open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು

**ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು** ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮೋಹ್ಯಾಲ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಮುದಾಯವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್,ರಾಜಸ್ತಾನ, ದೆಹಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.  ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವಂಥಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಮುದಾಯವು, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಹಿಂದುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಇವರು ಮೊಹಮ್ಮದರನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವರ ಒಂದು ಅವತಾರ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ೧೪೦೦ ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕರಬಲಾ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಗ್ದಾದಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧೨೫ ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವರು. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಮೊಹರಂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಇತಿಹಾಸ 
ಹುಸೇನೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗ  ೬೮೦ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರಾಕ್‍ನ ಯುಫರೇಟ್ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್-ಹಿಂದಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶ ದೈರ್ ಅಲ್ ಹಿಂದಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಹಿಂದೂ ಜನರ ವಾಸ ಸ್ಥಳ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರಬಲ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ  ಅಥವಾ ಮೊಹಮ್ಮದ ಹುಸೈನ್‍ರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪಂಗಡವನ್ನು ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೊಹಮ್ಮದ ಹುಸೈನ್‌ರನ್ನು  ಹುಸೈನ್ ಇಬ್ನ ಅಲಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಪ್ರವಾದಿ ಮೊಹಮ್ಮದರ ಮೊಮ್ಮಗ, ಅಂದರೆ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ.  ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ  ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗ ೬೮೦ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಬಾಗ್ದಾದ್‍ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯ  ಪ್ರಮುಖ  ವ್ಯಕ್ತಿ, ರಹಾಬ್ ಸಿಧ್ ದತ್ತಾ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೇ ಕೊರಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಹುಸೈನ್ ಇಬ್ನ ಅಲಿ ಅವರು ದೇವರಲ್ಲಿ ದತ್ತಾ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು, ದತ್ತಾ ದಂಪತಿಗಳಿ ಏಳು ಸಂತಾನಗಳ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಯ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡಗಳ ನಡುವೆ ನಿಕಟತೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡದವರು ಕರಬಲಾ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಹುಸೈನರಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಹುಸೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಫ ಯಾಜಿದ್ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಹುಸೇನ ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ ಏಳು ಜನ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ೫೦೦ ಜನ ವೀರ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ರಹಾಬ್‌  ಸಿದ್ಧ  ದತ್ತ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.  ಮೊಹರಂ ಹತ್ತನೆಯ ದಿನದಂದು ಸಿದ್ಧ ದತ್ತನ ಏಳೂ ಜನ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ, ಅಲಿ ಅಸ್ಗರ್ ಮುಂತಾದವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ವೀರಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಮರಣಿಸಿದ ಈ ಸೈನಿಕರ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಂದೇ ಇಂದಿಗೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧಾನಂತರ ಅಳಿದುಳಿದವರೆಲ್ಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮೊಹರಂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾಝಿಯಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಶೋಕಾಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

## ಇತರ ವಿವರಗಳು 
ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡವು ಬಾಲಿ, ಭೀಮ್ವಾಲ್, ಚಿಬ್ಬರ್, ದತ್, ಲಾ, ಮೋಹನ್ ಮತ್ತು ವೈದ್ ಎಂಬ ಏಳು ಉಪ-ಕುಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಏಳು ವಿಭಿನ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.

* ಬಾಲಿ - ಪರಾಶರ
* ಭೀಮ್ವಾಲ್ - ಕೌಶಲ 
* ಚಿಬ್ಬರ್ -  ಭೃಗು
* ದತ್/ದತ್ತ/ದತ್ತಾ - ಭಾರದ್ವಾಜ 
* ಲಾ  - ವಸಿಷ್ಠ 
* ಮೋಹನ್ - ಕಶ್ಯಪ 
* ವೈದ್ - ಧನ್ವಂತ್ರಿ

೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಮುಸಲ್ಮಾನರ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ವೀಭಜೋನೋತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಾಗವಾದ ಪಂಜಾಬ್ ವಲಸೆ ಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಸಂಜಯ್ ದತ್ ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾರಣಿ ಪ್ರಿಯಾ ದತ್ ಅವರು ಇವರ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನ ಚಿತ್ರ ನಟಿಯರಾದ ಗೀತಾ ಬಾಲಿ, ಅರುಣ ಬಾಲಿ, ಲಾರಾ ದತ್ತಾ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತಿ ಆನಂದ ಬಕ್ಷಿ, ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಬರಖಾ ದತ್ತಾ,  ಉರ್ದು ಲೇಖಕ, ಕವಿ ಕಶ್ಮೀರಿ ಲಾಲ್ ಝಾಕಿರ್, ಸಬೀರ್ ದತ್, ನಂದ ಕಿಶೋರ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಮುಂತಾದವರು ಕೂಡ ಹುಸೇನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಖ್ಯಾತನಾಮರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪುನೀತನಾಥ ದತ್ತಾ, ವಿಜಯ ರತನ್ ಚೌಧರಿ, ರಾಜೀವ ಬಕ್ಷಿ, ಕಲ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ದತ್ತ, ಸರ್ದಾರ್ ಬಹಾದೂರ್ ರಸೀಲ್ದಾರ್ ಮುಂತಾದ ಹುತಾತ್ಮ ಸೈನಿಕರು ಕೂಡ ಇದೇ ಸಮುದಾಯದವರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಜನಾಂಗಗಳು
ಮೊಳವಾಡ

**ಮೊಳವಾಡ** ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಥಣಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ.  

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸಚಿವಾಲಯವು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿದ್ದು, ಇವರನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ  ಸಚಿವರು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಮಂತ್ರಿಗಳು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.  

ಕೆಲವು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಇಲಾಖೆಗಳು ಎಂಬ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಂವಹನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ . 

## ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ 2019 ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು ಒಟ್ಟು 303 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಜಯಗಳಿಸಿತು. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರನ್ನು 17 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇತರ ಐವತ್ತೆಂಟು ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ 30 ಮೇ 2019 ರಂದು ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಮ್ಸ್ಟೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖಂಡರು ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. 

## ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಲಾಖೆಗಳು 
ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಯಾವುದೇ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಲಾಖೆಗಳು. ಇವುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. 

* ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ 
* ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ 

## ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು 
ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಈಗ ಅವು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಚಿವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ
ನೇತರ್ಹಾಟ್

**ನೇತರ್ಹಾಟ್** ಭಾರತದ ಝಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಲಾತೇಹಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ (ಮೊದಲು ಹಿಂದಿನ ಪಲಾಮು ಜಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿತ್ತು) ಒಂದು ಗಿರಿಧಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು "ಛೋಟಾನಾಗ್ಪುರ್‌ನ ರಾಣಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣ ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನೇತರ್ಹಾಟ್ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

## ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 
ನೇತರ್ಹಾಟ್ ಬೇಸಿಗೆ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಸೂರ್ಯೋದಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ.

ನೇತರ್ಹಾಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ -

* ಮೇಲಿನ ಘಾಘ್ರಿ ಜಲಪಾತ ನೇತರ್ಹಾಟ್‍ನಿಂದ ೪ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಲೋಧ್ ಜಲಪಾತವು ಝಾರ್ಖಂಡ್‍ನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತವಾಗಿದ್ದು ಸಾಲ್ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
* ಮಹುವಾಡಾಂಡ್ ತೋಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ತೋಳಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.
* ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ ಬಿಂದು, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ.
* ಸೂರ್ಯೋದಯ ಬಿಂದು.
* ಕೆಳಗಿನ ಘಾಘ್ರಿ ಜಲಪಾತ ನೇತರ್ಹಾಟ್‍ನಿಂದ ೧೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಕೋಯಲ್ ನದಿ ನೋಟದ ಬಿಂದು.
* ಸುಗ್ಗಾ ಬಾಂಧ್ ಜಲಪಾತ.
* ಸದನಿ ಜಲಪಾತ ನೇತರ್ಹಾಟ್‍ನಿಂದ ೩೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಬೇಟ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ೯೪ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ನೇತರ್ಹಾಟ್ ವಸತಿಶಾಲೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ಗುರುಕಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
* ಪೆಯರ್ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಪೈನ್ ಅರಣ್ಯಗಳು - ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಝಾರ್ಖಂಡ್
ಝುಣಕ

thumb|ಝುಣಕಾ ಭಾಕ್ರಿ

**ಝುಣಕ** ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನ ಗಂಜಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು **ಪಿಠಲಾ** ಅಥವಾ **ಪಿಠಲೆ** ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದ್. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಾಂಶವೆಂದರೆ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು. ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅರೆಘನ ಪೇಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಕೆಂಪು ಖಾರದ ಪುಡಿ, ಅರಿಸಿನ, ಉಪ್ಪು, ಕರಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳು, ಶುಂಠಿ-ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಜೀರಿಗೆ ಬೀಜಗಳು, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಎಲೆಗಳಂತಹ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು *ರೋಟಿ* ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಭಕ್ರಿ/ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಎಂದೂ *ಝುಣಕಾ ಭಾಕರ್* ಅಥವಾ *ಪಿಠಲಾ ಭಾಕ್ರಿ* ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರಲ್ಲಿರುವ ನಾರು, ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂನ ಸಮತೋಲಿತ ಒಳಾಂಶದ ಕಾರಣ ಝುಣಕಾ/ಪಿಠಲಾವನ್ನು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಖಾದ್ಯಶೈಲಿ
ವರ್ಗ:ಕರ್ಣಾಟಕದ ಅಡುಗೆಗಳು
ಮೂಠಿಯಾ

thumb

**ಮೂಠಿಯಾ** ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಇದನ್ನು ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ, ಕೈಯಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ. ಇದು ಸಾಸೇಜ್‍ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು, ಮೆಂತೆ, ಉಪ್ಪು, ಅರಿಸಿನ, ಖಾರದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಗೂ ಎಣ್ಣೆಯಂತಹ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲದ ಬಂಧಕ ಪದಾರ್ಥ/ಸಿಹಿಕಾರಕವನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗುಜರಾತಿಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೆಂತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿಡಲು ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಅಥವಾ (ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ) ಕರಿದು ತಿನ್ನಬಹುದು; ಇದು ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ರುಚಿಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಒರಟು ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ದಂಟು, ಪಾಲಕ್‍ನಂತಹ ಎಲೆ ತರಕಾರಿಗಳು, ತುರಿದ ಸೋರೆಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಹಾಗಲಕಾಯಿಯ ಸಿಪ್ಪೆಯಿಂದ ಈ ಖಾದ್ಯದ್ಯ ಇತರ ಬಗೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Muthia recipe

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಲಘು ಆಹಾರಗಳು
ಬಿಲಿಯನ್ಸ್ ಹ್ಯಂಡ್ ಬಿಲಿಯನ್ಸ್

***ಬಿಲಿಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಲಿಯನ್ಸ್: ಥಾಟ್ಸ್ ಆನ್ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಡೆತ್ ಅಟ್ ದಿ ಬ್ರಿಂಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಿಲೇನಿಯಮ್*** 1997.ಇದು ಕಾರ್ಲ್ ಸಾಗನ್ ಅವರ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.ಇವರು ಅಮೇರಿಕಾದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಜನಪ್ರಿಯಕರು.1996 ರಲ್ಲಿ ಸಾಗನ್ ಅವರು ಮರಣದ ಮೊದಲು ಬರೆದ ಕೊನೆಯ ಪುಸ್ತಕ, ಇದನ್ನು ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.

## ಅವಲೋಕನ 
ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಏರಿಕೆ, ಜನಸಂಖ್ಯ ಸ್ಫೋಟ, ಭೂ ಮಂಡಲದ ಜೀವನ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಪಾತದ ಚರ್ಚೆಯಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ, ಸಾಗನ್ ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಈ ಪುಸ್ತಕ. ಇದರ ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮೈಲೋಡಿಸ್ಪ್ಲಾಸಿಯಾದೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ವಿವರವಾಗಿದೆ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1996 ರಲ್ಲಿ ಅವರ  ಜೀವವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸಾಗನ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಆನ್ ಡ್ರುಯಾನ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಪುಸ್ತಕದ ಹಿನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

## "ಶತಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಶತಕೋಟಿ" 
*ಕಾಸ್ಮ್ಮೋಸ್ ನ*  ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ "ಮಿಲಿಯನ್" ಮತ್ತು "ಬಿಲಿಯನ್" ಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸಲು, ಸಗಾನ್ "ಬಿ" ಅನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಸಗಾನ್ ಎಂದಿಗೂ "  " ಎಂದೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಸಗಾನ್ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಂಘದ  ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟು, *ಟುನೈಟ್ ಶೋ* ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ಕೃತಿಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಸಾಗನ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವಿಡಂಬಿಸುತ್ತಾ,  ಜಾನಿ ಕಾರ್ಸನ್ "ಶತಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಶತಕೋಟಿ"  ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅವರನ್ನು ಅಣುಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅದಾಗಿಯೂ ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಈಗ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ..ಈ ಆಕರ್ಷಕ ಪದವನ್ನು ಪುಸ್ತಕದ  ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ, ಸಗಾನ್ ಅವರ ಪರಿಚಯವನ್ನೂ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* ಪುಸ್ತಕದ ವಿಮರ್ಶೆ 
* *ಜಾನಿ ಕಾರ್ಸನ್ ನಟಿಸಿದ ದಿ ಟುನೈಟ್ ಶೋನ* ಸ್ಕಿಟ್ನ ವೀಡಿಯೊ "ಶತಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಶತಕೋಟಿ"
ಓರ್ಛಾ

(ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ) ಚತುರ್ಭುಜ್ ದೇವಾಲಯ, ಜಹಾಂಗೀರ್ ಮೆಹೆಲ್, ರಾಜಾ ಮೆಹೆಲ್, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ

**ಓರ್ಛಾ** (ಅಥವಾ ಊರ್ಛಾ) ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ನಿವಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ೧೫೦೧ರ ನಂತರದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಪೂರ್ವದ ದೇಶೀ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥಳವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಇದು ಭಾರತದ ಬುಂದೇಲ್ ಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಓರ್ಛಾ ಬೇತ್ವಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಝಾನ್ಸಿಯಿಂದ ೧೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ:Ram Raja Temple, Orchha, Madhya Pradesh, India.jpg|ರಾಮ್ ರಾಜ ದೇವಾಲಯ
ಚಿತ್ರ:Royal Chhatris on the bank of Betwa River.jpg|ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯ ಛತ್ರಿಗಳು
ಚಿತ್ರ:Purana Mandir.jpg|ಪುರಾನಾ ಮಂದಿರ್
ಚಿತ್ರ:Orchha Fort and Bridge.jpg|ಓರ್ಛಾ ಕೋಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣ

## ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು 
center|thumb|696x696px|ಜಹಾಂಗೀರ್ ಮೆಹೆಲ್‍ನಿಂದ ರಾಜಾ ಮೆಹೆಲ್‍ನ ನೋಟ. ರಾಮ್ ರಾಜ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಚತುರ್ಭುಜ್ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.
right|thumb|ಓರ್ಛಾದಲ್ಲಿನ ಚತುರ್ಭುಜ್ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ವಿಮಾನವು ೩೪೪ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ.

ಚಿತ್ರ:Orchha mausolea.jpg|ಬೇತ್ವಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಛತ್ರಿಗಳು.
ಚಿತ್ರ:Lakshmi Temple, Orchha.jpg|ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಓರ್ಛಾ
ಚಿತ್ರ:OrchhahardaulJu.jpg|ಓರ್ಛಾದಲ್ಲಿರುವ ಹರ್ದೌಲ್ ಕೀ ಬೈಠಕ್ ಸ್ಮಾರಕ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* 
* 

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Documentation of orchha buildings by IIT Roorkee 
* Genealogy of the ruling chiefs of Orchha
* 
* Travelogue and photos of Orchha
* Orchha: the erstwhile capital of Bundelkhand

; ಚಿತ್ರಗಳು

* Orchha Photo Gallery 
* Orchha Photo Gallery with over 50 Pictures 2009
* Orchha pictures on OrientalQuest 

ಚಿತ್ರ:OrchhaView.jpg|ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಓರ್ಛಾದ ನೋಟ
ಚಿತ್ರ:Orchhapalace.jpg|ಓರ್ಛಾ ಅರಮನೆಯ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ
ಚಿತ್ರ:OrchhaLakshmiNarayanEnglish.jpg|ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಓರ್ಛಾ ಅರಮನೆಯ ಚಾವಣಿ
ಚಿತ್ರ:OrchhaLakshminarayana.jpg|ಓರ್ಛಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯ: ಆಂಗ್ಲದವರು

ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ಅನ್ವೇಷಣಾ ಕಲಿಕೆ

thumb| ಮಗು ಸ್ಟೈರೋಫೊಮ್‌ನಿಂದ ಆಟಿಕೆ ವಿಮಾನದ ಹಾರಾಟದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ
ಅನ್ವೇಷಣಾ ಕಲಿಕೆಯುು ವಿಚಾರಣಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆ, ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲಿಕೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಲಿಕೆಯು, ಕಲಿಕಾಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀನ್ ಪಿಯಾಜೆ, ಜೆರೋಮ್ ಬ್ರೂನರ್ ಮತ್ತು ಸೆಮೌರ್ ಪೇಪರ್ಟ್‌ರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.   

ಜೆರೋಮ್ ಬ್ರೂನರ್ 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಜಾನ್ ಡೀವಿಯಂತಹ ಹಿಂದಿನ ಕಲಿಕಾ ಬರಹಗಾರರ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ.   "ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು  ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು, ಆ  ಮಾಹಿತಿಯು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಬ್ರೂನರ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಈ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ತದನಂತರ  1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅನ್ವ್ವೇಷಣಾ ಕಲಿಕೆಯ ಚಳುವಳಿಯಾಯಿತು. ಈ ತಾತ್ವಿಕ ಚಳವಳಿಯ ಮಂತ್ರವು ಮಕ್ಕಳು "ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯಬೇಕು" ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 

ಅನ್ವೇಷಣಾ ಕಲಿಕೆಯು ವಿವಿಧ ಸೂಚನಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಫೈರಿ, ಬ್ರೂಕ್ಸ್, ಆಲ್ಡ್ರಿಚ್,  ಸಗಾನ್ನ್ನ್ದ್ರೆ  ಟೆನೆನ್‌ಬಾಮ್ (2011) ನಡೆಸಿದ ಮೆಟಾ-ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಕಲಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವು, ಸೂಚ್ಯ ಮಾದರಿಯ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ವಿವರಣೆಗಳ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸದೆ. ಇದು ಕೈಪಿಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯಾನುಕರಣೆ ನಡೆಸುವವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಒದಗಿಸದೇ, ಕಲಿಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಸ್ವತಃ  ಉತ್ತರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.ಇದೇ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಕಲಿಕೆ. 

ಅನ್ವೇಷಣಾ ಕಲಿಕೆಯು,  ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ  ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.  ಕಲಿಯುವವನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಇದು  ಸೂಚನಾ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು  ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 

. 

 

* 
* 
*

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕಲಿಕೆ
ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣ ಮಂದಿರ, ಅಹಮದಾಬಾದ್

thumb

**ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣ ಮಂದಿರ ಕಾಲೂಪುರ್** (ಗುಜರಾತಿ: શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિર, અમદાવાદ, ದೇವನಾಗರಿ: श्री स्वामिरायण मन्दिर, अहमदाबाद) ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಪಂಥವಾದ ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೊದಲ ದೇವಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‍ನ ಕಾಲೂಪುರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಈ ಪಂಥದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣರ ಆದೇಶದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ನರ್ ನಾರಾಯಣ್ ದೇವಾಲಯವು ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಹೃದಯಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶುದ್ಧ ಬರ್ಮಾ ತೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಗಳ ಜೀವನದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಯಂವೇದ್ಯವಾದ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮಂಗಳಕರ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಲಾಂಛನಗಳಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಮಾಜಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
thumb|336x336px|ನರ್ ನಾರಾಯಣ್: ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣರಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದೆ
ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗಳೆಂದರೆ ನರ್‌ನಾರಾಯಣ್ ದೇವ್, ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ ದೇವ್, ಧರ್ಮಭಕ್ತಿಮಾತಾ ಮತ್ತು ಹರಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಹಾರಾಜ್, ಬಾಲ್ ಸ್ವರೂಪ್ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಮಹಾರಾಜ್ ಹಾಗೂ ರಂಗ್‍ಮೋಹಲ್ ಘನ್‍ಶ್ಯಾಮ್ ಮಹಾರಾಜ್.

## ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* 

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಮಠರಿ

thumb

***ಮಠರಿ*** (ರಾಜಸ್ಥಾನಿ: मठरी, ) ಒಂದು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹಲ್ಲೆಹಲ್ಲೆಯಾದ ಬಿಸ್ಕತ್ತಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಯ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತಿದ್ದ *ಮಠರಿ* ಈಗ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಸಿಹಿಖಾದ್ಯದ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹಿಟ್ಟು, ನೀರು ಮತ್ತು ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಅಜವಾನದ ಬೀಜಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

*ಮಠರಿ*ಯನ್ನು ಚಹಾದೊಂದಿಗೆ ಮಾವಿನಕಾಯಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಅಥವಾ ನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ*.* ಇದನ್ನು ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಮಸಾಲಾ ಮಠರಿ* *ಮಠರಿ*ಯ ಒಂದು ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಗರಿಗರಿಯಾಗಿಸಲು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. *ಮಠರಿ* ವಿಭಿನ್ನ ರುಚಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೆಂತೆ ಎಲೆಗಳು (*ಮೇಥಿ*), ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ (*ಅಚಾರಿ ಮಠರಿ*), ಜೀರಿಗೆ (*ಜೀರಾ*) ಮತ್ತು ಮಸಾಲಾ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Mathri recipe
* Rajasthani Mathri Recipe Video

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಲಘು ಆಹಾರಗಳು
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ೨೦೦೧–೨೦೧೦

**ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ನೀಡಲಾಗುವ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಣ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ದು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ೧ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯ ಗೌರವಧನ, ೨೫ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಶಾಲು, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅರ್ಹ ಪುರಸ್ಕೃತರಿಗೆ ಸರಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕ್ರಮವೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ರ ಸಂಜೆ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಚಿವರು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ
### 2001
### 2002
### 2003
### 2004
### 2005
### 2006
### 2007
### 2008
### 2010
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಎಮ್.ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪ್ರಸಾದ್

**ಮದಪುಸಿ ರಾಘವನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪ್ರಸಾದ್**(ಎಮ್.ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪ್ರಸಾದ್) ಇವರು ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಬಬ್ಬ ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಆಫ್-ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್ ಆಗಿದ್ದುರು. ೧೯೮೩-೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ ಮತ್ತು ೧೯೮೪-೮೫ರಲ್ಲಿ ದೇವಧರ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯುವ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು (೧೯೮೩/೮೪). ೧೯೭೯/೮೦ ರಿಂದ ೧೯೮೭/೮೮ರ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೫೩ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೩೦೩೧ ರನ್‍ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.

## ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಹೊರಗಿನ ವೃತ್ತಿ
ಎಂ.ಆರ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಿವಿಧ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ಸಿಇಒ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

* ಮ್ಯಾನೇಜರ್ - ಅಲ್ಕಾಟೆಲ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್.
* ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್, ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು – ಸೋನಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು.
* ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ – ಐಟಿ – ಫಿಡೆಲಿಟಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು.
* ಸಿಇಒ @ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು.
* ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಹೋಮ್‌ಕೋ, ಭಾರತ.
* ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಟ್ರಸ್ಟ್.
* ಉದ್ಯಮ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು, ಬೆಂಗಳೂರು (ಪ್ರಸ್ತುತ)
* ಸಿಐಐ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ & ಡಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ)
alt=ಕ್ರಿಕೆಟ್|thumb|ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ

### ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯ 
ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೂಲದವರು. ನಂತರ ಅವರು ಜನತಾದಳ - ಯುನೈಟೆಡ್ ಸೇರಿದರು. ಇವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನ ಮುಖಾಂತರ ನಂಜಂಗುಡಿನ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದ್ದರು. ಇವರು ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. 

ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ ಕೆಎಸ್ಸಿಎ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮಿತಿಯ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
CricketArchive Profile

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಚತುರ್ಭುಜ ದೇವಾಲಯ

thumb

**ಚತುರ್ಭುಜ ದೇವಾಲಯ**ವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಓರ್ಛಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. *ಚತುರ್ಭುಜ್* ಹೆಸರು ಎರಡು ಶಬ್ದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ, *ಚತುರ್* ಎಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು *ಭುಜ್* ಎಂದರೆ ತೋಳುಗಳು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದರ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳುಳ್ಳವನು ಎಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರನಾದ ರಾಮನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಬಹು ಅಂತಸ್ತಿನ ರಾಚನಿಕ ನೋಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ದೇವಾಲಯ, ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಅರಮನೆ ವಾಸ್ತುಕಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.

ಮೂಲತಃ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾಗಿ ರಾಮನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಓರ್ಛಾ ಕೋಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣದೊಳಗಿನ ರಾಮ ರಾಜ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿಮಾನವು ೩೪೪ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
**ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ**
* 
* 
* 

ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ಕಾಜು ಕತ್ಲಿ

thumb

ಕಾಜು ಬರ್ಫ಼ಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ **ಕಾಜು ಕತ್ಲಿ** (ಅಕ್ಷರಶಃ "ಗೋಡಂಬಿಯ ತುಂಡು") ಬರ್ಫಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಿಹಿತಿನಿಸಾಗಿದೆ. *ಕಾಜು* ಎಂದರೆ ಗೋಡಂಬಿ; ಬರ್ಫ಼ಿಯನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ (ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲ) ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು (ಒಣಫಲಗಳು ಹಾಗೂ ಸೌಮ್ಯ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು) ಇತರ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹಾಲನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಕೇಸರ್ ಕಾಜು ಕತ್ಲಿ* ಕೇಸರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಕಾಜು ಕತ್ಲಿ ತಿನಿಸಾಗಿದೆ*.*

ಗೋಡಂಬಿಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಮಯಾವಧಿಯವರೆಗೆ ನೆನೆಸಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ) ನಂತರ ಇವನ್ನು ಪೇಸ್ಟಾಗಿ ರುಬ್ಬಿ ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಅದ್ದಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಎಳೆದಾಗ ಒಂದೇ ಎಳೆ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕವನ್ನು ಕುದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ರುಬ್ಬಿಕೊಂಡ ಗೋಡಂಬಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಪ್ಪ, ಕೇಸರಿ ಮತ್ತು ಒಣಫಲಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ನಂತರ ಆ ಪೇಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಚಪ್ಪಟೆ ತಳದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಬಾಯಿತುತ್ತಿನ ಗಾತ್ರದ ಸಮಬಾಹು ಚತುರ್ಭುಜ ಆಕಾರದ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಖೀಚು

thumb|ಖೀಚು
**ಖೀಚು** ಅಥವಾ **ಖೀಚಿಯು** ಎಂದರೆ ಹಪ್ಪಳವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಹಿಟ್ಟು. ಆದರೆ, ಇದರ ರುಚಿಯ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಲಘು ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕಖಾದ್ಯವಾಗಿಯೂ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇತರ ಹಿಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಟ್ಟನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಗಂಜಿಯಂತೆ ಬೇಯಿಸಿ, ಜೀರಿಗೆ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪಡ್ ಖಾರ್ (ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಂ ಬೈ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‍ಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಘಟಕಾಂಶಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಷಾರೀಯ ಲವಣ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕ್ಷಾರೀಯ ಲವಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಆ ಮುದ್ದೆಯನ್ನು ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಈ ಲಘು ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಖಾರದ ಪುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖೀಚಿಯು ಅಥವಾ ಖೀಚು ಹೆಸರು ಹಿಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗಿಸಬಲ್ಲ ಗುಣದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. (ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಞೀಚ್ ಎಂದರೆ ಎಳೆಯುವುದು.)

ಈ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಹಪ್ಪಳವನ್ನು ಖೀಚಿಯಾ ಪಾಪಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖೀಚುವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಲಘು ಆಹಾರಗಳು
ರಜರಪ್ಪಾ

thumb
**ರಜರಪ್ಪಾ** ಭಾರತದ ಝಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಮ್‍ಗಢ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತವೂ ಇದೆ.

### ಜಲಪಾತ 
left|thumb|ದಾಮೋದರ್ ನದಿ ಜೊತೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಭೇರಾ ನದಿಯ ನೋಟ
ಭೇರಾ ಅಥವಾ ಭೈರವಿ ನದಿಯು ದಾಮೋದರ್ ನದಿಯನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಇದು ೯.೧ ಮೀಟರ್ (೩೦ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ರಮಣೀಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು ಭೇಟಿನೀಡುವವರು ದೋಣಿ ವಿಹಾರ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನಯನಮನೋಹರ ಬಂಡೆ ರಚನೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

### ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಹತ್ವ 
ರಜರಪ್ಪಾ ಜಲಪಾತವು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಜರಪ್ಪಾದಲ್ಲಿನ ದಾಮೋದರ್ ಕಣಿವೆಯು ಬಹುಆವರ್ತಕ ಕಣಿವೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಅಸಾಂಗತ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಣಿವೆಯು ಇದರ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

## ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳ 
ರಜರಪ್ಪಾ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ದಿನಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು 2,500-3,000 ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಛಿನ್ನಮಸ್ತ (ಛಿನ್ನಮಸ್ತಿಕಾ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ತಳಪಾಯದಲ್ಲಿನ ಕಾಮದೇವ ಮತ್ತು ರತಿಯ ದೇಹಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಛಿನ್ನಮಸ್ತ ದೇವಿಯ ಶಿರವಿಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಛಿನ್ನಮಸ್ತ ದೇವಾಲಯವು ಅದರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಾಸ್ತುಕಲಾ ವಿನ್ಯಾಸದ ಶೈಲಿಗೆ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಝಾರ್ಖಂಡ್
ದುಷ್ಯಂತ

**ದುಷ್ಯಂತ**ನು ಚಂದ್ರವಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ದೊರೆ. ಇವನಿಗೆ ತಂದೆ ಈಲಿನ. ನಾಲ್ವರು ಸಹೋದರರು - ಶೂರ, ಭೀಮ, ವಸು, ಪ್ರವಸು ಎಂದು, ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ. ಆಕೆಗೆ ಮಗ ಜನಮೇಜಯ. ಎರಡನೆಯ ಹೆಂಡತಿ ಶಕುಂತಲೆ. ಇವಳು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮೇನಕೆಯರ ಮಗಳು. ಕಣ್ವಾಶ್ರಮದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದ ಈಕೆಯನ್ನು ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದ ದುಷ್ಯಂತ ಕಂಡು ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಗಾಂಧರ್ವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈಕೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲಕಾಲ ಜೊತೆಗಿದ್ದು ತಾನೊಬ್ಬನೇ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಗರ್ಭವತಿ ಶಕುಂತಲೆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಗಂಡುಮಗುವನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಣ್ವರು ಮಗುವಿಗೆ ಸರ್ವದಮನ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದುಷ್ಯಂತ ಮತ್ತೆ ಕಣ್ವಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆಗ ಕಣ್ವರು ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನೂ ಸರ್ವದಮನನನ್ನೂ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ದುಷ್ಯಂತ ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದನಾದ ಕಾರಣ ತಾನು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಅವನು ಗುರುತಿಸಲಾರದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಶರೀರವಾಣಿಯೊಂದು ಶಕುಂತಲೆ ಆತನ ಪತ್ನಿ ಎಂದೂ ಸರ್ವದಮನ ಆತನ ಮಗನೆಂದೂ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದೂ ನುಡಿಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ದುಷ್ಯಂತ ಮರುಮಾತಾಡದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗಲೆ ಮಗನಿಗೆ ಭರತ ಎಂದು ಹೊಸದಾಗಿ ಹೆಸರಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಬರುವ ದುಷ್ಯಂತೋಪಾಖ್ಯಾನವೆಂಬ ಈ ಕತೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಳಿದಾಸ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲಾ ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಉಪಯುಕ್ತ ಕೊಂಡಿಗಳು
Hindi Book Dushyant Ki Shakuntala by Pradeep Sharma 

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದಾದಾ ಹರಿರ್ ವಾವ್

thumb|ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಯ ಪಾವಟಿಗೆ

**ದಾದಾ ಹರಿರ್ ವಾವ್** (ಗುಜರಾತಿ: દાદા હરિર વાવ) ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‍ನಿಂದ ೧೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಅಸರ್ವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಯಾಗಿದೆ.

ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಶಾಸನದ ಪರಕಾರ ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಯನ್ನು ಮಹ್ಮೂದ್ ಬೇಗಡಾನ ಮನೆಯ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದ ಧಾಯಿ ಹರಿರ್ ೧೪೮೫ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಅವಳು ಅರಸರ ಜನಾನಾದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಸೋಲಂಕಿ ವಾಸ್ತುಕಲಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮರಳುಗಲ್ಲನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ದಾದಾ ಹರಿರ್ ವಾವ್ ಐದು ಅಂತಸ್ತುಗಳಷ್ಟು ಆಳವಿದೆ. ನಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಭುಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಅಂತಸ್ತು ಜನರು ಸಭೆ ಸೇರುವಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇದನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಗೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯ ಕಾರಣ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಕಾಲಿಕ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Dada Harir Vav
* Ranked #19 out of 121 things to do in Ahmedabad
* Dada Harir Stepwell on Gujarat Tourism Official Website
* Bad times for Dada Hari ni Vav in Gujarat

ವರ್ಗ:ಗುಜರಾತ್
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ

[thumb| ಭಾರತದ [ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ ಸದಸ್ಯ ]]
**ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ** (ಸಿಎಪಿಎಫ್) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್), ಕೇಂದ್ರ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ (ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್), ಕೇಂದ್ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಸಿಐಎಸ್‌ಎಫ್), ಭಾರತ - ಟಿಬೆಟ್ (ಇಂಡೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್) ಗಡಿ ಪೊಲೀಸ್ (ಐಟಿಬಿಪಿ), ಸಶಸ್ತ್ರ ಗಡಿ ಪಡೆ (ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಬಿ).   

## ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್) 
thumb| ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರು
ಭಾರತವು ಪ್ರಮುಖ ಅರೆ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಡಿ ಕಾವಲು ಪಡೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1965 ರಂದು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಶಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು, ಭಾರತದ ಭೂ ಗಡಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.  ಬಿಎಸ್ಎಫ್ ಪ್ರಸ್ತುತ 188 ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 6,385.36 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತದೆ, ಅದು ಪವಿತ್ರ, ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದ ಮರುಭೂಮಿಗಳು, ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಗಡಿ ಅಪರಾಧಗಳಾದ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ / ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇದೆ. 

## ಕೇಂದ್ರ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ (ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್) 
ಇದು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪಡೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಯ ವು ರಾಜ್ಯ / ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜುಲೈ 27, 1939 ರಂದು ಕ್ರೌನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪೊಲೀಸ್ ಆಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಸಿಆರ್ಪಿಎಫ್ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 28, 1949 ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯಾಯಿತು. 

## ಕೇಂದ್ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ 
ಇದು ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಡೆಯು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. 

## ಭಾರತ - ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪೊಲೀಸ್ 
ಇದು ಭಾರತೀಯ ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆ. ಇಂಡೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಗಡಿಯನ್ನು ಚೀನಾದ ಟಿಬೆಟ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಇದನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 1962 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪಡೆ ಕರಕೋರಂ ಪಾಸ್‌ನಿಂದ ಲಿಪುಲೆಖ್ ಪಾಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ನೇಪಾಳ-ಚೀನಾ ತ್ರಿಶಂಗಂವರೆಗಿನ ಗಡಿಯನ್ನು 2115 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ನಂತರ ಇದನ್ನು 1978 ರಲ್ಲಿ 1976 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. 

## ಸಶಸ್ತ್ರ ಗಡಿ ಪಡೆ (ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಬಿ) 
ಈ ಪಡೆಯು ಭಾರತದ ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು 1,751 ಕಿ.ಮೀ ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿ ಮತ್ತು 699 ಕಿ.ಮೀ ಭಾರತ-ಭೂತಾನ್ ಗಡಿಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ, ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿ ಅಂಶಗಳ ಅಕ್ರಮ ಚಲನೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.  

## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* https://web.archive.org/web/20190414002300/https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/constables-to-get-promoted-5-years-early-ministry-of- ಮನೆ-ವ್ಯವಹಾರಗಳು-ಪುನರುಜ್ಜೀವನ-ಹಳೆಯ-ಪೋಸ್ಟ್ / ಲೇಖನ ಪ್ರದರ್ಶನ / 20725331.cms 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ
ಶಾಕ್‍ಶುಕಾ

thumb
**ಶಾಕ್‍ಶುಕಾ** () ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಟೊಮೇಟೊಗಳು, ಆಲಿವ್ ಎಣ್ಣೆ, ಮೆಣಸು, ಈರುಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯ ಸಾಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿಲಾಗುವ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಜೀರಿಗೆ, ಕೆಂಪು ಮೆಣಸು, ಕಾಯೆನ್ ಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಜಾಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಖಾದ್ಯವು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.

ಶಾಕ್‍ಶುಕಾದ ಕೆಲವು ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿದ ಕುರಿಮರಿ ಮಾಂಸ, ಸುಟ್ಟ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ತಾಜಾ ಮೂಲಿಕೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇತರ ರೂಪಗಳು ಫ಼ೆಟಾದಂತಹ ಉಪ್ಪುಪ್ಪಾದ ಗಿಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಹವೀಜ ಸೇರಿರಬಹುದು. ಟ್ಯುನೀಷಿಯಾದ ಬಾಣಸಿಗರು ಖಾದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಚಪ್ಪಟೆ ಹುರುಳಿಕಾಯಿ, ಆರ್ಟಿಚೋಕ್ ತಿರುಳು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಜೆಟ್‌ನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಎ.ವಿ.ಎಂ.ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್

thumb|ಎ.ವಿ.ಎಂ.ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್
**ಎ.ವಿ.ಮೀಯಪ್ಪನ್** ಅಥವಾ **ಎವಿಎಂ** ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ **ಅವಿಚಿ ಮೇಯಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್** (28 ಜುಲೈ 1907 - 12 ಆಗಸ್ಟ್ 1979) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ, ಅವರು ಚೆನ್ನೈನ ವಡಪಲಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎವಿಎಂ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಎಸ್. ಎಸ್. ವಾಸನ್ ಮತ್ತು ಎಲ್. ವಿ. ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಮೂರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮೊಗಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಎವಿಎಂ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಕಾಲಿವುಡ್ (ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ) ನಲ್ಲಿ ಐದು ದಶಕ ಮತ್ತು ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಎವಿಎಂ ಕಾರೈಕುಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಥರ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮದ್ರಾಸಿಗೆ ತೆರಳಿ ಸರಸ್ವತಿ ಮಳಿಗೆಗಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಅದು ಗ್ರಾಮಫೋನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ತರುವಾಯ, ಅವರು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಆರಂಭಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಗಳ ನಂತರ, ಎವಿಎಂ 1940 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಿಟ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವರ 1947 ರ ನಮ್ ಇರುವಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅಪಾರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಎವಿಎಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಎವಿಎಂ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಸಂತೋಮ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೊಡಂಬಕ್ಕಂ, ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1951 ರಲ್ಲಿ ಎವಿಎಂ ವೈಜಯಂತಿಮಾಲಾ ಅಭಿನಯದ ಬಹಾರ್ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. 1979 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು 167 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.

ಎವಿಎಂ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ರಗಳು ವಾಝ್ಕೈ, ಬಹಾರ್, ಪರಾಸಕ್ತಿ, ಹಮ್ ಪಂಛಿ ಏಕ್ ಡಾಲ್ ಕೆ, ಭೂಕೈಲಾಸ, ಕಲತೂರ್ ಕಣ್ಣಮ್ಮ, ಸರ್ವರ್ ಸುಂದರಂ ಮತ್ತು ಮೇಜರ್ ಚಂದ್ರಕಾಂತ್. ಎವಿಎಂ ಅವರು 1930 ಮತ್ತು 1940 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದವು ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ, ಭೂಕೈಲಾಸ, ಸಭಾಪತಿ, ಶ್ರೀ ವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಮ್ ಇರುವರ್.

ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ
ಠೇಚಾ

**ಠೇಚಾ** ಖಾರವಾಗಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯಂಜನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಿವೆ ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಘಟಕಾಂಶಗಳೆಂದರೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ (ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು) ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ.ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ, ಜೊತೆಗೆ ಜೀರಿಗೆ, ಎಳ್ಳು, ಇಂಗು, ಲವಂಗ ಮತ್ತು ತುರಿದ ಕೊಬ್ಬರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾಕಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಲೋಹದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಲಬತ್ತು ಕುಟ್ಟಣಿ ಬಳಸಿ ಪುಡಿಮಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಕುಟ್ಟಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಅಡುಗೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವುವೇಳೆ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ರುಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಝುಣಕ ಭಕ್ರಿಯಂತಹ ಖಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಜಹಾಂಗೀರ್ ಮೆಹೆಲ್

thumb

**ಜಹಾಂಗೀರ್ ಮೆಹೆಲ್**, **ಜಹಾಂಗೀರ್ ಕೋಟೆ**, **ಓರ್ಛಾ ಅರಮನೆ**, **ಮೆಹೆಲ್-ಎ-ಜಹಾಂಗೀರ್ ಓರ್ಛಾ** ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಓರ್ಛಾದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಕಾವಲುದಂಡು.

ಜಹಾಂಗೀರ್ ಮೆಹೆಲ್‍ನ ಸ್ಥಾಪನೆ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಆಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಅರಸನಾದ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಟ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಭೇಟಿನೀಡಿದಾಗ ಅವನ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ವಾಗತದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಜಹಾಂಗೀರ್ ಮೆಹೆಲ್‍ನ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲನ್ನು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಚನೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಗೋಡೆಯು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಹಸಿರು ಮಿಶ್ರಿತ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹಾಸುಬಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಜಹಾಂಗೀರ್ ಮೆಹೆಲ್ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು ಸೊಗಸಾಗಿ ತೂಗಾಡುವ ಬಾಲ್ಕನಿಗಳು, ಮುಖಮಂಟಪಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮಂಟ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
* 
* 

ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ

**ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ**ಯು  ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005" ರ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ತುರ್ತು ಅಥವಾ ವಿಪತ್ತಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೀಡಿತ ಮತ್ತು ಸಾವುನೋವುಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.   : ಸೆಕ್ಷನ್ 44-45 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆ - ಎನ್‌ಡಿಎಂಎ ಅಂದರೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ. 

ಭಾರತದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. 

ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ವಿಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆ, ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ, ಕೇಂದ್ರ ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪೀಡಿತ ರಾಜ್ಯದ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. 

## ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ 
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರದ (ಎನ್‌ಇಒಸಿ) ಕಾರ್ಯವು ಗಡಿಯಾರದ ಸುತ್ತ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ವಿಪತ್ತಿನಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು. ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ, ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಅವಲಾಂಚೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ಹವಾಮಾನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಇದರ ಕೆಲಸ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವರದಿಯನ್ನು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎನ್‌ಇಒಸಿ ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ ಪಡೆಯು ಎನ್‌ಡಿಎಂಎ ಅಥವಾ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ.ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್‌ನ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು. ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಸೈನ್ಯದ ತ್ರೀ-ಸ್ಟಾರ್ ಜನರಲ್ನಂತೆ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳು.

ಎನ್ಡಿಆರ್ಎಫ್ ಹಲವಾರು ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಡಿಜಿ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆಯೇ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ಡಿಜಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

## ನಿಯಮಗಳು 
ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 4 ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಮಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುವುದು. ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ. 

## ಸಹ ನೋಡಿ 
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ( ಎನ್‌ಡಿಎಂಎ ) 

## ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
* **ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ** ಜಾಲ

ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ
ಛಿನ್ನಮಸ್ತ ದೇವಾಲಯ

thumb

**ಛಿನ್ನಮಸ್ತಿಕಾ ದೇವಾಲಯ**ವು ಒಂದು ಹಿಂದೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು ಛಿನ್ನಮಸ್ತ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಝಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಮ್‍ಗಢ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಜರಪ್ಪಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಬಿಹಾರ, ಝಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

(ಛಿನ್ನಮಸ್ತಿಕಾ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ) ಛಿನ್ನಮಸ್ತ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ರುಂಡವಿಲ್ಲದ ದೇವಿ ಛಿನ್ನಮಸ್ತ. ಇವಳ ವಿಗ್ರಹವು ಕಮಲದ ತಳಪಾಯದಲ್ಲಿ ಕಾಮದೇವ ಮತ್ತು ರತಿಯರ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಛಿನ್ನಮಸ್ತ ದೇವಾಲಯವು ಅದರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಕಲಾ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವಲ್ಲದೇ, ಸೂರ್ಯ, ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಶಿವನಂತಹ ವಿವಿಧ ದೇವ ದೇವಿಯರ ಹತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.
thumb|ಛಿನ್ನಮಸ್ತ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಅಮೀರ್ಬಾಯಿ ಕರ್ನಾಟಕಿ

**ಅಮೀರಬಾಯಿ ಕರ್ನಾಟಕಿ**(೧೯೦೬-೧೯೬೫), *ಕನ್ನಡ ಕೋಕಿಲ* ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ನಟಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ. ಹಿಂದಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಗುಜರಾತಿ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಭಿಮಾನಿವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವರು.

## ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ
ಅಮೀರಬಾಯಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅಂದಿನ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೀಳಗಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಹಸನ್ ಸಾಬ್, ತಾಯಿ ಅಮೀನ. ಐದು ಜನ ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ ಗೌಹರ್ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂಗಿ ಅಮೀರಬಾಯಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ೧೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆಗೆ ಬಂದಿಳಿದ ಬಾಯಿ, ೧೯೪೦ರ ದಶಕದ ಪ್ರಮುಖ ತಾರೆಯಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದರು.

## ನಟಿ-ಗಾಯಕಿ
ಆಗೆಲ್ಲ ನಟಿಯಾಗಲು ಬಯಸುವವರು ಹಾಡಲು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮ ಇದ್ದ ಕಾಲ. ಅಂತಹ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೀರಬಾಯಿ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ *ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿ* ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳೂ ಸಿಕ್ಕಿದವು. ಆದರೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿದ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ೧೯೪೩ರ "*ಕಿಸ್ಮತ್*". ಈ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬಾಯಿ ಅವರಿಂದಲೇ ಹಾಡಿಸಿದವರು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅನಿಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್. ಈ ಚಿತ್ರ ಬಾಂಬೆ ಟಾಕೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ, ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೊದಲ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಎನಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್, ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ರಿಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಅಮೀರಬಾಯಿ 'ನಟಿಸುವ ಹಾಡುಹಕ್ಕಿ'ಯಾಗಿ ಮಿಂಚುತ್ತಿದ್ದರು.
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕಾಂಕರಿಯಾ ಸರೋವರ

thumb|ಕಾಂಕರಿಯಾ ಉತ್ಸವದ ವೇಳೆ ಕಾಂಕರಿಯಾ ಸರೋವರ

**ಕಾಂಕರಿಯಾ ಸರೋವರ** ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‍ನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗವಾದ ಮಣಿನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡನೇ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುತುಬುದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾಹ್‍ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೧೪೫೧ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದರ ಹುಟ್ಟು ಚಾಲುಕ್ಯ ಅವಧಿಯ ಯಾವುದೋ ಸಮಯದಲ್ಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೃಗಾಲಯ, ಆಟಿಕೆ ರೈಲು, ಮಕ್ಕಳ ನಗರ, ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲೂನ್ ಸವಾರಿ, ಜಲ ಸವಾರಿಗಳು, ಜಲ ಉದ್ಯಾನ, ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು 2007―2008 ರಲ್ಲಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಾಂಕರಿಯಾ ಉತ್ಸವವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವ ವಾರಾವಧಿಯ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಉತ್ಸವದ ವೇಳೆ ಅನೇಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕಲಾ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Renovated Kankaria Lake Night Images
* Ahmedabad City Tour - Kankaria Lake 

ವರ್ಗ:ಗುಜರಾತ್
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಜಬಲ್ಪುರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಜಬಲ್ಪುರ್ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕಾನ್ಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಬಂಧ್ವಾಗಢ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಮತ್ತು ಪೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಂತಹ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಜಬಲ್ಪುರ್ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಭೇಟಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾನಗರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿ ಜಬಲ್ಪುರ್ ನಗರವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಬಲ್ಪುರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳೆಂದರೆ:

* ಭೇಡಾಘಾಟ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಜಲಪಾತ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಬಲ್ ರಾಕ್ಸ್ ಜಬಲ್ಪುರ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
* ಚೌಸಠ್ ಯೋಗಿನಿ ದೇವಾಲಯ, ಜಬಲ್ಪುರ್
* ಗೋಂಡ್ ರಾಜ ಮದನ್‍ಸಾಹಿ ೧೧೧೬ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ಮದನ್ ಮೆಹೆಲ್ ಕೋಟೆ.
* ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ರಾನಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ.
* ೭೬ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕಾಚ್‍ನಾರ್ ನಗರ.
* ದುಮ್ನಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ
* ಬಾರ್ಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು
* ಗ್ವಾರೀಘಾಟ್
* ತಿಲ್ವಾರಾ ಘಾಟ್
* ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ದೇವಾಲಯ
* ಲಾಮೇತಾ ಘಾಟ್
* ಘುಘ್ರಾ ಜಲಪಾತ

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Hanumantal.jpg|ಹನುಮಾನ್‍ತಾಲ್ ಸರೋವರದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಹನುಮಾನ್‍ತಾಲ್ ಬಡಾ ಜೈನ್ ಮಂದಿರ್, ಜಬಲ್ಪುರ್
ಚಿತ್ರ:Madan Mahal.jpg|ಮದನ್ ಮೆಹೆಲ್ ಕೋಟೆ
ಚಿತ್ರ:ShivStatueAtKachnarCityJabalpur.JPG|ಕಾಚ್‍ನಾರ್ ನಗರ, ಜಬಲ್ಪುರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಮಲೂಟಿ

thumb
**ಮಲೂಟಿ** ಭಾರತದ ಝಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ದುಮ್ಕಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಶಿಕಾರಿಪಾರಾ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಾಜ್ ಬಸಂತಾ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೭೨ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದು ಇವು ಪಾಲ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜರ ಭವನಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ವಿವಿಧ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಳಿ ಪೂಜಾದ ದಿನದಂದು ಒಂದು ಎಮ್ಮೆ, ಒಂದು ಕುರಿ ಸೇರಿದಂತೆ, ೧೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಕೆಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಲಿಗಾಗಿ ಮಲೂಟಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಗುಂಪುಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ಮಲೂಟಿ ಹಳೆ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಾಕಾಗದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದೆ.
thumb|ಮಲೂಟಿ ದೇವಾಲಯದ ಗಡಸು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಕೃತಿಗಳು
thumb|ಮಲೂಟಿಯಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* Explore Maluti Temples with Google Earth on Global Heritage Network

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
* Maluti 
* Global Heritage Fund's page on Maluti

ವರ್ಗ:ಝಾರ್ಖಂಡ್
ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ

**ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ** (**English**:Bangalore Latha), ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಕನ್ನಡ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ತುಳು, ತಮಿಳು ಹಾಗೂ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾವಗೀತೆ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಲತಾ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಲತಾ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ಇವರು ಚಿಂತನಪಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಬಳಿ ಸಂಗೀತ ಕಲಿತರು. 
ಹಾಸ್ಯ ನಟ ಟೊಮ್ಯಾಟೋ ಸೋಮು ಅವರನ್ನು ಲತಾ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ೨೬, ೧೯೯೦ರಂದು ನಿದ್ದೆ ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನುಂಗಿ, ಲತಾ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.

## ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ
ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಲತಾ ಒಮ್ಮೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪುರಭವನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದುದನ್ನು ಜಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟೇಶ್ ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಾವು ಸಂಗೀತ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಣ್ತೆರೆದು ನೋಡು (೧೯೬೧) ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಲತಾ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ಅನಂತರ ಡಾ.ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್, ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ **ಮಹಾತ್ಮ ಕಬೀರ**(೧೯೬೨) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕದಲ್ಲಿ ಅನಸೂಯಾ ದೇವಿ ಅವರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು.. ಅಲ್ಲಿಂದ ಲತಾ ಅವರ ಸಿನಿಪಯಣ ಆರಂಭವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. 

ಸತ್ಯಂ, ಘಂಟಸಾಲ, ವಿಜಯ ಭಾಸ್ಕರ್, ಎಂ.ರಂಗರಾವ್, ಜಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟೇಶ್, ಉಪೇಂದ್ರಕುಮಾರ್, ರಾಜನ್-ನಾಗೇಂದ್ರ ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಲತಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎಂ. ರಂಗರಾವ್ ಅವರು ಲತಾ ಅವರಿಗಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

## ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳು
ಲತಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಪಿ.ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಡಾ. ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. 
*ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿರುವ "ನೀ ಮೊದಲು ಮೊದಲು ನನ್ನ ನೋಡಿದಾಗ" (ಚೂರಿ ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ)
*ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸರೊಂದಿಗೆ ಲತಾ ಹಾಡಿರುವ ಹಾಡುಗಳಲೆಲ್ಲಾ - "ವನಮಾಲಿ ವೈಕುಂಠಪತೇ"(ಪಾರ್ವತಿ ಕಲ್ಯಾಣ) ಹಾಡು ಜನಪ್ರಿಯ.
* ಡಾ. ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಜೊತೆ ಲತಾ ಹಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಟ್ ಎನಿಸಿವೆ. 'ಧೃವ ತಾರೆ' ಚಿತ್ರದ ಆ ಮೋಡ ಬಾನಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತಾ"; 'ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ' ಚಿತ್ರದ "ಏಕೋ ಏನೋ ಈ ನನ್ನ ಮನವು" ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡು "ಹೇಳುವುದು ಒಂದು ಮಾಡುವುದು ಇನ್ನೊಂದು". ನಾಯಕ ನಾಯಕಿಯರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಛೇಡಿಸುವ ಹಾಡಾಗಿದೆ. 

ಲತಾ ಅವರ ಆಲಾಪ (ಹಮ್ಮಿಂಗ್) ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. 
* ಅದೇ ಕಣ್ಣು ಚಿತ್ರದ "ನಯನ ನಯನ ಮಿಲನ" 
* "ಆ ರತಿಯೇ ಧರೆಗಿಳಿದಂತೆ" (ಧ್ರುವ ತಾರೆ)
* *ರಾಗತಾಳ* ಚಿತ್ರದ ಎಸ್.ಪಿ.ಬಿ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದ "ಓ ಚೆಲುವೆ ನಾಟ್ಯದ ಸಿರಿನವಿಲೇ"
* *ನಾಗ ಕಾಳ ಭೈರವ* ಚಿತ್ರದ, ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದ "ನಮ್ಮೀ ಬಾಳೇ ರಸಮಯ ಕಾವ್ಯ" ಮುಂತಾದವು.

ಲತಾ - ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಜೋಡಿ ಕೂಡ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ
* "ಚೆಲುವರಲ್ಲಿ ಚೆಲುವ" (ಗಂಗೆ ಗೌರಿ)
* "ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಪ್ರಾಣಸಖಿ" (ನಾಂದಿ)
* ಝಣ ಝಣ ಜಂಝಣ ಕುಣಿದಾಡೆ ಪದ ಪೈಂಝಣ (ಶ್ರೀರಾಮಂಜನೇಯ ಯುದ್ಧ)

## ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಆಯ್ದ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ. 

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಗಾಯಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು
ಸೀದಿ ಸೈಯದ್ ಮಸೀದಿ

thumb

**ಸೀದಿ ಸೈಯದ್ ಮಸೀದಿ** (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ **ಸೀದಿ ಸೈಯಿದ್ ನಿ ಜಾಲಿ** ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಕ್ರಿ.ಶ. 1572-73 ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‍ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಮಸೀದಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಮಾನುಗಳುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹಿಂಭಾಗದ ಕಮಾನುಗಳ ಇದರ ಹತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾಲರಿಕೆಲಸವಿರುವ ಕಿಟಕಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಿಂಭಾಗದ ಗೋಡೆಯು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಚೌಕ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಫಲಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಹಜಾರದ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗೊಂಚಲು ಹಾಗೂ ಒಂದು ತಾಳೆ ಅಲಂಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾಲಾಕಾರದ ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಜಾಲರಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೋಡಬಹುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಮಸೀದಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಿಟಕಿಯನ್ನು ಕಮಾನು ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಮುಘಲರು ಗುಜರಾತ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಸೀದಿಯು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಂಡಿಲ್ಲದಿರದಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ಆಗಿರಬಹುದು.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Mosque of Sidi Sayed Jaali.JPG|ಹೊರಗಿನಿಂದ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಪರದೆ.
ಚಿತ್ರ:Sidi Saiyyed Ni Jali.JPG|ಸೀದಿ ಸೈಯದ್ ಮಸೀದಿ

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಗುಜರಾತ್
ವರ್ಗ:ಮಸೀದಿ
ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಜಲಪಾತ

thumb|**ಭೇಡಾಘಾಟ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಜಲಪಾತ** ಪೂರ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ. ಜಬಲ್ಪುರ್
**ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಜಲಪಾತ**ವು (धुआंधार) ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಜಬಲ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ.

ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಶಬ್ದವು ಎರಡು ಹಿಂದಿ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ - ಧುವ್ಞಾ (ಹೊಗೆ) + ಧಾರ್ (ಹರಿವು) ಅಂದರೆ ಹೊಗೆಯಂತಹ ಭಾವನೆ ಬರಿಸುವ ಜಲಪಾತ (ನೀರಿನ ಆವಿ ಅಥವಾ ಹೊಗೆ ಇಳಿತದಿಂದ ಈ ಹೊಗೆ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ).

ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಜಲಪಾತವು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಭೇಡಾಘಾಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ೩೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದೆ. ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾರ್ಬಲ್ ರಾಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯು ಕಿರಿದಾಗಿ ನಂತರ ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ಪುಟಿಯುವ ಮಂಜಿನ ರಾಶಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಈ ಧುಮುಕು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ ಇದರ ಗರ್ಜನೆ ಬಹಳ ದೂರದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತದೆ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ 

ಚಿತ್ರ:Dhuandhar falls2.JPG|ಮಳೆಗಾಲದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾದ ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಜಲಪಾತದ ಪಾರ್ಶ್ವನೋಟ.
ಚಿತ್ರ:Dhuandhar falls4.JPG|ದೂರದಿಂದ ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಜಲಪಾತ.
ಚಿತ್ರ:Dhuandhar falls3.JPG|ಧುವ್ಞಾಧಾರ್ ಜಲಪಾತದ ನಂತರ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ನರ್ಮದಾ ನದಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಚಂದಗಾಲು ಬೋರಪ್ಪ

**ಚಂದಗಾಲು ಬೋರಪ್ಪ** (೧೯೫೪–೨೦೨೦), ನಾಡಿನ ತತ್ತ್ವಪದ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ತತ್ತ್ವಪದದ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಭಾವಗೀತೆ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆ ಮತ್ತು ರಂಗಗೀತೆಗಳ ಹಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದವರು. 
ಮಂಡ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ಚಂದಗಾಲು ಗ್ರಾಮ ಹುಟ್ಟೂರಾದ್ದರಿಂದ *‘ಚಂದಗಾಲು ಬೋರಪ್ಪ’* ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತರು.

## ತತ್ತ್ವಪದ ಗಾಯಕರಾಗಿ
ತಮ್ಮದೇ ಒಂದು ತಂಡ ಕಟ್ಟಿ, ಊರೂರು ತಿರುಗಿ, ತತ್ತ್ವಪದಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಅಹರ್ನಿಶಿ ದುಡಿದವರು ಬೋರಪ್ಪ. ಸಂತ ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫ, ಗುರು ಮಹಾಂತೇಶ, ಕನಕದಾಸ ಮೊದಲಾದವರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಬೋರಪ್ಪನವರು ಪ್ರಮುಖರು. 
ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಸಂಖ್ಯ.
ಬೋರಪ್ಪನವರು ತಾವು ಕಲಿತ ತತ್ತ್ವಪದಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, **"ಶರಣ ತತ್ತ್ವಪದ ಸಾರ"** ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ, 2012ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.  ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು *"ಅಕ್ಕ ನೋಡಕ್ಕ"* ಮತ್ತು *"ಗಂಡಗಂಜಿ ಬದುಕು ಮಾಡಮ್ಮ"* ಎಂಬ ತತ್ತ್ವಪದಗಳ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಹಲವಾರು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಬೋರಪ್ಪ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಇಲ್ಲಿವೆ. 
* 2015 - ಮಂಡ್ಯ *ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ*
* 2014 - *ಜಾನಪದ ಲೋಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ*
* *ತತ್ತ್ವಪದ ಗಾರುಡಿಗ* ಬಿರುದು
ಇತ್ಯಾದಿ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:1954
ವರ್ಗ:ಜನಪದ_ಕಲಾವಿದರು
ವರ್ಗ:೨೦೨೦ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೫೪ ಜನನ
ವರ್ಗ : ತತ್ವ್ತಪದಕಾರರು
ವರ್ಗ : ಜನಪದ ಗಾಯಕರು

## ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಶ್ರೀಲೀಲಾ (ನಟಿ)

**ಶ್ರೀಲೀಲಾ** ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟಿ. ಎ. ಪಿ. ಅರ್ಜುನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ
೨೦೧೯ರ **ಕಿಸ್** ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಿನಿಮಾ ಪಯಣ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಇವರು ನಟನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. .

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಚಿಗನ್ ನಲ್ಲಿ, ಶುಭಕರ್ ರಾವ್ ಸುರಪನೇನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣಲತ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀಲೀಲಾ ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಅಣ್ಣಂದಿರು ಇದ್ದಾರೆ.

## ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಹೊಸನಟ *ವಿರಾಟ್* ಜೊತೆಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ *ಕಿಸ್* ಚಿತ್ರವೇ ಲೀಲಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಅರ್ಜುನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.
ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಗೂ ಮೊದಲೇ, ನಟ ಶ್ರೀಮುರಳಿ ಜೊತೆಗೆ *ಭರಾಟೆ* ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಲೀಲಾ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರ ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳು ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಸದ್ಯ ಶ್ರೀಲೀಲಾ ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುಭಾಷಾ ನಟಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಪೆಲ್ಲಿ ಸಂದಡಿ (2021), ಧಮಾಕಾ (2022) ಮತ್ತು ಭಗವಂತ್ ಕೇಸರಿ (2023) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪ 2: ದಿ ರೂಲ್ (2024) ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಮೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

## ಚಿತ್ರಗಳು
## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:೨೦೦೧ ಜನನ
ವಾಗ್ಭಟ

ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ **ವಾಗ್ಭಟ**ರು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ **ಅಷ್ಟಾಂಗ ಸಂಗ್ರಹ**, **ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯ** ಮತ್ತು **ರಸರತ್ನ ಸಮುಚ್ಛಯ**ದ ಲೇಖಕರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯ ಎರಡೂ ಒಬ್ಬರಿಂದಲೇ ರಚಿತವಾದುವು. ರಸರತ್ನಸಮುಚ್ಛಯದ ಲೇಖಕ ಬೇರೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟಾಂಗ ಸಂಗ್ರಹದ ಲೇಖಕ ವಾಗ್ಭಟ ತನ್ನ ಬಗೆಗೆ ಬರೆಯುತ್ತ ತನ್ನ ತಾತನ ಹೆಸರು ವಾಗ್ಭಟ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

## ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ
ಕ್ರಿ.ಶ. 4ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯ ಬರೆದ ವಾಗ್ಭಟ ಸಿಂಧು ದೇಶದ ಸಿಂಹಗುಪ್ತನ ಮಗ. ಬೌದ್ಧ ಮತಾವಲಂಬಿ, ಆತನ ಗುರು ಅವಲೋಕಿತ. ವಾಗ್ಭಟನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಉತ್ತರ ಭಾರತ, ಸಿಂಧು ಪ್ರಾಂತಕ್ಕಿಂತಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿ ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಇತರರಿಗೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಇಂದು ಮತ್ತು ಜೆಜ್ಜೇತರು ಈತನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ವಾಗ್ಭಟನು ಚರಕ ಮತ್ತು ಸುಶ್ರುತರ ನಂತರ ಇದ್ದವನು.

ಕ್ರಿ.ಶ. ಒಂದು ಅಥವಾ 2ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕಾಯ, ಬಾಲ, ಗ್ರಹ, ಶಾಲಾತ್ಯ, ಶಲ್ಯ, ವಿಷ, ರಸಾಯನ ಮತ್ತು ವಾಜೇತರಣಗಳೆಂಬ ಆಯುರ್ವೇದದ ಎಂಟು ಭಾಗಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ 200 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮತೀಯ ಗೊಂದಲಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳ ರಚನೆಯಿರಲಿ, ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಗ್ಭಟನಿಗೆ ನೋವುಂಟಾಗಿ ಆತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಚರಕ, ಸುಶ್ರುತ, ನಿಮಿ ಮುಂತಾದ ಸಂಹಿತೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಸಂಗ್ರಹ ರಚಿಸಿದ. ಆದರೆ ನಂತರ ಈ ಪುಸ್ತಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಯಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯವನ್ನು ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ. ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕವೇ ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಚರಕ ಮತ್ತು ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯಷ್ಟೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.

ರಸರತ್ನಸಮುಚ್ಛಯದ ಗ್ರಂಥಕರ್ತ ವಾಗ್ಭಟನ ಹೆಸರುಳ್ಳ ಬೇರೊಬ್ಬನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಶೈಲಿ, ತತ್ವ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಕರಣ ಶುದ್ಧವಿಲ್ಲದ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯ, ಅಷ್ಟಾಂಗ ಸಂಗ್ರಹದ ರಚನಕಾರ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಆಯುರ್ವೇದ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಸಾಹಿತ್ಯ
* Rajiv Dixit, *Swadeshi Chikitsa* (Part 1, 2, 3).
* Luise Hilgenberg, Willibald Kirfel: *Vāgbhaṭa’s Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā - ein altindisches Lehrbuch der Heilkunde*. Leiden 1941 (aus dem Sanskrit ins Deutsche übertragen mit Einleitung, Anmerkungen und Indices)
* Claus Vogel: ''Vāgbhaṭa's Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā: the First Five Chapters of its Tibetan Version Edited and Rendered into English along with the Original Sanskrit; Accompanied by Literary Introduction and a Running Commentary on the Tibetan Translating-technique* (Wiesbaden: Deutsche Morgenländische Gesellschaft—Franz Steiner Gmbh, 1965).
* G. Jan Meulenbeld: *A History of Indian Medical Literature* (Groningen: E. Forsten, 1999–2002), IA parts 3, 4 and 5.
* Dominik Wujastyk: *The Roots of Ayurveda*. Penguin Books, 2003, 
* Dominik Wujastyk: "Ravigupta and Vāgbhaṭa". *Bulletin of the School of Oriental and African Studies* 48 (1985): 74-78.

## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
*Scanned text of the *Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā*, from the sixth edition edited by Kunte and Navare (Bombay: Nirṇayasāgara, 1939) Contains  2 Commentaries. At archive.org
*Swadeshi chikitsa
*Machine-readable edition of the *Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā''

ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮದನ್ ಮೆಹೆಲ್

thumb|ಮದನ್ ಮೆಹೆಲ್ ಕೋಟೆ ಜಬಲ್ಪುರ್

**ಮದನ್ ಮೆಹೆಲ್** ಜಬಲ್ಪುರ್‌ನ ಒಂದು ಉಪನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದುರ್ಗಾವತಿ ಕೋಟೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಜಬಲ್ಪುರ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಆಕರ್ಷಕ ಕೋಟೆಯು ರಾಜ್‍ಗೋಂಡ್ ಅರಸರದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಾಳಿಕೋರರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಲು ಸಿಪಾಯಿಗಳಿರುವಂಥ ಒಂದು ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೋಟೆಯು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧ನೇ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಗೋಂಡ್ ರಾಣಿಯಾದ ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗ ವೀರ್ ನಾರಾಯಣ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ಮುಘಲರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೃತಳಾದಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮೆ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಜಬಲ್ಪುರ್ ಸುತ್ತಲು ಹರಡಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವಳ ಗರ್ಹಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತ.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
## ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
* nativeplanet

ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು