open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
កោះណាំប៉ូ

គឺ​ជា​ពាក្យ​សមូហភាព​សម្រាប់​ក្រុម​កោះ​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​របស់​ប្រជុំកោះ​ជប៉ុន​ក្នុងភូមិភាគ​មីក្រូនេស៊ី លាតសន្ធឹងពីឧបទ្វីបអ៊ីហ្ស៊ឹភាគខាងលិចនៃឈូងសមុទ្រតូក្យូទៅភាគខាងត្បូងប្រហែល ១,២០០ គីឡូម៉ែត្រ (៧៥០ ម៉ាយ) ទៅ​ក្នុង​ចម្ងាយ ៥០០ គីឡូម៉ែត្រ (៣១០ ម៉ាយ) នៃ​កោះម៉ារីយ៉ាណា កោះណាំប៉ូទាំងអស់ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយមហានគរតូក្យូ
រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|កោះណាំប៉ូ
នាយកដ្ឋានជលសាស្ត្រ និងមហាសមុទ្រនៃឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រជប៉ុនកំណត់និយមន័យកោះណាំប៉ូដូចខាងក្រោម:

* **ណាំប៉ូស្យូតូ** (កោះណាំប៉ូ)
** **អ៊ីហ្ស៊ឹស្យូតូ** (កោះអ៊ីហ្ស៊ឹ)
** **អូហ្គាសាវ៉ារ៉ាហ្គុនតូ** (កោះបូនីន)
*** **កោះមុកុជិម៉ា**
*** **កោះឈិឈិជិម៉ា**
*** **កោះហាហាជិម៉ា**
** **កោះកាហ្សាំង** (កោះភ្នំភ្លើង)
*** **គីតាអ៊ីវ៉ុជិម៉ា** (កោះអ៊ីវ៉ុជិម៉ាខាងជើង)
*** **កោះអ៊ីវ៉ុជិម៉ា**
*** **មីណាមិអ៊ីវ៉ុជិម៉ា** (កោះអ៊ីវ៉ុជិម៉ាខាងត្បូង)
*** **នីស៊ិណុស៊ីម៉ា**
** **អុគីណុតុរិស៊ីម៉ា**
** **មីណាមិតុរិស៊ីម៉ា**

អាជ្ញាធរ​ព័ត៌មាន​ភូមិសាស្ត្រ​នៃ​ប្រទេស​ជប៉ុនជា​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ទទួល​ខុសត្រូវ​លើ​ស្តង់ដារ​នៃ​ឈ្មោះ​ទីកន្លែង មិនប្រើពាក្យ *ណាំប៉ូស្យូតូ* ទោះបីជាវាបានយល់ព្រមជាមួយឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រជប៉ុនលើឈ្មោះ និងវិសាលភាពនៃក្រុមរងរបស់ *ណាំប៉ូស្យូតូ* ក៏ដោយ

ទាំងជប៉ុន និងអង់គ្លេស មិនបានអភិវឌ្ឍកោះណាំប៉ូ ទោះបីជាអាណានិគមតូចមួយនៃជនជាតិអឺរ៉ុប និងជនជាតិអាមេរិកត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឈិឈិជិម៉ា ប្រទេសជប៉ុនបានចាប់ផ្តើមធ្វើអាណានិគមលើកោះនៅឆ្នាំ ១៨៥៣ បានទាមទារនៅឆ្នាំ ១៨៦១ បន្ទាប់មកទីបំផុតបានបញ្ចូលពួកវានៅឆ្នាំ ១៨៩១ ជាផ្នែកនៃខេត្តតូក្យូ នៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1930 កោះត្រូវបានបិទសម្រាប់ជនបរទេស ហើយមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកអធិរាជជប៉ុនតូចមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឈិឈិជិម៉ា

## ឯកសារយោង
ព្រិលពណ៌ស និងមនុស្សតឿប្រាំពីរ

**ព្រិលពណ៌ស និងមនុស្សតឿប្រាំពីរ** () ឬហៅយ៉ាងងាយជាង **ស្នូវវ៉ាយថ៍** ខ្សែរភាពយន្តបែបគំនូរជីវចរ ដែលផលិតដោយ ឌីស្នី ឆ្នាំ១៩៣៧ ដោយលោក David Hand

## ឯកសារយោង 
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រោម 
* 
* Walt's Masterworks: *Snow White and the Seven Dwarfs* at Disney.com (archived)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្សែភាពយន្ត ឌីសនីយ៍
ដូវបាន

**ដូវបាន** () គឺជាគេហទំព័រសេវាកម្មបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមរបស់ចិន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ដែលបានចុះឈ្មោះដើម្បីកត់ត្រាព័ត៌មាន និងបង្កើតខ្លឹមសារទាក់ទងនឹងខ្សែភាពយន្ត សៀវភៅ តន្ត្រី ព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗ និងសកម្មភាពនៅក្នុងទីក្រុងនានារបស់ប្រទេសចិន។

## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
* 
* Sample texts written on Douban, with English translation
ព្រះមេស្រូវ

**ព្រះ​ម៉ែ​ពៃស្រព** ឬ **ព្រះមេប្រពៃស្រព** ឬ **ព្រះម៉ែពោសព** ឬ **ព្រះម៉ែភោគសុខ** ( ,  ,  ) គឺ ព្រះមេស្រូវ ជា ទេពធីតារក្សាស្រូវក្នុងសាសនាខ្មោច សាសនាបុរាណក្នុងប្រទេស ​កម្ពុជា(ខ្មែរ), ថៃ, ឡាវ, ភូមា (សព្វ​ថ្ងៃ​ហៅ​ថា មីយ៉ាន់ម៉ា) ព្រះនាងគឺ ទេពជាយានៅព្រះមហាជ័យពៃរស្រពទេពភេទប្រុសរក្សាស្រូវក្នុងសាសនាខ្មោច៕ ៕៚.

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*លោកយាយម៉ៅ
*ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ
*សាសនាខ្មោច
*ព្រះម៉ែនាង​បក់
*ព្រះម៉ែជំនាងទូក
*ព្រះនាងសុនទរីវាណី
*ព្រះភូមិទេវតា 
*រានទេវតា
*ព្រះមហាជ័យពៃរស្រព
*រុក្ខទេវតា
*យ័ន្ត
នាងបក់នាងបោយ

**ព្រះម៉ែនាងបក់** ឬ **ម៉ែនាងបក់នាងបោយ** ( ,  ,  ) គឺ ទេពធីតារក្សាទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងសាសនាខ្មោច សាសនាបុរាណក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា(ខ្មែរ), ថៃ, ឡាវ, ភូមា (សព្វ​ថ្ងៃ​ហៅ​ថា មីយ៉ាន់ម៉ា) ព្រះនាងគឺ ទេពធីតានៃក្នុងសាសនាខ្មោច.,ទេពធីតានៃទ្រព្យសម្បត្តិ ទេពធីតានៃទ្រព្យ.,ទេពធីតា ​តំណាង​ទ្រព្យសម្បត្តិ ទេពធីតា​តំណាង​សោភណភាព៕ ៕៚.

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*លោកយាយម៉ៅ
*ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ
*សាសនាខ្មោច
*សាសនាប្រជាប្រិយតៃ
*ព្រះម៉ែជំនាងទូក
*ព្រះនាងសុនទរីវាណី
*ព្រះភូមិទេវតា 
*រានទេវតា
*ព្រះមហាជ័យពៃរស្រព
*រុក្ខទេវតា
*យ័ន្ត
វ៉លត៍ ឌីសនីយ៍

**វ៉លតេរ អេលីយ៉ាស ឌីសនីយ៍** () (៥ ខែធ្នូឆ្នាំ ១៩០១ - ១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៦៦) គឺជាសហគ្រិនជនជាតិអាមេរិក ជាអ្នកបង្កើតគំនូរជីវចល អ្នកនិពន្ធ តួសម្តែង និងជាផលិតករភាពយន្ត។ ជាអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវនៃឧស្សាហកម្មគំនូរជីវចលរបស់អាមេរិក គាត់បានបង្ហាញពីការអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើនក្នុងការផលិតតុក្កតា។

## ឯកសារយោង
វីធូអាលយូធូប៊ឺរ

**វីធូអាលយូធូប៊ឺរ** (, ) គឺជា​អ្នក​កម្សាន្ត​តាម​អ៊ីនធឺណិត​ដែល​ប្រើ​រូប​តំណាង​និម្មិត​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ប្រើ​ក្រាហ្វិក​កុំព្យូទ័រ និង​កម្មវិធី ឬ​បច្ចេកវិទ្យា​ថត​ចលនា​ក្នុង​ពេល​ពិត​ប្រាកដ។ និន្នាការឌីជីថលដែលមានដើមកំណើតនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុននៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ ហើយចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០២០ បានក្លាយជាបាតុភូតអនឡាញអន្តរជាតិ ភាគច្រើននៃ VTubers គឺជា YouTubers ដែលនិយាយភាសាអង់គ្លេស និងជប៉ុន ឬអ្នកផ្សាយបន្តផ្ទាល់ដែលប្រើការរចនារូបតំណាងដែលបំផុសគំនិតដោយគំនូរជីវចល។ នៅឆ្នាំ ២០២០ មាន VTubers សកម្មជាង ១០,០០០។

## ឯកសារយោង
ផាក ជីហ៊ូ

**ផាក ជីហ៊ូ** (កើត ៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០០៣) ជា​តារា​សម្ដែង​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង។ នាងត្រូវបានគេស្គាល់ថាល្អបំផុតសម្រាប់តួនាទីឈានមុខរបស់នាងនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តឆ្នាំ 2018 ដែលមានការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងគឺ *House of Hummingbird* និងរឿងភាគដើមឆ្នាំ ២០២២ របស់ ណិតហ្វ្លិច (Netflix) គឺ *All of Us Are Dead* ។

## ឯកសារយោង 
## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
* 
* 
* 
* 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងកូរ៉េ
ទិព្វសូដាច័ន្ទ (ភាពយន្ត)

**ខ្សែភាពយន្ត រឿងទិព្វសូដាចន្ទ័** ជាខ្សែភាពយន្តខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាសម័យទសវត្សឆ្នាំ៦០ ខ្សែភាពយន្តនេះត្រូវបានផលិតឡើងនៅឆ្នាំ **១៩៦៨** ដោយក្រុមហ៊ុន វណ្ណចន្ទភាពយន្ត ខ្សែភាពយន្តនេះមានរយៈពេលត្រឹមតែ ១០៤ នាទីតែប៉ុណ្ណោះ រឿង ទិព្វសូដាច័ន្ទ ត្រូវបានផលិតដោយផលិតករលោក វណ្ណ ចន្ទ និងនាយកគ្រប់គ្រងលោក ឡាយហួន ហេង លោកទាំងពីរនាក់បានទទួលមរណភាពទៅហើយ។ 

## សាច់រឿង 
រឿង​ទិព្វ​សូដា​ច័ន្ទជា​ប្រភេទ​រឿង​មន្ដ​អាគមគា​ថា​ ដោយ​សារ​សាច់​រឿង​មាន​តួ​សម្ដែង​ទេវតា ​និង​មាន​វេទ​មន្ដ​។ ដំណើរ​ផ្ដើម​ដោយ​ទេវតា​មួយ​អង្គ​ដែល​សម្ដែង​ដោយ​តារា​ឯក​ស្រី​ វិជ្ជរា ដានី ដែល​បាន​រត់​គេច​ខ្លួន​ពី​ឋាន​សួគ៌​មក​ជួប​មាណព​កំសត់​ម្នាក់​ឈ្មោះ​វាសនា​ ដែល​សម្ដែង​ដោយ​តារា​ឯក​ប្រុស​ លោក​គង់ សំអឿន។ វាសនា​គឺជា​អ្នក​បម្រើ​មហា​សេដ្ឋី​ម្នាក់​ពី​ព្រោះ​លោក​ជំពាក់​ប្រាក់​ សេដ្ឋី​នោះ​ច្រើន​ណាស់​។ វាសនា​ស្លៀក​សម្លៀក​បំពាក់​រខេក​រខាក​ ធ្វើ​ការ​យ៉ាង​លំបាក​ដើម្បី​កាត់​បំណុល​ខ្លួន​។

នៅ​លើ​ឋាន​សួគ៌​ ទេវតា​ត្រូវ​ហាម​មិន​ឲ្យ​រៀប​អភិសេក​ជា​មួយ​បុរស​ឋាន​កណ្ដាល​ទេ​ ប៉ុន្ដែ​ ទិព្វ​សូដា​ច័ន្ទ បាន​ប្រឆាំង​នឹង​ច្បាប់​ឋាន​សួគ៌ ដូច្នេះ​ព្រះ​បិតា​របស់​ទ្រង់​បាន​បណ្ដេញ​ចេញ​ពី​ឋាន​សួគ៌​ឲ្យ​មក​រស់​នៅ​ ជា​​ស្រ្តី​សាមញ្ញ​វិញ​ និង​បញ្ជា​ឲ្យ​ទ្រង់​រៀប​អភិសេក​ជា​មួយ​មាណព​​វាសនា​នេះ​តែ​ម្ដង។ ពួក​គេ​ខិត​ខំ​តស៊ូ​ក្នុង​ជីវ​ភាព​វេទនា​យ៉ាង​ត្រដាប​ត្រដួស​ណាស់​ខណៈ​ ដែល​លោក​មហា​សេដ្ឋី​តែង​តែ​ជ្រៀត​ជ្រែក​ជីវិត​ពួក​គេ​តាំង​ពី​ដើម​ដល់​ចប់។

ភាព​យន្ដ​ប្រលោម​លោក ឬ​ក៏​កំណាព្យ​ខ្មែរ​ខ្លះ​ទៀត​ នៅ​សម័យ​នោះ​ បាន​សម្ដែង​ជា​ឋានៈ​ផ្សេង​គ្នា​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ចំណាប់​អារម្មណ៍​បែប​ នេះ​។

ក្រុម​ផលិតករ​ ឬ​អ្នក​និពន្ធ​ជា​ទូទៅ​បាន​ឲ្យ​តួ​សម្ដែង​ប្រុស​ជា​មនុស្ស​ក្រី​ក្រ ​ដើម្បី​មើល​ទៅ​គួរ​ឲ្យ​អាណិត​អាសូរ​ ប៉ុន្ដែ​ពួក​គេ​មាន​សេចក្ដី​ក្លា​ហាន​មោះមុ​តស៊ូ​ដើម្បី​ស្រ្តី​ដែល​ខ្លួន​ ស្រឡាញ់​។ តួ​ឯក​ស្រី​ភាគ​ច្រើន​ ជា​ឧទាហរណ៍​ ទិព្វ​សូដា​ច័ន្ទ ជា​ធម្មតា​ជា​មនុស្ស​មាន​ឋានៈ​ខ្ពស់​ ប៉ុន្ដែ​នាង​អាច​បន្ទាប​ខ្លួន​ទទួល​យក​មាណព​កំសត់​វាសនា​ជាគូ ដោយ​សារ​នាង​ស្រឡាញ់​ចរិយាធម៌​ ភាព​ស្មោះ​ត្រង់​ និង​ការ​តស៊ូ​របស់​គាត់​។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
ព្រំដែន កម្ពុជា-ឡាវ

ស្តាំ|រូបភាពតូច| ព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ
**ព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ** គឺជាព្រំដែនអន្តរជាតិរវាង កម្ពុជា និង ឡាវ ។ ព្រំដែនគឺ ៥៥៥&nbsp;គីឡូម៉ែត្រ (៣៤៥ ម៉ាយ) និងរត់ពី ចំណុចមុំបី ជាមួយ ប្រទេសថៃ នៅភាគខាងលិចទៅចំណុចត្រីកោណ ជាមួយ វៀតណាម នៅភាគខាងកើត។ 

## ការពិពណ៌នា 
ព្រំដែន​ចាប់​ផ្តើម​ពី​ទិស​ខាង​លិច​ត្រង់​ចំណុច​មុំបី​ជាមួយ​ប្រទេស​ថៃ​នៅ​កំពូល​ព្រះ​ចំបត់ក្នុង ​ជួរ​ភ្នំ​ដងរែក ។  បន្ទាប់​មក​ព្រំប្រទល់​បន្ត​ដីគោក​ទៅ​ទិស​និរតី​រហូត​ដល់​ទន្លេ​រពៅ ហើយ​បន្ត​ពី​ទិស​ខាងកើត​ទៅ ​ទន្លេមេគង្គ ។ ទន្លេមេគង្គនៅទីនេះធំទូលាយណាស់ បង្កើតបានជាតំបន់ប្រជុំកោះ ស៊ីផានដន  ដោយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងមាត់ទន្លេភាគខាងត្បូងនៃបឹងទន្លេនេះ មុននឹងចាកចេញពីវា ហើយបន្តទៅដីខាងជើង។ ព្រំប្រទល់​នោះ​បត់​ទៅ​ទិស​ខាង​កើត​ដល់ ​ទន្លេ​សេកុង ហើយ​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​ខាង​កើត​រហូត​ដល់​ចំណុច​ត្រីកោណ​ របស់​យួន​នៅ ​ជួរ​ភ្នំ​អណ្ណាម។   នៅឆ្នាំ ១៩០៥ តំបន់ភាគខាងត្បូងឡាវនៃ ស្ទឹងត្រែង និង រតនគិរី ត្រូវបានផ្ទេរមកកម្ពុជាដោយផ្អែកលើទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ពួកគេជាមួយនគរខ្មែរ ជាមួយនឹងតំបន់តូចមួយទៅវៀតណាម។  គេគិតថា ក្រោយមកអាជ្ញាធរបារាំងបានប្រើព្រំដែនប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខេត្តស្ទឹងត្រែងជាព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ ទោះបីនៅចំណុចនេះគ្រាន់តែជាខ្សែរដ្ឋបាលផ្ទៃក្នុងដែលរត់កាត់តំបន់ដាច់ស្រយាលមួយ មិនចាំបាច់កំណត់វាឱ្យលម្អិតនោះទេ។  ខណៈពេលដែលការងារជាច្រើនត្រូវបានធ្វើរួចនៅចុងឆ្នាំ ២០១៩ មានផ្នែកខ្លះនៃព្រំដែននៅតែមិនទាន់កំណត់ព្រំដែន។ 

## ច្រកព្រំដែន 
បច្ចុប្បន្ន​មាន​ចំណុច​ឆ្លង​កាត់​ផ្លូវ​ការ​មួយ​គឺ​នៅ​ណង​ណក​ឃីន (ឡាវ) - ត្រពាំងក្រៀល (កម្ពុជា)។   

## សូមមើលផងដែរ 
* ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ឡាវ

## ឯកសារយោង
ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ (២០០៨–២០១១)

**ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ** ឬ**វិវាទព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ** បានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៨ និងបន្តរហូតដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១ ដែលត្រូវផ្នែកមួយនៃជម្លោះដ៏យូរអង្វែងរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ ជុំវិញតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ស្ថិតនៅតំបន់ជួរភ្នំដងរែក ចន្លោះស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ប្រទេសកម្ពុជា​ និង​ស្រុក​កន្ទ្រា​រលក្ខ៍ (អំពែ) ក្នុង​ខេត្តសិរីសាកេត​នៃ​ប្រទេស​ថៃ។ 

យោងតាមឯកអគ្គរាជទូតខ្មែរប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ ជម្លោះថ្មីបំផុតបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៨ នៅពេលដែលទាហានថៃប្រហែល ៥០ នាក់បានផ្លាស់ទីលំនៅចូលទៅក្នុងបរិវេណវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ដែលគាត់អះអាងថាស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាប្រហែល ៣០០ ម៉ែត្រ (៩៨០ ហ្វីត)   ប្រាសាទព្រះវិហារ។ 

ប្រទេសថៃអះអាងថា ការបោះបង្គោលព្រំដែនមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ចប់សម្រាប់ផ្នែកខាងក្រៅនៃតំបន់ដែលនៅជាប់នឹងប្រាសាទ ដែលត្រូវបានវិនិច្ឆ័យថាជារបស់កម្ពុជាដោយសេចក្តីសម្រេចពី ៩ ទៅ ៣ របស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦២។ នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០០៨ វិវាទបានពង្រីកដល់ ប្រាសាទតាមាន់ សតវត្សទី១៣ ចម្ងាយ ១៥៣ គីឡូម៉ែត្រ (៩៥ ម៉ាយ) ខាងលិចប្រាសាទព្រះវិហារ (១៤°២០′៥៧″N ១០៣°១៥′៥៩″E) ដែលកម្ពុជាបានចោទប្រកាន់កងទ័ពថៃថា  ការ​កាន់កាប់​ប្រាសាទ​ដែល​ខ្លួន​អះអាង​ថា​ស្ថិត​នៅ​លើ​ដី​កម្ពុជា។ក្រសួងការបរទេសថៃបានបដិសេធថា ទាហានណាមួយមិនបានផ្លាស់ទីចូលទៅក្នុងតំបន់នោះ រហូតដល់មនុស្សជាច្រើននាក់បានស្លាប់នៅក្នុងការជួបប្រជុំគ្នាក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ 2011។ កិច្ចព្រមព្រៀងមួយត្រូវបានឈានដល់ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ 2011 ដើម្បីដកកងទ័ពចេញពីតំបន់ជម្លោះ។ នៅថ្ងៃទី 11 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2013 តុលាការ ICJ បានប្រកាសក្នុងការសម្រេចចិត្តជាឯកច្ឆ័ន្ទថា សាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២ របស់ ICJ បានប្រគល់ប្រាសាទព្រះវិហារទាំងអស់ឱ្យកម្ពុជា ហើយថាប្រទេសថៃមានកាតព្វកិច្ចដកទ័ព ប៉ូលីស ឬឆ្មាំថៃដែលឈរជើងនៅក្នុងតំបន់នោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ខ្លួនបានច្រានចោលការលើកឡើងរបស់កម្ពុជាដែលថា សាលក្រមបានប្រគល់ភ្នំត្រពាំង (បីគីឡូម៉ែត្រភាគពាយព្យនៃប្រាសាទ) ដល់កម្ពុជា ដោយបានរកឃើញថា ខ្លួនមិនបានកាត់សេចក្តីលើអធិបតេយ្យភាពលើភ្នំនោះទេ។ 
រូបភាពតូច|ប្រាសាទព្រះវិហារ

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០០៨
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០០៩
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០១០
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០១១
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តំបន់ជម្លោះនៃកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តំបន់ជម្លោះនៃថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជួរភ្នំដងរ៉ែក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងក្ដីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ
ខេត្តសុពណ៌បុរី

**ខេត្តសុពណ៌បុរី** ឬ **សុវណ្ណបុរី** (សៀម : สุพรรณบุรี) គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគកណ្តាលប្រទេសសៀម។ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តឧត្តរធានី ខេត្តជ័យនាថ ខេត្តសិង្ហបុរី ខេត្តឧទង ខេត្តអយុធ្យា និង ខេត្តនគរបឋម។

ខេត្តសុពណ៌បុរី មានជនជាតិភាគតិចរស់នៅចម្រុះគ្នាដែលភាគច្រើនជាជនជាតិតៃ ជនជាតិមន ជនជាតិលាវ ជនជាតិចិន និង ជនជាតិខ្មែរ។

## ប្រវត្តិ 
ខេត្តសុពណ៌បុរីអាចជាទីតាំងនៃរឿងព្រេងនិទានសុវណ្ណភូមិ ដែលត្រូវបានរៀបរាប់នៅក្នុងអត្ថបទសំណេរព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ចំណាស់។តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងបង្អស់ដែលអាចបញ្ជាក់បានគឺនៅក្នុងសម័យទ្វារវត្តីនៅពេលដែលទីក្រុងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា**ទីក្រុងទ្វារវត្តីស្រីសុវណ្ណភូមិ**(ទីក្រុងទ្វារវត្តីនៃសុវណ្ណភូមិ)។ទីក្រុងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងប្រហែលនៅក្នុងឆ្នាំ ៨៧៧-៨៨២។នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៧ អាណាចក្រខ្មែរសិលាចារឹកមួយស្ថិតនៅក្នុងប្រាសាទព្រះខ័នត្រូវបានចារឹកឡើងដែលបានរៀបរាប់និយាយអំពីឈ្មោះ**សុវណ្ណបុរៈ**។ក្រោយមកវាត្រូវបានគេហៅថាស្រុកឧទងវិញហើយធ្លាប់ត្រូវបានគេជឿថាជាទីក្រុងដើមរបស់ព្រះចៅឧទងដែលជាស្ថាបនិកបង្កើតអាណាចក្រអយុធ្យាផងដែរ។ស្ដេចបរមរាជាធិរាជទី ១ បានប្រទានឈ្មោះថ្មីនៅតំបន់នេះថា**សុពណ៌បុរី**។សុពណ៌បុរីគឺជាទីក្រុងដែលនៅជាប់ព្រំដែននិងជាទីតាំងធ្វើសង្គ្រាមជាច្រើនជាមួយនឹងភូមាដែលជាប្រទេសក្បែរខាង។

ប្រជាជននៅក្នុងខេត្តនេះនិយាយជាគ្រាមភាសាសៀមកណ្តាលដាច់ដោយឡែកដែលត្រូវបានគេជឿថាជាទម្រង់ភាសានិយាយនៅក្នុងសម័យអយុធ្យា។

## រដ្ឋបាល 
ខេត្តសុពណ៌បុរី ចែកចេញជា ១០ ក្រុង/ស្រុក ១១០ សង្កាត់/ឃុំ និង ៩៧៧ ភូមិ ៖

## មើលផងដែរ
ខេត្តប្រចួបគីរីខ័ន្ធ

**ខេត្តប្រចួបគីរីខ័ន្ធ** (ភាសាថៃ៖ ประจวบคีรีขันธ์ អានថា: ប្រៈជួបឃីរីខាន់) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តភាគខាងលិច (ចង្វាត) នៃប្រទេសថៃ។  ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃឧបទ្វីបម៉ាឡេ ចម្ងាយប្រហែល 240 គីឡូម៉ែត្រ (149 ម៉ាយ) ភាគខាងត្បូងនៃទីក្រុង បាងកក។  ខេត្តជិតខាងរួមមាន ខេត្តពេជ្របុរី នៅខាងជើង និងខេត្តជុម្ពរនៅភាគខាងត្បូង។  នៅភាគខាងលិច មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងតំបន់ តំបន់តានីនថារី  របស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ព្រះទេវី

**ព្រះទេវី** ឬ **ទេពធីតា** ឬ **ទេពនារី** ឬ **ទេវធីតា** ឬ **ទេវនារី** ( ,  ,  ) គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕ 

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*លោកយាយម៉ៅ
*ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ
*សាសនាខ្មោច
*ព្រះម៉ែនាង​បក់
*ព្រះម៉ែជំនាងទូក
*ព្រះនាងសុនទរីវាណី
*ព្រះភូមិទេវតា 
*រានទេវតា
*ព្រះមហាជ័យពៃរស្រព
*រុក្ខទេវតា
*យ័ន្ត
*ទេវតា
*ឃុនឆាង ឃុនផែន នាងភឹម
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងឃុនឆាង ឃុនផែន
ហារី ហ្គូណាតូ

**ហារី ហ្គូណាតូ** (Hary Gunarto) គឺជាសាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យ Ritsumeikan Asia Pacific University ក្នុង ជប៉ុន និងមានការបោះពុម្ពផ្សាយអំពីប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួនៅ ឥណ្ឌូនេស៊ី។

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: វិទ្យាសាស្ត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ជប៉ុន
ប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួ

**ប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួ** គឺជាប្រាសាទព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោកនៅលើកោះជ្វា ឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ។

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ស្ករគ្រាប់
ភាសាឡាវ

**ភាសាឡាវ** ដែលជួនកាលគេហៅថា **ភាសាលាវ** (Lao, [láːw] 'ឡាវ' ឬ  ធំ, [pʰáːsǎːláːw] 'ភាសាឡាវ') គឺជាភាសាក្រា-ដៃរបស់ប្រជាជនឡាវ។ វា​ត្រូវ​បាន​គេ​និយាយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ឡាវ ដែល​វា​ជា​ភាសា​ផ្លូវការ​សម្រាប់​ប្រជាជន​ឡាវប្រមាណ ៧ លាន​នាក់ ក៏ដូចជា​នៅ​ភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស​ថៃ ដែល​វា​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដោយ​មនុស្ស​ប្រមាណ ២៣ លាន​នាក់ ដែល​ជា​ធម្មតា​ហៅ​ថា អ៊ីសាន។ឡាវ​មាន​តួនាទី​ជា​ភាសា​បារាំង​ក្នុង​ចំណោម​ពលរដ្ឋ​ឡាវ ដែល​និយាយ​ប្រហែល ៩០ ភាសា​ផ្សេងទៀត ដែល​ភាគច្រើន​មិន​ទាក់ទង​នឹង​ឡាវ។  

វា​ជា​ភាសា​សំនៀង​និង​ការ​វិភាគ ស្រដៀង​នឹង​ភាសាក្រា-ដៃផ្សេង​ទៀត ព្រម​ទាំង ​ភាសា​ចិន និង​ភាសា​វៀតណាម។និយាយភាសាលាវមានភាពវៃឆ្លាតទៅវិញទៅមកជាមួយភាសាថៃ និង អ៊ីសាន ដែលជាភាសាថៃភាគនិរតី ដល់កម្រិតដែលអ្នកនិយាយរបស់ពួកគេអាចប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការនិយាយភាសារៀងៗខ្លួន។និយាយលាវមានភាពវៃឆ្លាតទៅវិញទៅមកជាមួយភាសាថៃ និង អ៊ីសាន ដែលជាភាសាថៃភាគនិរតី ដល់កម្រិតដែលអ្នកនិយាយរបស់ពួកគេអាចប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការនិយាយភាសារៀងៗខ្លួន។ភាសាទាំងនេះត្រូវបានសរសេរដោយអក្សរខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈភាសាស្រដៀងគ្នា និងបង្កើតជាភាសាបន្តបន្ទាប់បន្សំយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ទោះបីជាមិនមានស្តង់ដារផ្លូវការក៏ដោយ គ្រាមភាសា វៀងច័ន្ទ បានក្លាយទៅជាភាសាស្ដង់ដារជាក់ស្តែងនៅក្នុង ប្រទេសឡាវ ហើយគ្រាមភាសា ខនកែន បានក្លាយជាភាសាស្តង់ដារជាក់ស្តែងនៅក្នុង  អុីសាននៅពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សទី 20 ។ 

## ឯកសារយោង
ខេត្តពេជ្របុរី

រូបភាពតូច|ផែនទីនៃខេត្តពេជ្របុរីរំលេចដោយពណ៌ក្រហម
**ខេត្តពេជ្របុរី**(ថៃ៖  เพชรบุรี អានថា: ភេតឆៈបុរី) ឬ**ពេជបុរី** (បញ្ចេញសំឡេង: ភេតបុរី) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តភាគខាងលិចឬកណ្តាល(ចង្វាត)នៃប្រទេសថៃ។  ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តរាជបុរី​ ខេត្តសមុទ្រសង្គ្រាម និង ខេត្តប្រចួបគីរីខ័ន្ធ។ នៅភាគខាងលិចវាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងផ្នែកតំបន់តានីនថារីនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ខេត្តពេជ្របុរី ស្ថិតនៅ​ចុង​ខាងជើង​នៃ​ឧបទ្វីប​ម៉ាឡេ ដោយមាន​ឈូងសមុទ្រ​ថៃ​នៅ​ខាងកើតនិង​ជួរ​ភ្នំតាណៅស៊ី បង្កើត​ជា​ព្រំប្រទល់​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា។ ទន្លេដ៏សំខាន់តែមួយគត់នៃខេត្តគឺទន្លេពេជ្របុរី។  

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
វិសាខា F.C.

**វិសាខា F.C.** ឬ **ក្លឹបបាល់ទាត់វិសាខា** (អង់គ្លេស: Visakha Football Club) ហៅកាត់ថា (VSKFC) គឺជាក្លឹបបាល់ទាត់អាជីពដែលមានមូលដ្ឋាននៅ សង្កាត់ឃ្មួញ, ខណ្ឌសែនសុខ ក្រុង ភ្នំពេញ ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុង ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ (Cambodian Premier League) ដែលជាក្របខ័ណ្ឌលីគកំពូល នៃបាល់ទាត់កម្ពុជា ។ (VSK) ដែលមានរហ័ស្សនាមថា "អ្នកប្រយុទ្ធ សេះមាស" (Golden Horse Fighter) ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងលើកដំបូងជាក្លឹបបាល់ទាត់ វិសាខា F.C. (Visakha F.C.) ក្នុងឆ្នាំ 2017 រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។

## ប្រវត្តិក្លឹប 
**Club History**

វិសាខា F.C. ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 2017 ដោយ​ឯកឧត្ដម ស សុខា តំណាង​រាស្រ្ដ​ខេត្ត​ព្រៃវែង និង​ជា​អនុ​ប្រធាន​សហព័ន្ធ​សហភាព​យុវជន​កម្ពុជា ។ លោក​ហុក សុចិត្រា ជា​អ្នកចាត់ការ​ទូទៅ និង​លោក ហុក សុជីវន្ត ជា​គ្រូបង្វឹក​របស់​អតីត​គ្រូ​បង្វឹក​ក្រុម Cambodian Tiger ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​គ្រូបង្វឹក​ ហុក សុជីវ័ន ក្លឹប​នេះ​បាន​​ឈ្នះ​ជើងឯក "លីគទី២កម្ពុជា" (Cambodian Second League) ក្រោមការរៀបចំដោយ គណៈកម្មការរៀបចំបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជា (អង់គ្លេស: Cambodian National Competitons Committee) ហៅកាត់ថា (CNCC) ការវិវឌ្ឍន៍របស់ពួកគេ បានឡើងមកលេងនៅក្របខ័ណ្ឌលីគកំពូលកម្ពុជា Metfone Cambodian League ហៅកាត់ថា (MCL) ក្នុងឆ្នាំ 2018 ក្រោមការឧប្ថម្ភដោយក្រុមហ៊ុនប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍ចល័ត Metfone ដែលបានរៀបចំនៅការប្រកួតលីគកំពូលនេះ ។

## ការបង្កើតកីឡាដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួន (2018) 
**Creating own stadium (2018)**

ការចាប់ផ្ដើមរដូវកាលថ្មី របស់ក្លឹបបាល់ទាត់ វិសាខា F.C. ក្នុងការរៀបចំរចនាសម្ព័នរបស់ខ្លួនឡើងវិញ ដើម្បីជាការត្រៀមខ្លួនរបស់ពួកគេ ក្រោយពេលក្លឹបរបស់ពួកគេបានឡើងមកលេងលីគកំពូលកម្ពុជា (MCL) ជាលើកដំបូងក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 2018 ។ (VSKFC) បានធ្វើការ សាងសង់ នូវកីឡាដ្ឋាន ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ក្លឹប ដែលអាចផ្ទុកអ្នកទស្សនាបាន 7,000 នាក់ ក្នុងដំណាក់កាលទី1 ជាមួយនិងការដាក់បន្ថែមនូវកៅអីអ្នកទស្សនាដល់ 10,000 នាក់ នាពេលអនគត កីឡាដ្ឋានថ្មីដែលមានឈ្មោះថា Prince Stadium ដែលសហការណ៍ឧប្ថម្ភជាមួយក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យដ៏ធំមួយរបស់ចិនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា Cambodia Prince Real Estate Group ការវិវឌ្ឍន៍នេះបានធ្វើឱ្យក្លឹប វិសាខា F.C. ក្លាយទៅជាក្លឹបអជីបស្តង់ដាមួយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ។

## អ្នកឧបត្ថម្ភអាវ 
**Kit sponsors**

## អ្នកឧបត្ថម្ភ 
**Sponsorship**

## កំណត់ត្រាក្លឹប 
**Club Record**

## ឯកសារយោង
ព្រះម៉ែជំនាងទូក

**ព្រះម៉ែជំនាងទូក** ឬ **ទេពធីតាជំនាងទូក** ( ,  ,  ) គឺ ទេពធីតាតេបធីតានៃអ្នកថែរក្សាទូកក្នុងសាសនាខ្មោច សាសនាបុរាណក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា(ខ្មែរ), ថៃ, ឡាវ, ភូមា (សព្វ​ថ្ងៃ​ហៅ​ថា មីយ៉ាន់ម៉ា).៕

## មើលផងដែរ 
*លោកយាយម៉ៅ
*ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ
*សាសនាខ្មោច
*ព្រះមេស្រូវ
*ព្រះបាទវេស្សវ័ណ(ព្រះពៃស្រពណ៍)
*ព្រះម៉ែនាង​បក់
*ព្រះនាងសុនទរីវាណី
*ព្រះភូមិទេវតា 
*រានទេវតា
*ព្រះមហាជ័យពៃរស្រព
*រុក្ខទេវតា
*យ័ន្ត
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងឃុនឆាង ឃុនផែន
*រាយព្រះនាមទេពធីតារក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក
កីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ

**ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ** ជាកីឡដ្ឋានបាល់ទាត់ និងអត្តពលកម្មក្នុង រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ដែល​ជា​កីឡដ្ឋាន​ទំនើប​ផុត​លេខ​នៅ​កម្ពុជា។ ។ វា​ជា​កន្លែង​សំខាន់​នៃ ​ពហុ​កីឡដ្ឋាន​ជាតិ​មរតក​តេជោ ។

## សំណង់ 
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​បាន​សាងសង់​អគារ​កីឡា​ជាតិ​មរតក​តេជោ ដែល​រួម​មាន​ពហុកីឡដ្ឋាន​សំខាន់​ ​សម្រាប់​ ​ព្រឹត្តិការណ៍​កីឡា​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ឆ្នាំ​២០២៣ ។ ការ​សាង​សង់​ពហុកីឡាដ្ឋាន​បាន​បានចាប់ផ្ដើមដំណើរការសាងសង់នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ ហើយបញ្ចប់គម្រោងសាងសង់នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១។  ពិធី​បើក​ការដ្ឋាន​សាងសង់​កីឡដ្ឋាន​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​កាលពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​៤ ខែមេសា ឆ្នាំ​២០១៧​។ រដ្ឋាភិបាលចិនបានផ្តល់ជំនួយចំនួន ១.១ ពាន់លានយន់ចិន (ប្រហែល ១៦០ លានដុល្លារ) សម្រាប់ការសាងសង់កីឡដ្ឋានដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយ សាជីវកម្មវិស្វកម្មសំណង់រដ្ឋចិន ។  វិស្វករ​ចិន​ប្រមាណ​៣៤០​នាក់ និង​កម្មករ​និង​អ្នកបច្ចេកទេស​កម្ពុជា​២៤០​នាក់​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​ការសាងសង់​នេះ​។ នៅខែមករាឆ្នាំ ២០១៩ ការដំឡើងកៅអីត្រូវបានបញ្ចប់។ 

## ស្ថាបត្យកម្ម និងការរចនា 
រចនាសម្ព័នពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ មានការ​ធ្វើ​កីឡដ្ឋាន​រាង​ជា​សំពៅ​គឺ​ដើម្បី​រំលឹក​ដល់​​ទំនាក់ទំនងដែលកន្លង​មក​កម្ពុជា​មានជាមួយ​មិត្ត​ចិន​ជា​យូរ​មក​ហើយ​តាំង​ពី​សម័យ​ធ្វើ​ដំណើរ​ដោយ​សំពៅ​ម្ល៉េះ។ មួយ​វិញ​ទៀត ​វា​ក៏​ជា​ការ​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​តាម​គំនិត​ខ្សែ​ក្រវ៉ាត់​និង​ផ្លូវ​សូត្រ​សតវត្ស​ទី​២១​ផង​ដែ ដោយសារ​តែ​កន្លង​មក​កម្ពុជា​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ចិន​ជា​យូរ​មក​ហើយ​តាំង​ពី​សម័យ​ធ្វើ​ដំណើរ​ដោយ​សំពៅ​ម្ល៉េះ។ ពហុកីឡាដ្ឋានជាតិមរតកតេជោជាកីឡដ្ឋានធំជាងគេទី៣ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានចំនួនកៅអីរហូតដល់ ៦០ ០០០ កៅអី ដែលមានទំហំផ្ទៃដី ១៤,៩ ហិកតា ទំហំអាគារ ៨៦ ០០០ ម៉ែត្រក្រឡា។ កីឡដ្ឋាន​នេះ​ត្រូវ​បាន​ហ៊ុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​កសិណ​រចនា​ម៉ូដ ​អង្គរ និង​លម្អ​ដោយ​គំនូរ​ដែល​ផ្អែក​លើ​ផ្កា​រំដួល ដែល​ជា​ផ្កា​ជាតិ​របស់​កម្ពុជា។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បាល់ទាត់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កីឡា
Liv and Maddie

***Liv and Maddie*** (បកប្រែ: លីហ្វនិងម៉ាឌី) គឺជារឿងភាគទូរទស្សន៍បែបកំប្លែងរបស់អាមេរិកដែលបង្កើតឡើងដោយ John D. Beck និង Ron Hart ដែលចាក់ផ្សាយនៅលើ Disney Channel ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៣ ដល់ថ្ងៃទី ២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៧។

## តារាសម្ដែង 
* ដូហ្វ កាមេរ៉ុន - លីហ្វ (Liv) និង ម៉ាឌី រូនី (Maddie Rooney)
* ហ្សូអ៊ី ប្រាក (Joey Bragg) - ហ្សូអ៊ី រូនី (Joey Rooney)
* ថិនហ្ស៊ីង ន័រហ្គេយ៍ ត្រេន័រ (Tenzing Norgay Trainor) - ផាគ័រ រូនី (Parker Rooney)
* កាលី រ៉ូចា (Kali Rocha) - ការេន រូនី​ (Karen Rooney)
* បេនចាមីន ឃីង (Benjamin King) - ​ភីត​ រូនី (Pete Rooney) (រដូវ ១–៣)
* ឡូរ៉ង់ លីនស៊ី ដូនហ្ស៊ីស - រូប៊ី (Ruby) (រដូវ ៤)

## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
* 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កម្មវិធីទូរទស្សន៍អាមេរិក
ទេសចរណ៍នៅប្រទេសកម្ពុជា

**វិស័យទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា** គឺជាវិស័យមួយដ៏សំខាន់បំផុតនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា នៅក្នុងឆ្នាំ 2013 ការមកដល់នៃទេសចរណ៍បានកើនឡើង 17.5% ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ដោយអ្នកធ្វើដំណើរអាជីវកម្មកើនឡើង 47% ។  
រូបភាពតូច 

## ស្ថិតប្រចាំឆ្នាំ 
• **ក្រុមជនជាតិមកដល់កម្ពុជាជាភ្ងៀវទេសចរណ៍អន្តរជាតិ** 

• **តំបន់ដែលចាប់អារម្មណ៍** 

• អង្គរវត្ត 

• ប្រាសាទតាព្រហ្ម 

• ព្រះបរមរាជវាំង 

• សារមន្ទីរជាតិ 

• សារមន្ទីរទួលស្លែង ...។ 

## ឯកសារយោង
កាស៊ីម យ៉ូម៉ារ តូកាយអេវ

**កាស៊ីម យ៉ូម៉ារ តូកាយអេវ** () គឺជាអ្នកនយោបាយ និងអ្នកការទូតកាហ្សាក់ស្ថាន ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីកាហ្សាក់ស្ថាន ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៩។ គាត់បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីស្តីទីនៅថ្ងៃទី ២០ ខែមីនាឆ្នាំ ២០១៩ ដោយសារតែការលាលែងពីតំណែងរបស់ Nursultan Nazarbayev ដែលបានលាលែងពីតំណែងនៅថ្ងៃទី ១៩ ខែមីនាឆ្នាំ ២០១៩ បន្ទាប់ពីកាន់តំណែងអស់រយៈពេល ២៩ ឆ្នាំ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ណាហ្គាវើល F.C.

**ណាហ្គាវើល F.C.** ឬ **ក្លឹបបាល់ទាត់ ណាហ្គាវើល** (អង់គ្លេស: Naga World F.C.) ហៅកាត់ថា (NGWFC)  គឺជាក្លឹបបាល់ទាត់អាជីពដែលមានមូលដ្ឋាននៅ សង្កាត់ច្បារមន ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុង ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ (Cambodian Premier League) ដែលជាក្របខ័ណ្ឌលីគកំពូល នៃបាល់ទាត់កម្ពុជា ។ (NGW) ដែលមានរហ័ស្សនាមថា "នាគកំណាច ណាហ្គា" (The Fierce Naga) ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាក្លឹបបាល់ទាត់ ណាហ្គាខប F.C. (Naga Corp F.C.) ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 2001 និង បានប្ដូរឈ្មោះមក ណាហ្គាវើល F.C. (Naga World F.C.) ក្នុងឆ្នាំ 2015 រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។

## ឯកសារយោង
ទេសចរណ៍នៅប្រទេសថៃ

**ទេសចរណ៍**គឺជាអ្នករួមចំណែកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដល់**ព្រះរាជាណាចក្រថៃ**។  ការប៉ាន់ប្រមាណនៃប្រាក់ចំណូលពីទេសចរណ៍ដែលរួមចំណែកដោយផ្ទាល់ដល់ GDP  12 ពាន់ពាន់លានបាត មានចាប់ពីមួយពាន់ពាន់លានបាត (2013) 2.53 ពាន់ពាន់លានបាត (2016) ដែលស្មើនឹង 9% ទៅ 17.7% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប។នៅពេលរាប់បញ្ចូលទាំងវិក្កយបត្រការធ្វើដំណើរ និងទេសចរណ៍ដោយប្រយោល សរុបក្នុងឆ្នាំ 2014 ត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថាស្មើនឹង 19.3% (2.3 ពាន់ពាន់លានបាត) នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់**ប្រទេសថៃ**។ការរួមចំណែកជាក់ស្តែងនៃវិស័យទេសចរណ៍ចំពោះផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបគឺទាបជាងភាគរយទាំងនេះ ដោយសារផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបត្រូវបានវាស់ជាតម្លៃបន្ថែម មិនមែនចំណូលទេ។តម្លៃបន្ថែមនៃឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍របស់ប្រទេសថៃមិនត្រូវបានគេដឹងទេ (តម្លៃបន្ថែមគឺចំណូលតិចជាងការទិញធាតុចូល)។យោងតាមអគ្គលេខាធិការនៃការិយាល័យក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមជាតិនៅឆ្នាំ 2019 គម្រោងរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលវិស័យទេសចរណ៍នឹងមាន 30% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបនៅឆ្នាំ 2030 កើនឡើងពី 20% នៅឆ្នាំ 2019 ។  

ទេសចរណ៍នៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ 2017 មានចំនួន 10.4% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ពិភពលោក និង 313 លានការងារ ឬ 9.9% នៃការងារសរុប។  រដ្ឋាភិបាលភាគច្រើនចាត់ទុកវិស័យទេសចរណ៍ថាជាអ្នករកប្រាក់ងាយស្រួល និងជាផ្លូវកាត់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច។  ភាពជោគជ័យនៃវិស័យទេសចរណ៍ត្រូវបានវាស់វែងដោយចំនួនអ្នកទស្សនា។ នៅឆ្នាំ 2019 ចំនួនទេសចរណ៍នៅប្រទេសថៃបានកើនឡើងរហូតដល់ 39 លាននាក់ច្រើនជាងគេនៅលើអាស៊ីអាគ្នេយ៍ប៉ុន្តែនៅចំនួនទេសចរណ៍មានការធ្លាក់ចុះដោយសារតែវិបត្តិកូវីដ19 គេអាចប៉ាន់ស្មានថានៅឆ្នាំ 2030 ប្រទេសថៃ នឹងអាចមានភ្ញៀវទេសចរណ៍ជាង 79លាននាក់និងឆ្នាំ2050និងមានចំនួនទេសចរណ៍ប្រមាណជាង 50 លាននាក់ ។  
រូបភាពតូច|វត្តអរុណ 

## ឯកសារយោង
ទេសចរណ៍ប្រទេសវៀតណាម

**ទេសចរណ៍**​ក្នុង​**ប្រទេស​វៀតណាម**​គឺ​ជា​សារធាតុផ្សំ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​នៃប្រទេសវៀតណាម​ទំនើប។  ក្នុងឆ្នាំ 2019 វៀតណាមបានទទួលភ្ញៀវអន្តរជាតិចំនួន 18 លាននាក់ ដែរបានកើនឡើងពី 2.1 លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ 2000។ រដ្ឋបាលជាតិទេសចរណ៍វៀតណាមកំពុងអនុវត្តតាមផែនការរយៈពេលវែងដើម្បីធ្វើពិពិធកម្មឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ ដែលនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរបរទេសចូលប្រទេស។  

ការ​មក​ដល់​របស់​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​បាន​បន្ត​កើន​ឡើង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។  ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៨ វៀតណាម​បាន​ទទួល​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​អន្តរជាតិ​ចំនួន ៤,២១៨ លាន​នាក់ ហើយ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៩ មាន​ចំនួន ៣,៨ លាន​នាក់ ធ្លាក់​ចុះ ១១%។  ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២ វៀតណាម​ទទួល​បាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​៦,៨៤​លាន​នាក់​។  នេះគឺជាការកើនឡើង 13% ពីតួលេខឆ្នាំ 2011 នៃភ្ញៀវអន្តរជាតិចំនួន 6 លាននាក់ ដែលជាការកើនឡើងនៃភ្ញៀវទេសចរណ៍ 2 លាននាក់ធៀបនឹងការមកដល់ឆ្នាំ 2010។  ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៦ វៀតណាម​បាន​ស្វាគមន៍​ភ្ញៀវ​អន្តរជាតិ​ចំនួន ១០ លាន​នាក់ ដែល​តំណាង​ឱ្យ​កំណើន ២៦% ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ​មុន។  

## ឯកសារយោង
ព្រះម៉ែកាលី

[រូបភាពតូច| [ទេវរូបព្រះម៉ែកាលី សិល្បៈឥណ្ឌា។.]]
[រូបភាពតូច|[ទេវរូបព្រះម៉ែកាលី សិល្បៈឥណ្ឌា។.]]

ព្រះម៉ែកាលី ឬ ព្រះនាងកាលី (ព្រះនាងខ្មៅ។ ពាក្យថា កាលី Kali មានន័យម្យ៉ាងថា ខ្មៅ) ឬ ចៅម៉ែកាលី ឬ នាងព្រះកាលី ឬ ព្រះកាលី ( , អង់គ្លេស: Kali ,  ) គឺ ទេពធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញសាសនា ឬហិណ្ឌូសាសនា។ ព្រះនាងគឺជាព្រះនៃ ពេលវេលា សេចក្ដីស្លាប់ និងការកម្ទេច (Goddess of time, death and destruction) និងជាប្រពន្ធរបស់ព្រះសិវ:។ Etymologically the term *Kali* refers to one who governs time or is black.

[រូបភាពតូច|[ទេវរូបព្រះម៉ែកាលី សិល្បៈឥណ្ឌា។.]]

## មើលផងដែរ 
*លោកយាយម៉ៅ
*ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ
*សាសនាខ្មោច
*ព្រះមេស្រូវ
*ព្រះបាទវេស្សវ័ណ(ព្រះពៃស្រពណ៍)
*ព្រះម៉ែនាង​បក់
*ព្រះនាងសុនទរីវាណី
*ព្រះភូមិទេវតា 
*រានទេវតា
*ព្រះមហាជ័យពៃរស្រព
*រុក្ខទេវតា
*យ័ន្ត
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងឃុនឆាង ឃុនផែន
*រាយព្រះនាមទេពធីតារក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក
ទេសចរណ៍នៅប្រទេសឡាវ

វិស័យទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសឡាវត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលកម្រិតក្រសួងគឺ រដ្ឋបាលទេសចរណ៍ជាតិឡាវ (LNTA)។ នៅ 2019 មុនវិបត្តិកូវីដ19 ប្រទេសឡាវទទួលភ្ញៀវទេសចរប្រមាណជាងជិត5លាននាក់តែដោយសារវិបត្តិកូវីដ19ប្រទេសឡាវបានទទួលការធ្លាក់ចុះនូវភ្វៀវទេសចរណ៍និងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ដកិច្ចជាតិ។

## ឯកសារយោង
ឆាលី ដាមេលីយ៉ូ

**ឆាលី ហ្គ្រេស ដាមេលីយ៉ូ** (, កើត ១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០០៤) គឺជាបុគ្គលិកលក្ខណៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមអាមេរិក និងអ្នករាំ។ នាងគឺជាអ្នករាំដែលមានការប្រកួតប្រជែងអស់រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំមុនពេលចាប់ផ្តើមអាជីពប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមរបស់នាងក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ នៅពេលដែលនាងចាប់ផ្តើមបង្ហោះខ្លឹមសារយ៉ាងសកម្មនៅលើវេទិកាចែករំលែកវីដេអូ ទិកតុក (TikTok) ជាកន្លែងដែលនាងចាប់ផ្តើមបង្ហោះវីដេអូរាំទៅកាន់បទចម្រៀងដែលកំពុងពេញនិយមនៅលើវេទិកា។ នាងទទួលបានការតាមដានយ៉ាងច្រើន ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាអ្នកបង្កើតដែលមានអ្នកតាមដានច្រើនបំផុតនៅលើវេទិកា។

ដាមេលីយ៉ូ បានបង្ហាញខ្លួនជាខ្សែភាពយន្តដំបូងរបស់នាងជាមួយនឹងតួនាទីជាសំឡេងនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចល *StarDog and TurboCat* ឆ្នាំ ២០២០ ហើយបានសម្តែងក្នុងរឿង Hulu docueries The D'Amelio Show ក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្សេងទៀតរបស់នាងរួមមានសៀវភៅ ផតឃែស្ថ ការប្រមូលពណ៌ក្រចក។ ពូកមួយ និងបន្ទាត់តុបតែងមុខ។ នាងគឺជាមនុស្សដំបូងគេដែលរកបានទាំងអ្នកតាមដាន ៥០ លាន និង ១០០ លាននាក់នៅលើ ទិកតុក ហើយជាបុគ្គលិកលក្ខណៈ ទិកតុក ដែលរកចំណូលបានច្រើនជាងគេទីពីរក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ យោងតាម Forbes។ ជារឿយៗនាងត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាតារាធំបំផុតរបស់ ទិកតុក។

## ឯកសារយោង
ស្ថានីយ៍រថភ្លើងភ្នំពេញ

រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពទូទៅនៅស្ថានីយរថភ្លើងភ្នំពេញ(កម្ពុជា)
**ស្ថានីយ៍រថភ្លើងភ្នំពេញ**  គឺជាស្ថានីយ៍រថភ្លើងនៅក្នុង រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា និង​  រតនភណ្ឌមួយនៃភ្នំពេញ។  

## ទីតាំង 
រាជាយស្ម័យានមានទីតាំងនៅជាប់សាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្រ្តសុខាភិបាល និង សាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ក៏ដូចជាស្ថានទូតកាណាដាផងដែរ។     
រូបភាពតូច    

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ស្ថានីយ៍នេះត្រូវបានជួសជុល និងបើកឡើងវិញជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 2010។  

សេវារថភ្លើងដឹកអ្នកដំណើរតាមកាលវិភាគរវាងភ្នំពេញ និងខេត្តព្រះសីហនុ បានដំណើរការឡើងវិញក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ 2016 បន្ទាប់ពីបានផ្អាកអស់រយៈពេល 14 ឆ្នាំ។ បន្ទាប់ពីនោះ សេវារថភ្លើងដឹកអ្នកដំណើរជាច្រើនបានបន្តដំណើរការឡើងវិញ។  គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ មានសេវារថភ្លើងពីភ្នំពេញទៅក្រងពោធិសាត់ ក្រុងបាត់ដំបង ក្រុងសិរីសោភ័ណ និង ប៉ោយប៉ែត។  នឹងមានសេវារថភ្លើងដឹកអ្នកដំណើរពីភ្នំពេញទៅបាងកកនៅឆ្នាំ២០២២។  

នៅខែមេសា ឆ្នាំ 2018 រថភ្លើងដែលដំណើរការដោយ ផ្លូវដែករ៉ូយ៉ាល់ បានចាប់ផ្តើមរត់លឿនពីអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ទៅកាន់ស្ថានីយ៍រថភ្លើងភ្នំពេញ។  គិតត្រឹមឆ្នាំ 2019 ក្រុមហ៊ុន ផ្លូវដែករ៉ូយ៉ាល់ ដំណើរការរថភ្លើងចំនួន 44 គ្រឿងក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយរថភ្លើងដឹកទំនិញពី 15 ទៅ 16 គ្រឿងទៅកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ និងក្រុងប៉ោយប៉ែត។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លូវដែកនៅកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ
កៀវ

**កៀវ** ឬ **គៀវ** (អ៊ុយក្រែន៖ Київ, គ្យីវ) ឬប្រកបថា **គ្យីវ** គឺជារដ្ឋធានីនិងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន ។ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅភាគខាងជើងកណ្តាលប្រទេសអ៊ុយក្រែនតាមដងទន្លេដ្នៀពែរ ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ចំនួនប្រជាជនរបស់ទីក្រុងគឺ ២.៩៦២.១៨០ នាក់ ដែលធ្វើឱ្យគ្យីវក្លាយជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីប្រាំពីរនៅទ្វីបអឺរ៉ុប ។

ទីក្រុងកៀវ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ អប់រំ និងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់មួយនៅអឺរ៉ុបខាងកើត ។ វាជាផ្ទះសម្រាប់ឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ជាច្រើន គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា និងកន្លែងកំណត់
សំគាល់ប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ ទីក្រុងនេះមានប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងទូលំទូលាយ រួមទាំងរថភ្លើងក្រោមដីកៀវ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធានី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធានីនៅទ្វីបអឺរ៉ុប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនៅអ៊ុយក្រែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងបរិសុទ្ធ
ផុស្សរាគ

200x250px|thumb|ផុស្សរាគ.

**​​  កែវផុស្សរាគ ** ឬ **ផុស្សរាគ** () គឺ ឈ្មោះត្បូងមានតម្លៃមួយប្រភេទ : ត្បូងផុស្សរាគ ។. ៚ 

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
* និលរ័ត្ន
* កែវមរកត
* ចូលឆ្នាំខ្មែរ
គិរីវង់ សុខសែនជ័យ F.C.

**គិរីវង់ សុខសែនជ័យ F.C.** ឬ **ក្លឹបបាល់ទាត់ គិរីវង់ សុខសែនជ័យ** (អង់គ្លេស: Kirivong Sok Sen Chey Football Club) ហៅកាត់ថា (KSCFC) គឺជាក្លឹបបាល់ទាត់អាជីពដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ក្រុងតាកែវ ខេត្តតាកែវ ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុង ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ (Cambodian Premier League) ដែលជាក្របខ័ណ្ឌលីគកំពូល នៃបាល់ទាត់កម្ពុជា ។ (KSC) ដែលមានរហ័ស្សនាមថា "អ្នកប្រយុទ្ធ មាន់ជល់" (Cock Fighters) ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាក្លឹបបាល់ទាត់ គិរីវង់ សុខសែនជ័យ F.C. (Kirivong Sok Sen Chey F.C.) ក្នុងឆ្នាំ 2007 រហូតមកដល់បញ្ចុប្បន្ននេះ ។

## ឯកសារយោង
ខេត្តក្របី

**ខេត្ត ក្របី** ( ថៃ : กระบี่ អានថា: **ក្រាប៊ី** ) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តភាគខាងត្បូង ( ចង្វាត ) នៃប្រទេសថៃនៅលើច្រាំងនៃសមុទ្រ អង់ដាម៉ង់ ។  ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តផ្ងាំង ង៉ា , ខេត្ត សូរ៉ាត់ធានី , ខេត្ត នរគស្រីធម្មរាជ និង ខេត្តត្រាំង ។ ខេត្តភូកេត ស្ថិតនៅភាគខាងលិចឆ្លងកាត់ឈូងសមុទ្រ ផ្ងាំង ង៉ា ។ ទីប្រជុំជន ក្របី គឺជាអាសនៈរបស់រដ្ឋាភិបាលខេត្ត។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ខេត្តជុម្ពរ

**ខេត្តជុម្ពរ** ( ថៃ : ชุมพร  ) គឺជា ខេត្តដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង (ចង្វាត) នៃប្រទេសថៃនៅលើ ឈូងសមុទ្រថៃ ។  ខេត្តជិតខាងគឺ ខេត្តប្រចួបគីរីខ័ន្ធ , ខេត្តសូរ៉ាតធានី និង ខេត្តរ៉ានុន ។ ខាងលិចជាប់នឹងខេត្ត តំបន់តានីនថារី របស់ប្រទេសភូមា ។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃដី ៦ ០០៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជន ៥១០ ៩៦៣ នាក់ ។  

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ខេត្តត្រាំង

**ខេត្តត្រាំង** ( ថៃ :  ตรัง , អានថា: **ត្រាំង** ) ហៅផងដែរថា **មឿងថាប់ធៀង** (เมืองทับเที่ยง) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោម ខេត្តភាគខាងត្បូង (ចង្វាត) នៃប្រទេសថៃដែលនៅខាងលិច ឧបទ្វីបម៉ាឡេ ប្រឈមមុខនឹង ទ្វារសមុទ្រមលក្កា ។ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តក្របី ខេត្តនរគស្រីធម្មរាជ ខេត្តព័ទ្ទលុង  និង ខេត្តស្តូល ។  

**ខេត្តត្រាំង** ពីមុនជាកំពង់ផែដែលពាក់ព័ន្ធនឹងពាណិជ្ជកម្មបរទេស វា​ជា​កន្លែង​ដំបូង​ដែល​គេ​ដាំ​កៅស៊ូ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ។ កៅស៊ូត្រូវបានគេនាំយកដើមកៅស៊ូពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ីមកដាំនៅទីនេះក្នុងឆ្នាំ 1899 ហើយឥឡូវនេះកៅស៊ូគឺជាការនាំចេញដ៏សំខាន់របស់ប្រទេស។ ទន្លេ **ត្រាំង** ហូរកាត់ខេត្តនេះចេញពីជួរភ្នំខៅហ្លួង ហើយទន្លេប៉ាលៀន (แม่น้ำปะเหลียน) ហូរចេញពីភ្នំបន្ទាត់ (เทือกเขาบรรทัด) ខេត្ត **ត្រាំង** មានផ្ទៃដីប្រមាណ 5,000 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និង 199 គីឡូម៉ែត្រនៃ ច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកា ។  

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ខេត្តព័ទ្ធលុង

**ខេត្តព័ទ្ធលុង** (សៀម : พัทลุง) គឺជាខេត្តមួយនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសសៀម។ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តនគរស្រីធម្មរាជា ខេត្តសុងក្លា ខេត្តស្តូល និង ខេត្តត្រាំង។**ខេត្តព័ទ្ធលុង**​គឺជា​ខេត្ត​ដែលសំខាន់​មួយ​ដែល​គ្មាន​ផ្លូវ​គោកនៅ​ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត ០២ នៅភាគខាង​ត្បូង​ប្រទេសសៀមមួយ​ទៀតគឺខេត្តយ៉ាឡា​ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ទីក្រុង

**ទីក្រុង** ឬ **ទីប្រជុំជន** គឺជាកន្លែងតាំងទីលំនៅរបស់មនុស្សដ៏ច្រើន។ ទីក្រុងជាទូទៅមានប្រព័ន្ធទូលំទូលាយសម្រាប់លំនៅដ្ឋាន ការដឹកជញ្ជូន អនាម័យ ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ ការប្រើប្រាស់ដី ការផលិតទំនិញ និងការទំនាក់ទំនង។ ដង់ស៊ីតេរបស់ពួកវាជួយសម្រួលដល់អន្តរកម្មរវាងមនុស្ស អង្គការរដ្ឋាភិបាល និងអាជីវកម្ម ជួនកាលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ភាគីផ្សេងៗក្នុងដំណើរការនេះ ដូចជាការកែលម្អប្រសិទ្ធភាពនៃទំនិញ និងការចែកចាយសេវាកម្មជាដើម។ **ទីក្រុង** គឺជាតំបន់ទីប្រជុំជនដ៏ធំ និងមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនលើសលប់ ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធល្អនៃអគារ ផ្លូវថ្នល់ ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងទៀត។  ទីក្រុងគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម វប្បធម៌ និងរដ្ឋាភិបាល ហើយដែលតែងតែបម្រើជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់បណ្តាញដឹកជញ្ជូន និងទំនាក់ទំនង។  ទីក្រុងអាចមានទំហំចាប់ពីទីក្រុងតូចៗ រហូតដល់តំបន់ទីប្រជុំជនធំទូលាយ ដែលមានប្រជាជនរស់នៅរាប់លាននាក់។  និយមន័យនៃទីក្រុងមានភាពខុសប្លែកគ្នារវាងប្រទេស និងតំបន់ ប៉ុន្តែជាទូទៅវាសំដៅទៅលើតំបន់ទីក្រុងដែលមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់ និងឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌យ៉ាងសំខាន់។
រូបភាពតូច|ជើងមេឃនៃរាជធានីភ្នំពេញ ជាមួយនឹងទិដ្ឋភាពពីលើអាកាសនៃព្រះបរមរាជវាំងកម្ពុជា
តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ អ្នករស់នៅក្នុងទីក្រុងគឺជាសមាមាត្រតូចមួយនៃមនុស្សជាតិទាំងមូល ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីពីរសតវត្សនៃនគរូបនីយកម្ម និងឆាប់រហ័សដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ជាងពាក់កណ្តាលនៃចំនួនប្រជាជនពិភពលោកឥឡូវនេះរស់នៅក្នុងទីក្រុង ដែលមានផលវិបាកយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះនិរន្តរភាពពិភពលោក។ ទីក្រុងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះជាធម្មតាបង្កើតបានជាស្នូលនៃតំបន់ទីប្រជុំជនធំជាង និងតំបន់ទីក្រុង - បង្កើតអ្នកធ្វើដំណើរជាច្រើនដែលធ្វើដំណើរទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលទីក្រុងសម្រាប់ការងារ ការកម្សាន្ត និងការអប់រំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងពិភពនៃសកលភាវូបនីយកម្មដែលកាន់តែខ្លាំងឡើង ទីក្រុងទាំងអស់មានកម្រិតខុសគ្នាក៏បានតភ្ជាប់ជាសកលលើសពីតំបន់ទាំងនេះផងដែរ។ ឥទ្ធិពលកើនឡើងនេះមានន័យថា ទីក្រុងក៏មានឥទ្ធិពលយ៉ាងសំខាន់លើបញ្ហាសកលផងដែរ ដូចជាការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព ការឡើងកំដៅផែនដី និងសុខភាពពិភពលោក។ ដោយសារតែឥទ្ធិពលសំខាន់ៗទាំងនេះលើបញ្ហាសកលលោក សហគមន៍អន្តរជាតិបានផ្តល់អាទិភាពដល់ការវិនិយោគនៅក្នុងទីក្រុងប្រកបដោយនិរន្តរភាព តាមរយៈគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ដោយសារតែប្រសិទ្ធភាពនៃការដឹកជញ្ជូន និងការប្រើប្រាស់ដីតូចជាង ទីក្រុងដែលមានដង់ស៊ីតេមានសក្តានុពលក្នុងការមានទីតាំងអេកូឡូស៊ីតូចជាងសម្រាប់អ្នករស់នៅជាង តំបន់ដែលមានប្រជាជនតិច។ ដូច្នេះហើយ ទីក្រុងតូចចង្អៀតត្រូវបានសំដៅជាញឹកញាប់ថាជាធាតុសំខាន់នៃការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។​ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រមូលផ្តុំនេះក៏អាចមានផលវិបាកអវិជ្ជមានសំខាន់ៗផងដែរ ដូចជាការឡើងកំដៅក្នុងទីក្រុង ការប្រមូលផ្តុំការបំពុល និងការសង្កត់ធ្ងន់លើការផ្គត់ផ្គង់ទឹក និងធនធានផ្សេងទៀត។
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពពីលើអាកាសរាជធានីភ្នំពេញ
រូបភាពតូច|ក្រុងភ្នំពេញនាពេលយប់មើលពីទិសខាងកើត។
លក្ខណៈសំខាន់ៗផ្សេងទៀតនៃទីក្រុង ក្រៅពីចំនួនប្រជាជន រួមមានស្ថានភាពរាជធានី និងការបន្តកាន់កាប់ទីក្រុង។ ជាឧទាហរណ៍ រាជធានីរបស់ប្រទេសដូចជា ប៉េកាំង ឡុងដ៍ ទីក្រុងម៉ិកស៊ិក ទីក្រុងមូស្គូ ណៃរ៉ូប៊ី ញូវដេលី ប៉ារីស រ៉ូម ទីក្រុងអាថែន សេអ៊ូល សិង្ហបុរី តូក្យូ និងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី ឆ្លុះបញ្ចាំងពីអត្តសញ្ញាណ និងចំណុចកំពូលនៃប្រជាជាតិរៀងៗខ្លួន។ រាជធានីប្រវត្តិសាស្ត្រមួយចំនួន ដូចជាក្យូតូ និងស៊ីអាន រក្សាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ពួកគេ ទោះបីជាមិនមានឋានៈជារាជធានីទំនើបក៏ដោយ។ ទីសក្ការៈបូជាសាសនាផ្តល់ឧទាហរណ៍មួយទៀតនៃឋានៈរដ្ឋធានីនៅក្នុងសាសនាមួយ ទីក្រុងយេរូសាឡឹម មេកា វ៉ារ៉ាណាស៊ី អាយ៉ូតយ៉ា ហារីដវ៉ា និង អាឡាហាបាដ នីមួយៗមានសារៈសំខាន់។ 

## ឯកសារយោង
The Tinder Swindler

***The Tinder Swindler*** គឺជាខ្សែភាពយន្តឯកសារ ឧក្រិដ្ឋកម្មពិត របស់ចក្រភពអង់គ្លេសដែលដឹកនាំដោយ Felicity Morris ហើយបានចេញផ្សាយនៅលើ Netflix នៅថ្ងៃទី 2 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2022។  ភាពយន្តឯកសារប្រាប់ពីរឿងរ៉ាវរបស់មេទ័ពអ៊ីស្រាអែល Simon Leviev (ឈ្មោះកំណើត Shimon Hayut) ដែលបានប្រើកម្មវិធីណាត់ជួប Tinder ដើម្បីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយបុគ្គលផ្សេងៗដែលបន្ទាប់មកគាត់បានរៀបចំផ្លូវអារម្មណ៍ក្នុងការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់របៀបរស់នៅដ៏ខ្ជះខ្ជាយរបស់គាត់ទៅតាមលេសថាគាត់ត្រូវការលុយដើម្បីគេចចេញពីសត្រូវរបស់គាត់។ " 

## គ្រោងការណ៍ និងប្រវត្ត 
បុរស​ជនជាតិ​អ៊ីស្រាអែល​ម្នាក់​​ឈ្មោះ Shimon Hayut បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ជុំវិញ​ទ្វីប​អឺរ៉ុប ដោយ​បង្ហាញ​ខ្លួន​ថា​ជា​កូនប្រុស​របស់​មហាសេដ្ឋី​ពេជ្រ​រុស្ស៊ី-អ៊ីស្រាអែល Lev Leviev ។  បន្ទាប់មកគាត់នឹងប្រើប្រាស់លុយដែលទទួលបានតាមរយៈការបោកបញ្ឆោតដើម្បីទាក់ទាញជនរងគ្រោះថ្មីៗ ខណៈដែលកំពុងដំណើរការ គម្រោង Ponzi ។ 

Kevin Maher នៃ *The Times* បានផ្តល់ឱ្យខ្សែភាពយន្ត 4/5 ដោយពណ៌នាថាវាជា " *Jaws* of internet dating documentaries " ហើយបានសរសេរថា: "វាពិតជាឃោឃៅខ្លាំងណាស់, ជំរុញនិងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភដែលការរំពឹងទុកនៃការណាត់ជួបតាមអ៊ីនធឺណិតបន្ទាប់ពី *Tinder Swindler* ប្រហែលជាហាក់ដូចជាល្ងង់ខ្លាំងណាស់។ "  Rebecca Nicholson នៃ *The Guardian* ក៏បានផ្តល់ឱ្យវានូវផ្កាយ 4/5 ដោយសរសេរថា " *Tinder Swindler* គឺរហ័សរហួននិងឆ្លាតហើយទុកឱ្យអ្នកចង់បានច្រើនជាងនេះ ជាជាងការចោលធុងសម្រាប់គ្រប់មុំដែលអាចធ្វើទៅបាន" ។  Ed Cumming នៃ *The Independent* ក៏បានផ្តល់ឱ្យវានូវផ្កាយ 4/5 ផងដែរដោយនិយាយថា "ទោះបីជាអំបោះដ៏អស្ចារ្យនៅកណ្តាលរបស់វាក៏ដោយ [ខ្សែភាពយន្ត] ពេលខ្លះធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពព្រងើយកន្តើយចំពោះខ្លួនឯងជាទូទៅចំពោះភាពយន្តឯកសារទំនើបជាច្រើនជាមួយនឹងការស្ថាបនាឡើងវិញនូវស្រមោលគ្មានទីបញ្ចប់។

Brian Lowry នៃ CNN កាន់តែរិះគន់ខ្សែភាពយន្តនេះដោយសរសេរថា "ការរួមបញ្ចូលគុណភាពនៃខ្សែភាពយន្ត មួយជីវិត ជាមួយនឹងចំណងជើងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ធាតុទីផ្សារស្ទើរតែបិទបាំងថាសាច់រឿងពិតជាគួរឱ្យធុញទ្រាន់ណាស់" ។ 

ភាពយន្តនេះមានអ្នកទស្សនាចំនួន 45.8 លានម៉ោងនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងសប្តាហ៍ទី 31 ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី 6 ខែកុម្ភៈ ហើយបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង 10 នៅលើ Netflix ក្នុង 92 ប្រទេស។ 

### ការឆ្លើយតបផ្សេងទៀត។ 
បន្ទាប់ពីការចេញផ្សាយខ្សែភាពយន្ត Tinder បានហាមឃាត់ Leviev ជាអចិន្ត្រៃពីវេទិការបស់ខ្លួន។  Match Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនមេរបស់ Tinder ក៏បានហាមឃាត់ Leviev ពីកម្មវិធីណាត់ជួបផ្សេងទៀតរបស់ខ្លួនផងដែរ ដូចជា Hinge, Match.com, Plenty of Fish និង OkCupid ។ 

*Variety* បានរាយការណ៍នៅថ្ងៃទី 4 ខែកុម្ភៈឆ្នាំ 2022 ថាក្រុមហ៊ុន Netflix គ្រោងនឹងបង្កើតខ្សែភាពយន្តឯកសារទៅជា ខ្សែភាពយន្ត ដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។ 

ក្រុមហ៊ុន Netflix បានចេញផ្សាយដៃគូផតឃែស្ថពិសេសបីផ្នែកដែលប្រាប់អំពីការបង្កើតភាពយន្តឯកសារ ហើយស្វែងយល់កាន់តែស៊ីជម្រៅទៅក្នុងជីវិត និងវិធីសាស្រ្តរបស់ Leviev ។ 

នៅថ្ងៃទី 5 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2022 ជនរងគ្រោះទាំងបីនាក់បានបង្កើតយុទ្ធនាការរៃអង្គាសប្រាក់ GoFundMe ដើម្បីទូទាត់បំណុលរបស់ពួកគេ។ 

នៅថ្ងៃទី 22 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2022 លោក Piotr Kaluski បានណែនាំដល់ស្ត្រី និងបង្ហាញនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តថាជាអង្គរក្សរបស់ Leviev បានប្តឹងក្រុមហ៊ុន Netflix ក្នុងតម្លៃ 5.6 លានដុល្លារ ដោយអះអាងថាគាត់ត្រូវបានគេបង្ហាញមិនត្រឹមត្រូវ។ 

នៅចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2022 Leviev បានចាប់ផ្តើមការប្រមូល និងទំនិញ NFT ជាមួយនឹងរូបភាពដែលបានឃើញ និងឃ្លាសម្រង់ដែលបានឮនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តមួយនេះ។ 

## ឯកសារយោង 
* *Tinder Swindler* នៅ Tudum របស់ Netflix
* The Tinder Swindler
វត្ត ពិភិទ្ធារាម

**វត្ត ពិភិទ្ធារាម** គឺជាវត្តដ៏ចំណាស់មួយក្នុងចំណោមវត្តនានាក្នុង ខេត្តបាត់ដំបង វត្តនេះស្ថិតនៅ ភូមិព្រែកមហាទេព សង្កាត់សា្វយប៉ោ ក្រុងបាត់ដំបង ខេត្តបាត់ដំបង ដែលមានព្រំប្រទល់ ខាងជើងជាប់នឹងសាលា ព្រៈមុនីវង្ស ខាងត្បូង ជាប់នឹងផ្លូវខេត្ត ខាងកើតជាប់នឹងផ្លូវលេខ២ ខាងលិចជាប់នឹងផ្លូវលេខ៣។ វត្តពិភិទ្ធារាមនេះ បានឧប្បត្តិឡើងនៅឆ្នាំ១៨៧៣នៅលើទឹកដីរបស់ តារស់ ដែលគាត់បានប្រគេនដល់ សង្ឃ។ លឺតាមចាស់ៗ និងអាច្យតូច ជិន ហើយនិងលោក ហង់ សុផល ដែល ជាអតីតចៅអធិការបានអោយ ដឹងថាៈពាក្យថា ពិភិទ្ធ គឺជាងារបស់តារស់ជាម្ចាស់ដីនាសម័យនោះ ដូច្នេះអ្នកភូមិចំណុះជើងវត្តហៅវត្តពិភិទ្ធរាម ងារបស់គាត់រៀងមក។
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃវត្ត ពិភិទ្ធារាម
ផ្ទែដីវត្តពិភិទ្ធរាម មានចំនួន ១៣៩៩២ម៉ែត្រក្រឡា ដែលមានបណោ្តយ១៣២ម៉ែត្រ និង ទទឹង១០៦ម៉ែត្រ នៅចំកណ្តាលដីវត្តមាន ព្រៈវិហារមួយដ៏ធំស្កឹមស្កែកសាងអំពីឈើ(២៣x១៦) នៅ ស.ព២៤៦២ នេះបើយោង អក្សចារឹកនៅហោជាងខាងលិច ប៉ុន្តែនៅក្លោងទ្ធារព្រះវិហារខាងលិច សរសេរដោយលោកគ្រូចៅអធិកា អិត អាន ព្រះវិហារនេះកសាងនៅ គ.ស.១៨៨៨។ ធម្មមន្ទីរ សាងអំពីបេតុង កំពង់២ជាន់ បណ្តាយ១១ម៉ែត្រ ទទឹង១០ម៉ែត្រ ធម្មសភាសាលា ជញ្ជាំងបេតុង ប្រក់ក្បឿង៣ខ្នងជាប់គ្នា បណ្តោយ៤៦ម៉ែត្រ ទទឹង១៦ម៉ែត្រ កំពស់១ជាន់ កុដិចែវ កសាងពីបេតុង ដំបូលរាប កំពស់១ជាន់ បណ្តោយ២៨ម៉ែត្រ ទទឹង៨ម៉ែត្រ កុដិកសាងបេតុង ប្រក់ក្បឿង ២ជាន់ កុដិធ្វើពីបេតុង១ជាន់ ២ខ្នងដាច់ពីគ្នា និង កុដិ២ជាន់ទៀតធ្វើពីបេតុងដំបូលរាប លើសពីនេះនៅមានកុដិឈើប្រក់ស្លឺកតូចៗច្រើនទៀត។ ប៉ុន្តែដោយឆ្លងកាត់សង្គ្រាមដ៏យូរលង់ជាពិសេសក្នុងសម័យ ៣ឆ្នាំ ៨ខែក្នុងការគ្រប់គ្រង របស់ ពល ពត សមិទិ្ធផលផ្សេងៗ កុដិ សាលាជាដើមត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញសើ្ទគ្មានសល់ ហើយគេយកកន្លែងទីសក្ការៈបូជាធ្វើកន្លែងចិញ្ចឹមជ្រូក និងដាក់ លាមកជ្រូកទៅវិញ។ ក្រោយថ្ងៃរំដោះ ៧ មករា១៩៧ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និង រណសិរ្សសាមគ្គី សង្រោះ ជាតិ កម្ពុជាតិកម្ពុជា ព្រះពុទ្ធសាសនា ត្រូវបានបងើ្កតឱ្យមានឡើងវិញ។  
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពនៃវត្ត 

## ឯកសារយោង
វត្តសង្កែ

វត្តសង្កែគឺជាវត្តបែបព្រះពុទ្ធសាសនាថេវាទ មានចម្ងាយពីផ្សាណាត់ចម្ងាយប្រមាណជាង ១ គីឡូម៉ែត្រ ស្ថិត​ក្នុង​ក្រុងបាត់ដំបង  វត្ត​សង្កែនេះត្រូវ​បាន​ផ្តើមកសាង​ឡើង​ដោយ​លោកក​ឋា​ថន ញ៉ុញ ឬ​លោក​ម្ចាស់​ព្រះ​កោដ្ឋ ។ វត្ត​នេះ​ គឺជា​វត្ត​ដែល​ធំ​ជាងគេ​នៅ​ក្នុងក្រុង​បាត់ដំបង នា​សម័យ​ចៅពញា ក​ឋា​ថន ឈុំ ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩០០ ។ 

*
* រូបភាពតូច|ខ្លោងទ្វារវត្តសង្កែ នៅខេត្តបាត់ដំបង 
*

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
វត្ត«​ឥន្ទ្រា​ធិ​បតី» ឬវត្ត«​សង្កែ» ​​​ស្ថិត​ក្នុង​ក្រុងបាត់ដំបង បើ​​យោង​តាម​ឯកសារ​របស់​មន្ទីរ​វប្បធម៌ និង​មន្ទីរ​ទេសចរណ៍នោះ ព្រះ​វិហារ​នៃ​វត្ត​សង្កែនេះ ​ត្រូវ​បាន​ផ្តើមកសាង​ឡើង​ដោយ​លោកក​ឋា​ថន ញ៉ុញ ឬ​លោក​ម្ចាស់​ព្រះ​កោដ្ឋ ។ វត្ត​នេះ​ គឺជា​វត្ត​ដែល​ធំ​ជាងគេ​នៅ​ក្នុងក្រុង​បាត់ដំបង នា​សម័យ​ចៅពញា ក​ឋា​ថន ឈុំ ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩០០ ។  

ស្ថាបត្យកម្ម​នៃ​ព្រះ​វិហារ គឺជា​ប្រភេទ​សំណង់​មុខដាច់ ​ដែលបច្ចុប្បន្ន​កម្រ​និង​ជួប​នៅ​ក្នុងស្រុក​ ​។ ចំណែក​តួ​រូប​ព្រះ​អង្គ​ជីវ៍ ត្រូវ​ចាស់​ៗ​ដំណាល​ថា​ ព្រះ​អង្គ​មាន​បារមី​ខ្លាំងពូកែ​ ដោយពេល​កសាង​មាន​បញ្ចុះ​នៅ​ព្រះ​ 

ក្រឹ​ង​) នៃ​ព្រះ​វិហារ ​គឺ​សល់​តាំងពី​បុរាណកាល​មក​ ។ នៅ​សម័យ​ខ្មែរក្រហម ​គេ​បាន​យក​ព្រះ​វិហារ​វត្ត​សង្កែ​នេះ ​ធ្វើ​ជា​ឃ្លាំង​ដាក់​គ្រាប់ ហើយ​ជា​តំបន់ហាមឃាត់ ប៉ុន្តែចុងខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៧៨ ត្រូវ​កង​ទ​ព័​ស្ម័គ្រចិត្ត​វៀត​ណាម បាន​វាយលុក​ចូល​ជួយ​ដល់​កងទ័ព​កម្ពុជា ដើម្បី​រំដោះ​ចេញពី​របប​ប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុ​ល ពត ខ្លាំង​ទាំង​ផ្លូវគោក និង​អាកាស យន្តហោះ វៀតណាម​បាន​ទំលាក់​គ្រាប់​លើ ព្រះ​វិហារ វត្ត​សង្កែ ព្រោះ​ដឹង​ថា ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​យក​ព្រះ​វិហារ​នេះ​ ធ្វើ​ជា​កន្លែង​ទុកដាក់​ឃ្លាំង​ស្តុក​គ្រាប់គ្រប់​ប្រភេទ​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​វិហារ​នេះ ។ 
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃព្រះវិហារវត្តសង្កែ
ព្រះ​វិហារ​បាន​ឆេះ​ និង​ខូចខាត​ទាំងស្រុង (​មាន​រូប​ចាស់​បន្សល់​តាម​ឯកសារ​) ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​ពិសេស​នោះ​គឺ​តួ​រូប​ព្រះ​អង្គ​ជីវ៍ ក្នុង​ព្រះ​វិហារ​មិន​ខូចខាត​អ្វី​ឡើយ ដោយ​ភាព​ខ្ទេចខ្ទាំ បាន​បន្សល់​ទុក​មក តំបន់​នេះ​ក៏​នៅ​មិន​ទាន់​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​ចេញចូល​ដែរ បាន​ត្រឹមតែ​មើលឃើញ​ពី​ចម្ងាយ ​ឬ​នៃ​ត្រើយម្ខាង​ស្ទឹង​សង្កែ បន្ត​រហូត​​ដល់​ពេល​ដក​កងទ័ព​វៀតណាម​ចេញ​ទៅ​វិញ​អស់​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៧​ឬ​១៩៨៨​ដោយ​បាន​រៀបចំ​ជា បន្ត​មក​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ទើប​គេ​បាន​កសាង​ព្រះ​វិហារ​ថ្មី​ដោយ​សាង​លើ​ទីតាំង​ខឿន​នៃ​ព្រះ​វិហារ​ចាស់​ដដែល ។

## ឯកសារយោង
ខេត្តប៉ាត់តានី

**ខេត្តប៉ាត់តានី** ( ថៃ : ปัตตานี អានថា : ប៉ាត់តានី, ប្រកប: បុ័តានី,  ភាសាម៉ាឡេប៉ាត់តានី : ڤطاني ) គឺជាខេត្តមួយនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ ខេត្តជិតខាងគឺ(ពីភាគអាគ្នេយ៍តាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តនរាធិវាស ខេត្តយលា និង ខេត្តសង្ខលា ។ រាជធានីរបស់វាគឺទីក្រុង ប៉ាត់តានី ។ 

## រដ្ឋបាល 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ខេត្តនរាធិវាស

**ខេត្ត នរាធិវាស** ( ថៃ : นราธิวาส , អានថា: ណារ៉ាធិវ៉ាត់ ) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តភាគខាងត្បូង ( ចង្វាត) នៃ ប្រទេសថៃ ។ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងលិចតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តយលា និង ខេត្តប៉ាត់តានី ។ នៅភាគខាងត្បូងខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់ រដ្ឋ កេឡានតាន និង ពេរ៉ាក់ របស់ប្រទេស ម៉ាឡេស៊ី ។ ខ្សែរថភ្លើងភាគខាងត្បូងបញ្ចប់នៅក្នុងខេត្តនេះ ដែលជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តចំនួនបួនរបស់ប្រទេសដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ខេត្តនេះមានវប្បធម៌ ក៏ដូចជាធនធានធម្មជាតិជាច្រើន ហើយមានជីជាតិគួរសម។ **ខេត្តនរាធិវាស** មានចម្ងាយប្រហែល 1,140 គីឡូម៉ែត្រ ភាគខាងត្បូង ទីក្រុងបាងកក និងមានផ្ទៃដី 4,475 គីឡូម៉ែត្រ 2 (1,728 sq mi)។ ចិតសិបប្រាំភាគរយនៃតំបន់នេះគឺជាព្រៃ និងភ្នំ និងមានអាកាសធាតុត្រូពិច។ 

## ឯកសារយោង
អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិយុាំងហ្គូន

**អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិយ៉ាំងហ្គោន** ( ភូមា :   ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် គឺជាព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ ចម្បងនិងមមាញឹកបំផុតរបស់ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ អាកាសយានដ្ឋាននេះមានទីតាំងនៅ មីង៉ាឡាដុន ចម្ងាយ 15 គីឡូម៉ែត្រ (9.3 mi) ភាគខាងជើងនៃកណ្តាលទីក្រុង យ៉ាំងហ្គូន ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មីយ៉ាន់ម៉ា ទាំង១០និងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អន្តរជាតិប្រហែល ៣០ ដំណើរការនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិយ៉ាំងហ្គោន។ អាកាសយានដ្ឋាននេះត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជា អាកាសយានដ្ឋាន មីង៉ាឡាដុន ដោយសារតែទីតាំងរបស់វា។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាកាសយានដ្ឋាន
ភ្នំពេញ (អសង្ស័យកម្ម)

## ភូមិសាស្ត្រ
*ភ្នំពេញ ឬ វត្តភ្នំ
## បំនែងចែករដ្ឋបាល
*ភ្នំពេញ រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
*ឃុំភ្នំពេញ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ។
ទេសចរណ៍នៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា

**វិស័យទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា)** គឺជាវិស័យដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2022 ពាក្យស្នើសុំទិដ្ឋាការទេសចរណ៍ថ្មីនៅតែបន្តត្រូវបានផ្អាក។  ទោះបីជា មីយ៉ាន់ម៉ា មានសក្តានុពលទេសចរណ៍ដ៏អស្ចារ្យ និងការទាក់ទាញនៅក្នុងការគោរពជាច្រើនក៏ដោយ ក៏ឧស្សាហកម្មភាគច្រើននៅតែត្រូវការអភិវឌ្ឍ។ ចំនួន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ទៅ​ភូមា​មាន​ចំនួន​តិច​បើ​ធៀប​នឹង​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ដែល​មាន​ចំនួន​ច្រើន​ជាងគឺ ​ប្រទេសឡាវ​ ។ នេះ​ជា​ចម្បង​ដោយ​សារ ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ ​របស់​ខ្លួន. ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីរបបយោធាបានផ្ទេរអំណាចទៅឱ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល វិស័យទេសចរណ៍បានឃើញការកើនឡើងនៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍ ហើយនៅឆ្នាំ 2012 ចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍បានកើនឡើងលើសពីមួយលាននាក់ជាលើកដំបូង។ ក្នុងឆ្នាំ 2013 ផែនការមេទេសចរណ៍ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយកំណត់គោលដៅចំនួន 7.5 លាននាក់មកដល់នៅឆ្នាំ 2020។  

វិស័យទេសចរណ៍ត្រូវបានអភិវឌ្ឍជាចម្បងដោយរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបានជំរុញទេសចរណ៍តាំងពីឆ្នាំ 1992។ សហគ្រាសឯកជនក៏មានផងដែរ ដែលផ្តល់សេវាកម្មដល់ភ្ញៀវទេសចរយ៉ាងទូលំទូលាយ។ 

ក្នុងឆ្នាំ 2010 ភ្ញៀវទេសចរបរទេសចំនួន 791,505 នាក់បានទៅទស្សនាប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយមានភ្ញៀវទេសចរបរទេសចំនួន 295,174 នាក់បានចូលប្រទេសតាមរយៈអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិយ៉ាំងហ្គោន។ នៅឆ្នាំ 2012 ភ្ញៀវទេសចរបរទេសជាង 1 លាននាក់បានទៅទស្សនាប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។  ក្នុងឆ្នាំ 2013 ចំនួនភ្ញៀវបរទេសបានឈានដល់ជាង 2.04 លាននាក់ ដោយរាប់ទាំងការមកដល់តាមផ្លូវអាកាស និងផ្លូវគោក។ 

អតីតរដ្ឋមន្ត្រីទេសចរណ៍ភូមាបានប៉ាន់ប្រមាណថា 12% នៃប្រាក់ចំណូលរបស់រដ្ឋាភិបាលគឺបានមកពីវិស័យទេសចរណ៍ ដោយឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍បានរួមចំណែក 182 លានដុល្លារអាមេរិក (2007) ទៅក្នុងថវិកាប្រចាំឆ្នាំរបស់រដ្ឋាភិបាល។ 

## ស្ថិតប្រចាំឆ្នាំ 
ការមកដល់របស់ភ្ញៀវទេសចរទៅកាន់ចំណុចចូលទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន ច្រកទ្វារម៉ាន់ដាដា និងច្រកបាកាន ច្រកទ្វារណៃពិដោ និងទេសចរណ៍ព្រំដែន។

### អ្នកទេសចរតាមសញ្ជាតិ 
ស្ថាប័នស្ថិតិរបស់រដ្ឋាភិបាល អង្គការស្ថិតិកណ្តាលបានរាយការណ៍ថាមានអ្នកធ្វើដំណើរជាង **3,000,000** នាក់បានសម្រុកទៅកាន់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងឆ្នាំ 2014 ធៀបនឹងភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ 816,000 នាក់ក្នុងឆ្នាំ 2011។ ក្នុងចំណោម អ្នកទេសចរ **ចំនួន 1,022,081** នាក់ (មិនរាប់បញ្ចូលអ្នកទស្សនាក្រោមទិដ្ឋាការចូលពិសេសដូចជាទិដ្ឋាការសង្គម ឬអាជីវកម្ម)។ តាមរយៈអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិយ៉ាំងហ្គោន។ 

## សូមមើលផងដែរ 
• អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិយុាំងហ្គូន

## ឯកសារយោង
លីគកំពូលឥណ្ឌា

**លីគកំពូលឥណ្ឌា** (អង់គ្លេស: Indian Premier League - IPL) គឺជាលីកកីឡា cricket បុរសអាជីព ដែលប្រកួតប្រជែងដោយក្រុមចំនួន 10 ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសឥណ្ឌា។  លីកនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមប្រឹក្សាគ្រប់គ្រងកីឡាគ្រីឃីតនៅប្រទេសឥណ្ឌា (អង់គ្លេស: Board of Control for Cricket in India - BCCI) ក្នុងឆ្នាំ 2007 ។

IPL គឺជាលីគកីឡា cricket ដែលមានអ្នកចូលរួមច្រើនជាងគេបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក ហើយក្នុងឆ្នាំ 2014 ត្រូវបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី 6 ដោយចំនួនអ្នកចូលរួមជាមធ្យមក្នុងចំណោមលីកកីឡាទាំងអស់។  ក្នុង​ឆ្នាំ 2010 IPL បាន​ក្លាយ​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​កីឡា​ដំបូង​គេ​ក្នុង​ពិភពលោក​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្សាយ​ផ្ទាល់​នៅ​លើ YouTube ។ តម្លៃម៉ាក IPL ក្នុងឆ្នាំ 2019 គឺ 6.3 ពាន់លានដុល្លារ ។  

មាន ដប់បួនរដូវកាល នៃការប្រកួត IPL ។ អ្នកកាន់ពាន IPL បច្ចុប្បន្នគឺ Chennai Super Kings ដែលឈ្នះ រដូវកាល 2021 ។

## ឯកសារ​យោង
វត្តក្តុលដូនទាវ

**វត្តប្រាប្បច្ចាមិត្រ**ហៅ**វត្តក្ដុល ឬ វត្តក្តុលដូនទាវ** ស្ថិតនៅភូមិក្ដុល សង្កាត់ដូនទាវ ក្រុងបាត់ដំបង ខេត្តបាត់ដំបង ខាងកើតទល់ស្ទឹង    សង្កែ ខាងលិចជាប់អូរ ខាងត្បូងទល់ថ្នល់កៅស៊ូ មានចំងាយប្រមាណ ៤គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តបាត់ដំបង។ ឈ្មោះដើមហៅថាវត្តប្រាប្បច្ចាមិត្រ វត្តនេះបានកសាងឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៨៤៥ ដោយលោក**ឧកញ្ញាបឌិន**។ ហេតុដែលមានឈ្មោះ ថា**វត្តប្រាប្បច្ចាមិត្រ** ព្រោះទីនោះជាទីលានកន្លែងហ្វឹកហាត់ទ័ព និងដោយឧកញ្ញាបដិនចេញទៅធ្វើសឹក សង្គា្រមបង្រ្កាបពួកបច្ចាមិត្ត បានទទួលជ័យជំនះ ដោយលោកបានធ្វើពាក្យសច្ចាថាបើកាលណាធ្វើសឹកឈ្នះសត្រូវនឹងយកទីលានហ្វឹកហាត់ទ័ពនេះកសាងវត្ត ឧទ្ទិសចំពោះ ពុទ្ធសាសនា ការតាំងចិត្តនិង ក្ដីប្រាថ្នារបស់លោកក៏បានសំរេច។  

ហើយបានដាក់ងារវត្តនេះឈ្មោះថាវត្តប្រាប្បមិត្ររហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ម៉្យាងវិញទៀតចំពោះពាក្យវត្តក្ដុល ដែលគេតែងនិយមហៅខាងក្រៅព្រោះក្នុងសម័យនោះមានដើមក្ដុល ដុះនៅតាមដងព្រែកក្ដុល ទើបមានអ្នកស្រុកក្នុងសម័យនោះនិយមហៅថាវត្តក្ដុលតៗគ្នាមក។ ពីឆ្នាំ១៨៤៨ ក្រោយពីឧកញ្ញាបឌិនលោកទទួលមរណៈភាពទៅ មានព្រះគ្រូចៅអធិការ៤អង្គទៀត គ្រប់គ្រងវត្តនេះបន្តបន្ទាប់គ្នា គឺព្រះនាមអិម ព្រះគ្រូបានកសាងបោតនិងកុដិមួយចំនួន ព្រះនាមព្រំ ព្រះគ្រូបានកសាងចេតិយប្រាសាទ១ ព្រះនាម អ៊ុង អ៊ឹម ព្រះគ្រូបានកសាងខឿនព្រះវិហារ និងកុដមួយចំនួន ព្រះនាមជូ ក្រឹង ព្រះគ្រូបានកសាងខឿនព្រះវិហារ ក្លោងទ្វាវត្តសាលាធម្មសភា និងជួសជុលព្រះវិហារ។ 

ប៉ុន្តែជាអកុសល ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៩ ទីអារាមវត្តនេះ មានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ ប្រែក្លាយជាទីលានហាលស្រូវ បញ្ជាន់ស្រូវ ជង្រុកស្រូវ​ និងរោងជាងដេរ និងសមិទ្ធិផលមួយចំនួនក្នុងវត្ត ចេតិយរួមកុដិព្រះសង្ឃ ខ្លះត្រូវបានពួកប៉ុលពត កំទេច ចាប់ផ្សឹកព្រះសង្ឃបង្ខំធ្វើការ និងទារុណកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្រោយថ្ងៃរំដោះ៧មករា ១៩៧៩ ក្រោមការដឹកនាំរបស់រណសិរ្ស សាមគ្គីសង្គ្រោះ ជាតិកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នជា រណសិស្ស សាមគ្គីអភិវឌ្ឍន៍ មាតុភូមិកម្ពុជា និង គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ព្រះពុទ្ធសាសនា ត្រូវបានបង្កើត អោយមានឡើងវិញ វត្តក្ដុលក៏ដូចជាវត្តដ៏ទៃផ្សេងទៀតទូទាំងប្រទេសដែរ។

នៅឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៣ ក្រោមការដឹកនាំថ្នាក់ខេត្ត បានអោយពុទ្ធបរិស័ទ ចំណុះជើងវត្តមួយចំនួនជួយកាប់ឆ្កាព្រៃបោសសំអាត និងជួសជុល​ទីអារាមនេះឡើងវិញ សម្រាប់ព្រះសង្ឃគង់នៅជាទីសក្ការៈរបស់ពុទ្ធបរិស័ទនិងចាត់តាំងអោយព្រះតេជគុណ ឡាច ឆែម ធ្វើជាចៅអធិការវត្ត ហើយរៀបចំអោយមានគណៈកម្មការអាចារ្យវត្ត ដើម្បីអោយងាយស្រួលដល់ ពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្ត ប្រតិបត្តិពិធីបុណ្យទានតាមទំនៀមបុណ្យជាតិ និងបុណ្យសាសនា។ ពីឆ្នាំ ១៩៩៤ ដោយគំនិតដ៏ឆ្លាតវៃ និងការប៉ិនប្រសប់របស់ព្រះគ្រូចៅអធិការ សុច សឿម ធ្វើអោយទីដ្ឋាន មិនតែប៉ុណ្ណោះព្រះគ្រូក៏បានចាត់តាំងអោយមានគ្រូសូត្រស្ដាំ-ឆ្វេង សុទ្ធសឹងជាអ្នកមានទេពកោសល្យអោយមកជួយបំរើការងារខ្លះចំនួសព្រះអង្គ។ ជាពិសេសព្រះគ្រូបានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធ គណៈកម្មការអាចារ្យវត្តអោយមានតម្លាភាព​ ស្នាព្រះហស្ដព្រះគ្រូជាច្រើនដូចជា ជួសជុលព្រះវិហារ ប្រក់ដំបូលព្រះវិហារ កសាងកុដិជាច្រើនឡើងវិញ និងកសាង សាលា     ភត្ត័ ។ បុព្តហេតុទាំងនេះហើយ ធ្វើអោយកិត្តិស័ព្ទ និង កិត្តិនាមវត្តប្រាប្បច្ចាមិត្រ ហៅវត្តក្ដុល ល្បីរន្ទឺរហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។

## ឯកសារយោង
វ៉ូឡូឌីមីរ ហ្សេឡេនស្គី

**វ៉ូឡូឌីមីរ អូឡេក្សន់ដ្រូវិច ហ្សេឡេនស្គី** (; កើត ២៥ មករា ១៩៧៨) គឺជាអ្នកនយោបាយអ៊ុយក្រែន អតីតតារាសម្តែង និងតារាកំប្លែង ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនទី៦ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ទង់ជាតិអ៊ុយក្រែន

]]
**ទង់ជាតិនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន** (អ៊ុយក្រែន៖ Прапор України ប្រាពរអ៊ូក្រាយីន្យ) មានខ្សែផ្ដេកពីរដែលមានទំហំស្មើគ្នានៃពណ៌ខៀវ និងពណ៌លឿង (រដ្ឋធម្មនុញ្ញអ៊ុយក្រែន មាត្រាទី២០) ។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃពណ៌ខៀវ និងពណ៌លឿងជានិមិត្តរូបនៃទឹកដីអ៊ុយក្រែនបានមកពីទង់ជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រហ្គាលីស-វ៉ុលហ៊ីនី ដែលប្រើក្នុងសតវត្សទី១២ ។ ជាទង់ជាតិ ពណ៌ខៀវនិងលឿងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការតាំងពីនិទាឃរដូវឆ្នាំ១៨៤៨ នៅពេលដែលវាត្រូវបានលើកនៅលើរ៉ាថោសល្វីវ ។ វាត្រូវបានអនុម័តជាទង់ជាតិផ្លូវការលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩១៨ ដោយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតអ៊ុយក្រែនខាងលិចដែលមានអាយុកាលខ្លី ហើយក្រោយមកត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតអ៊ុយក្រែន ។ នៅពេលដែលអ៊ុយក្រែនជាផ្នែកមួយនៃសហភាពសូវៀត ទង់ជាតិគឺនៅក្រៅច្បាប់ ហើយនៅមុនឆ្នាំ១៩៤៩ មិនមានទង់រដ្ឋផ្លូវការទេ រហូតដល់ការអនុម័តទង់ក្រហម-ខៀវផ្ទៃមេឃ នៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតអ៊ុយក្រែន។ ទង់ជាតិពណ៌ខៀវនិងលឿងត្រូវបានអនុម័តជាបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ពិធីផ្លូវការក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩១ បន្ទាប់ពីអ៊ុយក្រែនបានទទួលឯករាជ្យ មុនពេលចុងក្រោយត្រូវបានស្ដារឡើងវិញជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩២ ដោយសភាអ៊ុយក្រែន ។

អ៊ុយក្រែនបានប្រារព្ធទិវាទង់ជាតិជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៤ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ុយក្រែន