ស្ថានីយព្រៃក្មេង

**ព្រៃក្មេង** ឬ ភូមិព្រៃក្មេង គឺជា តំបន់បុរាណវិទ្យា មួយស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា ។ ការ​កាន់កាប់​ព្រៃ​ក្មេងចាប់​ផ្ដើម​ក្នុង​សម័យ​ដែក ហើយ​បន្ត​រហូត​ដល់​សតវត្សរ៍​ទី​១១។ 

លក្ខណៈសំខាន់ៗនៃព្រៃក្មេង រួមមានទីបញ្ចុះសពដែលបានសាងសង់ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី 1 ដល់ទី 6 នៃគ.ស ក៏ដូចជាប្រាសាទដែលបានសាងសង់នៅលើនៃទីបញ្ចុះសពនៅចន្លោះសតវត្សទី 6 និង 7 នៃគ.ស។  

ការជីកកកាយនៅព្រៃក្មេងបានរកឃើញបរិបទនៃការបញ្ចុះសពសរុបចំនួន 10 និងវត្ថុបុរាណជាច្រើនរួមមាន សេរ៉ាមិច ឧបករណ៍គ្រឿងអលង្ការ និងសំណល់សត្វ។  វត្ថុបុរាណនៅទីតាំងនេះ បង្ហាញថា ព្រៃក្មេងបានប្រកបអាជីវកម្មជាមួយកន្លែងផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់។ 

## ផ្ទៃខាងក្រោយ 
### ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ការកាន់កាប់យុគសម័យដែកបានកើតឡើងនៅព្រៃក្មេងក្នុងអំឡុងសតវត្សទី១-៦នៃគ.ស។ ក្នុងអំឡុងពេលកាន់កាប់នេះ ទីបញ្ចុះសពមួយត្រូវបានសាងសង់។ ពំនូកមួយ និងប្រាសាទមុនសម័យអង្គរដំបូងបំផុតរបស់តំបន់នេះត្រូវបានសាងសង់នៅលើកំពូលនៃទីតាំងបញ្ចុះសពនៅចន្លោះសតវត្សទី 6 និងទី 7 ។   ការកាន់កាប់នេះបានបន្តរហូតដល់សតវត្សទី 10-11។ 

## ស្ថាបត្យកម្ម 
### រចនាប័ទ្មស្ថាបត្យកម្ម 
រូបភាពតូច|342x342ភីកសែល| ផ្ដែនៃសតវត្សន៍ទី៧នៃគ.ស.
ប្រាសាទដែលរកឃើញនៅព្រៃក្មេង ត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងរចនាបថ អង្គរ តំណាង អាណាចក្រខ្មែរ ដែលបានបញ្ចូលគំនិតខាងវិញ្ញាណហិណ្ឌូជាច្រើនចូលទៅក្នុងការរចនាប្រាសាទ។ 

ឈ្មោះព្រៃក្មេងត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងរចនាប័ទ្មផ្ដែចំនួនបួនដែលអាចសម្គាល់បាន និងចុះកាលបរិច្ឆេទយ៉ាងល្អ ដោយរចនាប័ទ្មព្រៃក្មេងចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សទី 7 នៃគ.ស និងបញ្ចប់នៅសតវត្សទី 8 នៃគ.ស។ 

ការ​ប្រើ​សិលាចារឹក​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ ដោយ​មាន​ព្រឹត្តិការណ៍​រំលឹក​មួយ​ចំនួន​ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​សតវត្ស​ទី ៩ និង​ទី ១០ នៃ​គ.ស។ 

ឥដ្ឋ​ដែល​រក​ឃើញ​ពី​ពំនូក​ខាង​ត្បូង គឺ​ស្រដៀង​នឹង​ឥដ្ឋ​ដែល​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​មុន និង​ដើម​សម័យ​អង្គរ។ 

### គេហទំព័រ និងផែនការ 
ទីតាំង​នេះ​ដើមឡើយ​ជា​កន្លែង​បញ្ចុះសព​សម័យ​ដែក និង​ជា​កន្លែង​កាន់កាប់​ទម្លាប់​ពី​សតវត្ស​ទី​១​ដល់​ទី​៦ នៃ​គ.ស.។ នៅសតវត្សរ៍ទី ៧ នៃគ.ស ប្រឡាយពីរ ពំនូកមួយ និងប្រាសាទមួយត្រូវបានសាងសង់ឡើងតាមរចនាបថអង្គរនៅពីលើទីបញ្ចុះសពដែលមានពីមុនមក។   លើសពីនេះ គ្រួសារអ្នកមាន ឬសំណង់ដ៏មានកិត្យានុភាពផ្សេងទៀត ដែលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងកំណត់ត្រាបុរាណវត្ថុតាមរយៈការស្ដារឡើងវិញនៃក្បឿងដំបូលសេរ៉ាមិច និងវត្ថុបុរាណរបស់ចិន ហាក់ដូចជាត្រូវបានសាងសង់នៅលើភ្នំភាគខាងត្បូង។  ប្រឡាយត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងគោលបំណងមិនត្រឹមតែបង្កើតប្រាសាទភាគខាងជើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាធាតុរចនាជាក់លាក់មួយដ៏សំខាន់សម្រាប់ការសាងសង់ប្រាសាទ។ 

#### ពំនូក 
ពំនូក​ពីរ​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​។  ពំនូកខាងជើង ដែលស្ថិតនៅចន្លោះប្រឡាយទាំងពីរ ត្រូវបានសាងសង់ដោយប្រើដីពីប្រឡាយ ដែលធ្វើឱ្យមានការរំខានដល់ការបញ្ចុះសពសម័យដែកក្នុងដំណើរការ។ 

#### ប្រាសាទ 
បញ្ចប់​នៅ​ដើម​សតវត្ស​ទី​៧​នៃ​គ.ស ប្រាសាទ​ឥដ្ឋ​សម័យមុន​អង្គរ​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​នៅ​លើ​ពំនូក​ខាងជើង។   ជា​ការ​កត់​សម្គាល់ វា​ជា​រឿង​មិន​ធម្មតា​ទេ​ដែល​មាន​ប្រាសាទ​ហិណ្ឌូ​សង់​នៅ​លើ​ទីបញ្ចុះ​សព។ 

#### លក្ខណៈពិសេសផ្សេងទៀត។ 
តំបន់​បដិសេធ បង្គោល​ផ្សិត ក៏ដូចជា​ប្លុក ​ថ្មបាយក្រៀម ​ចំនួន ១៧ ស្ថិតនៅ​លើ​ពំនូក​ខាងត្បូង។ 

## បរិបទនៃសាកសព 
ការជីកកកាយអូស្ត្រាលី-កម្ពុជាឆ្នាំ 2014 បានរកឃើញបរិបទនៃការបញ្ចុះសពចំនួន 10 ដែលបានបញ្ជាក់ចុះកាលបរិច្ឆេទនៅសតវត្សទី 2-4 នៃគ.ស។  បុគ្គល​ពីរ​នាក់​ក្នុង​ចំណោម​បុគ្គល​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ថា​ទំនង​ជា​ស្រី ខណៈ​បី​ទៅ​បួន​នាក់​ទំនង​ជា​បុរស។ ជួរនៃក្រុមអាយុត្រូវបានតំណាង ដោយបុគ្គលដែលក្មេងជាងគេបំផុតដែលបានរកឃើញវិញបានកំណត់ថាជាទារកទើបនឹងកើត ហើយបុគ្គលដែលចាស់ជាងគេបានជាសះស្បើយឡើងវិញជាមនុស្សចាស់វ័យកណ្តាល។  ទំនិញ​ផ្នូរ​បន្ថែម​ទៀត​ដែល​បាន​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​កន្លែង​បញ្ចុះ​សព​មួយ​ចំនួន ប៉ុន្តែ​មិនមែន​ទាំងអស់​រួម​មាន សេរ៉ាមិច កណ្តឹង​លង្ហិន និង​គ្រឿងអលង្ការ​ផ្សេង​ទៀត ឧបករណ៍​ដែក និង​លលាដ៍​ក្បាល​ជ្រូក។ 

ភ័ស្តុតាងបង្ហាញថា សេរ៉ាមិចដែលរកឃើញនៅក្នុងបរិបទនៃការបញ្ចុះសពត្រូវបានប្រើប្រាស់រួចហើយសម្រាប់គោលបំណងផ្សេងទៀត ជាជាងត្រូវបានផលិតជាពិសេសសម្រាប់ការបញ្ចុះ។ 

### ភស្តុតាងសម្រាប់ការរងរបួសរាងកាយ 
ភ័ស្តុតាងនៃការរងរបួសរាងកាយត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងបរិបទទី 6 និង 10 ដែលបុរសនិងស្ត្រីសន្មតត្រូវបានគេរកឃើញដោយមានការខូចខាតដល់តំបន់អាងត្រគាករបស់ពួកគេដែលស្របនឹងការជ្រៀតចូលដោយវត្ថុមុតស្រួច។  តំបន់អាងត្រគាករបស់បុរសក៏បានបង្ហាញពីភស្តុតាងនៃការប៉ះទង្គិចដោយកម្លាំង។  ទំនង​ជា​អ្នក​ស្រុក​ដែល​កប់​ក្នុង​ទីតាំង​បត់បែន​គឺជា​អ្នក​ស្រុក​ដំបូង​ដែល​ធ្វើ​ចំណាក​ស្រុក​ទៅ​ព្រៃ​ក្មេង ពី​ល្វា ហើយ​កប់​ដោយ​សេរ៉ាមិច​ដែល​គេ​យក​មក​ពី​កន្លែង​ដើម។ 

## វត្ថុបុរាណ 
វត្ថុបុរាណ​ជាច្រើន​ប្រភេទ​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​​ក្នុង​នោះ​មាន​វត្ថុ​ធ្វើពី​ដីឥដ្ឋ និង​លោហៈ អង្កាំ ព្រម​ទាំង​ឧបករណ៍។

### សេរ៉ាមិច 
បញ្ចុះសពសរុបចំនួន 20 ត្រូវបានគេរកឃើញថាមានទំនាក់ទំនងជាមួយបរិបទនៃការបញ្ចុះសពនៅសតវត្សទី 2-4 នៃគ.ស.។  នាវាទាំង 19 គ្រឿងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រើបច្ចេកទេស paddle-and-anvil ដោយនាវាចុងក្រោយគឺធ្វើដោយដៃ។   គ្រឿងស្មូន ភិម៉ៃ គឺជាទំនៀមទម្លាប់សេរ៉ាមិចដែលជាប់ទាក់ទងនឹងទីតាំងបុរាណវត្ថុនៅភាគឦសានប្រទេសថៃ ហើយអាចផ្តល់នូវភស្តុតាងសម្រាប់ការទំនាក់ទំនងជាមួយតំបន់ផ្សេងទៀត ជាពិសេសប្រទេសថៃ។ 

### អង្កាំ 
អាហ្គេត ថ្ម និងអង្កាំ carnelian ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ពី​បរិបទ​សព​នៅ​ព្រៃ​ខែង។  អង្កាំកែវឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដែលមានសមាសធាតុសូដារ៉ែអាលុយមីញ៉ូមខ្ពស់ក៏ត្រូវបានរកឃើញវិញពីបរិបទនៃកន្លែងបញ្ចុះសព ហើយបង្ហាញថា ស្រីលង្កា អាចជាក្រុមហ៊ុនផលិតដើមនៃអង្កាំទាំងនេះ។    ទំនង​ជា​វត្ថុ​បុរាណ​ដែក​ផ្សេង​ទៀត​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ផលិត​នៅ​កន្លែង​ផ្សេង ហើយ​នាំ​ទៅ​ព្រៃក្មេងតាម​រយៈ​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម។ 

### ឧបករណ៍ 
គ្រាប់ដីឥដ្ឋដែលបានរកឃើញនៅនឹងកន្លែងបង្ហាញថា គ្រាប់រំកិល ឬធ្នូត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅកន្លែងនេះ ទំនងជាសម្រាប់ការបរបាញ់ ឬសង្គ្រាម។  បំណែក​អាសេ​មួយ​ក៏​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ពី​ផង​ដែរ ។ 

## ប៉ាឌី ពោធិរ៉ា 
ក្នុងឆ្នាំ 2014 ការជីកកកាយតាមរដូវកាលបានកើតឡើងដោយសារតែគម្រោង Paddy to Pura ដែលទទួលបានហិរញ្ញប្បទានតាមរយៈជំនួយឥតសំណងជាបន្តបន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សាស្រាវជ្រាវអូស្ត្រាលី និងគ្រប់គ្រងដោយសាកលវិទ្យាល័យស៊ីដនី ប្រទេសអូស្ត្រាលី។ គម្រោងនេះត្រូវបានដឹកនាំដោយប្រធានផ្នែកស៊ើបអង្កេត Damian Evans លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Dougald O'Reilly លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Louis Shewan និងអ្នកស៊ើបអង្កេតជាដៃគូ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Sian Halcrow និងក្រុមស្រាវជ្រាវរបស់ពួកគេ។ គម្រោងទាំងមូលបានដំណើរការចាប់ពីថ្ងៃទី 4 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2011 ដល់ថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2017 ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជ្រាវបានជីកយកតែព្រៃខេមងក្នុងឆ្នាំ 2014។ 

កន្លែង​បញ្ចុះ​សព​ចំនួន ១០ ត្រូវ​បាន​គេ​ឃើ​។ ការបញ្ចុះសពទាំងអស់ត្រូវបានជីកកកាយ និងធ្វើកាតាឡុកដោយក្រុមរបស់គម្រោង Paddy Pura ។ ផ្នូរនីមួយៗនៅលើគេហទំព័រមានផ្ទុកវត្ថុបុរាណ ដែលមានវត្ថុបុរាណសរុបចំនួន 212 ។ ជា​មធ្យម ផ្នូរ​ផ្ទុក​ទំនិញ​ជា​មធ្យម​ជាង​នៅ​ភូមិ​ល្វា ប៉ុន្តែ​មាន​ចំនួន​តិច​ជាង​នៅ​ភូមិ​សូភី។ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations