លេខថៃ

**លេខថៃ** (  ) គឺជាសំណុំនៃលេខដែលប្រើជាប្រពៃណីនៅក្នុង ប្រទេសថៃ ទោះបីជា លេខអារ៉ាប់ គឺជារឿងធម្មតាជាងដោយសារ ការភាវូបនីយកម្មខាងលិច យ៉ាងទូលំទូលាយនៃប្រទេសថៃក្នុង សម័យរតនកូស៊ីន សម័យទំនើប។ លេខថៃធ្វើតាម ប្រព័ន្ធលេខហិណ្ឌូ-អារ៉ាប់ ដែលប្រើជាទូទៅក្នុងពិភពលោក។ នៅក្នុងភាសាថៃ លេខច្រើនតែធ្វើតាមនាមដែលបានកែប្រែ និងនាំមុខពាក្យរង្វាស់ ទោះបីជាមានការប្រែប្រួលចំពោះគំរូនេះកើតឡើងក៏ដោយ។

## ការប្រើប្រាស់ 
ភាសាថៃ ខ្វះ លេខវេយ្យាករណ៍ ។ ការរាប់ ជាធម្មតាត្រូវបានបង្ហាញក្នុងទម្រង់នៃនាម ដែលមិនបានបំប្លែង តាមពីក្រោយដោយលេខ និងចំណាត់ថ្នាក់។ "គ្រូប្រាំនាក់" បង្ហាញជា "គ្រូប្រាំនាក់"  (  , គ្រូហាគន ឬជាមួយលេខ , គ្រូ ៥ គន .) គន "បុគ្គល" គឺជាប្រភេទនៃនាម យោង ដែលត្រូវបានគេប្រើផងដែរជា ផ្នែកនៃការនិយាយ ភាសាថៃដែលហៅថាជាភាសាអង់គ្លេសថា អ្នកចាត់ថ្នាក់ភាសា ឬ វាស់ពាក្យ ។ នៅក្នុងភាសាថៃ ការរាប់គឺ *kannap* ( , ការន័ប ; *ន័ប* គឺ "ដើម្បីរាប់", *kan* គឺជាបុព្វបទដែលបង្កើតជានាមពីកិរិយាស័ព្ទ); អ្នកចាត់ថ្នាក់, *ឡាក់សាណាម* ( ពី *លក្ខណៈ*, ទម្រង់, គុណលក្ខណៈ, គុណភាព, លំនាំ, រចនាប័ទ្ម; និង *នាម*, ការកំណត់, អក្ខរាវិរុទ្ធ។  ) ការប្រែប្រួលនៃលំនាំនេះកើតឡើង ហើយពិតជាមិនមាន ឋានានុក្រម ក្នុងចំណោមអ្នកចាត់ថ្នាក់ថៃទេ។  បញ្ជី​ផ្នែក​នៃ​ពាក្យ​ថៃ​ដែល​ចាត់​ថ្នាក់​នាម​ក៏​អាច​រក​ឃើញ​ក្នុង​ប្រភេទ Wiktionary: 

## លេខសំខាន់ៗ 
### សូន្យដល់ដប់ 
ថៃ  (សូន្យ) ត្រូវបានសរសេរជារាងពងក្រពើ ០ (លេខ) នៅពេលប្រើលេខអារ៉ាប់ ប៉ុន្តែរង្វង់តូច  នៅពេលប្រើលេខបុរាណ ហើយក៏មានន័យថា ''* ក្នុងបរិបទផ្សេងទៀត។  វាមកពី ភាសាសំស្រ្កឹត *សូន្យ* ដែលជា ឈ្មោះជំនួស (ផ្អែកលើបរិបទ) សម្រាប់លេខ ពីមួយទៅលេខបួនដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម។ ប៉ុន្តែមិនមែនជាការរាប់ 1 (លេខ) ទេ។

ឈ្មោះថៃសម្រាប់ *N* +1 និងខ្ទង់ធម្មតាពី 2 ដល់ 9 ដូចបង្ហាញក្នុងតារាងខាងក្រោម ស្រដៀងទៅនឹង ពូជនៅក្នុងប្រទេសចិន (ឧទាហរណ៍ កាតាំង និង មីនណាន ) ដូចដែលបាននិយាយនៅក្នុង ប្រទេសចិនភាគខាងត្បូង ដែលជាស្រុកកំណើតរបស់ជនជាតិចិននៅឯនាយសមុទ្រដែលរស់នៅភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាមពិត និរុត្តិសាស្ត្រនៃលេខថៃ 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, និង 10 គឺជា ភាសាចិនកណ្តាល ចំណែកឯ និរុត្តិសាស្ត្រនៃលេខថៃ 5 គឺជា ចិនចាស់ ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងតារាងខាងក្រោម។ 

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ តួ ​លេខ ​គឺ​ស្ទើរ​តែ​ដូច​គ្នា​នឹង ​លេខ​ខ្មែរ ។ ពាក្យថៃ និងឡាវសម្រាប់លេខគឺស្ទើរតែដូចគ្នាបេះបិទ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លេខលេខខុសគ្នាខ្លះនៅក្នុងរូបរាង។ ការបង្ហាញខាងលើគឺជាការប្រៀបធៀបរវាងភាសាចំនួនបីដែលប្រើ តួអក្សរ កាតាំង និង មីនណាន និងការបញ្ចេញសំឡេង។ បង្ហាញខាងក្រោមគឺជាការប្រៀបធៀបរវាងភាសាចំនួនបីដែលប្រើ លេខខ្មែរ ៖ ថៃ ខ្មែរ និងឡាវ។ ការសរសេរតាមព្យញ្ជនៈ ថៃប្រើ ប្រព័ន្ធប្រតិចារិកទូទៅរបស់រាជថៃ (RTGS) ។

### ដប់ទៅមួយលាន 
សំស្ក្រឹត​កំណត់ ​តម្លៃ​ខ្ទង់ ​មួយ ( *tamnaeng khong tua lek*, ตําแหน่งของนก ) ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម​អំណាច ​នៃ ​ដប់ : កន្លែង​របស់​ឯកតា​គឺ *ឡាក់ណៃ* (หลักหน่วย); កន្លែងដប់, *ឡាក់ស៊ីប* (หลักสิบ); កន្លែងរាប់រយ, *ឡាក់ រ៉យ* (หลักร้อย) ជាដើម។  លេខ​មួយ​បន្ទាប់​ពី​ចំនួន *​ស៊ីប* ​ច្រើន​បាន​ក្លាយ​ជា *et* (កាតាំង​: 一, yat 1 ; មីនណា: 一, it 4 )។ លេខដប់ ( *ស៊ិប* ) គឺដូចគ្នានឹងអក្សរសាស្ត្រហុកគៀន 十 (ស៊ីប) ។ លេខពី ម្ភៃ ដល់ ម្ភៃប្រាំបួន ចាប់ផ្តើមដោយ *យីស៊ីប* (ចិនកាតាំង៖ 二十 (យី 6 សាប 6 ); ហុកគៀន: 二十 (lī-cha̍p / jī-cha̍p / gī-cha̍p); ទៀជីវ: 二十 (jĭ tsa̍p) ។ ឈ្មោះ *​លេខ​ខ្ទង់* ៣០ ដល់ ៩០ ហើយ​សម្រាប់ *​ខ្ទង់* ១០០ ១០០០ ១០ ០០០ ១០ ម៉ឺន និង​លាន គឺ​ស្ទើរតែ​ដូចគ្នា​ទៅនឹង ​លេខ​ខ្មែរ ​ដូចគ្នា​។

សម្រាប់លេខ ម្ភៃមួយ ដល់ លេខ ម្ភៃប្រាំបួន ផ្នែកដែលបញ្ជាក់ថា ម្ភៃ : *យី ស៊ីប* ( ยี่สิบ ) អាចត្រូវបាន កាត់ឱ្យខ្លី ទៅជា *យីប* ( ยีบ ) ។&#x5B; *ត្រូវការដកស្រង់* &#x5D; សូមមើលផ្នែកលេខជំនួសខាងក្រោម។

រាប់រយត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការរួមបញ្ចូលគ្នារវាង *roi* ជាមួយនឹងតម្លៃដប់និងតម្លៃមួយ។ ឧទាហរណ៍ ពីររយសាមសិបពីរ គឺជា  *សងរួយសាមស៊ីប* ។ ពាក្យ *រួយ*, *ព័ន*, *មឺន*, និង *សែន* គួរតែកើតឡើងជាមួយលេខមុន ( *នឹង* គឺស្រេចចិត្ត) ដូច្នេះ ពីររយដប់ តួយ៉ាងគឺ *សងរួយស៊ិប* ហើយមួយរយគឺ *រួយ* ឬ *នឹងរយ* ។ *នឹង* ​មិន​ដែល​ចូល​មុន *​ស៊ីប* ​ទេ ដូច្នេះ *​សងរ៉ៃ​នឺង​ស៊ីប* ​គឺ​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ។ ពេលខ្លះអ្នកនិយាយដើមនឹងប្រើ *រួយនឹង* (ឬ *ព័ននឹង។ល។)* ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពខុសគ្នាបែបនេះជារឿយៗមិនត្រូវបានធ្វើឡើងទេ ហើយភាពមិនច្បាស់លាស់អាចនឹងកើតឡើង។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ប្រសិនបើលេខ 101 (ឬ 1001, 10001 ។ល។) គួរតែនិយាយថា *roi et* (ឬ *phan et*, *muen et* ល។

### លេខលើសពីមួយលាន 
លេខលើសពីមួយលានត្រូវបានបង្កើតដោយបុព្វបទ *ឡាន* ជាមួយមេគុណ។ ជាឧទាហរណ៍ ដប់លានគឺជា *ស៊ិបឡាន* ហើយមួយទ្រីលាន (10 12, a long scale billion ) គឺ *ឡានឡាន* ។

### លេខទសភាគ និងប្រភាគ 
ជាទូទៅ លេខទសភាគត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយនិយាយថា *ចុត* (จุด, dot) ដែល សញ្ញាបំបែកទសភាគ ស្ថិតនៅ។ ឧទាហរណ៍ 1.01 គឺ នឹងចុត*សូននឹង* ( หนึ่งจุดศูนย์หนึ่ง) ។

លេខប្រភាគ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយដាក់ *ណៃ* (ใน) រវាងភាគយក និងភាគបែង ឬប្រើ *[កំណត់] x សួន y* ([เศษ] x ផ្នែក y, x ផ្នែកនៃ y ទាំងមូល) ដើម្បីបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់។ ឧ.  គឺ  *នឹងណៃសាម* (หนึ่งในสาม ) ឬ *[ កំណត់ ] នឹងសួនសាម* ( [เศษ]หนึ่งส่วนสาม) ). ពាក្យ *​សេត*(​เศษ) អាច​ត្រូវ​បាន​លុប​ចោល។

ពាក្យ *ក្រឹង* (​ครึ่ง​) ប្រើ​សម្រាប់​ពាក់កណ្តាល ។ វានាំមុខពាក្យរង្វាស់ ប្រសិនបើប្រើតែម្នាក់ឯង ប៉ុន្តែវាធ្វើតាមពាក្យរង្វាស់នៅពេលប្រើជាមួយលេខផ្សេងទៀត។ ឧទាហរណ៍ *ក្រះដាតក្រឹងផែន* (กระดาษครึ่งแผ่น) មានន័យថា "ក្រដាសពាក់កណ្តាល" ប៉ុន្តែ *ក្រះដាតនឹងផែនក្រឹង* (กระดาษหนึ่งแผ่นครึ่ง) មានន័យថា "ក្រដាសមួយសន្លឹកកន្លះ" ។

### លេខអវិជ្ជមាន 
លេខអវិជ្ជមានត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយដាក់ *lop* (ลบ, ឡប) នៅពីមុខលេខ។ ឧទាហរណ៍ −11 គឺ ឡប*ស៊ិបអេត* (ลบสิบเอ็ด)។

### លេខធម្មតា 
លេខ​លំដាប់ ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ដាក់ *thi* (ที่, ទី) នៅ​ពី​មុខ​លេខ។ ពួកគេមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាថ្នាក់ពិសេសនៃលេខទេ ចាប់តាំងពីលេខនៅតែធ្វើតាមនាមដែលបានកែប្រែ ដែលជា *thi* ក្នុងករណីនេះ។

## លេខជំនួស 
### អាយ 
**អាយ** (  ) ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សម្រាប់ "កើត​ដំបូង (កូន)" ឬ​សម្រាប់​ខែ​ទី​មួយ, *duean ai* (เดือนอ้าย,តឿអាយអាប) នៃ ​ប្រតិទិន​ចន្ទគតិ​ថៃ ។ 

### អេក 
*''* (   ) មកពីភាសាបាលី *ឯក* "មួយ"  អេក ប្រើសម្រាប់ *មួយ* (បរិមាណ); *ទី ១* ( ឋានន្តរស័ក្តិ ) លេចធ្លោជាង *ថោ* *ទី ២* ក្នុង សញ្ញាសូរសំឡេង សញ្ញាបត្រអប់រំ និងថ្នាក់យោធា ; និងសម្រាប់តួឯកក្នុងតួនាទីមួយ។ នៅសម័យបុរាណ កូនស្រីទីប្រាំពីរត្រូវបានគេហៅថា ឡូ*ក អេក* (ឡូកអេក) ទោះបីជាកូនប្រុសទីប្រាំពីរគឺ ឡូ*ក ចេត* ( ลูกเจ็ด ) ។ 

### អេត 
**អេត** (   , កាតាំង៖ 一, jat 1 ; មីនណាន៖ 一, it 4 ) មានន័យថា "មួយ" ត្រូវបានប្រើជាសមាជិកចុងក្រោយក្នុងចំនួនបន្សំ (សូមមើលផ្នែកលេខសំខាន់ខាងលើ)។

### ថូ 
**ថូ** (   ) គឺ​មក​ពី *​ភាសា​បាលី* ​ថា «ទោ»។  *ថូ* ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ *ពីរ* និងសម្រាប់ *ចំណាត់ថ្នាក់កម្រិតទីពីរ* នៅក្នុង កម្រិតសំឡេង សញ្ញាបត្រអប់រំ និងថ្នាក់យោធា។ 

### យី 
**យី** (  , កាតាំង៖ 二, ji 6 ; មីនណាន: 二, ji 7 ) នៅតែត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅកន្លែងជាច្រើននៅក្នុងភាសាថៃសម្រាប់លេខពីរ ក្រៅពី *សង* (สอง)៖ ដើម្បីសង់ម្ភៃ (ពីរដប់) និងបន្សំរបស់វា ម្ភៃមួយ ដល់ ម្ភៃប្រាំបួន។ ដាក់​ឈ្មោះ​ខែ​ទី​ពីរ តឿន*យី* (เดือนยี่​) នៃ​ប្រតិទិន ​ចន្ទគតិ​ថៃ ។ ហើយ​នៅ​គ្រាមភាសា​ថៃ​ខាង​ជើង *​ថា ធីនផាយ័ប* ( ถิ่นพายัพ​) ដែល​វា​សំដៅ​ទៅ ​ឆ្នាំ​ខ្លា ។ 

### ទ្រី & ត្រៃ 
**ទ្រី** (  ) និង **ត្រៃ** (  ) មកពីសំស្ក្រឹត *ត្រៃ* "បី" ។  ជម្មើសជំនួសទាំងនេះត្រូវបានប្រើសម្រាប់ *បី* ; *ចំណាត់ថ្នាក់ទីបី* នៅក្នុង សញ្ញាសម្គាល់សម្លេង សញ្ញាបត្រអប់រំ និងថ្នាក់យោធា ; និងជាបុព្វបទមានន័យថា *បី (ដង)* ។ 

### ឆាតតាវ៉ា 
**ឆាតាវ៉ា** (  ) ជា​លេខ ​បាលី ​បួន; ប្រើ​សម្រាប់​សញ្ញា​សំឡេង​ទី​បួន និង​ជា​បុព្វបទ​ដែល​មាន​ន័យ​ថា​ទី​បួន​តាម​លំដាប់ ឬ​បួន​បួន​ក្នុង​លេខ ។

### ឡូ 
**ឡូ** (  ) មានន័យថា ដប់ ឬ ដប់ពីរ។ ជាធម្មតាវាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ ពាណិជ្ជកម្ម ។ វាក៏អាចមានន័យថាពាងឬដប។ 

### យីប 
**យីប** (    ) នៅក្នុងភាសាថៃ គឺជា ការបង្រួបបង្រួម ឬ ការបង្រួញ នៃ *យីស៊ីប* (ยี่สิบ) នៅដើមលេខ ម្ភៃមួយ ដល់ ម្ភៃប្រាំបួន។ ដូច្នេះ គេអាចឮ *យីបអេត* (ยีบเอ็ด, ยิบเอ็ด), *យីបសង*(ยีบสอง, ยิบสอง) ឡើងទៅ *យីបកៅ* (ยีบเก้า, ยิบเก้า)។ *យីប* អាចមានស្រៈវែង ( ยีบ ) ឬត្រូវបានបំលែងទៅជាស្រៈខ្លី ( យិប ) ។

### សៅ 
**សៅ** (    ) គឺម្ភៃនៅក្នុង គ្រាមភាសាថៃខាងជើង  និងជា ភាសាឥសាន ។ វា​ទាក់ទង​នឹង *ចាវ* (​ຊາວ​) ពាក្យ​ម្ភៃ​ជា ​ភាសា​ឡាវ ។

### កុរ៉ុត 
**កុរ៉ុត** (   ) មានន័យថា បួនដប់ ឬ 144 ។ ជាធម្មតាវាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម។ វាគឺជា ពាក្យកម្ចី ពី សរុប ។ 

### កោត 
**កោត** (  ) គឺដប់លានត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងបរិបទសាសនា។ វាមកពីភាសាបាលី/សំស្ក្រឹត *កោដិ* ។  សូមមើលផងដែរ crore ។

## សញ្ញាសម្គាល់ កម្រិតអប់រំ និងថ្នាក់យោធា 
សំណុំលេខជំនួសដែលប្រើសម្រាប់ដាក់ឈ្មោះសំនៀង ( ម៉ៃ, *ម៉ាយ* ), សញ្ញាបត្រអប់រំ ( ปริญญา, *ប៉ារិនីយ៉ា'' ) និងចំណាត់ថ្នាក់យោធាបានមកពីឈ្មោះលេខ សំស្ក្រឹត ។

## សូមមើលផងដែរ។ 
* លេខចិន
* ប្រព័ន្ធលេខឥណ្ឌា
* លេខឥណ្ឌា
* លេខខ្មែរ
* ល
* អក្ខរក្រមថៃ
* ភាសាថៃ
* នាឡិកាថៃ ៦ ម៉ោង។
* វិទ្យាស្ថានភូមិន្ទថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations