open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲ

**ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ**ದ ಇತಿಹಾಸ ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೪೦ರ ಸುಮಾರು ಶ್ರೀ ಗುಪ್ತನಿಂದ ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಆದರೆ ದಿನಾಂಕಗಳು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ತರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಪೂರ್ವ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ಗುಪ್ತರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೨೦ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನವೇರಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೫೦ರ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದು, ಕುಷಾಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿತು. ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅಂತರ್ನಿಹಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಗುಪ್ತರ ಮೂಲ ತಾಯಿ ನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿವೆ. ರಾಯ್‍ಚೌಧರಿ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಪ್ತರು ಈಗ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಂಗ್‍ಪುರ್ ಹಾಗೂ ರಾಜ್‍ಷಾಹಿ ವಿಭಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ವರೇಂದ್ರಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮೂಲ ಹೊಂದಿದರು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಮುರ್ಷೀದಾಬಾದ್ ಪ್ರದೇಶ ಗುಪ್ತರ ಮೂಲ ನಾಡು ಎಂದು ಗಾಂಗೂಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಗುಪ್ತರ ವಂಶಾವಳಿ
ಗುಪ್ತರ ವಂಶಾವಳಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಶುಂಗ ಮತ್ತು ಸಾತವಾಹನ ದಾಖಲೆಗಳು ಗುಪ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ ಆದರೆ ೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಗುಪ್ತರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶವು ವೈಶ್ಯ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಶರ್ಮಾ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಪ್ತರು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತ್ರಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದಾದ ವೈಶ್ಯ ವಂಶದವರಾಗಿದ್ದರು. ಗುಪ್ತರ ನಾಣ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಲ್ಟೇಕರ್ ಕೂಡ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಗುಪ್ತರ ಜಾತಿ ವೈಶ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪಠ್ಯಗಳು ಗುಪ್ತ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವವರು ವೈಶ್ಯ ಜಾತಿಯ ಸದಸ್ಯರೆಂದು ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಅಗರವಾಲಾರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಗುಪ್ತರು ವೈಶ್ಯ ಸಮುದಾಯದವರು. ಗುಪ್ತರು ಧಾರಣ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂದು ಕೂಡ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಾಯ್‍ಚೌಧರಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಪ್ತರು ಪುಷ್ಯಮಿತ್ರ ಶುಂಗನ ಪುತ್ರನ ಹೆಂಡತಿ ರಾಣಿ ಧಾರಿಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರು. ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಮಗಳು ಪ್ರಭಾವತಿಗುಪ್ತಳ ರಿದ್ಧಪುರ ತಾಮ್ರಫಲಕ ಶಾಸನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಾಯ್‍ಚೌಧರಿ ಗುಪ್ತರ ವಂಶಾವಳಿ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಊಹಿಸಿದರು. ಅವಳ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಧಾರಣ ಗೋತ್ರದ ವಂಶಜೆ ಎಂದು ಸಾಧಿಸಿದಳು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಘಟೋತ್ಕಚ (ರಾಜ)

**ಘಟೋತ್ಕಚ** (ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೮೦ - ೩೧೯) ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ-ಪೂರ್ವ ಗುಪ್ತ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲಜನಕನಾದ ಶ್ರೀ ಗುಪ್ತನ ಮಗ. ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಇವನನ್ನು ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ತುಮೆಯ್ನ್ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಘಟೋತ್ಕಚನ ನಂತರ ಅವನ ಮಗ ಮೊದಲನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಕಚಗುಪ್ತ

thumb|300px|ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಚಗುಪ್ತನ ನಾಣ್ಯ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 335. ಚಕ್ರಧ್ವಜ ಪ್ರಕಾರದ್ದು. ಪ್ರಭಾಮಂಡಲವುಳ್ಳ ಎಡಕ್ಕೆ ನಿಂತಿರುವ ಕಚಗುಪ್ತ, ಪೂಜಾವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಚಕ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ; ಆಲೇಖ *ಕಚ* ಬ್ರಾಹ್ಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ ತೋಳಿನ ಕೆಳಗೆ / ಎಡಕ್ಕೆ ನಿಂತಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪಶೃಂಗ ಹಿಡಿದಿರುವುದು.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ **ಕಚಗುಪ್ತ**ನು ಮೊದಲನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೩೫ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲ ಆಳಿದನು. ಕಚಗುಪ್ತನು ಕೇವಲ ಅವನ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕೊರತೆ ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತತೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಪುರುಷಸಂಯೋಗ

**ಪುರುಷಸಂಯೋಗ** ಎಂಬುದು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ದೈವಿಕ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಒಬ್ಬನೇ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಗವಾಗುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಶಬ್ದವು. ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಮಾನವತ್ವ ಹಾಗೂ ದೇವತ್ವ ಹೇಗೆ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುವ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೩೧ರಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯಮಾಡಿ ಮದಲನೆಯ ಎಫೆಸೊಸ್ ಸಭೆಯು ಅದರ ಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.

ಪುರುಷಸಂಯೋಗ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮಹ್ತತ್ವವು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಮಾನವೀಕರಣದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವದರಲ್ಲಿ ವಹಿಸುವ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನು ಸಮವರ್ತಿಯಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನವೀಯನೂ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೈವಿಕನೂ ಆಗಿರುವುದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವವೆಂದು ವಿವರಿಸುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಿಯರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆತನ ಮಾನವತ್ವ ಆಂಶಿಕವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕ್ರಿಸ್ತನ ರಕ್ತಯಜ್ಞವು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಯೂ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಆತನ ದೇವತ್ವ ಆಂಶಿಕವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಪಾಪವನ್ನೂ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಕುರಿತ ಆತನ ಉಪದೇಶಗಳ ಅನ್ಯೂನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ದೇವರ ಪ್ರೀತಿಯ ಈ ಕಾರ್ಯದ ನಿಸ್ಸ್ವಾರ್ಥತೆಯೂ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯೂ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೫೧ರಲ್ಲಿ ಖಲ್ಕೇದೋನ್ ಸಭೆಯು ಪುರುಷಸಂಯೋಗ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸಿತು:  ಪವಿತ್ರ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಾವೆಲ್ಲರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಮತ್ತವಾಗಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತೇವೆ, ದೇವರ ಪುತ್ರನು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವಾದ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನು ಒಬ್ಬನೇ; ಈತನೇ ದೇವತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿಯೂ ಮಾನತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ; ನಿಜವಾದ ದೇವರೂ ಮೈ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಆತ್ಮವುಳ್ಳ ನಿಜವಾದ ಮಾನವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ದೇವತ್ವದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಪಿತೃವಿಗೆ ಏಕದ್ರವ್ಯಾತ್ಮಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಮಾನತ್ವದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ನಮಗೆ ಏಕದ್ರವ್ಯಾತ್ಮಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಪಾಪವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ದೇವತ್ವದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಪಿತೃವಿನಿಂದ  ಯುಗಗಳ ಮುಂಚೆ ಹುಟ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಮತ್ತು ಮಾನವತ್ವದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಇತ್ತೀಚ್ಚಿನ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ನಮಗೂ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೂ ದೇವರ ಮಾತೃವಾದ ಕನ್ಯಾಮರಿಯಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟನೆ; ಒಬ್ಬನೇ ಕ್ರಿಸ್ತನೂ ಪುತ್ರನೂ ಪ್ರಭುವೂ ಏಕಜಾತನಾದವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಎರಡು ಸ್ವಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ರಾಂತವಾಗಿ, ಅವ್ಯಯವಾಗಿ, ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿ, ಅವಿಚ್ಛೇದ್ಯವಾಗಿ, ಮಾನ್ಯಮಾಡಲ್ಪಡತಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದು; ಸಂಯೋಗದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಸ್ವಭಾವಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಡದೆ ಒಂದೊಂದು ಸ್ವಭಾವದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಳಿದು ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಸಹಭಾವವಾಗುತ್ತ; ಎರಡು ಪುರುಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಸಲ್ಪಡದೆ ಅಥವಾ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯಾಗದೆ ಒಬ್ಬನೇ ಪುತ್ರನಾಗಿ, ಮತ್ತು ಏಕಜಾತನಾದವನಾಗಿ, ವಾಕ್ಯವಾದ ದೇವರಾಗಿ, ಪ್ರಭುವಾದ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನಾಗಿ; ಆತನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರವಾದಿಯರು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಭುವಾದ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನೇ ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿ ಪಿತೃಗಳ ನಂಬುಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದಂತೆ ಎಂದು.

ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ
ವಿವಾಂತ ಬೈ ತಾಜ್

ವಿವಾಂತ ಬೈ ತಾಜ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾರತೀಯ ಹೋಟೆಲ್ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಂಡ್ ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಹೊಟೇಲ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

## ಪರಿಚಯ
ಬ್ರ್ಯಾಂಡ ವಿವಾಂತ ತಾಜ್ ಹೊಟೇಲ್ ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ (ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಹೊಟೇಲ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಬ್ರಾಂಡ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಾಡಿದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ಬ್ರಾಂಡ್ 19 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಸ ಹೊಟೇಲ್ಗಳಲ್ಲಿ  ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗೆ  ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಕೆಲಸ ಅವರ ಗೇಟ್ವೇ ಹೋಟೆಲುಗಳು ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಂದು ದುಬಾರಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ.

ಸೂರಜ್ಕುಂಡ್ ನೆರೆಹೊರೆ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ  ಪ್ರದೇಶದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ವಿವಾಂತಾ ತಾಜ್, ಸೂರಜ್ಕುಂಡ್, ದೆಹಲಿ, ಎನ್ಸಿಆರ್ ವಿಶೇಷ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಐಷಾರಾಮಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಹೋಟೆಲ್ ಕನಿಷ್ಠ ಅಲಂಕಾರಿಕ, ಅಪ್ರತಿಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೈ-ಡಿಸೈನ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿವಾಂತ ಬೈ ತಾಜ್ - ಸೂರಜ್ಕುಂಡ್, ಎನ್ ಸಿಆರ್. ಇದನ್ನು ಬಾವೊಲಿ (ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿರಾಮದ ನಗರ ಓಯಸಿಸ್ ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
 
## ಸ್ಥಳ:
ಒಂದು ಬದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಲ್ಲಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಸತಿ ವಿಳಾಸಗಳಿಂದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳ ದಾರಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಡೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹಬ್ ಇದೆ, ವಿವಾಂತಾ ತಾಜ್ - ಸೂರಜ್ಕುಂದ್,  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೂರಜ್ಕುಂಡ್ ಸರೋವರ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸನ ಭವ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಕಾಣುವುದು.

ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ : ಅಂದಾಜು. T3-30 ಕಿಮೀ ದೂರ

ನವದೆಹಲಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ : ಅಂದಾಜು. 22 ಕಿಮೀ ದೂರ

ನಿಜಮುದ್ದೀನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ : ಅಂದಾಜು. 17 ಕಿಮೀ ದೂರ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಜಿಯೋಸ್ಪಾ ಏಷಿಯಾ ಎಸ್ ಪಿಎ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಜಿವಾ ಗ್ರಾಂಡೆ ಸ್ಪಾ - ಜಿಯೋಸ್ಪಾ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2014 ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೋಟೆಲ್ ಸ್ಪಾ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹೊಟೆಲ್ ಗಳು
ಪಂಚಭೇದ

**ಪಂಚಭೇದ** ಎಂಬುದು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ದರ್ಶನವಾದ ದ್ವೈತಮತದ ಅಡಿಗಟ್ಟಾಗಿದ್ದು ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿನ ವರ್ಗಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಈ ಶಬ್ದವು ಐದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಂಚಭೇದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೂರು ಮೂಲಭೂತ ವರ್ಗಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳೇನೆಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮವು, ಜೀವಾತ್ಮಗಳು, ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳು. ತಮ್ಮ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ವರ್ಗವನ್ನು ಜಡವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಈ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳ ನಡುವೆ ನಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಳಿಸಲಾಗದ ವಿಭಜನೆಯಿದೆಯೆಂದು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಜೀವಾತ್ಮವು ಮತ್ತೊಂದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಸ್ತು ಮತ್ತೊಂದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದೆಯೆಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಪಂಚಭೇದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಐದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೇನೆಂದರೆ:
# ಪರಮಾತ್ಮಜೀವ ಭೇದ
# ಪರಮಾತ್ಮಜಡ ಭೇದ
# ಜೀವಜಡ ಭೇದ
# ಜೀವಜೀವ ಭೇದ
# ಜಡಜಡ ಭೇದ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಅದ್ವೈತಮತಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿವೆಯಲ್ಲದೆ ನಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ದ್ವೈತಮತದ ಪ್ರಕಾರ, ಪಂಚಭೇದವಿರುವುದರಿಂದ ಅದ್ವೈತಮತ ಭೋದಿಸುವಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಜೀವಾತ್ಮ ಲೀನವಾಗುವುದು ಅಸಂಭವ.
ರಾಮಗುಪ್ತ

**ರಾಮಗುಪ್ತ** ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ. ಇವನ ನಂತರ ಇವನ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಇವನು ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಿಂದ ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ ನಂತರ, ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೇ ಮೂರು ಶಾಸನಗಳು ವಿದೀಶಾದ ಹತ್ತಿರದ ದುರ್ಜನ್‍ಪುರ್‍ನಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಇವು ಇವನನ್ನು *ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ* ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಇವನ ತಾಮ್ರದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಕೂಡ ಎಯ್ರನ್-ವಿದೀಶಾ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

## ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ರಾಮಗುಪ್ತ
೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ ಲೆವಿ ಈಗ ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವ *ದೇವಿಚಂದ್ರಗುಪ್ತ* ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಉದ್ಧರಣಗಳನ್ನು ನಾಟ್ಯದರ್ಪಣದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ, ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ರಾಮಗುಪ್ತನ ಮೇಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರ್ಣನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲು ತಿಳಿದರು. ರಾಮಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಗುಣಚಂದ್ರ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಜೈನ ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಟಕಕಲೆ ಮೇಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಯಾದ ನಾಟ್ಯದರ್ಪಣ ಈ ಪಠ್ಯದ ಆರು ಉಲ್ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಸರಸ್ವತಿ ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ಕೂಡ ದೇವಿಚಂದ್ರಗುಪ್ತದ ಮೂರು ವಾಕ್ಯವೃಂದಗಳು ಸಿಕ್ಕವು. ಇವನ್ನು ಭೋಜನು ತನ್ನ ಶೃಂಗಾರಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಕಂಠಾಭರಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲನೇ ಅಮೋಘವರ್ಷನ ಸಂಜನ್ ತಾಮ್ರಫಲಕ ಶಾಸನದ ಒಂದು ಪದ್ಯದಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಮಾಹಿತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಬಾಣಭಟ್ಟನು ಹರ್ಷಚರಿತದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಹೇಳಿಕೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಆಲ್ಟೇಕರ್ ಇವೆಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರ್ಣನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ರಾಮಗುಪ್ತನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬದುಕಿದ್ದ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.

*ನಾಟ್ಯದರ್ಪಣ*ದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮಗುಪ್ತನು ಹೇಡಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದ ಧ್ರುವಸ್ವಾಮಿನಿಯನ್ನು ಬಲವಂತದಿಂದ ವಿವಾಹವಾದನು. ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಮರಣದ ನಂತರ ಇವನ ತಮ್ಮನನ್ನು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾದರೂ, ಇವನು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನೂ ಆದನು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮಗುಪ್ತನು ಗುಜರಾತ್‍ನಲ್ಲಿನ ಶಕರನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದನು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಈ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಸೇನೆಯು ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿತು. ಶಕ ರಾಜ ಮೂರನೇ ರುದ್ರಸಿಂಹನು ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ರಾಮಗುಪ್ತನ ಹೆಂಡತಿ ಧ್ರುವಸ್ವಾಮಿನಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟನು. ಈ ದುರ್ಬಲ ರಾಜನಿಗೆ ಈ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಒಲವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನಿಗೆ ಇದು ಆಕ್ರೋಶ ತರಿಸಿತು. ಮೋಸದಿಂದ, ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ಶಕ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಶಕ ರಾಜನನ್ನು ಕೊಂದು, ವಿಜಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟು ಜನರ ಮತ್ತು ರಾಣಿಯ ಸದಭಿಪ್ರಾಯ ಗಳಿಸಿದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ರಾಮಗುಪ್ತನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಿಗೊಳಿಸಿ ಕೊಂದನು. ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ಹಿಂದೆ ಅತ್ತಿಗೆಯಾಗಿದ್ದ ಧ್ರುವಸ್ವಾಮಿನಿಯನ್ನು ಕೂಡ ವಿವಾಹವಾದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಪುರುಗುಪ್ತ

**ಪುರುಗುಪ್ತ** (ಆಳ್ವಿಕೆ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. 467–473) ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶದ ಒಬ್ಬ ಸಾಮ್ರಾಟನಾಗಿದ್ದನು. ಪುರುಗುಪ್ತನು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟ ಮೊದಲನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಅನಂತಾದೇವಿಯ ಒಬ್ಬ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ತನ್ನ ಮಲಸಹೋದರ ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪುರುಗುಪ್ತನ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇವನು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗ ಮೂರನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ಭೀತರಿ ಬೆಳ್ಳಿ-ತಾಮ್ರ ಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪುತ್ರರಾದ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತ ಹಾಗೂ ಬುಧಗುಪ್ತ ಹಾಗೂ ಮೊಮ್ಮಗ ಮೂರನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತರ ನಾಲಂದಾ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಸಾರನಾಥದ ಬುದ್ಧ ವಿಗ್ರಹ ಶಾಸನದಿಂದ, ಎರಡನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನು ಇವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತನ ನಾಲಂದಾ ಮುದ್ರೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತನು ಎರಡನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ಮಗ, ಮತ್ತು ಪುರುಗುಪ್ತನ ಮೊಮ್ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ರಾಜರು
ಭಾರತದ ತುತ್ತತುದಿಗಳು

thumb|ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ಭಾರತದ ತುತ್ತತುದಿಗಳು
ಭಾರತದ ತುತ್ತತುದಿಗಳು ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ, ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳಗಿಂತ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವಂಥಹ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ತುತ್ತತುದಿಗಳು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಭಾರತ ಭೂಖಂಡದಲ್ಲಿ (ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ದಕ್ಷಿಣದ ತುತ್ತತುದಿಯಾದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ಯಾವುದೇ ತುತ್ತತುದಿಯ ಪ್ರದೇಶವು ವಾಸಯೋಗ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ದಶಮಾಂಶ ಪದವಿ ಸಂಕೇತದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯದಿಂದ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳನ್ನು ಋಣಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿನ ರೇಖಾಂಶಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಗೂಗಲ್ ಅರ್ಥ್ WGS84 ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಜಿಪಿಎಸ್) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಕಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಎತ್ತರದಲ್ಲಿನ ಋಣಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ತುತ್ತತುದಿಗಳು 
## ಎತ್ತರಗಳು 
## ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ 
* ಭಾರತದ ಭೂಗೋಳ
* ಏಷ್ಯಾದ ತುತ್ತತುದಿಗಳು
* ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿವಾದ

## ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:CS1 errors: dates
ಕುಟ್ಟು ವರಿಸೈ

**ಕುಟ್ಟು ವರಿಸೈ**  ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಯುದ್ಧದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ, ಸಿಲಂಬಮ್ಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಂತೆ. ಈ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪುರಾತನ ಋಷಿಯಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಸಿಲಂಬಮ್ ಮತ್ತು ಕುಟ್ಟು ವರಿಸೈ ಜತೆ ಜಾನಪದ ಕಥೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೆಲ್ಲಿಮಲೈಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಚರ್ಚಿಸಿದರು, ದೇವರು ಮುರುಗನ್ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಹಳೆಯ ಮನುಷ್ಯ ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಕುಂಡಲಿನಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಯೋಗವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚಾನಲ್ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* silambam.asia 

ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಕದನ-ಕಲೆಗಳು
ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಕದನ-ಕಲೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೋಲಿನ ಕದನ
ವರ್ಗ:ಕಾದಾಟ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಬುಧಗುಪ್ತ

**ಬುಧಗುಪ್ತ** (ಆಳ್ವಿಕೆ ಕಾಲ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೭೬ - ೪೯೫) ಒಬ್ಬ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ಪುರುಗುಪ್ತನ ಮಗ. ಇವನ ನಂತರ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು. ಬುಧಗುಪ್ತನು ಕನ್ನೌಜ್‍ನ ಅರಸರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಇವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಫಲವತ್ತಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹುಣರನ್ನು ಹೊರಗೋಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.

ಪುಂಡ್ರವರ್ಧನ ಭುಕ್ತಿಯು ಇವನ ಇಬ್ಬರು ಉಪರಿಕ ಮಹಾರಾಜರಾದ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತ ಮತ್ತು ಜಯದತ್ತರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ದಾಮೋದರ್‍ಪುರ್ ತಾಮ್ರಫಲಕ ಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರಾದ ಮಾತ್ರಿವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಧನ್ಯವಿಷ್ಣು ಇವರ ಎಯ್ರನ್ ಶಿಲಾ ಸ್ತಂಭ ಶಾಸನವು ಬುಧಗುಪ್ತನನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಟ (ಭೂಪತಿ) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬುಧಗುಪ್ತನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಸುರಶ್ಮಿಚಂದ್ರನು ಯಮುನಾ ಹಾಗೂ ನರ್ಮದಾ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಎಯ್ರನ್ ಸ್ತಂಭದ ಬುಧಗುಪ್ತ ಶಾಸನವು ಪಶ್ಚಿಮ ಮುಖದ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ಕೆಂಪು ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಸ್ತಂಭದ ಕೆಳಗಿನ ಹಾಗೂ ಚೌಕ ಭಾಗದ ಕಡೆಗೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎಯ್ರನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಗುಂಪಿನ ಹತ್ತಿರ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನವು ಕಾಲಿಂದಿ ಹಾಗೂ ನರ್ಮದಾ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಬುಧಗುಪ್ತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೮೪-೪೮೫ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಸ್ತಂಭದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು. ಈ ಸ್ತಂಭ ಸುಮಾರು ೪೮ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಟಿ.ಎಸ್. ಬುರ್ಟ್ ೧೮೩೮ರಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು.

ಮಥುರಾದಲ್ಲಿನ ಬುದ್ಧ ವಿಗ್ರಹ ಶಾಸನವು ಬುಧಗುಪ್ತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದ್ದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವನ ಅಧಿಕಾರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಥುರಾದ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ
ಆರೋಪ

ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, **ಆರೋಪ**ವು ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆ, ಆಪಾದನೆ, ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವಾದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷದಿಂದ ವಾಸ್ತವಾಂಶದ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆ. ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವವರೆಗೆ, ಅವು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ವೈವಾಹಿಕ ಆರೋಪಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ: ಪರವಾನಗಿಯ ಮೂಲಕ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದಂಪತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮದುವೆ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕಟಣೆ ಮೂಲಕ ವಿವಾಹವಾದ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಇವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮದುವೆ ಆರೋಪವು ಒಂದು ದಸ್ತಾವೇಜು ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು ಮದುವೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ (ಅಥವಾ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇಬ್ಬರ ಪರವಾಗಿ ಕೇವಲ ಮದುಮಗನು ಅರೋಪಿಸುತ್ತಾನೆ).

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನಾಗರಿಕ ದೂರಿನಲ್ಲಿ, ವಾದಿಯು ಹಕ್ಕಿನ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಆಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. 
ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ನಂತರ ವಾದಿಯು ಪುರಾವೆಗಳ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಒಲಿಸುವಿಕೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊರಬೇಕು.

ದೂರಿನ ತನ್ನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಯು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಸಬಹುದು.

ಸರಿಯಾದ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ವಿಷಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಆರೋಪಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.

**ಪರ್ಯಾಯ ಆರೋಪಗಳು** ಎಂದರೆ ಪ್ಲೀಡಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ "ಅಥವಾ" ಶಬ್ದದಿಂದ ಕೂಡಿಸಲಾದ ಆರೋಪಗಳು. ಒಂದು ದೂರಿನಲ್ಲಿ, ಪರ್ಯಾಯ ಆರೋಪಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸ್ತುತಃ ದೋಷಯುಕ್ತವಾಗಿರುವಂಥವು ಏಕೆಂದರೆ, ಅಂತಹ ಪ್ಲೀಡಿಂಗ್‍ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಯಾವ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿವಾದ ಹೂಡಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ತೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮಂಜಸ ಪ್ರತಿವಾದಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿ ಹಲವುವೇಳೆ ಪರ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ನಾನು ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ", "ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ", ಅಥವಾ "ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಉತ್ತಮ ನೆಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ". ಇಂತಹ ಪ್ಲೀಡಿಂಗ್‍ನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹವಿರಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ಪರಿಭಾಷೆ
ಬೈಗುಳ

:***ಅಪವಾದ** ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. **ಆರೋಪ** ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.*

**ಬೈಗುಳ**ವನ್ನು (**ನಿಂದೆ**) ಬಲಿಪಶುವಿಗೆ ಹೇಳಲಾದ ಅಥವಾ ಬಲಿಪಶು ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾದ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದು ಗುರಿಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ ಕೊಡಲಾದ ಒಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಹೇಳಿಕೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಂದಿಸುವವನು ತಕ್ಷಣ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಸಂಬಂಧವು ತೆಗಳಿಕೆಭರಿತವಾಗಿರಬಹುದು.. ಸಿಟ್ಟು ಬೈಗುಳವಿರುವ ವರ್ತನೆಯ ಹಿಂದೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಉದ್ದೇಶಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಗಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಗುರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಇತರರೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬೈಗುಳದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬಹುದು-ಬೆದರಿಸುವುದು (ಹಲವುವೇಳೆ ದೈಹಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆದರಿಸುವವನಿಗೆ ಇತರರೊಡನೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಲು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಂದಿಸುವವನು ಜತೆಗಾರನ "ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ"ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು, ಅಂದರೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾವನೆಗಳು, ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು, ಬಯಕೆಗಳು, ಅನಿಸಿಕೆಗಳು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (ಸಂತೋಷ ಸೇರಿದಂತೆ), ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನು ಬೆದರಿಕೆ, ಉದ್ರೇಕಕಾರಿ ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ನಿಂದಿಸುವವನು ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ಬಲಿಪಶುವನ್ನು ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಜನರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಂಬುವುದು. ನಿಂದಿಸುವವನಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಜತೆಗಾರನನ್ನು ಸಮಾನನೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡದಿರುವುದರಿಂದ, ಬೈಗುಳದ ಬಗ್ಗೆ ಜತೆಗಾರನ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಲು ನಿಂದಿಸುವವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಬಲಿಪಶುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನಸಿಕ ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗ್ಯಾಸ್‍ಲೈಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಜೆಕಿಲ್ ಹೈಡ್ ವರ್ತನೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿಂದಿಸುವವನು ತನ್ನ ಬಿಸಿ-ತಂಪು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಬೈಗುಳದ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನರಹಿತವಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಗೊಂದಲವು ಮಾನಸಿಕ ನಿಂದೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ನೋವಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಲಿಪಶುವನ್ನು ಸಮತೋಲನರಹಿತವಾಗಿ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ವರ್ತನೆ
ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತ

**ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತ ಬಲಾದಿತ್ಯ** ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮ್ರಾಟನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ಪುರುಗುಪ್ತನ ಮಗ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಬುಧಗುಪ್ತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ.

ಚೀನಾದ ಭಿಕ್ಷು ಕ್ಸುವಾನ್‍ಝಾಂಗ್ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾಲ್ವಾದ ಯಶೋಧರ್ಮನ್ ಜೊತೆಗೆ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತನು ಮಿಹಿರಕುಲನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಹುಣರನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಓಡಿಸಿದನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮಾಲ್ವಾದಲ್ಲಿನ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತನ ಪ್ರಾಂತಾಧಿಪತಿ ಭಾನುಗುಪ್ತನೂ ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು.

ಗುಪ್ತರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರಾಜವಂಶವಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸಮಕಾಲೀನ ಬರಹಗಾರ ಪರಮಾರ್ಥನ ಪ್ರಕಾರ, ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತ ಬಲಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಮಹಾಯಾನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಸುಬಂಧುವಿನ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವನು ನಾಲಂದಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಘಾರಾಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹವಿರುವ ೩೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ವಿಹಾರವನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿದನು. ಮಂಜುಶ್ರೀಮೂಲಕಲ್ಪದ ಪ್ರಕಾರ (ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೦೦), ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತನು ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುವಾದನು, ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಇವನ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆ ನಾಲಂದಾದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ನಾಲಂದಾದ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಇವನ ರಾಣಿಯ ಹೆಸರು ಶ್ರೀಮಿತ್ರಾದೇವಿ. ಇವನ ಮಗ ಮೂರನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನು ಇವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ
ಮೂರನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತ

**ಮೂರನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತ** ಒಬ್ಬ ನಂತರದ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೩೦ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು.

ಇವನ ಬೆಳ್ಳಿ-ತಾಮ್ರ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಭೀತರಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮುದ್ರೆಯು ಇವನ ತಂದೆ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ ಪುರುಗುಪ್ತನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇವನ ಒಂದು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ನಾಲಂದಾದಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೂಡ ಇವನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂರನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ನಾಲಂದಾದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆಯು ಪುರುಗುಪ್ತನನ್ನು ಮೊದಲನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಅನಂತಾದೇವಿಯರ ಮಗನೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಇವನ ಮತ್ತು ನಂತರದ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪತನಹೊಂದಿತು. ಇವನ ನಂತರ ಇವನ ಮಗ ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು.

ಚಿತ್ರ:Bhitari copper-silver seal of Kumaragupta III.jpg|ಮೂರನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ಭೀತರಿ ಬೆಳ್ಳಿ-ತಾಮ್ರ ಮುದ್ರೆ.
ಚಿತ್ರ:Nalanda clay seal of Vishnugupta.jpg|ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತನು ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ಮಗ ಎಂದು ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತನ ನಾಲಂದಾದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರ:Nalanda clay seal of Kumaragupta III.jpg|ಮೂರನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ನಾಲಂದಾದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆಗಳು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ
ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಆಟ

ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಗೇಮ್ (ರಷ್ಯಾದ:ಸಿನಿಯ ಕಿಟ್) ಸಹ "ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಚಾಲೆಂಜ್", ಇದು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ "ಗೇಮ್" ಆಗಿದೆ. ಆಟವು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಅಂತಿಮ ಸವಾಲಿನೊಂದಿಗೆ, 50-ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಆಟಗಾರರಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿರುವ ತಂಡವೊಂದು ಹದಿಹರೆಯದವರನ್ನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಂಥ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಆಟವೇ  ‘ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಸುಸೈಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್’. ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಯುವ ಸಮುದಾಯ ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

## ಆಟದ ರಚನೆ 
ಇದರಲ್ಲಿ, ತಂಡದ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಒಂದೊಂದು ಸವಾಲಿನ ಟಾಸ್ಕ್ (ಕೆಲಸ) ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. 50 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಟಾಸ್ಕ್ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದಾದಂಥ ಹಲವು ಟಾಸ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ದಿನಕಳೆದಂತೆ ಟಾಸ್ಕ್‌ಗಳು ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. 50ನೇ ದಿನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 
50 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 4:20 ಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವುದು,  
* ಕ್ರೇನ್ ಅನ್ನು ಹತ್ತುವದು
* ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಂತ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತೋಳಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸುವುದು, 
* ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು, *ತೋಳು ಅಥವಾ ಕಾಲಿಗೆ ಸೂಜಿ ಹಾಕುವುದು.
* ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವುದು, 
* ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು *ನಿರ್ವಾಹಕರು ಚಾಲೆಂಜರ್ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Core concern: ‘Blue Whale’ & the social norms research
* Pink Whale Movement  (*Movimento Baleia Rosa*, in Portuguese)
* Blue Whale in Italia 

ವರ್ಗ:ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ
ದುಷ್ಟತನ

**ದುಷ್ಟತನ**ವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಡು ಅಥವಾ ಪಾಪಮಯತೆಯ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ, ಇದು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಕೇಡು ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ದುಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಗುಣ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

"ಪಾಪವು ಕೇಡಿನ ಮೊದಲ ಹಂತ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ದಿಶಾಹೀನತೆ. ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು ಸಹಿಸಲಾರದಂತಿರಬಹುದು, ಇದು ಮನುಷ್ಯನು ಒಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ, ಬದ್ಧವಾದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದಿರಲು, ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ತನ್ನನ್ನು ಚಿತ್ತವಿಕ್ಷೇಪಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ದುಷ್ಟತನ ಕೇಡಿನ ಎರಡನೇ ಹಂತ, ಇದರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಚಾಂಚಲ್ಯವನ್ನು ನಿಜವಾದ ಇಚ್ಛೆಯ ವಿರೂಪಗೊಂಡ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ". ಹೀಗಂತ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬೂಬರ್ ತನ್ನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ದುಷ್ಟತನವು ನಿಂದನಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ ಜನರ ಜೀವನಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಅಪಾಯದ ಹಾಗೂ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಅಂಶವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹುಣ್ಣಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ನೀವು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ದುಷ್ಟವೂ ಆಗಿದೆ. 
ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವು ಸ್ವತಃ ನೈತಿಕವಾಗಿ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಿಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕಾರದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಅದನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆಯೊ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೊ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟರು ಎಂದೂ ಕಾಣಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವಸರವು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದುಷ್ಟ ಭಾವನೆಯಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ದುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರೆ ಈಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ನೈತಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯು ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಿಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯ ದುಷ್ಟರಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಧಿಕಾರದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಅದು ದುಷ್ಟವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ದುಷ್ಟತನಗಳಿವೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ದುಷ್ಟತನ. ಈ ಬಗೆಯ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭೂಕಂಪಗಳು, ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು. ನೈತಿಕ ದುಷ್ಟತನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಕಾರದ ದುಷ್ಟತನ. ಈ ಬಗೆಯ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ಮಾನವರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಾದಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಇವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಭಾರತೀಯ ೨೦೦ ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು

**ಭಾರತದ ೨೦೦ ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು** (₹೨೦೦) ಭಾರತೀಯ ರೂಪಿಯ ಒಂದು ಪಂಗಡವಾಗಿದೆ.ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ) ಸಮಾಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ₹೨೦೦ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.ಸರ್ಕಾರಿ-ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಿಂಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಥವಾ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಲ್ಬೊನಿ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರೆಸ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಮುದ್ರಣ ಘಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ.
ಜೂನ್, ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ  ₹೨೦೦ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟ್ನ ಒಂದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರವು ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ಸಾಪ್ ನಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ  ಹಂಚಲಾಯಿತು.ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಹೊಸ ಸರಣಿ ಹೊಸ 200 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳ ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನು ಆರ್ಬಿಐ ಘೋಷಿಸಿತು. . . 

## ಪರಿಚಲನೆ
ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹೊಸ ₹200  ರೂಪಾಯಿ ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು ಆಗಸ್ಟ್ 25, 2017 ರಿಂದ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು..

## ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು 
* ಗಮನಿಸಿ ಮು೦ಭಾಗ
* 1. ಪಂಗಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ 200 ರೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿ ನೋಡಿ
* 2. ಪಂಗಡದ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಲಘುವಾದ ಚಿತ್ರ 200
* 3. ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ ಡಿನಾಮಮಿನಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ 200
* 4. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಭಾವಚಿತ್ರ
* 5. ಮೈಕ್ರೋ ಅಕ್ಷರಗಳು 'ಆರ್ಬಿಐ', 'ಭಾರತ', 'ಭಾರತ' ಮತ್ತು '200'
* 6. ಶಾಸನಗಳನ್ನು 'ಭಾರತ' ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಐ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಿಟಕಿಯ ಭದ್ರತಾ ಥ್ರೆಡ್. ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು  ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಎಳೆಗಳ ಬಣ್ಣವು ಹಸಿರುನಿಂದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ
* 7. ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಷರತ್ತು, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಭಾವಚಿತ್ರದ ಬಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮಿಸ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಐ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗವರ್ನರ್ ಅವರ ಸಹಿ
* 8. ರೂಪಿ ಚಿಹ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕ, ₹ 200 ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುವ ಶಾಯಿ (ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ನೀಲಿ) ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ
* 9. ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಪಿಲ್ಲರ್ ಲಾಂಛನ
* 10. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾಟೈಪ್ (200) ನೀರುಗುರುತುಗಳು
* 11. ಸಣ್ಣ ಎಡದಿಂದ ಮೇಲಿನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಂಕಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಫಲಕ
* 12. ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಿಗಾಗಿ :ಅಂಧರು ನೋಟನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೋಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭದ ಚಿತ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ H ಆಕಾರದ ಚಿಹ್ನೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. H ಆಕಾರದೊಳಗೆ ₹ 200 ಎಂದು ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೋಟಿನ ಮುಂಭಾಗ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು ಗೆರೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಸೊನ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಮ್ಮುಖ (ಬ್ಯಾಕ್)
* 13. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು ಗಳ ಮುದ್ರಣ ವರ್ಷ
* 14. ಸ್ವಘ್ ಭಾರತ್ ಲೋಗೋ ಘೋಷಣೆ
* 15. ಭಾಷಾ ಫಲಕ
* 16. ಸಾಂಚಿ ಸ್ತೂಪದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ
* 17. ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ ಡಿನಾಮಮಿನಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ 200
ಆಯಾಮ
* 18. ಬ್ಯಾಂಕ್ನೋಟಿನ ಆಯಾಮ 66 ಎಂಎಂ × 146 ಎಂಎಂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟುಗಳು
ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತ

**ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತ** (ಮರಣ 467) ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾನ್ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವನು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನ ಪೂರ್ವವೃತ್ತಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ನಂತರದ ಅಧಿಕೃತ ವಂಶಾವಳಿಗಳು ಇವನ ಹೆಸರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇವನ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳು ಕೂಡ ಇವನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ. "ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ದೇವತೆ, ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಇತರ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಇವನನ್ನು ತನ್ನ ಗಂಡನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದಳು" ಎಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಕಾಲೀನ ದಾಖಲೆಯು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನು ಕಿರಿ ರಾಣಿಯ ಮಗನೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವನು ತನಗೆ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಗುಪ್ತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಬಡ್ತಿಕೊಟ್ಟುಕೊಂಡ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಯಶಸ್ವಿ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ಕೂಡ ಇರಬಹುದು.

ಇವನು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಖೈರುಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು ಏಕೆಂದರೆ ಇವನು ಪುಷ್ಯಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಹುಣರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನ ಭೀತರಿ ಸ್ತಂಭ ಶಾಸನದಿಂದ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಂತೆ, ಇವನು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಆದರೆ ನಂತರ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದ ಬುಡಕಟ್ಟಾದ ಪುಷ್ಯಮಿತ್ರರನ್ನು ಪರಾಜಿತಗೊಳಿಸಿದನು.

ಇವನು ವಾಯವ್ಯದಿಂದ ದಾಳಿಮಾಡಿದ ಹುಣರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿದನು. ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಣರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಮಹಾನ್ ಯೋಧನಾಗಿ ಹೊಗಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ೪೫೫ರಲ್ಲಿ ಇವನು ಹುಣ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸದೆಬಡಿದು ಅವರನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು.

ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬರಿದುಮಾಡಿದವು ಮತ್ತು ಅದರ ಪತನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನು ಹೊರಡಿಸಿದ ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಕೀಳ್ಬೆರಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನು ೪೬೭ರಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದನು ಮತ್ತು ಇವನ ನಂತರ ಮಲಸಹೋದರ ಪುರುಗುಪ್ತ (ಕ್ರಿ.ಶ. 467–473), ಎರಡನೇ ಕುಮಾರಗುಪ್ತ (ಕ್ರಿ.ಶ. 473–476), ಬುಧಗುಪ್ತ (ಕ್ರಿ.ಶ. 476–495?) ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತರು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದರು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಯಲುಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಸತತವಾಗಿ ಹುಣರ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನ ಹೆಸರು ಜಾವಾ ಪಠ್ಯ ತಂತ್ರಿಕಾಮಂಡಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇವನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜ ಮೇಘವರ್ಮನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಿಕ್ಷುಗಳಿಗಾಗಿ ಬೋಧ್ ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಅನುಮತಿ ಕೇಳಲು ರಾಜದೂತನನ್ನು ಕಳಿಸಿದನು ಎಂದು ಚೀನಾದ ಬರಹಗಾರ ವಾಂಗ್ ಹ್ಯೂನ್ ಟ್ಸೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಬಂದಾರು

**ಬಂದಾರು** ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಇದೆ. ಇದು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.

## ಬಗ್ಗೆ 
೨೦೧೧ ರ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂದಾರು ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳ ಸಂಕೇತ ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಯ ಕೋಡ್ ೬೧೭೬೭೨ ಆಗಿದೆ. ಬಂದಾರು ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಉಪ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ ೨೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂಗಳೂರು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೭೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬಂದಾರು ಗ್ರಾಮವು ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಆಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವು ೨೦೪೪.೬೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆಗಿದೆ. ಬಂದಾರಿನಲ್ಲಿ ೪೦೨೨ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಂದಾರು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮೦೨ ಮನೆಗಳಿವೆ. ಬಂದಾರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

## ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು 
ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.

* **ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬಂದಾರು**
ಇದನ್ನು 1954 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಂದಾರು ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ  ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಶಾಲೆಯು ೧ ರಿಂದ ೮ ರವರೆಗಿನ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

* ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಪೆರ್ಲ ಬೈಪಾಡಿ
* ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಮೈರೊಳಡ್ಕ
* ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಪೆರ್ಲ ಬೈಪಾಡಿ
* ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಕುಂಟಲಪಲ್ಕೆ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಊರಿನ ಹೆಸರು
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸನ್ನತಿ

**ಸನ್ನತಿ** ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿತಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಭೀಮಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಚಂದ್ರಲಾ  ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು 1986 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಉತ್ಖನನವಾಗಿದೆ.

## ಉತ್ಖನನಗಳು 
1986 ರಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಲಾಂಬ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯದ ಛಾವಣಿಯು ಕುಸಿಯಿತು ಆಗ ವಿಗ್ರಹ ನಾಶವಾಯಿತು.ಆದರೆ ಇದು ನಾಲ್ಕು ಅಶೋಕ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು.ಈ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಕಾಳಿ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪೀಠದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಭಾರತ (ಎಎಸ್ಐ) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆ,  ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಟೆರಾಕೋಟಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿವೆ  ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳು ನಾಶವಾದ 'ಮಹಾ ಸ್ತೂಪ' ಅಥವಾ ಅಡೋಲೋಕಾ ಮಹಾ ಚೈತ್ಯ (ಗ್ರೇಟ್ ನೆದರ್ವರ್ಲ್ಡ್ನ ಸ್ತೂಪ) ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ರಣಮಂಡಲ  86 ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ, ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು ನಂಬುತ್ತಾರೆ (210 ಎಕರೆ; 0.33 ಚದರ ಮೈಲಿ),ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 2 ಎಕರೆಗಳನ್ನು 2009 ರಿಂದ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಕ್ಲೇ ಪೆಂಡೆಂಟ್ಗಳು, ಕಪ್ಪು ಪಾಲಿಶ್ ಮಡಿಕೆಗಳು, ಶತಾವಾಹನ  ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ಶತಾವಾಹನ ನಾಣ್ಯಗಳು, ತಾಮ್ರ, ದಂತ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಭರಣಗಳು, ಸುಸಜ್ಜಿತ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಟ್ಟಣ. ಅನೇಕ ಉತ್ಖನನ  ವಸ್ತುಗಳು ದೊರೆತಿವೆ ಅವನ್ನು  ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಸರ್ಕಾರ  ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ರಣಮಂಡಲ  ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಶೋಧನೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು  ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕೇಳಿದೆ.ಕಲ್ಲುಗಳ ಕೇವಲ ಒಂದು  ಮಾದರಿ ಯಿಂದ   ತಿಳಿದುಬಂದ ಉದಾಹರಣೆಯು - (. ಆರ್ 274-232 ಕ್ರಿ.ಪೂ.) ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ ತನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ.ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಉಳಿದಿರುವ ಏಕೈಕ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. 2010 ರಲ್ಲಿ, ಎಎಸ್ಐ, ಸನ್ನತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ  ಸ್ತೂಪಗಳು ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ನಿಮಾಣ  ಒಂದು ನೀಲನಕ್ಷೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನಿಯೋಜಿಸಿವೆ  

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* ಸನ್ನತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ 

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಾತತ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಭಾನುಗುಪ್ತ

**ಭಾನುಗುಪ್ತ** ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶದ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಚಿತ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ಕೇವಲ ಎಯ್ರನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಶಾಸನದಿಂದ ಮತ್ತು ಮಂಜುಶ್ರೀ ಮೂಲಕಲ್ಪದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖದಿಂದ ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಎಯ್ರನ್ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಸನಿಗೆ ರೂಢಿಜನ್ಯವಾದ ಮಹಾರಾಜ ಅಥವಾ ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಬದಲು ಕೇವಲ ರಾಜ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಭಾನುಗುಪ್ತನು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತನ ಕೆಳಗೆ ಮಾಲ್ವಾದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಂತಾಧಿಪತಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಎಯ್ರನ್ ಶಾಸನದ ಎರಡು ಅನುವಾದಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೇ ಅನುವಾದವನ್ನು ಫ್ಲೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾನುಗುಪ್ತನು ಅವನ ಕಾಲದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದನು, ಬಹುಶಃ ಹುಣ ಆಕ್ರಮಣಕಾರ ತೋರಮನನ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸೋಲುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು ಮತ್ತು ೫೧೦ರಲ್ಲಿ ಇವನು ತೋರಮನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾಸನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಭಾನುಗುಪ್ತನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೧೦ರ ಎಯ್ರನ್ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ತೋರಮನನಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಂಡನು, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಗುಪ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ ಮಾಲ್ವಾ ಹುಣರ ಕೈ ಸೇರಿತು ಎಂದು ಮುಕರ್ಜಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ತೋರಮನನು, ಪ್ರದೇಶದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹಕ್ಕುಸಾಧಿಸಿ, ತನ್ನ ಎಯ್ರನ್ ಕಾಡುಹಂದಿ ಶಾಸನವನ್ನು ಮಾಡಿರಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ
ಅಪಸ್ಮಾರ

:***ಮರೆವು** ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.*
thumb|ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೆಳವಿನ ಚಿತ್ರ

**ಅಪಸ್ಮಾರ** ಸೆಳವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು. ಅಪಸ್ಮಾರದ ಸೆಳವುಗಳು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅವಧಿಗಳಿಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದಾದ ಜೋರಾದ ಅಲುಗಾಟದ ಘಟನೆಗಳು. ಈ ಘಟನೆಗಳು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ಮೂಳೆಮುರಿತ ಸೇರಿದಂತೆ ದೈಹಿಕ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅಪಸ್ಮಾರದಲ್ಲಿ, ಸೆಳವುಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮವಾಗಿ ತಕ್ಷಣದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಷಸೇವನೆಯಂತಹ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿತವಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೆಳವುಗಳು ಅಪಸ್ಮಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅಪಸ್ಮಾರವಿರುವವರು ಈ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಕಾರಣ ಕಳಂಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಪಸ್ಮಾರದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮೆದುಳಿನ ಗಾಯ, ಲಕ್ವ, ಮೆದುಳಿನ ಗೆಡ್ಡೆಗಳು, ಮೆದುಳಿನ ಸೋಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಎಪಿಲೆಪ್ಟೋಜೆನೆಸಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ಆದ ಜನ್ಮ ದೋಷಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಆನುವಂಶಿಕ ನವವಿಕೃತಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಅಪಸ್ಮಾರದ ಸೆಳವುಗಳು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಹಾಗೂ ಅಸಹಜ ನರಕೋಶ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿವೆ. ರೋಗನಿದಾನದಲ್ಲಿ, ಮೂರ್ಛೆಯಂತಹ ಅದೇ ರೀತಿಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಇತರ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು, ಮದ್ಯ ನಿವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಂತಹ ಸೆಳವುಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಇದನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಮೆದುಳಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಮತ್ತು ರಕ್ತಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಪಸ್ಮಾರವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೊಎನ್ಸೆಫ಼ೆಲೊಗ್ರಾಮ್‍ನಿಂದ ದೃಢಪಡಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಾಧಾರಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಸ್ಮಾರವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಶೇಕಡ ೭೦ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳವುಗಳನ್ನು ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಅಗ್ಗದ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. ಔಷದಿಗಳಿಗೆ ಸೆಳವುಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವವರಲ್ಲಿ, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ, ನರೋತ್ತೇಜನ, ಅಥವಾ ಆಹಾರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಅಪಸ್ಮಾರದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಆಜೀವ ಪರ್ಯಂತವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜನರು ಮುಂದೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಡವಾದ ಹಂತದವರೆಗೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನರರೋಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಮಹಾಮಂಡಳಿ ನಿಯಮಿತ

**ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಒಕ್ಕೂಟ** (ಕರ್ನಾಟಕ ಮಿಲ್ಕ್ ಫೆಡರೇಶನ್, ಕೆಎಂಎಫ್)  ಸಹಕಾರಿ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಘದ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ. ನಂದಿನಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮೂಲಕ  ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಪೇಡಾ, ಪನ್ನೀರ್, ಮೈಸೂರ್ ಪಾಕ್, ಬರ್ಫಿ, ಸುವಾಸಿತ ಹಾಲು, ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್,ಹಾಲಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಮುಂತಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಭಾರತದಲ್ಲಿ  ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಂದ (ಡಿಸಿಎಸ್) ಹಾಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಾಲು ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಿದೆ.

## ಹಿನ್ನಲೆ 
ಕರ್ನಾಟಕದ ಡೈರಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕೋಪರೇಷನ್ (ಕೆಡಿಡಿಸಿ), ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಡೈರಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ  ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ೧೯೭೪-೭೫ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ / ಐಡಿಎ, ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ II ಮತ್ತು III ರ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಮೂರು ಹಂತದ ಸಂಘಟನೆ ರಚನೆ - ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಹಾಲು ಸಂಘಗಳು ಹಾಲಿನ ಸಂಗ್ರಹ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರ  ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಇನ್ಪುಟ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಕೆಎಂಎಫ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

## ಜವಾಬ್ದಾರಿ 
ಸಂಘಗಳ ನಡುವೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಕೆಎಂಎಫ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಆಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಹಾಲು ಆಯಾ ಹಾಲಿನ ಸಂಘಗಳಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹಾಲು  ಒಕ್ಕೂಟ  ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಹಾಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ / ಕೊರತೆ ಒಕ್ಕೂಟ  ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಮಿಲ್ಕ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕೆಎಂಎಫ್ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಎರಡೂ, ಎಲ್ಲಾ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಂದಿನಿ  ಎಂಬ  ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಯೌಧೇಯ

thumb|400px|ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೭೫ರಲ್ಲಿ ಯೌಧೇಯ (ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರು

**ಯೌಧೇಯ** ಅಥವಾ **ಯೌಧೇಯ ಗಣ** ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ನದಿ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಘವಾಗಿತ್ತು. ಇವರನ್ನು ಪಾಣಿನಿಯ ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿ ಮತ್ತು ಗಾಣಪತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಇತರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಮಹಾಭಾರತ, ಮಹಾಮಯೂರಿ, ಬೃಹತ್‍ಸಂಹಿತಾ, ಪುರಾಣಗಳು, ಚಂದ್ರವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾಶಿಕಾದಲ್ಲಿ. ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕಾಲದವರೆಗಿನ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಬಹುಶಃ ಯೌಧೇಯರ ಕಾಲಕ್ರಮ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫೦೦ರಷ್ಟು ಮುಂಚಿನಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೦೦ರ ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು. ಅವರ ಅಧಿಕಾರದ ಉತ್ತುಂಗ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೦೦ ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೦೦ರ ವರೆಗೆ ಇತ್ತು.

ಯೌಧೇಯರು ಆಗ್ನೇಯ ಪಂಜಾಬ್, ಹರ್ಯಾಣಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ರಾಜಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಬೃಹತ್‍ಸಂಹಿತಾದಲ್ಲಿ ವರಾಹಮಿಹಿರನು ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನು.

ಪುರಾಣಗಳು (ಉದಾ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ, ವಾಯು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಹರಿವಂಶ) ಯೌಧೇಯರನ್ನು ಉಸೀನರ ಮತ್ತು ನೃಗುರ ವಂಶಸ್ಥರೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಮಥುರಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹರಿಯಾಣಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಇಂಡೊ-ಗ್ರೀಕರು ಮತ್ತು ಯೌಧೇಯರ ಅಸಂಖ್ಯ ನಾಣ್ಯಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಅಥವಾ ಅನುಕ್ರಮದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಯೌಧೇಯರು ಇಂಡೊ-ಗ್ರೀಕ್ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಟಂಕಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನಾಯನರು ಹಾಗೂ ಯೌಧೇಯರು ಸೇನಾ ವಿಜಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯೌಧೇಯರು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಂತರ, ರುದ್ರದಮನ್‍ನ ಜೂನಾಗಢ್ ಬಂಡೆ ಶಾಸನವು (ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೦) ಯೌಧೇಯರ ಸೇನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರುದ್ರದಮನ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು ಎಂದು ಈ ಶಾಸನವು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.
## ಛಾಯಾಂಕಣ

File:Karttikeya With Spear And Cock in a coin of Yaudheyas.jpg|Kumāra Karttikeya with vel and rooster, coin of the Yaudheyas
File:Karttikeya shrine with anteloppe in a coin of Yaudheyas Punjab 2nd century CE.jpg|Karttikeya shrine with antelope. Yaudheya, Punjab, 2nd century CE.
File:YaudheyaCoin.jpg|Coin of the Yaudheyas with depiction of Kumāra Karttikeya, circa 3rd-4th Century CE, Punjab.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತ
ವರ್ಗ:ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವೈನ್ಯಗುಪ್ತ

**ವೈನ್ಯಗುಪ್ತ** ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಚಿತ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು.

ಇವನು ನಾಲಂದಾದಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಲಾದ ಛಿದ್ರವಾಗಿರುವ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದ ೧೮೮ನೇ ವರ್ಷದ್ದೆಂದು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೦೭) ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಗುನಾಯಿಘರ್ ತಾಮ್ರಫಲಕ ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮಜೂಮ್‍ದಾರ್ ಇವನನ್ನು ಪುರುಗುಪ್ತನ ಮಗನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಲಂದಾದ ಛಿದ್ರವಾಗಿರುವ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ ಮತ್ತು ಪರಮಭಾಗವತ (ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಆರಾಧಕ) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುನಾಯಿಘರ್ ತಾಮ್ರಫಲಕ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಮಹಾದೇವ ಪಾದಾನುಧ್ಯತೊ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

thumb|left|ವೈನ್ಯಗುಪ್ತನ ನಾಲಂದಾದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ
ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರ

**ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರವು** ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು  ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ.ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಗಳು (ಧರ್ಮ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕವಿತೆ) ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ.ಇದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು ಯಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 23&nbsp;km ಇದೆ  ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ ಹಾವೇರಿ ಯಿಂದ 35&nbsp;km ಇದೆ

೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ ಬಸವೇಶ್ವರರು   ಚೌಡದಾನಪುರ (ಚೌಡಯ್ಯದನಪುರ), ಹಳೆಯ ಹೆಸರು ಶಿವಪುರ್, ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಅಂಬಿಗರಾ ಚೌಡಯ್ಯ (ಅಂಬಿಗ)ನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಚೌಡಾಯನಾನಪುರ ಅಥವಾ ಚೌದಾನಾಪುರ  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ರಾನೇಬೆನ್ನೂರ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿನ ಚೌಡಯ್ಯದನಪುರದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ್ ದೇವಾಲಯವು ಆ ಸುಂದರವಾದ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.

## ಮುಕ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ 
ಮುಕ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಜಕ್ಕಾನಾಚಾರಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏಕೈಕ ಕೋಟೆ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಅಥವಾ ಸೀನಾ ರಾಜವಂಶಗಳ ಕಲಚೂರಿಗಳ ಪೋಷಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯವು 11 ನೇ -12 ನೇ ಶತಮಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂದು ರತ್ನವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮತ್ತು ದೇವಗಿರಿಯ ಸೆಯುನಾರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ್ ಎಂಬ ಉದ್ಧವ (ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ) ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚೌಡಾಯನಾನಪುರ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ &nbsp;ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ

## ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳು 
ಚೌಡಯದನಪುರದ ಮುಕ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಏಳು ಶಾಸನಗಳು,ದೊಡ್ಡ ಸ್ಟೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರರು, ಗುಟ್ಟಾಳ ರಾಜರು (ಗುಪ್ತಾ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ), ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ದೇಣಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.   
ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೆ.ಇವು  ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರ ವಿವರಗಳು  ಇವೆ. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಜಿಯಾರ್,ಲಕುಲಸೀವ ಸಂತ, ಮತ್ತು ಶಿವದೇವ, ವಿರಾಶಿವ ಸಂತ,ಇವರು 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1225 ರಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ತ್ಯಾಗ, ಅನುಕರಣೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಎತ್ತರವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಶೈವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳಾಗಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶ
ಮರೆವು

ಮರೆವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮೆದುಳಿನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆ. ರೋಗ, ಭೌತಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ. ವಿವಿಧ ನಿದ್ರಾಜನಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಮೋಹನ ಔಷದಿಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದಲೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮರೆವು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾರಣ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ನಾಶವಾಗಬಹುದು. 

## ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಮರೆವು 
* ಹಿಂಚಲನ ಮರೆವು ಮತ್ತು ಮುಂಚಲನ ಮರೆವು. ಹಿಂಚಲನ ಮರೆವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕದ ಮೊದಲು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪಘಾತ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದಿನಾಂಕದ ಮೊದಲು ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮೃತಿ ಹಾನಿಯು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದರೆ, 
* ಇತರರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ನೆನಪನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮುಂಚಲನ ಮರೆವು ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಈ ಬಗೆಯ ಮರೆವು ಇರುವವರು ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಗಳವರೆಗೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಡಲಾರರು. ಮರೆವಿನ ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಅನನ್ಯವಲ್ಲ; ಎರಡೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
## ಇತಿವೃತ್ತ
* ಮರೆವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಪೋಲದ ಮಧ್ಯ ಪಾಲಿಗಳಿಗೆ ಆದ ಹಾನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದೂ ಪ್ರಕರಣದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಡೈಎನ್ಸೆಫ಼ೆಲಾನ್‍ನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾನಿಗೊಂಡಾಗ ಮರೆವು ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದೂ ಸಂಶೋಧನೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. 
* ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಆರ್‍ಬಿಎಪಿ೪೮ ಪ್ರೋಟೀನ್‍ನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿ ಹಾನಿಯ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಮರೆವಿನಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ, ತಕ್ಷಣದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಹೊಸ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು. 
* ಆದರೆ, ಹೊಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಮತ್ತು ಹಳೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕಡಿತವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ರೋಗಿಗಳು ಹೊಸ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು. ಹಿಂದಿನ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾದ ದುರ್ಬಲತೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಮರೆವಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೌದ್ಧಿಕ, ಭಾಷಿಕ, ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೌಶಲವನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.

## ಚಿಕಿತ್ಸೆ 
* ಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮರೆವು ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲದೇ ತಾನೇತಾನಾಗಿ ವಾಸಿಯಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಹಲವು ವಿಧಾನದಿಂದ ಮರೆವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಅಥವ ಔದ್ಯೋಗಿಕ(Occupational) ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಒಂದು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ,ರೋಗಿಗಳ ಹೊಸ ಹಾಗು ಹಳೆಯ ಸ್ಮರಣೆಯ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಸ್ಮರಣಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ವೃಧ್ಧಿಸಲು  ಹಾಗು ಮರುಪಡೆಯಲು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬಧ್ಧವಾಗಿ ಹಾಗು ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರವನ್ನೂ, ಬಹಳ ಉದ್ದನೆಯ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿತಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರವನ್ನೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
* ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ತಂತ್ರಜ಼್ನಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ದಿನನಿತ್ಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಔಷಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು,ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬಗಳು ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಡಲು, ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಾಧನಳಲ್ಲಿ ಜ್ನಾಪಕಗಳನ್ನು(reminders) ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸ್ನೇಹಿತರ,ಕುಟುಂಬಿಕಸ್ಥರ,ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಡಲು, ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೂವುದರ ಮೂಲಕ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು.  
* ವೆರ್ನಿಕೆ-ಕೊರ್ಸಾಕೋಫ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್(Wernicke–Korsakoff syndrome) ಥಯಮಿನ್ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಥೈಯಮಿನ್-ಭರಿತ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಧಾನ್ಯದ ಧಾನ್ಯಗಳು, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು (ಬೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಸೂರ ಬೇಳೆ/ ಕೆಂಪು ಬೇಳೆ), ಬೀಜಗಳು, ನೇರ ಹಂದಿಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಈಸ್ಟ್. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನೆನಪಿನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು
ವರ್ಗ:ನೆನೆಪು
ವರ್ಗ:ಮರೆವು
ವರ್ಗ:ವಿಸ್ಮೃತಿ
ವಸೈ-ವಿರಾರ್

**ವಸಾಯಿ-ವಿರಾರ್** ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಂಕಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಗರ ಮತ್ತು ತೆಹ್ಸಿಲ್ (ಉಪವಿಭಾಗ) ಆಗಿದೆ, ಇದು ಪಾಲ್ಘರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಐದನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ಇದು ಮುಂಬೈನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 30 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಲ್ಗರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಉಲ್ಲಾಸ್ ನದಿಯ ನದೀಮುಖ ಭಾಗವಾದ ವಸಾಯ್ ಕ್ರೀಕ್ ನ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವಿದೆ. ವಸೈ-ವಿರಾರ್ ಸಿಟಿ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (ವಿವಿಎಂಸಿ) ತೆಹ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

## ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
ವಸಾಯಿ-ವಿರಾರ್  ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ 1,221,233 ಜನಸಂಖ್ಯೆ, 2001 ರಲ್ಲಿ 693,350 ರಿಂದ 1991 ರಲ್ಲಿ 365,480, ಮತ್ತು 1981 ರಲ್ಲಿ 219,868 ರಷ್ಟಿತ್ತು, 

## ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತ 
ವಸೈ-ವಿರಾರ್ ಟೌನ್ ಅನ್ನು , ವಸಾಯಿ-ವಿರಾರ್ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳು (ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್) ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.

## ವಸೈ-ವಿರಾರ್ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ 
ವಾಸಿ-ವಿರಾರ್ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ (ವಿವಿಎಂಸಿ) 3 ಜುಲೈ 2010 ರಂದು ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಲು ಒಂದು ಕ್ವಿಕ್ವೆನಿಯಲ್ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, 

## ರೈಲ್ವೆಗಳು 
ಮುಂಬೈ ಸಬರ್ಬನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲು ವಾಸಿ-ವಿರಾರ್ ಟೌನ್ ಪಶ್ಚಿಮ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ವಾಸಿ-ವಿರಾರ್ ಟೌನ್ನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು

## ರಸ್ತೆ 
ವಸಿ-ವಿರಾರ್ ಸಿಟಿ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ವಿ.ವಿ.ಎಂ.ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾಗಿರಥಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ 3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 ರಂದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ವಸೈ-ವಿರಾರ್ ಟೌನ್ನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿ.ಎಸ್.ಎಂ.ಟಿ ತನ್ನ ಬಸ್ಗಳನ್ನು ವಸೈ-ವೈರರ್ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಹೊಂದಿದೆ. ಟೌನ್ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಮೀರಾ-ಭಯಾಂಡರ್, ಥಾಣೆ ನಗರ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ನಗರಗಳಿಗೂ ಸಹ ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಸೈನಿಂದ ಥಾಣೆ ಮತ್ತು ವಸಾಯಿಗೆ ಮುಲುಂಡ್ ವರೆಗೆ ವಿವಿಎಂಟಿ ಬಸ್ಗಳಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
www.vvcmc.in
ಆರ್ಜುನಾಯನರು

[thumb|300px|ಇತರ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆರ್ಜುನಾಯನರ ನೆಲೆ: [ಔದುಂಬರರು, ಕುಣಿಂದರು, ವೇಮಕರು, ವೃಷ್ಣಿಗಳು, ಯೌಧೇಯರು, ಮತ್ತು ಪೌರವರು.]]

**ಆರ್ಜುನಾಯನರು** ಪಂಜಾಬ ಅಥವಾ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಗಣತಂತ್ರವಾದಿ ಜನರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಶುಂಗ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೮೫ - ೭೩) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಅಲಾಹಾಬಾದ್ ಸ್ತಂಭ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ, ಆರ್ಜುನಾಯನರು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿ ಹೊಂದಿದ ಸ್ವಾಧಿಕಾರದ ರಾಜಕೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇವರನ್ನು ವರಾಹಮಿಹಿರನ ಬೃಹತ್ ಸಂಹಿತಾದಲ್ಲೂ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ನೇ ಶತಮಾನ) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರ್ಜುನಾಯನರ ಮೂಲ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಇವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಾರಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‍ನ ಆಕ್ರಮಣದ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲದ ನಂತರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಅಥವಾ ೧ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತಮ್ಮ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಮೊದಲು ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಪಾಣಿನಿಯ ಗಾಣಪತದಲ್ಲಿ ಆರ್ಜುನಾವವನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪದವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಬ್ಬ ಗ್ರೀಕ್ ಚರಿತ್ರಕಾರನು ಈಶಾನ್ಯ ಅಫ್‍ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಒಂದು ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ, ಇವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೨೭ರಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‍ನಿಗೆ ಪ್ರಬಲ ಸವಾಲೊಡ್ಡಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ನಗರದ ರಕ್ಷಣೆ ಕಠಿಣವಾದಾಗ ನಗರಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಇವರನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಹೋದನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ರಷ್ಟು ಯೋಧರನ್ನು ಬಂಧಿಯಾಗಿಸಿ ಮ್ಯಾಸೆಡೋನಿಯಾಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಪಾಣಿನಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಆರ್ಜುನಾವರಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಸರಿ ಎಂದಾದರೆ, ಆರ್ಜುನಾಯನರ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮೂಲವನ್ನು ಬಹುಶಃ ಊಹಿಸಬಹುದು.

ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಜ್ಜುನಕ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ವಿದೂಷಕರು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಯಕರು ಹಾಗೂ ನಟರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಾಂಧಾರದ ಹತ್ತಿರ ಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಜ್ಜುನಕ ಶಬ್ದವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಆರ್ಜುನಾಯನಕರು ಶಬ್ದದ ರೂಪಾಂತರವೆಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಾದ ಸರಿಯಿದ್ದರೆ, ಆರ್ಜುನಾಯನರ ಮೂಲ ನೆಲೆ ಗಾಂಧಾರದ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ವಾತ್-ಕುನಾರ್ ಕಣಿವೆಗಳೆಂದು ಆಗುತ್ತದೆ.

ಆರ್ಜುನಾಯನರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ದೆಹಲಿ-ಜೈಪುರ್-ಆಗ್ರಾದಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡ ತ್ರಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆರ್ಜುನಾಯನರ ನಾಣ್ಯಗಳ ಲಬ್ಧ ಸ್ಥಳ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆರ್ಜುನಾಯನರ ನಾಣ್ಯಗಳು ಯೌಧೇಯ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಅವರಿಬ್ಬರ ಸಮಕಾಲೀನತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಮುಖವು ಗೂಳಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಮುಖವು ನಿಂತಿರುವ ದೇವತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮರದ ಮುಂದೆ ಗೂಳಿ ನಿಂತಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು
ಯವತ್ಮಾಳ ಜಿಲ್ಲೆ

ಯವತ್ಮಾಳ ಜಿಲ್ಲೆಯು  ಹಿಂದೆ (ಯೆಟ್ಮಲ್ ), ಇದು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ-ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಿದರ್ಭದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಾಗಾರ್ಪುರ್ ಮತ್ತು ಅಮರಾವತಿಯ ನಂತರ ವಿದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.ಯವತ್ಮಾಳ ಪಟ್ಟಣವು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

## ಇತಿಹಾಸ
ಹಿಂದಿನ ಬೆರಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಯವತ್ಮಾಲ್ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ವಿದರ್ಭದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅರೋಕ (೨೭೨ ರಿಂದ ೨೩೧ ಕ್ರಿ.ಪೂ.) ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬೇರಾರ್ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ನಂತರ ಬಾರಾರ್  ಶಾತವಾಹನರ  ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆ (೨ ನೇ ಶತಮಾನ BCE - ೨ ನೇ ಶತಮಾನ CE), ವಕಾಟ ರಾಜಮನೆತನ (೩ ರಿಂದ ೬ ನೇ ಶತಮಾನಗಳು), ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶ (೬ ರಿಂದ ೮ ನೇ ಶತಮಾನಗಳು), ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಜವಂಶ (೮ ರಿಂದ ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) ಪಶ್ಚಿಮ ಚಲುಕ್ಯ (೧೦ ರಿಂದ ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನಗಳು), ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವ ರಾಜವಂಶದ (೧೨ ರಿಂದ ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ). ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನ ಅಲಾ ಉದ್ ದಿನ್ ಖಿಲ್ಜಿ ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹ್ಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರಿಂದ ದೂರವಾಯಿತು. ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಸಣ್ಣ ಸುಲ್ತಾನರುಗಳಾಗಿ ಮುರಿದರು ಮತ್ತು ೧೫೭೨ ರಲ್ಲಿ ಅಹಮದ್ನಗರ ಮೂಲದ ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಭಾಗವಾಯಿತು. ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹೀಸ್ ೧೫೯೫ ರಲ್ಲಿ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರಾರ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟನು. ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಗೋಜುಬಿಡಲಾರಂಭಿಸಿದಂತೆ, ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ನಿಜಾಮ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು ೧೭೨೪ರಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.

## ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಯವತ್ಮಾಳ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೨,೭೭೫,೪೫೭ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,

## ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಜೋಳ  ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಕಾಟನ್ ಮತ್ತು ತಕ್ವುಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ರಫ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾದ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣ, ಮರದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯ ದೇಶದ ೨೫೦ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ಒಟ್ಟು ೬೪೦ ರಲ್ಲಿ) ಯವತ್ಮಾಲ್  ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿದೆ . ಇದು ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗ್ರಾಂಟ್ ಫಂಡ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ (BRGF) ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹನ್ನೆರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
Yavatmal district's official website 

ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು