ಏರಿಯಾ 51

**ಏರಿಯಾ 51**  ಎಂಬುದು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ನೆವಡಾ ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್‌ ನಗರದ ಉತ್ತರ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 83 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿರುವುದು) ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸೇನಾ ನೆಲೆಗೆ ಇಡಲಾಗಿರುವ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಅಥವಾ ಉಪನಾಮ. ಗ್ರೂಮ್ ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಇದರ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ತಾದ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಸೇನಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಈ ನೆಲೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ.

ಸಂಯಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿಶಾಲವಾದ ನೆವಡಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಶ್ರೇಣಿಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ನೆಲೆಯು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ನೆಲ್ಲಿಸ್‌ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ 99ನೇ ವಾಯುನೆಲೆ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಈ ಶ್ರೇಣಿಪ್ರದೇಶದ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆಯಾದರೂ, ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್‌ ವಾಯುಪಡೆ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ ಫ್ಲೈಟ್‌ ಟೆಸ್ಟ್ ಸೆಂಟರ್ (AFFTC)ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರದ [6]ನೈರುತ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಮೊಜಾವೆ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನೆಲೆಯು ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿಮಾನ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರ (ತುಕಡಿ 3) ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [7][8]

ಈ ತರಬೇತಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, *ಡ್ರೀಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್*, *ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ರಾಂಚ್*,. *ಹೋಮ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌*  ಎನ್ನುವುದು ಇದರ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೆಸರು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನೆಲ್ಲಿಸ್ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಪ್ರದೇಶದ ಅಂಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು (R-4808N) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸೇನಾ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು‌ಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು "**ದಿ ಬಾಕ್ಸ್** ‌" ಎಂದೇ ಜನಜನಿತವಾಗಿದೆ.

ಈ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ತೀವ್ರ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು U.S. ಸರ್ಕಾರವು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾದರೂ, ಸದರಿ ಗೌಪ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದೊಂದು ಪಿತೂರಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರಂತರ ಚರ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ (UFO) ಕುರಿತಾದ ಪರಂಪರಾನುಗತ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಯಕ್ಕ ಪರ್ವತದ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಉಗ್ರಾಣವು ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರದ ಸರಿಸುಮಾರು ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ನೆವಡಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ತಾಣದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಇದೇ "ಏರಿಯಾ *xx* " ನಾಮಕರಣ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೂಲತಃ 60 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನುಳ್ಳ ಆಯತಾಕಾರದ ನೆಲೆಯೀಗ "ಗ್ರೂಮ್ ಬಾಕ್ಸ್‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ, ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವಾಯುಪ್ರದೇಶದ 586.5 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಆಯತಾಕಾರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಆಂತರಿಕ NTS ರಸ್ತೆಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ಸುಸಜ್ಜಿತ ರಸ್ತೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಮರ್ಕ್ಯುರಿಗೂ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಯಕ್ಕ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಸರೋವರದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದೆಡೆಗೆ ಒಯ್ಯುವ, ಅಗಲವಾದ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ರೂಮ್ ಸರೋವರ ರಸ್ತೆಯು ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿನ ಕಣಿವೆಯೊಂದರ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಗಣಿಗಳೆಡೆಗೆ ಈ ರಸ್ತೆಯು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಈ ರಸ್ತೆಯು ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡಿತು. ಇದರ ತಿರುಗು ಓಟವು ಒಂದು ಭದ್ರತಾ ತನಿಖಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ದಾಟಿಹೋಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ನೆಲೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮುಂದುವರೆದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಗ್ರೂಮ್ ಲೇಕ್ ರಸ್ತೆಯು ಪೂರ್ವದೆಡೆಗೆ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಟಿಕಾಬೂ ಕಣಿವೆಯ ತಳಪ್ರದೇಶದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿ, ರ್ಯಾಚೆಲ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ, "ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಟೆರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಾರ್ಗ 375ರೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪುಟ್ಟ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳೆಡೆ ಸಾಗುವ ಮಣ್ಣುರಸ್ತೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

## ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು 
ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅದೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಯುನೆಲೆಯಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಹೊಸ ವಿಮಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಹಂತಗಳಿಗಾಗಿ ಇದು ಬಳಕೆಯಾಗುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಮಾನಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆ ಅಥವಾ CIAಯಂತಹ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆಯಿಂದ ಆ ವಿಮಾನದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶೀತಲ ಸಮರವು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ನ ಗೂಢಾಚಾರ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಗ್ರೂಮ್ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಈ ವಾಯುಪಡೆ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದವು. ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಅಪೂರ್ಣ ನೆಲೆ, ಉದ್ದವಾದ ವಿಮಾನ-ಹಾದಿ, ವಿಮಾನಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಾಯುನೆಲೆಯ ಕುರಿತಾದ ತೀರಾ ಸಾಧಾರಣವಾದ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಿಂತವು.

### ರೆಡ್ ಈಗಲ್ಸ್‌ 
ಗೇಲ್‌ ಪೆಕ್‌ನ 4477ನೇ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಧಾರಕ ವಿಮಾನ ಪಡೆಯಾದ "ರೆಡ್ ಈಗಲ್ಸ್"‌ಗಳ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶವು ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಂಟ್ ಪೆಗ್ ಅಭ್ಯಾಸದ ಅಂಗವಾಗಿ, US ಮತ್ತು NATOಗೆ ಸೇರಿದ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹಾರಿಸುವುದರ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಸೋವಿಯೆಟ್‌-ವಿನ್ಯಾಸಿತ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು (ಪೂರ್ವದ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರ ಬಣವು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಪಡೆದವು) ಆತ ಹಾರಿಸಿದ್ದ.[19][20] ಶೀತಲ ಯುದ್ಧವು ಅಂತ್ಯವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, USAF ಮತ್ತು ಅದರ ನಾಗರಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಟ್ಯಾಕ್-ಏರ್, ಉಕ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ಮೊಲ್ಡೋವಾದಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದ ವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ರಹಸ್ಯ ವಿಮಾನಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಿಕೊಂಡು, ರೈಟ್‌ ಪ್ಯಾಟರ್‌ಸನ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆಯಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಇದು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳ ಎಂದು ಲಾಕ್‌ಹೀಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಕಂಕ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್‌ ತಂಡವು ಇದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ 1955ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ಸರೋವರದ ಜೌಗುನೆಲವು ಒಂದು ಮಾದರಿ ಭೂ ತುಕಡಿಯಂತೆ ಪರಿಣಮಿಸಿ, ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಹ ವಿಮಾನಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಎಮಿಗ್ರೆಂಟ್ ಕಣಿವೆಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಹಾಗೂ NTS ಪರಿಧಿಯು, ಗೂಢಾಚಾರಿಕೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊರಗಿನವರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವು.

IIನೇ ನೆಲೆ ಅಥವಾ "ದಿ ರಾಂಚ್‌" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೆಲೆಯೊಂದನ್ನು ಲಾಕ್‌ಹೀಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಒಂದಷ್ಟು ಆಶ್ರಯತಾಣಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಚಾವಣಿಯಿಲ್ಲದ ಮನೆಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೆಚ್ಚೆನ್ನುವಂಥಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ತಂಡಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಅದು ಬಳಸಿತು. ಕೇವಲ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 5000 ಅಡಿಯಷ್ಟು ಉದ್ದದ, ವಿಮಾನದ ಓಡುಹಾದಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು F-117 ರಹಸ್ಯ ಕದನ ವಿಮಾನಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯವು ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡ 1981ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೂ ಅತಿ-ರಹಸ್ಯದ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸರಣಿಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು. ಹಾರಾಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ರೆಡಾರ್ ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆ, F-117 ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗ್ರೂಮ್‌ ಪ್ರದೇಶವು ನಡೆಸಿತಲ್ಲದೇ, USAF F-117ನ ಸೇನಾಮುಖಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರುಗಳ ಮೊದಲ ಗುಂಪಿನ ತರಬೇತಿಯ ನೆಲೆಯಾಗಿಯೂ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ, ಇನ್ನೂ ಉನ್ನತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಣಗೊಂಡ ಯುದ್ಧ ಸೇವೆಯ F-117 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಟೋನೊಪಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ, ಕೊನೆಗೆ ಹೊಲೊಮನ್‌ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡವು.

thumb|right|ಏರಿಯಾ 51ರ ಗಡಿ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಚಿಹ್ನೆಯು, 1950ರ ಮೆಕ್‌ಕೆರಾನ್‌ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯಿದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ "ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಹಣವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು "ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು. ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹನವೊಂದನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಭದ್ರತಾ ಕಾವಲುಗಾರರು ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರದೆಡೆಗಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

### ನಂತರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು 
1983ರಲ್ಲಿ F-117 ವಿಮಾನಗಳು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಂದಿನಿಂದ, ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಈ ವಾಯುನೆಲೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಮಾನದ ಓಡುಹಾದಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. 1995ರಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಯುನೆಲೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಇದ್ದ ಬಹಿಷ್ಕರಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅದುವರೆಗೂ ಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹತ್ತಿರದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಮುಂಚೆ ಭೂ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ 3,972 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಭೂಮಿಗೆ ಇದ್ದ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶಕ್ಕೆ ತಡೆಯಾದಂತಾಯಿತು.

ವಿಮಾನಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಮ್ಮ ವಿನೂತನ ಜೆಪ್ಪೆಸೆನ್ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ICAO ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ KXTA ಸಂಕೇತದದೊಂದಿಗೆ ಈ ವಾಯುನೆಲೆಯು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರುಗಳು 2007ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದು, ಅದನ್ನು "ಹೋಮಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ" ಎಂಬುದಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ, ಪ್ರಮಾದವಶಾತ್ತಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ದತ್ತಾಂಶವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ ಓನರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ಪೈಲಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌(AOPA)ನಿಂದ ಬುದ್ಧಿಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. KXTA ಕುರಿತಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯಾನದ ದತ್ತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಪಕ್ಷ ಅದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಸಹ ಇದನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಗಬಿಂದುವಾಗಿ ಅಥವಾ ಗಮ್ಯಸ್ಥಳವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅದು ನೀಡಿತು. 

EG&amp;Gಯ ಉಪ ಭದ್ರತಾ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನಾದ ವ್ಯಾಕನ್‌ಹಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಖಾಸಗಿ ಭದ್ರತಾ ಕಾವಲುಗಾರರು ಪರಿಧಿಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜೀಪ್ ಶೆರೋಕಿ ಮತ್ತು ಹಮ್‌ವೀಗಳಂತಹ ರೂಪಬದಲಾಯಿಸಿದ ಮರಳುಗಾಡಿನ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೂ ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕಂಡು ಬರುವಂತೆ, ಷಾಂಪೇನ್ ಬಣ್ಣದ ಫೋರ್ಡ್‌ F-150 ಪಿಕಪ್‌ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಷೆವಿ 2500 4X4ಪಿಕಪ್‌ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುವಿಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಭದ್ರತಾ ಕಾವಲುಗಾರರು M16ರಂತಹ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರಾದರೂ, ಏರಿಯಾ 51ರ ವೀಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆದಿರುವುದು ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಲಿಂಕನ್ ಕೌಂಟಿ ಷೆರಿಫ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಧಿ ಹಾಗೂ ರೇಡಿಯೋದ ಸಮೀಪದವರೆಗೆ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಭದ್ರತಾ ಕಾವಲುಗಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಉಲ್ಲಂಘನಕಾರರು ತಮಗೆ ನೀಡಲಾದ ನಿಲ್ಲುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಗಮನ ಕೊಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಬಲವನ್ನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ, ಸುಮಾರು 600 $ಗಳ ವರೆಗಿನ ದಂಡ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಶಕರು ಹಾಗೂ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು FBI ಬೇಹುಗಾರರುಗಳು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಈ ವಾಯುನೆಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹುದುಗಿಸಿಡಲಾದ ಚಲನಾ ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು HH-60 ಪೇವ್ ಹಾಕ್‌ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯು ಕಣ್ಗಾವಲಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ.

U.S. ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಭೂಪಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೆಲೆಯು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ  USGS ಭೂಪಟವು ಕೇವಲ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡದೇ ಇರುವ ಗ್ರೂಮ್‌ ಗಣಿಪ್ರದೇಶವನ್ನಷ್ಟೇ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನೆವಡಾದ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನದ ಭೂಪಟವೊಂದು ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶವೊಂದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅದು ನೆಲ್ಲಿಸ್ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವಾಯುಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಅಂಗ ಎಂದೇ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ವೈಮಾನಿಕ ಯಾನದ ಭೂಪಟಗಳು ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅವು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆವಡಾದಲ್ಲಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಪಟ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟವು ನೆಲ್ಲಿಸ್‌ ಶ್ರೇಣಿಯ ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರದ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರೂ ಸಹ, 1960ರಲ್ಲಿ U.S.ನ ಕರೋನಾ ಗೂಢಚಾರ ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಚಿತ್ರವು ವಿವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ, ಈ ತೆರೆದಿಡಲ್ಪಡುವಿಕೆಗಳು (ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ NAFR ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳು) ನಾಶವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಟೆರ್ರಾ ಉಪಗ್ರಹದ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು (ಅವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದವು) ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ "ಟೆರ್ರಾಸರ್ವರ್‌" ಸೇರಿದಂತೆ) ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು  ಮಾನೋಕ್ರೋಮ್ 1 m ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್‌ನಿಂದ USGS ದತ್ತಾಂಶದ ರಾಶಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. NASAದ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಯಾಟ್‌ 7ನ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳು ಈಗಲೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ (ಇವುಗಳನ್ನು NASA ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವಿಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ). ಇತರ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳ ಸರಬರಾಜುದಾರರಿಂದ (ರಷ್ಯಾದ ಸರಬರಾಜುದಾರರು ಮತ್ತು IKONOSನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಬಂದ ಉನ್ನತ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ ಹೊಂದಿರುವ (ಮತ್ತು ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ) ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಈ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳು ಗಣನೀಯವಾದ ವಿವರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಓಡುಹಾದಿಯ ಗುರುತು, ನೆಲೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಅವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪರಂಪರಾನುಗತ ನಂಬಿಕೆಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಡಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ನೆವಡಾದ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರವು ಏರಿಯಾ 51ರ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಾರ್ಗ 375ರ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ "ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಟೆರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ" ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪುನರ್‌ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಅದು ಸಾಗುವಷ್ಟು ದೂರದುದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಲಕ್ಷಣ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.

### ಪರಿಸರೀಯ ಮೊಕದ್ದಮೆ 
thumb|right|ದೂರದ ಟಿಕಾಬೂ ಶಿಖರದಿಂದ ಕಾಣುವ Area 51 ಪ್ರದೇಶ
1994ರಲ್ಲಿ ಐವರು ಅನಾಮಿಕ ನಾಗರಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ವಾಲ್ಟರ್ ಕಾಸ್‌ಜಾ ಹಾಗೂ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಫ್ರಾಸ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ವಿಧವೆಯರು, USAF ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪರಿಸರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಿದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆದ ಜೋನಾಥನ್ ಟರ್ಲಿಯವರಿಂದ ಅವರ ದಾವೆಯು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದ ತೆರೆದ ಗುಂಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಂದಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ, ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆ ದಾವೆಯು ಆಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. ಆಪಾದಕರುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರಟ್ಗರ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ದೇಹದ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಡಯಾಕ್ಸಿನ್, ಡೈಬೆನ್ಜೋಫ್ಯುರಾನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೈಕ್ಲೋರೋಎಥಿಲೀನ್‌ಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದುದು ಕಂಡುಬಂತು. ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ತಮಗೆ ಚರ್ಮದ, ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಹಾಗೂ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಗಾಯಗಳುಂಟಾಗಿ, ಇದು ಫ್ರಾಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಕಾಸ್‌ಜಾರವರ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಆ ಆಪಾದಕರು ಆಪಾದಿಸಿದ್ದರು. USAF ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು (ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಇದು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ) ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ EPAಯು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ದಾವೆದಾರರು ತಮಗೆ ಉಂಟಾದ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರು. ತಾವು ಯಾವ ವಿಧದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡರೋ ಅವುಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿಸ್ತೃತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆಯೂ ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬದುಕುಳಿದಿರುವವರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸದನದ ಗುಪ್ತಚರ ಸಮಿತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ ಲೀ ಎಚ್. ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್,
*60 ಮಿನಿಟ್ಸ್‌*  ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರದಿಗಾರ ಲೆಸ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಮೊಕದ್ದಮೆಯೊಂದರಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಏರಿಯಾ 51ರ ಕುರಿತಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ವಾಯುಪಡೆಯು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ನುಡಿದಿದ್ದರು.

ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಹಸ್ಯಗಳ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, U.S. ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (ನೆವಡಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ) ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಫಿಲಿಪ್ ಪ್ರೊರವರಿಗೆ ಅಹವಾಲು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರವು, ಇದು ವರ್ಗೀಕೃತ ರಹಸ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಪಾದಿಸಿ, ವರ್ಗೀಕೃತ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಅಥವಾ ರಹಸ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬಾರದು ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿತು. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಪ್ರೊರವರು ಸರ್ಕಾರದ ವಾದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್‌ ಕ್ಲಿಂಟನ್‌ರವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ನಿರ್ಣಯವೊಂದನ್ನು ಜಾರಿಮಾಡಿ, "ನೆವಡಾದ ಗ್ರೂಮ್ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಳಿಯಿರುವ ವಾಯುಪಡೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಗೆ ಪರಿಸರೀಯ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಮರ್ಥ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಪ್ರೊರವರು ದಾವೆಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು. ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಬಳಿಯಿರುವ ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಒಂಬತ್ತನೇ ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ U.S.ನ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಜೋನಾಥನ್‌ ಟರ್ಲಿಯವರು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಾಯುಪಡೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಶೀಲಾ ಇ. ವಿಡ್ನಾಲ್‌ರವರು ಒಂದು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಳಿಯಿರುವ ವಾಯು ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯು "ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಬಹುದು ಅಥವಾ ವರ್ಗೀಕೃತ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಬಹುದು" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಟರ್ಲಿಯವರ ಅಹವಾಲನ್ನು ಒಂಬತ್ತನೇ ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆ, U.S. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದರ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಪಾದಕರ ಅಥವಾ ಫಿರ್ಯಾದಿಗಳ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ತೆರೆಬಿದ್ದಂತಾಯಿತು.

ಗ್ರೂಮ್‌ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ವಿನಾಯಿತಿಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ನಿರ್ಣಯವೊಂದನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ನೀಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ನೆಲ್ಲಿಸ್‌ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕೇವಲ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವಷ್ಟೇ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು ಎಂದು U.S. ಸರ್ಕಾರವು ಎಂದಾದರೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿರುವ ಏಕೈಕ ಔಪಚಾರಿಕ ಗುರುತು ಎಂದರೆ ಇದು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂವಹನ ಅಥವಾ ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಇದೇ ತರಹದ ಮೌನಸಮ್ಮತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾತ್ರ.

F-117 ನೈಟ್‌ಹಾಕ್‌ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಒಂದು ರಹಸ್ಯವಲ್ಲದ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರವನ್ನು ವಾಯುಪಡೆಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಪಾದಕರು ಅಥವಾ ಫಿರ್ಯಾದುದಾರರು ಯಾವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೋರಿದ್ದರೋ (ಸರ್ಕಾರವು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿ) ಅದೇ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಇದರ ಕುರಿತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡ ನಂತರದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.

### 1974ರ ಸ್ಕೈಲ್ಯಾಬ್ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಹಣ 
ಡ್ವಾಯ್ನ್‌ ಎ. ಡೇ ಎಂಬ ಓರ್ವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಚರಿತ್ರಕಾರ 2006ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ *ದಿ ಸ್ಪೇಸ್‌ ರಿವ್ಯೂ*  ಎಂಬ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ "ಅಸ್ಟ್ರೋನಾಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಏರಿಯಾ 51: ದಿ ಸ್ಕೈಲ್ಯಾಬ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 1974ರಲ್ಲಿ CIA ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿಲಿಯಂ ಕಾಲ್ಬಿಯವರಿಗೆ ಓರ್ವ ಅನಾಮಿಕ CIA ಅಧಿಕಾರಿಯು ಬರೆದ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಈ ಲೇಖನವು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಸ್ಕೈಲ್ಯಾಬ್‌ 4ನ್ನು ಏರಿರುವ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯೊಂದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ಥಳವೊಂದರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಮಾದವಶಾತ್ ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರವು ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಆ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳು ಇಂತಿದ್ದವು: 

ಆ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶವೇ ಎಂದು ಡ್ವಾಯ್ನ್‌ ಡೇಯವರು ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಡೇಯವರು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ: 

ಈ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಸದರಿ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರೆ, ನಾಸಾ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇಲಾಖೆಯು ವರ್ಗೀಕರಣದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವಾದಿಸಿರುವ ವಿವರಗಳು ಅದರಲ್ಲಿವೆ. ರಹಸ್ಯವೆಂದು ಬೇರ್ಪಡಿಸದ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರವೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಪ್ರತಿವರ್ತನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸ್ವತಃ DCI (ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗುಪ್ತದಳದ ನಿರ್ದೇಶಕ) ಕಾಲ್ಬಿಯವರಿಂದ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ:

ಸ್ಕೈಲ್ಯಾಬ್ ಚಿತ್ರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಚೆಗಳ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಿವರ್ಗೀಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೊರಗೆಡಹುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಕೈಲ್ಯಾಬ್‌ 4ರ ಉಳಿದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ಡೇಯವರು ಗುರುತಿಸುವವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಂಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಯಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದಾಗಿ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು.

## ಏರಿಯಾ 51ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ UFOನ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪಿತೂರಿಯ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಗಳು 
ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ವಿಮಾನ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇದರ ಗುಪ್ತ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಗೂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾದ ಸಂಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನದ ವರದಿಗಳೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಏರಿಯಾ 51ನ್ನು ಆಧುನಿಕ UFO ಮತ್ತು ಪಿತೂರಿಯ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವನ್ನಾಗಿಸಿವೆ. ಇಂತಹ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಏರಿಯಾ 51ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನಲಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:

* ಅನ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಪ್ಪಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ (ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ) ದಾಸ್ತಾನು, ಪರೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರಿವರ್ಸ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಸಿಗಳ (ಬದುಕಿರುವ ಮತ್ತು ಸತ್ತಿರುವ) ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಲೋಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವಿಮಾನದ ತಯಾರಿಕೆ.
* ಭೂಮ್ಯಾತೀತ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಗಳು ಅಥವಾ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ.
* ವಿಲಕ್ಷಣ ಶಕ್ತಿಯ ಆಯುಧಗಳ (SDI ಅನ್ವಯಿಕಗಳು ಅಥವಾ ಬೇರಾವುದೇ ಅನ್ವಯಿಕಗಳಿಗಾಗಿ) ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
* ಕಾಲಯಾನ ಮತ್ತು ದೂರಸ್ಥಚಾಲನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
* ಅರುಣಶೋಭೆಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರೇರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
* ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುವ ಏಕ ವಿಶ್ವ ಸರ್ಕಾರವೊಂದರ ಅಥವಾ ವೈಭವಪೂರ್ಣ 12 ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು.
ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಅಥವಾ ಅದರ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 8.5 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ ಪೆಪೂಸ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ರಹಸ್ಯ ಅಥವಾ ಭೂಗತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಊಹಾಪೋಹಗಳಿದ್ದು, ಒಂದು ಖಂಡಾಂತರ ರಹಸ್ಯ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುವ ಮತ್ತು ಮರೆಮಾಚಲಾಗಿರುವ ಅದರ ಡಾಂಬರ್‌ಗೆ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿದಾಗ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಒಂದು ವಿಮಾನ ಹಾದಿ (ಲೂಯಿಸ್‌ ಕೆರೋಲ್‌ನ ಚೆಷೈರ್‌ ಕ್ಯಾಟ್‌ ಬಂದ ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ "ಚೆಷೈರ್ ಏರ್‌ಸ್ಟ್ರಿಪ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಬಂತು) ಮತ್ತು ಅನ್ಯಲೋಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೌಶಲ್ಯ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಗ್ರೂಮ್ ಶುಷ್ಕ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಇಳಿದಾಣದ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು, ಪೆಪೋಸ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಿವರವನ್ನಲ್ಲ.

ಏರಿಯಾ 51ರಲ್ಲಿನ OXCART ಮತ್ತು NERVA ದಂತಹ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಣತರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹುಪಾಲು UFOದ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯವು (2,850 OXCART ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಮಾನಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಸೇರಿದಂತೆ) ಪ್ರಮಾದವಶಾತ್ತಾಗಿ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಡಾನ್ ಬ್ಯೂರಿಷ್ (ಡಾನ್ ಕ್ರೇನ್‌ನ ಗುಪ್ತನಾಮ) ಎಂಬಾತನು ಏರಿಯಾ 51ರಲ್ಲಿ "ಜೆ-ರಾಡ್‌" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅನ್ಯಲೋಕಜೀವಿಯ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಅನ್ಯಲೋಕದ ವೈರಸ್‌ಗಳ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ. 1989ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಓರ್ವ ಪೆರೋಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆತ ಬ್ಯೂರಿಷ್‌ SUNYಯಲ್ಲಿ PhD ಪದವಿಯನ್ನೂ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಾಗಿ ಆತನ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾದ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.

## ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಣ 
ಏರಿಯಾ 51ನ್ನು ಭೂಮ್ಯಾತೀತ ಜೀವಿಗಳ ಆಶ್ರಯಧಾಮವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಗಾಗ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಏರಿಯಾ 51ನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪಿತೂರಿಯ ವಿಚಾರಸರಣಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಚಾರವೇ ದೊರೆತಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಡಜನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಂಥಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

* 1996ರಲ್ಲಿ ಬಂದ *ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್‌ ಡೇ*  ಎಂಬ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, 1947ರ ರೋಸ್‌ವೆಲ್ UFO ಘಟನೆಯಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದ ಅಪ್ಪಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯ ಹಡಗನ್ನು ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕರುಗಳು ನಂತರ ಈ ವಾಯುನೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಮಾನ ಹಾದಿಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ದಾಳಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ದೃಢಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಸ್ತವಾಂಶಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿದು ಎಂಬಂತೆ ರ್ಯಾಂಡಿ ಕ್ವೇಡ್‌ ವಹಿಸಿರುವ ರಸ್ಸೆಲ್ ಕೇಸ್‌ ಪಾತ್ರವು, ಈ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ನೆವಡಾದ ಸಂಸ್ಥಾನ ಭೂಪಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸದಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
* *ಸೆವೆನ್ ಡೇಸ್‌*  ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಯು ಏರಿಯಾ 51ರ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರಹಸ್ಯವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ (NSA) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಈ ನೆಲೆಯು ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯು ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1947ರ ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ ಘಟನೆಯಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ, ಅನ್ಯಲೋಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವಿನಿಂದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಕಾಲಯಾನದ ಉಪಕರಣವೊಂದನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
* *ಟೂಮ್ ರೈಡರ್*  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿ ಲಾರಾ ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌, ಏರಿಯಾ 51ರೊಳಗೆ ಹಠಾತ್ತನೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಾಳೆ. "ಎಲಿಮೆಂಟ್‌ 115" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಲ್ಲನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಹುಡುಕಬೇಕಿರುತ್ತದೆ.
* *ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್‌ ಡಾರ್ಕ್‌*  ಎಂಬ ವಿಡಿಯೋ ಆಟದಲ್ಲಿ ಜೋನ್ನಾ ಡಾರ್ಕ್‌ ಎಂಬುವವಳು ಏರಿಯಾ 51ಕ್ಕೆ ನುಸುಳುತ್ತಾಳೆ. ಓರ್ವ ಸಹಯೋಗಿ ರಹಸ್ಯ ಗೂಢಾಚಾರನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದು, ಸತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ, "ಎಲ್ವಿಸ್" ಎಂಬ ಸಂಕೇತನಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನ್ಯಲೋಕ ಜೀವಿಯ ಸ್ವವೀಕ್ಷಣ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವುದು ಇವಿಷ್ಟು ಆಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
* *ಇಂಡಿಯಾನಾ ಜೋನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಸ್ಕಲ್*  ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, "ವಿಮಾನಖಾನೆ 51"ನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಉಗ್ರಾಣದ ತಾಣವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, *ರೈಡರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಆರ್ಕ್* ‌ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನಿಟ್ಟಿರುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರೋಸ್‌ವೆಲ್ ಅನ್ಯಗ್ರಹ ಜೀವಿಯ ಅಳಿದುಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು KGB ಪತ್ತೇದಾರರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹರಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಸ್ತಿಪಂಜರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಅಂತರ ಆಯಾಮದ ಜೀವಿಯೊಂದು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಏರಿಯಾ 51ರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖದಂತೆ 51 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬರಹಗಾರನಾದ ಡೇವಿಡ್ ಕೋಪ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾನೆ.
* *ಸ್ಟಾರ್‌ಗೇಟ್‌ SG-1*  ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಇತರ ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ತಂದ ಭೂಮ್ಯಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದಾಸ್ತಾನು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಒಂದು ಸೌಕರ್ಯವಾಗಿ ಏರಿಯಾ 51ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
* NBCಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪುನರ್‌ಪ್ರದರ್ಶಿತ ನೈಟ್‌ ರೈಡರ್‌ ಸರಣಿಯಾದ *ನೈಟ್‌ ಟು ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ಪಾನ್‌* ನ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ, NSA ಬೇಹುಗಾರರಿಂದ KITTನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಏರಿಯಾ 51ರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದಾಸ್ತಾನು ಸೌಕರ್ಯದೊಳಗೆ ಮೈಕೇಲ್‌ ನೈಟ್‌ ನುಸುಳುತ್ತಾನೆ.
* *ಮೆಟಲ್ ಗೇರ್*  ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ದಿ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ಸ್‌ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಗುಂಪೊಂದರ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಏರಿಯಾ 51 ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇವರು ಮರೆಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಬಳಸಬಲ್ಲವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
* *ಸೂಪರ್‌ಮ್ಯಾನ್: ರೆಡ್‌ ಸನ್*  ಎಂಬ ಕಾಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಜೆ. ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಹೂವರ್‌ನ ಆಜ್ಞಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅಬಿನ್‌ ಸುರ್‌‌‌ನ ದೇಹವನ್ನು ಏರಿಯಾ 51ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಜಾನ್‌ ಎಫ್.ಕೆನಡಿಯವರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಲೆಕ್ಸ್‌ ಲೂಥರ್‌ಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
* ದೂರದರ್ಶನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವಾದ "UFO ಹಂಟರ್ಸ್" ಸರಣಿಯ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ಅಂಕಕ್ಕಾಗಿ ಏರಿಯಾ 51ನ್ನು 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಿಸ್ಟರಿ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 25ರಂದು ಇದರ ಹೈ ಡೆಫನಿಷನ್ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಭಾಗವು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು.
* 2005ರಲ್ಲಿ ಏರಿಯಾ 51 ಎಂಬ ವಿಡಿಯೋ ಆಟವನ್ನು ಮಿಡ್‌ವೇ ಗೇಮ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು.

## ಆಕರಗಳು 
;ಸಾಮಾನ್ಯ

* ರಿಚ್‌, ಬೆನ್‌; ಜಾನೊಸ್‌, ಲಿಯೊ. (1996) *ಸ್ಕಂಕ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್‌*. ಲಿಟಲ್‌, ಬ್ರೌನ್‌ & ಕಂಪನಿ, ISBN 0-316-74300-3
* ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌, ಡೇವಿಡ್‌. (1998) *ಏರಿಯಾ 51: ದಿ ಡ್ರಿಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ಸ್‌*. ಹೆನ್ರಿ ಹಾಲ್ಟ್‌ & ಕಂಪನಿ, ISBN 0-8050-6040-5
* ಪಟ್ಟನ್‌, ಫಿಲ್‌ (1998) *ಡ್ರಿಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌: ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್ ಇನ್‌ಸೈಡ್‌ ದಿ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ರೋಸ್‌ವೆಲ್ ಆಂಡ್‌ ಏರಿಯಾ 51*. ವಿಲ್ಲರ್ಡ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌ / ರಾಂಡಮ್‌ ಹೌಸ್‌ ISBN 0-375-75385-0
* ಅಮೆರಿಕಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿನ ಏರಿಯಾ 51ರ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು 
* ಲೆಸ್ಲೀ ಸ್ಟಾಲ್ "ಏರಿಯಾ 51 / ಕ್ಯಾಚ್ 22" *60 ಮಿನಿಟ್ಸ್‌*  CBS ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಮಾರ್ಚ್‌ 17, 1996, ಇದು ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಬಗೆಗಿನ US TV ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಲೇಖನದ ಒಂದು ಭಾಗ (ನಕಲು) 
* *ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌ ರಿವ್ಯೂ-ಜರ್ನಲ್* ದ ಪುಟಗಳಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ಏರಿಯಾ 51ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗ್ರಹ ಲೇಖನ

;ನಿರ್ದಿಷ್ಟ

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
;ಸಾಮಾನ್ಯ
* ಡ್ರಿಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ - ಏರಿಯಾ 51ನ ವಿಸ್ಕೃತ ಇತಿಹಾಸ
* ರೋಡ್‌ರನ್ನರ್ಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನೇಲ್, U2 ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌ಬರ್ಡ್‌ ಯೋಜನೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಯೋಜನೆ
* ಹೌ ಸ್ಟಫ್ಫ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್‌ಕುರಿತಂತೆ "ಏರಿಯಾ 51 ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ವಿವರ.

;ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು

* ಏರಿಯಾ 51ರ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಡ್ರಿಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನ ನಕ್ಷೆ
* ಎಮಿಗ್ರಾಂಟ್‌ ಕಣಿವೆ / ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ನಕ್ಷೆ
* ವಿವಿಧ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿಮಾನದಿಂದ ತೆಗೆದಿರುವ ಛಾಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಭೂಪಟಗಳ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ  
* ಮೆಕ್‌ಕ್ಯಾರನ್‌ EG&amp;G ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಮತ್ತು JANET ವಿಮಾನಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು
* ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರದ ಅಧಿಕೃತ FAA ವೈಮಾನಿಕ ನಕ್ಷೆ
* ಏರಿಯಾ 51 ಹೈ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳು
* "ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು, ಗ್ರೂಮ್‌ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಜಿಲ್ಲೆ" - ರೆನೊದಲ್ಲಿನ ನೆವಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶೇಷ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಇಲಾಖೆಯ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, (2009ರ ಜನವರಿ 30ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ) 

ವರ್ಗ:ಪಿತೂರಿಯ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ರಹಸ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳು