಸಾವಿರ ರು.ನಗದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾಜನರು
೧. ಅಜ್ಜಯ್ಯ. ಟಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕ, ವಿಎಮ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಹುನಗುಂದ್, ಬಾಗಲಕೋಟೆ.

೨. ಕೇಶವ್. ಎ. ಬುಲ್ ಬುಲೆ, ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರೊ. ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಕಾಲೇಜು, ರಾಜಾಜಿನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು.

೩. ಎಚ್.ಎಸ್. ನಿರಂಜನಾರಾಧ್ಯ, ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರೊ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಗಂಗಾ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಮರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಬಾಯ್ಸ್, ಬಿ.ಎಚ್.ರೋಡ್, ತುಮಕೂರು.

೪. ಟಿ. ಅರ್. ಅನಂತರಾಮು, ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಬಡಾವಣೆ, ಮೊದಲನೇ ಹಂತ, ಬೆಂಗಳೂರು.

೫. ಸುಧೀಂದ್ರ ಹಾಲ್ದೊಡ್ಡೇರಿ, ಪ್ರೊ. ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗ, ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಜಕ್ಕಸಂದ್ರ ಪೋಸ್ಟ್, ಕನಕಪುರ.ಕಳೆದ ೧೩ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಮನದಟ್ಟಾಗುವಂತೆ ಸರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಲೇಖಕ. 

೬. ಎಂ.ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಪಾಶಾ, ಶಿವನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು.

೭. ಸಾತನೂರ ದೇವರಾಜ್ ಯು, ಕೆ.ಎಚ್.ಬಿ. ಕಾಲೋನಿ, ಹೂಟಗಳ್ಳಿ, ಮೈಸೂರು.

ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ

**ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ**ವು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ವ್ಯಾಕರಣವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯು ಅನೇಕ ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಈಗ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವುದು ಪಾಣಿನಿಯ ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯೀ ಎಂಬ ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥ ಮಾತ್ರ. ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿವೆ.

## ವ್ಯಾಕರಣ ಸಂಪ್ರದಾಯದ
**ಪಾಣಿನಿ** (400 BCE) ಒಂದು ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ಕಾತ್ಯಾಯನ, **ಪನಿನಿಯಾನ್**(Pāṇinian) ಸೂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾರ್ತಿಕಾರ-vārtikas(ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು) ಸಂಯೋಜನೆ  ಮಾಡಿದನು.**ಪತಂಜಲಿ**, ಪಾಣಿನಿಯ ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ, ಮಹಾಭಾಷ್ಯ (Mahābhāṣya)ವನ್ನು  ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯೀ(Aṣṭādhyāyī) ಮತ್ತು ವರ್ತಿಕಾಸ್(Vārtikas) ಮೇಲೆ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಮೂರು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣಜ್ಞರಿಂದ ಈ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ತ್ರಿಮುನಿ ವ್ಯಾಕರಣವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Vedic Society Sandhi Calculator 
* Online tool to perform and undo Sanskrit sandhi effects
* Little Red Book 
* Sanskrit grammars
* Sanskrit grammar Laghu-Siddanta-Kaumudi (English & Tamil Lectures) 
* Sanskrit grammar Video AdiLaghu (English & Tamil)

ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ
ಚೊಳಚಗುಡ್ಡ

**ಚೊಳಚಗುಡ್ಡ** ಕರ್ನಾಟಕದ  ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಊರು. 
## ಆಕರಗಳು
AMS Maps of India and Pakistan

ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬೆನ್ದೆಕೆರೆ

**ಬೆನ್ದೆಕೆರೆ** ಪಟ್ಟಣವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ, ಅರಸಿಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
ಜಕಣಾಚಾರಿ

**ಅಮರಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರಿ** ಯವರು ಅತ್ಯಂತ ನಾಜೂಕಾದ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ದಂತಕಥೆಯಾದ ಶಿಲ್ಪಿ,ಇವರು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಹಾಗೂ ಹೊಯ್ಸಳರ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಬೇಲೂರು  ಹಾಗೂ 
ಹಳೇಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಅವರ ಜೀವನ 
ಕರ್ನಾಟಕದ  ತುಮಕೂರಿನಿಂದ  ೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೈದಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಜಕಣಾಚಾರಿಯವರು ಜನಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಊರಿನ ಮೂಲ ಹೆಸರು  ಕ್ರೀಡಾಪುರ. ಅವರ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಕಲೆಗಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು  ನೃಪ ಹಯರು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರವೇ ಅವರು ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟರು. ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದರು ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತ ಮುನ್ನಡೆದರು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಸಹ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮರೆತರು.

## ಜಕಣಾಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಅವರ ಮಗ 
ಜಕಣಾಚಾರ್ಯನ ಮಗನ ಹೆಸರು  ಡಂಕಣಾಚಾರ್ಯ. ಡಂಕಣಾಚರ್ಯನು ಆತನ ತಂದೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ  ತಾನೇ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದನು. ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಿಲ್ಪಿಯ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಮಹಾನ್ ಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಒಂದು ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಡಕನ್ನು ಆತನು ಕಂಡನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಜಕಣಾಚಾರ್ಯರು ಅವರು ಕೆತ್ತಿದ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದ್ದರೆ ತನ್ನ ಬಲಗೈಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಆ ಯುವ ಶಿಲ್ಪಿಗೆ ಮಾತನ್ನಿತ್ತರು. ಆ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಆ ದೋಷವಿರುವುದು ನಿಜವೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿ ಜಕಣಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ವಾಗ್ದಾನದಂತೆ ತಮ್ಮ ಬಲಗೈಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ತಂದೆ, ಮಗನೆಂಬ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು.

## ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ 
ಜಕಣಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ಕ್ರೀಡಾಪುರದಲ್ಲಿ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಆಶೆ ಹೊಂದಿದರು. ಇದು ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಅವರ ಬಲಗೈಯನ್ನು ದೇವರು ಕರುಣಿಸಿದನೆಂದು ದಂತಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಚರಿಸಿದುದರ ನಂತರ ಈ ಕ್ರೀಡಾಪುರ ಊರಿಗೆ *ಕೈದಾಳ*  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ *ಕೈ*  ಎನ್ನುವ ಪದವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೈದಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ  ಹಣ ಸಹಾಯ ಕೋರುತ್ತಿವೆ.

## ಜಕಣಾಚಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಕಲೆಗಾರನಿಗೆ ಜಕಣಾಚಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌ 
*ಜಕಣಾಚಾರ್ಯರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಲೇಖನ
*ಜಕಣಾಚಾರ್ಯ ರಾಜ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಲೇಖನ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಜನಿಸಿದ ವರ್ಷ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಜನರು
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರಿನ ಜನರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡಿಗರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆ

**ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆ** ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನೆಡೆಯುವ ಚುನಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಚುನಾವಣೆ
ವಾಯು ಸ್ತುತಿ

ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯು ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವೈಷ್ಣವ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದನ್ನು ಶ್ರೀ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತ ರಚಿಸಿದ್ದು. ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣ ದೇವರ ಅಥವಾ ವಾಯು ದೇವರ ಅವತಾರವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯು ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸ್ತುತಿಯಾಗಿದೆ.

## ಉಗಮ
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಾಂತ ವಾಯು ಸ್ತುತಿ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವರು ದಿನವೂ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಮಂದಿರದ ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಪ್ರಿಯ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ಹೊರಗೆ ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಂದೆ ಮಾಡಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಿ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಿನ, ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೂ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯದಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಕುತೂಹಲವಾಗಿ ಬಾಗಿಲ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಕಾದಿತ್ತು. ಒಳಗೆ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ವಾಯು ದೇವರ ಮೂರೂ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಅವತಾರವಾಗಿ ಹನುಮಂತನು ಶ್ರೀ ರಾಮನನ್ನು, ಎರಡನೆ ಅವತಾರವಾಗಿ ಭೀಮಸೇನನು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮತ್ತು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೇದವ್ಯಾಸರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುನೀತರಾಗಿ ಶ್ರೀ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

## ನರಸಿಂಹ ನಖ ಸ್ತುತಿ
ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ೪೧ ಪ್ಯಾರಾಗಳಿವೆ. ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪಠಿಸುವಾಗ, ನರಸಿಂಹ ನಖ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುವ ವಾಡಿಕೆಯಿದೆ. ನರಸಿಂಹ ನಖ ಸ್ತುತಿಯು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಎರಡು ಪ್ಯಾರಾ ಉದ್ದವಿದ್ದು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ನರಸಿಂಹ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ ಆಚಾರ್ಯರು ಬರೀ ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾತ್ರ ಬೇಡವೆಂದು ತಕ್ಷಣವೇ ನಖ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅದನ್ನು ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿದರು.

ವಾಯು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಹರಿ ವಾಯು ಸ್ತುತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳು
ತೂಗುದೀಪ

**ತೂಗುದೀಪ**, ಒಂದು ಬಗೆಯ ದೀಪ. ಇದನ್ನು ಸರಪಳಿಯ ಮೂಲಕ ತೂಗು ಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಪೂಜಾ ಪರಿಕರಗಳುವರ್ಗ:ರಾಜಕುಮಾರ್_ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಮಿಲ್ವಾಕೀ

**ಮಿಲ್ವಾಕೀ** () ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಈ ನಗರ ಮಿಚಿಗನ್ ಕೆರೆಯ ಆಗ್ನೇಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೬೦೫,೦೧೪.

## ಭೂಗೋಳ
ಮಿಲ್ವಾಕೀ ನಗರ ಮಿಚಿಗನ್ ಕೆರೆಯ ಆಗ್ನೇಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಊರು ಮೆನೊಮೊನೀ,ಮಿಲ್ವಾಕೀ ನದಿ, ಹಾಗೂ ಕಿನ್ನಿಕ್ಕಿನ್ನಿಕ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಊರಲ್ಲಿ ಲಿಂಕನ್ ಕ್ರೀಕ್, ರೂಟ್ ನದಿ ಥರದ ಹಲವಾರು ಚಿಕ್ಕ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ.

ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ_ಸಂಯುಕ್ತ_ಸಂಸ್ಥಾನದ_ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ_ಸ್ಥಳಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಾರಾಯಣ ಹಾಗೂ ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಘಾಟ್ಕೋಪರ್ (ಪೂ), ಮುಂಬೈ

thumb|right|250px|ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್  ಹಾಗೂ ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರ ಮಂದಿರ್
ಮೇಘ್ ಜೀ ವಲ್ಲಭ್ ದಾಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ವತಿಯಿಂದ ಸನ್. ೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಥಮ ಮಂದಿರವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಮೇಘ್ ಜಿ ಯವರು, ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ, ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರಶಾಖೆಗಳು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದವು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ್ ಸೇಠ್ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದ್ಯೋಗಪತಿ, ಜೆ.ಆರ್.ಡಿ.ಟಾಟರವರ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಪೈಲೆಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರುಪಡೆದಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಪಾರಿತೋಷಕಗಳನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೇಘ್ ಜಿ ಮತ್ತು ಪರಿವಾರದವರು, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸುಭಾಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ರವರು ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಂಗಳದಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಶೇಟ್ ಜಿಯವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗ ಬರ್ಮಾಶೆಲ್ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಸನ್ ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಚಿಕಾಮಕೋಟಿ ಪೀಠದ ಜಯೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿಸ್ವಾಮಿಗಳು ಆಗಮಿಸಿ ದೇವತಾರ್ಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು.
thumb|left|180px|ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್  ಮೂರ್ತಿ
## ಶಿವಲಿಂಗ ಸ್ವಯಂಭು
thumb|right|180px|ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿ
ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಾವಿಯೊಂದನ್ನೂ ನಿರ್ಮಣಮಾಡಿದ್ದರು. ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಭಾವಿಯಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಸೇದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಶಿವಲಿಂಗ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಅದನ್ನೇ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರಂತೆ. ಅದೇ ಮುಂದೆ ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರ್ ಮಂದಿರ್ ಯೆಂದು  ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಅನ್ನಕುಮಾತ್ಸನ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ  ೫೬ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪುಷ್ಪೇಂದ್ರ ಪೂಜಾರಿ ಪರಿವಾರದವರು, ಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದಿಂದ ಪೂಜಾವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಇಲಕಲ

ಇಳಕಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇಲಕಲ್ಲ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ನಗರ.
ಇಳಕಲ್ಲ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.}ಇಳಕಲ್ಲ, ಕರಡಿ, ಅಮೀನಗಡ  ಆಯ್ದ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಹೋಬಳಿಯ  ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಿಂದ 60 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಸನ್ನಿವೇಶ
ಇಳಕಲ್ ಪಟ್ಟಣವು 
. ಅಕ್ಷಾಂಶ ರೇಖಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೫೮೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
## ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ
ಇಲ್ಲಿನ ಸೀರೆಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ನೇಯ್ಗೆಯ ಹಾಗೂ ಬಣ್ಣಹಾಕುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಕುವ ಕೆಂಪು ಶಿಲೆಯು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ.pink granite(ruby red), 
## ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಬನಶಂಕರಿ, ಬಸವಣ್ಣ, ಮತ್ತು ವೆಂಕೋಬ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಕೊನೆಯದು ಪೂರ್ವಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಐಹೊಳೆಯಿಂದ ತಂದಿರಬಹುದೆಂದು ನಂಬಿಕೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲಿನ ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ದೂಲ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಮಹಂತಸ್ವಾಮಿಗಳೆಂಬ ವಿರಕ್ತ ಸ್ವಾಮಿಗಳೊಬ್ಬರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಿಂಗಾಯತ ಶ್ರೀ ವಿಜಯ ಮಹಾಂತೇಶ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳದ ಎಲ್ಲ ವಿಭಾಗದ ಜನರೂ ಆಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಕರಡಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಶ್ರೀ ಬಸವಣ್ಣ ದೇವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲದ ಸಂತ ಜೋಸೆಫ್ ಚರ್ಚ್ ಇದೆ

## ಆಡಳಿತ
ಇಲ್ಲಿನ ಪೌರಸಭೆ 1867ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಅದರ 21 ಜನ ಸದಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 2 ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿವೆ. ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಂದಾವರ್ತಿ ಚುನಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈಗ ನಗರಸಭೆಯಾಗಿದೆ.ವಾರ್ಡ
೩೧ಇವೆ

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು, ಒಂದು ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜು ಇವೆ.
 
## ಆಕರಗಳು
AMS Maps of India and Pakistan

ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕೆಂದೂರ

**ಕೆಂದೂರ** ಕರ್ನಾಟಕದ  ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಊರು. 
## ಆಕರಗಳು
AMS Maps of India and Pakistan

ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ಹರಳಕಟ್ಟಿ

**ಹರಳಕಟ್ಟಿ** ಕರ್ನಾಟಕದ  ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಊರು. 
## ಆಕರಗಳು
AMS Maps of India and Pakistan

ವರ್ಗ:ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಪಿ. ಮಹಮ್ಮದ್

**ಪಿ. ಮಹಮ್ಮದ್** 'ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ'ಯಲ್ಲಿ 'ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರಾಂಕಣಕಾರ'ರು. ವ್ಯಂಗಚಿತ್ರಕಾರರೆನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ತಮ್ಮನ್ನು 'ಕಾರ್ಟುನಿಸ್ಟ್' ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಮಹಮ್ಮದ್ ದೇಶದ ಅಗ್ರ ಕಾರ್ಟೂನಿಸ್ಟ್ ರ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಬಹುದಾದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಭೆ. ಅವರ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ವಿಡಂಬನೆ, ಅಮಾಯಕ ಮತದಾರನ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಟೀಕೆ, ಮೂದಲಿಕೆ.. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡದ ಓದುಗರು ಅವರ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಗಳನ್ನು ಮಿಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಜನರು ಅಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. 

## ಜನನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವೃತ್ತಿ
'ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಮಹಮ್ಮದ್', ಜನಿಸಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನ ಹತ್ತಿರದ ಪಡುಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ. ಪದವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ 'ಎಂ.ಟಿ.ವಿ. ಆಚಾರ್ಯ ಕಲಾ ಶಾಲೆ'ಯ ಅಂಚೆ ಕೋರ್ಸ್ ಗೆ ಭರ್ತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. 'ರೇಡಿಯೋ ರಿಪೇರಿ' ಅವರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹವ್ಯಾಸ. 'ಮಹಮ್ಮದ್' ರವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಪಿ. ವಿ. ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಮತ್ತು ದೇವೇಗೌಡರು.

ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ
ವರ್ಗ:ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ
ಜಾಲಿಹಾಳ

**ಜಾಲಿಹಾಳ**ವು ಕರ್ನಾಟಕರಾಜ್ಯದ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬದಾಮಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
.

ಇದು ಶ್ರೀ  ಲಕ್ಷ್ಮಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ  ಚಿದಂಬರ ಮಹಾರಾಜರು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಪುಣ್ಯ ಭೂಮಿ ಹಾಗು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ  ಪುಣಾ೯ನಂದಾಶ್ರಮ ಇರುವ  ಧಾಮಿ೯ಕ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

## ಆಕರಗಳು
AMS Maps of India and Pakistan

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅರಮನೆ

ಅರಮನೆಯ ಒಂದು ಭವ್ಯ ನಿವಾಸ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜಮನೆತನದವರು ಅಥವಾ  ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿವಾಸಿಸುವ ಭವ್ಯ ನಿವಾಸ.ಈ ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ palatium  ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ (ರೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ನಿವಾಸಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಮನೆ).ಯುರೋಪಿನ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ  ಶ್ರೀಮಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಖಾಸಗಿ ಮಹಲುಗಳನ್ನು  ಅರಮನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರಮನೆಗಳು ಸಂಸತ್, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು,ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು,ಹೋಟೆಲ್ಗಳಾಗಿವೆ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನರಂಜನಾ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು  ನಡೆಸುವ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಅರಮನೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಅರಮನೆ ಚಿತ್ರಗಳು 
thumb|right|ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ

## ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಅರಮನೆಗಳು
* ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ&ndash;ಮೈಸೂರು
* ಬೆಂಗಳೂರು ಅರಮನೆ - ಬೆಂಗಳೂರು
* ಚೆಲುವಾಂಬ ವಿಲಾಸ್ ಅರಮನೆ-ಮೈಸೂರು
* ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿಲಾಸ್-ಮೈಸೂರು
* ಜಗನ್ಮೋಹನ್ ಅರಮನೆ-ಮೈಸೂರು
* ರಾಜೇಂದ್ರ ವಿಲಾಸ್-ಮೈಸೂರು
* ಕಾರಂಜಿ ವಿಲಾಸ್ ಅರಮನೆ-ಮೈಸೂರು
* ಲಲಿತ ಮಹಲ್-ಮೈಸೂರು
* ವಸಂತ್ ಮಹಲ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್-ಮೈಸೂರು
* ಲೋಕ್ರಂಜನ್ ಮಹಲ್-ಮೈಸೂರು.

## ಇವನ್ನು ನೋಡಿ
*ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಅರಮನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ವಿಶ್ವದ ಅರಮನೆಗಳು ಪಟ್ಟಿ
*ಮೈಸೂರು ಹೆರಿಟೇಜ್ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪಟ್ಟಿ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಆಕಾಶ್

* ಪದದ ಅರ್ಥ ಆಕಾಶ
* ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಆಕಾಶ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಬಿಲ್ಲಿ ಬೌಡೆನ್

'''ಬ್ರೆಂಟ್ ಫ್ರೇಸರ್ "ಬಿಲ್ಲಿ' ಬೌಡೆನ್'''  (ಜನನ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧, ೧೯೬೩) ಮೂಲತಃ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ನವರಾದ ಒಬ್ಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್  ಅಂಪೈರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.  ರ್ಯೂಮೆಟಾಯ್ಡ್ ಆರ್ಥ್ರೈಟಿಸ್ ನಿಂದ ಬಳಲಲು ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಬೇನೆ ಬಾಧಿಸತೊಡಗಿದ ನಂತರ ಅವರು ಅಂಪೈರ್ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.  "ವಿನಾಶಸೂಚಕ ವಕ್ರ ಬೆರಳು" ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಇವರ ಹಲವಾರು ನಾಟಕೀಯವಾದ ಸೂಚನಾಶೈಲಿಗಳು ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ  ಬೌಡೆನ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಪೈರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು; ಅದು ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು.  ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೦ ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಅಂಪೈರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಪೈರ್ ಗಳ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಪ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅಂಪೈರ್ ಆಗಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಭಾರತಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಂಪೈರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯವಹಿಸಲು ನಿಯಮಿಸಲಾಯಿತು.  ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಐಸಿಸಿ ಅಂಪೈರುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮುಂಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.  ಅವರು ಮತ್ತೆ ೨೦೦೭ರವಿಶ್ವಕಪ್ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೂ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಂಪೈರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಒಂದು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಣಯ ನೀಡಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪಂದ್ಯವು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗಾಣುವಂತಾಯಿತು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಶಸ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೌಡೆನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಲೆಗ್  ಅಂಪೈರ್ ಆಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ ಗೆರಾಯಂಟ್ ಜೋನ್ಸ್ ಹೊಡೆದ ಬಿರುಸಿನ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಧರಾಶಾಯಿಯಾದರು. ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಏಕದಿವಸದ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಓಡಿಐ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಇವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ನೂರನೆಯ ಓಡಿಐ ಸಹ ಅದೇ ತಂಡಗಳು ಸೆಣಸಿದ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು; ಸೋಜಿಗವೆಂದರೆ ಎರಡೂ ಪಂದ್ಯಗಳು ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ನಲ್ಲೇ ನಡೆದಿದ್ದವು. ನೂರು ಓಡಿಐಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಪೈರಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂಪೈರ್ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಇವರು ಭಾಜನರಾದರು.  ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಸೈಮನ್ ಟಾಫೆಲ್ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು.

## ಸೂಚನೆಗಳು 
ಆರ್ಥ್ರೈಟಿಸ್ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಿಲ್ಲಿ ಬೌಡೆನ್ ರಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿ ಯಾದ ತರ್ಜನಿಯನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ 'ಔಟ್' ನೀಡುವ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಬಹಳ ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು "ವಿನಾಶಕರ ವಕ್ರ ಬೆರಳಿನ" ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.  ಇತರ ಸೂಚನೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ 'ವಕ್ರತೆಯ ಛಾಪು' ಮೂಡಿಸಿರುವ ಬೌಡೆನ್ ನಾಲ್ಕು ರನ್ನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು "ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಗುಡಿಸುವ" ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೋಳನ್ನು ಆಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಿಕ್ಸರ್ ಸೂಚಿಸಲು "ಜೋಡಿ ವಕ್ರ ಬೆರಳುಗಳ ಷಣ್ಮುಖ ನೆಗೆತ"ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.  ಅವರ ಸೂಚನೆಗಳು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಓಡಿಐಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಟ್ವೆಂಟಿ-೨೦ ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.  ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯು ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನೂ, ಟೀಕಾಕಾರರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕ್ರೋವ್ ಅವರನ್ನು ಬೋಝೋ ದ ಕ್ಲೌನ್ 
ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರ ಆರ್ಥ್ರೈಟಿಸ್ ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಶರೀರವನ್ನು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರಲೇಬೇಕಾದುದರಿಂದ ಅವರು ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು/ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.

'''*ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು* '''

ನೂರು ಓಡಿಐಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಐಸಿಸಿ ಬ್ರಾನ್ಝ್ ಬೇಲ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
* ಕ್ರಿಕ್ ಇನ್ಫೋ ದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲಿ ಬೌಡೆನ್.
* [http://beigebrigade.co.nz/loop/byc/ ]  -  ಬೀಜ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ನ ಪಾಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಜಾಲತಾಣ

ವರ್ಗ:೧೯೬೩ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು
ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು
ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಂಪೈರ್ ಗಳು
ವರ್ಗ:ವೆಸ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಬಾಲಕರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಮಾಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು
ಅಂತ

**ಅಂತ**, ಒಂದು ನಾಮಪದ. ಇದರ ಅರ್ಥಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
* ಕೊನೆ, ತುದಿ 
* ಅಂಚು 
* ಮುಗಿವು 
* ಕೊನೆಗಾಲ, ಸಾವು 
* ಕೀಳು, ಹೀನ 
* ಉಳಿಕೆ, ಶೇಷ 
* ಹತ್ತಿರ, ಸಮೀಪ 
* ಒಳಗು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಉತ್ಕರ್ಷ

**ಉತ್ಕರ್ಷ** ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
* ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಸಾಧಾರಣ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರತಿಭೆ ಅಥವಾ ಗುಣ
* ಸಮೃದ್ಧಿ, ವರ್ಧಿಸುವಿಕೆ, ಒಳ್ಳೆ ಯೋಗ ಅಥವಾ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ಏಳಿಗೆ
ಅಳಿಮಯ್ಯ

* ಸಂಬಂಧ ಸೂಚಕ ಪದ ಅಳಿಯ
* ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಳಿಮಯ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಅಪರಂಜಿ

**ಅಪರಂಜಿ**, ಒಂದು ನಾಮಪದ
* ಚೊಕ್ಕ ಚಿನ್ನ 
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ
* ಶುದ್ಧಬಂಗಾರ
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ತಂದೆ

**ತಂದೆ**, ಒಂದು ನಾಮಪದ

೧) ತಂದೆ, ಜನಕ, ಪಿತೃ, ಅಪ್ಪ 
೨) ಮೂಲಪುರುಷ, ಮೊದಲಿಗ, ನಿರ್ಮಾತೃ, ಪೂರ್ವಜ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಮಾನುಷ

**ಅಮಾನುಷ**, ಒಂದುಗುಣವಾಚಕ
* ಕ್ರೂರವಾದ 
* ಅತಿ ಮಾನುಷ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಣ್ಣ

**ಅಣ್ಣ**ಎಂಬುದು ಒಂದು ನಾಮಪದ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಹಿರಿಯ ಗಂಡು ಮಗು ಅಥವಾ ಆ ತಾಯಿಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಗುವಿನ ಮುನ್ನ ಹುಟ್ಟುವ ಗಂಡು ಮಗುವನ್ನು ಅಣ್ಣನಾಗುತ್ತಾರೆ. ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣ, ತಂಗಿ, ತಮ್ಮ, ತಂಗಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳಿವೆ.

ಹೆಣ್ಣಿನ ಜನುಮಕೆ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮರು ಬೇಕು 
ಬೆನ್ನ ಕಟ್ಟುವರು ಸಭೆಯೊಳಗೆ|ಸಾವಿರ
ಹೊನ್ನ ಕಟ್ಟುವರು ಉಡಿಯೊಳಗೆ||

ಅಣ್ಣ ಪದದ ಅರ್ಥಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
* ಹಿರಿಯ, ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವ
* ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದವ
* ಸೋದರ, ಒಡಹುಟ್ಟಿದವನು
* ಒಡಹುಟ್ಟುಗ
* ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರ ಸಂಬಂಧ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರುವ ದಿನವೇ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ.
* ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ ದಿನದಂದು ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ತಮ್ಮಂದಿರಿಗೆ ರಾಖಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಅವರ ಜೀವನ ಸುಗಮವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ

”’ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ”’ಯು ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ  ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದು ಶ್ರೀ ನಡಿಕೇರಿಯಂಡ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನವರು ಇದನ್ನು  ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 

ಜಾನಪದ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತರಗಳನ್ನೊಳಗೊಳ್ಳುವ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ  ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು  ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಕಳೆದ ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದೆಯಾದರೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತ ಹಿಂದೆಯೇ ಕೊಡಗಿನ ಗಣ್ಯರಾದ  ಶ್ರೀ ನಡಿಕೇರಿಯಂಡ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನವರು ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 

ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಕಾಶನದ ಪ್ರತಿಗಳು ದುರ್ಲಭವಾಗಿದ್ದು, ಬೇಡಿಕೆಯಿದ್ದುದರಿಂದ ಕಳೆದ ೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನವರ ಪುತ್ರ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರು ಎರಡನೆಯ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅದರ ‘ಜಾನಪದ ಮಾಲೆ’ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿತು.

## ಗ್ರಂಥದ ಮಹತ್ವ
ಶ್ರೀ ಜೀ ಶಂ ಪರಮಶಿವಯ್ಯನವರು ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ‘ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ’ಯು ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಆಚಾರ್ಯ ಕೃತಿಯೆಂದು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಡಗಿನ ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಹಲವರಿದ್ದರೂ ಕಾಲದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ವಿಷಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗ್ರಂಥವು ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆಯೆಂದೂ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಮಹದ್ಗ್ರಂಥ ಕೊಡವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕೃತಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ವೇದ ಸಮಾನವೆಂದರೂ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ. 

## ಗ್ರಂಥದ ಕುರಿತು
‘ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ’ಯು ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಹರಿದು ಬಂದ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ, ಮಾತುಕತೆಗಳ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿದ್ದು, ಮೊದಲನೆಯದು ಕೊಡಗಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಕೊಡವರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಜನನ, ಬಾಲ್ಯಲೀಲೆ, ಮದುವೆ, ಮರಣಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ವಿಶದವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಗೀತಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. 

ಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪುತ್ತರಿ ಅಥವಾ ಹುತ್ತರಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ವರ್ಣನೆಯ ಹಾಡುಗಳಿದ್ದರೆ ಐದನೆಯದರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಶೇಷರಾದವರನ್ನು ಕುರಿತಿರುವ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ.

ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಾಣ್ನುಡಿಗಳು, ಜಾಣ್ನುಡಿಗಳು, ಒಗಟುಗಳು, ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಕಟ್ಟು-ಕಟ್ಟಳೆಗಳು, ಹೀಗೆ ನಾನಾ ತರದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ.

ನಾಲ್ಕನೇ ಮುದ್ರಣದವರೆಗೆ ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಯ ಭಾಗವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದ್ದು ಹಾಡುಗಳು, ಗಾದೆಗಳು, ಒಗಟುಗಳು, ಮೊದಲಾದ ಜಾನಪದ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಐದನೇ ಆವೃತ್ತಿ ಇಂಗ್ಲಿಶಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನವರ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಾದ ಡಾ ನಂಜಮ್ಮ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಬೊವ್ವೇರಿಯಂಡ ಎಮ್ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪವರು. 

ಆರನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಜ್ಜಿನಿಕಂಡ ಮಹೇಶ್ ನಾಚಯ್ಯ ಮತ್ತವರ ಪತ್ನಿ ಪ್ರಮೀಳಾ ರವರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್‌ಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡು, ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ  ‘ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಪರಿಷತ್ನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ.

## ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಗಳು
೧.   ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಡವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕದೆಮಿ, ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗೈಡ್ಸ್ ಕಟ್ಟಡ, ಮಾನ್ಸ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಬಳಿ, ಮಡಿಕೇರಿ  ೫೭೧೨೦೧, ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ.

೨.   'ಪೂಮಾಲೆ' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಚೇರಿ, ಫೀ ಮಾ ಕಾರ್ಯಪ್ಪ ರಸ್ತೆ, ವಿರಾಜಪೇಟೆ ೫೭೧೨೧೮, ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ.

## ಆಧಾರ
* ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ, ನಡಿಕೇರಿಯಂಡ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪ, ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೭೫

* ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ, (ಕೊಡವ ಅನು.)ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಪರಿಷತ್, ೨೦೦೬

ವರ್ಗ: ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ: ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ನಡಿಕೇರಿಯಂಡ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪ

**ನಡಿಕೇರಿಯಂಡ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪ**ನವರು (ಜನನ: ೧೮೭೫ ಮತ್ತು ಮರಣ ೧೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೩೧) ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೇ ಆಚಾರ್ಯ ಕೃತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವ ‘ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ’ ಯ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು. ಇವರು ಹರದಾಸ ಅಪ್ಪನೆರವಂಡ ಅಪ್ಪಚ್ಚ ಕವಿಗಳ ಸಮಕಾಲೀನರು.

## ಜನನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮಡಿಕೇರಿಯಿಂದ ತಲಕಾವೇರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಬೇಂಗುನಾಡು ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನವರ ತಾಯಿ ಪೊನ್ನವ್ವನವರ ತವರು. ಅವರ ತಾಯಿಯ ಮನೆತನದ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಮಾಡ. ಅಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನವರು ನಾಪೊಕ್ಲು ನಾಡು ಕರಡ ಗ್ರಾಮದ ನಡಿಕೇರಿಯಂಡ ಮನೆತನದವರು. ಅವರ ತಂದೆ ಅಯ್ಯಣ್ಣನವರು. ಮಡಿಕೇರಿಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಬಳಿಕ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರೀ ಕಾಲೆಜಿನಲ್ಲಿ ಎಫ್ ಎ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು. ಹಣದ ಅಭಾವದ ಕಾರಣ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗದೆ ಊರಿಗೆ ಮರಳಿದರು.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪನದಿಂದ ಆರಂಭವಾದರೂ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ (ಅಂದರೆ ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ) ರೆವಿನ್ಯೂ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಆದರು. ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆಗ ಇದ್ದ ಕೊಡಗು ರೆಜಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಜಮೇದಾರರಾಗಿ ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಆದರೆ ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಈ ರೆಜಿಮೆಂಟನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಾಗ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಭೇದಾರರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ವೆಲ್ಲೂರು ಪೊಲಿಸ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಾಗಿ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಪೊಲಿಸ್ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರಾಗಿಯೂ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ದುಡಿದರು.

## ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನವರು ಕೊಡಗಿನಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ ಕೊಡವರ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಹಲವು ಹಿರಿಯರಿಂದ, ಹಾಡುಗಾರರಿಂದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು  ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆಯನ್ನು  ಬರೆದರು. ಅಂದಿನ ಕಮಿಶನರ್ ಸಿ ಎಸ್ ಸೂಟರ್ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 

ಬಳಿಕ ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಕೊಡವ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ‘ಭಗವಂತಂಡ ಪಾಟ್ಟ್’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 

"ನನ್ನ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡಗು ಪದಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದು ಕೆಲವು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಡುಗಳು ದೊರೆತ ನಂತರ ಕೊಡವರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದೆ" ಎಂದು ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ ಗ್ರಂಥದ ರಚನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಸರಳವಾಗಿ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪುರಾತನವಾದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜನಾಂಗದ ಜಾನಪದದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ತಾವೊಬ್ಬರೇ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವರೆಂಬುದರ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ, ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವೆಂಬ ಸೌಧದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಅಡಿಗಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕಿದ ಶ್ರೀಯುತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡುವಂಥದ್ದು.      

## ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಇವರಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದು, ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ, ಪೊಲಿಸ್ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರ ಸಹಕಾರೀ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೇಂಕಿನ ಸ್ಥಾಪನಾಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. 

## ಕ್ರೀಡಾಭಿರುಚಿ
ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನರಿಗೆ ಆಟೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಅಭಿರುಚಿಯಿದ್ದಿತಲ್ಲದೆ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಬೌಲರ್ ಆಗಿದ್ದರು.    

## ಆಧಾರ
ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ - ನಡಿಕೇರಿಯಂಡ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪ - ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೈಸೂರು ವಿ ವಿ - ೧೯೭೫

ವರ್ಗ:ಕೊಡವರು

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:೧೮೭೫ ಜನನ
ವರ್ಗ:೧೯೩೧ ನಿಧನ
ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ

**ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ** (VSM) ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಯಾವುದೇ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಹುದ್ದೆ ಹೊಂದಿರುವವರ "ಉನ್ನತವಾದ ರೀತಿಯ  ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಯನ್ನು" ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿಯೂ  ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಐದು ಮೂಲೆಗಳಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಪದಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಗೆರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಹಳದಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಬಳಿಕ "VSM" ಎಂದು  ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಪದಕವನ್ನು ಮೂಲತಃ "ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ, ವರ್ಗ III" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನವರಿ ೨೭, ೧೯೬೭ರಂದು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರಿಗೆ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪದಕದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿಯಿತು. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಸೇವಾ ಪದಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುದ್ಧೇತರವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪದಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಮಿನ್ಸ್ಕ್

**ಮಿನ್ಸ್ಕ್** (, ; , ), ಯೂರೋಪಿನ ಬೆಲಾರುಸ್ ದೇಶದ ರಜಧಾನಿ. ಈ ಊರು ಸ್ವಿಸ್ಲಾಕ್ ಹಾಗೂ ನೆಮಿಗಾ ನದಿಗಳ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಬೆಲಾರುಸ್
ವರ್ಗ:ರಾಜಧಾನಿಗಳು
ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ

**ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ** ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ.
## ಭೌಗೋಳಿಕ
ಹೋಬಳಿ ಚಳ್ಳಕೆರೆ - ಜಗಳೂರು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಳ್ಳಕೆರೆಗೆ ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೩೭೫೭ (೧೯೭೧). ಈ ಹೋಬಳಿಯಲ್ಲಿ ೪೭ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ.
## ಇತಿಹಾಸ
ಪಂಚಗಣಾಧೀಶ್ವರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಪಣಿಯಪ್ಪನೆಂಬ ಶಿವಭಕ್ತನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತನ್ನ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಏಕಾಂತ ಮಠದಲ್ಲಿ ತಪೋನಿರತರಾಗಿದ್ದು, ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮೆರೆದು ಸನ್ಮಾಗ ಪ್ರವೃತ್ತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಹಿರೇಕೆರೆ, ಚಿಕ್ಕಕೆರೆ, ಮೊದಲಾದ ಐದು ಕೆರೆಗಳನ್ನೂ, ಹಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
## ಶಾಸನಗಳು
೧೬೨೦ ರ ಮತ್ತು ೧೬೩೫ ರ ಮೊಳಕಾಲ್ಮುರುವಿನ ೩೭ ಮತ್ತು ೩೮ ನೆಯ ಶಾಸನಗಳು ಈ ಊರಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಪ್ಪನಾಯಕನೆಂಬವನ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀಶೈಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ತುರುಗಾಹಿ ಮಲ್ಲಪ್ಪನಾಯಕನೆಂಬವನು ಭೀಕರ ಬರಗಾಲದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು ಸಮೃದ್ದ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಹಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದನೆಂದೂ, ಬಳಿಕ ಮಲ್ಲನಾಯಕನ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಹಸವನ್ನರಿತ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಅವನನ್ನೇ ಈ ಸುತ್ತಿಗೆ ಒಡೆಯನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸದರೆಂದೂ ಅದರಿಂದ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

## ಮಠ
ಈ ಊರಿನ ಸಂತ ತಿಪ್ಪೇಶ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೆರೆಯ ನೀರುಂಡು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಹಸಿರು ತೋಟಗಳ ನಡುವೆ ಮಹಂತೇಶನ ಮಠವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಒಳಮಠ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ೨೨-೨೪ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರವನ್ನು ಬಸೆಟ್ಟಪ್ಪನೆಂಬ ಭಕ್ತ ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಗೋಪುರವನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ನಡೆದರೆ ಮಹಂತೇಶಲಿಂಗದ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಊರಿನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಹಿಂದೆ ಸಂತ ತಿಪ್ಪೇಶನ ಸಮಾಧಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊರಮಠವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೊಗಲ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ದುಂಡು ಗೋಪುರವನ್ನು ದಾಟಿ ಒಳಹೊಕ್ಕರೆ ಸಮಾಧಿಯ ಸುತ್ತ ವಿಶಾಲವಾದ ಅಂಗಳವಿದೆ, ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರಾಕಾರವಿದೆ. ಈ ಸಂತನನ್ನು ಕುರಿತ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವು ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀತಿಪ್ಪೇಶನ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಂಗಲು ಹಲವು ಮಂಟಪಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.
## ಪೌರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಆಂಚೆ ಕಚೇರಿ, ಪುರಸಭೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.

ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ತತ್ಸಮ

**ತತ್ಸಮ**, ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದದೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ತದ್ಭವ

**ಪಾಣ**, ಸಂಸ್ಕೃತ ಯಾ ಪ್ರಾಕೃತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಪಭ್ರಂಶ ಶಬ್ದ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ಮೀನುಗಾರ

[thumb|[ಸೇಷೇಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮೈಲಿ ದೂರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾಳದ ಹುರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಶಾರ್ಕ್‍ಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅವನು ಹಿಡಿದ ಬೇಟೆ]]
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನು ಮತ್ತಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಜನಾಂಗದವರನ್ನು **ಮೀನುಗಾರ**ರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಾದ ನದಿ,ಕೆರೆ',ಹಳ್ಳ,ಸಾಗರ,ಸಮುದ್ರ ಮುಂತಾದ ಜಲಾಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಜನಾಂಗದವರು ನೆಲಸಿ ಅಲ್ಲೀಯೆ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೂಂಡು ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ, ಸುಮಾರು ೩೮ ಮಿಲಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನಾಧಾರ ಮೀನುಗಾರರು ಹಾಗೂ ಮೀನು ಕೃಷಿಕರಿದ್ದಾರೆ.
## ಚಿತ್ರ

File:TraditionalFisherman1Ice.JPG|Traditional Icelandic fisherman
File:Shrimpers on horseback.jpg|Belgium shrimpers on horseback
File:Banks shrimper.jpg|English shrimper with pushnet 
File:Isla Juan Fernandez- Langostas (Lobsters).jpg|Chilean fishermen with lobsters
|Japanese fishermen with a tuna
File:Chennai_marina_beach_fisherman.jpg|Indian fisherman
File:Long Island fisherman.jpg|Long Island fisherman

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯೋಗ
ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕ

]]

ರಿಕ್ಟರ್, ಮಾನಕ ಅಧಿಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪನಗಳ ಪರಿಮಾಣ ವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ತುಲನೆ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅಳತೆಗೋಲು (ರಿಕ್ಟರ್ ಸ್ಕೇಲ್).   

ಈ ಅಳತೆಗೋಲನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ರಿಕ್ಟರ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬೆನೋ ಗುಟನ್‌ಬರ್ಗ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಡಗೂಡಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದ ವುಡ್-ಆಂಡರ್ಸನ್ ಭೂಕಂಪ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಕಂಪನಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದನು.

ಈ ಅಳತೆಗೋಲು ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಆಗುವ ಕಂಪನದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ೧೦ರ ಲಘುಗಣಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುದ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ವಿವೃತಾಂತ (ಓಪನ್ ಎಂಡೆಡ್) ಲಘುಗಣಕೀಯ (ಲಾಗರಿತ್ಮಿಕ್) ಮಾನಕವಾಗಿದ್ದರೂ 0ಯಿಂದ 10ರವರೆಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳುಳ್ಳ ಮಾನಕವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುವುದು ರೂಢಿ. ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರುವ ಭೂಕಂಪನದ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದೇ ಕಾರಣ. 

### ಅಳತೆಗೋಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ 
ಭೂಚಲನೆಯ ಪಾರವನ್ನು (ಆಂಪ್ಲಿಟ್ಯೂಡ್) ಪ್ರಧಾನ ಅಲೆಯ ಅವಧಿಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಲಭಿಸುವ ಭಾಗಲಬ್ಧದ ಲಘುಗಣಕವನ್ನು ಈ ಮಾನಕದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಎಂದೇ, ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾನಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಭೂಕಂಪನ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯದಕ್ಕಿಂತ 10ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಪರಿಮಾಣವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಭೂಕಂಪನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಇದು ಉಪಯುಕ್ತ (ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ಭೂಕಂಪನ ವಿನಾಶಕಾರೀ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಮರ್ಕಲಿ ಮಾನಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ). ಅಮೆರಿಕನ್ ಭೂಕಂಪನವಿಜ್ಞಾನಿ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ರಿಕ್ಟರ್(1900-85) ಈ ಮಾನಕವನ್ನು ಉಪಜ್ಞಿಸಿದ (1935).

## ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾನಕದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಭೂಕಂಪಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ  
* 3.5 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ: ಭೂಕಂಪನ ಮಾಪಕಗಳು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ, ಮಾನವಗ್ರಾಹ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ಗಳು ಇಲ್ಲ; 
* 3.5-6: ಸಾಪೇಕ್ಷ ಅತ್ಯಂತ ಲಘು ಕಂಪನ, ಅಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳ ಬೀಳುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಮಾನವಗ್ರಾಹ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು; 
* 6-7: ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲ ಗೋಡೆ, ಕಟ್ಟಡಗಳ ಕುಸಿತ, ಭೂಬಿರಿತ ಮುಂತಾದ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮಗಳು; 
* 7-8: ಬಹುತೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆಗಳ ನಾಶ, ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ಬಾಗುವಿಕೆ, ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮುಂತಾದ ಆಪತ್ತುಗಳು. 
* 8ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ: ಸರ್ವನಾಶ. 

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* IRIS Real-time Seismic Monitor of the Earth
* USGS: magnitude and intensity comparison 
* USGS: Earthquake Magnitude Policy
* USGS: 2000–2006 Earthquakes worldwide 
* USGS: 1990–1999 Earthquakes worldwide 
* Alaska Railroad Earthquake with a table of yield-to-magnitude relations.

ವರ್ಗ:ಭೂರಚನಶಾಸ್ತ್ರ
ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್

**ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್**  ಎನ್ನುವುದು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡೆಯ ಬೌಲಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಕೌಶಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡುವವರನ್ನು *ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ಗಳು*  ಅಥವಾ *ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್ಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ* .

## ಉದ್ದೇಶ
ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಚೆಂಡನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಮೂಲಕ ಅದು ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿದಾಗ ಅದು ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚೆಂಡನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚೆಂಡು ಚಲಿಸುವ ವೇಗವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ವೇಗದ ಬೌಲಿಂಗ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಚೆಂಡು 70–90&nbsp;ಕಿಮೀ/ಗಂ (45–55&nbsp;ಮೀಪ್ರಗಂ) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

## ಕೌಶಲ್ಯಗಳು
ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಾರೀರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಣಿಕಟ್ಟು ಸ್ಪಿನ್ ಮತ್ತು ಕೈಬೆರಳ ಸ್ಪಿನ್‌ನ ಎರಡು ಮೂಲಭೂತ ಬಯೋಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದರ ವ್ಯಾಪಿಸುವಿಕೆ ಇಲ್ಲ.

* ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ - ಕೈ ಬೆರಳ ಸ್ಪಿನ್ ಕೌಶಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಲಗೈ ಬೌಲಿಂಗ್. (ಉದಾ. ಜಿಮ್ ಲೇಕರ್)
* ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ - ಮಣಿಕಟ್ಟು ಸ್ಪಿನ್ ಕೌಶಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಲಗೈ ಬೌಲಿಂಗ್. (ಉದಾ. ಶೇನ್ ವಾರ್ನ್)
* ಎಡಗೈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಪಿನ್ - ಕೈಬೆರಳ ಸ್ಪಿನ್ ಕೌಶಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಎಡಗೈ ಬೌಲಿಂಗ್. (ಉದಾ. ಡೇನಿಯಲ್ ವೆಟ್ಟೋರಿ)
* ಎಡಗೈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ಸ್ಪಿನ್ - ಮಣಿಕಟ್ಟು ಸ್ಪಿನ್ ಕೌಶಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಎಡಗೈ ಬೌಲಿಂಗ್. (ಉದಾ. ಬ್ರಾಡ್ ಹಾಗ್)

ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಚೆಂಡಿಗೆ ಸ್ಪಿನ್ ಅನ್ನು ನೀಡಲು ಪಿಚ್‌ನ ಉದ್ದದ ಬಾಗಿದ ಕೋನಕ್ಕೆ ಸಮತಲವಾದ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಧಾನ ಮಣಿಕಟ್ಟನ್ನು ಅಥವಾ ಕೈ ಬೆರಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ ಚೆಂಡು ಪುಟಿಯುವ ಮೊದಲು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಬದಿಗೆ ತಿರುಗಲು ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಪರಿಣಾಮವು ಕಾರಣವಾಗಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ತಿರುಗುವಿಕೆಯನ್ನು *ಪಥಚ್ಯುತಿ*  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಥಚ್ಯುತಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಚೆಂಡು ಪುಟಿಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ದಿಕ್ಕಿನ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಚೆಂಡಿನ ಪಥವನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾದ ಈ ಪಥಗಳ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳು ಅನನುಭವಿ ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌‌ಗೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡಬಹುದು.

ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳೆಯ, ಮತ್ತು ಬಳಸಿದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಚೆಂಡು ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್‌ಕ್ಕಿಂತ ವೇಗದ ಬೌಲಿಂಗ್‌ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಚೆಂಡು ಪಿಚ್‌ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಪಿನ್ ಮೂಡಲು ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

## ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌
* ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಶಬ್ದಗಳು
* ಸೀಮ್ ಬೌಲಿಂಗ್
* ಸ್ವಿಂಗ್ ಬೌಲಿಂಗ್

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
* *ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್* , 3 ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (ಆವ. ಇ ಡಬ್ಲೂ ಸ್ವಾಂಟನ್), ವಿಲ್ಲೋ ಬುಕ್ಸ್, 1986.
* ಜೂಲಿಯನ್ ನೈಟ್, *ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಫಾರ್ ಡಮ್ಮೀಸ್* , ಜಾನ್ ವಿಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು, 2006

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
* ಬಿಬಿಸಿ ಗೈಡ್ ಟು ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್ 

ವರ್ಗ:ಬೌಲಿಂಗ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್)
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಶಬ್ದಗಳು
ಆ ಬಿರುಗಾಳಿ

ಆ **ಬಿರುಗಾಳಿ** (ದ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್ ) ಇದು ವಿಲಿಯಮ್ ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಅವರ ನಾಟಕವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೬೧೦ ೧೧ ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ,ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಶೇಕ್ಸ್~ಪಿಯರ್ ಎಕಾಂತ ವಾಗಿ ಬರೆದ ಕೊನೆಯ ನಾಟಕ ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಕತೆ ದೊರದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯತ್ತದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* *The Tempest* Navigator  – Includes an annotated text, line numbers, scene summaries, and a search engine.
* Introductory Lecture on The Tempest 
* Lesson plans for The Tempest at Web English Teacher
* William Strachey's "True Reportory" original-spelling version (.doc) at Virtual Jamestown.
* The Tempest Audio Book  – a free recorded performance of The Tempest by the Universal Shakespeare Broadcasting Company.

ವರ್ಗ:ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಅಮ್ಮಕೊಡವರು

ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಕಾಟ್ ತಂಬಿರಾನ್ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಗಳು ಕಾರಣವಶಾತ್ ಕೊಡಗಿಗೆ ಬಂದು ಒಬ್ಬ ಕೊಡವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅವರ ಸಂತತಿಯು ಕೇರಳದ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ **ಅಮ್ಮಕೊಡವ**ರೆಂದೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡರೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಇವರ ಸುಮಾರು ೪೪ ಮನೆತನಗಳಿದ್ದು ೨ ಗೋತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಡವರಂತೆ ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆ, ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ ಇವರು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು. ಇವರು ಕೊಡವರೊಡನೆ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದಾಗ ಕೊಡವತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಅವಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ಕೊಡವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಅಮ್ಮಕೊಡವತಿಯು ಕೊಡವರ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. 
ನೂರೊಕ್ಕಲು ಕುಟ್ಟಚಮ್ಮನ ಕುಟ್ಟಮ್ಮ ಸುಭೇದಾರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾವು ‘ಕಾವೇರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು’ ಎಂದುಕೊಂಡು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದ ಶಿಷ್ಯರಾಗುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟು, ೧೮೩೪ರ ನವಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಡಗಿನ ಬಲಮುರಿಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೮೪೭ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಮ್ಮಕೊಡವರು ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಆ ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕಾವೇರಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಕಿಗ್ಗಟ್ಟು ನಾಡಿನ ಅಮ್ಮಕೊಡವರು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಒಪ್ಪದೇ ಇದ್ದರು. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿಯ ಕಾನೂರು ಮಠದ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿರುವದಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಶ್ರೀಮಂಗಲದ ಬಳಿಯ ಇರುಪು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೆಲವರು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮಠದ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾರೆ. (ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ, ೧೯೭೫)
‘ಕಾವೇರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’ರೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡದ್ದಕ್ಕೆ ಕೊಡವರ ಜನಪದ ಹಾಡು ‘ಕಾವೇರಿ ಪಾಟ್ಟ್’ನಲ್ಲಿ ಈ ಮುಂದಿರುವಂತೆ ಕತೆಯಿದೆ. ಕವೇರ ಮುನಿಯ ಮಗಳಾದ ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಯು ವಿವಾಹವಾದಾಗ ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದೂರ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೋಗಬಾರದೆಂದು ಅವನಿಂದ ಭಾಷೆ ಪಡೆದಿದ್ದಳು.  ಹಾಗೇನಾದರೂ ಹೋದರೆ ತಾನು ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿದುಹೋಗುವೆನೆಂದು ಆಣೆ ಹಾಕಿದ್ದಳು. ಹೀಗಿರಲು ಒಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಒಂದು ಹೊಂಗಳಶದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ, ತಾನು ಹೋಗಿ ಕನಿಕೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿರೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ ಹೋದನು. ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಾವೇರಿಗೆ ಇದರ ಅರಿವಾಗಿ ಕುಪಿತಳಾದಳು. ವಟುಗಳ ಕೈಯಿಂದ ಆ ಹೊಂಗಳಶವು ಜಾರಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಿ ತಾನು ಅದರೊಳಗಿನಿಂದ ಹೊರಟು ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿದಳು. ವಟುಗಳು ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯಲೆತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅವಳು ಭೂಮಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಕಣ್ಮರೆಯಾದಳು. ಭಯಗೊಂಡ ಶಿಷ್ಯರು ಓಡಿಹೋಗಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ವಟುಗಳಿಂದ ದೂರ ಬಂದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯನು ತಡೆದು, ಹೋಗದಿರುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ವಟುಗಳು ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂಗಳಶದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಕನಿಕೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದದು ಅಗಸ್ತ್ಯನ ತಪ್ಪೆಂದು ಕಾವೇರಿಯ ಪರ ವಾದಿಸಿದರು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಋಷಿಯು, ‘ಮತ್ಸ್ಯ ದೇಶದ (ಕೊಡಗಿನ) ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ! ನಿಮ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವು ನಾಶವಾಗಲಿ! ಈ ದೇಶದ ಜನರೆಲ್ಲ ನಿಮಗೆ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿ, ತಿನ್ನಲೂ ಕುಡಿಯಲೂ ನಿಮಗೇನೂ ಸಿಗದಂತಾಗಲಿ...’, ಎಂದು ಶಾಪವಿತ್ತನು. ಆ ಶಿಷ್ಯರು ಕಾವೇರಿಗೆ ಮೊರೆಯಿಡಲು ಅವಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವು ನಶಿಸಿದರೂ, ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿರುವವರೆಗೆ ತಿಂದುಂಡು, ಬದುಕಿಬಾಳಲು ತೊಂದರೆಯಿರುವದಿಲ್ಲ, ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದಳು. ಇವರೇ ‘ಕಾವೇರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’ರೆಂದು ಕೆಲವು ಅಮ್ಮಕೊಡವರು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವರು.

ವರ್ಗ: ಜನಾಂಗ
ವರ್ಗ: ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ: ಕೊಡವರು
ವರ್ಗ:ಕಾವೇರಿ ನದಿ
ಪರಿಕರಗಳು

thumb

ಮಾನವನ ವಿಕಾಸದ ಇತಿಹಾಸವು ಉಪಕರಣಗಳು ಅಥವಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು  (tool)ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಈ ಪರಿಕರಗಳು ಕಲ್ಲಿನವೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಮಾನವ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು   ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ  ಪರಿಕರ ಬಳಸಲಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವು  ಬಹಳ ಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಂಡು  ಬಂದು ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸಲಾರವು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಆಯುಧಗಳೆಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬಗೆಗೆ ಚರ್ಚೆಯೊಂದು ನಡೆದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಶ್ -ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಮ್. ಎಪ್. ಅಶ್ಲೆ ಮೊಂಟಗು  (M.F. Ashley Montagu) ಮಾನವ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯ ಬಗೆಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಯುರೋಪಿನ ಹಲವರ `ಮಾನವನು ಮೂಲತಹ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ `ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಇಂತಹುದೇ ತಪ್ಪು ನಿಲುವು  ಪ್ರೈಮೇಟ್‍ಗಳ ಹಲ್ಲು, ಉಗುರುಗಳನ್ನೂ ಆಯುಧಗಳನ್ನಾಗಿಸಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕನಿಷ್ಟ ಇಂಗ್ಲೀಶ್‍ನಲ್ಲಿ `tool` ಎಂದೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ  ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉಪಕರಣ ಅಥವಾ ಪರಿಕರ. ಈ ಆಸಕ್ತಿದಾಯ ಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ ಸಿಡಿ ಲೇಖನ ನೋಡಿ.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
## ಪರಾಮರ್ಶನಗಳು
*Prehistory, Irfan Habib, Tulika Books, New Delhi, 2002

ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮಾಭಿವ್ರದ್ದಿ ಯೋಜನೆ

ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ  ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮಾಭಿವ್ರದ್ದಿ ಯೋಜನೆ s.k.d.r.d.p.
"ಹನಿ ಹನಿ ಸೇರಿದರೆ ಹಳ್ಳ ತೆನೆ ತೆನೆ ಕೂಡಿದರೆ ಬಳ್ಳ" ಎಂಬ ಆಡು ಮಾತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು "ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ  ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮಾಭಿವ್ರದ್ದಿ ಯೋಜನೆ".
೧೯೮೨ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ  ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮಾಭಿವ್ರದ್ದಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಡಾ.ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಯವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸಾದ ಯೋಜನೆ ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ತಲೆಯೆತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಮಾಭಿವ್ರದ್ದಿ ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದಿದೆ.ಗಾಂದೀಜಿಯವರ ಗ್ರಾಮ ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಮೇಳ,ತರಬೇತಿ,ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳು ಯೋಜನೆಯ ಚಿಂತನೆಯ ವಿಷಯ.
ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವ್ರದ್ದಿಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಾಭಿವ್ರದ್ದಿ ಯೋಜನೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಪಡೆಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ,ಪ್ರಸಕ್ತ ೩೮೫೦ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ,೧೩೮೫೦೦ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.೧೧೮೫೦೦ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.೬೦೦೦  ಒಕ್ಕೂಟಗಳು  ರಚನೆಯಾಗಿವೆ.

ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯು ಲಂಡನ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಆಶ್ಡೆನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೀಡುವ "ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿರು ಆಸ್ಕರ್ "ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ 2012ರ "ಆಶ್ಡೆನ್ ಸುಸ್ಥಿರ ಇಂಧನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ."ನಮನ"

ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು