open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
របាំវាយក្រាប

**របាំវាយក្រាប** ត្រូវបានគេរកឃើញដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ នៅតាមខេត្តជាច្រើនដូចជា ខេត្តព្រៃវែង ស្វាយរៀង តាកែវ និងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ អ្នករាំកាន់បំពង់ឬស្សីជាគូក្នុងដៃ ដើម្បីធ្វើជាសំឡេង និងចង្វាក់រាំ។ របាំនេះជារបាំ ដែលមានភាពក្រមិចក្រមើមដោយបុរស នារីជន្លញាក់មុខដាក់គ្នាដោយក្តីស្រលាញ់។ របាំនេះត្រូវដឹកនាំដោយសាស្ត្រាចារ្យ ឆេង ផុន និង សំ អឿន ហើយចាប់ផ្តើមសម្ដែងរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ និងមានការពេញនិយម ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ មក។

## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:របាំប្រជាប្រិយខ្មែរ
របាំកន្តែរ៉ែ

**របាំកន្តែរ៉ែ** មានប្រពភមកពី ស្រុកពួង ដែលស្ថិតនៅតំបន់កុលសម្ព័ន្ធមួយ ភាគខាងជើងនៃខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ របាំនេះ ជារបាំ ដែលមានការរាំយ៉ាងរស់រវើក ដែលជាការបង្កើតគំនិតឡើងដោយក្រុមពួកប្រមាញ់តាម តំបន់។ វាត្រូវបានស្រាវជ្រាវ នឹងចងក្រងឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨០ ដោយ៖
*សាស្ត្រាចារ្យ ពេជ្រ ទុំក្រវិល
*លោក ងួន សំអាត 
*លោក ម៉ៅ កេង
*អ្នកស្រី ឡុង សុខែម
*លោក ណុប សំប៉ូរា (ជំនួយការ)
*លោក សឿ វុទ្ឋី (ជំនួយការ)។

## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:របាំប្រជាប្រិយខ្មែរ
របាំច្រូតស្រូវទុំ

**របាំច្រូតស្រូវទុំ** ជារបាំប្រពៃណី ដែលពណ៌នាអំពីសកម្មភាពធ្វើស្រែចម្ការ របស់អ្នកភូមិ ពេលប្រមូលផលស្រូវរបស់គេ កំឡុងពេលច្រូតកាត់។ ការ​រាំ​របាំ​នេះ តាក់តែងដោយលោក ម៉ៅ កេង និងគ្រប់គ្រងដោយសាស្ត្រាចារ្យ ឆេង ផុន និងសាស្ត្រាចារ្យ ពេជ្រ ទុំក្រវ៉ិល ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៨។ របាំ​ត្រូវ​បាន​សម្តែង ដោយសិល្បករ មកពីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈប្រភព

*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:របាំប្រជាប្រិយខ្មែរ
ល្ខោនមហោរី

**ឌី ដូវ** គឺជាសិល្បៈចំណាស់ដែលបង្កើតឡើងដោយលោក គឹម មុន្នី។

## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនខ្មែរ
ល្ខោនបើកបទ

ល្ខោនបើកបទ អាចមានកំណើតនៅខេត្តបាត់ដំបងនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទអង្គអេង គស1794។ យោងតាមឯកសារលោកតូច ឈួង បានអោយដឹងថាសម្តេចចៅហ្វាបែនដែលបានគ្រប់គ្រងខេត្តបាត់តំបងបានបង្កើតក្រុមសិល្បៈរបាំ និងក្រុមល្ខោនបើកបទសម្រាប់បុណ្យទានចូលឆ្នាំ ឬទទួលភ្ញៀវជាន់ខ្ពស់ ហើយល្ខោនបើកបទបានមានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងខ្លាំងនៅខេត្តបាត់តំបង សៀមរាបនិងកំពង់ធំ។ 

ល្ខោនបើកបទនេះបានមានជីវិតរស់នៅរហូតដល់ឆ្នាំ1968 ហើយត្រូវបាត់សូន្យអស់តែម្តងក្នុងសម័យប៉ុល ពត។ នៅសល់តែសិល្បករ 01 នាក់និងសិល្បការិនី 01 នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលជាសាក្សីក្នុងល្ខោនបើកបទនេះ។

អ្នកបង្កើតល្ខោនបើកបទ

1 ចៅហ្វាបែន អ្នកបង្កើតមុនគេនៅឆ្នាំ1795 នៅខេត្តបាត់ដំបង

2 លើកទីពីរ រៀបចំបង្កើតនៅឆ្នាំ1960ដោយក្រុមល្ខោនរបស់ឃុនព្រះម្នាងបូផ្ផានរល័ក្ខណ៍ យិន តាត នៅភ្នំពេញ

អ្នកស្ថាបនិក ឃុនព្រះម្នាងបូផ្ផានរល័ក្ខណ៍
អ្នកដាក់ក្បាច់ ម៉ែ រុំ (ល្ខោនព្រះរាជវាំង)
អ្នកដាក់ក្បាច់ ម៉ែ ផាន់ (ល្ខោនផ្សារស៊ីឡឹប)
អ្នកតុបតែងឆាក លោកឪពុក យិន
អ្នកបញ្ចូលភ្លេង លោក ឃុន ឌី (ចាងហ្វាងភ្លេង)
បង្ហាត់នាដកម្ម ម៉ែ មុឺន

អ្នកចូលរួមសម្តែង:
1 លោក ជា សុខុម
2 ម៉ែ លឿម ក្រុមល្ខោនស៊ីឡឹប
3 ម៉ែ ផាន់

បច្ចេកទេសសម្តែង:
1 តាមពាក្យសាមញ្ញគេហៅថា ល្ខោនរាំឯង ច្រៀងឯង និងនិយាយឯង

2 សិល្បករ សិល្បការិនី ត្រូវចេះរាំក្បាច់ខ្មែរ ចេះច្រៀង ចេះលេងល្ខោន

3 ត្រូវនៅលីវ មិនទាន់មានប្តី មិនទាន់មានប្រពន្ធ

4 ត្រូវចេះច្រៀងបើកបទ គឺច្រៀងមុនភ្លេង ត្រូវចេះក្បាច់ខ្មែរ4500

5 ល្ខោនបើកបទខុសពីល្ខោនបាសាក់ ល្ខោនយីកេ ល្ខោនអាប៉េ ត្រង់សិល្បករ សិល្បការិនី ត្រូវច្រៀងមុនភ្លេង ទើបភ្លេងលេងតាមក្រោយ ហើយគេប្រើភ្លេងពិណពាទ្យ មិនអាចប្រើភ្លេងមហោរីមកលេងបានទេ។

6 ល្ខោនបើកបទ ត្រូវកាត់កងឆាកតាមបែបល្ខោននិយាយ

7 ពេលសម្តែងត្រូវរាំតាមក្បាច់ ក៏ប៉ុន្តែមិនប្រើក្បាច់ច្រើនពេកទេ

8 ល្ខោនបើកបទមិនយកស្រីធ្វើតួប្រុសទេ គឺតួស្តេចត្រូវយកប្រុស តួឯកប្រុសគឺយកប្រុស

9 ពិធីហោមរោងមុនសម្តែង គឺភ្លេងសាធុការ រួចហើយមានរបាំក្បាច់មួយ

10 តួយក្សប្រុស គេមិនគូរមុខទេ គឺតែងដូចយក្សរបាំកូរសមុទ្រទឹកដោះ

ប្រវត្តិល្ខោនបើកបទនេះ លោកពេជ្យ ទុំក្រវិលបានទទួលពីលោក ជា សុខុម ធ្វើការនៅមន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តសៀមរាប ឪពុកម្តាយលោកមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធបំផុតនិងល្ខោនរបស់ឃុន តាត រោងផ្សារស៊ីឡឹបដែលមានទម្រង់ល្ខោនបើកបទនេះផង។

ប្រភពអត្ថបទ: តន្រ្តី របាំ និងល្ខោនខ្មែរ
ចងក្រងដោយ: លោក ពេជ្យ ទុំក្រវិល

## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនខ្មែរ
ល្ខោនស្បែកពណ៌

**ល្ខោនស្បែកពណ៌** ឬល្ខោនកណ្តាល ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសម័យចតុមុខរវាងឆ្នាំ ១៨៥៩- ១៩០៤ ដោយមានការប្រទានព្រះរាជហឫទ័យទុកដាក់ ពីម្ចាស់ក្សត្រីស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ នារីរ័ត្ន។ ភាពខុសៗគ្នា នៃពណ៌ ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ផាត់ពណ៌កែលំអនៅលើផានីទីស ម៉ូតសម័យអង្គរដែលបានកាត់ជាទំហំល្មមរួចហើយ។ តុក្កតាមិនមានផ្នែកណាមួយអាចធ្វើ ចលនាបានទេ វាបង្ហាញនៅលើផ្ទាំងមួយប្រហាក់ប្រហែល និងល្ខោនស្បែកធំដែរ តែបញ្ចាំងពីមុខផ្ទាំងក្រណាត់ ពណ៌ខ្មៅមានពាក់សំលៀកបំពាក់របាំឲ្យដូចខ្សែរឿង។

ទម្រង់នៃសិល្បៈនេះសំដែងនៅពេលថៃ្ងតែប៉ុណ្ណោះ ល្ខោនស្បែកពណ៌ នេះត្រូវបានឧបត្ថម្ភ ដោយអង្គការយ៉ូណេស្កូ ឆ្នាំ ២០០១៕

## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនខ្មែរ
ល្ខោនស្បែកតូច

**ល្ខោនស្បែកតូច** ត្រូវបានគេស្គាល់ក្នុងភូមិកំពង់តាយ៉ុង ខេត្តសៀមរាប។ តុក្កតាធ្វើពីស្បែកសត្វស្លាប់ ដៃនិងជើងអាចធ្វើចលនា និងមានឈើតូចមួយដោតជាប់នឹងដងខ្លួន មាត់អាចបើក និយាយ ច្រៀង ងាយនិងធ្វើអត្ថាធិប្បាយតាមបាននៅក្នុងរឿង។ សាច់រឿង ភាគច្រើនជារឿង កំប្លែងនិងដកស្រង់ ពីរឿងនិទានពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃ កាលជំនាន់បុរាណ៕

## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនខ្មែរ
របាំគោះអង្រែ

**របាំគោះអង្រែ** ជារបាំប្រជាប្រិយមួយ ដែលបង្កើតឡើងដោយប្រើប្រាស់ដុំឈើ អង្រែ ហើយនិងត្បាល់ ដែលកសិករតែងតែ យកវាមកបុកកម្ទេច សំបកគ្រាប់ស្រូវចេញ។ របាំនេះ តែងតែប្រារឰធ្វើបន្ទាប់ ពីរដូវច្រូតកាត់ហើយ គឺធ្វើដើម្បីថ្លែងអំណរគុណ និងការគោរពចំពោះព្រលឹងអារក្ខអ្នកតា ទាំងឡាយដែលនាំមកនូវភាព រុងរឿងនិង ការលូតលាស់ដល់ការដាំដុះស្រូវ ។ ប្រជាកសិករនាំគ្នារាំលេងកំសាន្តនៅពេលឈប់ សម្រាកពីការច្រូតកាត់ ឬក្នុង ពីធី។របាំនេះពុំមានទំនុកច្រៀងឡេីយ។

## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

របាំនេះមានប្រភពមកពី សាស្រ្តជាតិតូចតាចមួយហៅថា កួយ
## តំណភ្ជាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:របាំប្រពៃណី
ល្ខោនពោលស្រី

**ល្ខោនពោលស្រី** គឺជាល្ខោន ដែលស្ថិតនៅជាមួយក្រុមល្ខោនខោលដែរ តាមន័យនៃពាក្យបកប្រែថា នារីអត្ថាធិប្បាយ។ ល្ខោនទាំងពីររួមគ្នាបង្កើតជាល្ខោន និងរបាំបុរាណដោយលេងជាមួយភ្លេងពិណពាទ្យ។ វាមិនដូចល្ខោនខោល ដែលបែងចែកអ្នកនិយាយទេ អ្នកសំដែងល្ខោនពោលស្រីគឺ ត្រឡប់មកអត្ថាធិប្បាយនៅពេលដែលសមាជិកផ្សេងទៀតកំពុងរាំ អ្នកសំដែងតែងតែលើក ស្បែកមុខ និងនិទានឆ្ពោះទៅកាន់អ្នកទស្សនីយជន។ ល្ខោនពោលស្រី គឺត្រូវបានគេជឿជាក់ថា មានប្រភពដើមមកពីទីក្រុងឧត្តុង្គរវាងឆ្នាំ ១៦១៨-១៦២៨ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី២ ។

ក្នុងឆ្នាំ១៨៧៨ កញ្ញា ជិន គឺជាគ្រូសិល្បៈដ៍ឆ្នើមមួយរូបមកពីកោះឧញ្ញាទ័យ មកបង្ហាត់ល្ខោន ពោលស្រី ក្នុងវត្តកៀនស្វាយក្រៅ។ សព្វថ្ងៃនេះ សិស្សម្នាក់របស់នាងអាយុ៧០ឆ្នាំឈ្មោះ ជា សាមុត បានជំនួសតំណែង ដើម្បីស្រោចស្រង់ល្ខោនពោលស្រី និងបង្រៀនល្ខោនទៅដល់សិស្ស នៅវត្តកៀនស្វាយក្រៅ បន្ទាប់មកក៏បាត់ខ្ខួនគ្មានដំណឹងជាង៤០ឆ្នាំមកហើយ។ ល្ខោននេះត្រូវ បានណែនាំឱ្យស្គាល់ឡើងវិញដោយ សាស្ត្រាចារ្យ ពេជ្រ ទុំក្រវិល ហង្ស សុត និងលោក ចិន្ត នាគ លោក សុខ សំអឿន កញ្ញា ហ៊ុល ផឿននារី និង លោក អាង គីមហ៊រ។ អ្នកផលិតកម្ម ជ័យសែន សំដែងនៅរោងល្ខោនចតុមុខ ដែលឧបត្តម្ភដោយក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ហើយនិងអង្គ ការក្រៅរដ្ឋាភិបាល UNESCO នៅថ្ងៃទី២  ខែកក្កដា  ឆ្នាំ១៩៩៩៕

## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនខ្មែរ
ល្ខោនខ្មែរ

ប្រវត្តិនិងដើមកំណើត សំរាប់សំគាល់**ល្ខោនខ្មែរ** ត្រូវបានគេ ស្គាល់តាមរយៈការចារជាក្បាច់លោតនៅតាមជញ្ជាំង ប្រាសាទពីព្រោះពួកគេចង់បង្ហាញពីការឆ្លងកាត់ ជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ ដោយការចងចាំ និងការនិយាយតៗគ្នាពីមាត់មួយទៅមួយ។ ទ្រង់ទ្រាយ នៃសិល្បៈត្រូវបានបង្កើតឡើងមុនសម័យអង្គរ។ ល្ខោនខោល គឺជាល្ខោនដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេបំផុត និង មានការគោរពពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបង្ហាញពីរបៀបវិន័យសង្គម រស់នៅនិងសាសនា ដែលផ្សារភ្ជាប់ពីទំរង់ល្ខោនខ្មែរ និងអ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនា។ ល្ខោនផ្សេងទៀតចាប់ផ្តើមក្រោយសម័យអង្គរ ដូចជាសម័យលង្វែក សម័យឧត្តុង្គ និងសម័យចតុមុខ បទភ្លេងល្ខោនដែលល្បីល្បាញបានចងក្រងឡើងដោយ ខ្សែរឿងជាច្រើន និងទេវកថា។ ប្រភេទនៃល្ខោនគឺសម្គាល់លក្ខណៈ ផ្សេងៗគ្នាដោយប្រើប្រាស់ភ្លេង និងអត្ថបទភ្លេងដកចេញពីប្រជុំមាតិការឿងបន្ទរតាម ដូចជាល្ខោនមហោរី ល្ខោនគែន ... ។
[រូបភាពតូច|ក្រុមរបាំព្រះរាជ្យទ្រព្យខ្មែររបស់ [ព្រះ​បាទ​សម្តេច​ព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ|ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ សម្ដែងនៅ​វិមាន​អេលីសេ ក្រុង​ប៉ារីស ឆ្នាំ ១៩១០]]
ក្នុងសតវត្សទី២០ មានតូរ្យតន្ត្រីសម័យ នៃល្ខោនប្រជាប្រិយ ដូចជាល្ខោននិយាយមានការលូតលាស់ ទាំងល្ខោននិងមុខវិជ្ជាតន្ត្រី។ បន្ទាប់ពីធ្លាក់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម សិល្បករ និងវិចិត្រករដែលនៅរស់រាន មានជីវិតពីរបបនោះ បានរួមកម្លាំងគ្នា បង្កើតសកលវិទ្យាល័យវិចិត្រសិល្បៈ ដោយគោលការណ៍ជាបឋមគឺ ដើម្បីការពារថែរក្សា និងទប់ស្កាត់ មិនឲ្យ ហិនហោចនូវសម្បត្តិវប្បធម៌ដែលជាកេរតំណែលពីដូនតា។ តន្ត្រី និងរបាំ ត្រូវបានគេផ្តល់តម្លៃ និងអាទិភាពខ្ពស់ ប៉ុន្តែនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ១៩៦០ និងឆ្នាំ១៩៨០ បានធ្លាក់ចុះម្តងទៀត។ ល្ខោនជាច្រើនបាន ងើបឡើងវិញហើយបន្ត សកម្មភាពដោយដើរសម្ដែងសិល្បៈ រកចំណូលចិញ្ចឹមជីវិតនៅតាមទីក្រុងភ្នំពេញ នៅតាមសកលវិទ្យាល័យវិចិត្រសិល្បៈ និងរោងល្ខោនជាតិ។  វាត្រូវបានឆ្លងកាត់នូវ ប្រវត្តិសាស្ត្រ អូសបន្លាយដ៍យូរអង្វែងជាមួយថ្លុកឈាម។   រូបរាង្គល្ខោនរបស់ខ្មែរបានអភិវឌ្ឍន៍និងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងហើយប្រែប្រួល ទៅតាមលក្ខណៈខ្មែរ៕

## និរុត្តិសាស្ត្រ 
ពាក្យ  **ល្ខោន**" យោងទៅតាមវចនានុក្រមរបស់សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានពន្យល់ថា មហោស្រពមួយប្រភេទលេងតាមរឿងវែង ឬខ្លី។  ពាក្យនេះត្រូវបានក្លាយមកពីភាសាសៀមថា **ឡៈខន (**ភាសាថៃ: ละคร ) ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពាក្យ ល្ខោន មានប្រភពដើមចេញពីឥណ្ឌាខាងត្បូង រួចហូរចូលទៅជ្វា ដែលហៅថា **ឡាកន** ឬ **ឡាគូ** (ភាសាជ្វា:ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀,ꦭꦏꦸ) រួចបានសាយភាយដល់សៀម រួចមកក៏បានជះដល់ប្រទេសជិតខាងដូចជា កម្ពុជា និង ឡាវ ផងដែរ ។ ពាក្យ ល្ខោន នេះអាចទើបមាននៅក្នុងសតវត្សទី ២០ គឺកើតឡើងពីមជ្ឈដ្ឋានអ្នកធំ ព្រះរាជា ឬមន្ត្រីធំៗ ដែរមានទំនាក់ទំនងជាមួយពួកសៀម ។ ចំណែកឯប្រជាជនធម្មតា គេតែងតែហៅការសម្ដែងសិល្បៈទស្សនីយភាព ផ្សេងៗគ្នា ដូចជា យីកេ អាប៉េ ខោល ជាដើម ។ ឥទ្ធិពលទាំងនេះត្រូវបានថយចុះបន្តិចម្ដងៗ នៅពេលល្ខោនមានឥទ្ធិពលខ្លាំង ហើយបានរីកសាយដល់អ្នកស្រុក នាំគ្នាហៅពាក្យល្ខោនជំនួសវិញ ដូចជា ល្ខោនខោល ល្ខោនបាសាក់ ។ ពាក្យ ល្ខោន ត្រូវបានគេជឿថា វាមានប្រភពមកពី ក្រុមល្ខោននៅក្នុងវាំងរបស់ហ្លួងនរោត្តម ដែលមានការឧបត្ថម្ភពេញបន្ទុកក្នុងការរើសគ្រូ សៀម និងកូនរាំសៀម ដែលពួកគេទាំងនោះអាចមានវាសនាជា ឃុុន ឬ ម៉ម របស់ព្រះរាជា ដែលលេងរាំថ្វាយព្រះរាជាទតក្រសាល នៅក្នុងពេលពិធីសំខាន់ៗ ពួកទាំងនេះតែងតែស្វែងរកទំនុកទំនើរចាស់ៗរបស់ខ្មែរមួយចំនួន ដើម្បីគាប់ចិត្តព្រះរាជាខ្មែរ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ល្ខោន មានមុននឹងមានវត្តមានពាក្យនេះ ដោយផ្នែកលើកំណត់ហេតុរបស់ ជីវ តាក្វាន់ អំឡុងសតវត្សទី១២ ថា គេលេងមហោស្រពមួយប្រភេទហៅថា អៃឡាំ ដែលក្លាយពីពាក្យខ្មែរចាស់ថា រេរាំ នេះឯង ។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនខ្មែរ
​​ ព្រះម៉ែទេវសេណា

[រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែទេវសេណា - [ព្រះឥន្ទ - ព្រះស្កន្ទ សិល្បៈឥណ្ឌា.]]
**​​ ព្រះម៉ែទេវសេណា** () គឺ ទេពធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា , ព្រះនាង គឺ ទេពធីតាទេពជាយារបស់ព្រះស្កន្ទ.។ ៚   

### ព័ត៌មានលម្អិត 
* សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  ឈូកព្រះលំពែងសក្តិដងធ្នូ 
* យាន្តជំនិះ ៖ ​ក្ងោក ឬ សត្វដំរី

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
* ចូលឆ្នាំខ្មែរ ឬ សង្ក្រាន្តខ្មែរ
* ព្រះត្រីសក្តិ
* ព្រះត្រីមូរតិ
* មាតរិកា
* នវទុរគា
* មហាវិទ្យា
* ព្រះជាយាព្រះគណេស
* ព្រះរាហុ
ខ្លែងឯក

thumb|200px|ការ​បង្ហោះ​ខ្លែង​ឯក 
ខ្លែងខ្មែរដែលល្បីល្បាញជាងគេគឺ** ខ្លែងឯក** ដែលមានរូបរាងកោង ឬដូចជាអង្រឹង អាចបង្កើតជាសម្លេងតន្ត្រីយ៉ាងពីរោះនៅពេលត្រូវខ្យល់បក់។ ឧបករណ៍តន្ត្រីឯកត្រូវបានភ្ជាប់យ៉ាងខ្ពស់ ទៅនឹងសម្លេងខ្លែង។ អ្នកបង្ហោះខ្លែងភាគច្រើនអាច ត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងខេត្តកណ្តាល កំពង់ចាម កំពង់ធំ សៀមរាប បន្ទាយមានជ័យ ក្រចេះ ព្រៃវែង កំពង់ស្ពឺ តាកែវ កំពត ក្រុងកែប និងទីក្រុងភ្នំពេញ៕

## រដូវបង្ហោះខ្លែង 
គេនិយមបង្ហោះខ្លែងនៅខែប្រាំងចាប់ពីខែវិច្ឆិកាដល់ខែមិនា ជាពេលដែលមានខ្យល់រដូវ (ខ្យល់ស្ងួតបក់ពីទិសឥសាន)។​ វាជាន់ពេលដែលប្រជាកសិករចាប់ផ្ដើមប្រមូលច្រូតកាត់និង​ជារដូវកំសាន្ត។ 

## ប្រភព
*ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្លែងខ្មែរ
អង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង

**អង្គការ​សន្ធិសញ្ញា​អាត្លង់ទិក​ខាងជើង** (ជា​ភាសាអង់គ្លេស​៖ The North Atlantic Treaty Organization, ភាសាបារាំង​៖ Organisation du traité de l'Atlantique nord) ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា "សម្ព័ន្ធ​អាត្លង់ទិក​ខាងជើង" (North Atlantic Allance) ។ ជាទូទៅ​វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​កាត់​ជា​ភាសាអង់គ្លេស​ថា "ណាតូ" (NATO) ឬ តាម​ភាសាបារាំង​ថា "អូតង់" (OTAN) គឺជា​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​មួយ ត្រូវ​បង្កើត​ឡើង​តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា​អាត្លង់ទិក​ខាងជើង ដែល​បាន​ចុះហត្ថលេខា​នា​ថ្ងៃទី​០៤ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៤៩​។ ណាតូ មាន​ទីបញ្ជាការ​នៅ​ទីក្រុង​ប្រ៊ូស្សែល ប្រទេស​បែលហ្ស៊ិក ហើយ​ណាតូ បាន​ធ្វើបតិដ្ឋាប័ន​លើ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​រួមគ្នា ដែល​មានន័យ​ថា រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ទាំងអស់​ត្រូវ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ការពារ​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើ​បាន នៅពេលដែល​មាន​ការវាយប្រហារ​ណាមួយ​ពី​សំណាក់​ភាគី​ខាងក្រៅ​។ 

រយៈពេល​ពីរ-បី​ឆ្នាំ​ដំបូង ណាតូ​ពុំ​មាន​អ្វី​ជាជាង​សមាគម​នយោបាយ​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ទោះយ៉ាងណា សង្គ្រាម​កូរ៉េ បាន​ដាស់​ស្មារតី​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក និង​រចនាសម្ព័ន្ធ​យោធា​រួមគ្នា​មួយ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង ក្រោម​បញ្ជាការ​ផ្ទាល់​របស់​មេបញ្ជាការ​កំពូល​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ពីរ​រូប​។ អគ្គលេខាធិការ​ទីមួយ របស់​ណាតូ ឡត អ៊ីស្មាយ បាន​ប្រសាសន៍​នូវ​ពាក្យសម្ដី​ដ៏​ល្បី​រន្ទឺ​ថា​គោលដៅ​របស់​ណាតូ​គឺ "រក្សាទុក រុស្ស៊ី ឲ្យ​នៅ​ខាងក្រៅ, សហរដ្ឋអាមេរិក នៅ​ខាងក្នុង ហើយ​អាល្លឺម៉ង់ ត្រូវ​ធ្លាក់ចុះ" ("to keep the Russians out, the Americans in, and the Germans down") ។ ឆ្លងកាត់​សង្គ្រាម​ត្រជាក់ ដោយ​មាន​មន្ទិលសង្ស័យ​ចំពោះ​កម្លាំង​នៃ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​បណ្ដា​ប្រទេស​នៅ​អឺរ៉ុប និង​សហរដ្ឋអាមេរិក បាន​ធ្លាក់ចុះ ជាមួយ​នឹង​ភាព​មន្ទិលសង្ស័យ​ចំពោះ​ជំនឿ​ចិត្ត​លើ​ការការពារ​របស់​ណាតូ ទល់​នឹង​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​សហភាព​សូវៀត ជាហេតុ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ប្រទេស​បារាំង​ធ្វើ​ការអភិវឌ្ឍ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ និង​ដក​កងទ័ព​បារាំង​ចេញពី​រចនាសម្ព័ន្ធ​យោធា​អង្គការ​ណាតូ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៦​។ 

ក្រោយ​ការ​ដួលរលំ​ជញ្ជាំង​ប៊ែរឡាំង នា​ឆ្នាំ​១៩៨៩ ណាតូ​បាន​ពង្រីក​ខ្លួន​ទៅ​តំបន់​បាលកង់ នៅខណៈដែល​ការ​សាង​នូវ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អតីត​បច្ចាមិត្ត​ដ៏​ខ្លាំង​របស់​ខ្លួន​នៅ​ខាងកើត បាន​ប្រសើរ​ជាង​មុន​ហើយ​នោះ ហើយ​មាន​សន្ទុះ​ខ្លាំងក្លា​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៩ និង ២០០៤ ដោយ​អតីត​ប្រទេស​សមាជិក​កតិកាសញ្ញា​វ៉ាសូវី​ជាច្រើន បាន​ចូលរួម​ក្នុង​បក្សសម្ព័ន្ធ​នេះ​ដែរ​។ ចាប់តាំងពី​ព្រឹត្តិការណ៍​វាយប្រហារ​ថ្ងៃ​១១ កញ្ញា ២០០១ មក ណាតូ​បាន​ព្យាយាម​រំលឹក​នូវ​ធម្មនុញ្ញ​ការពារ​របស់​ខ្លួន​ឡើងវិញ ដោយ​បាន​បញ្ជូន​កងទ័ព​ទៅ​អាហ្វហ្គានីស្ថាន និង អ៊ីរ៉ាក់​។
ហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព

## ហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព 
	ហេរី ផោតធ័រ គឺជាប្រភេទរឿងស្រមើស្រមៃ បែបវេទមន្ត ដែលបាននិពន្ធឡើងដោយអ្នកស្រី រ៉ូវលីង (J.K. Rowling) ហើយសៀវភៅនេះបានលក់ដាច់បំផុតទូទាំងពិភពលោក ព្រមទាំងបានជាប់ចំនាត់ថ្នាក់ក្នុងបញ្ជីសៀវភៅលក់ដាច់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទៀតផង។ សៀវភៅរឿង ហេរី ផោតធ័រ មានប្រាំពីរភាគដូចរាយខាងក្រោម៖
# Harry Potter and the Sorcerer’s Stone (ហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព)
# Harry Potter and the Chamber of Secrets
# Harry Potter and the Prisoner of Azkaban
# Harry Potter and the Goblet of Fire
# Harry Potter and the Order of Phoenix
# Harry Potter and the Half-Blood Prince
# Harry Potter and the Deathly Hallows
ពិសេសជាងនេះទៅទៀត រឿងហេរី ផោតធ័រ ក៏ត្រូវបានបកប្រែទៅជាភាសាផ្សេងៗទៀតជាច្រើនដូចជា អាឡឺម៉ង់ ជប៉ុន កូរ៉េ ចិន អេស្ប៉ាញ ហើយក្នុងនោះក៏មានភាសាខ្មែរដែរ។ ចំពោះហេរី ផោតធ័រជាភាសាខ្មែរ បកប្រែបានមួយភាគរួចហើយ គឺ ភាគទីមួយ៖ ហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព បកប្រែជាខេមរៈភាសា ដោយលោក អ៊ុន ទឹម ជានិស្សិតនៅ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា។ ការបកប្រែអាចប្រព្រឹត្តិទៅបានក៏ដោយសារមានការយល់ព្រមពីម្ចាស់សៀវភៅ គឺអ្នកស្រី J.K. Rowling ចំនែកអ្នកដែលបានទៅចរចាជាមួយនឹងអ្នកស្រីនោះ គឺជាម្ចាស់កាសែត The Cambodia Daily លោក Bernard Krisher។ ម្យ៉ាងវិញទៀត បំណកប្រែនេះមានការជួយឧបត្ថម្ភពីអ្នកជំនួញជប៉ុនម្នាក់ ដែលបានផ្ដល់ប្រាក់ ១០០០ ដុល្លារ ក្នុងការបោះពុម្ភសំរិតសំរាងចេញជាសៀវភៅ។ សៀវភៅហេរី ផោតធ័រ និង សិលាទេព សព្វថ្ងៃលក់ក្នុងតម្លៃ ២៥០០រៀល និង អាចរកជាវបាននៅតាមបណ្ណាគារ រឺ តូបលក់សៀវភៅផ្សេងៗ ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។

## ដំណើររឿង 
ហេរី ផោតធ័រ គឺជាក្មេងប្រុសម្នាក់អាយុ ១១ ឆ្នាំ រស់នៅជាមួយនឹងក្រុមគ្រួសារឌើស្លី។ ប៉ុន្តែ គ្រួសារឌើស្លីមិនដែលចូលចិត្តវាទេ ហើយបង្ខំឲ្យវារស់នៅក្នុងបន្ទប់ក្រោមជណ្ដើរទៀតផង។ ទុកជាយ៉ាងណាក្ដី ក៏គ្រួសារឌើស្លីមិនដឹងថានឹងមានរឿងចម្លែកៗកើតឡើងចំពោះ ក្មេងប្រុស ហេរី ម្នាក់នេះឡើយ។ រឿងអាថ៌កំបាំងមួយដែលគ្រួសារឌើស្លីមិនហ៊ានបង្ហើបប្រាប់នរណាអោយដឹងនោះគឺថា ហេរី ផោតធ័រមិនមែនជាមនុស្សធម្មតា។ ហេរី ផោតធ័រគឺជាវេទគូម្នាក់។ គម្រប់អាយុ ១១ ឆ្នាំ ហេរី ផោតធ័រត្រូវបានបញ្ជូនឲ្យទៅរៀននៅសាលាវេទមន្តហុកវ៉ាត។ នៅទីនោះ ហេរី បានចងមិត្តជាមួយនិងសិស្សឆ្នាំទីមួយពីរនាក់ទៀតគឺ រ៉ុន វីស្លី និង ហឺម៉ាយអូនី ហ្គ្រេនជឺរ។ មិនយូរប៉ុន្មាន ពួកគេទាំងបីនាក់បានក្លាយជាមិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធិនឹងគ្នា។ នៅសាលានោះដែរ ហេរី បានចូលលេងក្នុងក្រុមកីឡា ឃ្វីដឌីច្ឆ ដែលជាកីឡាដ៏ល្បីល្បាញនៅក្នុងពិភពវេទមន្ត។ ក្រោយមកទៀត នៅក្នុងសាច់រឿង ហេរី រ៉ុន និង ហឺម៉ាយអូនី បានដឹងថាសិលាទេពដែលរក្សាទុកក្នុងសាលាហុកវ៉ាត កំពុងតែមានគេចង់លួច។ ដើម្បីការពារសិលាទេពនេះ អ្នកទាំងបីបានពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គគ្រប់បែបយ៉ាង ដូចជា ទៅក្នុងព្រៃហាមឃាត់ ប្រយុទ្ធជាមួយឆ្កែក្បាលបី និង ដោះស្រាយអុកវេទមន្ត...។ នៅទីបំផុត ហេរី ក៏បានទប់ស្កាត់បិសាច វ៉ុលដឺម៉រ មិនឲ្យយកសិលាទេពបាន។ ឆ្នាំទីមួយក៏មកដល់ទីបញ្ចប់ ចំនែកហេរី កំពុងទន្ទឹងរង់ចាំដល់បវេសនកាលឆ្នាំទីពីរ ដែលនឹងបន្តនៅក្នុងភាគទីពីរ។
ល្បើកក្រើនជាតិ

ល្បើកក្រើនជាតិ 
តែងជាបទពាក្យ៧តាមលំដាប់អក្សរ
ឃុនបណ្ណានុរក្ស ប៊ូ- ប៉ូ នៅពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ
រៀបរៀង 
:ក - កបកើតមកជាកូនខ្មែរ
:ខ - ខំគិតបែរប្រែគំនិត
:គ - គួរសេពគប់លោកបណ្ឌិត
:ឃ - ឃើញត្រូវពិតរួចសឹមថា ។
:ង - ងើបមើលជាតិខ្មែរដូចគ្នា 
:ច - ចូរសមគ្គាជួយរដ្ឋា
:ឆ - ឆបប្រកបដោយបញ្ញា
:ជ - ជួយស្តីថាតឿនកូនចៅ ។
:ឈ - កុំឈប់ស្ងៀមមើលបំណាំ
:ញ - ញឹកខាងចាំពាក្យប្រដៅ
:ដ - ដឹងឲ្យគ្រប់កុំល្ងង់ខ្លៅ
:ឋ - កុំដុកដាន់ដោលគ្នាឯង
:ឍ - ធើឫកខែងចង់ស្រណុក
:ណ - ណាត់ញុះញង់ឲ្យអុកឡុក
:ត - តោងសំកុកគិតឲ្យជ្រៅ ។
:ថ - ថប់ទៅមុខក្រែងវិនាស
:ទ - កុំទីសទាសចោលលំនៅ
:ធ - ធៀបដូចទូក ឬ សំពៅ
:ន - នៅមិននឹងមួយកន្លែង 
:ប - បើបានធំកុំស្អប់តូច
:ផ - ផាត់កាត់ខូចចេញឲ្យស្ដែង
:ព - ពិតជាប្រុសខំប្រឹងប្រែង
:ភ - ភ័យខ្លាចក្រែងជាតិខ្ញុំគេ ។
:ម - មកពិខិតខំរៀនសូត្រ
:យ - យោងឲ្យរបូតប្រឹងរិះរេ
:រ - រកឧបាយកលគ្នាន់គ្នេរ
:ល - លើកជាតិគេជាតួយ៉ាង ។
:វ - កុំវិលវល់ទៅតាមខ្យល់
:ស - សូមកុំឆ្ងល់នឹងសំណាង
:ហ - ហាមចិត្តខ្លួនកុំឲ្យអាង
:ឡ - កុំឡូងឡាងទាស់ទែងគ្នា ។
:អ - អងស្នងជាតិចាស់បុរាណ
:អា - អាងភូមិឋាននៃវិជ្ជា
:ឥ - ឥតប្រយោជន៍កុំនឹកនា
:ឦ - ឲ្យភាវនាតែចំរើន ។
:ឧ, ឪ - ឧស្សាហ៍តែងក្បួនច្បាប់
:ឫ, ឬ - កាន់កាប់ឲ្យច្រើន
:ឭ, ឮ - ត្រូវខំធ្វើឲ្យកើន
:ឯ, ឰ - ចំរើនប្រទេសជាតិ ។
:ឱ - ឲ្យសុខាដល់គ្នីគ្នា
:ឨ - ឱបរាំងរាកុំឲ្យឃ្លាត
:អុំ, អំ - ចូរខំកុំវិវាទ
:អាំ, អះ - ទើបជាតិខ្មែរថ្កើងអើយ ! ។ 

:ដកស្រង់ចេញពី៖ វ៉ិបសាយវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
ក្លាំងគែរ​(ស៊ីម៉ង់ត៍)

នៅ​ក្នុង​ការ​ផលិត​ស៊ីម៉ង់ត៍ផតលែន ក្លាំងគែរ ជា​សំភារៈ​សូលីតកើត​ឡើង​​នៅ​ពេល​ដុត​កំដៅ​ស៊ីម៉ង់ត៍ ដែល​បាន​រលាយ​ចូល​គ្នា​ក្លាយ​ជា​ដុំ​តូច​ៗ ជា​ទូទៅ​មាន​អង្កត់ផ្ចិត​៣​ទៅ​២៥​មម។

## បំរើបំរាស់ 
ក្លាំងគែរ​ ត្រូវ​យក​ទៅ​កិន​(ជា​ទូទៅ​ដោយ​បន្ថែម​កាល់ស្យូម​ស៊ុលផាត​បន្តិច) ដើម្បី​អោយ​ក្លាយ​ជា​ស៊ីម៉ង់ត៍​ផតលែន។ ជួន​កាល​គេ​កិន​វា​លាយ​ជា​មួយ​នឹង​ផលិតផល​ផ្សេង​ទៀត មាន​ដូច​ជា៖
* ​ស៊ីម៉ង់ត៍ អាចម៍​ដែក (Blast furnace slag cement)
* ស៊ីម៉ង់ត៍​ប៉ូហ្សូឡានិច (pozzolanic cement)
* ស៊ីម៉ង់ត៍ ផ្សែង​ស៊ីលីកា(silica fume cement)

ក្លាំងគែរ​ បើ​ទុក​នៅ​កន្លែង​ស្ងួត អាច​រក្សា​ទុក​បាន​រាប់​ខែ ដោយ​មិន​មាន​បាត់​បង់​គុណភាព​អ្វី​ឡើយ។ ដោយ​សារ​តែ​ហេតុ​នេះ​ហើយ ហើយ​និង​ដោយ​សារ​តែ​វា​អាច​រក្សា​ទុក​បាន​ដោយ​ប្រើ​ឧបករណ៍​ទុក​រ៉ែ​ធម្មតា​ ក្លាំងគែរ​ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ជា​អន្តរជាតិ​ក្នុង​បរិមាណ​ដ៏​ច្រើន។ អ្នក​ផលិត​ស៊ីម៉ង់ត៍បាន​ទិញ​ក្លាំងគែរ​ យក​ទៅ​កិន​ជា​បន្ថែម​ទៅ​នឹង​ក្លាំងគែរ​ដែល​ផលិត​ដោយ​រោងចក្រ​របស់​ពួក​គេ​ផ្ទាល់។ ផលិតករ​ក៏​ធ្វើ​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​ក្លាំងគែរ​ទៅ​កន្លែង​កិន​ក្នុង​តំបន់​ដែល​គ្មាន​វត្ថុធាតុ​ដើម​ផលិត​ស៊ីម៉ង់ត៍​ផង​ដែរ។

## ជំនួយ​ដល់​ការ​កិន​បំបែក​​ក្លាំងគែរ 
ស៊ីបសូម ត្រូវ​គេ​បន្ថែម​ជា​មួយ​ក្លាំងគែរ ដើម្បី​ធ្វើ​​ជាទឹក​ថ្នាំ​សំរាប់​កំនក​ស៊ីម៉ង់ត៍ ប៉ុន្តែ​វា​បាន​ជួយ​សំរួល​ដល់​ការ​កិន​បំបែក​ក្លាំងគែរ​ យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ ដោយ​វា​បង្ការ​មិន​អោយ​ម្សៅ​​កក​និង​ស្រោប​ពី​ក្រៅ​ផ្ទៃ​ខាង​ក្រៅ​របស់​ដុំ​ក្លាំងគែរ និង​ជញ្ជាំងធុងលាយ។
សារធាតុ​ផ្សំ​សរីរាង្គ​ក៏​ត្រូវបាន​គេ​យក​មក​លាយ​ ដើម្បី​ជំនួយ​ដល់​ការ​កិន​បំបែក​ ដើម្បី​បង្ការកុំ​អោយ​ម្សៅ​កក​ជា​ដុំ​។ គេ​​ច្រើន​ប្រើ​ ទ្រី​អេតាណុលឡាមីន (TEA) ក្នុង​បរិមាណ 0.1%ជា​ទំងន់ ហើយឃើញ​ថា​​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ណាស់។​ ជួន​កាល​គេ​ក៏​ប្រើ​ថ្នាំ​បន្ថែម​ផ្សេង​ទៀត​ផង​ដែរ ដូច​ជា​ អេទីលែន គ្លីកុល, អាស៊ីត អូលេអ៊ិច, អាស៊ីត​ស៊ុលផូនិច ដូដេស៊ីល​បង់​សែ,។ល។

## ឯកសារ​បង្អែក
អវតារ

thumb|200px

អវតារ (ភាសាសំស្រ្កឹត៖ अवतार) មានន័យថា *ការបែកភាគ* (ពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់) គឺសំដៅទៅលើការបែងភាគ ពីអាទិទេព មកកើតជាមនុស្ស ឬសត្វ ដើម្បីបំពេញបេសកកម្មណាមួយ។ ពាក្យនេះ ប្រើនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ គឺសម្រាប់ព្រះវិស្ណុ (អាទិទេពមួយអង្គ ក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ) ដែលត្រូវបានគេគោរពបូជា ជាព្រះអាទិទេពដែលមានឋានៈខ្ពស់ជាងគេ។

## អវតាររបស់ព្រះវិស្ណុ 
### អវតារទាំងដប់របស់ព្រះវិស្ណុ 
[180px|thumb|[មត្ស្យា ជាអវតារដំបូងនៃព្រះវិស្ណុ|right]]
ព្រះវិស្ណុ មានអវតារទាំងអស់ចំនួនដប់ ដែលប្រាំអវតារជាសត្វ និងប្រាំអវតារទៀតជាមនុស្ស ដែលគេបានស្គាល់ថាជាទសអវតារ (“ទសៈ” ជាភាសាសំស្ក្រឹត ប្រែថាដប់)៖
# មត្ស្យា ជាត្រីដែលបានជួយជីវិតស្ដេចមនុ ឲ្យរួចពីទឹកជំនន់។
# កូម៌ៈ (កូ-រ-ម័ក) ជាអណ្ដើកដែលបានធ្វើជា កំណល់ទ្រភ្នំមន្ទរៈ ពេលកូរសមុទ្រទឹកដោះ។
# វរាហៈ ជាជ្រូកព្រៃ ដែលបានជួយលោកឲ្យផុតពីការជិះជាន់ សង្កត់សង្កិនរបស់ហិរណយក្ស។
# នរសិង្ហ ជាមនុស្សក្បាលតោ ដែលបានសម្លាប់យក្សឈ្មោះហិរណកសិបុ។
# វាមនៈ មនុស្សតឿ ដែលបានរំដោះលោក ដោយសុំដីបីជំហានពីយក្សពាលី។
# បរសុរាម ជាព្រះរាមកាន់ពូថៅ ដែលបានរំដោះពួកព្រាហ្មណ៍ពីពួកក្សត្រិយៈកំណាច។
# ព្រះរាម ជាតួអង្គក្នុងរឿងរាមាយណៈ ដែលបានសម្លាប់យក្សឈ្មោះក្រុងរាពណ៍។
# ក្រឹស្ណៈ ជាមនុស្សសម្បុរខ្មៅ ដែលបានសម្រេចស្នាដៃជាច្រើន។
# ពុទ្ធៈ គឺព្រះពុទ្ធ ដែលពួកហិណ្ឌូបញ្ចូលជាអវតារព្រះវិស្ណុ ដើម្បីអូសទាញពុទ្ធបរិស័ទ។
# កល្ហិន ជាមនុស្សក្បាលសេះ ដែលនឹងមកដល់ក្នុងអនាគត ដើម្បីរៀបចំច្បាប់ទម្លាប់ឡើងវិញ។

## ឯកសារយោង 
## តំណភ្ជាប់ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះវិស្ណុ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាទិទេពក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនាហិណ្ឌូ
វិសមភាព អាស្គី-ហ្គាស្ពើ

ក្នុងគណិតវិទ្យា **វិសមភាពអាស្គី-ហ្គាស្ពើ**ដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមលោក រីឆាត អាស្គី(Richard Askey) និង​លោក ចច ហ្គាស្ពើ(George Gasper)  គឺជាវិសមភាពចំពោះពហុធាយ៉ាកូប៊ី(Jacobi polynomial) ដែលត្រូវបានបង្ហាញដោយលោក​ អាស្គី និងលោក ហ្គាស្ពើ(ឆ្នាំ១៩៧៦)។ បើ *&beta;*&nbsp;&ge;&nbsp;0, *&alpha;*&nbsp;+&nbsp;*&beta;*&nbsp;&ge;&nbsp;&minus;2 និង &minus;1&nbsp;&le;&nbsp;*x*&nbsp;&le;&nbsp;1 នោះ

:\sum_{k=0}^n \frac{P_k^{(\alpha,\beta)}(x)}{P_k^{(\beta,\alpha)}(1)} \ge 0

ដែល

:P_k^{(\alpha,\beta)}(x)

គឺជាពហុធាយ៉ាកូប៊ី ។
ញ៉ែ

搭讪

## ការ​ញ៉ែ ឬ របៀប​ញ៉ែ 
ជា​ធម្មតា​ញ៉ែ​អាច​ជា​ផ្លូវ​មួយដែល​អ្នក​អាច​សាក​មើល​ថា​អ្នក​ម្ខាង​ទៀត​នោះ​អាច​នឹង​​មនុស្ស​ដែល​អ្នក​អាច​ដើរ​ជាមួយ​ឬក៏មិន​មែន។ ការ​ញ៉ែ​អាច​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ពិធី​ជុប​លៀង​, រាំ ជាដើម, ហើយ​នេះ​ជា​ផ្លូវ​តែ​មួយ​គត់​ដែល​អ្នក​អាច​ស្គាល់​អ្នក​ផ្សេង។ ហើយ​ការ​ស្គាល់​ជា​ការ​មួយ​សំខាន់ នា​ថ្ងៃ​ក្រោយ ។ ពេល​ក្រោយ​អ្នក​ប្រហែល​ជា​គ្មានឱកាស​នឹង​ជួយ​គ្នា​ក៏​ថាបាន។ ពេល​លឺ​ពាក្យ​ថា​ញ៉ែ​អ្នកភាគ​ច្រើន​មាន​អារម្មណ៍ រំជើប​ឬ​ភ័យ តែ ការញ៉ែ​គឺ​ជា​សិល្ប​មួយ​ដែល​អ្នក​អាច​រៀន​បាន​តាម​ការ​ចំនុច​ខ្លះៗ​ខាង​ក្រោម៖

## ជំហាន 
### ១. កុំ​សង្ឃឹម​ខ្លាំង​ពេក
ការ​ញ៉ែ​ជា​រឿង​សប្បាយ​ម្យ៉ាង បើសិន​ជា​អ្នក​មិន​យក​វា​ឱ្យ​មែន​ទែន​ខ្លាំង​ពេក ។ ជា​រឿយ​ៗ​វា​គ្រាន់​តែ​ការ​ញ៉ែ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី​ហើយ​ក៏​លែង​ជួយ​គ្នា ។ ប្រសិន​បើ​អ្នកតែង​តែគិត​ទៅ​ដល់​ជា​រឿងរក​សង្សា, ការ​ណាត់​ជួយ, ឬ ក៏ការ​រៀប​អពាហ៍ពិពាហ៍ ជាមួយ​មនុស្ស​ដែល​អ្នក​នឹង​ញ៉ែ នោះ​អ្នក​នឹង​ប្រហែល​ជា​ខក​ចិត្ត -- ហើយ​ក៏​អាច​បង្ហាញ​នូវ​ចំណង់​របស់​ខ្លួន​ខ្លាំង​ពេក ។ ចាំថា, អ្នក​គ្រាន់​តែ​ញ៉ែ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ។

### ២. កាយវិការរបស់​អ្នក
ញញឹម, ធ្វើអារម្មណ៍​អោយ​ស្រួល។ ប្រើ​កាយវិការ​អ្នក​ដើម្បី​ផ្ដល់​សញ្ញា​ថា អ្នក​ជា​មនុស្ស​ ស្រួល ជឿ​លើ​ខ្លួន​ឯង, ជាមនុស្ស​អ្នក​ដែល​អាច​ចុះ​ចូល​និយាយ​រក​បាន។ គ្មាន​អ្វី​ដែល​គួអោយ​ភ័យ​ទេ ។

### ៣. អាន​កាយវិការ
តើ​បុគ្គល​នោះ​មើល​ទៅអាច​ចូល​ចុះ​ដែរ​រឺ​ទេ? តើ​គេ​ចាប់​អារម្មណ៍​នឹង​អ្នក​រឺ​ទេ? ពេល​ដែល​អ្នក​ចាប់​ផ្ដើម​ញ៉ែ​អ្នកណា​ម្នាក់​ អ្នក​គួរតែ​អាន​អាកប្បកិរិយា​ទាំង​នេះរបស់​គាត់​ឬក៏​នាង ។ តែ ពេលដែល​អ្នក​កំពុង​ញ៉ែវិញ, កាយ​វិការ​របស់​គាត់​រឺ​នាង​បង្ហាញ​ថា​គាត់​មាន​ចំណាប់​អារម្មណ៍​លើ​អ្នក​ពិត ឬ ​មិនមាន ។ យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​ពីកំណើតមាន​សម្ថភាព​នឹង​អាច​អាន​អាកប្បកិរិយា​បាន​ តែក៏​អាច​វាយ​តម្លៃ​ខុស​បាន​ដោយ​ងាយ​ដែរ, ដូចនេះ​គួរ​ប្រុង​ ហើយ​បោះជំហាន​មួយៗ ។ បើ​អ្នក​ឃើញ​សញ្ញា​មួយ ថា​ជន​នោះ​ចាប់​អារម្មណ៍, រង់​ចាំ​សញ្ញា​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​នឹង​បញ្ជាក់​បន្ថែម ។

### ៤. ប្រើ​ភ្នែក​របស់​អ្នក
ក៏ប៉ុន្តែ​កុំអោយ​យូរ​ពេក។ គ្រាន់​តែ​ដៀង​មើល​ក្នុង​រយៈ​ខ្លី, ហើយ​ក្នុង​ពេល​នោះ​ចូរ​ញញឹម​ផង, ហើយ​ងាក​ចេញ​យឺត​ៗ ។ ហើយ​បើ​អ្នក​មើល​ទៅ​ម្ដង​ទៀត​ ឃើញ​ថា​គាត់​មើល​មក​ជួប​នឹង​ភ្នែក​អ្នក​ដែរ នោះ​អារម្មណ៍​ក្នុង​ការ​ញ៉ែ​អាច​មាន​បន្ដិច ។

៥. ផ្ដើម​ការ​សន្ទនា​ជាមួយ​មនុស្ស​ដែល​អ្នក​មាន​ចំនាប់​អារម្មណ៍

### ៦. ចែកចាយ​ពត៌មាន​ទៅវិញ​ទៅ​មក
### ៧. បង្ហាយ​នូវ​ចំនាប់​អារម្មណ៍​របស់​អ្នក
### ៨. ប្រើប្រាស់​ភាសា​កាយ​វិការ​ដើម្បី​បង្ហាញ​នូវ​គោល​បំណង​របស់​អ្នក
### ៩. បញ្ចប់​សេចក្ដី
## គន្លឹះ 
## សំគាល់
កូម៌ៈ

**កូម៌ៈ** (កូ-រ-ម័ក) (ភាសាសំស្ក្រឹត៖ कुर्म) គឺជាអវតារទីពីរ របស់ព្រះវិស្ណុ។

## កូរសមុទ្រទឹកដោះ
[200px|thumb|រូបចម្លាក់នៅ[ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលបានបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពកូរសមុទ្រទឹកដោះ មានព្រះវិស្ណុនៅកណ្ដាល កូម៌ៈជាអវតាររបស់ព្រះអង្គ នៅខាងក្រោម ហើយពួកអសុរ នៅខាងឆ្វេង និងពួកទេវៈនៅខាងស្ដាំ។|right]]
[250px|thumb|រូបគំនូរ[កូរសមុទ្រទឹកដោះ របស់ឥណ្ឌា|right]]
កាលពីដើមឡើយ មានមហាសមុទ្រទឹកដោះគ្របដណ្ដប់ពេញលើចក្រវាលទាំងមូល។ ពួកទេវៈ និងពួកអសុរ ដែលចង់បានទឹកអម្រឹត គឺទឹកមន្តអមតៈ ក៏នាំគ្នាកូរសមុទ្រទឹកដោះនោះ។

ព្រះវិស្ណុ ដកភ្នំមន្ទរៈ យកមកធ្វើជាខ្នូរ(ឈើកូរ) ហើយប្រែកាឡាខ្លួន ជាមហាអណ្ដើកកូម៌ៈ ដើម្បីទ្រភ្នំមន្ទរៈ កុំឲ្យលិច។ ចំណែកស្ដេចនាគ ឈ្មោះវាសុកី យកខ្លួនធ្វើជាព្រ័ត្រសម្រាប់ឲ្យគេទាញ។ ពួកទេវៈ ទាញខាងកន្ទុយ ឯពួកអសុរ ទាញខាងក្បាល។

បន្ទាប់ពីកូរវឹក អស់រយៈពេល១០០០ឆ្នាំ រតនៈយ៉ាងច្រើនឥតគណនា ក៏បានផុសឡើងពីទឹក ក្នុងនោះមានព្រះនាងលក្ស្មី (មហេសីព្រះវិស្ណុ), អៃរាវ័ត (ដំរីក្បាលបី) ... ។ នៅទីបំផុត ទឹកអម្រឹត និងទេពអប្សរ ក៏ផុសចេញមក។ ព្រះវិស្ណុ យកទឹកអម្រឹតចែកឲ្យពួកទេវៈទៅ។

## ឯកសារយោង
## តំណភ្ជាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អវតារនៃព្រះវិស្ណុ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះវិស្ណុ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាទិទេពក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនាហិណ្ឌូ
ហ្សកដានី

**ប្រទេសហ្សកដានី** (ភាសាអារ៉ាប់៖ الأردن) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **ព្រះរាជាណាចក្រហាសេមីតហ្សកដានី** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ វាមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅច្រាំងខាងលិចនៃទន្លេហ្សកដានីក្នុងតំបន់ឡេវ៉ានដែលជាចំណុចប្រសព្វរវាងទ្វីបអឺរ៉ុប អាស៊ី និងអាហ្វ្រិក។ ទីក្រុងអាម៉ាន់គឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតប្រចាំប្រទេស ហើយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាជាតិហ្សកដានីទាំងមូល។

នៅប្រវត្តសាស្រ្តប្រទេសហ្សកដង់មានអរិយធម៌ច្រើន ព្រមទាំងបានបញ្ជូលនៅអរិយធម៌បុរាណភាគ ខាងកើតដូចជា : Sumerian, Akkadian , Babylonian, Assyrian, Mesopotamian និងចក្រភព Persian។ហ្សកដង់ធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃអេហ្ស៊ីប ផារ៉ូនិក ដែលជាម្ចាស់ស្រុកអរិយធម៌ខាងបុរាណវត្ថុ វិទ្យាដែលសល់នៅប៊ីត្រា និងមានស្នាមវប្បធម៌ដែលមកពីខាងលិចដូចជា Macedonian, Roman, Byzantine និងចក្រភព Ottoman Turkish។
នៅសវត្សទី១៧ប្រទេសនេះបាននៅក្រោមវប្បធម៌របស់ពួកម៉ូសស្លីមនិងពួកអារ៉ាប់ក្រោមការគ្រប់គ្រង របស់ចក្រភពអង់គ្លេស។
នៅសវត្សទី១៧ប្រទេសនេះបាននៅក្រោមវប្បធម៌របស់ពួកម៉ូសស្លីមនិងពួកអារ៉ាប់ក្រោមការគ្រប់គ្រង របស់ចក្រភពអង់គ្លេស។ Hashemite ព្រះរាជាណាចក្រហ្សកដង់ជាប្រទេសអនុវត្តន៏ប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋធម្មនុញដែលនាយករដ្ឋមន្រ្តីជាកាន់អំណាច។
នៅរាជ្ជកាលព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ជាអ្នកកាន់អំណាចនិងជាមេទ័ពដែលជាអ្នកប្រតិបត្ត នឹងជារដ្ឋមន្រ្តីដំ បូងដែលកាន់អំណាចនិងអនុម័តសភារឺជាគណះរដ្ឋមន្ត្រី។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ
## ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសដើមបូព៌ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងលិច
លីបង់

**ប្រទេសលីបង់** (ភាសាអារ៉ាប់៖ لُبْنَان និងភាសាបារាំង៖ *Liban*) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋលីបង់** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ វាមានទីតាំងស្ថិតនៅចន្លោះប្រទេសស៊ីរីនៅភាគខាងជើង និងខាងកើត ហើយប្រទេសអ៊ីស្រាអែលនៅភាគខាងត្បូង ខណៈពេលដែលប្រទេសស៊ីបស្ថិតនៅភាគខាងលិចឆ្លងកាត់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ។ លីបង់មានចំនួនប្រជាជនប្រហែលប្រាំមួយលាននាក់ និងបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ១០,៤៥២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលធ្វើឱ្យវាជាប្រទេសតូចមួយនៅលើពិភពលោក។ ភាសាផ្លូវការរបស់រដ្ឋគឺ ភាសាអារ៉ាប់ ខណៈភាសាបារាំងក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការផងដែរ។ 

## និរុត្តិសាស្ត្រ 
ឈ្មោះលីបង់ មកពីភាសាអារាម៉ៃ ដែលមានន័យថា"ពណ៍ស" ដែលបង្ហាញពីភ្នំទឹកកកលីបង់។ឈ្មោះនេះត្រូវបានគេរកឃើញ 
នៅក្នុងផែនចារឹក៣ក្នុងចំនោមផែនចារឹក១២នៃវីរកថា របស់ហ្គីលហ្គាមេស(ប្រហែល២១០០ឆ្នាំមុនគ្រីស្រ្តសក្ករាជ), ចំនែកឯកសាររបស់បណ្ណាល័យនៃប្រទេសអេប្លាបានរកឃើញកាលពី២៤០០មុនគ្រីស្រ្តសក្ករាជ, នឹង៧១ដងទៀតបាន រកឃើញនៅក្នុងបណ្តាំកេរ្តិ៍មរតកចាស់ៗ។ ឈ្មោះនេះត្រូវកត់ត្រានៅក្នុងបុព្វបុរសរបស់ប្រជាជនអេស្ស៊ីប។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
### ប្រវត្តិរបស់បុព្វបុរសលីបង់ 
ការតាំងលំនៅស្ថានថ្មីបំផុតដែលគេបានដឹងនៅប្រទេសលីបង់គឺមានរយ:ពេលលឿនជាង៥០០០ឆ្នាំមុនគ្រីស្រ្តសក្ករាជ។បុរាណវិទូជាច្រើនបានរកឃើញនៅបាយប្លូស ដែលគេទុកថា
ជាប្រទេសដែលមានមនុស្សរស់នៅមានអាយុកាលយូរជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក, សំណល់នៃបុរេប្រវត្តិនៅក្រោមខ្ទម ជាមួយនឹងកំទេចថ្មកំបោរនៅលើកម្រាល, គ្រឿងសភាវុធដំបូងគេបំផុត, 

thumb|ប្រាសាទបុរាណមួយនៅលីបង់

## ឯកសារយោង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេឌីទែរ៉ានេខាងកើត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឡេវ៉ាន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសដើមបូព៌ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងលិច
វ៉េសប៊ែង

**វ៉េសប៊ែង** (; , ) ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ដោយ​ជនជាតិ​អ៊ីស្រាអែល​ខ្លះ​ថាយូឌានិងសាម៉ារី (), 
គឺជាទឹកដីក្នុងដីក្បែរឆ្នេរនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេក្នុងព្រំដែននៃតំបន់ហ្គាហ្សាជាប់ព្រំប្រទល់នៃនគរ Hashemite និងសមុទ្រមរណៈនៅភាគខាងកើត និងភាគនិរតីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។ ក្រោមការកាន់កាប់របស់យោធាអ៊ីស្រាអែលតាំងពីឆ្នាំ 1967 តំបន់របស់វាត្រូវបានបំបែកទៅជាកោះប៉ាឡេស្ទីនចំនួន 165 ដែលស្ថិតនៅក្រោមរដ្ឋបាលស៊ីវិលមួយផ្នែកដោយអាជ្ញាធរជាតិប៉ាឡេស្ទីន និងការតាំងទីលំនៅរបស់អ៊ីស្រាអែលចំនួន 230 ដែលច្បាប់របស់អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានបំពង់បង្ហូរ ព្រំដែនរបស់វ៉េសប៊ែងក៏រួមបញ្ចូលទឹកដីដែលរួមមានយេរូសាឡឹមខាងកើត

## ឯកសារយោង
វិទ្យុអាស៊ីសេរី

**

​វិទ្យុអាស៊ីសេរី**​ គឺ​ជា​សាជីវកម្ម​ឯកជន​មិន​រក​ប្រាក់​កម្រៃ ដែល​ផ្សព្វផ្សាយ​ដំណឹង និង​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ផ្សាយ​ជា​លើក​ដំបូង​ជា​ភាសា​ចិនកុកងឺMandarinlanguage ព័ត៌មាន​ជា​ភាសា​ដើម​កំណើត​អាស៊ី៩​ភាសាដល់​អ្នកស្ដាប់​ដែល​មិន​មាន​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ការផ្សាយ​ដំណឹង​ពេញលេញ​និង​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី​ត្រូវ​បាន​ឧបត្ថម្ភ​ដោយ​សមាជសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុង​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​។'''

## មើលផងដែរ
* វិទ្យុសម្លេងសហរដ្ឋអាមេរិក
* វិទ្យុជាតិកម្ពុជា

## តំណភ្ជាប់ 
* វិទ្យុអាស៊ីសេរី  
* គេហទំព័រវិទ្យុអាស៊ីសេរី  

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ថានីយវិទ្យុអន្តរជាតិ
សាសនាប្រៀបធៀប

## ព្រះជាម្ចាស់ជានរណា?
នេះជាចំណងជើងសៀវភៅបាឋកថារបស់វរសេនីយ៍ឯក R.Ingersol ជនជាតិអាមេរិកកាំងដែលសមាគមអ្នហេតុផលនិយមបោះពុម្ពផ្សាយ មហាជននិយមចូលចិត្តសៀវភៅនេះជាខ្លាំងរហូតដល់​ប្រជាជនក្នុងប្រទេសអាមេរិកនាំគ្នារៃអង្គាស់ប្រាក់កសាងរូបសំណាកលោកវរសេនីយ៍ឯក R.Ingersol ទុកជាអនុសាវរីយ៍ ។
*តទៅនេះជាសំដីរបស់វរសេនីយ៍ឯក R.Ingersol ដែលខ្ញុំអ្នកប្រែនឹងប្រែជូនដល់ប្រិយមិត្រអ្នកអានបន្តិចម្តងៗតាមដែលពេលវេលាហុចឲ្យ សូមតាមដានអានដោយវិចារណាញាណ !

## ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំមិនជឿថាមានព្រះអ្នកសាងលោក?
ធម្មតាទេ ទោះជារឿងអ្វីៗទាំងពួង បើទុកជារឿងខុសឆ្គងមិនគួរឲ្យជឿ ឬមិនមានភស្តុតាងឲ្យឃើញពិតប្រាកដក៏ដោយ ប៉ុនែ្តកាលបើបុគ្គលមានជំនឿនៅក្នុងចិត្តសន្តានហើយ ក៏តែងតែនឹករក​ពាក្យដោះសាថា រឿងនោះទំនងជាមានពិតមែន ពាក្យដោះសាថា**ទំនងជាមានពិតមែន** នេះ អ្នកដែលមានជំនឿស៊ប់ក្នុងសាសនារបស់ខ្លួនតែងតែពោលពាក្យដោះសានេះដូចៗគ្នា ហេតុនោះ ទោះជារឿងអ្វីក៏ដោយ បើគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ឲ្យឃើញច្បាស់លាស់ទេ យើងមិនគួរលង់ខ្លួនជឿតាមគេឡើយ អ្នកដែលមានវិចារណញាណខ្លះ ហេតុអ្វីក៏ត្រូវបណ្តោយខ្លួនឲ្យជឿទៅតាមរឿងរ៉ាវ​ផ្សេងៗដែលមាននៅក្នុងគម្ពីរបៃបើលរបស់សាសនាគ្រិស្ត និង​ដឹងច្បាស់ថា បើអ្នកនោះមិនមានអគតិទេ មុខជាមិនជឿរឿងរ៉ាវដែលមានក្នុងគម្ពីរបៃបើលទាល់តែសោះ ទោះរឿងរ៉ាវផ្សេងៗទៀត ក៏ដូចគ្នាដែរ បើយើងបានអាននិងត្រិះរិះពិចារណាដោយល្អិតល្អន់ ទាំងមិនមានអគតិហើយ ច្បាស់ជានឹងអស់ជំនឿក្នុងសាសនានោះៗ ។ 
*មានមនុស្សជាច្រើនយល់ឃើញថា **ព្រះយហោវ៉ា** មិនមែនជាព្រះអាទិទេពទេ គម្ពីរបៃបើលក៏មិនមែនជាពាក្យសំដីដែលព្រះអាទិទេពបណ្តាលចិត្តឲ្យមនុស្សដឹងដែរ សាសនាគ្រិស្តមិន​ខុសប្លែក​អ្វីពីសាសនា​ដទៃដែលមនុស្សប្រឌិតឡើងនោះឡើយ ទីបំផុត ក៏មានអ្នកគិតបែបព្រៃថា ទោះជាយ៉ាងណា ប្រាកដជាមានអ្នកជាធំលើពិភពផែនដី ឬ ព្រះជាម្ចាស់របស់ពិភពផែនដី ដែលហៅថា ហ្គត(God) ឬ **ព្រះជាម្ចាស់** ប៉ុន្តែព្រះនាមរបស់លោកមិនមែនឈ្មោះ**ព្រះយហោវ៉ា**ក៏បាន​ គម្ពីរបៃបើលក៏មិនមែនជាព្រះបញ្ញត្តិ និង ពាក្យសំដីរបស់លោកទេ ប៉ុន្តែ ព្រះអង្គប្រហែលជាស្ថិតនៅត្រង់​កន្លែងណាមួយ កាលបើអ្នកមានគំនិតដូច្នេះក៏ត្រូវគ្នានឹងអ្នកមានជំនឿថា ព្រះយហោវ៉ាជាព្រះជាម្ចាស់ ព្រោះជាគំនិតដែលគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ គ្រាន់តែនិយាយថាមានប៉ុណ្ណោះ សូមនឹកគិតទៅ​មើលថា ពិភពលោកយើងនេះពោរពេញទៅដោយគ្រោះមហន្តរាយផ្សេងៗ បើមានលោកជាព្រះម្ចាស់ពិភពដែលហៅថាព្រះអាទិទេពមែន ទាំងព្រះអង្គក៏មានព្រះទ័យករុណា មានមេត្តា និង យុត្តិធម៌ ទាំងមានអំណាចទិព្វស័ក្តិសិទ្ធិពិតមែន ចុះហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គបណ្តែតបណ្តោយឲ្យពិភពផែនដីដែលព្រះអង្គជាអ្នកសាងឡើងច្របូកច្របល់វិលវល់ទៅដោយគ្រោះមហន្តរាយផ្សេងៗ ដូចជា ជម្ងឺឈឺថ្កាត់ ទុព្ភិក្ខភ័យ ផែនដីរញ្ជួយ និងមហាភ័យជាច្រើនទៀត អ្នកមានអំណាចខ្លាំងតែងជិះជាន់ បៀតបៀនអ្នកមានកម្លាំងតិច អយុត្តិធម៌ត្រឡប់ជាឈ្នះយុត្តិធម៌ ជួនកាលអ្នកដែល​ប្រព្រឹត្តខ្លួន​ជាមនុស្សល្អ មានសទ្ធារាប់អានព្រះអង្គជាសរណៈទីពឹងទីរលឹក ត្រឡប់ជាត្រូវពួកជនពាលគម្រក់ថោកទាបធ្វើបាបបៀតបៀនទៅវិញ កាលបើដូច្នេះ តើព្រះជាម្ចាស់​ពិភពផែនដីនឹងប្រោស​ពួកគេដោយប្រការណា ឬ សុខចិត្តនៅធ្វើព្រងើយកន្តើយមិនធ្វើដឹងធ្វើឮអញ្ចឹងឬ? មនុស្សដែលរាប់អានព្រះអង្គគេមិនដែលព្រងើយកន្តើយសូធ្យអង្វរបួងសួងព្រះអង្គម្តងណាឡើយ !
ភិក្ខុសោម

ព្រះបទុវមត្ថេរ សោម
(១៨៥៣-១៩៣២) 
## ជីវប្រវត្តិ 
*កវី សោម កើតឆ្នាំ ១៨៥២ នៅឃុំកំព្រៅ ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ខេត្តព្រៃវែង។
*បិតានាម ងួន មាតានាម យិន ជាកសិករ។
*អាយុ ១៥ ឆ្នាំ បានរៀនអក្សរ-លេខនព្វន្តនៅក្នុងស្រុកកំណើត ហើយបានបួសជាសាមណេរពីវស្សា ក៏សឹកមកជួយធ្វើការងាររកស៊ី។
*អាយុ ២១ ឆ្នាំ បានឧបសម្បទាជាភិក្ខុ ក្នុងសំណាក់ឧបជ្ឈាយ៍នាម រស់ មាននាមបញ្ញត្តិថា បទុមត្ថេរ និងបានបន្តការសិក្សានៅក្នុងក្រុងភ្នំពេញអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ហើយវិលទៅធ្វើជាចៅអធិការនៅវត្តកំព្រៅវិញ។
*មាននិស្ស័យស្លូតបូត ចូលចិត្តអានសាស្ត្រាគម្ពីរ ស្ដាប់ចម្រៀង ចាប៉ី រហូតចេះតែងកាព្យដ៏ប៉ិនប្រសប់។
*លោកសុគតនៅ គ.ស. ១៩៣២ ក្នុងកំណត់ជន្មាយុ ៨០ ឆ្នាំ។
## ស្នាដៃ 
*រឿង ទុំទាវ (សរសេរពី ព.ស. ២៤៥៨ គ.ស. ១៩១៥)
*រឿងសព្វសិទ្ធិ (មិនមែន សព្វសិទ្ធិ របស់ ម៉ឺនភក្ដីអក្សរតន់ ទេ)​
*រឿងផ្ការាំទឹករាំ (១៩១១)​

## អត្ថបទដកស្រង់ 
:...កាលនោះនាងនោជាពិលៀង				
:នាងទាវបានឆៀងចរយាត្រា
:កាន់ក្អមថ្និតថ្នមនឹកប្រាថ្នា				
:ចូលទៅស្ដាប់ការណ៍ដឹងសេចក្ដី។
:ឈរទ្រឹងខ្លួនពួនចាំស្ដាប់				
:ពីរឿងហាក់ផ្កាប់មុខដល់ដី។
:ស្រងាកស្រងោចស្រងល់ស្រី				
:នោនឹងបេតីមិនស្ដីសោះ។
:ចាំទៅដល់ផ្ទះប្រាប់ទាវគ្រប់				
:ទាវនៅក្នុងម្លប់សមស្រណោះ
:នាងជាម្ដាយទាវមានរបស់				
:កូនស្រស់រូបស្រេចដាច់ស្រីផង។
:នោនឹងក្នុងចិត្តគិតស្រេចស្រាប់				
:ដងទឹកងូតឆាប់ដើរផ្អៀងផ្អង
:ដល់ផ្ទះនោឡើងទៅជាម្ដង				
:សាសងរ៉ាយរាប់ប្រាប់ទៅថា។
:ទាវអើយទាវស្រីសេចក្ដីនេះ				
:នេនមួយនោះចេះមើលសាស្ត្រា។
:ពីរោះស្រួយស្រាប់សព្វភាសា				
:ដូចសត្វសារិកាពិសាចេក។
ជា វិជ្ជា

លោក​ **ជា វិជ្ជា** ធ្លាប់​ជា​​ប្រធាន​ចលនា​សហជីព​កម្ពុជា​។ លោក ជា វិជ្ជា ប្រធានសហជីពសេរី កម្មករកម្ពុជា ត្រូវបាន ខ្មាន់កាំភ្លើង មិនស្គាល់មុខ បាញ់ចំនួនបីគ្រាប់ បណ្តាលឱ្យ ដាច់ខ្យល់ស្លាប់ មួយរំពេច នៅនឹងកន្លែង ខណៈដែលលោក កំពុងឤនសារព័ត៌មាន នៅក្នុង តូបលក់កាសែតមួយ ជាប់នឹង របងវត្តលង្កា ក្នុងក្រុងភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី ២២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០០៤​។ ប្អូន​ប្រុស​របស់​លោក​ ជា វិជ្ជា ឈ្មោះ ជា មុន្នី ក៏​បាន​ឡើង​កាន់​តំណែង​ជា ប្រធាន​សហជីពសេរី​កម្មករ កម្ពុជា បន្ត​ពី​គាត់​។

## ការស៊ើបអង្កេត
ក្រោយពី ឃាតកម្ម​លើ​រូប​លោក ជា វិជ្ជា ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ លោក ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន ត្រូវបាន តុលាការក្រុងភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទីមួយ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០៥ កាត់ឱ្យ ជាប់ពន្ធនាគារ ចំនួន ២០ឆ្នាំ ពីបទ ឃុបឃិត ប្រព្រឹត្ត អំពើឃាតកម្ម គិតទុកជាមុន លើរូបលោក ជា វិជ្ជា ប្រធាន សហជីពសេរីកម្មករ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។

ក្រោយ​មក​ទៀត ទណ្ឌិត ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន បានដាក់ពាក្យបណ្តឹង ទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ ប្តឹងជំទាស់ សាលក្រម តុលាការក្រុងភ្នំពេញ ។ បើទោះជាមានមេធាវី សាក្សី និង អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស ជាច្រើន បញ្ជាក់អំពី ភាពគ្មានទោសកំហុស របស់លោក ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន ក៏កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០០៧ សាលាឧទ្ធរណ៍ បានចេញសាលដីកា សម្រេច តម្កល់សាលក្រម របស់តុលាការក្រុងភ្នំពេញ ដោយឱ្យ លោក ប៊ន សំណាង និង សុក សំអឿន ជាប់ពន្ធនាគារបន្តទៅទៀត ។ 

## ឯកសារយោង
ស៊ាន ឃីងស្តន

**ឃីស៊ាន-អែនឌឺសាន់** (កើតនៅ ថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ១៩៩០) ត្រូវ​បាន​គេស្គាល់​តាម​រយៈ​ឈ្មោះ​ថ្មី​របស់លោកថា​ **ស៊ាន-ឃីងស្ទន** ដែល​លោក​គឺ​ជា​អ្នក​ចម្រៀង​កូន​កាត់​ចាម៉ៃកា-អាមេរិក។

## វិជ្ជាជីវៈផ្នែកតន្ត្រី 
ឃីស៊ាន អែនឌឺសាន់ កើត​នៅ​ម៉ៃអាមី, ផ្លូរីដា ហើយ​គាត់​មាន​ឈ្មោះ​ល្បី​យ៉ាង​រន្ទឺ នៅ​ឃីងស្តន, ចាម៉ៃកា បន្ទាប់​ពី​គាត់​បាន​ផ្លាស់​ទៅ​រស់​នៅ​ទីនោះ នៅ​អាយុ​ប្រាំមួយ​ឆ្នាំ​

## តារាង​បទចំរៀង 
### ចំរៀងទោល 
### ចំរៀងដៃគូ 
## ពានរង្វាន់ និង ការតែងតាំង 
* ពានរង្វាន់ រូបភាព
** ២០០៨ សិល្បករថ្មី ដ៏​វ័យឆ្លាត (តែងតាំង)
* ពានរង្វាន់ ម៉ូបូ
** ២០០៧: Best Reggae Acts
* ពានរង្វាន់ ជំរើសយុវជន
** ២០០៧: ជំរើស​បទR&B "Beautiful Girls"
** ២០០៧: ជំរើសបទសម្រាប់រដូវក្ដៅ "Beautiful Girls" (តែងតាំង)

## ឯកសារយោង 
## តំណភ្ជាប់ 
* Official website
* Official UK website 
* Sean Kingston at YouTube

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាចំរៀងអាមេរិក
ពិភពក្រឡាប់ចាក់

**ពិភពក្រឡាប់ចាក់** គឺ​ជា​កម្មវិធី​សំណើច​ទូរទស្សន៍​មួយ ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយផលិតកម្មខ្មែរមេគង្គ។ កម្មវិធី​នេះ​ចាក់​ផ្សាយ​ជា​រៀង​រាល់​សប្ដាហ៍​នៅស្ថានីយទូរទស្សន៍ម៉ាយធីវី។
## ក្រុមសំដែង
ក្រុមសំដែងក្នុងកម្មវិធីពិភពក្រឡាប់ចាក់មាន៖
*សារ៉ា ចិន្ត្រា
*សារ៉ាយ សក្ខណា
*កង សក្ដា
*ឃុត រង្សី
*ញិល សាវរី
*ណុប សោភ័ណ
*ជា វណ្ណារិទ្ធ
*ថន លក្ខិណា
## តំណភ្ជាប់
*ពិភពក្រឡាប់ចាក់ 
*វីដេអូពិភពក្រឡាប់ចាក់

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផលិតកម្មខ្មែរមេគង្គ
ទូរទស្សន៍ម៉ាយធីវី

thumb|150px|ស្លាកសញ្ញាទូរទស្សន៍**ម៉ាយធីវី (MYTV)**
**ម៉ាយធីវី** គឺ​ជា​ស្ថានីយទូរទស្សន៍​ថ្មី​មួយ ដែល​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ស្ថានីយ​នេះ គឺ​ជា​ស្ថានីយ​មួយ​ផ្សេង​ទៀត ដែល​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​បណ្តាញទូរទស្សន៍កម្ពុជា ស៊ីធីអិន។ ម៉ាយធីវី បាន​ចាប់​ដំណើរ​ការ​កម្មវិធី​របស់​ខ្លួន​តាំង​ពី​ថ្ងៃទី ០៩ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០០៩ មកម្ល៉េះ។

## តំណភ្ជាប់
*គេហទំព័រម៉ាយធីវី
សង់ខ្យាល្ពៅ

thumb|250px|upright|សង់ខ្យាល្ពៅ

**សង់ខ្យាល្ពៅ** (Sankya Lapov) គឺជាឈ្មោះបង្អែមមួយប្រភេទដែលគេឃើញមាននៅប្រទេសកម្ពុជា។ បង្អែមនេះមានគ្រើងផ្សំដូចជា ផ្លែល្ពៅ ខ្ទិះដូង ពងមាន ម្សៅខ្សាយ និង ស្កសរ។ 

ពាក្យ សង់ខ្យា ប្រហែលជាក្លាយមកពីភាសាសង្រ្កឹត (सांख्य) ដែលជាឈ្មោះសាលាមួយនៃសាលាទស្សនៈវិទ្យាទាំងប្រាំមួយនៃសង្គមឥណ្ឌាបុរាណ។
បង្អែមនេះក៍គេឃើញមាននៅប្រទេសថៃដែរ ក្រោមឈ្មោះជា សង់ខ្យា ហ្វាក់ថុង (Sangkhaya Fakthong)។ ភាពស្រដៀងគ្នានៃឈ្មោះបង្អែមនេះជាភាសាខ្មែរនិងជាភាសាថៃ (សង់ខ្យា) ទំនងមកពីប្រភពតែមួយនៃការទទួលឥទ្ធិពលឥណ្ឌាកាលពីសម័យ កាលអាណាចក្រខ្មែរ។ 

## References
ភ្នំឈើកាច់

**ភ្នំឈើកាច់** គឺជាភ្នំមួយស្ថិតក្នុង ភូមិមាត់ព្រៃ ឃុំឈើកាច់ ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង។ មានចម្ងាយ ៧៨គ.ម ពីទីក្រុងភ្នំពេញ និង មានចម្ងាយ ៤៥គ.ម ពី ក្រុងព្រៃវែង បត់ឆ្វេងដៃត្រង់ផ្សារកំពង់សឹងចូលចម្ងាយប្រហែល ៧គ.ម។ រមណីយដ្ឋាន បាភ្នំមានភ្នំ ៤ នៅផ្ដុំគ្នា គឺ ភ្នំសំពៅ ភ្នំស្អាង ភ្នំធំ និង ភ្នំបញ្ជរ។ បាភ្នំ ជារាជធានីចាស់ឈ្មោះថា **នគរភ្នំ** គឺស្ថិតនៅក្បែរភ្នំទាំងឡាយក្នុង ស្រុកបាភ្នំ ដែលបច្ចុប្បន្ននៅបន្សល់ស្លាក់ស្នាមខ្លះៗ ប៉ុណ្ណោះដូចជា ប្រាសាទបុរាណមួយឈ្មោះថា ប្រាសាទច័ន្ទ ស្ថិតនៅចំពីមុខវត្តវិហារគុកក្បែរជើងភ្នំសំពៅក្នុងឃុំជើងភ្នំ។ មានចំងាយពីផ្លូវជាតិលេខ១ ប្រមាណ១,៥​គម ​ពីឃុំកំពង់សឹងតាមផ្លូវលំក្រហម។ ភ្នំឈើកាច់ ជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្រ្តមួយនៃ នគរគោកធ្លក និងមានប្រវត្តិរឿងជាប្រពៃណីខែ្មរជាច្រើនផង។
ក្នុងប្រវត្តិរឿងទុំទាវភ្នំឈើកាច់ជាកន្លែងដែលនេនទុំបានសាងផ្នូសនៅទីនេះ។

=ផ្លូវចូលទៅកាន់ភ្នំឈើកាច់=
តាមផ្លូវជាតិ១ មកដល់ផ្សារឈើកាច់ បត់ឆ្វេងតាមផ្លូវក្រាលកៅស៊ូមកកើតត្រង់
មាន២ផ្លូវគឺ÷
*ចក្រតាមផ្លូវចូលតាមភ្នំតូច 
*ចក្រតាមផ្លូវចូលតាមភ្នំឈើកាច់(ផ្លូវបេតុង)ប្រវែង

=កម្មវិធីឡើងអ្នកតា មេសរ=
## ឆ្នាំ២០១៩
*នៅលើកំពូលភ្នំឈើកាច់ មានពិធីដារលោកតាមេសរ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅក្នុងឆ្នាំនេះកម្មវិធីគឺប្រព្រឹត្តទៅមានរយៈពេល ៣ថ្ងៃគឺ
#ថ្ងៃសុក្រ ទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ 
#ថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ 
#ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩
ពុយមីស

ពុយមីស ជា​ឈ្មោះ​របស់​ថ្ម​ភ្នំ​ភ្លើង ដែល​ជា​កំអែ​ភ្នំ​ភ្លើង​ដែល​កក​និង​កើត​ពពុះ​ កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ថ្ម​រង​នូវ​កំដៅ​ខ្លាំង​បំផុត និង​រង​សំពាធ​ខ្លាំង​បំផុត ត្រូវ​ផ្ទុះ​ចេញ​មក​ក្រៅ​ដោយ​បន្ទុះ​ភ្នំ​ភ្លើង​។​ កំន​កំនើត​មិន​ធម្មតា​នេះ កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​ ការ​ចុះ​ត្រជាក់​ភ្លាម​ៗ​ និង​ ការ​ថយ​សំពាធ​ភ្លាម​ៗ​។​ ការ​ថយ​ចុះ​សំពាធ​ភ្លាម​ៗ​ នាំ​អោយ​កើត​ពពុះ​ ដោយ​សារ​ការ​បន្ថយ​ចំនុច​រំពុះ​នៃ​កំអែ​ភ្នំ​ភ្លើង​ (ដូច​ជា​កកើត​ពពុះ​ នៅ​ពេល​យើង​បើក​ភេសជ្ជៈ​កាបូណាត​)​។ ការ​ចុះ​ត្រជាក់​ដែល​កើត​ឡើង​ព្រម​គ្នា​ ក៏​បង្កក​ពពុះ​ទុក​ក្នុង​កំអែ​នោះ​។
ពុយមីស  ផ្សំ​មួយ​ភាគ​ធំ​ពី កែវ​ប្លោក​ៗ​ ពីរ៉ូក្លាស្ទិច ដែល​មាន​ភ្នាស​របស់​ប្លោក​ទាំង​នោះ​ស្តើង ថ្លា  កើត​ឡើង​ពី​លំហូរ​ម៉ាក់ម៉ា​ចេញ​មក​ក្រៅ​។​ ជា​ទូទៅ ប្រហែល​ជា​ពាក់​កណ្តាល​ផ្សំ​ពី​ស៊ីលីស (ឧទាហរណ៍​ រីយ៉ូលីទិច ដាស៊ីទិច អង់ដេស៊ីត ប៉ង់តេល្លរីត ផូណូលីត ត្រាស៊ីត) ប៉ុន្តែ​ជាតិ​បាសាល់​ និង​ធាតុ​ផ្សំ​ផ្សេង​ទៀត​ ក៏​មាន​ដែរ​។​ ពុយមីស ច្រើន​តែ​មាន​ពណ៌​ស្លេក មាន​តាំង​ពី​ពណ៌ស ស៊ីជំពូ ខៀវ រឺ​ប្រផេះ​ ទៅ​ដល់​បៃតង​ត្នោត រឺ​ខ្មៅ​។ ពុយមីស​ច្រើន​តែ​កើត​ពី​បន្ទុះ​ភ្នំ​ភ្លើង និង​ កកើត​នៅ​ផ្នែក​ខាង​លើ​នៃ​កំអែ​ស៊ីលីស​។ ពុយមីស​ស្ពោត​ជា​មធ្យម​៩០​ភាគរយ ហើយ​ជា​ដំបូង​អណ្តែត​លើ​ទឹក​។​
 
ស្កូរីយ៉ា ខុស​ពី​ពុយមីស ត្រង់​ហាប់​ជាង​ មាន​ប្លោក​ធំ​ជាង និង​មាន​ភ្នាស​របស់​ប្លោក​ក្រាស់​ជាង​។​ វា​លិច​ក្នុង​ទឹក​។ ភាព​ខុស​គ្នា បណ្តាល​មក​ពី​វីស្កូស៊ីតេ​ខ្សោយ​របស់​ម៉ាក់ម៉ា ដែល​បង្កើត​ជា​ស្កូរីយ៉ា​។​ នៅ​ពេល​ដែល​មាន​បរិមាណ​ឧស្ម័ន​ច្រើន នោះ​វា​នឹង​កើត​ជា​ពុយមីស​ប្រភេទ​គ្រាប់​ល្មិត មាន​ឈ្មោះ​ថា​ ពុយមីស៊ីត​។ ពុយមីស​ចាត់​ទុក​ជា​កែវ ព្រោះ​វា​គ្មាន​រចនា​សម្ព័ន្ធ​គ្រីស្តាល់​។ ពុយមីស​ មាន​ដង់ស៊ីតេ​ប្រែប្រួល ទៅ​តាម​កំរាស់​របស់​សំភារៈ​សូលីដ នៅ​ចន្លោះ​ពពុះ​នានា​។​ ពុយមីស​ភាគ​ច្រើន​អណ្តែត​លើ​ទឹក​។
ប្លោក​ទាំង​អស់​មាន​ទំរង់​សំខាន់​ពីរ​យ៉ាង​។ ពុយមីស​ភាគ​ច្រើន​មាន​ពពុះ​តូច​ៗ​រាង​ទូប​ ដែល​ប្រៀប​ដូច​ជា​សរសៃ​សូត្រ។ ការ​លូត​វែង​នៃ​ពពុះ​តូច​ៗ​នេះ កើត​មក​ពី​លំហូរ​នៃ​ម៉ាក់ម៉ា​ចេញ​ពី​មាត់​ភ្នំ​ភ្លើង​។​ ពពុះ​ ខ្លះ​ទៀត​មាន​រាង​ស្ទើរ​ស្វ៊ែរ ទៅ​ស្វ៊ែរ ហើយ​កើត​មក​ពី​សំពាធ​ខ្ពស់​នៅ​ពេល​ផ្ទុះ​។

## ការប្រើប្រាស់
ពុយមីស ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​ប្រើ​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ ក្នុង​ការ​ផលិត​បេតុង​ស្រាល រឺ​អិដ្ឋ​ស្រាល​។​ នៅ​ពេល​ដែល​គេ​ប្រើ​វា​សំរាប់​ធ្វើ​ជា​គ្រឿង​បន្ថែម​សំរាប់​ស៊ីម៉ង់ត៍​ ប្រភេទ​គ្រាប់​ល្អិត​នៃ​ពុយមីស​ត្រូវ​គេ​យក​មក​លាយ​ជា​មួយ​នឹង​កំបោរ ដើម្បី​បង្កើត​ជា​បេតុង​ស្រាល​ រលោង ដូច​កំបោរ​។​ បេតុង​ប្រភេទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​តាំង​ពី​សម័យ​រ៉ូម៉ាំង​មក​ម្ល៉េះ​។
វា​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​ប្រើ​ធ្វើ​ជា​ប្រដាប់​ខាត់ ជា​ពិសេស​សំរាប់​ប៉ូលៀ ប្រដាប់​លុប​ខ្មៅ​ដៃ​ គ្រឿង​ខាត់​ស្បែក និងប្រើ​ក្នុង​ការ​ផលិត​ខោ​ខៅប៊យ​សឹក​។​ ថ្ម​ពុយមីស​ ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​ប្រើ​ក្នុង​ការ​​កែ​សម្ផស្ស សំរាប់​កំចាត់​ស្បែក​ស្ងួត នៅ​បាត​ជើង​។​ ពុយមីស​ល្អិត​ខ្លាំង​ក៏​ត្រូវ​គេ​យក​មក​បន្ថែម​ក្នុង​ថ្នាំ​ដុស​ធ្មេញ និង ច្រាស​បោក​ខោ​អាវ​ផង​ដែរ​។​
ចេក

**ចេក​ (Banana)** ជា​ផ្លែឈើ​ដែល​ងាយ​ស្វែង​​រក​បាន​ តម្លៃ​ថោក​សមរម្យ​ ប៉ុន្តែ​ផ្ដល់​សារ​ប្រយោជន៍​យ៉ាង​ច្រើន​ ដល់​រាង​កាយ​មនុស្ស​យើង​ ព្រោះ​វា​សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​វីតាមីន​ A B6 B12 កាល់ស្យូម​ ផូស្វ័រ​ ប៉ូតាស្យូម​ ការបូអ៊ីដ្រាត​ ថាមពល​ ព្រម​ទាំង​អាច​ជួយ​ព្យាបាល​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​ បាន​ទៀត​ផង...។

# **ព្យាបាល​ប្រគ្រីវ:** អ្នក​ដែល​កើត​ប្រគ្រីវ​នៅ​ជើង​ និង​កំភួន​ជើង​ញឹកញាប់​ បើ​សិន​ទទួល​ទាន​ចេក​ជា​ប្រចាំ​ នឹង​បាត់​ដោយ​ខ្លួន​ឯង។
# **ជួយ​ផ្ដាច់​បារី:** បើ​សិន​មិន​អាច​បញ្ឈប់​ការ​ជក់​បារី​បាន​ អ្នក​គួរ​រក​ចេក​ទុក​ក្នុង​ផ្ទះ​​ ព្រោះ​វា​មាន​វីតាមីន​ B6 និង​ B12 មាន​ប៉ូតាស្យូម​ ម៉ាញេស្យូម​ជួយ​ចម្រើន​រាងកាយ​ មិន​ឲ្យ​ឃ្លាន​នីកូទីន​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​អាច​ផ្ដាច់​បារី​បាន​ដោយ​ស្រួល​ហើយ។
# **ឈឺ​ដើម​ទ្រូង:** អាការ​ឈឺ​ចុក​ណែន​នៅ​ដើម​ទ្រូង មាន​មូល​ហេតុ​ពី​ក្រពះ​ មាន​អាស៊ីដ​ច្រើន​ពេក​ អ្នក​អាច​ទទួល​ទាន​ចេក​ខ្ចី​ ហាល​ស្ងួត​ ជួយ​បន្ថយ​អាស៊ីដ​បាន។
# **តានតឹង​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​ធ្វើ​ការ​មិន​បាន​ល្អ:** ចេក​ មាន​សារធាតុ​អាហារ​ដែល​ជួយ​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​ដោយ​ផ្ទាល់​ មាន​វីតាមីន​B ​ថែម​ទាំង​ជួយ​បំបាត់​​ការ​ទទួល​ទាន​កំប៉ិកកំប៉ុក​បាន​ទៀត។ នៅ​ពេល​ឃ្លាន​អ្នក​គួរ​ទទួល​ទាន​ចេក​ ជំនួស​សូកូឡា​ ជា​ការ​ល្អ។
# **ទល់​លាមក​ ហើម​ពោះ:** ទទួល​ទាក​ចេក​ញឹកញាប់​ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អស់​បញ្ហា​បែប​នេះ​​ដោយ​ឯកឯង...៕

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
Siedlnica

**Siedlnica**- ភូមិនៅប្រទេស ប៉ូឡូញ​។ Siedlnica មានប្រហែល ៩០០ អ្នកស្រុក និងនៅជិតពីក្រុង Wschowa។ ភូមិនេះមានទន្លេតូច ហើយនឹងព្រះវិហារធំល្មម។ ព្រះវិហារនៅក្នុង Siedlnica គេបានត្រូវសង់ឆ្នាំ ១៣០០ ឬ ១៣១០។ នៅ Siedlnica មានដែរសាលារៀនមួយ ហើយនឹងកន្លែងរោងរាំមួយផង។
ធរណីមាត្រ

, an important result in Euclidean and projective geometry.]]

**ធរណីមាត្រ** (ភាសា​ក្រិច​បុរាណ: γεωμετρία; ធរណី = ផែនដី (ដី), មាត្រ = រង្វាស់) គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​គណិតវិទ្យា​ដែល​ជាប់​ទាក់ទង​នឹង​សំនួរ​នៃ​ទំហំ ទ្រង់ទ្រាយ ទំនាក់ទំនង​រវាង​ទីតាំង​នៃ​រូប​និង​លក្ខណៈ​នៃ​លំហ​។ ធរណីមាត្រ​ជា​វិទ្យាសាស្រ្តមួយ​ដ៏ចំណាស់។ កាល​ពី​ដើម ចំនេះដឹង​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ប្រវែង ក្រឡាផ្ទៃ និង មាឌ នៅ​សតវត្ស​ទី៣​មុន​គ្រឹស្គរាជ ធរណីមាត្រ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​ទំរង់​ស្វ័យស័ត្យ (axiomatic form) ដោយ​លោក អឺគ្លីដ (Euclid)​។ នៅក្នុង​​វិស័យ​តារាសាស្រ្ត ជា​ពិសេស​ការបង្កើត​ផែនទី (mapping) ទីតាំង​នៃ​តារា និង ភព​ផ្កាយ​ព្រះ​គ្រោះ​នៅ​លើស៊្វែរ​សុញ្ញាកាស បំរើ​ជា​​ប្រភព​ដ៏​មាន​សារសំខាន់ចំពោះ​ចំនោទ​ធរណីមាត្រ​ក្នុង​កំលុងឆ្នាំ១៥០០។ គណិតវិទូ​ដែល​បំរើ​ការងារ​ក្នុង​វិស័យ​ធរណីមាត្រ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅថា​ ""ធរណីវិទូ"" ។

## ទិដ្ឋភាពទូទៅ 
## ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ទ្រឹស្តីបទពីតាករ

[thumb|ស្តាំ|235px|ទ្រឹស្តីបទពីតាករ៖ ផលបូក​​ការ៉េ​​នៃ​ក្រឡាផ្ទៃ​នៃ​ការ៉េ​ពីរ​នៅ​លើ​ជើង (a និង b) ស្មើនឹង​[ក្រលាផ្ទៃ|ក្រឡាផ្ទៃ​​ការ៉េ​នៅ​លើអ៊ីប៉ូតេនុស (c) ។]]

**ទ្រឹស្តីបទពីតាករ** (ឬ​ពីតាគ័រ) ​​គឺ​ជា​ទ្រឹស្តីបទ​ធរណីមាត្រ​​សិក្សា​ពី​ទំនាក់ទំនង​ជ្រុង​ទាំង​បី​នៃ​ត្រីកោណកែង​ (ត្រីកោណដែលមានមុំមួយជាមុំកែង) ។ ទ្រឹស្តីបទនេះ​ត្រូវបាន​ហៅ​ដោយ​យក​ឈ្មោះ​តាម​គណិតវិទូក្រិច លោក ពីតាករ នៃ សាម៉ូស (Pythagoras of Samos) ។

**ពំនោលទ្រឹស្តីបទពីតាករ**៖ ក្នុងត្រីកោណកែងមួយ ការ៉េនៃរង្វាស់ជ្រុងអ៊ីប៉ូតេនុស (ជ្រុងដែលមានរង្វាស់វែងជាងគេ និង ជាជ្រុងឈមនឹងមុំកែង) គឺស្មើនឹងផលបូក​នៃ​ការ៉េរបស់​រង្វាស់ជ្រុងដែលជាប់នឹងមុំកែង។

ស្តាំ|200px
ក្នុងត្រីកោណកែង ABC ដែល​មាន​មុំ​កែងត្រង់ C នោះគេបាន AB ជាអ៊ីប៉ូតេនុស ដែល AB = c, AC = b និង BC = a (សូមមើលលើរូបខាងស្តាំ)។ ហេតុនេះ
BC^2 + AC^2 = AB^2\,\!
ឬ
\ a^2+b^2 = c^2

ទ្រឹស្តីបទពីតាករ​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​គណនា​រង្វាស់​ជ្រុង​មួយ​ក្នុង​ត្រីកោណកែង ប្រសិនបើ​គេ​ស្គាល់​រង្វាស់​ជ្រុងពីរទៀត។ ឧទាហរណ៍៖ គេមានត្រីកោណកែងមួយ​ដែលគេស្គាល់រង្វាស់ជ្រុងពីរគឺ a = 3 និង b = 4 នោះគេបានប្រវែងនៃជ្រុងទី៣ c កំណត់ដោយ៖
:\begin{align} c^2 &= a^2 + b^2 \\ &= 3^2 + 4^2 = 25  \\ \Rightarrow c & = 5 \end{align}

គូត្រីគុណនៃចំនួនគត់ (3, 4, 5) តំណាង​ឱ្យ​រង្វាស់​ជ្រុង​នៃ​ត្រីកោណកែង​ដែលត្រូវគេបានហៅថា​ត្រីគុណពីតាករ។

## សំរាយបញ្ជាក់ 
=== គេឱ្យត្រីកោណ ABC ដែល​មាន​មុំ​កែងត្រង់ B ដែលAB​ = 1 cm, BC = 20 cm ===
គណនា AC

ស្តាំ|ស៊ុម|ត្រីកោណកែងត្រង់ C កម្ពស់ CH
គេមានត្រីកោណកែង ABC ដែល​មាន​មុំ​កែងត្រង់ C រង្វាស់ជ្រុងរៀងគ្នា a, b, c និងមុំរៀងគ្នា A, B, C ។ គេគូសកម្ពស់ត្រីកោណ ABC ចេញពីកំពូល C មកជ្រុងឈមរបស់វាកាត់ AB ត្រង់ H ។ ត្រីកោណ ABC ; ACH និង CBH ជាត្រីកោណដូចគ្នា​។ តាមលក្ខណៈសមាមាត្រចំពោះត្រីកោណដូចគ្នា យើងបាន

*  \frac{AC}{AH} = \frac{AB}{AC} \longrightarrow \mathrm{AH} = { \mathrm{AC} \times \mathrm{AC} \over \mathrm{AB} } = {AC^2 \over AB} 
: \frac{S_{HAC}}{S_{CAB}} =  \frac{\frac{1}{2}{AH} \cdot CH}{\frac{1}{2}AB \cdot CH} = \frac{AH}{AB} = \frac{AC^2}{AB^2}

*  \frac{BC}{BH} = \frac{AB}{BC} \longrightarrow \mathrm{BH} = { \mathrm{BC} \times \mathrm{BC} \over \mathrm{AB} } = {BC^2 \over AB} 
: \frac{S_{HCB}}{S_{CAB}} = \frac{\frac{1}{2}{BH} \cdot CH}{\frac{1}{2}AB \cdot CH} = \frac{BC^2}{AB^2}

ដែល \ S ជាក្រឡាផ្ទៃ​។

ដោយផលបូកក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណ AHC និង BHC ស្មើនឹងក្រឡាផ្ទៃត្រីកោណ ABC យើងបាន

: \frac{S_{HAC}}{S_{CAB}}+ \frac{S_{HCB}}{S_{CAB}}  = \frac{S_{HAC} + S_{HCB}}{S_{CAB}} = \frac{S_{CAB}}{S_{CAB}} = 1 
និង
: \frac{S_{HAC}}{S_{CAB}}+ \frac{S_{HCB}}{S_{CAB}}  = \frac{AC^2}{AB^2}+ \frac{BC^2}{AB^2} 

គេបាន
: \frac{AC^2}{AB^2}+ \frac{BC^2}{AB^2} = 1

ហេតុនេះ \ AC^2+BC^2 = AB^2 ឬ \ a^2+b^2 = c^2

ពីតាករ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ត្រីកោណ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមីការ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មុំ
ព័ត៌មានវិទ្យា

:***ព័ត៌មានវិទ្យា*** ''គឺដោយឡែក និងផ្សេងប្លែកគ្នាពី ព័ត៌មានមាត្រវិទ្យា។
បច្ចេកសព្ទ **ព័ត៌មានវិទ្យា** ត្រូវបានប្រើក្នុងវិស័យទាំងប៉ុន្មាននេះជាបន្តបន្ទាប់ដូចខាងក្រោមនេះ:

## វិទ្យាសាស្ត្រ
* ព័ត៌មានវិទ្យា (វិស័យឧត្តមសិក្សា), វិស័យឧត្តមសិក្សាមួយដែលរួមផ្សំបច្ចេកវិទ្យាគណនាការ និង ការរីកចម្រើនស្ថិតក្នុងទំនាក់ទំនងផ្សេងៗទៅកាន់ពិភពមនុស្សនិងក្នុងសង្គម រួមមានអនុវត្តកម្មខាងវិទ្យាសាស្ត្រ បញ្ហាសង្គមនានា និងសិល្បៈមួយចំនួន
* Computing, any goal-oriented activity requiring, benefiting from, or creating computers.
* Computer science, the theoretical study of algorithms, information and computation.
* Information science, the interdisciplinary study of the processing, management, and retrieval of information 
* Informatics engineering
* Information technology, the study, design, development, implementation, support, or management of computer-based information systems
** Archival informatics
** Bioinformatics
*** Bioimage informatics
** Biodiversity informatics
** Business informatics
** Cheminformatics
** Community informatics
** Computational informatics
** Development informatics
** Disease informatics
** Ecoinformatics
** Education informatics
** Engineering Informatics, an interdisciplinary field combining information technology (IT) and engineering concepts.
** Environmental informatics
** Evolutionary informatics
** Forest informatics
** Geoinformatics, an interdisciplinary field that uses information infrastructure to address the problems of geography and geosciences.
** Health informatics
*** Consumer health informatics
*** Imaging informatics
*** Public health informatics
** Hydroinformatics
** Irrigation informatics
** Laboratory informatics
** Legal informatics
** Materials informatics
** Medical informatics
** Music informatics
** Neuroinformatics
** Pervasive Informatics
** Social informatics
** Technical informatics
** Translational research informatics
អាថ៌កំបាំងពាក្យនាគ

***ចុះហេតុអ្វីបានជាម្ចាស់នគរ (ក្មេរ) មានឈ្មោះថា ព្រះនាងនាគ ទៅវិញ ? តើព្រះនាងនាគហេតុអ្វីបានជាបង្កើតកូនមកដល់សព្វថ្ងៃនេះជាមនុស្ស?***
ហេតុដូច្នេះ សូមកុលបុត្រកុលធីតាខ្មែរ ប្រុសស្រីទាំងអស់គ្នា តាមដានពិចារណានូវការ បកស្រាយពន្យល់ពីពាក្យថា (នាគ) នេះ ដែលមានពន្យល់នៅក្នុងវចនានុក្រមរបស់សម្តេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត (ភាគ ១+២)
**គ/.**	**ពន្យល់ពីពាក្យ**	(របស់ពាក្យថានាគ)
**១/.**  នាគ  (ន) ប្រសើរចម្បងបរិសុទ្ធ…
**២/.** នាគ 	 ព្រះសមា្មសម្ពុទ្ធឬព្រះពុទ្ធនាគ(ក៏ហៅថានាគ)
**៣/.** នាគ	 ព្រះបច្ចេកពុទ្ធ (ក៏ហៅថានាគ)
**៤ /.**នាគ	 ព្រះអរហន្តទាំងអស់ (ក៏ហៅថានាគ)
**៥/.** នាគ 	 ព្រះអនាគាមិបុគ្គល  អរិយថ្នាក់ទីបី (ក៏ហៅថានាគ)
**៦/.** នាគ 	 ព្រះសោតា ព្រះសកទាគាមី អរិយថា្នក់ទីមួយ  ទីពីរ (ក៏ហៅថានាគ)
**៧/.** នាគ 	 បុគ្គលជាបថុជ្ជនណាមួយដែលមានសេចក្តីអៀនខ្មាស់ ខ្លាចបាបប្រឹងប្រែងរៀកចាកនូវបាបសមាទានសិល ( សិល៥ សិល ៨ សិល ១០…) (ក៏ហៅថានាគ)
**៨/.** នាគ 	កុលបុត្រដែលមានការធុញទ្រាន់ក្នុងការគ្រប់គ្រងផ្ទះសម្បែង ហើយមានចិត្តជ្រះថ្លាចូល សាង ផ្នួសបួសជាភិក្ខុសាមណេរក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាប្រព្រឹត្តនូវ
ព្រហ្មចរិយធម៌(ធ្វើកូននាគ)  (ក៏ហៅថានាគ)
**៩/.** នាគ 	ពស់ដែលមានអនុភាពចម្បង ដែលធំ (ក៏ហៅថានាគ)
**១០/.** នាគ          ដំរីដែលមានរូបរាងសាកសមប្រសើរ (ក៏ហៅថានាគ)
**១១/.** នាគ          ដើមខ្ទីងសំណ (ក៏ហៅថានាគ)
បើតាមការពន្យល់នូវពាក្យខាងលើគឺអត្ថន័យនៃពាក្យ (នាគ) មានរហូតដល់ទៅដប់មួយពាក្យ ដូច្ចេះពាក្យថា (ព្រះនាងនាគ) នៅក្នុងរឿង  ឬ ព្រះមាតានាគ តើស្ថិតនៅក្នុងនាគមួយណា? សូមប្រិយមិត្តអ្នកអាន ជាពិសេសគឺ កូនក្មែរប្រុសស្រី ចូរពិចារណាហេតុផលតាមការយល់ឃើញរបស់ខ្លូនចុះ កុំចេះតែជឿទៅលើការបកស្រាយ របស់អ្នកខាងក្រៅ (បរទេស)  ក្រៅពីជនជាតិខ្លួន ។
***បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា​ មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់**ទំព័រដើម**  ដែលជាទំព័រមួយដែល​រៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ  សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុច​នៅទីនេះ...
អាថ៌កំបាំងមហានគរក្មែរ

សូមស្វាគមន៍!…
**អាថ៌កំបាំងបណ្តាំមាតាមហានគរក្មែរ**

ទីតាំងថ្មីរបស់ឯកសារអាថ៌កំបាំងមាតាមហានគរក្មែរ អាថ៌កំបាំងព្រះម៉ែមហានគរ