ಬಲರಾಜ್ ಸಾಹ್ನಿ

**ಬಲರಾಜ್‌ ಸಾಹ್ನಿ** ಯು (ಪಂಜಾಬಿ:ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ಹಿಂದಿ: बलराज साहनी) (1 ಮೇ 1913–13 ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 1973) ಓರ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನಾಗಿದ್ದ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ್‌‌‌ ಸಾಹ್ನಿ (ಹಿಂದಿ: युधिष्ठिर साहनी) ಎಂಬುದು ಅವನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭೇರಾ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಪಂಜಾಬಿ ಖತ್ರಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅವನು ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದ. ಆತ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿಂದಿ ಬರಹಗಾರ, ನಾಟಕಕಾರ, ಮತ್ತು ನಟ ಭೀಷಮ್‌‌ ಸಾಹ್ನಿಯ ಸೋದರನಾಗಿದ್ದ.

## ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಲೆಂದು ಸಾಹ್ನಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಊರಾದ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಯಿಂದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‌‌ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಲಾಹೋರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ‌ ಪದವಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಹಾರಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದ ಆತ, ಇದಾದ ನಂತರ ಪಂಜಾಬ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ‌ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದ. ಇದಾದ ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಆತ ದಮಯಂತಿ ಸಾಹ್ನಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ.

ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿನ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದಲ್ಲಿರುವ ಟ್ಯಾಗೋರ್‌‌‌‌‌‌‌ರವರ ವಿಶ್ವ-ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು, 1930ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಹ್ನಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಗ ಪರೀಕ್ಷಿತ್‌‌ ಸಾಹ್ನಿಯ ಜನನವಾಯಿತು; ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ದಮಯಂತಿ ತನ್ನ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಯನ್ನು  ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. 1938ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲೂ ಸಹ ಆತ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಅದರ ಮರುವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಹ್ನಿ ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌‌‌ಗೆ ತೆರಳಿ, BBC-ಲಂಡನ್‌‌ನ ಹಿಂದಿ ಪ್ರಸಾರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ರೇಡಿಯೋ ಉದ್ಘೋಷಕನಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ. 1943ರಲ್ಲಿ ಆತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದ ಸಾಹ್ನಿಯು ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪೀಪಲ್‌‌'ಸ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌‌‌‌‌‌‌ನ (IPTA)  ಓರ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ. 1960ರಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, *ಮೇರಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನೀ ಸಫರ್‌‌*  ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅವನು ರಚಿಸಿದ. 1969ರಲ್ಲಿ, ಮುಂಚಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವನು ಬರೆದ *ಮೇರಾ ರೂಸೀ ಸಫರ್‌‌ನಾಮಾ*  ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವು ಅವನಿಗೆ 'ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ನೆಹರೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಿಗೆ ಆತ ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, *ಮೇರೀ ಫಿಲ್ಮೀ ಆತ್ಮಕಥಾ*  ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಬರೆದ. ಸಾಹ್ನಿ ಓರ್ವ ಅತೀವವಾಗಿ ಸುಶಿಕ್ಷಿತನಾದ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. IPTA (ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪೀಪಲ್‌‌'ಸ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌‌) ಎಂಬ ಆಂದೋಲನದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಜನಕರ ಪೈಕಿ ಅವನು ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಾಮಪಂಥೀಯ ಒಲವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದ. ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯ ಬರಹಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಹ್ನಿ ಕೈ ಆಡಿಸಿದ; 1951ರಲ್ಲಿ ಬಂದ *ಬಾಜಿ*  ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವನು ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದ. ದೇವ್‌ ಆನಂದ್‌‌ ನಟಿಸಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಗುರುದತ್‌‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ. ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ (1969) ಓರ್ವ ವಿಜೇತನೆಂಬ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ದಕ್ಕಿದೆ. ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ ಬಲರಾಜ್‌ ಸಾಹ್ನಿ, ಪ್ರೀತ್‌‌ಲಾರಿ ಎಂಬ ಪಂಜಾಬಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ.

ಸಾಹ್ನಿಯು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗವು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡಿರದ ಮಹೋನ್ನತ ನಟರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದ: ಮೋತಿಲಾಲ್‌‌‌‌ರಂಥ ನಟರ ನೆನಪನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನೋಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿದ ಓರ್ವ ಅತೀವ ಸಹಜ ನಟನಾಗಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ, ತನ್ನ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಅವನು ಯಾವುದೇ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವನನ್ನು ಓರ್ವ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. *ದೋ ಬೀಘಾ ಝಮೀನ್‌‌*  ಮತ್ತು *ಗರಮ್‌ ಹವಾ*  ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವನ ಅಭಿನಯವು, ಅವನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿದ್ದವು. ನವ-ಯಥಾರ್ಥ ದೃಷ್ಟಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದ.

ಬಲರಾಜ್‌ನ ಸೋದರನಾದ ಭೀಷಮ್‌‌ ಸಾಹ್ನಿಯು ಓರ್ವ ಸುಪರಿಚಿತ ಬರಹಗಾರನಾಗಿದ್ದು, ತಮಸ್‌‌‌‌ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆತ ಬರೆದ. ಅವನ ಮಗನಾದ ಪರೀಕ್ಷಿತ್‌‌ ಸಾಹ್ನಿ ಕೂಡಾ ಓರ್ವ ನಟನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

1973ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 13ರಂದು, ತನ್ನ 59ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದಾಗಿ ಬಲರಾಜ್‌ ಸಾಹ್ನಿ ತೀರಿಕೊಂಡ. ಶಬ್ನಮ್ ಎಂಬ ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗಳ ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವಿನಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಕಾಲದವರೆಗೆ ಆತ ಖಿನ್ನತೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದ.

1973ರಲ್ಲಿ ಬಲರಾಜ್‌ ಸಾಹ್ನಿಯಿಂದ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 'ಪಂಜಾಬಿ ಕಲಾ ಕೇಂದರ್‌‌‌‌' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 'ಬಲರಾಜ್‌ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ 'ಅಖಿಲಭಾರತ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಘ'ವನ್ನು (ಆಲ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

## ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
## ಕೃತಿಗಳು
* ಬಲರಾಜ್‌ ಸಾಹ್ನಿ ಬರೆದಿರುವ *ಬಲರಾಜ್‌ ಸಾಹ್ನಿ: ಆನ್‌ ಆಟೋಬಯಾಗ್ರಫಿ* .  ಹಿಂದ್‌ ಪಾಕೆಟ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ, 1979.
## ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
* ಪೂರಣ್‌ ಚಂದ್ರ ಜೋಷಿ ಬರೆದಿರುವ *ಬಲರಾಜ್‌ ಸಾಹ್ನಿ: ಆನ್‌ ಇಂಟಿಮೇಟ್‌ ಪೋಟ್ರೇಟ್‌* . ವಿಕಾಸ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌ ಹೌಸ್‌‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ, 1974.
* ಭೀಷ್ಮ ಸಾಹ್ನಿ ಬರೆದಿರುವ *ಬಲರಾಜ್‌, ಮೈ ಬ್ರದರ್‌‌ (ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಬಯಾಗ್ರಫಿ ಸರಣಿ)* . ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಬುಕ್‌‌ ಟ್ರಸ್ಟ್‌‌, ಭಾರತ, 1981.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
* ಬಲರಾಜ್‌ ಸಹಾನಿಯ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* 
* http://www.thebhopalpost.com/index.php/2010/07/balraj-sahni-speaking-his-heart-out/  ಜವಹರಲಾಲ್‌‌ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 1972ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪದವಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿನ ಬಲರಾಜ್‌ ಸಾಹ್ನಿಯ ಭಾಷಣ

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:೧೯೧೩ ಜನನ
ವರ್ಗ:1973ರಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಟರು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:BBC ವಾರ್ತಾವಾಚಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪೀಪಲ್‌‌'ಸ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌‌ನ ಜನರು
ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬಿ-ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಂಚಾರಿ ಬರಹಗಾರರು
ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬಿ ಜನರು
ವರ್ಗ:ರಾವಿಯನ್ನರು
ವರ್ಗ:ಪಂಜ್‌ವುಡ್‌‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ-ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬೋಧಕವರ್ಗ
ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು