open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ទឹកដីកូសាំងសីុន

ទឹកដីកូសាំងស៊ីន(កម្ពុជាក្រោម) គឺជាទឹករបស់ខ្មែរដែលបារាំងបានអាណានិគម។ 
=ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី២=
គ្រានោះស្របពេលដែលសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បារាំងដែលបានដាក់អាណានិគមមកលើខ្មែរ ក៏ជួបវិបត្តសង្រ្គាមនៅតំបន់អឺរ៉ុប។ 
=ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ជប៉ុន=
ដែនដីកូសាំងស៊ីនក៏ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ជប៉ុន ក៏ដោយសារជប៉ុនជាប្រទេសខ្លាំងមួយនៅតំបន់អាស៊ីមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ក្រោយពីចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២មក ជប៉ុនបានប្រគល់ការគ្រប់គ្រងទៅអោយបារាំងដោយសារប្រទេសខ្លួនចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលត្រូវបានអាមេរិចទំលាក់គ្រប់បែក ២គ្រាប់គឺនៅ  ខេត្តវ៉ូគូស៊ីម៉ា និង ខេត្តកាវ៉ាសាគី ជាគ្រាប់ដែលធ្វើអោយជប៉ុនចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២(សហរដ្ឋអាមេរិច និងជប៉ុន)។
ដែលធ្វើអោយជប៉ុនជាអ្នកសងប្រទេសដែលខូចខាតដោយសារសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងជាប់ជាប្រទេសមិនអាចផលិតសម្ពាវុធសង្គ្រាម។
=ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំង(ឆ្នាំ១៩៤៧ ដល់ ឆ្នាំ១៩៥៤)=
ដោយសារមហិច្ចិតារបស់ប្រទេសបារាំងចង់បានដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ធ្វើជាតំបន់ស័យត្ររបស់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន គ្រានោះទឹកដីវៀតណាមត្រូវបានបែងចែកជា២គឺ តុងកឹង(វៀតណាមខាងជើង) និង អណ្ណាម(វៀតណាមខាងត្បូង) ចំណែកប្រទេសកម្ពុជាបានបែកចែកជា២គឺ កម្ពុជា និង កូសាំងស៊ីន។
## គុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិ របស់បារាំងមកលើទឹកដីខ្មែរ និង ទឹកដីកូសាំងស៊ីន
+ គុណសម្បត្តិ

- ធ្វើអោយមានប្រព័ន្ធរដ្ឋបាល

- បង្កើតអោយមានរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋ

- បង្កើតអោយមានការបង់ពន្ធអាករនានា

+ គុណវិប្បត្តិ

- មិនអោយទឹកដីកូសាំងស៊ីន ជាតំបន់ឯករាជ្យ

- បានដាក់ទឹកដីកូសាំងស៊ីន ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាម

- កិចប្រជុំមួយនៅបារាំង ចង់ប្រកាសអោយទឹកដីកូសាំងស៊ីនជាទឹកដីឯករាជ្យចេញពីវៀតណាម ដោយមិនបានហៅខ្មែរទៅជាមួយ

- បារាំងចាញ់ល្បិចរបស់ ហូ ជីមិញ(វៀតណាមខាងជើង) និង បាត ដាវ(វៀតណាមខាងត្បូង) ដែលមានបំណងលេបយកទឹកដីកូសាំងស៊ីន

ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងគឺ លោក វ៉ាំងសង់ អូរីយ៉ូល(Vincent Auriol)នេះហើយដែលរួមដៃជាមួយ បាវ ដាវ និង ហូ ជីមិញ លេបយកដីកូសាំងស៊ីន

- នៅថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩ ជាថ្ងៃដែលបារាំងកាត់ទឹកដីកូសាំងស៊ីនទៅអោយវៀតណាមកាន់កាប់

- ថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩(១០ថ្ងៃក្រោយបារាំងកាត់ដីកូសាំងស៊ីនអោយវៀតណាម) វៀតណាមបានច្របាច់តំបន់ទាំង៣ បញ្ចូលគ្នាគឺ តំបន់តុងកឹង តំបន់អណ្ណាម និង តំបន់កូសាំងស៊ីន អោយក្លាយទៅជាប្រទេសវៀតណាម
ស្រុកអូរ​មិញ(ខេត្តក្រមួនស)

=រដ្ឋបាល=
ស្រុកអូរមិញ ត្រូវបានបែងចែកជា ឃុំ គឺ÷
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
=អប់រំ=
=វត្តអាម=
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
=មើលផងដែរ=
{{Navbox
|name = ខេត្តក្រមួនស
|title = ខេត្តក្រមួនស កម្ពុជាក្រោម
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **ទីរួមខេត្ត**
|list1 = ​ទីរួមខេត្តពាម
|group2 = **ក្រុង**
|list2 = ​ទីក្រុងក្រមួនស
|group3 = **ស្រុក**
|list3 = ស្រុកភ្នំម្លូ ស្រុកភ្នំដី ស្រុកឃ្លាំងមឿង ស្រុកក្រសាំង ស្រុកព្រៃរំដេង ស្រុកអំពាចវែង ស្រុកព្រែកបី ស្រុកអូរមិញ ស្រុកកោះត្រល់ ស្រុកប្រជុំកោះ 
​ស្រុកខ្វែងទទឹង ស្រុកទួលអូរមិញ
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ខេត្តក្រមួនស​មាន ក្រុង​ ស្រុក​ចំនួន​១២

}}
សហសវត្ស

សហសវត្សគឺមានរយះពេល ១០០០ឆ្នាំ។

ការចាប់រាប់សហសវត្សគឺ÷
* សហសវត្សទី១ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី១ ដល់ ឆ្នាំទី១០០០
* សហសវត្សទី២ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី១០០១ ដល់ ឆ្នាំទី២០០០
* សហសវត្សទី៣ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី២០០១ ដល់ ឆ្នាំទី៣០០០
* សហសវត្សទី៤ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៣០០១ ដល់ ឆ្នាំទី៤០០០
* សហសវត្សទី៥ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៤០០១ ដល់ ឆ្នាំទី៥០០០
* សហសវត្សទី៦ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៥០០១ ដល់ ឆ្នាំទី៦០០០
* សហសវត្សទី៧ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៦០០១ ដល់ ឆ្នាំទី៧០០០
* សហសវត្សទី៨ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៧០០១ ដល់ ឆ្នាំទី៨០០០
* សហសវត្សទី៩ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៨០០១ ដល់ ឆ្នាំទី៩០០០
* សហសវត្សទី១០ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៩០០១ ដល់ ឆ្នាំទី១០០០០
ទសវត្ស

ទសវត្ស គឺមានរយះពេល ១០ឆ្នាំ(ម្ដង)។

ការចាប់រាប់ទសវត្សគឺ÷
* ទសវត្សទី១ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី១ ដល់ ឆ្នាំទី១០
* ទសវត្សទី២ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី១១ ដល់ ឆ្នាំទី២០
* ទសវត្សទី៣ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី២១ ដល់ ឆ្នាំទី៣០
* ទសវត្សទី៤ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៣១ ដល់ ឆ្នាំទី៤០
* ទសវត្សទី៥ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៤១ ដល់ ឆ្នាំទី៥០
* ទសវត្សទី៦ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៥១ ដល់ ឆ្នាំទី៦០
* ទសវត្សទី៧ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៦១ ដល់ ឆ្នាំទី៦៩
* ទសវត្សទី៨ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៧១ ដល់ ឆ្នាំទី៨០
* ទសវត្សទី៩ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៨១ ដល់ ឆ្នាំទី៩០
* ទសវត្សទី១០ គិតចាប់ពី ឆ្នាំទី៩១ ដល់ ឆ្នាំទី១០០
ខេត្តសិរីសាកេត

**ខេត្តសិរីសាកេត** (សៀម : ศรีสะเกษ , ខ្មែរសុរិន្ទ្រ :  ซีซะเกด) គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគឦសានខាងក្រោមប្រទេសសៀមឬដែលហៅម្យ៉ាងទៀតថាអ៊ីសាន។ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តសុរិន្ទ្រ ខេត្តសុវណ៌ភូមិ ខេត្តយសោធរៈ ខេត្តឧប្បលរាជធានី និង ខេត្តព្រះវិហារនិងខេត្តឧត្តរមានជ័យនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅភាគខាងត្បូង។​

## ប្រវត្តិ 
សំណង់ប្រាសាទបុរាណជាច្រើនរបស់ខ្មែរដែលបានរកឃើញនៅក្នុងខេត្តនេះបានបង្ហាញថាតំបន់នេះធ្លាប់ឋិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាណាចក្រខ្មែរនិងមានសារៈសំខាន់ចំពោះប្រទេសកម្ពុជាយ៉ាងហោចណាស់ចាប់តាំងពីសតវត្សរ៍ទី ១២ បើទោះបីជាតំបន់នេះមានប្រជាជនរស់នៅមិនសូវច្រើនក៏ដោយ។បើតាមទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីនៅក្នុងខេត្តនេះត្រូវបានស្គាល់ថាជា**ស្រីនគររំដួល**(ศรีนครลำดวน)។ក្រោយមកត្រូវបានគេហៅថាខេត្តគោកខ័ណ្ឌវិញបន្ទាប់ពីទីក្រុងមួយបានកសាងនៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៥ នៃគ្រិស្តសករាជនៅក្នុងរជ្ជកាលស្ដេចបរមរាជាធិរាជទី ៣ នៃទីក្រុងអយុធ្យា។ជនជាតិលាវបានចាប់ផ្ដើមមកតាំងទីលំនៅភាគខាងជើងនៃខេត្តនេះហើយនៅក្នុងឆ្នាំ ១៧៨៦ ក្រុងសិរីសាកេតត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយស្ថិតនៅក្រោមអំណាចខេត្តគោកខ័ណ្ឌ។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩០៤ ខេត្តសិរីសាកេតត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះទៅជាខេត្តគោកខ័ណ្ឌខណៈដែលខេត្តគោកខ័ណ្ឌពីដើមត្រូវប្ដូរឈ្មោះទៅជា**ហួយនឿ**វិញ។

មណ្ឌលឧត្តរធានីត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩១២ ហើយបានគ្រប់គ្រងកាន់កាប់តំបន់ជាច្រើន។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៣ ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមណ្ឌលត្រូវបានបញ្ចប់ហើយខេត្តគោកខ័ណ្ឌត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ពីរាជធានីបាងកក(ខេត្តបឹងកក់)។០៥ ឆ្នាំក្រោយមកឈ្មោះក្រុងនិងស្រុកត្រូវបានដាក់ឲ្យត្រឡប់ទៅជាខេត្តសិរីសាកេតវិញខណៈដែលស្រុកនៅក្នុង**ហួយនឿ**ត្រូវបានគេប្ដូរឈ្មោះទៅជាស្រុកគោកខ័ណ្ឌវិញ។

ទំនប់ទឹករ៉ាស៊ីសាឡៃដែលបានសាងសង់នៅទីនេះនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤ ត្រូវបានផ្អាកដំណើរការនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០០ បន្ទាប់ពីមានការខូចខាតនិងបំផ្លិចបំផ្លាញដល់ភូមិកសិកម្មនៅក្នុងស្រុក។

## រដ្ឋបាល 
ខេត្តសិរីសាកេត ចែកចេញជា ២២ ក្រុង/ស្រុក ២០៦ សង្កាត់/ឃុំ និង ២៤១១ ភូមិ ៖

## ប្រាសាទ 
*ប្រាសាទតាឡេង
*ប្រាសាទត្រពាំងយំ
*ប្រាសាទតាមណាក់សៃ
*ប្រាសាទប្រាង្គគូ
*ប្រាសាទប្រាង្គគូសាមប៊ុន
*ប្រាសាទបានប្រាសាទ
*ប្រាសាទបានលំភុក
*ប្រាសាទបាណស៊ី
*ប្រាសាទបាណអារាំង
*ប្រាសាទព្រះជម្រុង
*ប្រាសាទភូហ្វៃ
*ប្រាសាទភូមិសម្បូណ៍
*ប្រាសាទមេបុណ្យប្រាង្គគូ
*ប្រាសាទដូនទួន
*ប្រាសាទយើនឿ
*ប្រាសាទយេរ
*ប្រាសាទសន្ធប់
*ប្រាសាទកំពែងតូច
*ប្រាសាទកំពែងធំ
*ប្រាសាទសំរោងប្រាសាទ
*ប្រាសាទហ៊ិនបានសាម៉ូ

## មើលផងដែរ 
{{Navbox
|name = ខេត្តសិរីសាកេត
|title = ខេត្តសិរីសាកេត ខ្មែរសុរិន្ទ
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **ទីរួមខេត្ត**
|list1 = ​ទីរួមខេត្ត
|group2 = **ក្រុង**
|list2 = ​ទីក្រុង
|group3 = **ស្រុក**
|list3 = ​ស្រុក ​ ស្រុក ​ស្រុក ស្រុក ​ស្រុក ស្រុក ​ស្រុក ស្រុក ​ស្រុក ស្រុក
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ខេត្តសិរីសាកេត​មាន ក្រុង​ ស្រុក​ចំនួន​១២

}}

{{Navbox
|name = ខេត្តខ្មែរដែលបាត់បង់ទៅប្រទេសថៃ(សៀម)
|title = ខ្មែរសុរិន្ទសុរិន្ទ
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **ខេត្តបុរាណ**
|list1 = ខេត្តសុខោទ័យ(ក្រុងសុខោទ័យ) ខេត្តអយុធ្យា(ក្រុងអយុធ្យា) ខេត្តបឹងកក់(ក្រុងបាងកក)
|group2 = **ខេត្តនៅដែនសុរិន្ទ**
|list2 = សុរិន្ទ បុរីរម្យ នគររាជ បស្ចឹមបុរី សិរីសាកេត ត្រាច ច័ន្ទបុរី សង្គឹត ធនបុរី ស្ទឹងជ្រៅ គោកខ័ណ្ឌអ៊ូប៊ុន ស្រះកែវ ពលបុរី ជេតបុរី  ខេត្តកញ្ជានៈបុរី
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=សុរិន្ទ​មាន ​ក្រុងចំនួន ខេត្ត​ចំនួន​១៦

}}
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
គ្រឹស្តសករាជ(គ.ស)

គ្រឹស្ដសករាជ គឺជាការចាប់រាប់ពីឆ្នាំដែលព្រះយេស៊ូសុគត់
ព្រះព្រហ្ម(ពុទ្ធសាសនា)

**ព្រះព្រហ្មតាមព្រះពុទ្ធសាសនា ** ()  ព្រះព្រហ្មគឺជាអមនុស្សមួយប្រភេទដែលស្ថិតនៅក្នុងកាមភព (Desire Realm ឬ Kāmadhātu) ១៦ជាន់។ព្រះព្រហ្មទំាងនោះស្ថិតនៅតាមជាន់ផ្សេងគ្នាតាមកំលាំងបុណ្យរបស់ខ្លួនដែលបានសន្សំទុក ដូចជាព្រះព្រហ្មមណាមានស័កតូចគឺឋិតនៅជាន់ទី១ ព្រះព្រហ្មណាមានស័កធំបន្តិចក៏ឋិតនៅជាន់ទី២តាមលំដាប់រៀងដល់ជាន់ទី១៦។
ឃុំជាខ្លាង(ស្រុកស្វាយអន្ទរ)

=រដ្ឋបាល=
ឃុំជាខ្លាង មាន ភូមិគឺ÷
* ជ្រៃសីម៉ា
* ព្រៃឬស្សី
* ខ្លាពារ
* ឆ្កែកូន
* ដូនយូ
* ជាខ្លាង
* ច្រេស
* ធ្នង់
* 
* 
* 
* 
* 

## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
* វត្ត

=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
*គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត
ឃុំជ្រៃ(ស្រុកស្វាយអន្ទរ)

=រដ្ឋបាល=
ឃុំជ្រៃ មាន ១៦ភូមិគឺ÷
* គោករវៀង
* ព្រៃតាណាន់
* ស្វាយគុណ
* ព្រៃតាម៉ុក
* ក្រសាំងគយ
* មេនងក្រោម
* ឬស្សីស្លាប់
* ស្វាយអាត់
* មេនងលើ
* ម៉ឺនពួក
* ព្រៃមហាចាន់
* ជ្រៃវាល
* ជ្រៃផ្សារ
* ព្រៃចារ
* ព្រហ៊រ
* ដូនយុគ
## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
* វត្ត

=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
*គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ឃុំដំរីពួន

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ខេត្តព្រៃវែង មាន ** ១៧ភូមិ**៖

០៩ អនក្រ.បក	
17	14130417		

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំពារោង ស្រុកព្រៃវែង
  West	ទល់នឹងឃុំមេបុណ្យ ស្រុកព្រៃទទឹង និងឃុំបារាយណ៌ ស្រុកកំពង់លាវ
  South	ទល់នឹងឃុំសំរោង ស្រុកព្រៃវែង
  North	ទល់នឹងឃុំអង្គរទ្រេត ស្រុកព្រៃវែង

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
* វត្ត

=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
*គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ឃុំទឹកថ្លា(ស្រុកស្វាយអន្ទរ)

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ខេត្តព្រៃវែង មាន ** ១៨ភូមិ**៖

14131101			០៩ អនក្រ.បក	
2	14131102			០៩ អនក្រ.បក	
3	14131103			០៩ អនក្រ.បក	
4	14131104			០៩ អនក្រ.បក	
5	14131105			០៩ អនក្រ.បក	
6	14131106			០៩ អនក្រ.បក	
7	14131107			០៩ អនក្រ.បក	
8	14131108			០៩ អនក្រ.បក	
9	14131109 			០៩ អនក្រ.បក	
10	14131110			០៩ អនក្រ.បក	
11	14131111			០៩ អនក្រ.បក	
12	14131112			០៩ អនក្រ.បក	
13	14131113			០៩ អនក្រ.បក	
14	14131114			០៩ អនក្រ.បក	
15	14131115 			០៩ អនក្រ.បក	
16	14131116			០៩ អនក្រ.បក	
17	14131117 			០៩ អនក្រ.បក	
18	14131118		

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំស្វាយជ្រំ ឃំព្រៃឃ្នេស ស្រុកមេសាង
  West	ទល់នឹងឃុំធាយ ស្រុកបាភ្នំ
  South	ទល់នឹងឃុំបឹងព្រះ ស្រុកបាភ្នំ និងឃុំព្រៃឃ្នេស ស្រុកមេសាង
  North	ទល់នឹងឃុំសំរោង ឃុំពារោង ស្រុកព្រៃវែង

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
មាន១ អនុវិទ្យាល័យទឹកថ្លា

=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
* វត្ត

=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
*គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត
ឃុំស្វាយអន្ទរ

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ខេត្តព្រៃវែង មាន ** ៧ភូមិ**៖

*យោងតាងប្រកាសលេខ ០៩ អនក្រ.បក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ		

**ព្រំប្រទល់នៃ**

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
===វត្ត=ចចក==
* វត្ត

=ផ្សារ=សា្វយ

=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
*គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ឃុំពានរោង

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ខេត្តព្រៃវែង មាន ** ២១ភូមិ**៖

1	14130601	ព្រៃជ្រាំង	Prey Chreang	០៩ អនក្រ.បក	
2	14130602	ត្រពាំងតាមោក	Trapeang Ta Mouk	០៩ អនក្រ.បក	
3	14130603	ត្រពាំងស្មៅ	Trapeang Smau	០៩ អនក្រ.បក	
4	14130604	ក្រាំងចំបក់៨	Krang Chambak	០៩ អនក្រ.បក	
5	14130605	អណ្ដូងថ្ម	Andoung Thma	០៩ អនក្រ.បក	
6	14130606	ជ្រៃរលើង	Chrey Roleung	០៩ អនក្រ.បក	
7	14130607	ព្រៃរំពាក់	Prey Rumpeak	០៩ អនក្រ.បក	
8	14130608	ត្រពាំងធំ	Trapeang Thum	០៩ អនក្រ.បក	
9	14130609	ព្រៃរូង	Prey Rung	០៩ អនក្រ.បក	
10	14130610	ពានរោងu	Pean Roung	០៩ អនក្រ.បក	
11	14130611	ថ្នល់កែង	Thnal Kaeng	០៩ អនក្រ.បក	
12	14130612	ឆ្អឹងពស់	Chh'oeng Pos	០៩ អនក្រ.បក	
13	14130613	ព្រៃនគរក្នុង	Prey Nokor Knong	០៩ អនក្រ.បក	
14	14130614	កណ្ដាល	Kandal	០៩ អនក្រ.បក	
15	14130615	ត្របែក	Trabaek	០៩ អនក្រ.បក	
16	14130616	កូនពោធិ៍	Koun Pou	០៩ អនក្រ.បក	
17	14130617	ព្រៃវល្លិ	Prey Voa	០៩ អនក្រ.បក	
18	14130618	ព្រៃឆ្លុង	Prey Chhlong	០៩ អនក្រ.បក	
19	14130619	ចេក	Chek	០៩ អនក្រ.បក	
20	14130620	ដុំ	Dom	០៩ អនក្រ.បក	
21	14130621	ធ្លក	Thlok

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំស្មោងខាងជើង ស្រុកកំចាយមារ និងឃុំព្រៃទទឹង ស្រុកមេសាង
  West	ទល់នឹងឃុំសំរោង ឃុំដំរីពួន ស្រុកព្រៃវែង
  South	ទល់នឹងឃុំទឹកថ្លា ស្រុកព្រៃវែង និងឃុំស្វាយជ្រំ ស្រុកមេសាង
  North	ទល់នឹងឃុំជ្រៃ ឃុំអង្គរទ្រេត ស្រុកព្រៃវែង

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
សាលាបឋមសិក្សាព្រៃជ្រាំង

សាលាបឋមសិក្សាក្រាំងចំបក

សាលាបឋមសិក្សាពានរោង

សាលាបឋមសិក្សានគរក្នុង

សាលាបឋមសិក្សាសិរីឧត្តម និងអនុវិទ្យាសិរីឧត្តម

## វិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន ពានរោង
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
* វត្តឥន្ទមុន្នី​ (ព្រៃជ្រាំង)
* វត្ត ក្រាំងចំបក់
* វត្ត ពានរោង
* វត្ត ព្រៃវល្ល៍
* វត្ត សិរីឧត្តម
* វត្ត រការ

=ផ្សារ=
ផ្សារព្រៃជ្រាំង (សាច់ជ្រូកឆ្ញាញ់រោងមីងព៉ុក)

=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
*គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត
ឃុំអង្គរទ្រេត

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ខេត្តព្រៃវែង មាន ** ១៣ភូមិ**៖

14130101	អង្គរទ្រេត	Angkor Tret	០៩ អនក្រ.បក	
2	14130102	ត្របែកលិច	Trabaek Lech	០៩ អនក្រ.បក	
3	14130103	ត្របែកកើត	Trabaek Kaeut	០៩ អនក្រ.បក	
4	14130104	គក	Kok	០៩ អនក្រ.បក	
5	14130105	តារាមលិច	Ta Ream Lech	០៩ អនក្រ.បក	
6	14130106	តារាមកើត	Ta Ream Kaeut	០៩ អនក្រ.បក	
7	14130107	វត្ដត្រាច	Voat Trach	០៩ អនក្រ.បក	
8	14130108	ឫស្សីធ្លក	Ruessei Thlok	០៩ អនក្រ.បក	
9	14130109	ស្រឡូងទី១	Sraloung Ti Muoy	០៩ អនក្រ.បក	
10	14130110	ស្រឡូងទី២	Sraloung Ti Pir	០៩ អនក្រ.បក	
11	14130111	ស្រឡូងទី៣	Sraloung Ti Bei	០៩ អនក្រ.បក	
12	14130112	តាឡើក	Tra Laeuk	០៩ អនក្រ.បក	
13	14130113	បឹងរ៉ាច់	Boeng Rach

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំជ្រៃ ស្រុកព្រៃវែង
  West	ទល់នឹងឃុំមេបុណ្យ ឃុំស្វាយអន្ទរ ស្រុកព្រៃវែង
  South	ទល់នឹងឃុំដំរីពួន ឃុំពានរោង ស្រុកព្រៃវែង
  North	ទល់នឹងឃុំជាខ្លាង ឃុំស្វាយអន្ទរ ស្រុកព្រៃវែង

=រដ្ឋបាល=
ឃុំអង្គរទ្រេត មាន ភូមិគឺ÷
* អង្គរទ្រេត
* ត្របែកលិច
* ត្របែកកើត
* គក
* តារាមលិច
* តារាមកើត
* វត្តត្រាច
* ឬស្សីធ្លក
* ស្រឡូងទី១
* ស្រឡូងទី២
* ស្រឡូងទី៣
* តាឡើក
* បឹងរ៉ាច់

## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
* វត្ត

=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
*គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ឃុំរកា (​កណ្តាលស្ទឹង)

=រដ្ឋបាល=
=ប្រជាសាស្ត្រ=
=មន្ត្រី=
## មន្ត្រីឃុំ
### រចនាសម្ព័នដឹកនាំ
## មន្ត្រីភូមិ
=មន្ត្រីនគរបាល និង សន្តិសុខភូមិ=
## មន្ត្រីនគរបាលឃុំ
### រចនាសម្ព័ន្ឌដឹកនាំ
### មន្ត្រីសន្តិសុខភូមិព្រែកតាព្រីង
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
=សុខាភិបាល=
## មណ្ឌលសុខភាព
## ពេទ្យឯកជន
=មើលផងដែរ=
ប្រទេសនីមួយក្នុងភាសាជប៉ុន

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ A =

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ B =

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ C =

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ D =

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ E=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ F =

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ G =

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ H =

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ I=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ J=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ K=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ L=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ M=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ N=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ O=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ P=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ Q=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ R=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ S=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ T=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ U=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ V=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ W=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ X=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ Y=

=ប្រទេសក្រុមអក្សរ Z=
ឃុំស្ដៅកោង(ស្រុកបាភ្នំ)

() ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷

140106	ស្ដៅកោង	Sdau Kaong	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
	
តាមប្រកាសក្រសួងមហាផ្ទៃ
	
70
	ភូមិ	14010601	តាគោក	Ta Kouk	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
71
	ភូមិ	14010602	ត្រពាំងសិការ	Trapeang Sekar	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
72
	ភូមិ	14010603	សៀម	Siem	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
73
	ភូមិ	14010604	ថ្មី	Thmei	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
74
	ភូមិ	14010605	ក្រាំងចិន	Krang Chen	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
75
	ភូមិ	14010606	សិម្ពលី	Sempoli	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
76
	ភូមិ	14010607	ត្របែក	Trabaek	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
77
	ភូមិ	14010608	ធ្នង់	Thnong	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
78
	ភូមិ	14010609	ព្រៃផ្ដៅ	Prey Phdau	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
79
	ភូមិ	14010610	ដូនមា	Doun Mea	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
80
	ភូមិ	14010611	ច្រកស្វាយ	Chrak Svay	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
81
	ភូមិ	14010612	ព្រៃកន្ទ្រង់	Prey Kantrong	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
82
	ភូមិ	14010613	បឹងត្របរ	Boeng Trabar	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
83
	ភូមិ	14010614	ទង់នាគ	Tong Neak	
តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ប្រ.ក
		
84
	ភូមិ	14010615	ត្រពាំងស្វាយ	Trapeang Svay
ឃុំស្ដៅកោង មាន ភូមិគឺ÷
* តាគោក
* សៀម
* ក្រាំងចិន
* ត្របែក
* ព្រៃផ្តៅ
* ច្រកស្វាយ
* បឹងត្របរ
* ត្រពាំងស្វាយ
* ត្រពាំងសិការ
* ថ្មី
* សិម្ពលី
* ធ្នង់
* ដូនមាំ
* ព្រៃកន្លង់
* ទង់នាគ

## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
* វត្ត

=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
*គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
គុណម្ដាយទាំង១២

គុណម្តាយបានដល់ធាតុ១២(ធាតុទឹក) គឺ÷
:១.បិត្តំ ប្រម៉ាត់
:២.សេម្ហំ ស្លេស្ម
:៣.បុព្វោ ខ្ទុះ
:៤.លោហិតំ ឈាម
:៥.សេទោ ញើស
:៦.មេទោ ខ្លាញ់ខាប់
:៧.អស្សុ ទឹកភ្នែក
:៨.វសា ខ្លាញ់រាវ
:៩.ខេឡោ ទឹកមាត់
:១០.សិង្ឃាណិកា ទឹកសម្បោរ
:១១.លសិកា ទឹករំអិល
:១២.មុត្តំ ទឹកនោម។ ១២ ធាតុនេះជាធាតុរាវ (ធាតុទឹក) ជាធាតុខ្សោយ ជាគុណម្ដាយ ឬក៏ម្ដាយឲ្យមក
* សម្គាល់
:- កូនបួសនៅអាយុ ១២ ឆ្នាំ គឺបួសសងគុណម្ដាយ ។
ខេត្តធនបុរី

**ធនបុរី ឬ ចង្វាតធនបុរី** (    ) ជាតំបន់នៃ  សព្វថ្ងៃនេះ។ ក្នុងសម័យនៃ  ទីតាំងរបស់វានៅខាងស្តាំ (ខាងលិច) មាត់ទន្លេ  បានធ្វើឱ្យក្រុងនេះក្លាយជាក្រុងយោធភូមិដ៏សំខាន់មួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឈ្មោះរបស់វា៖ *ធន* (  ពាក្យខ្ចីពី  *ថា* ទ្រព្យសម្បត្តិ និង *បុរី* (  ) ពីបន្ទាយ *Púra* ។  ឈ្មោះផ្លូវការពេញគឺ **ធនបុរី ស្រីមហាសមុទ្រ** (  ទីក្រុងកំណប់មហាសមុទ្រ)។ សម្រាប់ឈ្មោះក្រៅផ្លូវការ សូមមើល ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃទីក្រុងបាងកកក្រោមអាយុធ្យា ។

នៅឆ្នាំ 1767 បន្ទាប់ពី  ព្រះចៅ  បានយក ធនបុរី មកវិញ ហើយដោយ សិទ្ធិនៃការជ្រើសរើស បានតាំងជារាជធានីនៃ  ដោយខ្លួនគាត់ជាព្រះមហាក្សត្ររហូតដល់ថ្ងៃទី 6 ខែមេសា ឆ្នាំ 1782 នៅពេលដែលព្រះអង្គត្រូវបានទម្លាក់។  ដែលជាព្រះរាជាទើបឡើងសោយរាជ្យថ្មី បានផ្លាស់ប្តូររាជធានីឆ្លងកាត់ទន្លេ ដែលជាកន្លែងបោះបង្គោលចូលទៅក្នុងដីនៃទីក្រុងបាងកក សម្រាប់ សសរទីក្រុង នៅម៉ោង ០៦:៤៥ ថ្ងៃទី ២១ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៧៨២ ដែលជាការកត់សម្គាល់នៃការបង្កើតរាជធានីថ្មីជាផ្លូវការ។  ធនបុរីនៅតែជាទីក្រុង និងខេត្តឯករាជ្យ រហូតដល់វាត្រូវបានបញ្ចូលជាមួយទីក្រុងបាងកកក្នុងឆ្នាំ 1971។  ធនបុរី មានការអភិវឌ្ឍន៍តិចជាងផ្នែកម្ខាងទៀតនៃទន្លេ។ ផ្លូវទឹកតូចៗតាមបែបប្រពៃណីជាច្រើនគឺ *ខ្លុង* នៅតែមាននៅទីនោះ ខណៈដែលពួកគេស្ទើរតែបាត់ពីត្រើយម្ខាងនៃទន្លេ។

នៅឆ្នាំ 1950 ទីក្រុងបាងកកមានប្រជាជនប្រហែល 1.3 លាននាក់ ហើយក្រុងថុនបុរីមានប្រហែល 400.000 នាក់។ នៅឆ្នាំ 1970 ថាន់បុរីគឺជាទីក្រុងធំទីពីររបស់ប្រទេសថៃដែលមានប្រជាជនរស់នៅប្រហែល 600,000 ។

## រដ្ឋបាល
ទម្រង់សំណួរនៃភាសាជប៉ុន

=W6=
* nan, nani（なん、なに / 何） - what
* itsu（いつ） - when
* doko（どこ） - where
* docchi（どっち）- which
* dare, donata（だれ / 誰、どなた） - who
* doushite, naze（どうして、なぜ） - why

=How=
* dou （どう）- how
* ikaga（いかが） - how
* ikura（いくら） - how much
* ikutsu（いくつ） - how many
=What=
* nanji（なんじ / 何時） - what time
* nan nin（なんにん / 何人） - how many people
* donna (どうなん)   - what kind of
=Which=
* dochira（どちら）- which one (of two)
គងវង់តូច

គងវង់ចែកចេញជាគង់គងវង់តូច និងគងវង់ធំ។ គងវង់តូចជាឧបករណ៍គោះ ដំ ដែលមានផ្លែសំនៀងចំនួន ១៦ផ្ឡែ។ ឧបករណ៍នេះច្រើនប្រគុំក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
គងវង់ធំ

គងវង់ធំ មានលក្ខណៈសណ្ឋានដូចគ្នាពី គងវង់តូច ត្រង់ទំហំជាង និងផ្លែសំនៀង។

គងវង់ធំមានផ្លែ ១៦ (មិនប្រាកដ) ផ្លែនិមួយៗធ្វើអំពីសំរិទ្ធលាយលង្ហិន/ទង់ដែង។ ក្នុងវិធីធ្វើនេះគេយកវត្ថុធាតុទាំងពីរនេះស្លលាយបញ្ចូលគ្នាជាផ្ទាំងរួចលត់នឹងភ្លើងដំវាយតាមពុម្ភ។ ​ផ្លែទាំងនេះមានរាងដូចផ្ទិល តែគេដំចំកណ្តាលឲ្យប៉ោង ដែលគេហៅថា ដោះគង។ គេវាយគងនៅលើដោះដូចនេះហើយក្នុងដោះនោះគេបិទប្រមរ សម្រាប់ធៀបសូរ។ ផ្លែនីមួយៗគេចោះប្រហោង ៤ សម្រាប់ចងខ្សែរឹតកុំឲ្យផ្អៀង។

តួររង្វង់កងទាំងមូលធ្វើអំពីឬស្សីឬផ្តៅដំបងដែលគេយកមករោលភ្លើង បកសំបកចេញ កាត់ជាកង់ៗចំនួន៤ ល្មមផ្លែគង រួចពត់ជារង្វង់មូល រួចដាក់រង្វង់ផ្តៅពីរខាងលើ និងខាងក្រោមពីរ និងមានភ្ជាប់ឈើក្បាច់រាងជើងទានពីលើមកក្រោម​ រួចពុះជម្រៀកឬស្សីដោយគ្រងជើងទៀន បន្ទាប់មកទៀតគេយកឬស្សីពីរជម្រៀកទៀតមកពត់វង់តាមរង្វង់គងខាងក្នុងសម្រាប់ចងផ្លែគងឲ្យតឹងៗ នៅផ្នែកក្នុងរង្វង់គងខាងលើ ។ ផ្លែអន្លូងទាំងពីរដែរសម្រាប់វាយគងគឺគេធ្វើអំពីស្បែកក្របី ឬដំរី ដែលគេកាត់ជារង្វង់មូលហើយចោះរន្ធកណ្តាលសម្រាប់ស៊កដងធ្វើពីឈើ។ ផ្លែគងដែលធំជាងគេមានអង្កត់ផ្ចិត ១៦.៥០ ទៅ ១៨.៥០ ស.ម។
ពាក្យគងនេះគឺជាពាក្យហៅរបស់អ្នកខេត្តសៀមរាប។ ចំពោះគងវង់ដែលមានរាងចំណិតខែគឺមានសណ្ឋានដូចព្រះចន្ទពាក់កណ្តាលវង់ដែលមានផ្លែតែ ៨ ឬ៩ ប៉ុណ្ណោះ តែរបៀបធ្វើគឺដូចគ្នា។

​​​គង​វង់​តូច និង​គង​វង់​ធំ គឺ​ជា​គង​វង់​ដែល​មាន​អាយុ​ច្រើន​សតវត្ស​ណាស់​មក​ហើយ ហើយ​មាន​សារ​សំខាន់​ក្នុង​វង់​ភ្លេង​ពិណ​ពាទ្យ​ដែល​ជា​វង់​ភ្លេង​សំរាប់​បំរើ​ឱ្យ​ព្រហ្ម​ញ្ញ​សាសនា​កាលពី​សម័យ​ដើម ។ តាម​បន្ទូល​របស់​សម្តេច​​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ ​ជួន ណាត ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៥ ថា «គង​វង់​ទាំង​ពីរ​បែប​នេះ​ខ្មែរ​យើង​បំបែក​ចេញ​ពី​គង​ពាក់​កណ្តាល​វង់​មាន​ផ្លែ​សំនៀង​៨​និង​៩ ដំបូង​បំបែក​ចេញ​បាន​គង​វង់​ធំ​មុន​គេ បន្ទាប់​មក​ទើប​បំបែក​ចេញ​ជា ​គង​វង់​​តូច ទៀត ក្នុង​ចន្លោះ​សតវត្ស​ទី​៩ និង​ទី​១២ រីឯ​គង​ពាក់​កណ្តាល​វង់​ខ្មែរ​មាន​តាំង​ពី​សម័យ​មុន​អង្គរ» ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
ស្គរធំ

ស្គរធំមានពីរ ប្រចាំវង់ភ្លេងពិណពាទ្យនីមួយៗ ស្គរទាំងពីរនេះមានសំនៀងមិនដូចគ្នាទេ។ ស្គរធំនីមួយៗមានមុខពាសដោយស្បែកទាំងសងខាង ដែលត្រូវគោះដោយអន្លូងចំនួនពីរ ស្គរនេះមានជាប្រចាំនៅក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ តែមិនប្រើប្រាស់គ្រប់តែបទភ្លេងនោះទេ។ ស្គរធំទាំងពីរមានសំនៀងខ្លាំងជាងស្គរនានានៅក្នុងវង់ភ្លេង។ តាមការសន្និដ្ឋានស្គរធំមានអាយុកាលរាប់ពាន់ឆ្នាំដូចស្គរសម្ភោដែរ ព្រោះស្គរនេះស្ថិតស្ថេរតាំងពីកណើតវង់ភ្លេងពិណពាទ្យមកម្លេះ ហើយជាគូរនឹងស្គរសម្ភោក្នុងការឱ្យចង្វាក់នឹងឱ្យសំនៀងឆ្លើយគ្នាទៅវិញទៅមកយ៉ាងរណ្តុំមិនអាចអត់បានក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យនេះ។ ម្យ៉ាងទៀតស្គរធំនេះក៏មានឆ្លាក់រូបជាប់នឹងប្រាសាទអង្គរវត្តសម្រាប់បញ្ជាក់ថាស្គរធំមានវត្តមានមុនសម័យអង្គរហើយមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សង្គមមនុស្សកាលពីរាប់ពាន់ឆ្នាំកន្លងមកហើយនោះ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
ភ្លេងក្លងឆ្នក់(ខ្លងខែក)

វង់ភ្លេងក្លងឆ្នក់ ជាវង់ភ្លេងដែលជាប្រភេទភ្លេងស្រងេះស្រងោច។ ដែលប្រទេសថៃ(សៀម) បានប្រែក្លាយពាក្យទៅជា ភ្លេងខ្លងខែក ដែលខ្មែរយកភាសាសៀមមកប្រើមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ប្រគុំក្នុងពិធីបុណ្យសព ពិធីប្រដាល់ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ពិធីជល់ដំរី និង ប្រជល់មាន់។

=ឧបករណ៍=
*ស្រឡៃ
*ស្គរជ្វា
*ស្គរយោល
*គង
ភ្លេងមហោរី

វង់ភ្លេងមហោរី
=ឧបករណ៍=
*ទ្រអ៊ូ
*ទ្រសោ
*ខ្លុយ
*តាខេ
*ឈឹង
*ស្គរដី2
*ចាប៉ី
*ប៉ីអ
*ទ្រខ្សែដៀវ
*សាដៀវ
គុណឪពុកទាំង២១

គុណបិតាធាតុដី មាន២១ជាធាតុរឹងខ្លាំង (ធាតុដី) គឺ÷
:១.កេសា សក់
:២.លោមា រោម
:៣.នខា ក្រចក
:៤.ទន្តា ធ្មេញ
:៥.តចោ ស្បែក
:៦.មំសំ សាច់
:៧.ន្ហារូ សសៃ
:៨.អដ្ឋិ ឆ្អឹង
:៩.អដ្ឋិមិញ្ជំ ខួរក្នុងឆ្អឹង
:១០.វក្កំ តម្រង​បស្សាវៈ​ (ក្រលៀន) 
:១១.ហទយំ បេះដូង
:១២.យកនំ ថ្លើម
:១៣.កិលោមកំ វាវ
:១៤.បិហកំ ក្រពះ
:១៥.បុប្ផាសំ សួត
:១៦.អន្តំ ពោះវៀនធំ
:១៧.អន្តគុណំ ពោះវៀនតូច
:១៨.ឧទរិយំ អាហារថ្មី 
:១៩.ករីសំ អាហារចាស់ 
:២០.មត្ថកេមត្តលុង្គំ ខួរក្បាល
:២១.អម្បែងក្បាល
* សម្គាល់
:- កូនបួសនៅអាយុ ២១ ឆ្នាំ គឺបួសសងគុណឪពុក ។
លេខកូដប្រទេសនៅទ្វីបអាមេរិច

ទ្វីបអាមេរិច មានសមាជិក 41ប្រទេស។ ហើយត្រូវបានបែងចែកជា 4តំបន់ គឺ÷
* 27 from the Caribbean
* អាមេរិចកណ្ដាល មាន 7ប្រទេស
* អាមេរិចខាងជើង មាន 4ប្រទេស
* អាមេរិចខាងត្បូង មាន 3ប្រទេស
ខេត្តច័ន្ទបុរី

**ខេត្តច័ន្ទបុរី ឬ ច័ន្ទបុរៈ** (សៀម: จันทบุรี ; ជង : ) គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសសៀម។ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តត្រាច ខេត្តបាត់ដំបងនិងខេត្តប៉ៃលិននៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅ​ភាគ​ខាង​កើត ឈូងសមុទ្រសៀមនៅភាគខាងត្បូង ខេត្តជលបុរីនិងខេត្តរយ៉ងនៅភាគខាងលិច និង ​ខេត្តស្ទឹងជ្រៅនិង​ខេត្តស្រះកែវនៅភាគខាងជើង។

## ប្រវត្តិ 
ជនជាតិដើមភាគតិចនៅតំបន់ច័ន្ទបុរីគឺជាជនជាតិជង។ជនជាតិជងបានមករស់នៅក្នុងតំបន់នេះតាំងពីសម័យអយុធ្យាហើយត្រូវបានគេគិតថាជាជនជាតិដើមនៃប្រទេសកម្ពុជាប្រហែលអាចកើតឡើងមុនសម័យជនជាតិខ្មែរចូលមកដល់។នៅក្នុង​ខេត្ត​ច័ន្ទបុរីជន​ជាតិជងភាគច្រើន​រស់​នៅ​ក្នុងស្រុក​ខាវឃីតចាកុត ស្រុកពុងណាំរ៉ុន និង ​ស្រុកម៉ាខាំ។ 

ក្រោយវិបត្តិប៉ាក់ណាមនៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៣ កងទ័ពអាណានិគមនិយមបារាំងបានដណ្ដើមកាន់កាប់ខេត្តច័ន្ទបុរីបានព្រោះជាតំបន់ដែលមានភូមិសាស្រ្តដ៏ល្អមានទាំងផ្លូវគោកនិងផ្លូវទឹកងាយស្រួលនៅក្នុងការដឹកជញ្ជូនទំនិញផ្សេងៗទៅកាន់ផ្លូវសមុទ្រប៉ុន្តែក្រោយមកបារាំងបានប្រគល់មកឲ្យប្រទេសសៀមវិញរួមទាំងខេត្តមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩០៤-១៩០៧ ដើម្បីដោះដូរយកខេត្តសៀមរាប ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសិរីសោភ័ណ្ឌ​ ខេត្តស្ទឹងត្រែង(ម្លូព្រៃ និង ទន្លេរពៅ) និង ខេត្តកោះកុងមកឲ្យប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ជនជាតិភាគតិចសំខាន់ៗនៅខេត្តនេះគឺជាជនជាតិយួនដែលបានមកតាំងទីលំនៅនៅទីនេះនៅក្នុងរលក ០៣ គឺទី ០១ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញប្រឆាំងនឹងសាសនាគ្រិស្តនិកាយកាតូលិកនៅឯកូសាំងស៊ីន សហភាពឥណ្ឌូចិន។ទី ០២ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩២០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៤០ ជនជាតិយួនបានភៀសខ្លួនចេញពីសហភាណឥណ្ឌូចិន។ទី​ ០៣ បន្ទាប់​ពីជ័យជម្នះ​កុម្មុយនិស្ត​នៅ​វៀតណាម​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥។ទីក្រុងច័ន្ទបុរីបានក្លាយជាអាសនៈរបស់អភិបាលនៃសង្ឃមណ្ឌលច័ន្ទបុរីតាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៤ ។

ខេត្តច័ន្ទបុរីពីអតីតកាលគឺជាខេត្តរបស់ខ្មែរព្រោះខេត្តនេះធ្លាប់ឋិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាណាចក្រខ្មែរ។ក្រោយពីបែកបន្ទាយលង្វែកមកប្រទេសកម្ពុជាអស់ឬទ្ធានុភាពហើយបានធ្លាក់ទៅជារដ្ឋទន់ខ្សោយមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ប្រទេសកម្ពុជាបានបាត់បង់អាណាខេត្តខាងលិចនិងពាយ័ព្យដូចជាខេត្តច័ន្ទបុរី  ខេត្តនគររាជសីមា ខេត្តបស្ចឹមបុរី ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប ខេត្តពោធិ៍សាត់...។បច្ចុប្បន្នខេត្តច័ន្ទបុរីត្រូវបានប្រទេសសៀមប្តូរឈ្មោះទៅជាខេត្តចន្ថាប៊ូរីវិញ។

ខេត្តច័ន្ទបុរីធ្លាប់ជាខេត្តដែលមានត្បូងដ៏សំខាន់ជាពិសេសត្បូងទទឹមនិងត្បូងកណ្តៀង។ខណៈពេលដែលសហគមន៍មាត់**ទន្លេច័ន្ទតាប៊ុន**ត្រូវបានអភិវឌ្ឍជាង ០៣ សតវត្សរ៍មុនរជ្ជកាលស្ដេចនរាយណ៍តាមមាត់**ទន្លេមេណាមច័ន្ទបុ**រី។វាជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូននិងពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ប៉ុន្តែប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះសហគមន៍មាត់**ទន្លេច័ន្ទតាប៊ុន**បានបាត់បង់ភាពត្រចេះត្រចង់របស់ខ្លួន។ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយនៅក្នុងទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់នេះដែលទទួលបានជំនួយពីមន្ត្រីសៀមបានរួមចំណែកធ្វើឲ្យទីក្រុងនេះរីកចម្រើនឡើងវិញដែលជាគោលដៅសំខាន់សម្រាប់ទេសចរណ៍វប្បធម៌។

## រដ្ឋបាល 
ខេត្តច័ន្ទបុរី ចែកចេញជា ១០ ក្រុង/ស្រុក ៧៦ សង្កាត់/ឃុំ និង ៦៩០ ភូមិ ៖
thumb|ផែនទីក្រុងនិងស្រុកនៃខេត្តច័ន្ទបុរី

## ឯកសារយោង 
## មើលផងដែរ
លេខកូដប្រទេសនៅទ្វីបអាហ្វិច

### អាហ្វ្រិចខាងជើង
### អាហ្វ្រិចខាងត្បូង
### អាហ្វ្រិចកណ្ដាល
### អាហ្វ្រិចខាងកើត
### អាហ្វ្រិចខាងលិច
ជយវម៌្ម (ឥន្ទ្របុរ-ឝម្ភុបុរ)

វ្រះបាទ**ជយវម៌្ម** (គ.ស ?-៧៨១) រជ្ជកាល (គ.ស ៧៧០-៧៨១) តាមសិលាចារឹកពីរសំដៅលើអ្នកគ្រប់គ្រងម្នាក់ព្រះនាមថាជយវម៌្ម៖ សិលាចារឹកទី១ K. ១០៣ មកពីព្រះធាតុព្រះស្រីភាគខាងត្បូងកំពង់ចាម ចុះកាលបរិច្ឆេទ ២០មេសា ឆ្នាំ៧៧០ សិលាចារឹកទីពីរ មកពី ល្បុកស្រុតនៅបរិវេណក្រចេះក្បែរឝម្ភុបុរ (K. ១៣៤) ចុះកាលបរិច្ឆេទ៧៨១ )។ លោកសឺដេសបានហៅទ្រង់ថាវ្រះបាទជយវម៌្ម (ស្ទួន ៧៧០-៧៨១) ប៉ុន្តែទំនងជាព្រះអង្គដូចគ្នាជាមួយនឹងវ្រះបាទជយវម៌្មទី២ដែរ បិតាស្ថាបនិកអាណាចក្រអង្គរ តាមលោកវីខ្ខឺរីបានគូសបង្ហាញ៖ មិនមែនមានតែវ្រះបាទជយវម៌្មទី២មកពីភាគខាងត្បូង គឺបន្ថែមជាងនេះមានស្ដេចដែលគេស្គាល់ផ្សេងទៀត ទ្រង់មានខ្សែស្រឡាយជិតស្និទជាពិសេសជាមួយវ្យាធបុរ។ ត្រង់នេះត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងសិលាចារឹកបុរេអង្គរតែមួយគត់ប៉ុណ្ណោះ K. ១០៩/៦៥៥ [ប្រាកដមែន:ទី១០កុម្ភៈ ឆ្នាំ៦៥៦] ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងអត្ថបទសម័យអង្គរទាំង១៦ បានចុះកាលបរិច្ឆេទចុងក្រោយឆ្នាំ១០៦៩ [K. ៤៤៩មកពីបាហាល់ (Pàlhàl) បានចុះកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣ មីនា ឆ្នាំ១០៦៩] … ពីរក្នុងចំណោមអត្ថបទនោះ K. ៤២៥/៩៦៨ និង K.៤៤៩/១០៦៩ គឺជាកំណត់ត្រាជាក់លាក់អំពីវ្រះបាទជយវម៌្មទី២ ដឹកនាំប្រជារាស្ត្រពីវ្យាធបុរទៅតាំងលំនៅនៅបាត់ដំបង់។ (បើរាប់ទាំងស្ទួនបីអង្គ គឺ ***ជយវម៌្មទី៤***)

## ឯកសារយោង
*វិគីភីឌាខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃឝម្ភុបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទឹកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សឝម្ភុបុរ
ខេត្តឧប្បលរាជធានី

**ខេត្តឧប្បលរាជធានី ឬ អូរបុណ្យរាជធានី** (សៀម : อุบลราชธานี) ដែលជាញឹកញាប់គេតែងហៅខេត្តនេះថា**ឧបល**ឬ**ឧប៊ុន** (សៀម : อุบล)  គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគឦសានខាងក្រោមប្រទេសសៀមឬដែលហៅម្យ៉ាងទៀតថាអ៊ីសាន។ខេត្តនេះមានចម្ងាយប្រមាណ ៦៣០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងបាងកក(ខេត្តបឹងកក់)ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តអំណាចចម្រើននិងខេត្តយសោធរៈនៅភាគខាងជើង ខេត្តសិរីសាកេត​នៅភាគខាងលិច ខេត្ត​សារ៉ាវ៉ាន់និងខេត្តចម្ប៉ាស័ក្តិនៃប្រទេសលាវនៅភាគខាងកើត និង ខេត្តព្រះវិហារនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅភាគខាងត្បូង។

## ប្រវត្តិ 
កាលពីអតីតកាលខេត្តនេះគឺស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាណាចក្រខ្មែររហូតមកដល់រជ្ជកាលព្រះបាទហ្វាង៉ុមបានបង្កើតនគរឡានសាងឡើងហើយក្រោយមកបានក្លាយជាព្រះរាជាណាចក្រចម្ប៉ាស័ក្តិ។

ទីក្រុងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ ដោយ**ថៅខាំផុន**ដែលជាកូនចៅរបស់**ព្រះវ៉ូ**និង**ព្រះតា**ដែលបានភៀសខ្លួនពីស្ដេចសិរីប៊ុនសាន្ដនៃព្រះរាជាណាចក្រវៀងច័ន្ទន៍ចូលទៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រសៀមនៅក្នុងរជ្ជកាលស្ដេចតាកស៊ីន។ក្រោយមក**ថៅខាំផុន**ត្រូវបានតែងតាំងនិងមានគោរមងារជា**ព្រះបទុមវង្សា**(พระประทุมวงศา)ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងទី ០១ នៅក្នុងខេត្តឧប្បលរាជធានី។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ ខេត្តឧប្បលរាជធានីបានក្លាយទៅជាខេត្តផ្លូវការហើយក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលនៃមណ្ឌលទេសាភិបាលភូមិភាគឦសានផងដែរ។

រហូតមកដល់ឆ្នាំ ១៩៧២ ខេត្តឧប្បលរាជធានីគឺជាខេត្ដដែលមានផ្ទៃដីធំបំផុតនៅក្នុងតំបន់ភូមិភាគអ៊ីសាននៃប្រទេសសៀម។ខេត្តយសោធរៈត្រូវបានបំបែកចេញពីខេត្តឧប្បលរាជធានីនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ បន្ទាប់មកខេត្តអំណាចចម្រើនក៏បានបំបែកចេញពីខេត្តនេះនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៣។

នៅមុនពេលក្លាយជាខេត្ដជាផ្លូវការខេត្តឧប្បលរាជធានីគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលនៃមណ្ឌលទេសាភិបាលភូមិភាគឦសានប៉ុន្តែក្រោយមកខេត្តនេះត្រូវបានបំបែកចេញពីមណ្ឌលទេសាភិបាលភូមិភាគឦសានវិញ។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩២៥ វាបានក្លាយជាមណ្ឌលមួយនៃខេត្តនគររាជសីមាក្រោយមកវាត្រូវបានដកចេញវិញពីមណ្ឌលនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៣ ហើយខេត្តនេះក៏បានក្លាយជារដ្ឋបាលរងកម្រិតដំបូងនៅក្នុងប្រទេស។

## រដ្ឋបាល 
ខេត្តឧប្បលរាជធានី ចែកចេញជា ២៥ ក្រុង/ស្រុក ២១៩ សង្កាត់/ឃុំ និង​ ២៤៦៩ ភូមិ ៖

## ប្រាសាទ 
* ប្រាសាទធាតុនាងពញា  
* ប្រាសាទថងឡាង
* ប្រាសាទបានបិណ្ឌ  
* ប្រាសាទដនគូ
## មើលផងដែរ
ខេត្តបស្ចឹមបុរី

**ខេត្តបស្ចឹមបុរី** គឺជាខេត្តរបស់ខ្មែរដែលចំណុះឲ្យសៀមនៅក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ ដល់សតវត្សរ៍ទី ១៩។បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រទេសសៀមដាក់បញ្ចូលជាមួយនឹងខេត្តព្រះជិនបុរីនិងខេត្តស្រះកែវវិញ។
កូសាំងស៊ីន

Cochinchina (កូសាំងស៊ីន) ភាសាខ្មែរកូសាំងស៊ីនជាភាសាមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើភាគខាងត្បូងភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសវៀតណាមបច្ចុប្បន្នដែលមានទីក្រុងចម្បងគឺសៃហ្គនឬព្រៃនគរជាភាសាខ្មែរ។ វាជាអាណានិគមរបស់បារាំងពីឆ្នាំ 1862 ដល់ 1954 ។ រដ្ឋក្រោយៗមកនៃវៀតណាមខាងត្បូងត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ 1954 ដោយការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងកូសាំងស៊ីនជាមួយអណ្ណាមខាងត្បូង។ នៅក្នុងភាសាវៀតណាមតំបន់នេះត្រូវបានគេហៅថា Nam Bộ។ ប្រវត្តិសាស្រ្តនេះគឺ Gia Định (1779-1832), ណាមឃិ (1834-1945), ណាមប៊ែង (1945-48), ណាំភាគ (1948-56), ណាមវៀត (1956-75) និងក្រោយមកទៀតវៀតណាម។ នៅក្នុងភាសាបារាំងវាត្រូវបានគេហៅថា colony de Cochinchine ។
នៅសតវត្សទី 17 ប្រទេសវៀតណាមត្រូវបានបែងចែករវាងពួកចៅហ្វាយទ្រិញនៅភាគខាងជើងនិងពួកអ្នកនេសាទង្វៀននៅភាគខាងត្បូង។ ផ្នែកភាគខាងជើងត្រូវបានគេហៅថាតុងកឹងដោយអឺរ៉ុបហើយភាគខាងត្បូងហៅថាកូសាំងស៊ីនដោយជនជាតិអឺរ៉ុបភាគច្រើននិងគីនមាំដោយជនជាតិហូឡង់។ កូសាំងស៊ីនមិនដែលជាអង្គភាពរដ្ឋបាលតែមួយទេរហូតដល់បារាំងបានរឹបអូសវានៅទសវត្សឆ្នាំ 1850 ។
កំឡុងសម័យអាណានិគមបារាំងស្លាកនេះបានរាលដាលបន្ថែមទៀតនៅភាគខាងត្បូងហើយបានលេចឡើងទាំងស្រុងទៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសវៀតណាមដែលគ្រប់គ្រងដោយកម្ពុជានៅសតវត្សមុននិងលាតសន្ធឹងទៅភាគអាគ្នេយ៍របស់ខ្លួន។ រាជធានីនៃអាណានិគមបារាំងនៅកូសាំងស៊ីនគឺនៅសៃហ្គន។ ផ្នែកពីរនៃប្រទេសវៀតណាមនៅពេលនោះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអណ្ណាម (វៀតណាមកណ្ដាល) និងតុងកឹង (វៀតណាមខាងជើង) ។

=បញ្ហាដែនដីកូសាំងស៊ីន និងព្រំប្រទល់=

តើបារាំងជាន់លើទឹកដីឥណ្ឌូចិនដោយរបៀបណា?

ដោយយកលេសថា ស្ដេចយួនធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើរូបអ្នកផ្សាយសាសនាជាតិបារាំង ពួកនេះក៏បានវាយយកកំពង់ផែយួន **តួរ៉ាន** នៅថ្ងៃទី ១ ខែ កញ្ញា ១៨៥៨។ បន្ទាប់មកបន្ទាយព្រៃនគរត្រូវបារាំងវាយយកបាននៅថ្ងៃទី ១៧ ខែ កុម្ភៈ ១៨៥៩ ទៀត។ តាមសន្ធិសញ្ញាចុះថ្ងៃទី ៥ កក្កដា ១៨៦២ ស្ដេចយួនទីឌឹកបានទទួលស្គាល់ជាកម្មសិទ្ធិរបស់បារាំងនូវ ខេត្តបៀនវ៉ា (កំពង់ស្រកាត្រី), យ៉ាឌិញ (ឧកញ៉ាឌិន), ឌិញទឿង(មេសរ) និងកោះត្រឡាច ដែលយួនបានប្រវ័ញ្ចយកពីខ្មែរពីមុនមក។

មកដល់គ.ស. ១៨៦៤ ព្រះបាទនរោត្តម អមដោយលោកឌូដាដឺឡាក្រេ (Doudart de lagrée)ផង បានយាងទៅ ជួបលោកទេសាភិបាលឡាក្រង់ឌីយ៊ែ (La Granduére) នៅព្រៃនគរ ហើយធ្វើសំណូមពរឲ្យបារាំងបង្វិលសងខេត្តទាំងបីមកវិញ គឺ លង់ហោរ មាត់ជ្រូក និងពាម។ ឯបារាំងបានទទួលពាក្យជាមួយព្រះអង្គពីរឿងនេះហើយ។ ប៉ុន្តែនៅគ.ស. ១៨៦៧ ដោយខេត្តទាំងបីជាកន្លែងដែលយួនធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំងបារាំង ពួកគេបានបញ្ចូលខេត្តទាំងនេះជាអាណានិគមរបស់ខ្លួន ដោយភ្លេចគិតដល់ពាក្យសន្យាជាមួយព្រះបាទនរោត្តម។

ដូចនេះចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៦៧ ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមទាំងមូលក្លាយជាអាណានិគមរបស់បារាំង។ ឯកម្ពុជាលើតាមលក្ខន្តិកៈ ជាប្រទេសក្រោមអាណាព្យាបាល។ ម្ល៉ោះហើយអាជ្ញាធរបារាំងនៅកូសាំងស៊ីន តែងតែធ្វើការកែប្រែបន្ទាត់ព្រំដែនតាមទំនើងចិត្តដោយសំអាងលើបញ្ហានយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ហើយការកែប្រែសុទ្ធតែចំណេញទឹកដីទៅខាងកូសាំងស៊ីនជានិច្ច ដោយមិនអើពើដល់ការតវ៉ារបស់ព្រះរាជាខ្មែរ និងមិនស្នើសួរព្រះយោបល់ផងទេ

ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៩៣ ដល់ ១៩១៤ ប្រទេសខ្មែរត្រូវបាត់បង់ទឹកដីថែមទៀតព្រមទាំងកោះ ដូចជាកោះត្រល់ជាដើម ដោយបារាំងប្រវ័ញ្ចយកទៅ បញ្ចូលក្នុងអាណានិគមកូសាំងស៊ីន ឬ ក្នុងប្រទេសអណ្ណាមទៅវិញ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភូមិសាស្ត្រវៀតណាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតប្រទេសក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម
ខេត្តស្ទឹងជ្រៅ

**ខេត្តស្ទឹងជ្រៅ** (សៀម : ฉะเชิงเทรา) គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសសៀម។ខេត្តស្ទឹងជ្រៅគឺជាខេត្តរបស់ខ្មែរដែលចំណុះឲ្យសៀមនៅក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ ដល់សតវត្សរ៍ទី ១៩។បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រទេសសៀមប្ដូរឈ្មោះទៅជាខេត្តឆាឈឿងសាវវិញ។ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តព្រះជិនបុរី ខេត្តស្រះកែវ ខេត្តច័ន្ទបុរី ខេត្តជលបុរី ខេត្តសមុទ្រប្រាការ ទីក្រុងបាងកក(ខេត្តបឹងកក់) ខេត្តបទុមធានី ខេត្តនគរនាយក និង ឈូងសមុទ្រសៀម។

## ប្រវត្តិ 
## រដ្ឋបាល 
ខេត្តស្ទឹងជ្រៅ ចែកចេញជា ១១ ក្រុង/ស្រុក ៩៣ សង្កាត់/ឃុំ និង ៨៥៩ ភូមិ ៖

## មើលផងដែរ
ខេត្ត​ចំប៉ាស័ក្ដ

ខេត្ត​ចំប៉ាស័ក្ដ ពីអតីតកាលជាទឹកដីរបស់ខ្មែរ ចាប់ពីពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី ១ ដល់ទី ៩ គ.ស។ ខេត្តចំប៉ាស័ក្តគឺជាផ្នែកមួយនៃនគរភ្នំ និងបន្ទាប់មកនគរចេនឡា។ នៅចន្លោះសតវត្សទី ១០ និងទី ១៣ វាជាផ្នែកមួយនៃចក្រភពខ្មែរ។ នៅឆ្នាំ ១៣៥៤ តំបន់នោះបានស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ស្ដេចហ្វាងនិងចក្រភពឡានសាន។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ ឡាវបានក្លាយជារាជាណាចក្រឯករាជ្យ។ នគរនេះមានអធិរាជតែមួយគត់គឺសួយស៊ីសាមុត (១៧១៣-១៧៣៧) ក្មួយប្រុសរបស់ សុរិយវ៉ាន់, សុរិយ គូម៉ាន់(១៧៣៧-១៧៩១) និងចុងក្រោយ ហ្វៃ ណា (១៧៩១-១៨១១) ។ ប៉ាក់សេ រដ្ឋធានីនៃខេត្តនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយពួកបារាំងក្នុងឆ្នាំ ១៩០៥ ជាទីប្រចាំការរដ្ឋបាលនៅចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេដុននិងទន្លេមេគង្គ។

=រដ្ឋបាល=
ខេត្ត​ចំប៉ាស័ក្ដ មាន ស្រុក
* ស្រុកបទុមពរ
* ស្រុក
* ស្រុក
* ស្រុក
* ស្រុក
* ស្រុក
* ស្រុក
* ស្រុក
* ស្រុក
* ស្រុក
=ប្រជាជន=
=អប់រំ=
## សាលារៀន
= មើលផងដែរ =
{{Navbox|name=ខេត្តខ្មែរដែលបាត់បង់ទៅប្រទេសឡាវ(លាវ)|title=ចំប៉ាសក្ដិប៉ាក់សេ|state={}|liststyle=text-align:left;|image=|group1=**រាជធានី**|list1=ក្រុង|group2=**ខេត្ត**|list2=ចំប៉ាស័ក្ដ សួគ៌ខេត្ត អាចម៍ក្រពើ សារ៉ាវ៉ាន់ ស្រែគង្គ ក្រមួន|belowstyle=background: #7BBA43; color: #000080;|below=ចំប៉ាសក្ដិ​មាន ​ក្រុងចំនួន ខេត្ត​ចំនួន​៦
}}
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
បិដកខ្មែរ

### **វិន័យបិដក** 
* ក្បាលទី១
* ក្បាលទី២
* ក្បាលទី៣
* ក្បាលទី៤
* ក្បាលទី៥
* ក្បាលទី៦
* ក្បាលទី៧
* ក្បាលទី៨
* ក្បាលទី៩
* ក្បាលទី១០
* ក្បាលទី១១
* ក្បាលទី១២
* ក្បាលទី១៣

### សុតន្តបិដក 
* ក្បាលទី១៤
* ក្បាលទី១៥
* ក្បាលទី១៦
* ក្បាលទី១៧
* ក្បាលទី១៨
* ក្បាលទី១៩
* ក្បាលទី២០
* ក្បាលទី២១
* ក្បាលទី២២
* ក្បាលទី២៣
* ក្បាលទី២៤
* ក្បាលទី២៥
* ក្បាលទី២៦
* ក្បាលទី២៧
* ក្បាលទី២៨
* ក្បាលទី២៩
* ក្បាលទី៣០
* ក្បាលទី៣១
* ក្បាលទី៣២
* ក្បាលទី៣៣
* ក្បាលទី៣៤
* ក្បាលទី៣៥
* ក្បាលទី៣៦
* ក្បាលទី៣៧
* ក្បាលទី៣៨
* ក្បាលទី៣៩
* ក្បាលទី៤០
* ក្បាលទី៤១
* ក្បាលទី៤២
* ក្បាលទី៤៣
* ក្បាលទី៤៤
* ក្បាលទី៤៥
* ក្បាលទី៤៦
* ក្បាលទី៤៧
* ក្បាលទី៤៨
* ក្បាលទី៤៩
* ក្បាលទី៥០
* ក្បាលទី៥១
* ក្បាលទី៥២
* ក្បាលទី៥៣
* ក្បាលទី៥៤
* ក្បាលទី៥៥
* ក្បាលទី៥៦
* ក្បាលទី៥៧
* ក្បាលទី៥៨
* ក្បាលទី៥៩
* ក្បាលទី៦០
* ក្បាលទី៦១
* ក្បាលទី៦២
* ក្បាលទី៦៣
* ក្បាលទី៦៤
* ក្បាលទី៦៥
* ក្បាលទី៦៦
* ក្បាលទី៦៧
* ក្បាលទី៦៨
* ក្បាលទី៦៩
* ក្បាលទី៧០
* ក្បាលទី៧១
* ក្បាលទី៧២
* ក្បាលទី៧៣
* ក្បាលទី៧៤
* ក្បាលទី៧៥
* ក្បាលទី៧៦
* ក្បាលទី៧៧

### អភិធម្មបិដក 
* ក្បាលទី៧៨
* ក្បាលទី៧៩
* ក្បាលទី៨០
* ក្បាលទី៨១
* ក្បាលទី៨២
* ក្បាលទី៨៣
* ក្បាលទី៨៤
* ក្បាលទី៨៥
* ក្បាលទី៨៦
* ក្បាលទី៨៧
* ក្បាលទី៨៨
* ក្បាលទី៨៩
* ក្បាលទី៩០
* ក្បាលទី៩១
* ក្បាលទី៩២
* ក្បាលទី៩៣
* ក្បាលទី៩៤
* ក្បាលទី៩៥
* ក្បាលទី៩៦
* ក្បាលទី៩៧
* ក្បាលទី៩៨
* ក្បាលទី៩៩
* ក្បាលទី១០០
* ក្បាលទី១០១
* ក្បាលទី១០២
* ក្បាលទី១០៣
* ក្បាលទី១០៤
* ក្បាលទី១០៥
* ក្បាលទី១០៦
* ក្បាលទី១០៧
* ក្បាលទី១០៨
* ក្បាលទី១០៩
* ក្បាលទី១១០
ខេត្តក្រគរ

**ខេត្តក្រគរ** បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់វិញ។
ខេត្តជើងព្រៃ

**ខេត្តជើងព្រៃ ឬ រាមាជើងព្រៃ** បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាមវិញ។
ស៊ុយកួនដាទី

**​​ ស៊ុយកួនដាទី ** ឬ **ស្តេចព្រះអធិរាជទេវតាទឹក** () គឺ ទេវតានៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន - សាសនាតាវ - សាសនាខុងជឺ  ព្រះអង្គ គឺ រក្សា ដែនទន្លេ នឹង ដែនមហាសមុទ្រ .។ ៚ 

### ព័ត៌មានលម្អិត 
* សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
* ព្រះពិរុណចិន
* ព្រះ​ពាយចិន
* នាងមណីមេខលាចិន
* ចូលឆ្នាំខ្មែរ ឬ សង្ក្រាន្តខ្មែរ
* ព្រះត្រីសក្តិ
* ព្រះត្រីមូរតិ
* មាតរិកា
* នវទុរគា
* មហាវិទ្យា
* ព្រះជាយាព្រះគណេស
* ព្រះរាហុ
ខេត្តមង្គលបុរី

**ខេត្តមង្គលបុរី** បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាស្រុកមង្គលបូរី ខេត្តបន្ទាយមានជ័យវិញ។
ខេត្តជីក្រែង

**ខេត្តជីក្រែង** បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាបវិញ។
ខេត្តឆ្លូង

ភូមិពង្រ១,ឃុំពង្រ,ស្រុកឆ្លូង,ខេត្តក្រចេះ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាស្រុកឆ្លូង ខេត្តក្រចេះវិញ។
ខេត្តស្វាយទាប

**ខេត្តស្វាយទាប** បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាស្រុកស្វាយទាប ខេត្តស្វាយរៀងវិញ។
ខេត្តលើកដែក

**ខេត្តលើកដែក** បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្ដាលវិញ។
ខេត្តទ្រាំង

**ខេត្តទ្រាំង** បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវវិញ។កាលពីអតីតកាលខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តមាត់ជ្រូកទឹកដីកម្ពុជាក្រោម។
ខេត្តសិរីសោភ័ណ្ឌ

ខេត្តសិរីសោភ័ណ្ឌ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្តូរជា ស្រុកសិរីសោភ័ណ្ឌ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ខេត្តបារាយណ៍

ខេត្តបារាយណ៍ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្តូរជា ស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ។
ខេត្តល្វាឯម

ខេត្តល្វាឯម បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្តូរជា ស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្ដាល។
ខេត្តកណ្ដាលស្ទឹង

​
ខេត្តកណ្ដាលស្ទឹង បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្តូរជា ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល។
ខេត្តរលៀប្អៀរ

ខេត្តរលៀប្អៀរ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្តូរជា ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ខេត្តជេតបុរី

ខេត្តជេតបុរី គឺជាខេត្តខ្មែរដែលចំណុះអោយសៀមក្នុងអំឡុង សតវត្សទី១៨ ដល់ សតវត្សទី១៩។

បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ(សៀម)។
=មើលផងដែរ=
{{Navbox
|name = ខេត្តជេតបុរី
|title = ខេត្តជេតបុរី ខ្មែរសុរិន្ទ
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **ទីរួមខេត្ត**
|list1 = ​ទីរួមខេត្ត
|group2 = **ក្រុង**
|list2 = ​ទីក្រុង
|group3 = **ស្រុក**
|list3 = ស្រុក ស្រុក  ស្រុក ​ស្រុក ស្រុក ​ស្រុក ស្រុក ​ស្រុក ស្រុក ​ស្រុក ស្រុក
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ខេត្តជេតបុរី​មាន ក្រុង​ ស្រុក​ចំនួន​១២

}}

{{Navbox
|name = ខេត្តខ្មែរដែលបាត់បង់ទៅប្រទេសថៃ(សៀម)
|title = ខ្មែរសុរិន្ទសុរិន្ទ
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **ខេត្តបុរាណ**
|list1 = ខេត្តសុខោទ័យ(ក្រុងសុខោទ័យ) ខេត្តអយុធ្យា(ក្រុងអយុធ្យា) ខេត្តបឹងកក់(ក្រុងបាងកក)
|group2 = **ខេត្តនៅដែនសុរិន្ទ**
|list2 = សុរិន្ទ បុរីរម្យ នគររាជ បស្ចឹមបុរី សិរីសាកេត ត្រាច ច័ន្ទបុរី សង្គឹត ធនបុរី ស្ទឹងជ្រៅ គោកខ័ណ្ឌអ៊ូប៊ុន ស្រះកែវ ពលបុរី ជេតបុរី  ខេត្តកញ្ជានៈបុរី
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=សុរិន្ទ​មាន ​ក្រុងចំនួន ខេត្ត​ចំនួន​១៦

}}
ខេត្តលង្វែក

ខេត្តលង្វែក 
ជាខេត្តដែលស្ថិតនៅក្នុងរាជ្យ សម្ដេចចៅពញាចន្ទរាជា ព្រះបរមបពិត្រ ទ្រង់ជ្រាបដោយបម្រើសេះ ពីខេត្តលង្វែកចូលទៅក្រាបបង្គំទូល សព្វគ្រប់ប្រការហើយ ទ្រង់ព្រះពិរោធជាខ្លាំងណាស់។ ទ្រង់ប្រាប់ ឧកញ៉ាចក្រីកែវ និង ឧកញ៉ាវង្សាអគ្គរាជ កែ ឱ្យឃុំរេហ៍ពល ២០០០០ នាក់លើកចេញទៅ។ ព្រះបរមបពិត្រជាអម្ចាស់ ត្រាស់ឱ្យសម្ដេច ព្រះភាគិនេយ្យោ យសរាជា នៅចាំរក្សាបន្ទាយហើយ ព្រះអង្គព្រមដោយសេនាទាហាន រេហ៍ពល ៣០០០០ នាក់ លើកទៅតាំងនៅភូមិជ័យសួគ៌ នៅខែត្រលង្វែក រង់ចាំស្ដាប់រាជការសង្គ្រាម បើឃើញកុន ទ្រង់នឹងលើកទៅជួយជាឆាប់។
បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្តូរជា ឃុំលង្វែក ស្រុកឧដុង្គ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។
ខេត្តព្រៃនគរ

ខេត្តព្រៃនគរ កាលពីអតីតកាលខ្មែរបានប្ដូរឈ្មោះពីខេត្តទៅជាក្រុងព្រៃនគរ វិញ។ មុនការគ្រប់គងនៃអាណាព្យាបាលបារាំង បានប្រគល់អោយយួនទាំងជ្រោយកូសាំងស៊ីន។ ដែលយួនយកទៅគ្រប់គ្រងនៅឆ្នាំ១៦៩៦។

បច្ចុប្បន្នត្រូវបានវៀតណាម(យួន)ប្តូរជា ទីក្រុងហូជីមិញ។
 នៅកម្ពុជានៅសល់តែវិថីដែលមានឈ្មោះថា    វិថីព្រៃនគរ គឺគិតចាប់ពី មហាវិថីព្រះនរោត្តម ទៅដល់ មហាវិថីព្រះមុនីវង្ស ខាងជើង ផ្សារធំថ្មី។
ខេត្តបាភ្នំ

**ខេត្តបាភ្នំ** បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែងវិញ។
ខេត្តក្រមួន

**ខេត្តក្រមួន** (ឈ្មោះ​ជា​ខ្មែរ៖ **ខេត្តខាំមួន**) ជា​ខេត្ត​មួយ​នៅ​ភាគ​កណ្ដាល​ប្រទេស​ឡាវ។ 
ខេត្ត​នេះ​នៅ​ជាប់​នឹង ខេត្ត​​សៈវ៉ាន់ណៈខេត  ដែល​នៅ​ខាង​ត្បូង និង​ខេត្ត​បលិខាំសៃ​ដែល​នៅ​ខាង​ជើង។  
នៅ​ខាង​លិច  គឺ​ទន្លេ​ធំ (ទន្លេមេគង្គ) និង​ខេត្តនគរភ្នំ (ណៈខន​ផៈណុំ) របស់​ថៃ  ហើយ​នៅ​ខាង​កើត គឺ​ជួរ​ភ្នំ​អណ្ណាម។

=មើលផងដែរ=
{{Navbox
|name = ខេត្តខ្មែរដែលបាត់បង់ទៅប្រទេសឡាវ(លាវ)
|title = ចំប៉ាសក្ដិប៉ាក់សេ
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ក្រុង 
|group2 = **ខេត្ត**
|list2 = ចំប៉ាស័ក្ដ សួគ៌ខេត្ត អាចម៍ក្រពើ សារ៉ាវ៉ាន់ ស្រែគង្គ ក្រមួន
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ចំប៉ាសក្ដិ​មាន ​ក្រុងចំនួន ខេត្ត​ចំនួន​៦

}}
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
ខេត្តស្រះកែវ

**ខេត្តស្រះកែវ** (សៀម : สระแก้ว) គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសសៀម។ខេត្តនេះមានចម្ងាយប្រហែល ២០០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងបាងកក(ខេត្តបឹងកក់)ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តនគររាជសីមានិងខេត្តបុរីរម្យនៅភាគខាងជើង ខេត្តបន្ទាយមានជ័យនិង​ខេត្តបាត់ដំបងនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅភាគខាងកើត ខេត្តព្រះជិនបុរីនិងខេត្តស្ទឹងជ្រៅនៅភាគខាងលិច និង ខេត្តច័ន្ទបុរីនៅភាគខាងត្បូង។

នៅក្នុងឆ្នាំ​ ១៩៩២ រដ្ឋអំណាចសៀមបានកាត់យកស្រុកចំនួន ០៦ ពីខេត្តព្រះជិនបុរី(ខេត្តបស្ចឹមបុរី)ដោយដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងខេត្តស្រះកែវដោយសារតែរឿងចង់បញ្ចូលប្រាសាទស្ដុកកក់ធំចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌភិភពលោក។បើយោងទៅតាមសិលាចារឹកនៃប្រាសាទនេះបានបញ្ជាក់ថាប្រាសាទស្ដុកកក់ធំគឺស្ថិតនៅក្នុងខេត្តស្រះកែវដែលជាអតីតទឹកដីនៃអាណាចក្រខ្មែរ។បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រទេសសៀមប្តូរឈ្មោះទៅជាខេត្តសាកែវវិញ។

## រដ្ឋបាល 
ខេត្តស្រះកែវ ចែកចេញជា ០៩ ក្រុង/ស្រុក ៥៩ សង្កាត់/ឃុំ  និង ៦១៩ ភូមិ ៖

## ប្រាសាទ 
* ប្រាសាទក្បាលគោម៉ូត
* ប្រាសាទខៅណូយ
* ប្រាសាទខៅយ៉ាក
* ប្រាសាទខៅរ៉ង
* ប្រាសាទខៅលន់
* ប្រាសាទគុតហ៊ិន
* ប្រាសាទគោក្រួត
* ប្រាសាទគោកតារាំង
* ប្រាសាទគោកបល្ល័ង្គ
* ប្រាសាទគោកប្រាសាទ ០១
* ប្រាសាទគោកប្រាសាទ ០២
* ប្រាសាទគោកផ្លៃនឿ
* ប្រាសាទគោកផ្លៃអុក ០១
* ប្រាសាទគោកផ្លៃអុក ០២
* ប្រាសាទគោកយ៉ៃ
* ប្រាសាទចម្រើនសុខ
* ប្រាសាទចុងស្រះចែង
* ប្រាសាទត្រពាំងក្រសាំង
* ប្រាសាទតាកូ
* ប្រាសាទតាភុន
* ប្រាសាទតាយ៉ែម
* ប្រាសាទទ័ពសៀម
* ប្រាសាទបាតឹតបូ
* ប្រាសាទបាណណូយ
* ប្រាសាទបានគោកប្រាសាទ
* ប្រាសាទមឿងផៃ ០១
* ប្រាសាទមឿងផៃ ០២
* ប្រាសាទមេបុណ្យស្ដុកកក់ធំ
* ប្រាសាទដូនខូយ
* ប្រាសាទណងកតកូ
* ប្រាសាទណងគូ ០១
* ប្រាសាទណងគូ ០២
* ប្រាសាទណងចរកាយ៉ៃ
* ប្រាសាទណងតាប៊ុន
* ប្រាសាទណងតាបៃ
* ប្រាសាទណងតាម៉ូ
* ប្រាសាទណងថាន ០១
* ប្រាសាទណងថាន ០២
* ប្រាសាទណងបាក់ប៊ុនយ៉ៃ
* ប្រាសាទណងបាក់ប៊ុនឡេក
* ប្រាសាទណងផៃឡំ
* ប្រាសាទណងភីតូយឡឹកហ្វៃ
* ប្រាសាទណនបុត
* ប្រាសាទណងបុន
* ប្រាសាទណងបូ
* ប្រាសាទណងយ៉ៃ
* ប្រាសាទណងសាឡាត់ដៃ ០១
* ប្រាសាទណងសាឡាត់ដៃ ០២
* ប្រាសាទណងសាឡាត់ដៃ ០៣
* ប្រាសាទណងអ៊ីខេម
* ប្រាសាទណនបាឡាង ០១
* ប្រាសាទណនប្រាសាទ ០២
* ប្រាសាទណនថាត
* ប្រាសាទណនបុត្រ
* ប្រាសាទណនប្រាសាទ
* ប្រាសាទណនប្រាសាទយ៉ៃ
* ប្រាសាទណនម៉ាក់មុន
* ប្រាសាទណាតារៀន
* ប្រាសាទណាយ៉ាវ
* ប្រាសាទលីភី
* ប្រាសាទយ៉តឧត្ដម
* ប្រាសាទស្ដុកកក់ធំ
* ប្រាសាទស្រីសុខ
* ប្រាសាទសែអូ
* ប្រាសាទហូយ
* ប្រាសាទហ៊ិនខាវង
* ប្រាសាទហានសៃ
* ប្រាសាទហួតតាខៀន
* ប្រាសាទអូរ៉ាភីន

## មើលផងដែរ
ខេត្តរយ៉ង

**ខេត្តរយ៉ង** (សៀម : ระยอง) គឺជាមួយនៅក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសសៀម។ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តជលបុរីនៅភាគខាងលិចនិងខាងជើង ឈូងសមុទ្រសៀមនៅភាគខាងត្បូង និង ខេត្តច័ន្ទបុរីនៅភាគខាងកើត។ខេត្តរយ៉ងគឺជាអតីតខេត្តរបស់ខ្មែរដែលត្រូវបានសៀមឈ្លានពានដណ្តើមបានក្រោយពេលបន្ទាយលង្វែកត្រូវបានសៀមវាយបែក។បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រទេសសៀមប្តូរឈ្មោះទៅជាខេត្តរ៉ាក់យ៉ងវិញ។

## ប្រវត្តិ 
ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃខេត្តរយ៉ងគឺមានតាំងពីសតវត្សរ៍ទី ១០ មកម្ល៉េះនៅពេលដែលអាណាចក្រខ្មែរបានគ្រប់គ្រងទៅលើតំបន់នេះដែលសព្វថ្ងៃត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រទេសកម្ពុជានិងមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងកើតនៃប្រទេសសៀម។អ្នកបុរាណវត្ថុវិទូអាចធ្វើការសន្មត់បានគឺដោយសារគេបានរកឃើញសំណល់នៃជញ្ជាំងថ្មបាយក្រៀមនៅក្នុងស្រុកបានខៃ ខេត្តរយ៉ង។

នៅក្នុងឆ្នាំ ១៥៧០ នៅក្នុងរជ្ជកាលស្ដេចមហាធម៌រាជាធិរាជព្រះរាជាខ្មែរបានចូលវាយសៀមដើម្បីដណ្ដើមយកទីក្រុងនៅឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងកើតប៉ុន្តែមិនអាចវាយដណ្តើមយកទីក្រុងនេះបានមកវិញនោះឡើយ។

បន្ទាប់ពីអាណាចក្រអយុធ្យាត្រូវបានដួលរលំដោយសារសង្គ្រាមភូមា-សៀមទៅអនាគតស្តេចនៃនគរធនបុរីគឺស្តេចតាកស៊ីនបានយាងមកដល់ខេត្តរយ៉ង។នៅខេត្តរយ៉ងស្ដេចតាកសុីនបានកសាងមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹកថ្មីមុននឹងបន្តយាងទៅខេត្តច័ន្ទបុរីដើម្បីប្រមូលផ្តុំកម្លាំងទៅប្រយុទ្ធជាមួយនឹងភូមា។នាពេលនោះស្ដេចតាកសុីនបានត្រឡប់មកខេត្តរយ៉ងវិញនៅក្នុងអំឡុងការបង្រួបបង្រួមសៀមឲ្យក្លាយជាអាណាចក្រធនបុរីប្រាសាទដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេនៅក្នុងខេត្តរយ៉ងគឺ**វត្តប៉ាព្រះឌូ**ត្រូវបានកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ដេចតាកស៊ីន។

នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩០៦ រយ៉ងត្រូវបានដាក់បញ្ចូលគ្នាជាមួយនឹងមណ្ឌលច័ន្ទបុរី។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩០៨ ស្រុកឃ្លែងត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងខេត្តរយ៉ង។

នៅក្នុងរជ្ជកាលស្ដេចរាមាទី ០៦ ទីក្រុងរយ៉ងត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះទៅជា**ខេត្តរយ៉ង**នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩១៦ ប៉ុន្តែវានៅតែស្ថិតនៅក្នុងខេត្តច័ន្ទបុរីដដែល។ក្រោយមកនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣១ មណ្ឌលច័ន្ទបុរីត្រូវបានរំលាយចោលហើយរយ៉ងត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងមណ្ឌលព្រះជិនបុរីវិញ។

## រដ្ឋបាល 
ខេត្តរយ៉ង ចែកចេញជា ០៨ ក្រុង/ស្រុក ៥៨ សង្កាត់/ឃុំ និង ៣៨៨ ភូមិ ៖

## មើលផងដែរ
បុរិសទម្មសារថិ

**បុរិសទម្មសារថិ** [ **purisadamma** ] = ទ្រង់​ទូន្មាន​នូវ​បុរស​ដែល​គួរ​ទូន្មាន​បាន [ a person to be trained or converted ].
នរោត្តម មល្លិកា

**សម្តេចព្រះស្វាង្គវឌ្ឍនារាជកន្និដ្ឋាចម្រើនរដ្ឋ នរោត្តម មល្លិកា** ( ១៨៧១ – ១៨ ខែមីនា ១៩៥១) ទ្រង់គឺជាព្រះរាជបុត្រីព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តម​ ព្រហ្មបរិរក្ស​ បរមរាមទេវាវតារ (អង្គវតី) និងឃុនព្រះអ្នក ញឹក (ព្រះស្នំឯក)  ព្រះអង្គ មានព្រះបុត្រាបុត្រីចំនួន បួនព្រះអង្គ លើសពីនេះទៅទៀត ព្រះអង្គត្រូវបានតំឡើងងារជា «សម្តេចព្រះស្វាង្គវឌ្ឍនារាជកន្និដ្ឋាចម្រើនរដ្ឋ»។ 

ព្រះអង្គគឺជាព្រះនិមិត្តរូបស្ត្រីជនជាតិខ្មែរយុគសម័យថ្មី  សម្តេចព្រះស្វាង្គវឌ្ឍនារាជកន្និដ្ឋាចម្រើនរដ្ឋ នរោត្តម មល្លិកា សោយព្រះទិវង្គត នា១៨ ខែមីនា ១៩៥១។

## ឯកសារយោង
## សូមមើលផងដែរ
* បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា 
* វីរនារីខ្មែរ 
* វីរក្សត្រខ្មែរ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សនរោត្តម
ប្រាសាទខ្មែរដែលបាត់បង់នៅប្រទេសវៀតណាម

ប្រាសាទខ្មែរដែលបាត់បង់នៅ ប្រទេសវៀតណាម(យួន) គឺ÷
* ប្រាសាទប្រាំល្វែង (Prasat Pram Lveng ) អតីតកាលស្ថិតនៅ  ស្រុកទឹកខ្មៅ ខេត្តព្រែកឬស្សី  សម័យអាណានិគមនិយមបារាំង។ បច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅ ខេត្តខាម៉ៅ ប្រទេសវៀតណាម(យួន)។
* ប្រាសាទថាបឆុតម៉ាត់ (Tháp Chót Mạt) ជារចនាបទកំពង់ព្រះ នៅអតិតខេត្តរោងដំរី បច្ចុប្បន្ននៅខេត្តតាយនិញ
* ថាបប៊ិញថាញ់ Tháp Bình Thạnh, ជារចនាបទកំពង់ព្រះ នៅអតិតខេត្តរោងដំរី បច្ចុប្បន្ននៅខេត្តតាយនិញ
* ថាបវិញហឹង Tháp Vĩnh Hưng នៅខេត្តពលលាវ
ប្រាសាទប្រាំល្វែង

## ទីតាំង និងប្រវត្តិប្រាសាទ 
ប្រាសាទប្រាំល្វែង ត្រូវបានសាងសង់ឡើង នៅអាណាចក្រភ្នំ(វ្នំ) រឺ ហ្វូណន ដែលមានសិលាចារឹក K5។  កសាងនៅសតវត្សទី៥ តាមរចនាបថភ្នំដា និង រចនាបថសម្បូណ៍  ក្នុងរាជ ព្រះបាទគុណវរ្ម័ន។ ដែលស្ថិតនៅសារមន្ទីរព្រៃនគរ ទីក្រុងព្រៃនគរ។ បច្ចុប្បន្នវៀតណាម បានប្ដូរឈ្មោះទៅជា សារមន្ទីរហូជីមីញវិញ។ ជាប្រាសាទដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយ ប្រាសាទភ្នំបាយ៉ង់កោ រឺ អង្គរបុរី  ដែលស្ថិតនៅ ឃុំអង្គរបុរី និងឃុំគោកធ្លក ស្រុកអង្គរបុរី ខេត្តតាកែវនិងកំពង់ផែអូរកែវ។ ជាប្រាសាទខ្មែរដែលបាត់បង់ទៅលើប្រទេសវៀតណាម(យួន)។កាលពីក្រោយសម័យអង្គរ ។ នៅសតវត្សទី៥ ក្នុងរាជព្រះបាទរុទ្រ្ទវរ្ម័ន មុនទ្រង់សោយទីវង្គត់ បានសាងទេវាល័យមួយសំរាប់តំកល់ព្រះវិស្ណុមួយព្រះអង្គធ្វើអំពីមាសសុទ្ធ។ នៅឆ្នាំ៤៧០ ដល់៥១៤ ក្នុងរាជព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន និង រាជបុត្រា បុត្រី គង់នៅប្រាសាទនេះ។ ដែលប្រាសាទនេះស្ថិតនៅ ស្រុកទឹកខ្មៅ ខេត្តព្រែកឬស្សី ដែនដីកូសាំងស៊ីន។សិលាចារឹកប្រាសាទប្រាំល្វែងលេខ K-៧ សតវត្សរ៍ទី៥ ស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមសព្វថ្ងៃ និយាយដល់ការកសាងវិស្ណុបាទ។ តាមសិលាចារឹកបានចារឡើងដោយព្រះរាជកុមារ គុណវម៌្ម នៅដើម សតវត្សរ៍ទី៦ នៃគ.ស បានរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិរបស់ទ្រង់ផ្ទាល់។ ព្រះរាជកុមារ ឬ ផ្វានថាងចឹង បើ សរសេរជាភាសាចិន ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះនាង កុលប្រភាវតី និង កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម ដែលបាន សោយទិវង្គត នៅឆ្នាំ៥១៤ នៃគ.ស។ ព្រះអង្គជារាជបុត្រនៃព្រះមហាក្សត្រដែលជា ព្រះចន្ទនៃរាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ ព្រះអង្គបានត្រួតត្រា កាន់កាប់តំបន់មួយដែលបិតារបស់ទ្រង់បានកសាងនៅលើទីទឹកភក់ ដែលនៅស្រុកទឹកខ្មៅ ខេត្តព្រែកប្ញស្សី កម្ពុជាក្រោមសព្វថ្ងៃ។ ព្រមពេលជាមួយគ្នាដែរ លទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា មានការរីកចម្រើនដែរ។ នេះបើយើងសំអាងលើទិដ្ឋភាពរួមនៃសង្គមខ្មែរនាសម័យនគរវ្នំ ដែលជំនឿលើព្រហ្មញ្ញសាសនាបានគ្របដណ្តប់ស្ទើរតែគ្រប់ច្រកល្ហក ពោលគឺមានអាទិភាពចម្បង។ សិលាចារឹកនៅវាលភក់ កម្ពុជាក្រោម បានបញ្ជាក់ថា មុននឹងសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ៥១៤ នៃគ.ស ព្រះមហារាជិនីនៃព្រះបាទជយវម៌្មដែលមានព្រះនាមថា កុលប្រភាវតី បានត្រាស់បង្គាប់ឲ្យរាជឌ្ឍកី ស្ថាបនាអាស្រមដើម្បីបូជាព្រះសិវ។ រីឯព្រះរាជបុត្ររបស់ទ្រង់ដែលមានព្រះនាមថា ព្រះគុណវម៌្មដែលជានាយកលើអារាមមួយនៅក្នុងព្រះវិហារនេះ មានការគោរពបូជាស្នាមព្រះបាទព្រះវិស្ណុ ឈ្មោះចក្រវីរថស្វាមិគគួរឲ្យមោទនៈ។
## ឯកសារយោង 
ប្រាំល្វែង
ប្រាសាទខ្មែរដែលបាត់បង់នៅប្រទេសឡាវ

ប្រាសាទខ្មែរដែលបានបាត់បងនៅលើទឹកដី ប្រទេសឡាវ(លាវ) គឺ÷
* ប្រាសាទវត្តភូ (Prasat Wat Pu ) អតីតកាលស្ថិតនៅ ខេត្តចំប៉ាស័ក្ដ  អាណាចក្រខ្មែរ មុនសម័យលង្វែក។ បច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅ ខេត្តចំប៉ាសក្ដិ   ប្រទេសឡាវ(លាវ)។
* ប្រាសាទហឿនហ៊ីននៅខេត្តសុវណ្ណខេត
* ថាតអ៊ីនហាង ພຣະທາດອີງຮັງ ប្រាសាទកសាងប្រហែលសតវត្សរិ៍ទី ៦-៧ នៅខេត្តសុវណ្ណខេត
* ថាតផុន ທາດໂພ່ນ នៅសុវណ្ណខេត
* ហុងណាងស៊ីដា ຫົງນາງສີດາ ខេត្តចំប៉ាសាក់
* ហុងថាវតាវ ໂຮງທ້າວເຕົ່າ ជាអរោគសាលាព្រះបាទជយវម៌្ម 7 នៅខេត្តចំប៉ាសាក់
* បានធាតុ ບ້ານ ທາດ កសាងនៅសតវត្សរិ៍ទី ៦-៧ នៅខេត្តចំប៉ាសាក់
* ធាតុបានធាតុ ທາດ ບ້ານທາດ ជារចនាបថបាភួន នៅខេត្តចំប៉ាសាក់
* ធាតុហួយដុន ທາດ ບ້ານດອນ កសាងនៅសតវត្សរិ៍ទី 11 នៅខេត្តចំប៉ាសាក់
* ធាតុបានណាសំរៀង ທາດ ບ້ານນາສຳລຽງ ជារចនាបថបាភួន នៅខេត្តចំប៉ាសាក់
* ហួយតូម៉ូ នៅខេត្តចំប៉ាសាក់
* ធាតុនាងអ៊ិង នៅខេត្ត
* ធាតុថាត នៅខេត្ត
* វត្តស៊ីមឿង នៅរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍
ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី២

ព្រះនាង**ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី២** ប្រវត្តិក្សត្រីអង្គនេះគឺជាស្ដេចដែលគេដឹងត្រួសៗ តាមរយៈសិលាចារឹក K. ១២៤ ចុះកាលបរិច្ឆេទ ៨០៣/០៤ ថាមានស្ដេចមួយអង្គ វ្រះបាទឥន្ទ្រលោក ហើយព្រះមហាក្សត្រីស្នងរាជ្យបន្តបន្ទាប់បីអង្គទៀតគឺ ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី២ ជយេន្ទ្រភា និង ជ្យេស្ថាយ៌ា។ សិលាចារឹកពីរផ្ទាំងបញ្ជាក់ថាមានក្សត្រមួយអង្គព្រះនាមថាជយវម៌្ម៖ សិលាចារឹកទី១ K. ១០៣ មកពីព្រះធាតុព្រះស្រីភាគខាងត្បូងកំពង់ចាម ចុះកាលបរិច្ឆេទ ២០ មេសា ឆ្នាំ ៧៧០ សិលាចារឹកទីពីរមកពីល្បុកស្រុត នៅបរិវេណក្រចេះក្បែរឝម្ភុបុរ (K. ១៣៤) ចុះកាលបរិច្ឆេទ ៧៨១ )។ លោកសឺដេសបានហៅទ្រង់ថាវ្រះបាទជយវម៌្ម(ស្ទួន ៧៧០-៧៨១) ប៉ុន្តែទំនងជាព្រះអង្គមិនប្លែកគ្នាជាមួយនិងវ្រះបាទជយវម៌្មទី២ បិតាស្ថាបនិកអាណាចក្រអង្គរទេ តាមលោកវីខ្ខឺរីបានគូសបង្ហាញ៖វ្រះបាទជយវម៌្មទី២ មិនមែនត្រឹមតែមកពី​ភាគខាងត្បូងប៉ុណ្ណឹងនោះទេ ច្រើនជាងអ្វីដែលយើងបានដឹងពីព្រះរាជាអង្គនេះទៅទៀត ទ្រង់មានខ្សែស្រឡាយជិតស្និទជាពិសេសជាមួយរាជវង្សនៅវ្យាធបុរ។ 
## ឯកសារយោង
*វិគីភីឌាខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទឹកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃឝម្ភុបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សឝម្ភុបុរ
ឃុំសន្លុង(ស្រុកទ្រាំង)

'*** ជាឃុំមួយ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ ។

## ព្រំប្រទល់ឃុំ
 មានព្រំប្រទល់ដូចខាងក្រោម ៖

## បញ្ជីភូមិ 
***'មាន១២ភូមិ ៖

## វត្តអារាម 
- វត្តសន្លុង (ព្រះចៅអធិការ ព្រះនាម ឡូ នូច)
- វត្តរស្មីមហារះភ្នំសន្លុង

## សាលារៀន 
- វិទ្យាល័យ និង អនុវិទ្យាល័យ សុខ អាន សន្លុង
- បឋមសិក្សាវត្តសន្លុង
- បឋមសិក្សាភ្នំសន្លុង

## ប្រភព 
__បង្ខំមាតិកា__
ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី១

ព្រះនាង**ន្ឫបតីន្ទ្រទេវី** (គ.ស ប្រហែល ?-៧៧០) រជ្ជកាល (គ.ស សតវត្សទី៨) ទ្រង់ជាមហេសីនៃវ្រះបាទរាជេន្ទ្រវម៌្មទី១ ព្រះ​នាង ន្ឫបតីន្ទ្រ​ទេវី ជា​ព្រះ​រជ្ជទាយាទ​របស់​ព្រះអធិរាជា​នៃ​វ្យាធបុរ ដែល​ប្រសូត​បាន​ព្រះ​រាជឱរស​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ថា មហីបតិវម៌្ម មាន​ន័យ​ថា ទ្រង់​ជា «យុទ្ធ​ជន​ឈាន​មុខ​គេ​នៅ​ក្នុង​រាល់​ការ​ប្រយុទ្ធ»។ ព្រះមហីបតិវម៌្ម ទ្រង់​បាន​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ជាមួយ​ព្រះ​នាងរាជេន្ទ្រទេវី និង​ត្រូវជា​ព្រះ​បិតា​ព្រះ​នាង​ឥន្ទ្រទេវី ដែល​ជា​ព្រះ​មាតា​របស់​វ្រះបាទ​យឝោវម៌្មទី១។
## ពង្សាវលី
*ព្រះស្វាមី ព្រះនាមរាជេន្ទ្រវម៌្មទី១
**ព្រះរាជបុត្រ ព្រះនាម មហីបតិវម៌្ម
***ព្រះនត្តាក្សត្រី ព្រះនាម ឥន្ទ្រទេវី
## ឯកសារយោង
*វិគីភីឌាខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃវ្យាធបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សវ្យាធបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ
ឃុំអូរឡឹម

ឃុំអូរឡឹម មាន ភូមិ
* ភូមិស្រែបឹង
* ភូមិ
* ភូមិ
* ភូមិ
* ភូមិ
* ភូមិ
* ភូមិ
* ភូមិ
ឃុំកំពង់ថ្កូវ

**ឃុំកំពង់ថ្កូវ** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកក្រឡាញ់ ខេត្តសៀមរាបមាន ០៨ ភូមិ ៖