ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾ

**ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾ**  (೨೫ ಜುಲೈ ೧೯೨೫ - ೨ ಜುಲೈ ೨೦೦೯) ಒಬ್ಬ ಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಕಾರ. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್‌‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು, ಇದು F.N. ಸೌಜ, S.H. ರಾಜ ಮತ್ತು M.F. ಹುಸೇನ್ ಮೊದಲಾದ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ನಂತರದ ಆರಂಭಿಕ ಕಲಾವಿದ-ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಜಾನ್ ವಿಲ್ಕಿನ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಬಂಗಾಳ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು, ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್-ನಂತರದ ಬಣ್ಣಗಳು, ಘನಾಕೃತಿಕಲಾವಾದಿ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಗಳು ಹಾಗೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿ ಶೈಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಧುನಿಕತಾ ವಾದವನ್ನು ಕೈಕೊಂಡರು.

ಅವರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಮೂರಂಕಣ ಚಿತ್ರ *ಸೆಲೆಬ್ರೇಶನ್‌*, ಇದು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ಟಿಯ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧.೫ ಕೋಟಿ ($೩೧೭,೫೦೦) ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಅನಂತರದ ಭಾರತೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು; ಅವರ ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ 'ಡಯಾಗ್ನಲ್ ಸೀರೀಸ್', *ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಮೂರಂಕಣ ಚಿತ್ರ*  ಸರಣಿ, *ಕಾಳಿ*, *ಮಹಿಷಾಸುರ*  (೧೯೯೬). ಲಂಡನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಳೆದುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಈ ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳೂ ಅವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿವೆ. ಅವರು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಭೂಷಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾ ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಖೇದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಪಾಡ್‌ವಂಜ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ದಾವೋದಿ ಬೊಹ್ರಾಸ್ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮುಂಬಯಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಕ್ರಾಫೋರ್ಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ತಮ್ಮ ೨೨ನೇ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೪೭ರ ವಿಭಜನೆ ದಂಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ರೋಡ್‌ನ ಲೆಹ್ರಿ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದಾಗ ದಂಗೆಕೋರ ಗುಂಪೊಂದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಅದನ್ನು ಅವರು ಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದು ಅವರ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಬೀರಿತು.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯ ಟಾರ್ಡಿಯೊದ ಫೇಮಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್‌ನ ಒಂದು ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಸರ್ J.J. ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾವನ್ನು ಪಡೆದರು ಹಾಗೂ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್‌‌ಅನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಆಧುನಿಕತಾ ವಾದದಿಂದ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು ಹಾಗೂ F.N. ಸೌಜ, S.H. ರಾಜ ಮತ್ತು M.F. ಹುಸೇನ್ ಮೊದಲಾದ ಹೆಸರಾಂತ ಭಾರತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಅವರು ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹೋದರು, ಅಲ್ಲಿ ೧೯೬೪ರವರೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅನಂತರ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, USಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ರಾಕೆಫೆಲ್ಲರ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೆಹ್ತಾರವರ ಶೈಲಿಯು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬೇಕನ್‌ರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. ಆದರೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಕೆಲಸವು ಕನಿಷ್ಠೀಯತೆಯಿಂದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗೊಂಡಿತು. 
ಅವರು *ಕೂಡಲ್*  ('ಸಂಧಿಸುವ ಸ್ಥಳ'ಕ್ಕಿರುವ ತಮಿಳು ಪದ) ಎಂಬ ಮೂರು-ನಿಮಿಷದ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಅವರು ಬಾಂದ್ರ ವಧಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಆ ಚಿತ್ರವು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾರ *ಸೆಲೆಬ್ರೇಶನ್‌*  ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ಟಿಯ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ($೩೧೭,೫೦೦ USD ಅಥವಾ ೧೫ ದಶಲಕ್ಷ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಗೆ) ಮಾರಾಟವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅದು ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.
೨೦೦೫ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ ಅವರ *ಕಾಳಿ*  ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಹರಾಜು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಯಾಫ್ರನಾರ್ಟ್‌ನ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ೧೦ ದಶಲಕ್ಷ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಗೆ (ಸರಿಸುಮಾರು ೨೩೦,೦೦೦ US ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ) ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.
ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರನ ಕಥೆಯ ಮೆಹ್ತಾರವರ ಪುನರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾದ, ದುರ್ಗಾ ದೇವತೆಯು ರಾಕ್ಷಸನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರವು $೧.೫೮೪ ದಶಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.
೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು $೨ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು..

೨೦೦೫ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಹ್ತಾರವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರ *ಗೆಸ್ಚರ್*  ಓಷ್ಯನ್ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಕುಯೋಮಿ ಟ್ರಾವೆಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಂಜಿತ್ ಮಲ್ಕಾನಿ‌ಗೆ ೩೧ ದಶಲಕ್ಷ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನು ಇದುವರೆಗೆ ಪಾವತಿಸಿದುದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.

ಮೆಹ್ತಾರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಒಬ್ಬ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸುಮಾರು ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾದ ಮೊದಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮೆಹ್ತಾ ಒಬ್ಬ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕರಾದರು. ಅವರು ಪತ್ನಿ ಸಾಕಿನ, ಮಗ ಯೂಸುಫ್ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಹಿಮಾನಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಅವರು ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ರಾಕೆಫೆಲ್ಲರ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ತ್ರೈವಾರ್ಷಿಕ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಅವರು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕ್ಯಾಗ್ನೆಸ್-ಸುರ್-ಮರ್‌ನ ಅವರ ಚಿತ್ರ ‘ಕೂಡಲ್’ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

ಮೆಹ್ತಾರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿರ್ಶ್‌ಹಾರ್ನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡವು. ೨೦೦೯ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
* *ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾ: ಐಡಿಯಾಸ್ ಇಮೇಜಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜಸ್*  - ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾ, ರಂಜಿತ್ ಹೊಸಕೋಟೆ, ರೋಶನ್ ಶಹಾನಿ ಪ್ರಕಾಶಕರು: ವದೇಹ್ರ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ೨೦೦೮. ISBN ೮೧೮೭೭೩೭೦೫೦.

## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
* *ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾ*  - ಜಾರ್ಜಿನಾ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಿ ಬೈಯರ್. ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಪ್ವಾ ನ್ಯೂಜಿನೇವಾ ಸ್ಟಡೀಸ್, ೧೯೭೭.
* *ಸ್ವರಾಜ್: ಎ ಜರ್ನಿ ವಿದ್ ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾಸ್ "ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ್ ಟ್ರಿಪ್ಟಿಕ್"*  - ರಾಮಚಂದ್ರ ಗಾಂಧಿ. ವದೇಹ್ರ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ೨೦೦೨. ISBN ೮೧೮೭೭೩೭೦೨೬.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ್ ಸೈಟ್ 
*ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾ- ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆನ್ಸಿವ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೈಂಟಿಂಗ್ಸ್ 
*ತೈಯಬ್ ಮೆಹ್ತಾ - ಪ್ರೊಫೈಲ್ 

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರು
ವರ್ಗ:ದಾವೋದಿ ಬೊಹ್ರಾಸ್
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಸರ್ J. J. ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ನ ಹಳೆವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು
ವರ್ಗ:ರಾಕೆಫೆಲ್ಲರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಶಾಂತಿನಿಕೇತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜನರು
ವರ್ಗ:ಹೃದಯಸ್ನಾಯುವಿನ ಕಾರ್ಯವಿಫಲತೆಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವುಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೨೫ ಜನನ
ವರ್ಗ:2009ರಲ್ಲಿ ನಿಧನಹೊಂದಿದವರು
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಾರರು