សុខ ចាន់ថារ័ត្ន/ប្រអប់ខ្សាច់/សេដ្ឋកិច្ចនយោបាយ

**សេដ្ឋកិច្ច
​នយោបាយ​គឺ​ជា​ពាក្យ​ដើម​ដែល​បាន​ប្រើ​សម្រាប់​ការ​សិក្សា​​ពីផលិតកម្ម 
​និង​ពាណិជ្ជកម្ម ​និង​​ទំនាក់​ទំនង​របស់​ពួក​គេ​ជាមួយ​នឹង​ច្បាប់​ 
​និង​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ 
ក៏​ដូច​ជា​ជាមួយ​នឹង​ការ​ចែកចាយ​នៃ​ប្រាក់​ចំណូល​ជាតិ​និង​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​
។** *សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​មាន​ប្រភព​ដើម​ពីរ​​សីលធម៌ទស្សនវិជ្ជា​។* វា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី ១៨ ដូចជា​ការ​សិក្សា​ពី​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​រដ្ឋ​ឬ ទម្រង់រដ្ឋ ដូចនេះ​បានចេញជាពាក្យ សេដ្ឋកិច្ចនយោបាយ។

នៅ​ចុង​សតវត្ស​ទី 19​, *ពាក្យសេដ្ឋកិច្ច​​នេះ​បាន​មក​ដើម្បី​ជំនួស​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ* រួមគ្នាជាមួយ​នឹង​ការ​បោះ​ពុ​ម្ភ​ផ្សាយ​នៃ​សៀវភៅ​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​ដោយ Alfred Marshall បាន​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៩០ ។  មុន​នេះ​លោក William Stanley បាន Jevons​, *អ្នក
​គាំទ្រ​នៃ​វិធី​សា​ស្រ្ត​គណិត​វិទ្យា​បាន​អនុវត្ត​ទៅ​ប្រធានបទ​មួយ​ដែល​
គាំទ្រ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ការ​និយាយ​ឱ្យ​ខ្លី​ប្រកបទៅដោយ​ដោយ​ក្ដី​សង្ឃឹម​នៃ​
ពាក្យនេះ​ក្លាយ* "​ទទួល​បានការទទួលស្គាល់​នៃ​វិទ្យា​សា​ស្រ្ត​មួយ​។ "   

*នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​,* ​ដែល​វា​មិន​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​សទិស​ន័យ​សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ច​វិទ្យា​អាច​សំដៅទៅលើរឿង​ខុស​គ្នា​ខ្លាំង​ណាស់​រួម​ទាំង​ការ​វិភាគ Marxian​, បាន​អនុវត្ត​សាធារណៈ​ជម្រើស​-ជិត​បាន​មកពី​សាលា​ក្រុង​ឈី​កា​ហ្គោ​និង​សាលា​រដ្ឋ Virginia ឬ​គ្រាន់​តែ​ដំបូន្មាន​ដែល​បាន​ផ្ដល់​ឱ្យ​ដោយ​អ្នក​សេដ្ឋ​កិច្ច​ទៅ រដ្ឋាភិបាល​ឬ​សាធារណៈ​លើ​គោល​នយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​ទូទៅ​ឬ​នៅ​លើ​សំណើ​ជាក់លាក់​។  អក្សរសិល្ប៍​អានុភាព​មួយ​រីក​លូតលាស់​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​ពី​ឆ្នាំ ១៩៧០ បាន
​ពង្រីក​ហួស​ពី​គំរូ​នៃ​គោល​នយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​
អ្នករៀបគម្រោងចង់ធ្វើឱ្យឧបករណ៍​ប្រើប្រាស់​របស់​​តំណាង​បុគ្គលឆ្ពោះ​ជា​
អតិបរមា​ទៅ​រក​ការ​ពិនិត្យ​មើល​ពី​របៀប​ដែល​កម្លាំង​នយោបាយ​ប៉ះពាល់​ដល់​
ជម្រើស​នៃ​គោលនយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​ជា​ពិសេស​ជា​ជម្លោះ​ចែកចាយ​និង​ស្ថាប័ន​
នយោបាយ​។  វា​គឺ​ជា​ការ​អាច​ប្រើ​បាន​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​សិក្សា​នៅ​ក្នុង​មហាវិទ្យាល័យ​និង​សាកលវិទ្យាល័យ​មួយ​ចំនួន​។ 

## សទ្ទ​ន័យ 
ដើមឡើយ​, *សេដ្ឋកិច្ច
​នយោបាយ​មាន​ន័យ​ថា​ជាការ​សិក្សា​ក្រោម​លក្ខខណ្ឌដែល​​ក្រោម​ផលិត​កម្មឬ​
បំរើបំរាស់ជាមួយ​ប៉ារ៉ាម៉ែត្រ​មានកំណត់​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ-
​ប្រទេស​នានា។* ក្នុង​របៀប​មួយ​ដែល​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ពង្រីក​ការ​សង្កត់​ធ្ងន់​នៃ​សេដ្ឋកិច្ចវិទ្យា​ដែល​មក​ពី *oikos* ក្រិក (មានន័យថា "ផ្ទះ​"​) និង *nomos*
(មាន​ន័យ​ថា "ច្បាប់​" ឬ "លំដាប់​"​) & ‧​; 
ដូច្នេះសេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​​មានន័យថា​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ច្បាប់​នៃ​ផលិតផល​នៃ​
ទ្រព្យ​សម្បត្តិ 
នៅ​ថ្នាក់​រដ្ឋ​នោះ​គឺ​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​សេដ្ឋកិច្ច​គឺ​ជា​លំដាប់​នៃ​ផ្ទះ​
នោះ​។ *​ឃ្លា​ économie politique (បកប្រែ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ថា​ជា​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​)* បាន​បង្ហាញ​ខ្លួន​ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង​នៅ​ក្នុង ១៦១៥ ដោយ​សៀវភៅ​ដ៏ល្បី​ដោយ Antoine de Montchrétien​, *ដែលមានចំណងជើងថាTraité de l’economie politique។*   មហាទស្សនៈវិទូបារាំង ​លោក អាដាម ស្មីត (Adam Smith)Adam លោកដេវីត រីកាដូ (David Ricardo) និង
​ទស្សនវិទូ​និង​អ្នក​ទ្រឹ​ស្តី​សង្គមអាល្លឺម៉ង់​​លោក កាល់ ម៉ាក (Karl Marx)
 ​គាត់ទាំងអស់គ្នាគឺជាអ្នកអធិប្បាយពី​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​។ តំណែងសាស្ត្រា​ចា​រ្យ​លើក​ដំបូង​របស់​ពិភព​លោក​លើ​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅឆ្នាំ ១៧៥៤ នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Naples Federico II ប្រទេស​អ៊ីតាលី (បន្ទាប់​មក​រាជ​ធានី​ព្រះរាជាណាចក្រនេប៉ាល់ (Naples)​) ទស្សនវិទូ​លោក ​​Antonio Genovesi នៃទីក្រុងNeapolitan ជា​សា​ស្រ្តា​ចា​រ្យ​មាន​សិទ្ធិ​មួយ​ជា​លើក​ដំបូង។ នៅ​ក្នុងឆ្នាំ១៧៦៣ លោក Joseph von Sonnenfels ត្រូវ​បាន​តែងតាំង ជា​ប្រធាន​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​ក្រុង​វី​យែ​ន​ប្រទេស​អូទ្រីស​។ នៅក្នុង​ឆ្នាំ 1805​, លោក Thomas Malthus បាន​ក្លាយ​ជា​សា​ស្រ្តា​ចា​រ្យ​អង់​គ្លេ​ស​ជា​លើក​ដំបូង​នៃ​សេដ្ឋកិច្ចនយោបាយ​នៅ​មហាវិទ្យាល័យ​ក្រុមហ៊ុន​​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ខាងកើត, Haileybury​, Hertfordshire ។ សាកលវិទ្យាល័យ Glasgow​,
 ដែល​ជា​កន្លែង​ដែល​ស៊្មី​ធ 
​ជា​សា​ស្រ្តា​ចា​រ្យ​នៃ​តក្កវិទ្យា​និង​សីលធម៌​ទស្សន​វិជ្ជា​បាន​ផ្លាស់​
ប្តូ​រ​ឈ្មោះពីដេប៉ាតឺម៉ង់នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​​ទៅជា​ដេប៉ាតឺម៉ង់​
សេដ្ឋកិច្ច 
(ដែល​ទំនង​ជា​ដើម្បី​ជៀសវាង​ការ​យល់​ច្រឡំ​ចំពោះថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា) 
នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា ១៩៩៧-១៩៩៨ ទុកជា​ថ្នាក់ក្រោយឧត្តមសិក្សា​នៅឆ្នាំ 
១៩៩៨ សម្រាប់ការ​សិក្សាថ្នាក់​អនុបណ្ឌិត​សិល្បៈ (Master of Arts) 
(ស្កុ​ត​ឡេ​ន​) នៅ​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​។

នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​, សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ជា​លើក​ដំបូង​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្រៀន​នៅ​មហាវិទ្យាល័យ​របស់​លោក William និង​ម៉ា​រី​ដែល​នៅឆ្នាំ ១៧៨៤ *សៀវភៅរបស់ស្មីតដែលមានចំណងជើងថា​ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់​ប្រជាជាតិ​ (The Wealth of Nations) គឺ​ជា​សៀវភៅ​ដែល​ត្រូវការ​។* 

## វិធី​សា​ស្រ្ត​បច្ចុប្បន្ន
, international relations theorist]]

*នៅ
​ក្នុង​អត្ថន័យ​សហ​សម័យ​របស់​ខ្លួន​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​សំដៅ​ទៅលើអ្វីដែល​ខុស
​គ្នា​ប៉ុន្តែ​ទាក់ទង​ 
វិធី​សា​ស្ដ្រ​ដើម្បី​សិក្សា​ឥរិយាបថ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ទាក់ទង​ចាប់​ពី​ការ​
រួម​បញ្ចូល​គ្នា​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាមួយ​ផ្នែក​ផ្សេង​ទៀត​ដើម្បី​ការ​ប្រើ​
ប្រាស់​ផ្សេង​គ្នា 
ការ​សន្និដ្ឋាន​ជា​មូលដ្ឋាន​ប្រកួតប្រជែង​ការ​ប៉ាន់ប្រមាណ​សេដ្ឋកិច្ច​មុន​
នេះ​:*
* *សេដ្ឋកិច្ច
​នយោបាយ​ភាគ​ច្រើន​ជា​ទូទៅ​សំដៅ​ទៅ​លើ​ការ​សិក្សា​រំពឹង​ទុក​លើ​ការ​គូរ​លើ​
ការ​សេដ្ឋកិច្ច​ច្បាប់​និង​វិទ្យា​សា​ស្រ្ត​នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​របៀប​ពន្យល់​
អំពី​ស្ថាប័ន​នយោបាយ​បរិស្ថាន​នយោបាយ​និង​ប្រព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច* - ។ មូលធននិយម​, សង្គមនិយម​ឬ​ចំរុះ​ឥទ្ធិពល​គ្នា  *ទិនានុប្បវត្តិ​កូដ​ចំណាត់​ថ្នាក់​អក្សរ​សា​ស្រ្ត​សេដ្ឋកិច្ច​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ទាក់ទង​ជាមួយ​នឹង​បី* subareas​: តួនាទី​របស់​រដ្ឋាភិបាល​និង / ឬ​អំណាច​ទំនាក់​ទំនង​នៅ​ក្នុង​ការ​បែងចែក​ធនធាន​សម្រាប់​ប្រភេទ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​នីមួយ  សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​អ​ន្ដ​រ​ជាតិ​ដែល​សិក្សា​ផល​ប៉ះពាល់​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ទំនាក់ទំនង​អ​ន្ដ​រ​ជាតិ  និង​គំរូ​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ដំណើរការ​នយោបាយ​។  តំបន់​ចុង​ក្រោយ​នេះ​បាន​មក​ពី​ទ្រឹ​ស្តី​ជម្រើស​សាធារណៈ​និង​កាលបរិច្ឆេទ​ពី​ទសវត្ស​ឆ្នាំ 1960 នេះ​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​ម៉ូដែល​, អ្នក
​នយោបាយ​និង​អ្នក​រដ្ឋ​ការ​ជា​ការ​ប្រព្រឹត្តទៅ​នៅ​ក្នុង​ជា​ចម្បង​វិធី​
ខ្លួន​ឯង​ចាប់​អារម្មណ៍​នៅ​ក្នុង​ការ​ផ្ទុយ​ទៅ​នឹង​ទិដ្ឋភាព​មួយ​ជាប់​ព្រះ​
នាម​ព្រះ​សេដ្ឋ​កិច្ច​មុន​ម​ន្រ្តី​រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​ព្យាយាម​ពង្រីក​
អតិបរមា​ឧបករណ៍​ប្រើប្រាស់​បុគ្គល ពី​ប្រភេទ​នៃ​មុខងារ​សុខុមាលភាព​សង្គម​មួយ​ចំនួន​។  ការ
​ផ្តោ​ត​អារម្មណ៍​ដំបូង​និង​បន្ត​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​របស់​កម្មវិធី​ដែល​បាន​មក
​គឺ​ជា​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​។  
: 
: អ្នក​សេដ្ឋកិច្ច​និង​អ្នក​វិទ្យា​សា​ស្រ្ត​នយោបាយ​ជា​ញឹកញាប់​ទាក់ទង​សេដ្ឋកិច្ច
​នយោបាយ​ជាមួយ​នឹង​វិធី​សា​ស្រ្ត​ដែល​ប្រើ​ការ​ប៉ាន់ប្រមាណ​សម​ហេតុផល​
-ជម្រើស  ជា​ពិសេស​នៅ​ក្នុង​ទ្រឹ​ស្តី​ការ​លេង​ហ្គេម​,  ហើយ​នៅ​ក្នុង​ការ​ពិនិត្យ​មើល​បាតុភូត​ហួស​ពី​ការ​លើក​លេង​តោ​ស​ស្តង់​ដា​សេដ្ឋកិច្ច 'ដូច​ជា​ការ​បរាជ័យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​និង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ធ្វើ​ឱ្យ​ស្មុ​គ្រ​ស្មាញ​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​ដែល​មាន​ពាក្យ "សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​វិជ្ជមាន​" ជា​រឿង​ធម្មតា​។  ប្រធាន​បទ "តាម​ប្រពៃណី​" ផ្សេង​ទៀត​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ការវិភាគ​ពី​បញ្ហា​គោលនយោបាយ​សាធារណៈ​ដូច​ជា​បទ​បញ្ជា​សេដ្ឋកិច្ច  ផ្តាច់​មុខ​, ជួល​ស្វែង​រក​, ការ​ការពារ​ទីផ្សារ  អំពើ​ពុក​រលួយ​ស្ថាប័ន  និង​នយោបាយ​ចែក​ចាយ​។  ការវិភាគ
​ជាក់ស្ដែង​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ឥទ្ធិពល​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​លើ​ជម្រើស​នៃ​គោល​
នយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​ការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​និង​គំរូ​ព្យាករ​លទ្ធផល​បោះ​ឆ្នោត​
ដែល​ជា​របស់​វ​ដ្ត​អាជីវកម្ម​នយោបាយ​ដែល  ឯករាជ្យ​ធនាគារ​ក​ណ្តា​ល​និង​នយោបាយ​នៃ​ឱនភាព​លើស​នេះ​។

: 
: ការផ្តោ​ត​អារម្មណ៍​ចុង​ក្រោយ​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ម៉ូត​ជាច្រើន​និង​គោល​នយោបាយ​
សេដ្ឋកិច្ច​ស្ថាប័ន​នយោបាយ​ជា​អន្តរកម្ម​រវាង​ភ្នាក់ងារ​និង​ស្ថាប័ន​
សេដ្ឋកិច្ច​និង​នយោបាយ​របស់  រួម​ទាំង​ស្របគ្នា​ហាក់​បី​ដូច​ជា​គោល​នយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​អនុសាសន៍​របស់​សេដ្ឋវិទូ​តាមរយៈ​ពន្លឺ​នៃ s បាន​ចំណាយ​ប្រតិបត្តិការ​នេះ​។  ចាប់​ពី​ពាក់​ក​ណ្តា​ល​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ 1990 វាល
​នេះ​ត្រូវ​បាន​ពង្រីក​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​មួយ​ជួយ​ដោយ​ការ​សំណុំ​ទិន្នន័យ​
ឆ្លងកាត់​ជាតិ​ថ្មី​មួយ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ការ​ធ្វើ​តេ​ស្ត​នៃ​ការ​
សម្មតិកម្ម​លើ​ប្រព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ស្ថាប័ន​ប្រៀបធៀប​។  ប្រធាន​បទ​រួម​មាន​ប្រកាស​ពី​ការ​បែកបាក់​នៃ​ប្រទេស​នេះ  ប្រភព​និង​អត្រា​នៃ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​នៃ​ស្ថាប័ន​នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច  ការ​អភិវឌ្ឍ  ក្រោយ  កំណែទម្រង់  និង​សេដ្ឋកិច្ច​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​,  តួនាទី​របស់​វប្បធម៌​ជាតិ​សាសន៍​និង​យេនឌ័រ​នៅ​ក្នុង​ការ​ពន្យល់​អំពី​លទ្ធផល​សេដ្ឋកិច្ច  គោលនយោបាយ​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច  បរិស្ថាន  ភាព​ត្រឹមត្រូវ​ភាព  ទំនាក់​ទំនង​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​គោល​នយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​ទ្រឹ​ស្តី  និង​ជាក់ស្ដែង​។
* សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ថ្មី​អាច​ព្យាបាល​មនោគមវិជ្ជា​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ជា​បាតុភូត​នេះ​ដើម្បី​ពន្យល់​ក្នុង​ប្រពៃណី​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ Marxian នេះ​។ ដូច្នេះ
​លោក Charles អេ​ស Maier បាន​បង្ហាញ​ថា​វិធី​សា​ស្រ្ត​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ 
"interrogates 
គោល​លទ្ធិ​សេដ្ឋកិច្ច​ដើម្បី​បង្ហាញ​បរិវេណ​ខាង​សង្គមវិទ្យា​និង​នយោបាយ​
របស់​ពួក​គេ​នៅ​ក្នុង​ការ​បូក .... [វា​] 
ចាត់ទុក​គំនិត​និង​ឥរិយាបថ​សេដ្ឋកិច្ច​មិន​មែន​ជា​ក្រប​ខ័ណ្ឌ​ការងារ​
សម្រាប់​ការ​វិភាគ​នោះ​ទេ​ប៉ុន្តែ​ជា​ជំនឿ​និង​សកម្មភាព​ដែល 
ត្រូវ​តែ​ខ្លួន​ឯង​ត្រូវ​បាន​ពន្យល់ "។  វិធី​សា​ស្រ្ត​នេះ​ប្រាប់​លោក Andrew Gamble *នៅ​របស់​សេរី​សេដ្ឋ​កិច្ច​និង​រដ្ឋ​ខ្លាំង (ដែល* Palgrave Macmillan​, 1988​) និង​លោក Colin *ហៃ​របស់​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​នៃ​ការងារ​ថ្មី* (ក្រុម Manchester សាកលវិទ្យាល័យ​ចុច​ឆ្នាំ 1999​) ។ *វា
​ក៏​ប្រាប់​ការ​ងារ​ជា​ច្រើន​បាន​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​
នយោបាយ​ថ្មី​ដែល​ជា​កាសែត​អ​ន្ដ​រ​ជាតិ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​អ្នកប្រាជ្ញ​
សាកលវិទ្យាល័យ​ទីក្រុង* Sheffield ក្នុង​ឆ្នាំ 1996 ។ 

* សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​អន្តរជាតិ (IPE របស់​) គឺ​ជា​វាល​រំពឹង​ទុក​មាន​វិធី​សា​ស្រ្ត​ក្នុង​ការ​សកម្មភាព​របស់​តារា​ជាច្រើន​។ នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​, *វិធី​សា​ស្រ្ត​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​ភ្ជាប់​ជាមួយ​ទិនានុប្បវត្តិ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ដែល​ក្នុង​ឆ្នាំ* 1970 បាន​ក្លាយ​ជា​ទស្សនា​វ​ដ្តី​ឈាន​មុខ​គេ​នៃ​ការ IPE របស់​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ editorship របស់​លោក Robert Keohane លោក Peter J. Katzenstein និង​លោក Stephen Krasner នេះ​។ *ពួក​គេ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ផ្សារភ្ជាប់​ជាមួយ​នឹង​កាសែត​ការពិនិត្យ​ឡើងវិញ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​អន្តរជាតិ​។* ក៏​មាន​ការ​សាលា​ដ៏​សំខាន់​បន្ថែម​ទៀត​របស់ IPE របស់​, បាន​បំផុស​គំនិត​ដោយ​លោក Karl ការងារ Polanyi របស់​។ តួ​លេខ​ដ៏​សំខាន់​ចំនួន​ពីរ​គឺ​លោក Matthew វ៉​ត​សុ​ន​និង​លោក Robert ដ​បុល​យូ​លោក​ស្រី Cox 
* Anthropologists​, *សង្គមវិទូ
​និង​ភូមិ​សា​ស្រ្ត​ប្រើ​ប្រាស់​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​សំដៅ​ទៅ​លើ​របប
​នៃ​ការ​នយោបាយ​ឬ​តម្លៃ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ផុស​ឡើង​ជា​ចម្បង​នៅ​កម្រិត​នៃ​រដ្ឋ
​ឬ​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​តំបន់​នោះ​ទេ​ប៉ុន្តែ​ក៏​មាន​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​សង្គម​តូច
​ជាង​មុន​និង​ប​ណ្តា​ញ​សង្គម​។* ដោយ
​សារ​តែ​ឥទ្ធិពល​ទាំង​នេះ​និង​ត្រូវ​បាន​របប​មាន​ឥទ្ធិពល​ដោយ​អង្គការ​ទាំង​
ដើម​ទុន​សង្គម​និង​សេដ្ឋកិច្ច​វិភាគ​នៃ​វិមាត្រ​ខ្វះ​ខាត​តម្លៃ​សេដ្ឋកិច្ច​
ស្តង់ដារ (ឧ. សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​នៃ​ភាសា​, នៃ​ភេទ​ឬ​សាសនា​) 
ជា​ញឹកញាប់​គូរ​អំពី​គោល​គំនិត​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ការ critiques 
Marxian រដ្ឋធានី​។ វិធី​សា​ស្រ្ត​បែប​នេះ​ពង្រីក​នៅ​លើ​អាហារូបករណ៍ neo​-Marxian ដែល​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ការ​អភិវឌ្ឍ​និង​មិនទាន់​មានការ​អភិវឌ្ឍ​ស្នើ​ឡើង​ដោយ​លោក​André Gunder របស់ Frank និង Immanuel Wallerstein ។

* s *បាន
​ប្រវត្តិវិទូ​បាន​ជួល​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ដើម្បី​ស្វែង​រក​វិធី​ក្នុង​
អតីតកាល​ថា​អ្នក​និង​ក្រុម​ជាមួយ​នឹង​ផល​ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ជា​រឿង​ធម្មតា
​បាន​ប្រើ​នយោបាយ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​មាន​អត្ថប្រយោជន៍​ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​របស់
​ពួក​គេ​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​។* 
## វិញ្ញាសា​ដែល​ទាក់ទង
ដោយ
​សារ​តែ​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​គឺ​មិន​មែន​ជា​វិន័យ​រួម​មាន​ការ​សិក្សា​ការ​
ប្រើ​ពាក្យ​មួយ​ដែល​ត្រួត​លើ​គ្នា​នៅ​ក្នុង​បញ្ហា​ប្រធានបទ​នេះ​ប៉ុន្តែ​មាន
​ទស្សន​វិស័យ​ខុស​គ្នា​ខ្លាំង​:
* សង្គម​វិទ្យា​សិក្សា​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​នៃ​ការ​ចូលរួម​របស់​ជន "នៅ​ក្នុង​សង្គម​ដែល​ជា​សមាជិក​នៃ​ក្រុម​និង​របៀប​ដែល​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​នូវ​សមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ការ​បំពេញ​មុខងារ​បាន​។ សង្គមវិទូ​ជា​ច្រើន​ចាប់​ផ្តើ​ម​ពី​ទស្សនៈ​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ផលិតកម្ម​-កំណត់​ពី​លោក Karl ម៉ា​មួយ​។ ទ្រឹ​ស្តី​របស់​ម៉ា​លើ​ប្រធានបទ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ត្រូវ​បាន​ផ្ទុក​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​របស់​គាត់ *Das Kapital* ។
* Anthropology
 
សិក្សា​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ដោយ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​របប​នៃ​តម្លៃ​ស្ថានភាព​
នយោបាយ​និង​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​មាន​ទិដ្ឋភាព​នៃ​ការ​អនុវត្ត tacit 
sociocultural (ឧទាហរណ៍​ការ​ប្រើ​ប្រាស់ pejorative នៃ​កន្សោម pseudo ដែល​អេស្ប៉ាញ​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​កម្សាន្ត​អាមេរិក​) ដោយ​មធ្យោបាយ​នៃ​ដំណើរការ​ប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​នយោបាយ​និង​សង្គមវិទ្យា​ទូលំទូលាយ​។ វិភាគ
​នៃ​លក្ខណៈ​ពិសេស​រចនា​សម្ព័ន្ធ​នៃ​ដំណើរការ​ឆ្លងដែន​ផ្តោ​ត​ទៅ​លើ​
អន្តរកម្ម​រវាង​ប្រព័ន្ធ​មូលធន​ពិភពលោក​និង​វប្បធម៌​ក្នុង​ស្រុក​។
* Archaeology
 
ព្យាយាម​ឡើងវិញ​ប្រទេស​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​កន្លង​មក​ដោយ​ការ​ពិនិត្យ​មើល
​ភស្តុតាង​សម្ភារៈ​សម្រាប់​យុទ្ធ​សា​ស្រ្ត​រដ្ឋបាល​ដើម្បី​ត្រួត​ពិនិត្យ​
និង​ការ​គៀង​គរ​ធនធាន​។  ភស្តុតាង
​នេះ​អាច​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ស្ថាបត្យកម្ម​, 
នៅសល់​សត្វ​ភស្តុតាង​សម្រាប់​សិក្ខាសាលា​សិប្បកម្ម​ភស្តុតាង​សម្រាប់​ការ​
ជប់លៀង​និង​ពិធី​បុណ្យ​ភស្តុតាង​សម្រាប់​នាំ​ចូល​ឬ​នាំ​ចេញ​ទំនិញ​
កិត្យានុភាព​ឬ​ភស្តុតាង​សម្រាប់​ការ​ផ្ទុក​ម្ហូប​អាហារ​។
* ចិត្តវិទ្យា​គឺ​ជា
 fulcrum ដែល​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ exerts 
កម្លាំង​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ការ​សិក្សា​ការ​ធ្វើ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត 
(មិន​មែន​តែ​នៅ​ក្នុង​តម្លៃ​) 
នោះ​ទេ​តែ​ដូចជា​ស្រែ​នៃ​ការសិក្សា​ដែល​ស្មាន​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​គំរូ​។
* ឯកសារ​ប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ជា​ញឹកញាប់​ដោយ​ប្រើ​វា​ដើម្បី​ជជែក​តវ៉ា​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​; ការងារ​ជា​ប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​មួយ​ចំនួន​យក​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ថា​ជា​ស៊ុម​ពិពណ៌នា​នេះ​។
* ភូមិ​សា​ស្ដ្រ​របស់​មនុស្ស​នៅ​តាម​ដង​គូរ​នៅ​លើ​ទ្រឹ​ស្តី​នៃ​ដំណើរការ politico សេដ្ឋកិច្ច​។ ជា
​ធម្មតា​នៅ​ក្រោម moniker នៃ​ការ​បរិ​ស្សា​ន​វិទ្យា​នយោបាយ​, 
បរិ​ស្សា​ន​វិទ្យា​នយោបាយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ដោយ​ប្រព័ន្ធ​ភូមិ​សា​ស្រ្ត​
ក្នុង​ការ​យល់​របស់​មនុស្ស​និង​ទំនាក់​ទំនង​របស់​ពួក​គេ​ជាមួយ​នឹង​បរិស្ថាន
​បាន​កំណត់​យ៉ាង​ទូលាយ​។ [45]
* បរិ​ស្សា​ន​វិទ្យា​ទាក់ទង​នឹង​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​ដោយ​សារ​តែ​សកម្មភាព​របស់​មនុស្ស​មាន​ឥទ្ធិពល​ដ៏​ខ្លាំង​បំផុត​មក​លើ​បរិស្ថាន​, ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​របស់​ខ្លួន​ក​ណ្តា​ល​ភាព​សមស្រប​បរិស្ថាន​សម្រាប់​សកម្មភាព​មនុស្ស​។ ផល
​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​កម្លាំង​ជំរុញ​សកម្មភាព​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ
​លើ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​សេដ្ឋកិច្ច​ទីផ្សារ​។
* ការ​សិក្សា​វប្បធម៌​ពិនិត្យ​ថ្នាក់​សង្គម​ផលិតកម្ម​, ការងារ​, ការ​ប្រណាំង​យេនឌ័រ​និង​ការ​រួម​ភេទ​។
* ទំនាក់ទំនង​ពិនិត្យ​ទិដ្ឋភាព​ស្ថាប័ន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​និង​ប្រព័ន្ធ telecommuncation ។ ក្នុង
​នាម​ជា​តំបន់​នៃ​ការ​សិក្សា​ផ្តោ​ត​ទៅ​លើ​ទិដ្ឋភាព​នៃ​ការ​ប្រាស្រ័យ​
ទាក់ទង​របស់​មនុស្ស​វា​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ជា​ពិសេស​ក្នុង​ការ​ទំនាក់​ទំនង​
រវាង​ម្ចាស់​ពលកម្ម​អ្នកប្រើប្រាស់​ផ្សព្វផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​រចនាសម្ព័ន្ធ​
នៃ​ការ​ផលិត​, 
និង​រដ្ឋ​និង​ទំនាក់ទំនង​ថាមពល​បាន​បង្កប់​នៅ​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​ទាំង​នេះ​។
## មើលផងដែរ
 ** សង្គមវិទ្យា​សេដ្ឋកិច្ច
** ការ​សិក្សា​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​សកម្មភាព​រួម
** សេដ្ឋកិច្ច​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ
** សមាគម​អឺរ៉ុប​សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ​វិវត្តន៍ (EAEPE​)
** មនោគមវិជ្ជា​សេដ្ឋកិច្ច
** សេដ្ឋកិច្ច​ស្ថាប័ន
** ការ​បោះ​ពុ​ម្ភ​ដ៏​សំខាន់​នៅ​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​នយោបាយ
** ទស្សនៈ​ទៅ​លើ​ដើម​ទុន
** គំរូ​សង្គម
** ដើម​ទុន​សង្គម
** ពន្ធ​លើ​តម្លៃ​ដី

## កំណត់សំគាល់
## ឯកសារយោង
* Baran, Paul A. (1957). *The Political Economy of Growth*.  Monthly Review Press, New York. Review extrract.
* Commons, John R.  (1934 [1986]). *Institutional Economics: Its Place in Political Economy*, Macmillan. Description and preview.
* Leroux, Robert (2011), *Political Economy and Liberalism in France :  The Contributions of Frédéric Bastiat*, London, Routledge.
* Maggi, Giovanni, and Andrés Rodríguez-Clare (2007). "A Political-Economy Theory of Trade Agreements," *American Economic Review*, 97(4), pp. 1374-1406.
*  O'Hara, Phillip Anthony, ed. (1999).  *Encyclopedia of Political Economy*, 2 v. Routledge.  2003 review links. 
* Pressman, Steven, *Interactions in Political Economy: Malvern After Ten Years* Routledge, 1996
* Rausser, Gordon, Swinnen, Johan, and Zusman, Pinhas (2011). *Political Power and Economic Policy.* Cambridge: Cambridge U.P. 
* Winch, Donald (1996). *Riches and Poverty : An Intellectual History of Political Economy in Britain, 1750–1834* Cambridge: Cambridge U.P.
* Winch, Donald (1973). "The Emergence of Economics as a Science, 1750–1870." In: *The Fontana Economic History of Europe, Vol. 3*. London: Collins/Fontana.

## ទស្សនាវដ្ដី
* *Constitutional Political Economy*
* *Economics & Politics* 
* *European Journal of Political Economy*

* *Public Choice*
* *New Political Economy — Description, aims & scope.
* *Studies in Political Economy'' 

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
* NBER (U.S.)  "Political Economy" working-paper abstract  links.
* VoxEU.org (Europe) "Politics and economics"  article links.
*  List, Friedrich. National System of Political Economy 
* Carey, Henry C. Harmony of Interests - compares American and British systems of political economy
* International Political Economy at Jacobs University Bremen 
*Global Political Economy  at City University London
*Centre for Global Political Economy at the University of Sussex, UK
*O'Neil Center for Global Markets and Freedom at the SMU Cox School of Business Dallas, TX USA 
*Institute for the study of Political Economy and Law (IPEL) at the International University College of Turin (IUC), Italy 
* European Centre for International Political Economy