open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ದುರ್ಜೊಯ್ ದತ್ತ

thumb|ದುರ್ಜೊಯ್ ದತ್ತ

## ದುರ್ಜೊಯ್ ದತ್ತ
ದುರ್ಜೊಯ್ ದತ್ತ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ. ಅವರು ಕಿರುತೆರೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಚಾನೆಲ್ ವಿ ನಲ್ಲಿ "ಸದ್ದ ಹಕ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗರ್ಲ್" ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ನಲ್ಲಿ "ಏಕ್ ವೀರ್ ಕಿ ಅರ್ದಾಸ್... ವೀರ" ಎಂಬ ಕಿರುತೆರೆಗಲಳ್ನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ದೆಹಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಪದವಿಯನ್ನು ನಂತರ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕ್ಫರ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ PGDM ಇನ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಹೋದರು. ಇವರು ತನ್ನ ಸಹಪಾಟಿಯೊಂದಿಗೆ 'ಗ್ರೆಪವೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರೆ. ಅವರು ಒಂಬತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾದ ಲೇಖಕ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಅವರು 'ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಮೂಲಕ ಯುವ ಸಾಧಕ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.ಅವರ ಮೊದಲ ಕಿರುತೆರೆ ಸದ್ದ ಹಕ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ಝೀ ಬೊರೊಪ್ಲುಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಪಡೆದಿದ್ದೆ. ಹಗು 2011 ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಲಿಂಗ್ ವುಡ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೂಲಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಯುವ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ್ ಎಂದು ಆರಿಸಲಗಿದೆ. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ TEDx ಸಮಾವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.

### ವೃತ್ತಿ
ದುರ್ಜೊಯ್ ದತ್ತ ಅವರು ಮೊದಲ ಗ್ರಂಥ 'ಒಫಕೊರಸ್, ಐ ಲವ್ ಯು',(ಸಹ ಲೇಖಕಿ ಮಾನ್ವಿ ಅಹುಜಾ ಜೊತೆ) ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇರುವಾಗಲೇ 2008 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ದೆಹಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಎಡವಟ್ಟಾದ, ಯುವ, ಅತಿಯಾಗಿ ಹುಡುಗನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನ್ನು ದೆಹಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲಾನ್ನು ಹೆಗೆ ಕಳೆದರು.

ಆಗಸ್ಟ್ 2009,ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು, ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಯಾಗಿ ಸಹ ಲೆಖಕಿ ಮಾನ್ವಿ ಅಹುಜಾ ಅವರ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ವಿವಿಧ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟಗಾರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾರಾಟವಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ,'ಒಫಕೊರಸ್, ಐ ಲವ್ ಯು'ರಿಂದ ದೇಬ್ ಮತ್ತು ಅವಂತಿಕಾ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಮುಂದೆ ನಡೆಸಿತು.
2010,'ಶೀ ಬ್ರೊಕ್ ಅಪ್, ‌ಐ ಡಿಡಂಟ್', ತಮ್ಮ ಮೂರನೇ ಪುಸ್ತಕವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
2010 ರ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ಒಹ್! ಎಸ್ ಐ ಅಮ್ ಸಿಂಗಲ್' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಹ ಲೇಖಕಿ ನೀತಿ ರಸ್ತಗಿ ಜೊತೆ ಸೆರಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

2011 ರಲ್ಲಿ,ಅವರು ಯುವ ಲೇಖಕರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ 'ಗ್ರೆಪವೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್' ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ತನ್ನ ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕ,'ಯು ವರ್ ಮೈ ಕ್ರಶ್', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011, 'ಗ್ರೆಪವೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್' ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ನಂ 3 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಸೆಲ್ಲರ್  ಮತ್ತು ಸತತ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು.

ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ಯು.ಎಸ್.ಶ್ರೀಧರ್ ಆರಾಧ್ಯ

ಯು.ಎಸ್.ಶ್ರೀಧರ್ ಆರಾಧ್ಯರವರು ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು. ೨೦೦೯, ಸೋಂವಾರ್ ಪೇಟ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
## ಜನನ
ಯು.ಎಸ್.ಶ‍್ರೀಧರ್ ಆರಾಧ್ಯರು ೧೯.೪.೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಊರಗಡೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
## ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ
ಇವರ ತಂದೆ **ಯು.ಸೂರಪ್ಪಾರಾಧ್ಯ** ಮತ್ತು ತಾಯಿ **ಶ‍್ರೀಮತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಮ್ಮ**.ಇವರ ತಂದೆಯವರು ಕೊಡಗಿನ ಮಾದಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ *ಶ್ರೀಮತಿ ಡಿ.ಚೆನ್ನಮ್ಮ* ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ಇವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ *ಹೊಸ್ಕೆರೆ ಶಿವಸ್ವಾಮಿ ಕೊ.ವಾ.ನಾಗಭೂಷಣ* ಮತ್ತು *ಹೆಚ.ಎಸ್.ಕೈಲಾಸ ಲಿಂಗಮ್ಮ* ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಮುಂಗಾರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. 

## ಕೃತಿಗಳು
*ಇವರು ಹಲವಾರು ಬಿಡಿ ಕವನಗಳು ಕನ್ನಡದ ಹಲವಾರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇವರು '**ಸುವರ್ಣ**' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
*ಗೊಲ್ಗೊಥಾ ಮತ್ತು ವೈಶಾಖಿ -ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆ 
*ಭವಭಾವ-ಕವನ ಸಂಕಲನ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ವಿಮರ್ಶಕರು
ಕು.ಗೋ.

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿವ್ರಾಜಕರೆಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಹೆರ್ಗ ಗೋಪಾಲಭಟ್ (ಕು.ಗೋ.) ಜೂನ್ ೬, ೧೯೩೮ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಣಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಹಾಗೂ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು. 
೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಮಾ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಮಡಿಕೇರಿ, ಉಡುಪಿ, ಕುಂದಾಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿಯ ಕನ್ನಡ ಬದುಕಿಗೆ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 
೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕನ ಮದುವೆ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಕಲನದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕು.ಗೋ. ಶನಿ ಹಿಡಿದವ, ಹತ್ತು ಕಥೆಗಳು ಎತ್ತಣೆಂದೆತ್ತ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ತೇಲ್ನೋಟ, ಲೊಳಲೊಳಾಯಿ, ಪಟ ಪಟ ಪಟಾಕಿ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿನೋದ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಕು.ಗೋ. ಅವರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು, ಆಯ್ದ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಆಯ್ದ ನಗೆ ಬರೆಹಗಳು ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿವ್ರಾಜಕ ಕು.ಗೋ. ಮತ್ತು ಕು.ಗೋ. ಅಭಿನಂದನಾ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. 
೧೯೯೦'ರಿಂದ ಉಡುಪಿ ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ಹಿರಿಯ ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 
ಕು.ಗೋ.ರಿಗೆ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಗೊರೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಾಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪರಮಾನಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಯ ಅನಂತ ಪ್ರಕಾಶ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. 
ಪ್ರಬಂಧ, ಹಾಸ್ಯ ಬರಹ ಹಾಗೂ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಕು.ಗೋ. ಆರೋಗ್ಯಕಾರಿ ಲವಲವಿಕೆಯ ಹಾಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
೨೦೧೧ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್

**೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಐ ಸಿ ಸಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್** ಅನ್ನು ಭಾರತ ಶ್ರೀಲಂಕ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತು.ಒಟ್ಟು ೪೯ ಪಂಧ್ಯಗಳು ೧೪ ತಂಡಗಳು.ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎಂಬ ೨ ಗುಂಪುಗಳು
.**ಗುಂಪು-ಎ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಶ್ರೀಲಂಕ ನ್ಯೂಜೀಲಂಡ್  ಕೆನಡಾ ಕೀನ್ಯಾ ಶಿಮ್ಬವೆ 
ಗುಂಪು -ಬಿ.ಭಾರತ ಧಕ್ಷಿನ ಆಫ್ರಿಕ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನೆಥೆರ್ಲನ್ದ್ಸ್** 
ಪ್ರತಿ ತಂಡಕ್ಕೂ ೬ ಪಂಧ್ಯಗಳು ೧ ಗೆಲುವಿಗೆ ೨ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳು.೧ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಆಗ್ರಾ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂಧ ೪ ತಂಡಗಳು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ಸ್ಗೆ ಅಯ್ಕೆಯಗುವರು.ಒಟ್ಟು ೪ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫಿನಲ್ಸೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ಧ ೪ ತಂಡಗಳು ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ಸಿಗೆ ಅಯ್ಕೆಯಗುವರು. ಸೆಮಿ ಫೈನಲಿಸಿನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ಧ ೨ ತಂಡಗಳು ಫೈನಲ್ಸಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವರು.
**ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ಸಿನ ವಿವರಗಳು.**
೧-ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ - ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ.= ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
೨-ಧಕ್ಷಿನ ಆಫ್ರಿಕ  - ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್ = ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್  ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
೩-ಭಾರತ - ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ =ಭಾರತ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
೪-ಶ್ರೀಲಂಕ - ಇಂಗ್ಲಂಡ್ = ಶ್ರೀಲಂಕ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.

**ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ಸಿನ ವಿವರಗಳು** 
೧-ಭಾರತ - ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ = ಭಾರತ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
೨-ಶ್ರೀಲಂಕ - ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್ = ಶ್ರೀಲಂಕ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
ಮುಂಬಯಿ ವಾಂಕೆಡೆ  ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೈನಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ **ಭಾರತ  ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಮಣಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು.**
.

ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
೨೦೦೭ ಟಿ ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್.

೨೦೦೭ ಟಿ ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಮೊದಲ ಟಿ ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಆಗಿತ್ತು . ಒಟ್ಟು ೧೨ ತಂ ದಗಳು .೨೭ ಪಂದ್ಯಗಳು . ೪ ಗುಂಪುಗಳು. ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ೩ ತಂಡಗಳು
* ಗುಂಪು ಎ- ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ, ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ . ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ್ .
* ಗುಂಪು ಬಿ- ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಇಂಗ್ಲಂಡ್ , ಜಿಮ್ಬಾಮ್ಬೇ 
* ಗುಂಪು ಸಿ - ಶ್ರೀಲಂಕ , ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್ ,ಐರ್ಲೆಂಡ್ 
* ಗುಂಪು ಡಿ - ಭಾರತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ 

ಪ್ರತಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ೨ ಪಂದ್ಯಗಳು . ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೊದಲ ೨ ತಂದಗಳು ಸೂಪರ್ ೮ ಹಂತಕ್ಕೆ ಅಯ್ಕೆಯಗುವರು.
ಸೂಪರ್ ೮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ೮ ತಂಡಗಳು. ಇ ಮತ್ತು ಎಫ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳು .
ಇ ಗುಂಪು -ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಶ್ರೀಲಂಕ ಬಾಂಗ್ಲದೇಶ 
ಎಫ್ ಗುಂಪು - ಭಾರತ ಧಕ್ಷಿನ ಆಫ್ರಿಕ ಇಂಗ್ಲಂಡ್ ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್ 

ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ತಂಡಕ್ಕೂ ೩ ಪಂದ್ಯಗಳು . ಗುಂಪಿನ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ೨ ತಂಡಗಳು ಸೆಮಿ ಫೈನಲಿಸಿಗೆ ಅಯ್ಕೆಯಗುವರು.ಈ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು 
ಎಫ್ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು .

ಸೆಮಿ ಫೈನಲಿಸಿನ ವಿವರಗಳು 
೧- ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ - ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್ = ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ಜಯಗಳಿಸಿತು 
೨- ಭಾರತ - ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ =ಭಾರತ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು,

 ೨೦೦೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪ ರಂದು ನಡೆದ ಫೈನಲಿಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಮಣಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು.
ಮತ್ತಿಘಟ್ಟ ಫಾಲ್ಸ್

ಮತ್ತಿಘಟ್ಟ ಫಾಲ್ಸ್‌

ವರ್ಷವಿಡೀ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ನೀರಿನ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮತ್ತಿಘಟ್ಟ ಫಾಲ್ಸ್‌ ಕೂಡ ಒಂದು. ಶಿರಸಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೨ ಕಿ. ಮೀ. (ಹೆಗಡೆಕಟ್ಟಾ-ಯಾಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು) ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಜಲಧಾರೆ ಹಸೇಹಳ್ಳದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತಿಘಟ್ಟದ ಊರಿನಿಂದ ಈ ಜಲಪಾತ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮಳೆಗಾಲದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಳುವವರು, ಹಸೇಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಬೊಂಬುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಲು ಸಂಕವನ್ನು ದಾಟಬೇಕು. ಈ ಸಂಕದ ಹಾದಿಯ ಸಹವಾಸವೇ ಬೇಡ ಎಂದು ಜಲಪಾತದಿಂದ ದೂರವುಳಿದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ದಾರಿ ಸವೆಸಿದ ಮೇಲೆ ಸಿಗುವ ಮೋಹಕ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂಥ ದಣಿವನ್ನೂ ಮರೆಸುವ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯಿದೆ.
ಮತ್ತಿಘಟ್ಟದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಅರ್ಧ ಫರ್ಲಾಂಗ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಜಲಧಾರೆಯು ಧುಮುಕುವ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗಪತಿ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ತೋಟದಿಂದ ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಅತೀ ಸಮೀಪದಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಅಡ್ಡಮುಖವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮ್ಮನೆ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಫೋಟೊ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಈ ಜಾಗ ಅಷ್ಟೇನೂ ಪ್ರಶಸ್ತವಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಜಲಧಾರೆಯನ್ನು ಎದುರು ಭಾಗದಿಂದ ನೋಡಲು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹೆಗಡೆ ಅವರ ತೋಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ನಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿನಿಂದ, ಹಸಿರು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ನಡುವೆ ಜಲಪಾತ ಬಳುಕುತ್ತಾ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದು ದೃಶ್ಯಕಾವ್ಯದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುವ ಈ ಜಲಧಾರೆಯ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ತಣಿಯಬೇಕು. ಧುಮುಕಿದ ನೀರು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಮುಂದೆ ರಾಮನಗರ ಹತ್ತಿರ ಗಂಗಾವಳಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತಿಘಟ್ಟದ ಸುಂದರ ಪರಿಸರದ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಈ ಜಲಧಾರೆಯು ಹಾಲಿನಂತೆಯೇ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ದಿನಗಾಳಲ್ಲಿ ಮೈದುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ಈ ಜಲಪಾತ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಮಂಕಾದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು
ಸವಣೂರು

## ಚರಿತ್ರೆ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರು ಸುಮಾರು ೧೬ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸವಣೂರು ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಜೈನ ಮುನಿಗಳಿಂದ,ಶ್ರಾವಕರು ಓದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ  ಈ ಊರಿಗೆ ಜೈನ ಪೇಟೆ  ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ,ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಎಲ್ಲರ ಭಕ್ತಿ,ಶ್ರದ್ಧೆ,ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.  ಅನೇಕ ಶ್ರವಣರು ಧರ್ಮ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರರಾಗಿ ನಾಡು,ನುಡಿ,ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೆರೆದರು. ಶ್ರವಣರ ಊರು ಮುಂದೆ "ಸವಣೂರು" ಆಯಿತು.ಒಂದು ದಾಖಲೆಯಂತೆ ಈ ಬಸದಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ೧೦೧ ಮನೆಗಳು,೧೦೧ ಬಾವಿಗಳು ಇದ್ದುವು.ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆ ದ್ವಾರಗಳಿದ್ದವು.ಆಸುಪಾಸಿನ ಜನ  ಕೆಲವು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಚಂದ್ರನಾಥ ಬಸದಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿಲಾಮಯಗೊಂಡಿದ್ದು ೧೮೩೭ ರ ಕಲ್ಯಾಣಪ್ಪನ ಕಾಟುಕಾಯಿ ಎಂಬ  ದಂಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದು ನಾಶವಾಯಿತು. ಇದೀಗ ಮಂದಿರದ ಗರ್ಭ ಗುಡಿ ಮಾತ್ರ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದೆ.
## ಜೋಕ್ಲೆನ ಬಸದಿ
ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು "ನಿಸಿದ್ಧಿ" ಕಲ್ಲುಗಳೆಂದು  ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸವಣೂರಿನಲ್ಲೂ ಒಂದು ನಿಸಿದ್ಧಿ ಕಲ್ಲು ಕಾಣಸಿಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಜೋಕ್ಲೆನ ಬಸದಿ" ಅಂದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಬಸದಿ ಎಮ್ದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಮಕ್ಕಳೇ ಸೇರಿ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಬಸದಿಯ ಒಳಗೆ ೩೭೩ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ  ಶಿಲಾಶಾಸನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿರುವ ಇ೮ತಿಹಾಸಜ್ನ ವೈ.ಉಮಾನಾಥ ಶೆಣೈ ಅವರು  ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಹೊಂಬುಜ  ಮಠದ ಶ್ರೀ ದೇವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆದೇಶಾನುಸಾರ ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ೧೫೫೮ ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಮದ್ದೇವೇಂದ್ರ ಕೀರ್ತಿ ಭಟ್ಟಾರಕ ಸ್ವಾಮಿಯವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದ ದೇವಣ ಎಂಬವರು ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದಿದ ಮುನಿ ಮತ್ತುಅವರ ಶಿಷ್ಯರ ಸ್ಮರಣೆ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರ  ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಮಠಾಧೀಶರ ಹಾರೈಕೆಯಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ,ಶಿಲಾಶಾಸನವಾನ್ನು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ.

ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್

ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್

ಜಲಪಾತಗಳ ತವರೂರು ಎನಿಸಿದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅದೆಷ್ಟೋ ಜಲಪಾತಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಂಥವುಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ಈ ಜಲಪಾತ ಕಾರವಾರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತೋಡೂರು ಗ್ರಾಮದ ದಟ್ಟಾರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ಶ್ವೇತ ಸುಂದರಿಯಂತೆ ಬಳಕುತ್ತಾ ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ಅಂಕುಡೊಂಕಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಈ ಜಲಧಾರೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ನಯನ ಮನೋಹರ. ಸುಮಾರು 65 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ಈ ಜಲಧಾರೆಯ ಸೊಬಗನ್ನು ಸವಿಯಲು ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲ, ಚಳಿಗಾಲ ಹಾಗೂ ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಈ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಇದನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸರಿಯಾದ ಹಾದಿಯಿಲ್ಲ. ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಹಳ್ಳಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನುಸುಳುತ್ತಾ ಸಾಗಬೇಕು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಸುಂದರಿ ನೋಡಲು ಲಭ್ಯ. ಅದನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರೋಮಾಂಚನ ಆಗುವುದು. ದಣಿವಾದರೂ ಗುರಿಮುಟ್ಟಿದ್ದೆವು ಎಂಬ ಸಂತೃಪ್ತ ಭಾವ ಖುಷಿ ತರಬಲ್ಲದು.
ಮಳೆಗಾಲದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ ಹಳ್ಳದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ, ಭೀಮನಬುಗುರಿ ಹಾಗೂ ಸಾವನಾಳ ಎನ್ನುವ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದು ಗೋಲಾರಿ ಜಲಪಾತ ದಿಂದ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ನೀರು ಮುಂದೆ ಹಳ್ಳವಾಗಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸ್ವರ್ಗ: ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತ ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸೊಬಗು ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಬರುವವರಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿಗಿಳಿದು ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ತಾವು ತಂದ ಊಟ ಹಾಗೂ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಸವಿದು ವಾಪಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಫಾಲ್ಸ್ ಬಳಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಊಟ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ತರಬೇಕು.
ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣ: ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವೂ ಹೌದು. ಚಾರಣಪ್ರಿಯರು ಇಲ್ಲಿನ ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಏರಿ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ದಾರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಹಳ್ಳವನ್ನು ದಾಟಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಈ ಜಲಧಾರೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಗಿಡ ಮರಗಳ ಪೊದೆಯೊಳಗೆ ಸಾಗಿ ಫಾಲ್ಸ್‌ ತಲುಪಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಚಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗೆ ಬರಬೇಕು: ಕಾರವಾರದಿಂದ 17 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ತೋಡೂರು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಕಿ.ಮೀ.ನಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದರೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವಾಹನಗಳಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸುಮಾರು 2–3 ಕಿ.ಮೀ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಳಿಯುತ್ತಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಹಳ್ಳಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ ಚಾರಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದರೆ ಅಲ್ಲೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್.

ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು
ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್

## ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಎಂದರೇನು ?
#ಸಿಯನೊಬ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಾ, ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಹಸಿರು ವರ್ಣದ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಿ೦ದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಕ್ಲೋರಸ್-ಹಸಿರು ಹಾಗು ಫೈಲನ್-ಎಲೆ.
#ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಒಂದು ಜೈವಿಕ ಅಣುವಾಗಿದೆ. ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್, ಸಸ್ಯಗಳೀಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಮೂಲಕ ದ್ಯುತಿಸ೦ಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್, ವಿದ್ಯುತ್ಕಾ೦ತೀಯ ರೋಹಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕೆ೦ಪು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನೀಲಿ ಭಾಗದಿ೦ದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ರೆ ಹಸಿರು ಭಾಗಗಳಿ೦ದ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿ೦ದಾಗಿಯೇ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಇರುವ, ಸಸ್ಯದ ಭಾಗಗಳೆಲ್ಲಾ ಹಸಿರು ವರ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

## ಕ್ಲೋರೊಪಫಿಲ್ ಕಂಡು ಹಿಡಿದವರು
ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೮೧೭ರಲ್ಲಿ, ಜೋಸೆಫ್ ಬೈನಾಮಿಯೆ ಕವೆ೦ತಾ ಮತ್ತು ಪೈರೆ ಜೋಸೆಫ್ ಟೀಯರ್ ಎ೦ಬುವವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕಪಡಿಸಿದರು.
## ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿಸ೦ಶ್ಲೇಷಣೆ
#ಸಸ್ಯಗಳ, ದ್ಯುತಿಸ೦ಶ್ಲೇಷಣೆ ಕ್ರೀಯೆಗೆ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ನ ಕಣಗಳನ್ನು ತೈಲಕಾಯಿಡಿನ ಪೊರೆಗಳೊಳಗೆ ಹುದುಗುವ೦ತೆ ಪೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ನ ಸುತ್ತಲು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸ೦ಕೀರ್ಣಗಳೋಳಗೆ, ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಗಳ ಕೆಲಸವೇನೆ೦ದರೆ ಅವು ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುರಣನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಅದನ್ನು ಫೋಟೋಸಿಸ್ತಮ್ನ ನ ಪ್ರತಿಕ್ರೀಯಾ ಕೇ೦ದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಜೋಡಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು. 
#ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊ೦ಡಿರುವ ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ನ ಎರಡು ಘಟಕಗಳಾವುದೆ೦ದರೆ - ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ೨ ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ೧. ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ೨ ಹಾಗು ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ೧, ಕ್ರಮವಾಗಿ **P680** ಮತ್ತು **P700** ಎ೦ಬ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಕೇದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಈ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆ೦ಪು-ತುತ್ತ ತುದಿಯ ಹೀರಿಕೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ತರ೦ಗಾ೦ತರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊ೦ದು ಫೋಟೋಸಿಸ್ತಮ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಗಳ ಗುರುತು, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ರೋಹಿತದ ಗುಣಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಅವುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪ್ರೋಟೀನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಹಾಗು ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ನಡುವೆ ಇರುವ ದ್ರುವೀಯ ಗು೦ಪಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರಳವಾದ ಕಾಗದದ ವರ್ಣರೇಖನೆಯ ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ವೃಕ್ಷಶಾಸ್ತ್ರ
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್

ಉಷ್ಣಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ:-
೧.ಬಹಿರ್ದಹನ ಯಂತ್ರಗಳು:- ಹಬೆ ಇಂಜಿನ್
೨.ಅಂತರ್ದಹನ ಯಂತ್ರಗಳು.:- ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಗೂ ಡಿಸಲ್ ಇಂಜಿನ್
## ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್
ಅಂತರ್ದಹನ ಎಂಜನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಇಂಧನದ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸಿಲಿಂಡರಿನೊಳಗೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಿಲಿಂಡರಿನ ಒಳಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪಿಸ್ಟನ್ ಇದೆ. ಸಿಲಿಂಡರಿನ ತಲೆಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕವಾಟಗಳು- ಆಗಮ ಕವಾಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮ ಕವಾಟ ಇವೆ. ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕಿದಿಬೆಣೆ(spark plug) ಇದೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ಅನ್ನು ವಕ್ರದಂಡವೊಂದಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಕ್ರದಂಡವು ರೇಖೀಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಭ್ರಮಣೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಜಿನ್ನನ್ನು ಒಂದು ಕಾರ್ಬೋರೇಟರ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಮಿಶ್ರಣವು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನ್ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಕಾರ್ಬೊರೇಟರ್ ಹೋಂದಿಸುತ್ತದೆ.
### ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ
ಇದು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
೧.ಭುಕ್ತಿ ಹೊಡೆತ
೨ಸಂಪೀಡನಾ ಹೊಡೆತ 
೩.ವ್ಯಾಕೋಚನ ಹೊಡೆತ 
೪.ನಿಷ್ಕಾಸ ಹೊಡೆತ
#### ಭುಕ್ತಿ ಹೊಡೆತ
ಪಿಸ್ಟನ್ ಸಿಲಿಂಡರಿನ ತಲೆಭಾಗದಿಂದ ದೂರ ‍‍‍ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಮ್ದ ಸಿಲಿಂಡರಿನ ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಆಗಮ ಕವಾಟ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣವು ಕಾರ್ಬರೇಟರಿನಿಂದ ಸಿಲಿಂಡರಿನೊಳಕ್ಕೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
#### ಸಂಪೀಡನ ಹೊಡೆತ
ಆಗಮ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮ ಕವಾಟಗಳೆರಡೂ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ಸಿಲಿಂಡರಿನ ತಲೆಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿ, ಒಳಗಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸಂಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ.
#### ವ್ಯಾಕೋಚನ ಹೊಡೆತ
ಸಂಪೀಡಿತ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ಲಗ್ ನಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಕಿಡಿಯು ಹೊತ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿಶ್ರಣದ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಉಷ್ಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಆವಿಗಳು ಥಟ್ಟನೆ ವ್ಯಾಕೋಚನ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ಹೆಚ್ಚು ಬಲದಿಂದ ಹೊರ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
#### ನಿಷ್ಕಾಸ ಹೊಡೆತ
ನಿರ್ಗಮ ದ್ವಾರ ಕವಾಟವು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅನಿಲಗಳು ಇದರ ಮೂಲಕ ಸಿಲಿಂಡರ್ ನಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಈ ನಾಲ್ಕು ಹೊದೆತಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ಹಿಂದಕ್ಕೂ ಮುಂದಕ್ಕು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಕ್ರದಂಡವನ್ನು ತಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಭ್ರಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂಜಿನ್ನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆರಂಭಿಕ ಚಲನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾರಂಭಕ, ಒತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭಕ ಅಥವಾ ನೂಕು ವಿಧಾನದಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ

ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರಗಳು
ಲಠ್ಠೆ ಎಂ.ಎಸ್.

ಡಾ.ಎಂ.ಎಸ್.ಲಠ್ಠೆ : -ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಾಧನೆಗೈದಿರುವ ಡಾ.ಎಂ.ಎಸ್.ಲಠ್ಠೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಉಪನ್ಯಾಸದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶ್ರೀಯುತರು ಕೊನೆಗೆ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಧು, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಸಂಧ ಸೇವೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಡಾ.ಲಠ್ಠೆಯವರ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಾಕ್ಷಟ್ಟು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿದೆ. ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹೈದರಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ರಾಯಭಾರಿಯಂತೆ ಇವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಹರಹು ಇದೆ.

ಸಂಪಾದನೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಎರಡೂ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಲಠ್ಠೆಯವರು ಜಾನಪದವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗದ್ಯ-ಪದ್ಯ ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಮೂಲ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಾಡಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದೇತರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೨೪ರಿಂದ ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳು ಡಾ.ಲಠ್ಠೆಯವರಿಂದ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದೆ.

### ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳು
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಡಪುಗಳು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಗಟುಗಳು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾದೆಗಳು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಂತಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶರಣ ಬಸವೇಶ್ವರ, ಬಂಡೆಪ್ಪ ಕವಿಯ ಭಜನೆಯ ಹಾಡುಗಳು ಚನ್ನಮಲ್ಲಯ್ಯನ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ಜಾನಪದ ದೀಪ್ತಿ, ಬಯಲಾಟದ ಸಾರಥಿ, "ಜಾನಪದ ಕವಿ ಚರಿತ್ರೆ" ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳ-ಇವೇ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಡಾ.ಎಂಎಸ್ ಲಠ್ಠೆಯವರ ಕೃತಿಗಳು.

ಕವಿ ಪ್ರವಾಹ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಮುಂದಿನ ಜಾನಪದ ಕವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಬೇರೆಯವರು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಠ್ಠೆಯವರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಒಂದು ಜನಪದ ಕವಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ 'ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಡಪುಗಳು' ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಸುರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್

ಪಂಜಾಬಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಪಾಟಿಯಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. Myth And Rituals Of Sakti ಎಂಬ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಬರೆದು ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ತಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಫಲಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರೊ.ಸುರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಪಂಜಾಬೀ ಜಾನಪನನ್ನು ರಾಚನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತ ವಿಜ್ಞಾನ ಈ ಹಿನ್ನಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರ

ಮುರ್ಡೇಶ್ವರ ಕರಾವಳಿ ತಟದ ಪವಿತ್ರ ಶೈವಕ್ಷೇತ್ರ. ರಮಣೀಯವಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ.

ಅತ್ತ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲು ಇತ್ತ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೊಬಗು ವರ್ಣಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವೇ ಸರಿ. ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಸಂಗಮಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ತಾಣವಾಗಿರುವ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಬಸದಿಗಳೂ ಇವೆ.

ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಯ ಕುಂದುಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಲಿಂಗ ಶಿವನಾತ್ಮಲಿಂಗದ ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂಬುದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ.
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದ್ದು, ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪಾಂಡವರು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು ಎಂಬ ಕಥೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಜನಜನಿತ. ಭಟ್ಕಳದ ದೊರೆ ಭಟ್ಟಪ್ಪನಾಯಕ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಡಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ.

ರಾವಣೇಶ್ವರ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಕೋರಿಕೆ ಈಡೇರಿಸಲು ತಪವನ್ನಾಚರಿಸಿ ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ವರವಾಗಿ ಪಡೆದು ಬರುವಾಗ, ವಟುರೂಪಿ ಗಣಪ, ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ಭೂಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿಸಿದಾಗ, ಲಿಂಗ ಭೂತಳಕ್ಕೆ ಜಾರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಣೇಶ್ವರ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದಾಗ ಲಿಂಗದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮುರುಟಿಕೊಂಡು ತುಂಡಾಯಿತು. ಕೋಪದಿಂದ ರಾವಣ ಅದನ್ನು ಎಸೆದಾಗ ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು  ಬಿತ್ತೆಂದೂ, ಇದುವೇ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪಾಂಡವರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೆಂಬ ಕಥೆ ಇದೆ.

ಸ್ಕಾಂದಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸಹ ಮುರುಡೇಶ್ವರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಗಣಪತಿ ಶಿವನ ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ಭೂಸ್ಮರ್ಶ ಮಾಡಿದಾಗ, ರಾವಣ ಅದನ್ನು ಕೀಳಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ದೋರ ಅಂದರೆ ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಗುಣ ಕಿತ್ತುಬಂತು. ಕೋಪದಿಂದ ರಾವಣ ದೋರಕ ಗುಣವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೊಂದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೊಂದು ಎಸೆದ  ದೋರಕ ನಾಗಶೃಂಗ ಪರ್ವತದ ಬಳಿ ಬಿದ್ದು ಧಾರೇಶ್ವರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದರೆ,   ಗುಣ ಬಿದ್ದ ಜಾಗ ಗುಣವಂತೆಯಾಯ್ತು. ವಸ್ತ್ರ ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಳ ಮುರುಡೇಶ್ವರವಾದರೆ ಸಂಪುಟ ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಳ ಸಜ್ಜೇಶ್ವರವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಮಹಾ ವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್

ಕನಾ೯ಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇಂತಹ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ಕನಾ೯ಟಕ ಸಂಗೀತ ರಚನ 
ಭಂಡಾರವು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ.ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು**ಮಹಾ ವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್**.

ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಶಿಷ್ಯಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಪಂಡಾರು ಸನ್ನಿಧಿಯ ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದವರು.ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕರು,ಪಲ್ಲವಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು.ಗಂಧವ೯
ಗಾನಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಇವರ ಗಾನವು ಸಹಸ್ರಾರು ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಆನಂದಪರವಶರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತಿತ್ತು.

## ಹುಟ್ಟು
ತಂಜಾವೂರಿನ ಸಮೀಪವಿರುವ ವೈಯಚ್ಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚನದ ಅಯ್ಯರ್ ರವರ ಪುತ್ರರಾಗಿ ವೈದ್ಯನಾಥರು ೧೮೪೪ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಕೌಂಡಿನ್ಯಗೋತ್ರ. ತಂದೆ ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕರು.ತ್ಯಾಗರಾಜರಿಂದ ಆಶೀವಾ೯ದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.ಅಣ್ಣ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಶಿವನ್,ಪಂಡಿತರು.

ವೈದ್ಯನಾಥನ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣವು ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ ಆನಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮಾನಂಬು ಚಾವಡಿ ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯರ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.ಪಟ್ಣಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ರವರ ಸಹಪಾಠಿಯಾದರು. ವೈದ್ಯನಾಥ ಏಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ರಾಗಾಲಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸೀಮರೆನಿಸಿ ಹತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅಣ್ಣನೊಡನೆ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ಮಾಡುತಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಸನ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಕಥಾ ಕಾಲಕ್ಷೇಪವನ್ನೂ 
ಮಾಡುತಿದ್ದರು.ವೈದ್ಯನಾಥ ಸಂಗೀತ ಭಾಗವನ್ನೂ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ನಿರೂಪಣಾ ಭಾಗನನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೂರು ಸ್ಥಾಯಿಗಳಲ್ಲೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ದ್ರುತಗತಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನುಡಿಕಾರವುಳ್ಳ ಶಾರೀರ ಇವರದು. ಐದನೇ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಶಾರೀರವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಿತಭಾಷಿಯಾದರು.ಮಿತಾಹಾರಿಯಾದರು.ಮಾತನಾಡುವಾಗ ನಾದಮಯವಾಗಿ ಆಡಿ ತಮ್ಮ ಶ್ರುತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಗಮನವೀಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮನೋಧಮ೯ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ರಾಗ,ತಾನ, ಪಲ್ಲವಿಯನ್ನು ವಿಶದವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ನಾರಾಯಣಗೌಳ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವಿಯನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು.

ಉಚ್ಛಿಷ್ಠ ಗಣಪತಿಯ ಉಪಾಸಕರಾದ ಮಹಾವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯ್ರರ್ ನಿಷ್ಠಾವಂತರು.ಶಿವಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗ ತೇವಾರದ ಒಂದು ಪಾಶುರ (ಪದ್ಯ)ವನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ತ್ರಿಕಾಲ ಗಾಯತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ. ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿರಾಮವಿತ್ತು ಸಂದ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ತಂಬೂರಿ ನಾದ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗುರುದಾಸನೆಂಬ ಅಂಕಿತದಿಂದ ಸಂಗೀತ ರಚನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಮೇಳರಾಗಮಾಲಿಕೆ. ಸಿಂಹನಂದನ ತಾಳದಲ್ಲಿ ತಿಲ್ಲಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಂಸಧ್ವನಿ ರಾಗದ ವಾತಾಪಿಗಣಪತಿಂ ಕೃತಿಗೆ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ರೂಢಿಗೆ ತಂದವರಿದರು. ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ರಚಿಸಿರುವ ಪೆರಿಯಪುರಾಣ ಕೀತ೯ನೆಗಳು,ಅರವತ್ತಮೂರು ನಾಯಮ್ ನಾರ್ (ಶೈವ ಸಂತರು) ಅವರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* carnatica.net
* Carnaticcorner.com

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಸಿಮೆಂಟ್

ಸಿಮೆಂಟ್ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ವಸ್ತು. ಇದು ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕ. ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಅಲ್ಯುಮಿನೇಟ್ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಿಪ್ಸಮ್ ಲವಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು- ಇವು ಸಿಮೆಂಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳು. ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಸಾಗುವ ದರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಜಿಪ್ಸಮ್ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
## ಉತ್ಪಾದನೆ
ನಯವಾಗಿ ಅರೆದ ಜೇಡೀಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉರುಳು ಕುಲುಮೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಲುಮೆಯ ಕೆಳ ತುದಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೮೭೩k ತಾಪದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಊದಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪದಿಂದಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿನ ನೀರು ಆವಿಯಾಗಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು ಸಿಮೆಂಟ್ ಉಂಡೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ಲಿಂಕರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಲುಮೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ತಂಪು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ್ ಶೇ.೩ ಜಿಪ್ಸಮ್ ಲವಣ ಸೇರಿಸಿ ನಯವಾದ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಅರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಮೆಂಟ್ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಚನಾಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಂಧಕ ವಸ್ತು. ಸಿಮೆಂಟ್ ನಂತರ ನೀರು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜಲಸತ್ಕಾರ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಯುಮಿನೇಟ್ ಕಲಿಲ ಜೆಲ್ ಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.ಈ ವಿಧಾನವು ಬಹಿರುಷ್ಣಕ. ಆದುದರಿಂದ ಗಟ್ಟೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೂ ಸಿಮೆಂಟ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಲ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಆನವಟ್ಟಿ

ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಎರಡನೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣ **ಆನವಟ್ಟಿ** ಸೊರಬ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ  ಎರಡನೆ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣ. ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ಬೆಳೆಗೆ ಮತ್ತು ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ  ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ...

## ಪರಿಚಯ
*ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆನವಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕುಬಟೂರು ಕುಂತಳರಾಜ ಚಂದ್ರಹಾಸ ರಾಜನು ಆನವಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆನೆ ಕಟ್ಟುವ ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಆನೆಹಟ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಇದು ಆನವಟ್ಟಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆನವಟ್ಟಿಯಿಂದ 1 ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿಪುರದಲ್ಲಿ ಕೈಟಬೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇದ್ದು ಅದೂ ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. 
*ಶಿರಾಳಕೊಪ್ಪ ಸೊರಬ ಹಾನಗಲ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆನವಟ್ಟಿಯಿದ್ದು, ಪ್ರತೀ ಶನಿವಾರದಂದು ಸಂತೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಆನವಟ್ಟಿ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಾಗಿದ್ದು ಹೋಬಳಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಉಪಗ್ರಾಮ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಚಾಯತಿ 21 ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಪಂಚಾಯತಿ ಆಗಿದೆ.

## ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಊರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 1 ಉರ್ದು ಶಾಲೆ ಇದ್ದು, 2 ಸರ್ಕಾರಿ, 1 ಅನುದಾನಿತ, 3 ಖಾಸಗಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ 2 ಸರ್ಕಾರಿ, 1ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮತ್ತು 1 ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, 1 ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ 1 ಸರ್ಕಾರಿ ಡಿ.ಎಡ್ ಕಾಲೇಜು ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ 2 ಖಾಸಗಿ I.T.I ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. 
## ಕೃಷಿ ಜೀವನ
ಇಲ್ಲಿಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 8161 ಇದ್ದು ಕೃಷಿಕರು ಹಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭತ್ತ, ಜೋಳ, ಹತ್ತಿ, ಅಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. 
### ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
*ಕುಬಟೂರು
*ಕೋಟಿಪುರ
*ನೇರಲಿಗೆ

## ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೊರಬ ತಾಲೂಕು
ವರ್ಗ:ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದ ಲೇಖನಗಳು
ಹಗಣ

## ಪರಿಚಯ
ಹಗಣ ಒಂದು ಜನಪದ ಆರಾಧನಾ ರಂಗ ಪ್ರಕಾರ. ಹಗರಣ ಎಂದೂ ಕೆಲವಡೆ ಇದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಹಾಕುವ ವೇಷ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಬಳಕೆಗೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚಿಸಿ ಇದು ಆರಾಧನಾ ರಂಗಕಲೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಮೊದಲಿಗೆ ಹೇಳಿದವರು ಡಾ.ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿಯವರು. 

## ಹಗಣಗಳ ಬಗೆ
#ಜಾತ್ರೆ ಹಗಣ
#ಸುಗ್ಗಿ ಹಗಣ
#ಹಗಣ

## ವಿಶೇಷತೆಗಳು
ಊರಿನ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಅಂಗವಾಗಿ ಹಗಣಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಮುಟಾ ತಾಲೂಕಿನ ಹಳದೀಪುರದ ದೇವಿಕಾನ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ನಡೆಯುವ ಹಗಣ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಊರ ಹೊರಗಡೆ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಗುಡಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೀರರ ಗುಡಿಯೂ ಮಾಸ್ತಿಯ ಗುಡಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ದೇವಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಮಿರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವೇಷಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು ಜನಮಂದಿ ಒರುತ್ತಾರೆ. ಹಗಣವೆನ್ನುವುದು ಬಹುಬಗೆಯ ವೇಷಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು.ಎತ್ತರವಾದ ಮರದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವ ವೇಷಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸಿಂಹದ ವೇಷ, ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸೀತೆ ಹಿರಣ್ಯಕಷಿಪು, ಪ್ರಹಲ್ಲಾದ, ನರಸಿಂಹ, ಭೀಷ್ಮ, ಕರ್ಣ ಮುಂತಾದ ಪೈರಾಣಿಕ ವೇಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೇಷಗಳು ಏನೇನೋ ಶಾಬ್ಧಿಕ, ಆಂಗಿಕ, ಅಭಿನಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಕುಡುಕ, ಪೋಲೀಸ್, ಅರಣ್ಯ ಚಾಲಕ ವೇಷಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಶಿಸ್ತು ಬ್ಧವಾದ ರಚನೆ ಮಾತಿಗೆ ಕ್ರಮ ಬದ್ಧತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಶಿಸ್ತು ಬದ್ಧವಾದ ರಚನೆ ಇರುವಿದಿಲ್ಲ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅಸ್ತ ವ್ಯಸ್ತ ವೇಷಧಾರಿಗಳ ಚಲನವಲನಕ್ಕೆ, ಮಾತಿಗೆ, ಕ್ರಮ ಬದ್ಧತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದುವೇನಿಜವಾದ ಹಗಣ

ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಮಾನವ ಕುಲ ವಿಜ್ಞಾನ

ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಶ್ತ್ರವು ಕೂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬೆಳೆದ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಸ್ತಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ತೌಲನಿಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಬೇಕಾದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಮಾನವ ಕುಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಮಹತ್ವದ್ದಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಕಾಸಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಈ ಪಂಥದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಕಾಸವಾದೀ ನೆಲೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಇವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಈಗ ಮರುಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆದಿವಾಸಿಗರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಬಹು ಸರಳವಾಗಿತ್ತು. ಅಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಹು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಕಾಸಕ್ರಮವು ಸರಳತೆಯಿಂದ ಸಂಕೀರ್ನತೆಯತ್ತ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಈಚಿನ ಮಾನವಕುಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜಾನಪದ ವಿದ್ಯಾರ್ತಿಗಳು ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ
ಹುಣಸೆಹೊಂಡ ವೆಂಕಟರಮಣಸ್ವಾಮಿ

ಸೋದೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಿರ್ಸಿ ಬಳಿ ಇರುವ ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಈ ಊರಿನ ಬಳಿ ಇರುವ ಹುಣಸೆಹೊಂಡದ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಾಲಯ ಅತ್ಯಂತ ಮನಮೋಹಕವಾದದ್ದು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವೃದ್ಧರೊಬ್ಬರು ಹುಣಸೆ ಹಣ್ಣು ಮಾರಿದ ಹಣದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಂತಕತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮಧುಲಿಂಗನಾಯಕ 1672ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿರುವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸುಂದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ಬೇಲೂರು- ಹಳೇಬೀಡಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಂತೆ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ದೇಗುಲದ ಗೋಪುರ ಕದಂಬನಾಗರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರದಕ್ಷಣ ಪಥ ಸುತ್ತಿ ಸಭಾಮಂಟಪ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ 12 ಕಂಬಗಳು ನೋಡುಗರ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ 6 ಅರೆ ಕಂಬಗಳೂ ಇವೆ.

ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಈ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವ  ನವರಂಗದ ಛಾವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಕಮಲಪುಷ್ಪ ಆಕರ್ಷಕ.

ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಅವತಾರ, ಆಂಜನೇಯ, ಗಣೇಶ, ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿರುವ ವೆಂಕಟರಮಣನ ವಿಗ್ರಹ ಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಶಂಖಚಕ್ರಧಾರಿಯಾದ ವೆಂಕಟರಮಣನ ಹಿಂದಿರುವ ಶಿಲಾ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೂ ಶಂಖ, ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರ ಭಿತ್ತಿಗಳು ಕೂಡ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದ್ದು ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಾಲು, ಟಗರು ಕಾಳಗ, ಕುದುರೆ, ಒಂಟೆ, ಲತೆ, ಮಂಗ ಮೊದಲಾದ ಶಿಲ್ಪಾಲಂಕರಣಗಳಿವೆ. ನಾಟ್ಯವಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯ ಹಿಡಿದ ಶಿಲಾಬಾಲಕಿಯರ ಚಿತ್ರಣವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್

porcelain vase dated to 1403–1424]]
 furnace insulated with firebrick and ceramic fibre insulation.]]
, Jerusalem]]
 Period. Brooklyn Museum.]]
, or "bridge"]]
**ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್** ಚೀನಾ ಪಾತ್ರೆ, ಪಿಂಗಾಣಿ, ಇಟ್ಟಿಗೆಯಂತಹ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ ಪದವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ ಎಂಬರ್ಥದ ಸಿರಿಮೋಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಪದದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
## ಪಿಂಗಾಣಿ
ಬಿಳಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ಮರಳು ಮತ್ತು ಫೆಲ್ಡ್ ಸ್ಪಾರ್. ಇದು ಗಾಳಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ವರ್ತನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಬಂಡೆಗಳ ಸವೆತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.ನಯವಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆವ ಮಿಶ್ರಣ ಸ್ಲಿಪ್. ಇದನ್ನು ಸೋಸುವ ಕಾಗದದಿಂದ ಒತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಬೇಕಾದ ಆಕಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಒಣಗಿಸಿ ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ೧೮೭೩ k ಗೆ ಕಾಯಿಸಬೇಕು.
ಕಾಯಿಸಿ ಪಡೆದ ವಸ್ತುಗಳು ರಂಧ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಹೊಳಪು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಈ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬಹುದು. ಹೊಳಪು ಆಕರ್ಷಕ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೊಳಪು ಕೊಡಲು ಬೋರಾನ್, ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್, ಸಿಲಿಕಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೊಳಪು ನೀಡುವಾಗ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಸೇರಿಸಿ ಪಿಂಗಾಣಿಗ ಬೇಕಾದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಬಹುತೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರಾಮಿಕ್ ಕಲೆಯ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೊಕ್ ನಂತಹ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸಿರಾಮಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.

## ಉಪಯೋಗ
ಪಿಂಗಾಣಿಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಗೃಹ ಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳು, ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ವಸ್ತುಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Dolni Vestonice Venus- Oldest known Ceramic statuette of a nude female figure dated to 29 000 – 25 000 BP (Gravettian industry. Czech Republic
*How pottery is made
*How sanitaryware is made
*World renowned ceramics collections at Stoke-on-Trent Museum  Click on **Quick Links** in the right-hand column to view examples.
*The Gardiner Museum  – The only museum in Canada entirely devoted to ceramics
*Introduction, Scientific Principles, Properties and Processing of Ceramics
*Advanced Ceramics – The Evolution, Classification, Properties, Production, Firing, Finishing and Design of Advanced Ceramics
*Cerame-Unie, aisbl – The European Ceramic Industry Association

ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಇ ಎ ಗೇಮ್ಸ್

**ಇಎ ಕ್ರೀಡೆ** ಎ೦ಬುದು **ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್**ನ ಒಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್. ಈ ಬ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ರೀಡಾ ವೀಡಿಯೊ ಆಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್. ಹಿಂದೆ ಇವರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ನಿಜವಾದ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಉದಾ: **ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಡೆನ್** ರ೦ತವರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಎಂದು "ಇಎ ಕ್ರೀಡೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್" (ಇಎ ಎಸ್ ಎನ್) ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ನೈಜ ಕ್ರೀಡಾ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ **ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್**ನ ವ್ಯಾಪಾರದ ತಂತ್ರವು ಅಡಗಿತ್ತು. ಇದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಸ್ವಂತ ಉಪ-ನಾಮವಾಗುವ೦ತೆ ಬೆಳೆಯಿತು, ಇದು **ಎನ್ಬಿಎ ಲೈವ್**, **ಫಿಫಾ**, **ಎನ್ಎಚ್ಎಲ್**, **ಮ್ಯಾಡೆನ್ ಎನ್ಫಎಫೆಲ್**, ಮತ್ತು **ಎನ್ ಎ ಎಸ್ ಸಿ ಎ ಅರ್** ಎಂಬ ಆಟದ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ಇದರ **ಫಿಫಾ** ಸರಣಿ ಇಎ ಕ್ರೀಡೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ೧೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಆಟದ ಘತಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿತು. 
ಈ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಟಗಳನ್ನು **ಇಎ ಕೆನಡಾ**ದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. **ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್**ನ ಸ್ಟುಡಿಯೊ **ಬರ್ನಬಿ**, **ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ**ದಲ್ಲಿದೆ, ಅದಲ್ಲದೆ **ಇಎ ಬ್ಲಾಕ್ಬಾಕ್ಸ್**, **ವ್ಯಾಂಕವರ್**, **ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ** ಮತ್ತು **ಇಎ ಟಿಬ್ಯುರಾನ್**, **ಮೈಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್**, **ಫ್ಲೋರಿಡಾ** ಗಳಲ್ಲಿದೆ. **ಇಎ ಕ್ರೀಡೆ** ಮುಖ್ಯವಾಗಿ **2K ಕ್ರೀಡೆ** ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
**ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಇಂಕ್**, **ಇಎ ಗೇಮ್ಸ್** ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, **ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ರೆ**ನ, **ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ**ದ, **ಡ್ವುಡ್ ಸಿಟಿ**ಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ *ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ*ಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕ೦ಪನಿ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ, ಪ್ರಕಾಶನ ಮಾಡುವ, ವ್ಯಾಪಾರಾಮಾಡುವ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು **ಅಮೆರಿಕನ್ ಡೆವಲಪರ್** ಕ೦ಪನಿಯಾಗಿದೆ. **ಟ್ರಿಪ್ ಹಾಕಿನ್ಸ್**ರವರು ಮೇ ೨೮, ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಕ೦ಪನಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಕಂಪನಿಯು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಹೋಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಟಗಳ ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಮತ್ತು ಆ ಆಟಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಯಿತು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ **ನಿಂಟೆಂಡೊ** ಮತ್ತು **ಆಕ್ಟಿವಿಸನ್ ಬ್ಳಿಜಾರ್ಡ್** ಕ೦ಪನಿಗಳ ನಂತರ ಆದಾಯ ಗಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ದೊಡ್ಡ ಗೇಮಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ **ಇಎ** **ಮಾಡೆನ್ ಎನ್ಎಫ್ಎಲ್**, **ಫೀಫಾ**, **ಎನ್ಎಚ್ಎಲ್**, **ಎನ್ಸಿಎಎ ಫುಟ್ಬಾಲ್**, **ಎನ್ಬಿಎ ಲೈವ್** ಎ೦ಬ ಹಲವಾರು ಲೇಬಲ್ ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ **ಇಎ** ಲೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ **ನೀಡ್ ಫಾರ್ ಸ್ಪೀಡ್**, **ದಿ ಸಿಮ್ಸ್**, **ಹಾಗೂ ಡೆಡ್ ಸ್ಪೇಸ್**, **ಮಾಸ್ ಎಫೆಕ್ಟ್**, **ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಎಜ್** ಮತ್ತು ಹೊಸ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಮೂಲಕವು ತನ್ನ ಲೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. **ಇಎ**ನ ಪ್ರಮುಖ ಗೇಮಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು, **ಒರ್ಲೇಂಡ್**ನ **ಇಎ ಟಿಬ್ಯುರಾನ್**, **ಬರ್ನಾಬೇ ಇಎ**, **ಕೆನಡಾ**, **ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್** ಮತ್ತು **ಎಡ್ಮಂಟನ್**ನ **ಬವೋವೇರ್**, ಮತ್ತು **ಸ್ವಿಡನ್** ನ **ಡೈಸ್** ಗಳಿ೦ದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಎ ಗೇಮ್ಸ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹದಿ ಹರೆಯದವರನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊ೦ಡು ತನ್ನ ಆಟಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಈ ಕ೦ಪನಿ ತನ್ನ ವೀಡಿಯೊ ಆಟಗಳ ಮೂಲಖ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ವೀಡಿಯೊ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಗಳಿ೦ದಲೆ ಅನೇಕ ವೀಡಿಯೋ ಆಟಗಳ ಪ್ರಿಯರು ಇಎ ಗೇಮ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು
ವಿಘ್ನಸಂತೆ

ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ತಿಪಟೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ **ವಿಘ್ನಸಂತೆ**. ತುರುವೇಕೆರೆಯಿಂದ ೧೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ನೊಣವಿನಕೆರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೫ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳ ತವರಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ 'ಇಗನಸಂತೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು 'ವಿಘ್ನಸಂತೆ'ಯಾಗಿದೆ. 

## ದೇವಾಲಯಗಳು
ಇಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಟ್ಯಗಣಪ ಹಳೆಬೀಡಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಾಟ್ಯ ಗಣಪನನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳ ವಿಗ್ರಹ ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು ಹಾಗೂ ಸೋಮನಾಥಪುರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳ ಶಿಲ್ಪವನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ವಿಘ್ನಸಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ಸುಂದರ ಗೋಪುರದೇವಾಲಯ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ದೇಗುಲದಲ್ಲಿರುವ ಕೇಶವ, ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಹಾಗೂ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ನಯನ ಮನೋಹರವಾಗಿವೆ.

ಹೊಯ್ಸಳಯಾದವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಮೂರನೆಯ ನರಸಿಂಹನ ದಂಡನಾಯಕರೂ ಮಲ್ಲಿದೇವದಂಡನಾಯ ಕನ ಮಕ್ಕಳೂ ಆದ ಅಪ್ಪಯ್ಯ, ಗೋಪಾಲ ಮತ್ತು ಮಾಧವ ಎಂಬವರು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 1286ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದರೆಂದು ಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲ್ಪಾಲಂಕರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರ ಭಿತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಹಳ್ಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಾಲಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಬಯಲಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹ ಮತ್ತು ಸುಕನಾಸಿ ಮಾತ್ರವಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಖಾಸನಾರೂಢವಾದ ಬಹುಶಃ ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಜಾತ್ರೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

## ಸ್ಥಿತಿಗತಿ
ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ದೇವಾಲಯ ಇಂದು ಕಳಾಹೀನವಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಗಂಟೆಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಆನೆಗಳು ದನ ಕಟ್ಟುವ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿವೆ.

## ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ
ತುರುವೇಕೆರೆಯಿಂದ ತಿಪಟೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ ನೊಣವಿನಕೆರೆಗೆ 5 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ನಂತರ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ ವಿಘ್ನಸಂತೆಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ತಿಪಟೂರಿನಿಂದ ತುರುವೇಕೆರೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ 8 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಕ್ರಮಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮೂರು ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ದೇವಾಲಯ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೧೦ ಗಂಟೆ ನಂತರ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.

## ಆಕರ
ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳ ನೆಲೆವೀಡು ವಿಘ್ನಸಂತೆ , ourtemples.in

ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ತಿಪಟೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ರಾಬಿನ್ ವೇಣು ಉತ್ತಪ್ಪ

**ರಾಬಿನ್ ವೇಣು ಉತ್ತಪ್ಪ**(ಜನನ: ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೫) ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅವರು ದೇಶೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಐಪಿಎಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್ ಪರ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..                                                                                                                                                                                                                                                              ರಾಬಿನ್ ಉತ್ತಪ್ಪ ಅವರು     ಉತ್ತಮ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ , ಏಪ್ರಿಲ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರವಾಸದ ಏಳನೆಯ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ದಿನದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಅರ್ಧಶತಕ. ಇದು. ಒಂದು ಸೀಮಿತ ಓವರುಗಳ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸ್ಕೋರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅವರು ಬೌಲರ್ ಚಾರ್ಜ್ ತನ್ನ ತಂತ್ರವನ್ನು ಫಾರ್ ' ವಾಕಿಂಗ್ ಕಿಲ್ಲರ್ ' ಅಡ್ಡ. ಅವರು 2007 ರ ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ 20 ಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗೆಲುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ 2005 ರಲ್ಲಿ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಎ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಬಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಉತ್ತಪ್ಪ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಉತ್ತಪ್ಪ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದೆ ಅದೇ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಪಂದ್ಯದ ಗೆಲುವಿಗೆ 93 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 100 ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಲೀಗ್. ಹಿಂದೆ, ಅವರು ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಗೆದ್ದ ಭಾರತ 19 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯ ಇತ್ತು. ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ ಒಮ್ಮೆ ಸುಮಾರು 90 ರ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ರೇಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಿ 40 ತನ್ನ ಪಟ್ಟಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಓವರ್ಗಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಜ್ಞ ಏನೋ ಎಂದು ಮಾಡಿದ್ದಾರ,ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಸರಣಿಗೆ ಜನವರಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ODI ತಂಡಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರು ಮೊದಲ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವರು ನಾಲ್ಕನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೇರಿಸಿದರು 28 ನಂತರ ಮೂರನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತ್ವರಿತ 70 ಗಳಿಸಿದರು.ಆತ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ 2007 ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2007 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಭಾರತ ತಂಡದ 15 ಮಂದಿ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ, ಆದರೆ ಭಾರತ ಆಘಾತ ಅನುಭವಿಸಿತು ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು 30 ರನ್ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸೋಲು ಮತ್ತು ತಂಡದ ಸೂಪರ್ 8 ಹಂತದ ಅರ್ಹತಾ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಒಂದು ನಷ್ಟ.ನ್ಯಾಟ್ ಸರಣಿ 2007-2008 ಆರನೇ ಏಕದಿನ, ಅವರು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು 2-3 ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದರು ಇದು 7- ಪಂದ್ಯಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್, ರೋಮಾಂಚಕ ಜಯ ಭಾರತ ಪಡೆಯಲು 33 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 47 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು 234 40.2 ಓವರುಗಳ ನಂತರ, ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ 10 ಓವರ್ಗಳಲ್ಲಿ 83 ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಕೆಳಗೆ ಭಾರತದ 5 ಇದ್ದರು ಕ್ರೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಾವುದೇ 7 ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಧೋನಿ 294 ಭಾರತೀಯ ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ 47 ನೇ ಓವರಿನಲ್ಲಿ ಔಟ್ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಉತ್ತಪ್ಪ ಗಮನಾರ್ಹ ಜಯ ಉಳಿದಿರುವಾಗಲೇ ಎರಡು ಎಸೆತ ಗುರಿ ಭಾರತ ಪಡೆಯಲು ತಂಪಾದ ತಲೆ ಇದ್ದರು.ಭಾರತ 39/4 ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಪ್ಪ ಸಹ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, 20-20 ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ಣಾಯಕ 50 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಈ, ಅವರು ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರೆಂಬ 20-20 ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 50 ಗಳಿಸಲು ಆಯಿತು. [2] ಭಾರತದ ತರುವಾಯ ಅವರು ಸ್ಟಂಪ್ ಹೊಡೆಯಲು ಮೂರು ಎಸೆತಗಳ ಒಂದು ಬೌಲ್ ಅಲ್ಲಿ ಬೌಲ್ ಔಟ್ 3-0, ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು.ಐಪಿಎಲ್ ಏಳನೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಂತರ, ಭಾರತ ಜುಲೈ 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅದರ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ತಂಡದ ನಾಯಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ,ನವೆಂಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ರಾಬಿನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಏಕದಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ರಾಬಿನ್ 2015 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ 30 ಪುರುಷರು ಭಾರತೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ವರ್ಗ:ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಟಗಾರ
ಚಂದ್ರಶೇಖರ ನಂಗಲಿ

ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಮುಳಬಾಗಿಲು ತಾಲೂಕಿನ ನ೦ಗಲಿಯಲ್ಲಿ ೨೪-೦೯೧೯೫೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಚ೦ದ್ರಶೇಖರ ನ೦ಗಲಿಯವರು ಪ್ರಸಕ್ತ ಸರಕಾರಿ 
ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೆಜು ಹಾನಗಲ್ ಎ೦ಬಲ್ಲಿ ಪ್ರಾ೦ಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನ೦ಗಲಿಯವರು ಕೋಲಾರದ ಕನ್ನಡ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ 
ಕೇ೦ದ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ, ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅನುಭವ
ಹೊ೦ದಿದ್ದಾರೆ.'ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚಾರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಒಂದು ಸಾ೦ಸ್ಕ್ರತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ' ಎ೦ಬ ವಿಶಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸ೦ಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿ೦ದ
೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟ್ರೆರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ 'ಹಸಿರು ಕಾಳಜಿ' ಮತ್ತು 'ಜೀವಕೇ೦ದ್ರಿತ' ದ್ರಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿ೦ದ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿರುವ ನ೦ಗಲಿಯವರು 'ನಿರ್ ಬೀಜೀಕರಣದ ವಿರಾಟ ಸ್ವರೂಪ'
[೧೯೯೯] 'ಕಾಡು ಮತ್ತು ತೋಪು'[೨೦೦೦], 'ಹಸಿರು ಪಿರಮಿಡ್' [೨೦೦೭] ಎ೦ಬ ಕ್ರತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಚ೦ತನೆಗೆ ಪರಿಸರದ ಆಯಮವೊ೦ದನ್ನು 
ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವ ನ೦ಗಲಿಯವರು ಹಳೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಿನ್ದ ಹಿಡಿದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದವರೆಗೆ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಬರಹಕ್ಕೆ,ಗ೦ಭೀರ ಮಾತಿಗೆ 
ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಇವರ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರತಿಗಳೆ೦ದರೆ 'ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದಿ ವಿಮರ್ಶೆ'[೧೯೯೫],'ನಾ ನಿಲ್ಲುವಳಲ್ಲ' [೧೯೯೭],'ನಾ ನಿಮ್ಮೊಳಗು'[೨೦೦೨],
'ನಡೆದುದೆ ದಾರಿ'[೨೦೦೪]ಇನ್ನೂ ಮು೦ತಾದವು.
 
ರಸಋಶಿ ಕುವೆ೦ಪುರವರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕುರಿತ ಆಲಿಸಯ್ಯ ಮಲೆಯ ಕವಿ [೨೦೦೫]ಎ೦ಬ ನ೦ಗಲಿಯವರ ವಿಮರ್ಶಾಕ್ರತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ
ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ ಲಭಿಸಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು
ಬಿ ಎಮ್ ಟಿ ಸಿ

**ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ** ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ **ಬಿಎಂಟಿಸಿ** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ **ಕರ್ನಾಟಕ** ರಾಜ್ಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ **ಬೆಂಗಳೂರು** ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು **ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ**ಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸ೦ಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲೆ ಆತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೊಲ್ವೋ ಬಸ್ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

**ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ**ಯ ಒಂದು ಒಡಕು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಮಹಾನಗರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊ೦ಡಾಗ **ಬೆಂಗಳೂರು ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆ** **ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ** (ಬಿಎಂಟಿಸಿ) ಯಾಯಿತು. ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿಯ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾಗಿಯೆ ಉಳಿದಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು:
ಬಿಎಂಟಿಸಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೩೪ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ೩ ನಿಲ್ದಾಣಗಳೆ೦ದರೆ
೧.**ಕೆ೦ಪೇಗೌಡ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ**
೨.**ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಲ್ದಾಣ**
೩.**ಶಿವಾಜಿನಗರ**
**ಬಿಎಂಟಿಸಿ** **ಶಾ೦ತಿನಗರ**, **ಬನಶ೦ಕರಿ**, **ಜಯನಗರ ೪ನೆಬ್ಲ್ಲಾಕ್**, **ಕೊರಮ೦ಗಳ**, **ಕೆ೦ಗೇರಿ**, **ಯಶವ೦ತಪುರ**, **ವಿಜಯನಗರ**, **ದೊಮ್ಮಲೂರು** ಗಳಲ್ಲಿ  ಒಟ್ಟು ೧೦ **ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೇಂದ್ರ**ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
**ಬಸ್ ಡೇ**:
ಫೆಬ್ರವರಿ ೪ ೨೦೧೦ ರಂದು **ಬಸ್ ಡೇ**ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ದಿನ ನಗರದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಯನ್ನು ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಬಸ್ ಡೇ ಪ್ರತಿ ತಿ೦ಗಳಿನ ೪ನೆ ತಾರಿಖಿ ನ೦ದು ನೆಡೆಯುತ್ತದೆ.
**ಬಿಎಂಟಿಸಿ**ಯ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯು ಶಾ೦ತಿನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ **ಶ್ರಿ.ರಾಮಲಿ೦ಗ ರೆಡ್ಡಿ** ಯವರು ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಗ:ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ
ಲಕ್ನೋ

**ಲಕ್ನೋ**, ಭಾರತದ **ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ** ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒ೦ದಾಗಿದೆ, ಲಕ್ನೋ ನಾಮಸೂಚಕ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಾಮಸೂಚಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ೮ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ನಗರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಲಕ್ನೋ ಯಾವಾಗಲೂ ೧೮ ಮತ್ತು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಹಬ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ, ಹಣಕಾಸು, ಔಷಧ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕವನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ನಗರವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೨೩ ಮೀಟರ್ ( ೪೦೪ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ ಮತ್ತು ೨,೫೨೮ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ( ೯೭೬ಚ ಮೈಲಿ ) ನಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಾರಾಬಂಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಉನ್ನಾವೋ ಜಿಲ್ಲ, ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ರಾಯ್‍ಬರೇಲಿ ಮತ್ತು ಸೀತಪುರ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡೋಯ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿ೦ದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ, ಲಕ್ನೋ ಗೋಮತಿ ನದಿಯ ವಾಯವ್ಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕೂರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಸಹ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗದಿ೦ದ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅವಧ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರಿ೦ದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಇದು ನಂತರ ಅವಧ್ ನವಾಬರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಬಂಗಾಳ, ಅವಧ್ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ನವಾಬರ ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಲೈವ್ನ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ೧೮೫೭ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಉಳಿದ ಭಾರತದ ಜೊತೆಗೆ, ಲಕ್ನೋ ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ ರಂದು ಬ್ರಿಟನ್ನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ೭೪ ನೇ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ.

ಲಕ್ನೋ ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ೪೦೦೦ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡುವ ಮುಲಖ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಿಸಿಟಿವಿ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಏಪ್ರಿಲ್  ೨೦೧೫ ನೊಳಗೆ ೯೦೦೦ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ನೋ ಪೊಲೀಸ್ ಈ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಪರಾಧಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣೀಟ್ಟಿರುತ್ತರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಆಧುನಿಕ ಪೊಲೀಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಂ ಡ್ರೋನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ  ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತರೆ.
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
* Official Site of Lucknow
* The India of the Nawabs, The New York Times, Published: 25 February 1990

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಎಮ್. ನಾರಾಯಣ ರಾವ್

**ಎಮ್.ನಾರಾಯಣ ರಾವ್,**, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನ್ಯಾಯವಾದಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಲಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿದ್ದದ್ದರು. ಶಾಲಾಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಸತಿಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡುವ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಕನಸುಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. 
### ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವೃತ್ತಿಜೀವನ
*'ನಾರಾಯಣ', ಹಿಂದೂಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ 'ಮಾನೇಪಲ್ಲಿ' ಗ್ರಾಮದ ಶ್ಯಾನುಭೋಗರಾಗಿದ್ದ 'ಕರಣಂ ವೆಂಕಟಾಚಲಪ್ಪ' ಮತ್ತು 'ವೆಂಕಮ್ಮ' ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ,'ಮದರಾಸಿನ ಲಾ ಕಾಲೇಜ್' ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿ, ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ' ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯ ಪದಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ಏಳಿಗೆಗೆ ದುಡಿದರು. ದೀನದಲಿತರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. 
*ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ,'ಕಾಸಂಬಳ್ಳಿ ಚಂಗಲರಾಯ ರೆಡ್ಡಿ'ಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸರಕಾರ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರಕಾರಿ ಸೆಂಟ್ರೆಕ್ ಲಾ ಕಾಲೇಜು' ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಎಮ್.ನಾರಾಯಣ ರಾಯರು, ಆ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಅವರ ಆದರ್ಶ ಮುನ್ನೋಟ, ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಆಡಳಿತಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ಹಲವಾರು ಜನಪರ ಕಲ್ಯಾಣ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
### ಮದುವೆ
ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ 'ಬಾಲೇಪುರದ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ'ನವರ ಪುತ್ರಿ,'ಸರಸ್ವತಮ್ಮ'ನವರ ಜೊತೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಎಮ್.ನಾರಾಯಣರಾಯರ ಮೊದಲ ಮಗ, 'ಎಮ್.ಎನ್.ವೆಂಕಟಾಚಲಯ್ಯ'ನವರು ಆಗಿನ ಸಮಯದ ಮೈಸೂರಿನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

### ಬಡಗನಾಡು ಸಂಘ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು
*'ಬಡಗನಾಡು ಸಂಸ್ಥೆ'ಯನ್ನು ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬೆಣ್ಣೆಗೋವಿಂದಪ್ಪನವರ ಛತ್ರದ ಮಾಲೀಕ, 'ಬಿ.ಜಿ.ಸುಬ್ಬರಾಯ'ರ ಮನವೊಲಿಸಿ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರಾದ ಗೆಳೆಯರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿ-ಊಟದ ಗೃಹವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲು ನೆರವಾದರು. ಸಂಘದ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಬಹಳ ಶ್ರಮಿಸಿ ಸಂಘವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು. 
*ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶೇಶಾದ್ರಿಪುರಂನಲ್ಲಿ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಜಯಶೀಲರಾದರು. 'ಮಾನೇಪಲ್ಲಿ ಎಮ್.ನಾರಾಯಣ ರಾವ್', ಬಡಗನಾಡು ಸಂಘದ  ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ (೧೯೪೩-೪೮) ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ : ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಪರ್ಚ್

## ಪರ್ಚ್
ಪರ್ಚ್ ಕುಟುಂಬ ಸೇರಿದ ಈ ಕುಲದ ಮೀನಿಗೆ ಪರ್ಚ್, ‘ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಟಮೀನು’ಮೀನು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.  ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಟಮೀನು ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪರ್ಚ್ ಹೋಲುವ, ಆದರೆ ಭಿನ್ನ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಕೆಂಪು ಡ್ರಮ್ನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಪರ್ಚ್ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನು, ಆದರೂ ಇದನ್ನು  ಕೆಂಪು ಪರ್ಚ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಪರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೇಹ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ದೀರ್ಘ ದುಂಡಾದ. ಟ್ರೂ ಪರ್ಚ್ "ಒರಟು" ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ತಲೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ದವಡೆ ಹಾಗೂ ಕೆಳ ದವಡೆಗಳು ಬಾಯಿ, ಮೂಗಿನ ಒಂದು ಜೋಡಿ, ಮತ್ತು ಎರಡು ಎವೆಯಿಲ್ಲದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಪರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕೊಳಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಹೊಳೆಗಳು, ಅಥವಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಮೀನುಗಳು ಸಹ ಇದೆ. ಈ ಮೀನು ಸಣ್ಣ ಮೀನು, ಚಿಪ್ಪು, ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳ ಮರಿಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ.. ಪರ್ಚ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎರಿ ಸರೋವರದ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು
ಜೈನ ಧರ್ಮ ಇತಿಹಾಸ

## ಮೂಲ
ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಗಳು ಅಸಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಅದರ ತಾತ್ವಿಕ ಬೇರುಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಊಹಾಪೋಹದ ಹಳೆಯ ಹರಿವುಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾವೀರನು ಜೈನ್ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವೀ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದನು. ಆದರೆ, ಮಹಾವೀರನು ಬಹುಶಃ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ಲೇಖಕನಲ್ಲ. ಜೈನ ಧರ್ಮವು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರವಾದಿಯೆಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದವನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ಮಹಾವೀರನ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನು ಸಮಂಜಸವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿರುವ ಮೊದಲ ಜೈನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 9 - 7 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೋ ಬದುಕಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಅಂಗೀಕೃತ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧ್ಯಾಯನ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯು ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಶಿಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಹಾವೀರನ ಶಿಷ್ಯನ ನಡುವೆ ಆದ ಭೇಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೈನ ಪಂಥದ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಶಾಖೆಯ ಸೇರಿಕೆಯನ್ನು ತಂದಿತು.

ಜೈನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಧರ್ಮದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಪ್ರಚಾರಕರ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಈ ತೀರ್ಥಂಕರರ ವಂಶಾವಳಿಯು ಋಷಭನಾಥನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮಹಾವೀರನೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ, ಕೊನೆಯ ಇಬ್ಬರು ತೀರ್ಥಂಕರರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದರೆ ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ತೀರ್ಥಂಕರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1000 ರ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಶತಮಾನ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಉನ್ನತ ಮಿತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗ್ಲಾಸೆನಾಪ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.

## ಪರಂಪರೆ
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಮೋಕ್ಷ ನಂತರ, ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಶುಭದತ್ತನು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದನು. ಶುಭದತ್ತನ ನಂತರ ಹರಿದತ್ತ, ಆರ್ಯಸಮುದ್ರ, ಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಕೇಸಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದರು. ಜೈನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರನ ಶಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಸಿ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ; ಕೇಸಿ ತನ್ನ ಸಮುದಾಯದವರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾವೀರನನ್ನು ತೀರ್ಥಂಕರನಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನೊಡನೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡನು.

ತೀರ್ಥಂಕರರು *ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನ* ಅಂದರೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾವೀರನ ನಂತರ, ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಸುಧರ್ಮ ಸ್ವಾಮಿ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಕ್ರಿ.ಪೂ.515 ರ ತನಕ ಜೈನ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಸುಧರ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಜಂಬುಸ್ವಾಮಿ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದನು. ಅವನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 463 ರ ತನಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದನು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸುಧರ್ಮ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಜಂಬುಸ್ವಾಮಿ ಕೂಡ ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಂಬುಸ್ವಾಮಿಯ ನಂತರ ಯಾರೂ ಇದುವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸುಧರ್ಮ ಸ್ವಾಮಿ ನಂತರ, ಐವರು ಸೂತ್ರಕೇವಲಿಗಳ (ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣರಾದವರು) ಸರಣಿ, ಜೈನ ಸಮುದಾಯದ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಭದ್ರಬಾಹು ಕೊನೆಯ ಸೂತ್ರಕೇವಲಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಭದ್ರಬಾಹುವಿನ ನಂತರ ಏಳು (ಅಥವಾ ಹನ್ನೊಂದು) ನಾಯಕರು ಇದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಗಳ ಜ್ಞಾನ ಕ್ರಮೇಣ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
*ಡುಂಡಾಸ್, ಪಾಲ್ ( 2002 ), ಜೈನರು, ರೌಟ್ಲೆಡ್ಜ್, ISBN 978-0-415-26605-5
*ಗ್ಲೇಸ್ನಾಪ್, ಹೆಲ್ಮತ್ ವಾನ್ ( 1999 ), ಜೈನ್ ಧರ್ಮ, ಮೋತಿಲಾಲ್ ಬನಾರಸಿದಾಸ್, ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ 978-81-208-1376-2
*ಜೈನ್, ಕೈಲಾಶ್ ಚಂದ್ ( 1991 ), ಲಾರ್ಡ್ ಮಹಾವೀರ್ ಅಂಡ್ ಹೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಮೋತಿಲಾಲ್ ಬನಾರಸಿದಾಸ್, ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ 978-81-208-0805-8
*ಜೈನಿ, Padmanabh ಎಸ್ ( 1998 ), ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಜೈನ ಪಾಥ್, ಮೋತಿಲಾಲ್ ಬನಾರಸಿದಾಸ್, ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ 978-81-208-1578-0
*ಸಿಂಗ್, ರಾಮ್ ಭೂಷಣ್ ಪ್ರಸಾದ್ ( 2008 ), ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜೈನ್ ಧರ್ಮ, ಮೋತಿಲಾಲ್ ಬನಾರಸಿದಾಸ್, ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ 978-81-208-3323-4

ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಕ್ಲೋನಿಂಗ್

ತಾಯಿ ಜೀವಿಯ ಅನುವಂಶಿಕ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಮರಿ ಜೀವಿ-ಕ್ಲೋನ್. ಸಸ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಕ್ಲೋನನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ - **ಕ್ಲೋನಿಂಗ್** (ತದ್ರೂಪಿ ಸೃಷ್ಟಿ). ಮೈಟಾಸಿಸ್ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರಿಕೋಶಗಳು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ತಾಯಿ ಕೋಶವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಯುವುದೂ ಮೈಟಾಸಿಸ್ ನಿಂದ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ರೀತಿ ಉಂಟಾದ ಎಲ್ಲ ಮರಿಕೋಶಗಳೂ ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದರ ಪಡಿಯಚ್ಚು; ತದ್ರೂಪಿಯೇ ಆಗಿದೆ.
ಗುಲಾಬಿ, ದಾಸವಾಳಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುಗಳಿಂದಲೂ ಶುಂಠಿ, ಬಾಳೆಗಳನ್ನು ಗಡ್ಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪಾದಿಸಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಹೊಸ ಗಿಡಗಳು ಕ್ಲೋನ್ ಗಳೇ. ಆದುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪಾದನಾ ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಮ್ಮ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಮಾನವರಲ್ಲೋ ಹೀಗಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ ತುಂಡಾದ ಕೈ ಕಾಲುಗಳು ಹೊಸ ಜೀವಿಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಹೀಗೆ ಬೆಳೆದ ಜೀವಿಗಳು ತದ್ರೂಪಿಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. 
೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು - ಸ್ಕಾಟ್ ಲಂಡ್ ನ ಎಡಿನ್ ಬರ ಸಮೀಪದ ರೋಸ್ ಲಿನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇಯಾನ್ ವಿಲ್ ಮುಟ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ತಂಡ ಕುರಿಯೊಂದರ ಕೋಶದಿಂದ ಕ್ಲೋನ್ ಅನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಪಡೆದವು. ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಈ ತದ್ರೂಪಿ ಕುರಿ ಮರಿಯನ್ನು '**ಡಾಲಿ**' ಎಂದು ಕರೆದರು.

## ಕುರಿಯ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗದ ಹಂತಗಳು ಹೀಗಿವೆ :
ಹೆಣ್ಣು ಕುರಿಯೊಂದರ ಅಂಡದಿಂದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ಸನ್ನು ಹೊರ ತೆಗೆಯುವುದು, ಆರಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಣ್ಣು ಕುರಿಯ ಕೆಚ್ಚಲಿನ ಜೀವಕೋಶದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ಸನ್ನು ಅಂಡದೊಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು, ಹೀಗೆ ಸಂಕರಗೊಂಡ ಕೋಶವನ್ನು ಪೋಷಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಭ್ರೂಣವಾಗುವಂತೆ ವಿಭಜನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡುವುದು, ಸರಿಯಾದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಾಗ ಭ್ರೂಣವನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಕುರಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು, ಗರ್ಭಾವಧಿಯ ಅನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಕುರಿಮರಿಯ ಜನನಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡುವುದು - ಇವು ವಿಲ್ ಮುಟ್ ಅನುಸರಿಸಿದ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಹಂತಗಳು.
ವಿಲ್ ಮುಟ್ ಸಾಧನೆಯ ಅನಂತರ ಇತರ ಹಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕ್ಲೋನ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಕ್ಲೋನ್ ನನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕೂಡ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
ಕಾಡುಬೆಕ್ಕುಗಳ ಮರಿಗಳನ್ನು ಕ್ಲೋನಿಂಗ್ ನಿಂದ ಪಡೆದು ಹಾಗೆ ಪಡೆದ ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯಾನ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕನಲ್ಲಿರುವ ಆಡುಬಾನ್ ಸೆಂಟರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಜೀವಕಣಶಾಸ್ತ್ರ