open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜಯರಾಮ ಕಾರಂತ

ಜಯರಾಮ ಕಾರಂತ ಅವರು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಕಾಂತಾವರದಲ್ಲಿ ೧೩ ಜೂನ್ ೧೯೫೮ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಕಾಂತಾವರ ಸುಬ್ರಾಯ ಕಾರಂತ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಶ್ರೀಮತಿ ಗಿರಿಜಾ ಕಾರಂತ. ಒಟ್ಟು ೭ ಜನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾದ ಇವರು ಕವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಾಂತಾವರ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಕಳಸ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಮೊದಲಾದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡಿಪ್ಲೋಮಾವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
ಉಡುಪಿಯ ಉದಯಭಾರತಿ ಪಾಕ್ಷಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಶಕಾಲಿಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಂತರ ೧೯೭೭-೧೯೮೦ರವರೆಗೆ ಉಡುಪಿಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನವಭಾರತ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
೧೯೮೮ರಿಂದ ೨೦೦೩ರವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ಉದಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ೨೦೦೩ರಿಂದ ತರಂಗ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಧನೆಗಳು 
*೧೯೯೭ರಿಂದ ದ್ವಿತೀಯಾಕ್ಷರ ಪ್ರಾಸವುಳ್ಳ ೧೦+೧೦+೧೧ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಮೂರು ಸಾಲಿನ 'ಮುಕ್ಕಾಲು ಪದ್ಯ'ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಯರಾಮ ಕಾರಂತರು, ಈ ಮೂಲಕ ವಿಭಿನ್ನ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪದ್ಯರಚನೆಯ ಕ್ರಮವೊಂದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 
*ಜಯರಾಮ ಕಾರಂತ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ 'ಸ್ನೇಹ ಪ್ರಕಾಶನ'ದಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಗಣ್ಯ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಕವಿತೆ, ನಾಟಕ, ಅನುವಾದಿತ ನೀಳ್ಗತೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಮೊದಲಾದ ಹತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
*ಉದಯವಾಣಿ, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ಮುಂಗಾರು, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ, ತರಂಗ, ಕರ್ಮವೀರ, ತುಷಾರ, ಉತ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಯುಗಪುರುಷ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಥೆ, ಕವನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
*ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲಾ, ರಾಜ್ಯ, ಗಡಿನಾಡ, ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ವಾಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
*ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ.(೧೯೯೩)
*ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ.(೨೦೦೯)
*ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ.(೨೦೦೯)
*ಮೂಡಬಿದಿರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಚುಟುಕು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ.(೨೦೦೬)
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ - ಕವಿನಮನ -ಕವಿಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕವನವಾಚನ.
*ಕಾಂತಾವರ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಕ್ರಿಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಕೃತಿಗಳು 
*ದಳಗಳು - ಕವನ ಸಂಕಲನ (೧೯೮೫)
*ವಲಸೆ ಬಂದ ಹಕ್ಕಿ - ಕವನ ಸಂಕಲನ (೧೯೯೭)
*ಮುಕ್ಕಾಲು ಪದ್ಯಗಳು - ಕವನ ಸಂಕಲನ (೧೯೯೭, ೨೦೦೧)
*ನೆಲಗುಲಾಬಿಯ ಗುಟ್ಟು - ಕವನ ಸಂಕಲನ (೨೦೦೧)
*ಬಿದ್ದ ಪ್ರತಿಮೆ - ಕವನ ಸಂಕಲನ (೨೦೧೪)
*ನಾಯಕನಿಗೆ ನಮನ - (ಜೆಪಿ ಕುರಿತ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ) (ಸಹಸಂಪಾದಿತ) 
*ಮೊಗಸಾಲೆ ಐವತ್ತರ ಹೊತ್ತಿಗೆ - ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ - (ಸಹಸಂಪಾದಿತ) (೨೦೦೪) 
*ಮುದ್ದಣನಿಗೆ ನಮನ - ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಸಂಕಲನ - (ಸಂಪಾದಿತ) (೨೦೦೩) 
*ಮುದ್ದಣ ಪುರಸ್ಕಾರ - ಮುದ್ದಣ ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಂಭ್ರಮ ಸ್ಮೃತಿ ಸಂಪುಟ - (ಸಂಪಾದಿತ) (೨೦೦೩)
*ಝೆನ್ ಹನಿಗಳು - (೧೦೦ ಕಥೆಗಳ ಅನುವಾದ) (೨೦೦೧)
*ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾವ್ಯ - (ಸಂಪಾದಿತ) (೨೦೦೭) 
*ಪುನರೂರು ಪುರಸ್ಕಾರ - ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ (ಸಂಪಾದಿತ) (೨೦೦೫)
*ಬತ್ತದ ಚೈತನ್ಯದ ಗಣಿ - ದ ಪವರ್ ವಿದಿನ್ - ಅನುವಾದ) (೨೦೧೫)
*ಯಶಸ್ಸಿನ ಏಳು ಸೂತ್ರಗಳು - ದೀಪಕ್ ಚೋಪ್ರಾ ಅವರ ಗ್ರಂಥದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪಾಂತರ 
*ದೌ ದ ಜಿಂಗ್ - ಅನುವಾದ 
*ಖಲೀಲ್ ಗಿಬ್ರಾನ್ ಕತೆಗಳು - ಅನುವಾದ

## ಗೌರವಗಳು 
#'ದಳಗಳು' ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. (೧೯೮೫)
#'ವಲಸೆ ಬಂದ ಹಕ್ಕಿ' ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಪೆರ್ಲ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. (೧೯೯೭)     
#ಕನ್ನಡ ಸಂಘ, ಕಾಂತಾವರ ಇದರ ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ.(೨೦೦೧)
#ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ.(೧೯೯೯)

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮಧೂರು

ಕಾಸರಗೋಡು ನಗರ ದಿಂದ ಸುಮಾರು ೭ ಕಿಲೋಮಿಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಹಾಗೂ ಗಣಪತಿ ಮೂಲ ಆರಾಧನ ಮೂರ್ತಿ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ,ಆಯ್ಯಪ್ಪ,ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಮುಂತಾದ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು.

## ಇತಿಹಾಸ
ಮಧೂರು ಮೂಲತಃ ಮದನಂತೇಶ್ವರ (ಶಿವ) ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮೊಗೇರ ಸಮುದಾಯದ ಮದರು ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಗೆ ಈ "ಉದ್ಧವ ಮೂರ್ತಿ" ಶಿವ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ(ಇದು ಮಾನವರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಗ್ರಹವಲ್ಲ). ಮದರು ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮಧೂರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕನು ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಗರ್ಭಗ್ರಹದ ದಕ್ಷಿಣದ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ.ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಚಿತ್ರವು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಆ ಬಾಲಕನು ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಬೊಡ್ಡಜ್ಜ ಎಂದು ಕರೆದನು. ಕುಂಬಳೆ ಸೀಮೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನು ಕೊಡಗು,ತುಳುನಾಡು,ಮಲಬಾರ್https://malabar.com/about  ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣಮಾಡಿ ಮಧೂರು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೆಡವಲು ಬರುತ್ತಾನೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಾವಿಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದಾಗ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ.ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಖಢ್ಗದ ಗುರುತು ಈಗಲು ಅಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ.

## ವಿನ್ಯಾಸ
ದೇವಸ್ಥಾನವು ಆನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ರಾಮಯಣದ ಕಥೆಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮಧುವಹಿನಿ ನದಿಯು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ನದಿಯ ನೀರು ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.ಶ್ರೀ ಗಜಮುಖನ ಸೊಂಡಿಲು ಬಲಗಡೆಗೆ ಬಾಗಿದ್ದು "ಬಲಮುರಿ ಗಣಪತಿ" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ.ಈ ರೀತಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಶ್ರೀ ದೇವಾಲಯವು 'ಗಜಾಯ'ದಲ್ಲಿದೆ ಹಿಂಭಾಗವು ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ಗಜಾಯವು ಬದುಕನ್ನು ತೇಜೋಮಯ ಮಾಡಿ ಸಕಲ ಶುಭವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.'ಗಜಪೃಷ್ಠ' ಆಕಾರವು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೌದ್ದರ ಕೊಡುಗೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.

## ನಿಜಾಂಶ
ತುಳುನಾಡಿನ ೬ ಪ್ರಮುಖ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲಿ ಇದು ಒಂದು. ಉಳಿದ ೩ ಮಂಗಳೂರುನಲ್ಲಿದೆ.ಆನೆಗುಂಡಿ,ಇಡಗುಂಜಿ,ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ,ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿದೆ.ಬೇಸಗೆ ರಜೆಯಲ್ಲಿ ವೇದ ಪಾರಯಣಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

## ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರಸಾದಗಳು
ಭಕ್ತಾಧಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉದಯಾಸ್ತಮಾನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.'ಅಪ್ಪ ಪ್ರಸಾದ'ವು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಸಾದ.

## ದೇವಸ್ಥಾನದ ದರ್ಶನ ಸಮಯ
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ:೦೫.೦೦-೧೦.೩೦
ಸಂಜೆ:೦೫.೩೦-೦೩.೦೦

## ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಲು ದಾರಿ
 ಕಾಸರಗೋಡು ನಗರ ದಿಂದ ಸುಮಾರು ೭ ಕಿಲೋಮಿಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬಸ್ಸು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಪ್ರತಿ ೫ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಬಸ್ಸು ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇದೆ.

=ಉಲ್ಲೇಖ=

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು

**ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು** ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು (**ಜನವಿಬಾ**) ಸಮೀಪದ ಸೀಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ  ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಈ ಶಾಲೆ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಜವಾಹರ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು 1986 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು ಕಾಫಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ(ಸಿ ಆರ್ ಎಸ್) ನಲ್ಲಿ  ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಸೀಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.  ಜನವಿಬಾ 40 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ 58 ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರಿನಿಂದ 5 ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಶೃಂಗೇರಿಯಿ೦ದ 30ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಲಯ 
ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ  ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಲಯಗಳಿವೆ.  ಅರಾವಳಿ (ನೀಲಿ), ನೀಲಗಿರಿ(ಹಸಿರು), ಶಿವಾಲಿಕ್ (ಕೆ೦ಪು), ಉದಯಗಿರಿ(ಹಳದಿ) ಎ೦ಬ ನಾಲ್ಕು  ಮನೆಗಳಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಈ ನಾಲ್ಕು ಹೌಸ್ ( ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಲಯ) ಗಳಿಗೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಲಸೆ 
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿ ಹೊಂದಿರುವ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಮಿತಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಲಸೆ  ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಜನವಿಬಾದಿ೦ದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜ.ನ.ವಿ ಪಾಂಧಾನ ( ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಖಾಂಡ್ವಾ ಜಿಲ್ಲೆ) ಇಲ್ಲಿಗೆ ೯ನೆ ತರಗತಿಯ ಸುಮಾರು ೨೦  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ೧ವರ್ಷಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿಬರುತ್ತಾರೆ. ಅದೆ ರೀತಿ ಆ ಶಾಲೆಯ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ೧ವರ್ಷಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

## ಹಳೆವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ ( ಅಲುಮ್ನಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್) 
ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಾಳೆಹೊನ್ನರು ಅಲುಮ್ನಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ  ನ್ನು 1993 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು  ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಡಿಸೆ೦ಬರ್ ಮೊದಲನೇ ವಾರಾ೦ತ್ಯದಲ್ಲಿ  ಜನವಿಬಾ ಶಾಲೆಗೆ ಬ೦ದು ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಅವರ ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಈ ಸ೦ಘದ ವತಿಯಿ೦ದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
JNVB website 

JNVCKM Alumni Association 

NVS official Website

ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ
ಶ್ರೀಮಂತ ಕಾಶಿನಾಥ ಅವಟಿ

## ಜನನ 
ವಿಜಯಪುರ ವಿಜಯಪುರ  ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೭೯ ಜೂನ್ ೧ ರಂದು ಶ್ರೀಮಂತ ಕಾಶಿನಾಥ ಅವಟಿಯವರು ಜನಿಸಿದರು.ಅಂಧ ಪುತ್ರರಾದ ಇವರು ಗೌರಮ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾಶಿನಾಥ ಅವಟಿ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರ.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಂಧ ಬಾಲಕರ ಪಾಠಶಾಲೆ,ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುಗಳಾದ ಈಶ್ರರಪ್ಪ ಅರಣ್ಯವರ ಎಂಬುವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಭಿಸಿದರು.ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಬಾಲಗಂಗಾಧರನಾಥ ಅಂಧ ಮಕ್ಕಳ ವಸತಿಯುತ ಶಾಲೆ ಅರ್ಚಕರಹಳ್ಳಿಯ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು.ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೂತನ ಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು  ಮತ್ತು ಚನ್ನವೀರ ಬನ್ನೂರುರ ಬಳಿ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಪದವಿಗಳು 
ಪಂಡಿತ್ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳು  ಸಂಗೀತ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಗದಗದ **ಪಂಡಿತ್ ಪುಟ್ಟರಾಜ** ಕವಿ ಗವಾಯಿಯವರ ಬಳಿ ಶಿಶ್ವತ್ವದಲ್ಲಿ  ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ     ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಧನೆ 
ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಲನ ಚಿತ್ರವಾದ** ಶ್ರೀ ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿ**ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಂಧ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.ನವರಸಪುರ **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ** ,ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ಉತ್ಸವವಾದ ಚಾಲುಕ್ಯೋತ್ಸವ,**ಹಂಪಿ ಉತ್ಸವ**,ವಚನ ಸಂಗೀತ್ಯೋತ್ಸವ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ಇವರು ಮಕ್ಕಳಗೀತೆಗಳಿಗೆ,ಭಾವಗೀತೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಗೀತೆ,ವಚನಗಳಿಗೆ,ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರದ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಅಕ್ಕನಾಗಮ್ಮ ಬಾಲಕೀಯರ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಹಾಡಿನ ಪ್ರತಿಗಳು 
*ವಚನರಶ್ಮಿ
*ನೀನಿರದ ಬದುಕು
*ಯುವ ಜಾಗೃತಿ
*ಜೀನಭಕ್ತಿ ಸುಧಾಮೃತ
*ವಿಧಿಯಾಟ
*ಹಾಡೋಣ ಬನ್ನಿ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
೧೯೯೫-೯೬ ನೇಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ** ದೊರೆತಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ೧-೧೧-೨೦೧೧ ರಂದು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬಸವಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು

## ಇತಿಹಾಸ
ಆಲ್ಫೊನ್ಸೊ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಸಿಹಿಯಾದ ಪದಾರ್ಥ, ಸಮೃದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಮಳದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 
ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಪರಿಣತರಾದ ಅಫೊನ್ಸೊ ಡಿ ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ ರ ನಂತರ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನೆರವಾದರು. ಆಲ್ಫೊನ್ಸೊ ರೀತಿಯ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮಾವಿನ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಸಿ ಹಾಕಿದರು. ಈ ಹಣ್ಣುವನ್ನು ನಂತರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ತಮಿಳುನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಆಲ್ಫೋನ್ಸೋ ಮಾವಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಧುದುರ್ಗ, ರತ್ನಾಗಿರಿ ಮತ್ತು ರಾಯ್ಗಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾವಿನಲ್ಲೂ ೧೫೦ ಮತ್ತು ೩೦೦ ಗ್ರಾಂ (೫.೩ ಮತ್ತು ೧೦.೬ ಔನ್ಸ್) ತೂಗುತ್ತದೆ.
## ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಆಲ್ಫೊನ್ಸೊ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ತಳಿಯೆಂದು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಆಲ್ಫೊನ್ಸೊ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು ಶ್ರೀಮಂತ, ಕೆನೆ, ಕೋಮಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಫೈಬರ್ ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ,  ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಕೆನೆ ತಿರುಳು. ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಆಲ್ಫೊನ್ಸೊವನ್ನು ಅತಿ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ ಮಾವಿನ ಚರ್ಮವು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಮಾಂಸವು ಗೋಲ್ಡನ್ ಕೇಫನ್ ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ. 
## ಮೋರ್ಟ್ ನಿಷೇಧಗಳು
೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಿಂದ ಆಮದು ನಿಷೇಧವನ್ನು ಆಲ್ಫೋನ್ಸೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಮಾವಿನಕಾಯಿಗಳಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಹೇಗಾದರೂ, ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು ಅಲ್ಲದ ಸ್ಥಳೀಯ ಫ್ಲೈ ಫ್ಲೈಸ್, ವಿನಾಶಕಾರಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕೃಷಿ ಹಾನಿ ಎಂದು ಇತರ ಕೀಟಗಳ ಪರಿಚಯ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಲುವಾಗಿ ದೇಶದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ೨೦೧೪ರ ಎಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರವಾನೆಗಳಲ್ಲಿ "ಯೂರೋಪ್ತರಲ್ಲದ ಫ್ಲೈ ಫ್ಲೈಸ್" ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ನಂತರ ಮ್ಯಾಂಗೊಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯುಕೆ ಸಲಾಡ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು.  ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅನಿಯಂತ್ರಿತವೆಂದು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರ ವಿವರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.೨೦೧೫ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಮಾವಿನ ರಫ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು.
## ನೋಡಿ
*ಆಲ್ಫೊನ್ಸೋ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು
ಜ್ಯೋತಿಕಾ

**ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಸರಾವಣನ್** (ಜನನ 18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1977 ರಂದು ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಸದಾನಹ  )  ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನಟಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಅವರು ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ಕೂಡ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಹಿ೦ದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನ್  ನಿರ್ದೆಶಿಸಿದ ಡೊಲಿ ಸಜಾಕೆ ರಕ್ನ. ಅವರ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ವಾಲಿ, ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಚಿರ೦ಜೀವಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಟ್ಯಾಗೊರ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉಪೇ೦ದ್ರರಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಗರಹಾವು(೨೦೦೨) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ  ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಜ್ಯೋತಿಕಾ  ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಚಂದ್ರ ಸದಾನಾ ಮತ್ತು ಸೀಮಾ ಸದಾನಾ ಎಂಬುವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.

11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಂದು ಜ್ಯೋತಿಕಾ ನಟ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಮಗಳು ದಿಯ (ಜನನ 10 ಆಗಸ್ಟ್ 2007) ಮತ್ತು ಮಗ ದೇವ್ (ಜನನ 7 ಜೂನ್ 2010).

## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವಿದ್ವತ ಇನೋವೆಟಿವ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್

## ಇತಿಹಾಸ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿದ್ವತ  ಇನೋವೆಟಿವ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ , ಐಟಿ ವ್ರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಎಂದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ನಗರದ ವಿವಿಧ ಗ್ರಾಹಕರು, ನಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕಂಪೆನಿಯು ಕಳೆದ ೨ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಟೈರ್ ೨ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಭಾರೀ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಾಗಿ, ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೆಳಗೆ ಮರುಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ.
ವಿದ್ಯಾವಾತ್ ಇನೋವೆಟಿವ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಷಯದ ನಿಜವಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಾವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ನಾವು ಯಾವುದೇ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ (ಸಿಬಿಎಸ್ಇ, ಐಸಿಎಸ್ಇ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಲಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಷಯ ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿ ಗಳು / ಯುಎಸ್ಬಿ ಡ್ರೈವ್ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೇವೆ. ವಿಷಯಗಳು ೧೨ ನೇ ದರ್ಜೆಯವರೆಗೆ ೧ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ನಿಂದ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಈ ಸಾಧನಗಳು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಬದಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ಪಾಠ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಾರಾಂಶವಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದೇವೆ.

## ಯಶಸ್ವಿ ಯೋಜನೆಗಳು
✓ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳ ಪೂರೈಕೆ, ಅನುಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಿಲಿಬಸ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಿಂದ ವರ್ಗ ೧ ರಿಂದ ಕ್ಲಾಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಮಾಧ್ಯಮದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾದ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವಿಟಿ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳ ಆಲ್ ಇನ್ ಒನ್ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. ೨೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಯೋಜನೆಯು ರೂ. 5 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಮರ್ಪಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನಹರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ. ಮೇಲಿನ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧಿಸಲು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ಮುಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ. ದಾಟಲು ನಾವು ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ.

ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ
ವಿದ್ವಾತ್ ಇನೋವೆಟಿವ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಪ್ರೈ. ಲಿಮಿಟೆಡ್
# ೧೩೪೬, ೧ ನೇ ಮಹಡಿ, ೧ ನೇ ಕ್ರಾಸ್
ಪಂಚಮಂತ್ರ ರಸ್ತೆ, ಸಿ & ಡಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಕುವೆಂಪನಗರ, ಮೈಸೂರು-೫೭೦೦೨೩  ದೂರವಾಣಿ:೦೮೨೧-೨೩೪೨೦೫೫, ೨೩೪೩೦೫೫ ಇಮೇಲ್: info@visl.in

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ
ಅರಿಜೀತ್ ಸಿಂಗ್

**ಅರಿಜಿತ್ ಸಿಂಗ್** ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರ, ಗಾಯಕ, ಸಂಯೋಜಕ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಕಾರ.ಅವರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾ. ಸಿಗ್ ಅತ್ಯಂತ  ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು "ಫಿರ್ ಲೆ ಆಯಾ ದಿಲ್" ಮತ್ತು "ದುವಾ" ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಿರ್ಚಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಮುಂಬರುವ ಪುರುಷ ಗಾಯಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ನಂತರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ "ತುಮ್ ಹಿ ಹೋ" ಮತ್ತು "ಚಾಹುನ್ ಮೇ ಯಾ ನಾ" ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಿಂಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದನು.

## ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ 
ಅರಿಜೀತ್ ಅವರು ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೭  ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಜಿಯಾಗಂಜ್, ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪಂಜಾಬಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ತಾಯಿ.
ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ತಾಯಿಯ ಅಜ್ಜಿ ಹಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾಯಿಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಕೂಡಾ ತಬಲಾವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು  ರಾಜಯಾ ಸಿಂಗ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂತರ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಶ್ರೀಪಾತ್ ಸಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಗೆ ಹೋದರು. ಅವರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಂಗಾಳಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅರಿಜಿತ್‌ರವರು ಗುಲಾಮ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಉಸ್ತಾದ್ ರಶೀದ್ ಖಾನ್, ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್ ಮತ್ತು ಆನಂದ್ ಚಟರ್ಜಿ ಮುಂತಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್, ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಮನ್ನಾ ಡೇ ಅವರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
"ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ" ನಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಗುರು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಹಜರಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ತವರು ನಗರವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಅರಿಜಿತ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಯು ೨೦೦೫ ನಲ್ಲಿ ೧೮ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಸಿಂಗ್ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಗೋಲ್‌ಮಾಲ್, ಕ್ರೂಕ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ರಿಪ್ಲೇಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಮ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಪ್ರೀತಮ್ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇಲೆ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ. ಅರಿಜಿತ್ ಚೊಚ್ಚಲ ನಟ, ಸಂದೀಪ್ ಚೌಟಾ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ "ನೀವೇ ನಾ ನೀವ್ ನಾ" ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ 'ಕೇಡಿ' ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಂದರು. ನಂತರ, ಸಿಂಗ್ ಅವರು "ಕಭಿ ಜೋ ಬಾದಲ್ ಭರ್ಸೆ" ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೆಚ್ಚಿನ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. 

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು 
೨೩ನೇ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಝಾಲಿಮಾ ಗೀತೆಗಾಗಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.  ೨೦೧೭ ರ ಜೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ "ಏ ದಿಲ್ ಹೈ ಮುಷ್ಕಿಲ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ"  ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

### ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಹನೂರ್

ಹನೂರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ, ಚಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಕೊಲೆಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಡಿಯಲ್ಲಿದೆ.
## ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಹನೂರ್ ಮರ್ಟಾಲಿ, ಅಜ್ಜಿಪುರಾ, ಬಂಡಲಿ, ಕೌಡಲಿ, ಕಾಮಜೇರೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಗನಲ್ಲೂರುಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಸಮೀಪದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಜಿ. ರಾಜು ಗೌಡ ಅವರನ್ನು ಹನುರ್ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಾಗಪ್ಪ (ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ವೀರಪ್ಪನ್ ಅವರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು) ಹನುರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಕ್ರಿಸ್ತಾ ರಾಜಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಹನೂರ್ ೧೦ ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦% ನಷ್ಟು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಕೂಡ ಇದೆ. ಜಿ.ವಿ. ಗೌಡ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಪಿ ಯು ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಮುನಿಯಪ್ಪ ಗೌಡ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಇತರ ಶಾಲೆಗಳು ಇವೆ. ಹೈಯರ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆ, ವಿವೇಕಾನಂದ ಸ್ಕೂಲ್. ಗೌತಮ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಇದು ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಲು ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

## ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
ಹನೂರ್ ಚಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಗ್ರಾನೈಟ್, ಕಬ್ಬು, ಜೋಳ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಎಂ.ಎಂ. ಹಿಲ್ಸ್ (ಹನುರ್ನಿಂದ ೫೭ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೨೧೩ ಕಿ.ಮೀ.), ಹೊಗೆನೆಕೆಲ್ ಫಾಲ್ಸ್, ಮುಥಾಥಿ, ಟಿಬೆಟ್ ಕಾಲೋನಿ (ಒಡಿಯಾರಾ ಪಲ್ಯ), ಬಿಆರ್ ಹಿಲ್ಸ್, ಬ್ಲುಫ್ (ಗರಂಚಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬರಾಚುಕ್ಕಿ), ನಾಗಮಲೆ, ಗುಂಡಪುರ ಅಣೆಕಟ್ಟು , ಗುಂಡಾಲ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಮೆಕೆಡಾಟ್, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು.

## ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
ಹನುೂರ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮೈಸೂರಿನ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಾಖೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕು ತನ್ನ ಶಾಖೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರನ್ನು ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹನೂರ್ನ ಜನರು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಶಾಖೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 2009-10ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಗಳಿಸಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮೂಗೂರು

ಮೂಗೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ.  ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದರೆ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ತಿಬ್ಬದೇವಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೆ, ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವತೆಯ ಉತ್ತಮ ಅರ್ಧ, ಭಗವಾನ್ ಶಿವ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹೋದರಿಯೂ ಸಹ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎರಡು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು, ಶಿವ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿಬ್ಬದೇವಿಯ ಸಹೋದರಿ ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ಅಥವಾ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತ್ರೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ನ್ಯಾಯೋಚಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ಚಿಗುರು ಒಡೊಯಾ ಜಾಟ್ರೆ" ​​ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು, ಬಂಗಲೂರ್, ಚಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.ಈ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪುರೋಹಿತ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಬ್ಬೂರ ದೇವತೆಗಳಾದ ಥೀಬದೇವಿಯವರ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ದೇವಿಯ ಸಹೋದರಿಯರು ಶ್ರೀ ತಬ್ಬದೇವಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಈ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಶ್ರೀ ತಬ್ಬದೇವಿ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಆವರಣವನ್ನು ತರುವ ಮೊದಲು ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಲೂ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
೨೦೦೧ ರ ಭಾರತ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮುಗುರುವು ೩೯೭೨ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೩೭೭೮ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ೭೭೨೭ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 

## ಜನರು
ಮುಗುರು ನಿವಾಸಿಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಮಾರ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಮುಗುರು ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.

## ಚಿತ್ರಗಳು

File:Muguru bus station.jpg|ಮೂಗೂರು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ
File:Desheshwara Swamy temple, Muguru.jpg|ದೇಶೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
File:Rakasamma temple.jpg|ರಾಕಾಸಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಇಂಫಾಲ್ ಕದನ

ಇಂಫಾಲ್ ಕದನ - ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಪಾನೀಯರು ಏಷ್ಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗವನ್ನೆಲ್ಲ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರ್ಮಾದ ಉತ್ತರಗಡಿ ದಾಟಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಲೆತ್ನಿಸಿದ್ದಾಗ 1945ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿದ ಕದನ. 

ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಘೂರ್ಕ ಸೈನಿಕರನ್ನೊಳಗೊಂಡ 14ನೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆ, ಸಮರ್ಥ ಜಪಾನೀ ದಳಪತಿ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಎಂ. ಕವಾಬೆಯ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಜಪಾನೀಯರು ಭಾರತಕ್ಕೂ ನುಗ್ಗಬಹುದೆಂಬ ಭಯ ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್‍ಪಡೆ ಬರ್ಮಾದೇಶದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜಪಾನೀಯರನ್ನು ಹೊಡೆದಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಭೂ ಮತ್ತು ವಾಯುಪಡೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕೌಶಲದಿಂದಲೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ನುಗ್ಗಿಬರುತ್ತಿದ್ದ ಜಪಾನೀಯರಿಗೆ ಆದ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಪರಾಭವ.

## ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
* ಭಾರತೀಯ ರಾ‌‌ಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಇಕ್ಕೇರಿ ವರಹಗಳು

ಇಕ್ಕೇರಿ ವರಹಗಳು-ಇಕ್ಕೇರಿ ಅರಸರು ಅಚ್ಚು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನಾಯಕನ ಕಾಲದವು ಮಾತ್ರ ದೊರಕಿವೆ. ಇಕ್ಕೇರಿ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನೇ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅಚ್ಚು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ ಪ್ರಾಯಶಃ ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಆ ಅರಸುಮನೆತನದ ಇತರ ರಾಜರ ನಾಣ್ಯಗಳಾವುವೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. 

ಸದಾಶಿವನಾಯಕನ ನಾಣ್ಯಗಳು, ವಿಜಯನಗರದ ಹರಿಹರ, ದೇವರಾಯ, ಸದಾಶಿವರಾಯ ಮುಂತಾದವರ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಇವೆ. ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಈ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮುಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಮೃಗವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಎಡತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಶಿವನ ಚಿತ್ರವೂ ಹಿಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಅಡ್ಡಗೆರೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವ ಎಂಬ ನಾಗರಾಕ್ಷರದ ಬರವಣಿಗೆಯೂ ಇದೆ. 

## ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಇಕ್ಕೇರಿ
* ಇಕ್ಕೇರಿ ಚರಿತ್ರೆ
* ಇಕ್ಕೇರಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದಂಡಿನಮ್ಮ ದೇವತೆ

## ದಂಡಿನಮ್ಮ ದೇವತೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಅರಕಲಗೂಡು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ, ಕಾರಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವತೆ. 
## ಮೂಲ
ಬೆಳವಾಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಯಪ ಗೋತ್ರದ, ಶಿವಮ್ಮ ಹಾಗು ಶಂಕರರ ಸುಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಅವಳಿಗೆ ದಯಾಶಂಕರಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.ಶಂಕರ(ಶಿವ) ಇವಳ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ.
ದಯಾಶಂಕರಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಪುಣೆಯಾಗಿದ್ದಳು ಹಾಗೂ ಹಾಡು ಹಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಗ್ರಾಮದ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಳು. 
## ದಂಡಿನಮ್ಮನ ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆ
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಋತುಮತಿಯಾಗುವ ಮುನ್ನ ಮದುವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದಯಾಶಂಕರಿಯು ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನ ಋತುಮತಿಯಾದಳು.
ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಅವಳನ್ನು ಕಾಡಿಗಟ್ಟುವುದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಐದನೆ ದಿನ ಮಂಗಳ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ಉಡಿತುಂಬಿ, ಕಣ್ಣನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಂದರು.ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆ ಕಳಚಿದಾಗ ಒಂದು ಹುತ್ತವನ್ನು ದಯಾಶಂಕರಿಯು ಮೆಟ್ಟಿನಿಂತಿದ್ದಳು.
ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಕಳ್ಳಕಾಕರ ದಂಡು ಕುದುರೆಯಿಂದ ಇಳಿಯಿತು. ಆ ದಂಡಿನ ನಾಯಕ ಬಂದು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದ. ದಯಾಶಂಕರಿಯು ಹೆದರದೆ, ನಿಲ್ಲು ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಸುಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿ ಎಂದಳು. ದಂಡನಾಯಕನು ಮುಟ್ಟಲು ಮೊದಲಾಗಿ ಅವನು ಜಡವಾಗಿ ಬಿದ್ದನು. ಬರಸಿಡಿಲು ಬಡಿದಂತೆ ಭೂಮಿತಾಯಿಯು ಬಾಯ್ತೆರೆದು ದಯಾಶಂಕರಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಅಶ್ವಗಳೆಲ್ಲ ಕಲ್ಲಾಗಿ, ಕಳ್ಳರು ಬಂಡೆಗಳಾಗಿ, ಕುದರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಗೂಟವು ಚಿಗುರಾಗಿ ಹೋದವು. ದಯಾಶಂಕರಿಯು ಶಿಲಾ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಶಿಲಾ ಪಾದಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಅಂದೇ ಕಾರಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯ ಪಟೇಲರ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ತಾನು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು. ಅಂದಿನಿಂದ ದಯಾಶಂಕರಿಯು ದಂಡಿನಮ್ಮ ತಾಯಿಯೆಂದು ಹೆಸರಾದಳು. 
## ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ತಾಯಿಯ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಕಡೆಯಿಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬಂದು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಿನ ತಾಯಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ವಿನಿಯೋಗವಿರುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಗಜೇಂದ್ರಗಡ

ಹಿನ್ನೆಲೆ:ಮರಾಠರ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಗಜೇಂದ್ರಗಡವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಪೇಶ್ವೆ ದೊರೆ ಬಾಳಾಜಿ ಬಾಜಿರಾವ್ ಆಳಿದನು. ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಸ್ಮಾರಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. 15 ವರ್ಷ ಕಾಲ ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ 800 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಣೀಯ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿದ ಬಳಿಕ ನೀರ ಹನುಮಾನ ದೇವಾಲಯ ಸಂಜೀವಿನಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಬೆಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಕೋಟೆ ನೋಡುಗರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ನಂತರ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ಇರುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರಿದ ನಂತರ ತೊಟ್ಟಿಲು ಹುಡೆ ಹಾಗೂ ಅಗಸಿ ಬಾಗಿಲ ಮೂಲಕ ಕೋಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಖಡ್ಗ ಬೀಸಿದ ಭಂಗಿಯ ಬಾಳಜಿ ಬಾಜಿರಾವ್ ಪೇಶ್ವೆಯರ ಚಿತ್ರ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಮದ್ದಿನ ಮನೆ, ತೊಟ್ಟಿಲು ಹುಡೆ: ವೈರಿ ಪಡೆ ದಾಳಿ ಎದುರಿಸಲು ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮದ್ದಿನ ಮನೆ ಹಾಗೂ ತೊಟ್ಟಿಲು ಹುಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಪಿರಂಗಿ ಹಾರಿಸಿ ವೈರಿ ಗಳನ್ನು ಸೆದೆ ಬಡಿಯಲು ಮದ್ದು, ಗುಂಡುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮದ್ದಿನ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈರಿ  ಸೆನ್ಯ ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ 10 ರಿಂದ 15 ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವಾಗ ನೋಡಲು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೊಟ್ಟಿಲು ಹುಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ಕಾವಲು ಪಡೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇದರ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ವೈರಿ  ಪಡೆಯ ಪ್ರವೇಶ ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತೊಟ್ಟಿಲು ಹುಡೆದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಹೊಂಡವಿದೆ. ಈ ಹೊಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹುಲಿ, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬಸವಣ್ಣನ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ. ಹುಲಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಪರಾಕ್ರಮದ ಸಂಕೇತವಾದರೆ, ನಂದಿ ಪೂಜ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ನಮ್ರತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರ ಹೊಂಡಗಳಿವೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಂಡಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಇಂದಿಗೂ ಅಮೋಘ.
ಜ್ಯೋತಿಕಾ (ನಟಿ)

**ಜ್ಯೋತಿಕಾ** (ಜನನ: ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಸರವಣನ್, 18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1978)  ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನಟಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ. ಅವರು ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಸರಾವಣನ್ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿರುವ ಜ್ಯೋತಿಕಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಯರ ಪೈಕಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

## ಜನನ
ಇವರು ೧೮ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೭೮ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಅವರ ತಂದೆ ಪಂಜಾಬಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದವರು. ಇವರ ತಂದೆ ಚಂದರ್ ಸದನಾಹ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸೀಮಾ ಸದನಾಹ್. ಚಂದರ ಸದನಾಹ್ ರವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು.

### ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂಬೈನ ಲರ್ನರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮುಂಬೈನ ಮಿಥಿಬಾಯಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

## ವಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಂದು ಜ್ಯೋತಿಕಾ ನಟ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಮಗಳು ದಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಗ ದೇವ್.

### ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೨೦೦೨
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅವರ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ವಾಲಿ ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಚಿರಂಜೀವಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಟ್ಯಾಗೊರ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉಪೇಂದ್ರರಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಗರಹಾವು (೨೦೦೨) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
### ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
### ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು
ಜ್ಯೋತಿಕಾರವರು ನಟಿಸಿದ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ಇಂತಿವೆ,

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
### ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
### ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಎಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

### ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
#### ಗೆದ್ದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
#### ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
### ದಿನಕರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಜ್ಯೋತಿಕಾರವರಿಗೆ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಟಿ ಎಂದು ಅವರ ವಾಲಿ ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ದಿನಕರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.
### ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
#### ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
### ವಿಜಯ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ
### ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಅವರ IMDb ಪುಟ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:೧೯೭೭ ಜನನ
ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಶಂಕೇಶ್ವರ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ

ಶಂಖೇಶ್ವರ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವು ಗುಜರಾತಿನ ಪಾಟನ್ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಶಂಖೇಶ್ವರ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಂವತ್ ೧೨೮೬ ರಲ್ಲಿ , ವಾಸ್ತುಪಾಲ್ ತೇಜ್ಪಾಲ್ ವರ್ಧಮಾನ್ಸುರಿಯ ಸೂಚನೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದರು. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ೫೨ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇದ್ದವು. ವಿ.ಎಸ್. ೧೩೦೨ ರಲ್ಲಿ, ರಾಜನು [ಯಾರು?], ವಿಗ್ರಹದಿಂದ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಉಕ್ತಸೂರಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡಿದ್ದನು, ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಿದನು. ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿ.ಎಸ್.ನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು. ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿ.ಎಸ್., ವಿಜಯಸೆನ್ಸುರಿಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ೫೨ ಹೊಸ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ವಿ. ೧೭೬೦ರಲ್ಲಿ (೧೭೦೩ ಸಿಇ), ಸಂಘವು ಹೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಮೂಲ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇವಾಲಯದ ತೆರೆದ ಚೌಕ, ಅಲಂಕೃತವಾದ ಚೌಕ, ವಿಶಾಲವಾದ ಚೌಕ ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಭಾಂಗಣಗಳಿವೆ.

ಭಿದಂಜನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥದ ವಿಗ್ರಹವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಗ್ರಹದ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅಜಿತ್ನಾಥದ ವಿಗ್ರಹವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಗ್ರಹದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಧರಣೇಂದ್ರ, ಪದ್ಮಾವತಿ, ಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ಚಕ್ರೇಶವರಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಕೂಡಾ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿವೆ. ಪಾಶ್ ತಿಂಗಳ ಹತ್ತನೇ ದಿನ, ಮಾಗಾಸರ್ ತಿಂಗಳ ಡಾರ್ಕ್ ಅರ್ಧದ ಹತ್ತನೇ ದಿನ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಯಾತ್ರಿಕರು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಪವಾಸವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ನವೀಕರಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಶೃಂಗಗಳ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು.ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೮೧೧ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಲ್ನಾಯಕ್, ಸುಮಾರು ೧೮೨ ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪದ್ಮಸಾನ ಭಂಗಿನಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಂಖೇಶ್ವರ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.

## ಇತರೆ ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳು 
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರತಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ - ಅಗಮ್ ಮಂದಿರ, ೧೦೮ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ (೧೦೮ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಭಕ್ತಿವಿಹಾರ್ ತೀರ್ಥ), ರಾಜೇಂದ್ರಸುರಿ ನವಕರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಲಪೂರ್ನ ಸ್ಮೃತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗುರುಮಂದಿರ್ ಮತ್ತು ದಾದಾವಾಡಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಧುನಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.ಶ್ರೂತ್ ತೀರ್ಥ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಂಕೇಶ್ವರ-ವಿರಮಂ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಕೇಶ್ವರ್ಗೆ ಇದೆ.ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ರತನ್ಪೂರದಲ್ಲಿ ಪವಪುರಿ ಜಲ್ಮಾಂಡಿರ್ ಇದೆ.ಹೀಗಾಗಿ, ಸ್ವಾತಂಬರ ಜೈನರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಪಂಕಿತಾದಲ್ಲಿನ (ಗುಜರಾತ್) ಮೌಂಟ್ ಶ್ರತ್ರಂಜಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕೇಶ್ವರ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

## ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳು 
ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪ್ಶ್ರೇ, ಅಯಂಬಲ್ಶಾಲಾ, ಬಂದರ್, ಪಾಥ್ಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಹಾರ ನೀಡು

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಗುಜರಾತಿನ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಉದ್ಯಾವರ ಮಾಧವ ಆಚಾರ್ಯ

ಉದ್ಯಾವರ ಮಾಧವ ಆಚಾರ್ಯ ಕಥೆಗಾರರಾಗಿ,ಲೇಖಕರಾಗಿ,ಸಹೃದಯ ಕವಿಗಳಾಗಿ,ಯಕ್ಷಲೋಕದ ಯಾತ್ರಿಕರಾಗಿ,ನಟ,ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ,ಮೋಡಿ ಮಾಡುವ ಮಾತುಗಾರರಾಗಿ,ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.೨೫-೦೩-೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರ ತಂದೆ ದಿ. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ‍ರು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಉಪನ್ಯಾಸಕಾರಾಗಿದ್ದು, ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ರಾಸವಿಲಾಸ'ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು.ತಾಯಿ ಯು.ಲಲಿತಾಲಕ್ಮೀ ಕುಶಲಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರು. ಮಗನ ಕಲಾ ಬದುಕಿಗೆ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನ,ಕೋಲ,ನಾಗಮಂಡಲ,ಢಕ್ಕೆಬಲಿ ಮುಂತಾದ ಆರಾಧ್ಯ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವರು.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ಉಡುಪಿಯ ಸಮೀಪದ ಕಲ್ಯಾಣಪುರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದು, ಎಂಜಿಎಂ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನೂ,ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
ಕುಂದಾಪುರದ ಭಂಡಾರ್ಕಸ್‍ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಪನ್ಯಾಸ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸ, ನಂತರ ಉಡುಪಿಯ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದು,ಕುಂದಾಪುರದ 
ಬಿ.ಬಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಇದೀಗ ಪೂರ್ಣ ನಿವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

## ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ 
ಅಧ್ಯಾಪನ ವೃತ್ತಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ,ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಆಚಾರ್ಯರು ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಮಾಧವ ಆಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ. 

**ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು**

*ಬಾಗಿದ ಮರ
*ಭಾಗದೊಡ್ಡಮ್ಮನ ಕಥೆ
*ಅಪರಾಧ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಕಥೆ

**ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳು**

*ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ
*ಹಾಡಿ
*ನೀಡು ಪಾಥೇಯವನು
*ಸೀಳು ಬಿದಿರಿನ ಸಿಳ್ಳು
*ರಂಗಪ್ರಬಂಧಗಳು
*ನೃತ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು
*ಯಕ್ಷಪ್ರಬಂಧಗಳು
*ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪಂದನ
*ಲಘು ಬಿಗು ಪ್ರಬಂಧಗಳು

**ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು**

*ರಂಗಸ್ಥಳದ ಕನವರಿಕೆಗಳು
*ಹೂ ಮಿಡಿ ಹಾಡು

**ನಾಟಕಗಳು**

*ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಾಟಕ
*ಎದೆಯೊಳಗಣ ದೀಪ
*ಗೋಡೆ
*ಕೃಷ್ಣನ ಸೋಲು
*ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ದೇವಿ
*ಗಾಂಧಾರಿ
*ರಾಧೆ ಎಂಬ ಗಾಥೆ
*ನೆನಪೆಂಬ ನವಿಲುಗರಿ

## ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸಾಧನೆ 
**ಸಮೂಹ** ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಾಂಛನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಸುಮಾರು ೧೯೫೦-೫೧ರಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ, ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರಂಗಪ್ರಯೋಗಗಳು, ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನದೊಡನೆ ಮೇಳೈಸಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದು.

## ನೃತ್ಯರೂಪಕಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳು 
*ಅಂಧಯುಗ
*ಬ್ರಹ್ಮಕಪಾಲ
*ಅರುಂಧತಿ
*ಹಂಸ ದಮಯಂತಿ
*ಶಬರಿ
*ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್
*ಹೆಬ್ಬೆರಳು
*ಸತ್ಯಾಯನ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ
*ಅಹಲ್ಯೆ
*ಶ್ರೀಹರಿಚರಿತೆ
*ಹರಿಣಾಭಿಸರಣ
*ಕುಚೇಲ ಕೃಷ್ಣ
*ಸೀತಾಪಹರಣ
*ಚಿತ್ರಾಂಗದೆ
*ವೃಂದಾವನ
*ಹರಿದಾಸ ವಿಜಯ
*ಅವತಾರ ವೈಭವ
*ಶ್ರೀ ಮನೋಹರ ಬಿಲ್ಲಹಬ್ಬ
*ಆನಂದ ಮುಕುಂದ
*ಭಗವದ್ಗೀತಾ ನೃತ್ಯ ವೈಭವ
*ನವನೀತ ಲಹರಿ
*ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ
*ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದಿಂದ ಸೂರ್ಯೋದಯದವರೆಗೆ
*ಅರಗಿನ ಬೆಟ್ಟ
*ಋತುಗೀತೆ
*ಮುಕ್ತದ್ವಾರ
*ಶ್ವಮೇಧ
*ಮಾದ್ರಿಯ ಚಿತೆ
*ಹೊನ್ನಿಯ ಮದುವೆ
*ಹಿಡಿಂಬೆ
*ಮಹಾಯೋಗಿ
*ಮತ್ತೆ ರಾಮನ ಕತೆ
*ರುಕ್ಮಿಣೀಶ ವಿಜಯ
*ನಾರದ ಕೊರವಂಜಿ
*ಕೀಚಕ ವಧೆ ರೂಪಕ
*ಉಪನಿಷದುದ್ಯಾನಂ
*ವಲ್ಮೀಕ ನಿನಾನದ
*ತಿರುನೀಲಕಂಠ
*ನೆನಪಾದಳು ಶಕುಂತಲೆ
*ಕುವರ ಭಸ್ಮಾಸುರ 
*ಪಾಂಚಾಲಿ
*ಭೀಷ್ಮ ಸತ್ಯವ್ರತನಾದದ್ದು
*ಅಂಬೆ
*ಜ್ವಾಲೆ

## ವಿಶೇಷ ಸಾಧನೆಗಳು 
ಮಂಗಳೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಕಲಾವಿದರಾಗಿರುವ ಇವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ಗೀತರೂಪಕಗಳು, ಚಿಂತನಗಳು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡದ ಭೂತ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಗೌರವಗಳು 
#೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ
#ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ 'ರಂಗವಿಶಾರದ' ಬಿರುದು
#೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
#ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ರಂಗಭೂಮಿ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ,ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು
ಸರಸ್ವತಿಪುರಂ

ಸರಸ್ವತಿಪುರಂ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಒಂದು ವಸತಿ ಉಪನಗರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಮೈಸೂರು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಡೌನ್ಟೌನ್ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸರಸ್ವತಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಇದೆ.

## ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮುದಾಯ
ಸರಸ್ವತಿಪುರಾಮ್ ಅನ್ನು ಮೂಲತಃ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವನದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಜನರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು ಈಗಲೂ ಬಹುಮತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮೈಸೂರಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸರಸ್ವತಿಪುರಂನಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರದೇಶವು ಅದರ ಮಬ್ಬಾದ ಬೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಅಪ್ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

## ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು
ಮಾರುತಿ ದೇವಾಲಯ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಸರೋವರ
ಶ್ರೀ ಜಯಚಮರಾಜೇಂದ್ರ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಅಂಡ್ ಹಿಯರಿಂಗ್
ಹ್ಯಾಪಿ ಮ್ಯಾನ್ ಪಾರ್ಕ್

## ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಸರೋವರ
ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಸರೋವರ ಸರಸ್ವತಿಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಒಂದು ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಇಂದು ಇದು ನಗರಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆರೆಯು ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಪರಿಧಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಜಾಗ್ಗರ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೆಕ್ಕರ್ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸರೋವರದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಮಹಾಬಲ ಸೀತಾಳಭಾವಿ

ಮಹಾಬಲ ಸೀತಾಳಭಾವಿಯವರು ಉತ್ತರಕನ್ನಡದ ಸಿದ್ಧಾಪುರದಲ್ಲಿ ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಯುವ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ, ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

=ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ=
ಮಹಾಬಲ ಸೀತಾಳಭಾವಿಯವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ ಸೀತಾಳಭಾವಿ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅವರಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಇವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಾಗೂ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

=ಶಿಕ್ಷಣ=
ಮಹಾಬಲ ಸೀತಾಳಭಾವಿಯವರು ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಸಂಸ್ಕ್ರತ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ವತ್,ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

=ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ=
ಉದಯ ಟಿವಿ, ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಉದಯವಾಣಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಪ್ರಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ದೈನಿಕದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪತ್ನಿ ರೇಖಾ, ಮಗಳು ಸುಷೀಮಾ, ಮಗ ಸುಷಿರ್. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

=ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು=
*ಸಂಸ್ಕ್ರತ
*ಕನ್ನಡ
*ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ
*ವಿದೇಶಿ ಸಿನಿಮಾ
ಪ್ರವಾಸ
*ಛಾಯಗ್ರಹಣ

= ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳು=
*ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು
*ನೂರೆಂಟು ಸುಭಾಷಿತಗಳು
*ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಭಗವದ್ಗೀತೆ
*ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿ
*ಆಂಟನ್ ಚೆಕಾ‌ಫ್ ಕಥೆಗಳು
*ಲೋಕಪಾಲ: ಯಾಕಿಷ್ಟು ಗೊಂದಲ
*ನಾಯಕತ್ವದ ದಾರಿ ಪಂಚತಂತ್ರದ ಮಾದರಿ
*ಚಾಟು ಕವಿತೆಗೆ ಚುಟುಕು ಕತೆ
*ವಾರನ್ ಬಫೆಟ್
*ವಂದನಾಶಿವ
*ಸುಂದರಲಾಲ ಬಹುಗುಣ
*೧೦೮ ಹಳೆ ಆಚಾರ ಹೊಸ ವಿಚಾರ
*ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕತೆಗಳು
*ಈ ತಪ್ಪು ನೀವು ಮಾಡಬೇಡಿ
*ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿಜಯ
*ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕಥೆಗಳು

=ಅನುವಾದಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು=
*ಪ್ರಿಯಂವದೆಯ ಸ್ವಗತ ಹಿಂದಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ
*ಆಂಟನ್ ಚೆಕಾ‌ಫ್ ಕಥೆಗಳು 
*ಭಾಸನ ಐದು ನಾಟಕಗಳು
*ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ
*ಕಾಳಿದಾಸನ ಮೇಘದೂತ
*ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಸಂಗ್ರಹ

=ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=
*ಚೆನೈ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿರುಚಿತ್ರ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಶಂಸೆ
*ಮುಂಬೈ,ದೆಹಲಿ ಹಾಗೂ ಅಮೇರಿಕಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*೨೦೦೫ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೫)
*೨೦೨೫ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಹವ್ಯಕ ಮಹಾಸಭೆಯ ಹವ್ಯಕರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*ಛಾಯಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

=ಉಲ್ಲೇಖ=

ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರಾಹಿ

ಹರಾಡಿ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವರಾಹಿ ನದಿ, ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಾಲಾಡಿ, ಬಸರುರ್, ಕುಂದಾಪುರ ಮತ್ತು ಗುಂಗಲ್ಲಿ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೂಪಾರ್ಣಿಕಾ ನದಿ, ಕೆಡಾಕ ನದಿ, ಚಕ್ರ ನದಿ, ಮತ್ತು ಕುಬ್ಜಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವರಾಹವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವರಾಹಿ ವರಾಹ ಪತ್ನಿ.

## ಭೂಗೋಳ ಬದಲಾಯಿಸಿ 
ಈ ನದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ  ಸರಾಸರಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ೭೩೦ಮೀಟರ್ (೨೪೦೦ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಅಗುಂಬೆಯ ಬಳಿ "ಹೆಬ್ಬಗಿಲು" ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅನೇಕ ಉಪನದಿಗಳು ಶೆಟ್ಟಿಕೋಪ್ಪಾ,  ಹಾಲಿಜ್, ಕೊಲ್ಲವಡಿ, ಮತ್ತು ಬಂಗರಗಲ್ಲಿಯಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವರಾಹಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ೨೦-೧,೨೮೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರುಗಳಿಂದ  ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂದಾಪುರ ಬಳಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಈ ನದಿಯು ಸೇರುತ್ತದೆ.

## ಕುಂಚಿಕಲ್ ಜಲಪಾತ 
ಪ್ರಮುಖ ಜಲಪಾತವು ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಹೊಸನಾಗರಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನದಿಯ ಮೂಲದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೬ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕುಂಚಿಕಲ್ ಫಾಲ್ಸ್ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡ್ಗಳಲ್ಲಿ  ೧೪೯೩ಮೀ ನ‌‍‍‍‍‍‍‍‍ ಇಳಿಜಾರುಗಳಿವೆ.  ಈ ಜಲಪಾತವು ನೇರವಾಗಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ವರಾಹಿ ಹೈಡ್ರೊ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಮಣಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ, ಈ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜಲಪಾತಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

## ವರಾಹಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ 
ವರಾಹಿ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮಣಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು (ಮನಿಬೈಲ್ ಹಳ್ಳಿಯ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ) ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಭೂಗತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಪಿಸಿಎಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಭೂಗತ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸಂಗಡಿಯ ಬಳಿ ಈ ನದಿಯಿಂದ ನೀರು ಬಳಸುತ್ತದೆ.  ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಸ್ತಿಕಟ್ಟೆ ಬಳಿಯ ಯಾದುರ್ ಸಮೀಪ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಇದೆ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನೀರಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ವರಾಹಿ ಲಿಫ್ಟ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ೧೯೭೯ ರಿಂದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ವರಾಹಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಅರಲಕುಪ್ಪೆ

## ಇತಿಹಾಸ
ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಐ.ಕೆ.ಶರ್ಮ ಪ್ರಕಾರ, ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಗಂಗಾ ಕಲೆಗೆ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಮತ್ತು ನೊಲಂಬಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಭಾಷಾವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೇವಾಲಯವು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೊಲಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಐ. ಕೆ. ಶರ್ಮಾ, ಬಿ.ಎಸ್. ಅಲಿ ಮತ್ತು ಕೆ.ವಿ. ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೌಂಡರಾ ರಾಜನ್ ದಿನಾಂಕ ಮಾಡಿದರು. ಬಿ.ಎಸ್. ಅಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಗಂಗಾ ಕಲೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾಗ, ಆಶ್ವಿನ್ ಲಿಪ್ಪ್ ಮತ್ತು ಸೌಂದರಾ ರಾಜನ್ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸಮಕಾಲೀನ ನೊಲಂಬ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.  ದೇವಾಲಯದ  ಎರಡು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಒಂದು ಶಾಸನವು ೮೯೫ ಸಿ.ಇ.  ರ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಗಂಗಾ ರಾಜ ರಾಚಾಮಾಲ II  ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಲಂಬ ರಾಜನು ದೇವಾಲಯದ ಆಯೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಾಸನವು ರಾಜ ರಾಚಮಾಲ್ II ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ (ಕಲಾ-ಡಿಜುಲಾ ಎಂದು ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ) ಮಾಡಿದ ಅನುದಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪುಷ್ಕರ್ಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೀರೋ ಕಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಸನವು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಗಂಗರು ಮತ್ತು ನೋಲಂಬರು "ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲೆ" ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಶರ್ಮಾ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು  ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಿಗಳು   ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.  ಶರ್ಮಾರ ಪ್ರಕಾರ, ನಂದಿಯು ಶಿವನ  ವಾಹನ (ವಹನ), ನಂತರದ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಮೂರುಪವಿತ್ರ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ ಟಕೀಯೋ ಕಮಿಯಾ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.

## ದೇವಾಲಯ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳು
 ಗರ್ಭಗುಡಿ ಯೊಜನೆ ಒಂದು ಚದರ ಪಿರಮಿಡ್ ಒನ್, ಇದು ಸರಳ ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಳವಾದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಮಂಟಪ ಒಂದು ಮಹೋಂತಾ ಅಥವಾ ನವರಾಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ  ಮಂಟಪ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಒಂದು ವಸ್ತ್ರ.ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲವು  ಇದೆ.  ಬಾಗಿಲ  ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ  ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ತಳದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ  ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ದಪ್ಪ ಸುರುಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷವನ್ನು  ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಿಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಲಲಾಟ ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯು ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ದೇವತೆ) ಯ ಶಿಲ್ಪ. ಶ್ರವಣಬೆಳಕೋದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೈನ್ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ವಿಂಧ್ಯಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ (ಅಖಂಡಾ ಬಾಗಿಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ಏಕಶಿಲೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಈ ಶಿಲ್ಪವು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಶರ್ಮಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಂಟಾಪದ ಚಿತ್ರಗಳು ಚಾವಣಿಯ ಫಲಕ ಗ್ರಿಡ್  ಗಂಗಾ-ನೊಲಂಬಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯರ ಉತ್ತಮ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ. ಫಲಕದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ನೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಶಿವ, ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದೆ ದೇವರಾದ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಸಾಚಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ನಾಲ್ಕು  ಗಜಆನೆ  ಸೇರಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
Sarma, I.K. (1992) [1992]. Temples of the Gangas of Karnataka. New Delhi: Archaeological Survey of India. ISBN 0-19-560686-8.
Kamiya, Takeyo. "Architecture of Indian subcontinent". Indian Architecture. Gerard da Cunha. Retrieved 2012-12-27.
https://en.wikipedia.org/wiki/Kalleshvara_Temple,_Aralaguppe
ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಯಂತ್ರ

thumb

**ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಯಂತ್ರ**ವು ಹಲವುವೇಳೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ಬೆಂಕಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಅಗ್ನಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಧನ. ಇದು ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿದ ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲೆ ಬಳಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಬೆಂಕಿ, ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಅಪಾಯವೊಡ್ಡುವ ಬೆಂಕಿ (ಅಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಪಾರು ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಹೊಗೆ, ಸ್ಫೋಟದ ಅಪಾಯವಿದ್ದಾಗ), ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಇಲಾಖೆಯ ಪರಿಣಿತಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬೆಂಕಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಯಂತ್ರವು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಆರಿಸಲು ವಿಸರ್ಜಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದಂಥ ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ ಒತ್ತಡ ಧಾರಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉರುಳೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿರದ ಒತ್ತಡ ಧಾರಕಗಳಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಯಂತ್ರಗಳೂ ಇವೆ, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿನ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಅಗ್ನಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಂಪನಿಯು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಆಡಳಿತವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿತ್ಯಗಟ್ಟಳೆಯ ಸೇವೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ರಿಪೇರಿ ಮಾಡುವವನು ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾದ ರಿಪೇರಿಯ ಬಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಮಾಹಿತಿಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಂಟಿಸುತ್ತಾನೆ (ವಾರ್ಷಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಪುನರ್ಭರ್ತಿ, ಹೊಸ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಯಂತ್ರ).

ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಯಿರುವ ಮೊದಲ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಆ ಕಾಲದ ಹೆಸರಾಂತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆ್ಯಂಬ್ರೋಸ್ ಗಾಡ್‍ಫ಼್ರೀ ಇಂಗ್ಲಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ೧೭೨೩ರಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆದನು. ಇದು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದ್ರವದ ಮಂಕಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋವಿಮದ್ದಿನ ಒಂದು ಪ್ಯೂಟರ್‍ನ ಕೋಶವಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಾರ್ಜ್ ವಿಲಿಯಂ ಮ್ಯಾನ್ಬಿ ೧೮೧೮ರಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದನು; ಇದು ಸಂಕುಚಿತ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ೩ ಗ್ಯಾಲನ್ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್‍ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‍ ದ್ರಾವಣವಿರುವ ತಾಮ್ರದ ಧಾರಕವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೋಡಾ-ಆಮ್ಲ ಶಾಮಕ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಫ಼್ರಾನ್ಸ್ವಾ ಕಾರ್ಲಿಯೇರ್ ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಫ಼್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆದನು. ಇದು ನೀರು ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಂ ಬೈಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಟಾರ್ಟಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ನೋದಕ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ಆ್ಯಲ್ಮನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಗರ್ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸೋಡಾ-ಆಮ್ಲದ ಶಾಮಕ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆದನು. ಇವನ ಯಂತ್ರವು ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ನೀರನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲು ಸೋಡಿಯಂ ಬೈಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ದ್ರಾವಣ ಮತ್ತು ಸಲ್‍ಫ಼್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ನಡುವಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸುರಕ್ಷತಾ ಉಪಕರಣ
ಭಾರತೀಯ ಮದ್ಯಪಾನ (ವೈನು)

[right|thumb|290x290px|ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವೈನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೈಲೈಟ್. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗೋವಾ.]]
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೈನ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ವೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ; ದೇಶದಲ್ಲಿ ವೈನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ತಲಾ ಬಳಕೆಯು ಕೇವಲ ೯ ಮಿಲಿಲೀಟರ್ಗಳು, ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಸುಮಾರು ೧ / ೮೦೦೦. ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ದ್ರಾಕ್ಷಿತೋಟಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವಿಟಿಕಲ್ಚರ್ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ವೈನ್ ತಯಾರಿಕೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮತ್ತು ಉಪಖಂಡದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಫೈಲೊಕ್ಸೆರಾ ಲಾಸ್ ಭಾರತೀಯ ವೈನ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅದರ ಟೋಲ್ ಅನ್ನು ಕಂಡಿತು, ನಂತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ನಿಷೇಧದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಒಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ನ ನಿಷೇಧ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ೧೯೮೦ ರ ದಶಕ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ವೈನ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಭಾವಗಳಂತೆ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರು ಪಾನೀಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೨೦-೩೦% ರಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಶಿಕ್ ನಗರವನ್ನು "ಭಾರತದ ವೈನ್ ರಾಜಧಾನಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳು
ನಾರಾಯಣ್ ಮೇಘಾಜಿ ಲೋಖಂಡೆ

**ನಾರಾಯಣ್ ಮೇಘಾಜಿ ಲೋಖಂಡೇ** (1848-1897)] ಭಾರತದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಗಳ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಕೋಮು ವಿವಾದಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಧೈರ್ಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಅವರು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು.

## ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆ 
ನಾರಾಯಣ್ ಮೇಘಾಜಿ ಲೋಖಂಡೇ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿರಾವ್ ಪುಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಲೋಖಂಡೇ ಭಾರತದ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ ಚಳವಳಿಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 1880 ರಿಂದ ಅವರು "ಧೀನಬಂಧು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಬಾಂಬೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಲೋಖಾಂಡೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರಾವ್ ಸಹ ಬಾಂಬೆಯ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಜೋತಿರಾವ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಭಲೇಕರ್ ಮತ್ತು ಲೋಖಂಡೆ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅವರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. [2]  ಫುಲೆ ಲೋಕಂಡೇ ಸಹಾಯದಿಂದ 'ಬಾಂಬೆ ಮಿಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್' ಎಂಬ ಮೊದಲ ಇಂಡಿಯನ್ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

## ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳು
ಗಿರಣಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಲೋಖಾoಡೆಯವರು ಕೆಲ‍ವು ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು:

#ಮಿಲ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಬಾನುವಾರದಂದು ರಜೆ ನೀಡಬೇಕು.
#ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಬಿಡುವಿನ ಅರ್ಹತೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು.
#ಈ ಗಿರಣಿಯು ಬೆಳಗ್ಗೆ ೬:೩೦ ರಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಕ್ಕು ಮುನ್ನ ಮುಚ್ಚಬೇಕು.
#ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಬಳವನ್ನು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ೧೫ ರೊಳಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜರಿಂದ ಅವರು ರಾವ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

## ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಶಂಸೆ
ಮೇ ೩, ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಜನ
ತ್ವರಿತ ಪರಿವರ್ತಕ

ತ್ವರಿತ ಶಿಫ್ಟರ್ (ಅಥವಾ ತ್ವರಿತ ಪರಿವರ್ತಕ) ಒಂದು ಕೈಪಿಡಿಯ ಪ್ರಸರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಚ್ಲೆಸ್ ಗೇರ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೋಟರ್ಸೈಕಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೇರ್ ಷಿಫ್ಟ್ಗೆ ಮುಂಚೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕ್ಲಚ್ ಅಥವಾ ಥ್ರೊಟಲ್ ಅನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಾಹನದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗೇರ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಚ್ ಮತ್ತು ಥ್ರೊಟಲ್ ಅನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೫೦ ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಿಲಿಸೆಕೆಂಡ್) ಮತ್ತು ಮೋಟರ್ಸೈಕಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ವರ್ಧನೆಯೂ ಸಹ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ
## ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ತ್ವರಿತಶೈಲಿಗಳು ಒಂದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಒಂದು ಸಂವೇದಕ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಾದ ಗೇರ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಆಕ್ಷನ್, ಮೈಕ್ರೊಕಂಟ್ರೋಲರ್ (ಸಿಪಿಯು) ಡೇಟಾವನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ದಹನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಗೇರ್ ಸ್ಲಿಪ್ ಮಾಡಲು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಲೋಡ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಮತ್ತು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ) ಅದರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಲೋಡ್ ಅನ್ನು ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವು ಬದಲಾಗಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯ ಏಷ್ಯನ್ ನೆಲಗಪ್ಪೆ

**ಸಾಮಾನ್ಯ ಏಷ್ಯನ್ ನೆಲಗಪ್ಪೆ (Asian Common Toad)** ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವಂತಹ ನೆಲಗಪ್ಪೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು *ದತ್ತಾಫ್ರಿನಸ್ ಮೆಲನೊಸ್ಟಿಕ್ಟಸ್* ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ **ಏಷಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮುಳ್ಳಿನ ಕಪ್ಪೆ**, **ಏಷಿಯನ್ ನೆಲಗಪ್ಪೆ**, **ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕದ ನೆಲಗಪ್ಪೆ**, **ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುಂಡಾ ನೆಲಗಪ್ಪೆ** ಮತ್ತು **ಜಾವಾದ ನೆಲಗಪ್ಪೆ** ಎಂಬ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಇದು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೈಜ್ಯ ನೆಲಗಪ್ಪೆ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಭೇದವು ೨೦ ಸೆ.ಮೀ. (೮ ಇಂಚು) ಉದ್ದದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲುದು. ಇವು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳ ಗೊದಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಲವು ನೂರರಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ

## ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆ
### ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಕಪ್ಪೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಗುಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೂತಿಯ ತುದಿಗೆ, ಕಣ್ಣುಗಳ ಮುಂದೆ, ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ, ಕಣ್ಣುಗಳ ಹಿಂದೆ, ಕಣ್ಣು-ಕಿವಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಲವಾರು ಉಬ್ಬುಗಳಿವೆ. ಕರ್ಣಪಟಲಗಳು ಹಾಗು ವಿಷಗ್ರಂಥಿಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಹಾಗು ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂರನೆ ಎರಡರಷ್ಟು ಆಕಾರ ಕರ್ಣಪಟಲ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬೆರಳುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಜಾಲ ಅರ್ಧ ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಲೆಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಡುಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿ ಚೀಲಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಗಂಡುಗಳು ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಗಿಂತ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುತ್ತವೆ..

### ನಡವಳಿಕೆ
ವಯಸ್ಕ ಕಪ್ಪೆಗಳು ನೆಲವಾಸಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪದ ಕಂಬಗಳ ಕೆಳಗೆ, ಇನ್ನಿತರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳ ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಹುಳು-ಹುಪ್ಪಟೆಗಳು ಇದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ. ಸಂಭೋಗ ಮಾಡುವಾಗ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಬೆನ್ನೇರಿ ಕೂರುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಂತ ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಪೋಣಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಮುತ್ತುಗಳ ಹಾರದಂತೆ ಹುಲ್ಲು ಜೊಂಡುಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿರುತ್ತವೆ. ಗೊದಮೊಟ್ಟೆಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಪಾಚಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಪ್ಪೆ
ಕತ್ತರಿ

thumb|ಕತ್ತರಿ
**ಕತ್ತರಿಯು** ಕೈ-ಚಾಲಿತ ಕತ್ತರಿಸುವ ಉಪಕರಣ. ಇದು ತಿರುಗುಗೂಟದ ಮೇಲೆ ಭದ್ರಪಡಿಸಲಾದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಲೋಹದ ಅಲಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ತಿರುಗುಗೂಟಕ್ಕೆ ಎದುರಿರುವ ಕೈಹಿಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಹರಿತವಾದ ಅಂಚುಗಳು ಒಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಜಾರುತ್ತವೆ. ಕತ್ತರಿಯನ್ನು ಕಾಗದ, ರಟ್ಟು, ಲೋಹದ ಹಾಳೆ, ಬಟ್ಟೆ, ಹಗ್ಗ, ಮತ್ತು ತಂತಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ತೆಳುವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕತ್ತರಿಗಳು ಇವೆ. ಕೂದಲು ಕತ್ತರಿಸುವ ಕತ್ತರಿಗಳು ಸೂಕ್ತವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಲಗು ಕೋನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೂದಲು ಕತ್ತರಿಸಲು ತಪ್ಪು ಕತ್ತರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಒಡಕು ತುದಿಗಳು, ಅಥವಾ ಎರಡೂ, ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅಡಿಗೆ ಕತ್ತರಿಯು ಮಾಂಸದಂತಹ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನವಶ್ಯಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಕತ್ತರಿಗಳು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ೩೦೦೦ ರಿಂದ ೪೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.

ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಕತ್ತರಿಯ ನೇರ ಪೂರ್ವಜವಾದ ಕಂಚು ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ತಿರುಗುಗೂಟವುಳ್ಳ ಕತ್ತರಿಗಳನ್ನು ರೋಮನ್ನರು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೦ರಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕತ್ತರಿಸುವ ಸಾಧನಗಳು
ಮಂಡಿ

thumb|ಬಲಗಡೆಯಿಂದ ಬಲಮಂಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ

**ಮಂಡಿಯು** ತೊಡೆಯನ್ನು ಕಾಲಿನ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಕೀಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಫೀಮರ್ ಹಾಗೂ ಜಂಘಾಸ್ಥಿ ನಡುವೆ ಒಂದು, ಮತ್ತು ಫ಼ೀಮರ್ ಹಾಗೂ ಮಂಡಿಚಿಪ್ಪು ನಡುವೆ ಒಂದು. ಇದು ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೀಲಾಗಿದೆ. ಮಂಡಿಯು ಒಂದು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಿರುಗಣೆ ಕೀಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಬಾಗುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಚಾಚುವಿಕೆ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಂತರಿಕ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯ ತಿರುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊಣಕಾಲು ಗಾಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಸಂಧಿವಾತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು.

ಮಂಡಿಯು ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮತಲ (ಓಟ ಹಾಗೂ ನಡಿಗೆ) ಮತ್ತು ಲಂಬ (ಜಿಗಿತ) ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹದ ತೂಕವನ್ನು ಹೊರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಮಂಡಿಚಿಪ್ಪು ಕೇವಲ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಮೂರು ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ಎಲುಬಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತಿಲಾಸ್ಥಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಸ್ಥೀಭವನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಮಂಡಿಯ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯು ಮೂಳೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ, ಹಿಗ್ಗುವಂಥ ಅಂಗಾಂಶವಾಗಿದೆ  ಮತ್ತು ಕೀಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಾರಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯು ಮಂಡಿಯ ಸುಲಭ ಚಲನೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಲು ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ: ನಾರುಳ್ಳ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿ ಮತ್ತು ಕಾಚಸದೃಶ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿ. ನಾರುಳ್ಳ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯು ಕರ್ಷಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಲಬಲ್ಲದು. ಕಾಚಸದೃಶ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯು ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕೀಲುಗಳ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಸವೆಯುತ್ತದೆ. ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯು ಸ್ವ-ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಹಳ ಸೀಮಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ