open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
បុគ្គលល្អ

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
បុគ្គលល្អ (បទ ផ្កាឈូករីក)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**បុគ្គលល្អ (បទ ផ្កាឈូករីក)**

```
(១) កូនដែលល្អ ក្រោកពីគេង មុនពុកម៉ែ        កូនដែលល្អ ត្រៀមឆុងតែ រៀបអាហារ

កូនដែលល្អ សំអាតផ្ទះ ជួយកិច្ចការ        កូនដែលល្អ មានចេតនា កត្តញ្ញូ។

(២) សិស្សដែលល្អ មានវិន័យ ខំប្រឹងរៀន        សិស្សដែលល្អ មិនបំពាន គោរពគ្រូ

សិស្សដែលល្អ មកទាន់ពេល មិនរអ៊ូ        សិស្សដែលល្អ ដឹងគុណគ្រូ គ្មានអំណួត។

(៣) មិត្តដែលល្អ ចេះជួយគ្នា ក្នុងគ្រាក្រ        មិត្តដែលល្អ រាប់បន្ត ពុំរីងស្ងូត

មិត្តដែលល្អ សាមគ្គីធម៌ រៀងរហូត        មិត្តដែលល្អ មិនប្រកួត យកឈ្នះចាញ់។

(៤) បងប្អូនល្អ មិនច្រណែន ចេះវែកញែក        បងប្អូនល្អ ចែករំលែក ក្ដីស្រលាញ់

បងប្អូនល្អ មើលថែគ្នា កុំឯងអញ            បងប្អូនល្អ សែនក្នក់ក្នាញ់ សាច់តែមួយ។

(៥) ប្រពន្ធល្អ ចេះដឹងចិត្ត ស្គាល់ខុសត្រូវ        ប្រពន្ធល្អ កែតំរូវ រិះគិតជួយ

ប្រពន្ធល្អ ថែប្រាក់កាក់ រៀបមុងភួយ        ប្រពន្ធល្អ ជួយលើកស្ទួយ មុខមាត់ប្ដី។

(៦) ស្វាមីល្អ ខំធ្វើការ រកអនាគត        ស្វាមីល្អ មិនផិតក្បត់ ទៅមានស្រី

ស្វាមីល្អ ចេះថ្នាក់ថ្នម ហើយភក្ដី            ស្វាមីល្អ លើកតំលៃ ភរិយា។

(៧) ពលរដ្ឋល្អ គោរពច្បាប់ ជួយសង្គម        ពលរដ្ឋល្អ ប្រមូលផ្ដុំ ធ្វើការងារ

ពលរដ្ឋល្អ អភិវឌ្ឍ មិនរុញរា            ពលរដ្ឋល្អ ខំពុះពារ កសាងជាតិ។
```

*និពន្ធដោយៈ សុខគឹមហេង
*២៤ កញ្ញា ២០០៩
ទុក្ខសោកកវីលើដីកម្ពុជាក្រោម

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
ទុក្ខសោកកវីលើដីកម្ពុជាក្រោម (បទ ពាក្យ៨)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 
**ទុក្ខសោកកវីលើដីកម្ពុជាក្រោម (បទ ពាក្យ៨)**

```
(១) សម្រក់ទឹកភ្នែកលើផែនក្រដាស់    ប៉ាកាចែងច្បាស់រឿងហេតុប្រវត្តិ

ភ្នំឆ្អឹងស្ទឹងឈាមបៀមល្វីងជូរចត់    សំណេរកំនត់ដាស់តឿនកូនខ្មែរ។

(២) ក្នុងទ្រូងក្ដួលក្តុកចុកនែនឪរ៉ា        ហាមាត់វាចាជំពាក់ដូចស្លែ

ប្រមូលអារម្មណ៍ផ្ដុំគិតឥតល្ហែ        ដូចនេះមានតែតែងជាអក្ខរា។

(៣) ដែនកម្ពុជាក្រោមទឹកដីអភព្វ    ខ្មែររស់មិនគាប់ជួបទុក្ខខ្លោចផ្សា

ធាតុពិតជាម្ចាស់ដែនដីខេមរា        បែររងទុក្ខាជាជនភាគតិច។

(៤) ក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាពីរ    ចាញ់កល់រាជនីមន្តស្នេហ៍កល់ល្បិច

បៀងវ៉ាបារៀព្រៃនគរខ្ទេច        ជូនយួនកំទេចគ្មានត្រាប្រណី។

(៥) ព្រហ្មលិខិតចារវាសនាកំនត់        ខ្មែររងជូរចត់ត្រូវបាត់ដែនដី

ដល់ឆ្នាំមួយពាន់ប្រាំបីដប់បី        ចូលដល់សម័យកំពប់តែអុង។

(៦) ប្រជាជនខ្មែរត្រូវកប់ទាំងរស់        យកក្បាលជំនួសមុំចង្រ្កានចុង

ចំហេះកំដៅដុតសំរាប់ឆុង        ដាក់ប៉ាន់តែអុងថ្វាយលោកនាយយួន។

(៧) ហើយថែមបំរាមមិនអោយបំរាស់    តែកំពប់ច្បាស់មានទុក្ខជាប់ខ្លួន

តើខ្មែរឈឺចាប់យ៉ាងណាទៅស្ងួន    គំនុំគំកួនចាំរយសតវត្សន៍។

(៨) កូនខ្មែរជួយចាំបណ្ដាំសាវតា        រឿងខ្មែរខ្លោចផ្សាកត់ជាប្រវត្តិ

ឆ្នាំសែសិបប្រាំថែមរឿងជូរចត់        យួនរៀបបែបបទអាជ្ញាបង្គាប់។

(៩) កោះហៅប្រជារាប់ម៉ឺនប្រជុំ        ចាក់សំាងដុតងំព្រោះត្រូវសោរជាប់

ជីវិតរាប់ម៉ឺនប្រែជាសាកសព        ខ្មែរម្ដេចអភព្វរស់រងទារុណ។

(១០) បួនមិថុនាឆ្នាំសែប្រាំបួន        បារាំងអោយយួនដីខ្មែរជោរជន់

គ្មានក្រែងរអែងសាកសួរជាមុន        ខ្មែររស់រែកពន់យួនគាបសង្កត់។

(១១) ម៉្ភៃមួយកុម្ភៈឆ្នាំចិតសិបប្រាំ        ព្រះសង្ឃរងកម្មត្រូវយួនធាក់ទាត់

សំលាប់ពីរអង្គសំរុកចូលវត្ត        សង្ឃពីរសុគតចាប់ម្ភ៉ៃមិនស្ដាយ។

(១២) ថ្ងៃបីកុម្ភៈឆ្នាំចិតប្រាំពីរ        កេណ្ឌខ្មែរញ៉ាំញីទៅជីកប្រឡាយ

កំណើតបក្សកុមុយនីសភាយសាយ    ព្រែកជីកប្រឡាយរណ្ដៅមរណា។

(១៣) តំនក់ទឹកប៊ិចហូរដូចទឹកភ្នែក    ហាក់ជួយយំយែកសង្វេគខេមរា

រឿងរ៉ាវខ្មែរក្រោមរងទុក្ខខ្លោចផ្សា    បូជាកាយាគ្រប់សម័យកាល។

(១៤) នៅដីខ្មែរក្រោមយួនហៅថាខ្មែរ    ខំរត់គេចកែជៀសផុតពីថ្នាល

យួនគាបសង្កត់សំលាប់រាលដាល    ដល់ខ្មែរក្រែងស្រាលបែរខ្មែរហៅយួន។

(១៥) ដែនកម្ពុជាក្រោមមាតុភូមិកំណើត     វិរៈជនកើតតស៊ូផ្ទួនៗ

ស្លាប់មួយកើតមួយជួយមួយរស់បួន    សាមគ្គីទារយួនជួយខ្មែរឯករាជ្យ។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*១១ តុលា​ ២០១០
ប្រទីបបំភ្លឺវិញ្ញាណ

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
ប្រទីបបំភ្លឺវិញ្ញាណ (បទ កាកគតិ)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**ប្រទីបបំភ្លឺវិញ្ញាណ (បទ កាកគតិ)**

```
(១) ទឹកចិត្តជាស្ពាន នាំដួងវិញ្ញាណ ទៅសុគតិភព

ដោយអំណាចចិត្ត ញាតិមិត្តប្រារព្ធ បន់ប្រាំពីរយប់

ឧទ្ទិសមផល។

(២) ខ្មែរមួយនគរ នាំគ្នាជូនពរ រួមទុក្ខដំកល់

ក្នុងសន្តានចិត្ត គំនិតខ្វាយខ្វល់ ហេតុចលាចល

វិនាសកម្ម។

(៣) រួមគ្នាបួងសួង ទេវតាទាំងពួង ជួយស្ដាប់បណ្ដាំ

សូមដួងវិញ្ញាណ បានឈានផុតកម្ម កូនខ្មែរចងចាំ

រំលឹកគ្រប់គ្រា។

(៤) សូមជៀសអោយឆ្ងាយ គ្រោះអន្តរាយ   ដែលមកយីយា

ប្រជាបានសុខ ស្រណុកធូរធា គ្រប់ពេលវេលា

សំណើចក្អាកក្អាយ។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*២៣ វិច្ឆិកា ២០១០
ភ្លៀងធ្លាក់ពេលអូននឹកបង

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
ភ្លៀងធ្លាក់ពេលអូននឹកបង (បទ ពាក្យ៧)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**ភ្លៀងធ្លាក់ពេលអូននឹកបង (បទ ពាក្យ៧)**

```
(១) តំនក់ភ្លៀងធ្លាក់លើធរណី ធ្លាក់ពេលឆវីនឹកកល្យាណ

វាយោត្រជាក់បក់ប៉ះប្រាណ ពេលនេះខកខានគ្មានរូបពៅ។

(២) សង្ឃឹមភ្លៀងឈប់បងវិលវៃ រួមខ្នើយមេត្រីគ្រប់រដូវ

បេះដូងចាំស្នេហ៍ចាំមើលផ្លូវ បងមកឥឡូវឬយ៉ាងណា។

(៣) កាយារងារខ្វះកំដៅ ខ្វះបុ្រសឆោមឆ្លៅជិតឪរ៉ា

រងទុក្ខម្នាក់ឯងសែនខ្លោចផ្សារ តើប្រុសជីវ៉ាមានដឹងទេ។

(៤) បើបងលឺហើយសូមអាណិត ប្រុសស្នេហ៍ម្ចាស់ចិត្តកុំវៀចវេរ

ត្រលប់រកអូនបីបំពេរ ស្នេហាឋិតថេរជានិរន្ដន៍។

(៥) ជាតិនេះជាតិមុខអូនប្រាថ្នា រៀបរាប់វាចាខំបែបន់

រួមរស់នឹងថ្លៃម្ចាស់តូចតន់ ទោះមានអាសន្នមិនរារេ។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*០៨ កញ្ញា ២០១០

បងនឹកតែស្រីបងនឹករាល់ថ្ងៃគ្មានពេលទំនេរ តើអូនដឹងអត់ណាស្រស់មាសស្នេហ
មេរៀនជីវិតសម្រាប់យុវជន

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
មេរៀនជីវិតសម្រាប់យុវជន (បទ ពាក្យ៨)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**មេរៀនជីវិតសម្រាប់យុវជន (បទ ពាក្យ៨)**

```
(១) ១៥មករាថ្លៃថ្លាកន្លង វាគ្មិនរៀមច្បងចែកបទពិសោធន៍

និស្សិតវ័យក្មេងចេញជាចំណោទ ចំលើយទៀតសោតសុទ្ធមានអត្ថន័យ។

(២) ក្នុងនាមយុវជនត្រូវមានជំហរ គោលដៅបវរគិតទុកឃ្មាតខ្មី

កសាងសមត្ថភាពទាំងសីលធម៌ក្ដី កុំស្លុតភិតភ័យមានជំនឿចិត្ត។

(៣) ជំនឿទាំងនោះបានមកពីណា គឺខំសិក្សាដោយខ្លួនឯងពិត

មិនចាំពឹងពាក់លើព្រហ្មលិខិត នោះទើបជីវិតជួបភាពជោគជ័យ។

(៤) និស្សិតភាគច្រើនបានធ្វេសប្រហែស ពុំនឹកឃើញចេះភ្ញាក់ទាន់វិថី

ដំណើរវិវឌ្ឍន៍នាសម័យថ្មី តើត្រៀមធ្វើអ្វីរៀបចំយ៉ាងណា។

(៥) ចំនុចសំខាន់គឺសារព័ត៌មាន យល់ច្បាស់ទើបឈានវិភាគកត់ត្រា

ដាក់គោលបំណងរួចខំសិក្សា ហើយត្រូវឧស្សាហ៍ក្រឡេកបែរក្រោយ។

(៦) គន់មើលសកម្មភាពខ្លួនរាល់ថ្ងៃ ពិនិត្យពិច័យលំដាប់លំដោយ

ថាដូចគោលដៅដែលគ្រោងទុកអោយ ឬមួយឃ្លាតធ្លោយចាកគន្លងឆ្ងាយ។

(៧) ទាំងការសិក្សាទាំងការរាប់អាន សំដៅរុញច្រានពុទ្ធិសុះសាយ

ផ្សារភ្ជាប់សង្គមការងារទាំងឡាយ ទើបខ្លួនសប្បាយនឹងការសិក្សា។

(៨) ពេលដឹងថាខ្លួនខ្វះខាតចន្លោះ តាំងចិត្តមុះមោះបំពេញត្រៀបត្រា

ពេលមានអាជីពបានចេញធ្វើការ ក៏ត្រូវរក្សាពង្រឹងសមត្ថភាព។

(៩) ចំនុចចុងក្រោយការងារសង្គម ប្អូនបងជួបជុំនិយាយរាប់រៀប

ចេះចែករំលែកសាមគ្គីពេញប្រៀប ត្រឡប់ជួយរៀបស្រុកកំណើតខ្លួន។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*(កូនអ្នកភូមិជ្រោយថ្ម ស្រុកព្រែកប្រសប់ ខេត្តក្រចេះ)
*(ដកស្រង់ពីមតិវាគ្មិន ក្នុងសិក្ខាសាលា មេរៀនជីវិតសម្រាប់យុវជន ដែលរៀបចំឡើងដោយសមាគមន៍និស្សិត សិស្សខេត្តក្រចេះ)
*១៥ មករា ២០១១
បេះដូង កម្លំាងចិត្ត មនសិកា ខ្មែរ

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
បេះដូង កម្លំាងចិត្ត មនសិកា ខ្មែរ (បទ ពាក្យ៨)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**បេះដូង កម្លំាងចិត្ត មនសិកា ខ្មែរ (បទ ពាក្យ៨)**

```
(១) ដួងវិញ្ញាណខ្មែរបង្កប់ក្នុងប្រាណ បានប្រតិស្ឋានមកពីកំណើត

ស្រឡាញ់ទាំងអស់វប្បធម៌ល្អឆើត ជើងត្បូងលិចកើតស្មោះស្ម័គ្រមេត្រី។

(២) វិញ្ញាណក្នុងរូបទំាងអំបាលម៉ាន ចក្ខុចង់បានឃើញខ្មែរល្បាញល្បី

សោតៈចង់លឺសម្រែកជោគជ័យ ជិវ្ហាចង់ឆីប្រហុកត្រីខ្មែរ។

(៣) កាយាចង់ប៉ះសាច់ហូលផាមួង ឃានចង់ស្រូបបួងក្លិនរំដួលស្រែ

ចង់នៅកៀកកិតរាល់យប់ថ្ងៃខែ ស្រឡាញ់ជាតិខ្មែរមិនប្រែកាឡៃ។

(៤) ទឹកចិត្តមួយដួងដែលស្រឡាញ់ខ្មែរ ស៊ូរក្សាថែលុះត្រាក្សិណក្ស័យ

ទាំងកំលាំងចិត្តមនសិកាថ្លៃ គតិកែច្នៃអភិវឌ្ឍជាតិ។
```

និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
២២ វិច្ឆិកា ២០១០
រាត្រីពិសេស

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
រាត្រីពិសេស​ (បទ ពាក្យ៧)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**រាត្រីពិសេស​ (បទ ពាក្យ៧)**

```
(១) រាត្រីសព្វដងចិត្តអំពល់ អារម្មណ៍វិលវល់ស្រណោះខ្មែរ

កិត្យានុភាពល្បីឥតប្រែ បច្ចុប្បន្នស្ទើរតែបាត់ស្រមោល។

(២) តែរាត្រីនេះហាក់ចម្លែក អារម្មណ៍ខុសប្លែកលែងតែលតោល

ព្រោះបានជួបមិត្តចិត្តមិនចោល ប្រែក្លាយស្រមោលមានព្រលឹង។

(៣) ពីមុនគិតថាមានតែខ្លួន បែងដៃបីបួនតស៊ូប្រឹង

ដើម្បីខ្មែរបានមាំហើយរឹង រាល់ពេលសញ្ជឹងខំចាក់ស្មុគ។

(៤) ពេលនេះបើកភ្នែកបើកវិញ្ញាណ ឃើញច្បាស់ថាមានសម្បត្តិស្ដុក

សម្បត្តិនៃខ្មែរជាម្ចាស់ស្រុក រួមគ្នាសាងសុខសាងនគរ។

(៥) សុវណ្ណភូមិអាណាចក្រខ្មែរ ចាំយូរថ្ងៃខែនឹងងើបឈរ

បង្អួតសម្រស់ស្រស់បវរ ល្បីល្បាញលាន់ខ្ទរសារជាថ្មី។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*១៨ វិច្ឆិការ ២០១០
ម៉ូបាល (អាល់ឡាបាម៉ា)

**ម៉ូបាល** (អង់គ្លេស:Mobile, អក្សរអន្តរជាតិ: moʊˈbiːl/ moh-BEEL)គឺជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនបំផុតទីបីក្នុងភាគខាងត្បូងសហរដ្ឋអាមេរិកនៃរដ្ឋអាល់ឡាបាម៉ា(Alabama) និងគឺជាទីរួមស្រុកនៃស្រុកម៉ូបាល ។​ វាតាំងនៅតាមទន្លេម៉ូបាល និងកណ្ដាលឆ្នេរឈូងសមុទ្រសហរដ្ឋអាមេរិក ។  អត្រាប្រជាជននៅខាងក្នុងទីក្រុង ដែលកំណត់ គឺ១៩៨,៩១៥នាក់កំឡុងជំរឿនឆ្នាំ២០០០ ។ វាជាទីរួមក្រុងដ៏ធំបំផុតតាមឆ្នេរឈូងសមុទ្រ រវាង ញូ អលៀន, ល្វីស្យានណា និងអ៊ែសធី.ភិតថឺស្បឺខ, ផ្វ្លរីដា ។ ម៉ូបាលគឺជាក្រុងសំខាន់នៃតំបន់ស្ថិតិទីរួមក្រុងម៉ូបាល (អ៊ែមអ៊ែសអេ រឺ MSA) តំបន់ដែលអ្នកតាំងទីលំនៅជាប្រចាំ៤១១,៧២១ នាក់ដោយបានបង្កើតឡើងដាច់តែឯងនូវស្រុកម៉ូបាល និងតំបន់ស្ថិតិទីរួមក្រុងដ៏ធំបផុតទីពីរ ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ។ ម៉ូបាលត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងតំបន់ស្ថិតិរួមម៉ូបាល-ដាផ្វណេ&ndash;ភ្វែរហូផ​ (Mobile-Daphne-Fairhope) ជាមួយនឹងប្រជាជនសរុប ៥៩១,៥៩៩នាក់ក្នុងតំបន់ស្ថិតិរួមធំបំផុតទីពីរក្នុងរដ្ឋពីក្រោយបឺរមីងហ៊ែម ។
## ឯកសារយោង
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
* ម៉ូបាល, អាល់ឡាបាម៉ា
សណ្តែកបៃតង

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
សណ្តែកបៃតង (បទ ពាក្យ៨)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**សណ្តែកបៃតង (បទ ពាក្យ៨)**

```
(១) សណ្តែកបៃតងអាយុនៅក្មេង រីឯសំលេងស្រួចស្រែបអស្ចារ្យ

ស្ដីពីកំណាព្យមិនបាច់វាចា តែងថ្មីកាលណាបះសក់កាលនឹង។

(២) សណ្ដែកបៃតងកុលបុត្រខេមរា មួយជាតិនេះណាមិនគិតរំពឹង

ឃ្លាតឆ្ងាយពីស្រុកទៅខំសំលឹង ជីវិតតានតឹងឯនាយស្រុកឆ្ងាយ។

(៣) សណ្ដែកបៃតងតែងនៅក្នុងសួន រត់លេងបិទពួនរីករាយសប្បាយ

សួនសុវណ្ណភូមិសួនផ្ដល់រូបកាយ សួនថែឆោមឆាយអោយមានជីវិត។

(៤) សណ្ដែកបៃតងចូលចិត្តលេងសើច និយាយបញ្ចើចបញ្ចើដល់មិត្ត

ពេលខ្លះក្លែងខ្លួនជាស្រីស្នេហ៍ស្និត តែធាតុរូបពិតជាបុរសទេ។

(៥) សណ្ដែកបៃតងចិត្តក្មេងមុខចាស់ រាងស្លីមជាក់ច្បាស់ខ្យល់បក់រាំរេ

ចូលចិត្តធ្វើបុណ្យនៅពេលទំនេរ តែងគិតពីគេស្មោះស្ម័គ្រភក្ដី។

គេ= (មាតា បិតា ក្រុមគ្រួសារ កុមារកំព្រា កុមារអនាថា ចាស់ជរា ប្រទេសខ្មែរ ។ល។)
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*០៣ កញ្ញា ២០១០﻿
សម្បត្តិសួគ៌

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
សម្បត្តិសួគ៌ (បទ ពាក្យ៨)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**សម្បត្តិសួគ៌ (បទ ពាក្យ៨)**

```
(១) លុយកាក់មាសប្រាក់ត្បូងកែវចរណៃ សម្បត្តិលោកីយ៍ចាយច្រើនអស់ច្រើន

ចុះសម្បត្តិអ្វីចាយច្រើនចម្រើន ចាយរិតតម្កើនច្រើនលើសទ្វេដង។

(២) សម្បត្តិនោះពិតជាសម្បត្តិសួគ៌ ដូចនេះយើងគួរចែកដល់អ្នកផង

គំនិតប្រាជ្ញាពុទ្ធិចម្បង ចាយមិនមួហ្មងចាយមិនសំចៃ។

(៣) ចែកតាមសម្ដីចែកតាមសំណេរ ចែកជូនដល់គេអំណោយថ្លាថ្លៃ

កើនទាំងចំណេះកើនទាំងថ្វីដៃ អ្នកផងអរក្រៃអោយពរអោយជ័យ។

(៤) រួមគ្នាបង្កើតវប្បធម៌ចែកចាយ ធនធានស្គុសស្គាយរះពេញទឹកដី

ប្រទេសថ្កុំថ្កើងមង្គលសិរី ចាស់ក្មេងប្រុសស្រីនាំគ្នាអបអរ។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*២៤ វិច្ឆិកា ២០១០
សាមគ្គីធម៌

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
សាមគ្គីធម៌ (បទ ត្រីពិធព័ន្ធ)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**សាមគ្គីធម៌ (បទ ត្រីពិធព័ន្ធ)**

```
(១) ជាកូនខ្មែរ សាច់ខ្មែរ ឈាមខ្មែរ ពិត

ត្រូវចេះគិត រៀនគិត គួរគិត គូរ

យោគយោលគ្នា ជួយគ្នា ថែគ្នា យូរ

ខំតស៊ូ ចិត្តស៊ូ ប្រឹងស៊ូ ណាស់។

(២) សាមគ្គីធម៌ គុណធម៌ សីលធម៌ ល្អ

រូបកាយស ស្ដីស ចិត្តស ច្បាស់

អនុគ្រោះ ពិគ្រោះ ជៀសគ្រោះ ក្រាស់

គោរពចាស់ ច្បាប់ចាស់ ពាក្យចាស់ ចែង។

(៣) អធ្យាស្រ័យ ប្រាស្រ័យ អាស្រ័យ គ្នា

លះចិត្តមា គិតមា កម្មមា ស្ដែង

មោទនភាព ទិដ្ឋភាព មិត្តភាព វែង

រស្មីចែង រះចែង ចាំងចែង អើយ។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*១៦ តុលា ២០១០
សួនកំណាព្យដីខ្មែរស្នេហ៍ខ្ញុំ

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
សួនកំណាព្យដីខ្មែរស្នេហ៍ខ្ញុំ (បទ ជាប់ទង មេពាក្យ៤)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**សួនកំណាព្យដីខ្មែរស្នេហ៍ខ្ញុំ (បទ ជាប់ទង មេពាក្យ៤)**

```
(១) សួនកំណាព្យខ្មែរ ខ្មែររួមស្ម័គ្រថែ ថែទាំគង់វង្ស

វង្សត្រកូលល្អ ល្អល្អះខ្ពស់ខ្ពង់ ខ្ពង់ទួលជំទង់

ទង់ព្រលឹងជាតិ។

(២) ជាតិយើងល្បាញល្បី ល្បីលើដែនដី ដីដំកល់ធាតុ

ធាតុយើងកប់ទុក ទុកក្បែរផៅញាតិ ញាតិមិត្តមិនឃ្លាត

ឃ្លាតដីសុវណ្ណភូមិ។

(៣) ភូមិកំណើតខ្ញុំ ខ្ញុំបានជួបមុំ មុំស្រីរម្យទម

ទមក្ដោបកេសរ សល្អជិតជុំ ជុំជាប់មាសមុំ

មុំម្ចាស់ស្នេហ៍ស្នង។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*១០ តុលា ២០១០
បណ្ដាំសំរាប់កូនខ្មែរ

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
បណ្ដាំសំរាប់កូនខ្មែរ (បទ ក ខ)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**បណ្ដាំសំរាប់កូនខ្មែរ (បទ ក ខ)**

```
ក កើតជាមនុស្សវិសេសក្រៃ        ខ ខំលកលៃរាបកិរិយា

គ គន់រូបកាយនិងវាចា                   ឃ ឃើញយាយតាឪនគោរព។

ង ងឹតងងុលត្បិតមិនដឹង    ច ចិត្តខំប្រឹងរៀនសេពគប់

ឆ ឆាប់រាប់អានគ្រប់ប្រភព            ជ ជួបចូលស៊ប់វង់អ្នកប្រាជ្ញ។

ឈ ឈានជើងឡើងកំាជណ្ដើរ    ញ ញឹមបណ្ដើរហ៊ានកុំខ្លាច

ដ ដើរទៅមុខចិត្តអង់អាច              ឋ ឋានបិសាចមិនរុញរា។

ឌ ឌិនលំអចំណេះដឹង                    ឍ ឍាមរាប្រឹងចេញសោភា

ណ ណែនាំគេគ្រប់ៗគ្នា                 ត ស៊ូពុះពាររក្សាកេរ។

ថ ថែអោយបានសញ្ញាណជាតិ    ទ ទូន្មានញាតិតាមសំនេរ

ធ ធនសម្បត្តិកែច្នៃទ្វេ                    ន នាំជាតិក្មេរដល់វេហា។

ប បួងសួងគិតនឹកដល់គុណ        ផ ផលដែលជនគ្រប់អត្មា

ព ពិតទទួលពីដូនតា                     ភ ភោគភោក្ដាដោយប្រយោល។

ម មានគំនិតស្នេហាជាតិ                យ យើងខ្មីឃ្មាតកុំបង់ចោល

រ រៀនអោយស្គាល់កុំតែលតោល  ល លុបស្រមោលអន្ធកាល។

វ វង្សត្រកូលអច្ឆរយៈ                      ស សូមចំាជាក់គ្រប់ចេរកាល

ហ ហេតុនេះហើយត្រូវដំណាល  ឡអ សាងថ្នាលដល់កូនចៅ។
```

*និពន្ធដោយ សាមណេរ រក្សាចិត្ត
*០៦ តុលា ២០១៤
ហេតុអ្វី?

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
ហេតុអ្វី? (បទ ពាក្យ៧)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**ហេតុអ្វី? (បទ ពាក្យ៧)**

```
(១) ហេតុអ្វីបានមានកំណើតមនុស្ស ហេតុអ្វីរោយរុះស្លាប់ទៅវិញ

ហេតុអ្វីឈ្នានីសទុក្ខទោម្នេញ ហេតុអ្វីលក់ទិញមនសិកា។

(២) ហេតុអ្វីក្បត់ចិត្តទៅមានថ្មី ហេតុអ្វីល្មោភស្រីល្មោភដុល្លារ

ហេតុអ្វីកោងកាចដូចសត្វខ្លា ហេតុអ្វីឫស្យាមិនអាសូរ។

(៣) ហេតុអ្វីស្រឡាញ់អបាយភូមិ ហេតុអ្វីគំនុំមានហែហូរ

ហេតុអ្វីអាកាសធាតុផ្លាស់ប្ដូរ ហេតុអ្វីទំនោរឬកឆ្មើងឆ្មៃ។

(៤) ហេតុអ្វីកហុកភូតបោកប្រាស់ ហេតុអ្វីក្រលាស់ប្រែកាឡៃ

ហេតុអ្វីគិតតែប្រយោជន៍ថ្លៃ ហេតុអ្វីរំពៃស្ដែងអំណួត។

(៥) ហេតុអ្វីបានជាអកត្តញ្ញូ ហេតុអ្វីតស៊ូតែខាងឆ្កួត

ហេតុអ្វីយកទុមកប្រកួត ហេតុអ្វីសុហួតក្លាយជាផ្សែង។

(៦) ហេតុអ្វីយាយតាគ្មានអ្នកថែ ហេតុអ្វីដីស្រែក្ដៅហួតហែង

ហេតុអ្វីកុមាររស់កណ្ដែង ហេតុអ្វីខ្មែរលែងមើលយីកេ។

(៧) ហេតុអ្វីៗស្រដីផង ហេតុអ្វីសៅហ្មងអ្វីម្ល៉េះទេ

ហេតុអ្វីរឿងល្អមិនឋិតថេរ ហេតុអ្វីសរសេរព្រោះហេតុអ្វី?
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*០១ មករា ២០១១
ក្បឿងខ្មែរ

ក្បឿងខ្មែរ ជាកេរមរតកមួយដូចគ្នាដែរនឹង ក្រណាត់សូត្រហូល ផាមួង ដែលសំគាល់ពីអត្តសញ្ញាណរបស់ជាតិខ្មែរ។

តាមការស្រាវជ្រាវរបស់បណ្ឌិត សូ សុគន្ធារី(១)បានអោយដឹងថា តាមរយៈការយកសំណល់ក្បឿង និងឥដ្ឋ ទៅពិសោធន៍ជាមួយនឹងសារធាតុគីមីកាបូន១៤ ដើម្បីកំណត់អាយុកាលរបស់វត្ថុទាំងនោះ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា សំណល់ទាំងនេះ សុទ្ធតែមានអាយុកាលតាំងពីប្រហែល ៥០០ឆ្នាំ នៃគ្រិស្តសករាជមកម្ល៉េះ៕

ដូចនេះក្បឿងខ្មែរមានអាយុកាលច្រើនណាស់មកហើយ ជាទូទៅប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតែងប្រើប្រាស់ ក្បឿងសម្រាប់ក្រាល ដំបូលផ្ទះ ដំបូលកូដ ដំបូលវិហារជាដើម។

ក្បឿងខ្មែរបុរាណ រាងជាស្រកានាគ គឺតំណាងអោយខ្មែរដែលជាពូជនាគ ដែលបានរៀបរាប់ជាហូរហែតាមអត្ថបទមុនៗ។

ខ្មែរយើងមានពាក្យគន្លាស់មួយថា (ក្បឿងពាក់ក្រាល) ជាដំបូល យើងអាចគន្លាស់ពាក្យនេះមកវិញគឺ (ក្បាលពាក់គ្រឿង)។ ជាធម្មតាប្រជាជនសាមញ្ញមិនមានលទ្ធិភាពនឹងពាក់គ្រឿងម្កុដនោះទេ។ ក្បាលពាក់គ្រឿង គឺតំណាងម្ដុដស្ដេច បឋមក្សត្រ។ ទីណាមានដំបូលប្រកក្បឿងខ្មែរដែលជាក្បឿងស្រកានាគនោះ។ ទីនោះឯងដែលផ្ដល់សុខដល់អ្នកដែលជ្រកក្រោមម្លប់ដំបូលគ្រឿង ដែលបុព្វបុរសខ្មែរបានសាងស្នាដៃនឹងបន្សល់ទុកនូវតម្លៃវប្បធម៌ សម្បត្តិធម្មជាតិមិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្បត្តិកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ។

ប្រាក់ដែលបានមកពី ទេសចរណ័ទស្សនាប្រាង្គប្រាសាទ ធនធានធម្មជាតិ ទឹកដី ព្រៃ រ៉ែ ប្រេង មច្ចាជាតិ ទាំងនេះសុទ្ធតែជាសម្បត្តិដែលផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់កូនខ្មែរគ្រប់ៗរូប ដែលរាល់នៅលើដែនមាតុភូមិ ដែនដីម្ដាយនេះឯង។

ចូរប្រើប្រាស់ក្បឿងខ្មែរ រក្សាតម្លៃអត្តសញ្ញាណខ្មែរមួយនេះ អោយបានគង់វង្សឋិតថេរជាដរាប។ ក្បឿងខ្មែរមាន ហេតុម្ដេចចាំបាច់ទៅក្រាលក្បឿងបរទេស ពណ៌ខៀវ ក្រហម លាបពណ៌ខ្មែរអោយប្រែបាត់អត្តសញ្ញាណយ៉ាងដូចនេះទៅវិញ។
 

រៀបរៀងដោយ សុខគឹមហេង (ដោយមានការពន្យល់ណែនាំពីលោក អ៊ំ គៀត ចាន់ថុន)
២០ វិច្ឆិកា ២០១០

http://www.rfa.org/khmer/news/ancient_roofing_tile_in_cambodia-05022010053958.htmlឯកសារយោង របស់បណ្ឌិតសូ សុគន្ធារី
សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក (បទ ភុជង្គលីលា)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក (បទ ភុជង្គលីលា)**

```
(១) សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក រាល់ថ្ងៃយប់ព្រឹក នឹកតែសុរា។

(២) ពេលយប់នាំគ្នាចូលបា ស្រីញីត្រៀបត្រា អោបឆ្វេងថើបស្ដាំ។

(៣) ប្រពន្ធនៅផ្ទះខំចាំ ទឹកភ្នែកសស្រាំ ចាំបងវិលវិញ។

(៤) បើមានគ្នីគ្នាពេញលេញ ចិត្តមិនទោម្នេញ ចរចេញយាត្រា។

(៥) ដល់ហាងផឹកស៊ីឡូឡា សំដីវាចា ស្ដីមិនពិរោះ។

(៦) ឆ្កាដៃឆ្កាជើងដល់ហួស អាប់អោនកេរ្ដិ៍ឈ្មោះ គេស្អប់គ្រប់ប្រាណ។

(៧) ចូលចិត្តធ្វើឬករំខាន ពេលខ្លះបោកចាន មើលគេតូចតាច។

(៨) អាងខ្លួនថាមានអំណាច ចរិកកោងកាច យកមេឃទ្រាប់បាត។

(៩) នាំគ្នាលើកដាច់សាច់ស្អាត ជល់កែវដូចត្មាត ស្រវឹងជោគជាំ។

(១០) អោយគេគ្រាសែងរេរាំ ដឹកដៃជូននាំ ដល់គេហដ្ឋាន។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*០៥ កញ្ញា ២០១០
ខែចន្ទគតិ និង សូរិយគតិ

:-* ១* មេសា    =    ចៀម ឬ ពពែ
១១11uyq A y mg h
៛1111
* កក្កដា     =    ក្ដាម

* សីហា     =     សីហៈ

* កញ្ញា       =  ស្រីក្រ់មុំ២-0-00ឪ2-0៤
-
* តុលា       ==   ជញ្ជីង៛
==
* វិច្ឆិកា      ±    ខ្ទួយឋៈ់័័ាា១3២=១

* ធ្នូ             =    ធ្នូ១១0

* មករា        =    មករ

* កុម្ភៈ         =    ក្អម

* មិនា          =    ត្រី

 

**ចន្ទគតិ**
* មិគសិរ      =    ឫក្សក្តាន់

* បុស្ស         =    ក្ដាម

* មាឃ         =   ស្វាព្រាហ្មណ៍

* ផល្គុន        =   គោ

* ចេត្រ         =   ខ្លា

* ពិសាខ       =  ក្របី

* ជេស្ឋ          =   ពពែ

* អាសាឍ     =   សីហៈ

* ស្រាពណ៍    =   ផ្កាយឈើ

* ភទ្របទ        =   រមាស

* អស្សុជ         =   សេះ

* កត្តិក            =   កូនមាន់

រៀបរៀងដោយ សុខគឹមហេង
http://dictionary.tovnah.com/search?word=%E1%9E%98%E1%9E%80%E1%9E%9A%E2%80%8B%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%9F%E1%9E%B8&criteria=fulltext&dicឯកសារយោង
ដងធ្នូ

200x250px|thumb|ដងធ្នូចិន.

**​​ ដងធ្នូ** () គឺ សាស្ត្រាវុធ.។ ៚ 

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
* ព្រះពិរុណចិន
* ព្រះ​ពាយចិន
* នាងមណីមេខលាចិន
* ចូលឆ្នាំខ្មែរ ឬ សង្ក្រាន្តខ្មែរ
* ព្រះត្រីសក្តិ
* ព្រះត្រីមូរតិ
* មាតរិកា
* នវទុរគា
* មហាវិទ្យា
* ព្រះជាយាព្រះគណេស
* ព្រះរាហុ
យល់ដឹងអំពីទង់ព្រលឹងជាតិខ្មែរ

ទង់ជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពុំមែនគ្រាន់តែជាក្រណាត់ពណ៌ក្រហម ខៀវ និង សនោះទេតែជានិមិត្តសញ្ញាតំណាងនូវប្រជាជន ទឹកដី និង វប្បធម៌ ក្នុង អតីតកាល បច្ចុប្បន្នកាល និងអនាគតកាលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។

 

## (ក) ការបង្ហូត
នៅកន្លែងធ្វើការ ទង់ជាតិត្រូវបង្ហូតរាល់ថ្ងៃធ្វើការ ពីថ្ងៃរះដល់ថ្ងៃលិច លើកលែងតែមានភ្លៀងធ្លាក់។ ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ត្រូវបង្ហូតនៅថ្ងៃបុណ្យជាតិ ឬ បុណ្យផ្សេងៗដែលប្រកាសដោយប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល។ នៅថ្ងៃកាន់មរណទុក្ខ ដូចជាមានវីរៈជនទទួលមរណភាព ឬមានសោកនាដ្យកម្មលំដាប់ថ្នាក់ជាតិ ត្រូវបង្ហូតទង់ជាតិពាក់កណ្ដាលដង។ ដើម្បីបង្ហូត គេត្រូវបង្ហូតឡើងដល់លើ រួចបង្ហូតចុះមកវិញដល់ពាក់កណ្ដាលដងរួចចង។ ដើម្បីដាក់ចុះ ត្រូវបង្ហូតឡើងដល់លើសិនរួចទើបបង្ហូតចុះមកវិញ។

 

## (ខ) ការបង្ហូតឡើង
ត្រូវការប្រើមនុស្សពីរនាក់ ដើម្បីបង្ហូតឡើង បង្ហូតចុះ និងបត់ទង់ជាតិ។ដំបូងម្នាក់ត្រូវកាន់ទ្រទង់ជាតិដោយដៃពីរកុំអោយធ្លាក់ប៉ះដី។ ម្នាក់ទៀតត្រូវចងខ្សែទង់ជាតិភ្ជាប់ទៅនឹងខ្សែបង្ហូត។ នៅពេលភ្លេងជាតិបន្លឺឡើង ឬ ពេលចាប់ផ្ដើមច្រៀងបទនគររាជ អ្នកដែលចងនេះត្រូវបង្ហូតឡើងយឺតៗល្មមតែដល់លើ នៅពេលដែលភ្លេងឬចំរៀងចប់។ នៅពេលទង់ជាតិចេញផុត ពីដៃអ្នកដែលកាន់ទ្រអស់ហើយ អ្នកនេះត្រូវឈានជំហានថយក្រោយមគំនាប់ទង់ជាតិហើយរង់ចាំអ្នកទីមួយអោយចងទង់ជាតិរួច។

 

## (គ) ការបង្ហូតចុះ
មនុស្សម្នាក់ស្រាយខ្សែពីបង្គោល ស្ដាប់ភ្លេង ឬចំរៀងជាតិ ផ្ដើមបង្ហូតចុះយឺតៗហើយម្នាក់ទៀតឈរគំនាប់។ នៅពេលទង់ជាតិធ្លាក់ដល់ល្មមឈោងចាប់បាន អ្នកគំនាប់នេះត្រូវយកដៃទ្រទង់ជាតិដរាបដល់អ្នកទីមួយស្រាយខ្សែនឹងចងខ្សែទៅនឹងបង្គោលអោយជាប់។

 

## (ឃ) ការបត់ទង់ជាតិ
ចូរបត់គ្នាពីរនាក់ ដោយបត់អោយចេញជាត្រីកោណទីមួយ រួចយកភាគដែលនៅសល់បត់ពីលើត្រីកោណទីមួយ ដើម្បីអោយនៅជាត្រីកោណដដែល រួចបត់ជាត្រីកោណមួយឬពីរជាន់ថែមទៀត។ នៅទីបញ្ចប់យើងអាចមើលឃើញកំពូលប្រាសាទនៅចំកណ្ដាលផ្នត់។

 

## (ង) ការគំនាប់ទង់ជាតិ
កាលណាអ្នកស្លៀកពាក់ឯកសណ្ឋានកាយរិទ្ធមានឬគ្មានមួកក៏ដោយអ្នកត្រូវគោរពទង់ជាតិ នៅពេលណាដែលគេបង្ហូតទង់ជាតិឡើង ឬ ចុះ ឬនៅពេលអ្នកធ្វើសច្ចាប្រណិធានចំពោះជាតិ។ កាលណាអ្នកគ្មានឯកសណ្ឋាន អ្នកគ្រាន់តែឈរក្នុងស្ថានភាពប្រុងបែរមុខទៅរកទង់ជាតិ។ ក្នុងករណីនេះបើអ្នកពាក់មួក អ្នកគប្បីដោះមួកចេញ។

 

## (ច) ការកាន់ហែទង់ជាតិ
ទង់ជាតិអាចដាក់ដងកាន់ក្នុងការហែក្បួន ក្នុងពេលផ្ដើមនិងពេលបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំពួក ឬនៅក្នុងពិធីបុណ្យធំៗ។ គេត្រូវតែកាន់លើកអោយផុតពីក្បាលមនុស្ស។នៅពេលមានទង់ជាតិរបស់ខ្មែរតែម្នាក់ឯង ត្រូវមានអ្នកកាន់ម្នាក់ ហើយមានអ្នកអមឆ្វេងស្ដាំម្នាក់ៗទៀត។ បើមានទង់ជាតិច្រើនប្រទេស ហើយធ្វើដំណើរទៅមុខ ទង់ជាតិខ្មែរត្រូវស្ថិតនៅខាងមុខបង្អស់ បើឈរជាខ្សែ ទង់ជាតិខ្មែរត្រូវស្ថិតនៅខាងស្ដាំបង្អស់។ មិនត្រូវបង្អោនទង់ជាតិខ្មែរក្រោមឥទ្ធិពលមនុស្ស ឬ វត្ថុអ្វីណាមួយឡើយ។

 

## (ឆ) ការដាក់តាំងទង់ជាតិ
កាលណាដាក់តំាងលើដងដែលមានកំពស់មិនស្មើគ្នា ដងទង់ជាតិខ្មែរត្រូវតែខ្ពស់ជាងដងទង់ជាតិដទៃទៀត។ ត្រូវបង្ហូតទង់ជាតិខ្មែរឡើងមុន ហើយបង្ហូតចុះក្រោយគេ។កាលណាដាក់តាំងលើដងដែលមានកំពស់ស្មើគ្នា ត្រូវដាក់ទង់ជាតិខ្មែរនតែនៅខាងមុខដងទង់ជាតិដទៃ ឬ អោយស្ថិតនៅខាងស្ដាំបង្អស់។កាលណាដាក់តំាងនៅលើជញ្ជាំង ត្រូវអោយកំពូលអង្គរវត្តឡើងលើជានិច្ចនៅក្នុងវិហារ សាលារៀន ឬ សាលប្រជុំ ត្រូវដាក់ទង់ជាតិខ្មែរនៅខាងស្ដាំវាគ្មិន។តាមច្បាប់អន្ដរជាតិ មិនត្រូវដាក់តាំងទង់ជាតិខ្មែរនៅលើទង់ជាតិណាមួយទៀតឡើយ។ទង់ជាតិនៃប្រទេសនិមួយៗដែលត្រូវតែមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ត្រូវដាក់តាំងនៅតាមដងទង់រៀងៗខ្លួន។

 

រៀបរៀងដោយ សុខគឹមហេង

០៦ តុលា ឆ្នាំ២០១០

(ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ ខេមរកាយរិទ្ធ ឯកសារបណ្តុះបណ្ដាលកាយរិទ្ធឆ្នាំ២០០០)﻿
នាគខ្មែរ និង នាគសាសនា

[ធ្វេង|រូបភាពតូច|200px| [ព្រះម៉ែម៉ាណាសា |ព្រះម៉ែម៉ាណាសា (ម៉ូណាសា) ព្រះមហាក្សត្រិយានីម្ចាស់ក្សត្រីនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនា.]]
នាគខ្មែរ និង នាគសាសនា ();ហេតុអ្វីបានសត្វយក្ស និង សត្វគ្រុឌតាមធ្វើបាបសត្វនាគ មានវត្តមាននៅស្ទើរតែគ្រប់ប្រាសាទខ្មែរ គ្រប់សម័យកាលបែបនេះ? មិនថាប្រាសាទនោះសង់ឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះ
ណា ឬ ញាតិវង្សណា តែងតែមានរូប យក្ស គ្រុឌ នាគជានិច្ច។ 

=**នាគក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា**=
*នាគក្បាល៣(នាគកល្យៈ) ជានាគតំណាងឲ្យសភាវៈអាក្រក់ ក្នុងរឿងមហាភារតៈ
*នាគក្បាល៥(នាគអនន្ត) ជាគ្រែផ្ទុំរបស់ព្រះនារាយ៍
*នាគក្បាល៩(នាគវ៉ាសុគីឬពាសស្រកី ឬសេសៈ) ជានាគដែលពួកទេវតា និងអសូរៈយកធ្វើជាខ្សែពួរដើម្បីកូរសមុទ្រទឹកដោះ ។
*ព្រះម៉ែម៉ាណាសា (ម៉ូណាសា) ព្រះមហាក្សត្រិយានីម្ចាស់ក្សត្រីនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនា បុត្រីព្រះសិវៈ។
*នាងអគ្គីនាគព្រះអគ្គមហេសីភរិយាទី ២ នៃក្រុងរាពណ៍ នៃរឿងរាមកេរ្តិ៍។

=* ទួនសុចនាគខ្មែរទឹកដោះម្តាយថ្លៃនាគក្នុងពុទ្ធសាសនា**= 
នាគនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមាន÷
*ព្រះបាទវិរូបក្ខ ព្រះមហាក្សត្រអធិរាជនៃព្រះពុទ្ធសាសនា
*នាគក្បាល៩(នាគមុជ្ជលិន្ទ) ដែលប្រក់ការពារព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ពេលទ្រង់សមាធិ ពីភ្លៀង ខ្យល់ និងថ្ងៃ។
*នាគក្បាល១វិញ ច្រើនប្រើលម្អលើគ្រឿងអលង្កា ។

=**ទួនសុចនាគខ្មែរទឹកដោះម្តាយថ្លៃការពារផែនដី *'=
*នាគក្បាល១តំណាង បឋមក្សត្រ (មាតាធិបតេយ្យ នាងនាគ)។
*នាគក្បាល៣តំណាង ចំណង៣ប្រការ (ប្ដី ខ្លួនឯង កូន)។
*នាគក្បាល៥តំណាង បញ្ចខន្ធ (រូប វេទនា សញ្ញា សង្ខារ និង វិញ្ញាណ)។
*នាគក្បាល៧តំណាង មួយសប្ដាហ៍ (ច័ន្ទ អង្គារ ពុធ ព្រហស្បត្តិ សុក្រ សៅរ៍ អាទិត្យ)។
*នាគក្បាល៩តំណាង លោកុត្តរធម៌ (មគ្គបួន ផលបួន និង និព្វានមួយ)។
*​ព្រះ​នាងសោមា( ​នាងនាគ) ព្រះមហេសីនៃកុរុង​កុរុងកៅណ្ឌិន្យទី១ ( ព្រះថោង).
*កម្ពុជនាគរាជ(ភុជង្គនាគ)បិតា​ព្រះ​នាងសោមា( ​នាងនាគ).
រៀបរៀងដោយ សុខគឹមហេង
## ឯកសារយោង 
[ធ្វេង|រូបភាពតូច|200px|​[នាគ សិល្បៈឥណ្ឌា.]]
## កំណត់ ទួនសុចនាគខ្មែរទឹកដោះម្តាយថ្លៃឈ្នះមួយរយភាគរយ
ប្រទេសកម្ពុជា
## មើលផងដែរ 
*​ព្រះ​រាម​
*របាំព្រះរាជទ្រព្យ
*ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី
*រឿងរាមកេរ្តិ៍
*ក្រុងរាពណ៍
*នាង​មណ្ឌោលគីរី
*នាងអគ្គីនាគ
*ទួនសុចនាគខ្មែរទឹកដោះម្តាយថ្លៃនាគក្បាលប្រាំបួន 
*វត្តព្រះកែវមរកត
*ព្រហ្មញ្ញ សាសនា
*ហិណ្ឌូសាសនា
*នាគ ទួនសុចនាគខ្មែរទឹកដោះម្តាយថ្លៃ
*ប្រាសាទខ្មែរនៅលើទឹកដីថៃ
*រាយព្រះនាមទេវតានំនៃសាសនាព្រាហ្មណ៍ ឬ ហិណ្ឌូ 
*ព្រះកែវមរកត
*ព្រះម៉ែម៉ាណាសា (ម៉ូណាសា)
*រាយព្រះនាមទេវតាចិន
*រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ
*រាយព្រះនាមព្រះមហេសីព្រះមហាក្សត្រនៃឥណ្ឌាបុរាណ
*រាយព្រះនាមម្ចាស់ក្សត្រីនៃអធិរាជចិន
*រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃមីយ៉ាន់ម៉ា
*ភុជង្គនាគ
*កម្ពុជនាគរាជ
*ព្រះថោង
*ព្រះបាទវិរូបក្ខ
រាត្រីប្រមើលនិស្ស័យបុគ្គល

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
រាត្រីប្រមើលនិស្ស័យបុគ្គល (បទ ពាក្យ៧)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

**រាត្រីប្រមើលនិស្ស័យបុគ្គល (បទ ពាក្យ៧)**

```
ពន្លឺចន្ទ្រារះស្រទន់ សែនល្អពេកពន់កំដខ្ញុំ

មនុស្សម្នាលង់លក់សែនសុខុម វេលាឧត្តមស្ងប់ស្ងៀមស្ងាត់។

 

សញ្ជឹងត្រិះរិះរឿងលោកិយ បីដូចរស្មីចាំងឆ្វែឆ្វាត់

ខ្លះចាំងចិញ្ចែងភ្លឺសប់សត្វ ខ្លះរលត់បាត់បាំងព្រឹក្សា។

 

វេលាស្មើនេះអស់អ្នកផង គេងកើយត្រកងបែរផ្កាប់ផ្ងារ

ភួយគរដណ្ដប់គ្របកាយា ប្រវេប្រវាក្នុងដំណេក។

 

ជីវិតទាំងអស់មិនដូចគ្នា ខ្លះប្រើវេលាតស៊ូរែក

គ្មានគិតយប់ថ្ងៃបែងវែកញែក ដំបូលផ្ទៃមេឃធ្វើជាមុង។

 

ក្មេងតូចរងារញ័រសប់ប្រាណ ព្រោះគ្មានសន្ដានជួយសប់ជ្រុង

គេងក្រៀមក្រពះនៅក្រៅមុង ដៃព័ទ្ធរង្វង់អោបក្រញង់។

 

គេងទៅ គេងទៅពៅកុំគិត ថ្ងៃល្អមានឬទ្ធពិតផូរផង់

ថ្ងៃស្អែកមានអ្នកមកតម្រង់ នាំប្អូនគ្រប់អង្គជួបមង្គល។
```

 

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង

*១៩ ធ្នូ ២០១០ (ម៉ោង១ និង ៤០នាទី ព្រឹក)
ស័ក

**ស័ក** ន. ( សំ. ឝ​ក ) កាល, សម័យ, យុគ; ការ​រាប់​លំដាប់​ឆ្នាំ; ពួកជន​ជាតំណវង្ស​ដែល​ជាប់​ទាក់​ទង​ដោយ​ក្សត្រិយ៍ សកៈ ឬ សាលិវាហនៈ (ម. ព. សករាជ ផង ) ។ ខ្មែរប្រើ​ពាក្យ​នេះ​ចំពោះ​តែ​ការរាប់​លំដាប់​ឆ្នាំសត្វទាំង១២ តាំង​ពី​ស័កទី ១​ ដល់​ ស័ក​ទី ១០ ត្រឡប់​សាមក​រាប់​ពីស័ក​ទី ១ វិញ គឺ​រាប់​ថា : ឯក​ស័ក, ទោស័ក, ត្រី​ស័ក, ចត្វាស័ក, បញ្ចស័ក, ឆស័ក, សប្តស័ក, អដ្ឋស័ក, នព្វស័ក, សំរឹទ្ធិស័ក និងរាប់វិលមួយជុំមករាប់ ឯក​ស័ក, ទោស័ក វិញ ។

## ផែនដីវិទ្យា
*ស័ក សំដៅលើអាយុកាលផែនដីរាប់ជាសម័យធំៗ ហៅថាស័ករបស់ផែនដី។
## ហោរាសាស្ត្រ
*ស័ក សំរាប់លំដាប់នៃពេលចូលឆ្នាំ ពី ១-១០ ពី ឯកស័ក-សំរឹទ្ធិស័ក។
អសង្ខេយ្យ

ពាក្យថា  អសង្ខេយ្យកប្ប មកពីពាក្យ ន + សង្ខ្យា + ណេយ្យ មានន័យថា មិនអាចរាប់បន្តបានទៀត ដូចមានបទវិគ្រោះបញ្ជាក់ថា សង្ខ្យា ឈ្មោះថា អសង្ខ្យយ្យ ព្រោះមិនអាចនឹងរាប់បានទៀត។
នៅក្នុងអភិធានប្បទីបិកាបាឋៈ លោកពន្យល់ពីរបៀបរាប់ រហូតដល់អសង្ខេយ្យ (asaṃkhyeya, innumerable, infinite) យ៉ាងនេះថា ៖
១០ រយ ស្មើនឹង ១ ពាន់
១០ ពាន់ ស្មើនឹង ១ ម៉ឺន
១០ ម៉ឺន ស្មើនឹង ១ សែន
១០ សែន ស្មើនឹង ១ លាន (១.០០០.០០០)
១០ លាន ស្មើនឹង ១ កោដិ (១០.០០០.០០០)
១០ លានកោដិ ស្មើនឹង ១ បកោដិ  ()
១០០ សែន បកោដិ ស្មើនឹង ១ កោដិបកោដិ  ()
១០០ សែន កោដិបកោដិ ស្មើនឹង ១ នហុត ()
១០០ សែន នហុត ស្មើនឹង ១ និន្នហុត ()
១០០ សែន និន្នហុត ស្មើនឹង ១ អក្ខោភិនី ()
១០០ សែន អក្ខោភិនី ស្មើនឹង ១ ពិន្ទុក ()
១០០ សែន ពិន្ទុក ស្មើនឹង ១ អព្វុទៈ  ()
១០០ សែន អព្វុទៈ ស្មើនឹង ១ និរព្វុទៈ  ()
១០០ សែន និរព្វុទៈ ស្មើនឹង ១ អហហៈ   ()
១០០ សែន អហហៈ ស្មើនឹង ១ អពពៈ ()
១០០ សែន អពពៈ ស្មើនឹង ១ អដដៈ   ()
១០០ សែន អដដៈ ស្មើនឹង ១ សោគន្ធិកៈ   ()
១០០ សែន សោគន្ធិកៈ ស្មើនឹង ១ ឧប្បលៈ   ()
១០០ សែន ឧប្បលៈ ស្មើនឹង ១ កុមុទៈ   ()
១០០ សែន កុមុទៈ ស្មើនឹង ១ បទុមៈ   ()
១០០ សែនបទុមៈ ស្មើនឹង ១ បុណ្ឌរិកៈ   ()
១០០ សែន បុណ្ឌរិកៈ ស្មើនឹង ១ កថានៈ   ()
១០០ សែន កថានៈ ស្មើនឹង ១ មហាកថានៈ   ()
១០០ សែន មហាកថានៈ ស្មើនឹង ១ អសង្ខេយ្យ   () ។

កំណត់សម្គាល់៖ ប្រភព​ឯកសារ​ខុស​គ្នា​បាន​ផ្ដល់​របៀប​រាប់​ខុស​គ្នា ។ ដូច្នេះ​ អសង្ខេយ្យ គ្មាន​តួលេខ​ពិតប្រាកដ​ណា​មួយ​ដែល​មនុស្ស​សម័យ​ទំនើប​អាច​យក​មក​ប្រើ​បាន​ទេ ។ អ្នក​និពន្ធ​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​សម័យ​ដើម​ស្រមើស្រមៃ​នឹក​រក​លេខ​ដ៏​ធំ​អស្ចារ្យ​ទៅ​ភ្ជាប់​នឹង​តួ​អង្គ​អាទិទេព​ល្បីៗ​របស់​ក្រុម​គេ​ដើម្បី​អួត​សរសើរ​ថា​អាទិទេព​របស់​ពួក​គេ​ពូកែ​ជាង​អាទិទេព​ដទៃ ។ ដូចនេះ អ្នក​អាន​គួរ​ពិចារណា​តាម​ការ​គួរ​ថា​គួរ​យកពាក្យ​ អសង្ខេយ្យ​ នេះ​ទៅ​ប្រើ​ឬ​មិន​គួរ ។

ឯកសារយោង
1. អភិធានប្បទីបិកាបាឋៈ នៅក្នុង​គម្ពីរព្រះត្រៃបិដក?????
2. Soothill and Hodous’ Dictionary of Chinese Buddhist Terms.
3. Buddhism A to Z, compiled by Ronald B. Epstein, Burlingame, CA: Buddhist Text Translation Society, 2002. 
4. The Flower Ornament Scripture, Book 30 The Incalculable, p.201, vol.2, translated by Thomas Cleary, Boston: Shambhala, 1986.
5. Abhidharmakosha, Roll 12 (Chapter 3), by Vasubandhu, translated into Chinese by Xuan Zang. CBETA, T29, no. 1558, p. 63, b13-c12.
6. Abhidharmakoshabhasyam of Vasubandhu, vol. 2, Chap. 3, English translation by Leo M. Pruden, Berkeley, CA: Asian Humanities Press, 1991. 
7. A Manual of Buddhist Philosophy by W.M. McGovern, pp.39-41, London: Kegan Paul, Trench, Trubner, 1923, reprinted by Chinese Materials Center, San Francisco, 1977.
8. Bon-Zo-Kan-Wa Shiyaku taiko Honyaku myogi taishu, by Sakaki Ryozaburo et al., No. 8041-8, Tokyo: Suzuki Gakujutsu Zaidan, 1962.
9. Buddhist Cosmology by W.R. Kloetzli, p.117, Delhi: Motilal Banarsidass, 1983.
10. Gandavyuha, Roll 10, translated by Prajna., T10, no. 293, p. 704, c28-p. 706, a12.
11. Avatamsaka Sutra, Roll 45 (Chapter 30), translated by Shikshananda. CBETA, T10, no. 279, p. 237, b15-p. 238, b6.
12. Avatamsaka Sutra, Roll 29 (Chapter 25), translated by Buddabhadra. CBETA, T09, no. 278, p. 586, a13-c15.
13. Yong, Bhikshu Jin. "How Large is One Asamkhyeya" (PDF). Vajra Bodhi Sea (November 2008): 42–44. Retrieved 24 November 2013.
14. Garg, Ganga Ram (October 1, 1992). Encyclopaedia of the Hindu World: Ar-Az. South Asia Books. ISBN 8170223768.
15. Asaṃkhyeya.
អត្ថន័យខ្លែងឯក

**លក្ខណសម្បត្ដិពិសេសរបស់ «ខ្លែងឯក»**

# ខ្លែងឯកបំពាក់ដោយឯក ដែលជាឧបករណ៍ភ្លេង បន្លឺបានច្រើនសំឡេងយ៉ាងពីរោះពេលហោះឡើងលើអាកាស ។
# ការបង្ហោះខ្លែងឯកកំសាន្ដសប្បាយ គឺការបង្ហោះជាសហគមន៍ ។
# ពេលអ្នកស្រុកមានឱកាសបង្ហោះខ្លែង គឺបង្ហាញឱ្យដឹងថា អ្នកស្រុកមានសេរីភាព និងប្រទេសជាតិមានសន្ដិភាព ។
# ខ្លែងឯកតំណាងឱ្យមានមាតាខ្មែរ ឬអ្នកដឹកនាំប្រទេសខ្មែរ ។

សមដូចព្រះរាជសម្ភារបានសរសេរក្នុងច្បាប់ព្រះរាជនេតិនាសតវត្សទី១៧
*«ខ្លែងហើរដ្បិតខ្យល់ មេថ្កើងដ្បិតពល រក្សាឱ្យសុខ ទ្រព្យគ្រង់ដ្បិតស្រី ចេះសំចៃទុក ផ្ទះធំស្រណុក ដ្បិតភរិយាជា»* ៕

ខ្លែងឯក = **ខ** លែង ឯ**ក**

ជំនាន់មេ មាតាធិបតេយ្យ ប្រទេសនេះឈ្មោះ**ក្មែរ = កេរ + ម៉ែ** ដូចដែលបានបកស្រាយក្នុងអត្ថបទមុនៗ។

តែ ក្មែរ បានប្ដូរទៅជា **ខ្មែរ 

ដូចនេះ **ខ្មែរ** គឺ លែង **ក្មែរ** ទៀតហើយ។

រៀបរៀងដោយ សុខគឹមហេង
១២ មេសា ២០១១
ចន អេហ្វ កេណេឌី

**ចន ហ្វីត្សចឺរ៉ាល់ កេណេឌី** (, ២៩ ឧសភា ១៩១៧ – ២២ វិច្ឆិកា ១៩៦៣), គឺជាអ្នកនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី៣៥ របស់សហរដ្ឋអាមេរិកចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦១ រហូតដល់ការធ្វើឃាតរបស់គាត់នៅជិតចុងបញ្ចប់របស់ឆ្នាំទី៣ របស់គាត់នៅក្នុងតំណែង លោកបានបម្រើនៅកម្ពស់របស់សង្គ្រាមត្រជាក់ និងភាគច្រើននៃការងាររបស់គាត់ជាប្រធានាធិបតីទាក់ទងនឹងទំនាក់ទំនងជាមួយសហភាពសូវៀត និងគុយបា ជាគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកបានតំណាងឱ្យរដ្ឋម៉ាសាឈូសេតនៅក្នុងសភាទាំងពីររបស់សភាសហរដ្ឋអាមេរិក មុនពេលគាត់កាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី ។ លោកកើតនៅទីក្រុងប្រ៊ូកឡាយន៍ រដ្ឋម៉ាសាឈូសេត ជាកូនទីពីរក្នុងចំណោមកូនប្រាំបួន។ លោកគឺជានិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានៅសកលវិទ្យាល័យហាវ៉ាយដ៍ ហើយបានបម្រើការនៅក្នុងកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដោយបានបញ្ជាលើនាវាបាញ់នត្ថភាព ល្បាតនៅក្នុងរោងមហោស្រពប៉ាស៊ីហ្វិក។ 

បន្ទាប់ពីការចូលបម្រើយោធារបស់លោក រូបលោកត្រូវបានបោះឆ្នោតឱ្យសភាតំណាងរាស្រ្តសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ១៩៤៦ ហើយក្រោយមកនៅព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ១៩៥២ ។ លោកបានរត់មុខសម្រាប់ការតែងតាំងប្រធានាធិបតីរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅឆ្នាំ១៩៦០ និងបានផ្តួលអ្នកតែងតាំងមកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋរបស់ រីឆាត នីសុន នៅក្នុងការបោះឆ្នោតទូទៅ។ លោកត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​សម្រាប់​ចិត្ត​សប្បុរស​របស់​លោកនិងចក្ខុវិស័យរបស់លោកអំពីរដ្ឋាភិបាលសកម្មនិងការចូលរួមកាន់​តែ​ច្រើន​ទាំង​ក្នុង​ស្រុក​និង​ក្នុង​ការ​បរទេស​។  ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើជាប្រធានាធិបតី គាត់បានបើកដំណើរការទីភ្នាក់ងារកងទ័ពរក្សាសន្តិភាព ផ្តួចផ្តើមកម្មវិធីអវកាសអាប៉ូឡូ និងបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិមីស៊ីលគុយបា។ 

តំណែងប្រធានាធិបតីរបស់លោក ត្រូវបានកាត់បន្ថយដោយការធ្វើឃាតរបស់លោកនៅទីក្រុងដាឡាស្ស៍ រដ្ឋតិចសាស់ នៅថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៦៣។ លោកទើបតែមានអាយុ៤៦ ឆ្នាំនៅពេលលោលស្លាប់ ហើយកេរដំណែលរបស់លោកជាតួអង្គផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងនយោបាយ និងវប្បធម៌អាមេរិកបានបន្តស្ថិតស្ថេរនៅក្នុង  រាប់ទសវត្សរ៍មកហើយ។ 

## ជីវិតដំបូង 
## ការធ្វើឃាត 
## តើប្រធានាធិបតីចិនកេណ្ណឌីបានធ្វើសកម្មភាពអ្វីខ្លះ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីនៃសហរដ្ឋអាមេរិក
គណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស

**គណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស** (**អង់គ្លេស**:Human Rights Party) គឺជាគណបក្សនយោបាយមួយនៅកម្ពុជាបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃ ២២កក្កដា ២០០៧ ដឹកនាំដោយ កឹម សុខា ។http://english.people.com.cn/90001/90777/6221893.html ពួកអ្នកទិះតៀនពោលអះអាងថាគ្រឹះរបស់គណប្សនេះ គឺមានបំណងធ្វើឲគណបក្សប្រឆាំងចុះខ្សោយ និងជួយជំរុញដោយគណបក្សកាន់អំនាច ។ គំនិតនេះ យ៉ាងណាក៏ដោយប្រហែលជាវាត្រូវបានលើកឡើងដោយគណបក្សកាន់អំនាចខ្លួនឯងទេ ដូចគ្នានេះដែរ កឹម សុខា គឺជាអ្នកទិះតៀនយ៉ាងមិនសំចៃលើគណបក្សCPPកាន់អំនាច ។ ហេតុអ្វីបានជាចោទថាគណបក្សនេះជាអ្នកធ្វើឱ្យចុះខ្សោយបក្សប្រឆាំងទៅវិញ? តាមពិតគឺជាការចោទប្រកាន់ មួលបង្កាច់របស់ បក្សប្រឆាំងដូចគ្នា ដែលការគាំទ្ររបស់ខ្លួនចុះខ្សោយប៉ុណ្ណោះ។ តែយ៉ាងណា បក្សសិទ្ធិមនុស្សទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងឆាប់រហ័ស ផ្អែកលើ លទ្ធផលឆ្នាំ២០១២ ។ ក្រោយមកបក្សនេះ រួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយគណបក្សសមរង្ស៊ី ជាគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។

គណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស គឺជាគណបក្សទីមួយហើយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលរើសយកប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យនិងមានតុល្យភាព ដោយការផ្លាស់ប្ដូរវប្បធ៌មគណបក្សដឹកនាំដោយមនុស្សតែម្នាក់ ដែលគណបក្សភាគច្រើននៅកម្ពុជាយយល់ស្របតាម ។ វាក៏ជាគណបក្សទីមួយផងដែរ ដែលមេដឹកនាំសំខាន់ៗរបស់បក្សត្រូវបានជ្រើសរើស ក្នុងសន្និបាតបក្ស ។ ប្រជាប្រិយភាពរបស់បក្សកំពុងតែកើនឡើងគួរឲកត់សំគាល់មែនទែនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសនៅជនបទស្រុកស្រែចម្ការ ។

ក្នុងការបោះឆ្នោតសភាខែកក្កដា ២០០៨ គណបក្សកាន់អំនាចបានឈ្នះសំលេងភាគច្រើនភ្លូកទឹកភ្លូកដី និងគណបក្សសិទ្ធិស្ថិតនៅលំដាប់ទីបី ។ 

## តំនភ្ជាប់ក្រៅ
* HRP website  (Khmer, French, English)
* Habeas-Corpus.net, a pro Justice and Democracy web publishes a page in English and Spanish on Cambodia
*Cambodia Human Rights Portal (Sithi)
*Cambodian Center for Human Rights (CCHR)
ទេវតានព្វគ្រោះ

**ទេពនព្វគ្រោះ** ឬ **ទេវតានព្វគ្រោះ** (, ប្រព័ន្ធសុរិយចក្រវាឡ) គឺ ទេវតាភេទប្រុសប្រាំបួនរក្សា  ឈ្មោះផ្កាយ គ្រោះ  ទាំងប្រាំបួនក្នុងព្រហ្មញ្ញ សាសនានិងហិណ្ឌូសាសនា។ទេពនព្វគ្រោះ ត្រូវបានគេហៅតាម ថ្ងៃ  ឬភពនីមួយៗ ដោយរួមបញ្ចូលនូវទេព ពីរ  គឺ រាហ៍ុ  និង ព្រះកេតុ ។ នព្វគ្រោះត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជា  ឈ្មោះផ្កាយ គ្រោះ  ទាំងប្រាំបួន គឺរាប់ពី  ព្រះអាទិត្យ  ព្រះចន្ទ  ព្រះអង្គារ  ព្រះពុធ  ព្រះព្រហស្បតិ៍  ព្រះសុក្រ  ព្រះសៅរ៍  រាហុ៍  និង កេតុ ។ 
 
## ព្រះនាមទេវតានព្វគ្រោះ 

រូបភាព:Navagraham.jpg| ទេវរូបព្រះទេព នព្វគ្រោះ  សិល្បៈឥណ្ឌា
រូបភាព:Planetsgod.jpg|ទេវរូបព្រះទេព នព្វគ្រោះ  សិល្បៈឥណ្ឌា
រូបភាព:Navagraha Devalayam.jpg|ទេវរូបព្រះទេព នព្វគ្រោះ  សិល្បៈឥណ្ឌា
រូបភាព:Navagraha RuthraKaliamman.jpg|ទេវរូបព្រះទេព នព្វគ្រោះ  សិល្បៈឥណ្ឌា

## កំណត់
ក្លោងទ្វារ:ខេត្តព្រះសីហនុ

|style="width:11%;font-size:95%;color:#000"|
*រាជធានីភ្នំពេញ
*ខេត្តបាត់ដំបង
*ខេត្តសៀមរាប
|style="width:11%;font-size:95%"|
*កែប
*ខេត្តរតនគីរី
*ខេត្តកំពត
|style="width:11%;font-size:95%"|
*ខេត្តកំពង់ធំ
*ខេត្តកោះកុង
*ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
|}

|class="MainPageBG" style="width:50%;border:1px solid #cedff2;background-color:#f5faff;vertical-align:top"|

|}

__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
សុបិននិមិត្តប្រាំប្រការរបស់ព្រះសិទ្ធត្ថ មុនបានត្រាស់ដឹង

នៅដែនកុរុ, នៅពេលទាបភ្លឺនាថ្ងៃ១៥ កើតខែពិសាខ ឆ្នាំរកា ព្រះសិទ្ធត្ថ បរមពោធិសត្វ បានសុបិននិមិត្ត រឿងចំឡែក អស្ចារ្យចំនួនប្រាំលើក ដែលគួរអោយព្រឺព្រួចជាទីបំផុត។

## សុបិននិមិត្តទាំង៥ 
right|thumb|400px|សុបិននិមិត្តរបស់​ព្រះ​ពោធិសត្វ
# សុបិនទីមួយ ព្រះអង្គទ្រង់ទតឃើញរូបព្រះអង្គមួយទៀត មកផ្ទុំ សន្ធឹងផ្ងារនៅលើផែនដី ក្បែរព្រះអង្គផ្ទាល់ ដោយយកប្រថពី ជាទីសេយ្យាសន៍ក្រឡាបន្ទុំ យកភ្នំហេមពាន្តជាខ្នើយរងព្រះសិរ យកព្រះហស្តឆ្វេងសណ្តូកចុះទៅក្នុងមហាសមុទ្រខាងកើត យកព្រហស្តស្តាំសណ្តូកចុះទៅក្នុងមហាសមុទ្រខាងលិច និងយកព្រះបាទទាំងគួ សណ្តូកចុះទៅក្នុងមហាសមុទ្រខាងត្បូង  ទ្រង់ផ្ទុំ បើកព្រះនេត្រហើយទតឃើញពន្លឺភ្លឺរហូតដល់ឋាន ភគវព្រហ្ម។
# ព្រះអង្គទតឃើញមានផ្កាឈូកមួយទំហំប៉ុនកង់រទេះ ដុះចេញមកអំពីផ្ចិតរបស់ព្រះអង្គ លូតឡើងទៅទល់នឹងអាកាស់ ដ៏ ខ្ពស់ស្កឹមស្កៃ គុម្ពីរខ្លះថាជាស្មៅចិញ្ចៀន។
# ព្រះអង្គទតឃើញ មានសត្វដង្គូវទាំងឡាយខ្លួនមានពណ៌ស និងក្បាលពណ៌ខ្មៅ វៀរឡើងពីចុងព្រះបាទា ដល់ក្បាលជង្គង់។
# ព្រះអង្គទតឃើញថាមានសត្វបក្សាបក្សីគ្រប់ពណ៌បួនពួក មានពណ៌សម្បុរផ្សេងៗគ្នា ហើរចេញពីទិសទាំងបួន មកក្រាបទាបជិត បាទាព្រះអង្គ ហើយបក្សាបស្សីទាំងនោះប្រែជាមានសម្បុរស ដូចៗគ្នាទាំងអស់។
# ព្រះអង្គទតឃើញ រូបព្រះអង្គ យាងចង្រ្កម នៅលើភ្នំលាមកដ៏ធំមួយ តែព្រះបាទារបស់ព្រះអង្គ មិនមានប្រឡាក់ដោយ លាមកនោះឡើយ។

## ការព្យាករណ៍ក្រោយសុបិននិមិត្ត 
ពេលព្រះអង្គតើន ចាកទីសាយានាឡើង ទ្រង់ធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាននៅក្នុងព្រះចិន្តាថា មហាសុបិននិមិត្តទំាងប្រាំប្រការនេះ ហាក់ដូចជាសេចក្តីប្រកាស់មួយបញ្ជាក់ប្រាប់អាត្មាអញអោយដឹងថា ពន្លឺត្រាស់ដឹងនឹងធ្លាក់ក្នុងកណ្តាប់ព្រះហស្ត។ ព្រះអង្គ ទ្រង់ធ្វើការព្យាករណ៍ដោយប្រស្នាផ្ទាល់ព្រះអង្គឯងថា៖
 
* ការផ្ទុំលើប្រថពី ជាបុព្វនិមិត្តនៃការបាននូវ អនុត្តរសម្មាសម្ពោធិញាណ។
* ការយកភ្នំហេមពាន្តមកធ្វើជាខ្នើយ គឺជាបុព្វនិមិត្តនៃការបាននូវសព្វញ្ញុតញាណ។
* ការសណ្តូក ព្រះហស្ត និងព្រះបាទាចុះទៅក្នុងមហាសមុទ្រ គឺជាបុព្វនិមិត្តនៃការសំដែងនូវធម្មចកប្បវតនសូត្រ ប្រោស មនុស្សនិងទេវតា។
* ការផ្ទុំផ្ងារនៅលើផែនដី គឺជាបុព្វនិមិត្តនៃកិរិយា ធ្វើអោយសត្វដែលមានមុខផ្កាប់នោះ បានផ្ងារឡើងវិញ។
* ការផ្ទំបើកព្រះនេតឃើញ ពន្លឺភ្លឺរហូតដល់ឋាន ភគវព្រហ្ម គឺជាបុព្វនិមិត្តនៃការបាន ទិព្វចក្ខុ និងប្រាជ្ញា អណាវរណៈញ្ញាណ។
* ការទតឃើញ ស្មៅចិញ្ចៀនឫ ធុញ្ញជាតិ គឺជាបុព្វនិមិត្ត នៃការសំដែង អដ្ឋង្គិកមគ្គ។
* ការទតឃើញ សត្វដង្កូវ មានខ្លួនស ក្បាលខ្មៅ វៀរឡើងតាមព្រះបាទា គឺជាបុព្វនិមិត្ត នៃការទទួលនូវ បរិស័ទ ទាំងបួនពួក បានដល់ព្រះត្រ័យសារណៈគម ស្មើជីវិត។
* ការទតឃើញ មានសត្វបក្សាបក្សីទាំងបួនពួកហើរចេញពីទិសទាំងបួន មកក្រាបទាបជិតព្រះបាទា ហើយប្រែក្លាយជា មានពណ៌ស ដូចៗគ្នា គឺជាបុព្វនិមិត្ត នៃវណ្ណៈទាំងបួន ព្រាហ្មណ៍មួយ ក្សត្រមួយ វេស្សៈមួយ និង សូទ្រៈ មួយ ចេញសាងបព្វជ្ជា ប្រព្រឹត្តតាម ធម៌វិន័យរបស់ព្រះអង្គ ដែលមានពណ៌ស តែមួយ។
* ទតឃើញ រូបព្រះអង្គ យាងចង្រ្កម នៅលើភ្នំលាមកដ៏ធំមួយ តែព្រះបាទារបស់ព្រះអង្គ មិនមានប្រឡាក់ដោយលាមកនោះ ជាបុព្វជិត នៃចតុបច្ច័យ ជាលាភសក្ការៈ ប្រាកដជាកើតមានដល់ព្រះអង្គ តែព្រះទ័យរបស់ព្រះអង្គមិនជាប់ជំពាក់ នៅក្នុងលាភ សក្ការៈ នោះឡើយ។

## ឯកសារយោង 
* ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅដើមមានចំណងជើងថា "ព្រះសមណគោតម" រៀបរាងដោយលោក ឆឹង ផាន់សុផុន។
* អាត់សម្លេងអំពីសុបិននិមិត្តប្រាំប្រការរបស់ព្រះសិទ្ធត្ថ_មុនបានត្រាស់ដឹង
សាងខ្លួនឯង (សៀវភៅ)

**សាងខ្លួនឯង** គឺជាចំនងជើងសៀវភៅ​ផ្នែក​ចិត្តវិទ្យា និង​ទស្សនវិជ្ជា ដែល​លោក ស៊ា ប៊ុនភេង បាន​និពន្ធ​និង​បានបោះពុម្ពលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៧៣។ ហើយក្រោយមកទៀត ក៏មានការបោះពុម្ពឡើងវិញជាបន្តបន្ទាប់គ្នា។

### សេចក្ដីផ្ដើម 
សៀវភៅនេះ គឺជាប្រភេទសៀវភៅទស្សនវិជ្ជាលំហាត់ចិត្តរឹងប៉ឹងសម្រាប់ដឹកនាំ មនុស្សជាតិ។ នៅលើពិភពលោកនេះមានមនុស្ស ៣ ប្រភេទរស់នៅ៖
* ប្រភេទ ទី១ សាងសេចក្តីសុខ​ឲ្យ​ដល់ខ្លួនឯងនិងពិភពលោក
* ប្រភេទទី២ បំផ្លិចបំផ្លាញសេចក្តីល្អ សុខ សន្តិភាពរបស់ខ្លួននិងពិភពលោក និង
* ប្រភេទទី៣ មិនបានបំផ្លិចបំផ្លាញតែក៏មិនបានសាងសេចក្តីសុខ សន្តិភាព ដល់ខ្លួនឯង និងពិភពលោកដែរ ។

មនុស្សប្រភេទទី១ រមែងទទួលបានផលល្អ និងសាងខ្លួនក្លាយជាវីរៈបុរសឬមហាបុរស ដែលជាទីប្រាថ្នានៃមនុស្សទាំងពួង។ តាមរយៈការរៀនសូត្រដោយយកចិត្តទុកដាក់នូវគុណសម្បត្តិនៃមហាបុរសទាំងឡាយ និងប្រតិបត្តិតាម មនុស្សយើងក៏គង់នឹងអាចសាងខ្លួន​ឲ្យ​បានល្អពិតៗ។
### គុណសម្បត្តិទាំង៤០ប្រការនៃមហាបុរស 
1- អនាម័យ​ (good health, hygiene)

2- ភាពជាអ្នកមិនភ្ញាក់ផ្អើល (calmness)

3- ភាពជាអ្នកមានចិត្តរីករាយស្រស់ស្រាយ (cheerfulness)

4- គោលបំណង (aim, conscientiousness)

5- ភាពជាអ្នកមិនអស់សង្ឃឹម (hopefulness, resilience)

6- ការមិនតុញតុះចំពោះសេចក្តីនឿយលំបាក (energy)

7- ភាពជាអ្នកមានចិត្តរឹងប៉ឹង (strong-mindedness)

8- ភាពជាអ្នកទៀងត្រង់ចំពោះពេលវេលា (exactitude)

9- ភាពជាអ្នកមាំទាំប្រឹងប្រែង (activeness)

10- ការធ្វើការស្មើចុងស្មើដើម (steadiness)

11- សមាធិ (concentration)

12- ក្លាហានមិនរួញរាក្នុងកាលធ្វើអ្វីមិនសម្រេច (courage, endurance)

13- ពិធីការ (etiquette, method, protocol)

14- ភាពជាអ្នកមានរបៀប (orderliness)

15- ការត្រិះរិះ (ឧបនិជ្ឈាន) (meditation, reflection)

16- ភាពជាអ្នកល្អិតល្អ​ (thoroughness)

17- ការមានហេតុផលត្រឹមត្រូវ (អនុមាន) (right reasoning)

18- សេចក្តីវិនិច្ឆ័យត្រឹមត្រូវ (good judgment)

19- ជំនឿក្នុងខ្លួនឯង (self-confidence)

20- សេចក្តីរហ័សរហែង (rapidity)

21- ការសង្កេត (observation)

22- សម្បជញ្ញៈ (perception)

23- ការមិនរអែងរអាចំពោះបុគ្គលដទៃ (positiveness)

24- ការធ្វើខ្លួន​ឲ្យ​ជាទីគាប់ចិត្តដល់ជនដទៃ (charming personality)

25- ការដឹងកាលៈទេសៈ (diplomacy, tact)

26- ការប្រយ័ត្នប្រយែង (precaution)

27- បដិភាណ (ការ​ឈ្លាសវៃ) (intuition)

28- ការពារខ្លួនឯង (self-defense)

29- ធ្វើខ្លួន​ឲ្យ​គេជឿជាក់បាន (trustworthiness)

30- ការនិយាយ​តែ​សេចក្ដី​ពិត (truthfulness)

31- ភាពជាអ្នកល្អ (nobility)

32- ធ្វើខ្លួន​ឲ្យ​សមនឹងកិត្តិយស (dignity)

33- សេចក្តីចេះដឹង (វិជ្ជា​) (knowledge)

34- សេចក្តីចាំ (memory)

35- ការហ្វឹកហាត់ខ្លួនឯង (self-culture)

36- មនោគតិ (imagination)

37- ការជួយខ្លួនឯង (self-help)

38- ការឈ្នះខ្លួនឯង (self-control)

39- ការមិនបោះបង់សេចក្តីព្យាយាម (perseverance)

40- មនោមយិទ្ធិ (ចិត្តានុភាព) (will power)។

### ពេលវេលាដែលគប្បីប្រតិបត្តិគុណសម្បត្តិខាងលើ 
បណ្តាគុណសម្បត្តិទាំង ៤០ ប្រការនេះ ត្រូវប្រតិបត្តិតម្រូវទៅតាមពេលវេលា៖
* គុណសម្បត្តិពី (១) ដល់ (៧) ត្រូវប្រតិបត្តិចាប់ពីរលឹកពីដំណេករហូតដល់ធ្វើការ
* គុណសម្បត្តិពី (៨) ដល់ (២០) ត្រូវប្រតិបត្តិក្នុងពេលកំពុងធ្វើការងារ
* គុណសម្បត្តិពី (២១) ដល់ (២២) ត្រូវប្រតិបត្តិក្នុងវេលាទំនេរ-ដើរលេង ឬត្រឡប់ពីកន្លែងធ្វើការមកវិញ
* គុណសម្បត្តិពី (២៣) ដល់ (៣២) ត្រូវប្រតិបត្តិក្នុងវេលាធ្វើការទាក់ទងនឹងជនដទៃ
* គុណសម្បត្តិពី (៣៣) ដល់ (៣៤) ត្រូវប្រតិបត្តិក្នុងពេលនៅផ្ទះ
* គុណសម្បត្តិពី (៣៥) ដល់ (៣៦) ត្រូវប្រតិបត្តិក្នុងវេលាដេកមុនលក់ និង
* គុណសម្បត្តិពី (៣៧) ដល់ (៤០) ត្រូវប្រតិបត្តិប្រកបនឹងគុណសម្បត្តិដទៃទៀតទាំងអស់។
អរិយសច្ចៈទាំង៤

**អរិយសច្ចៈទាំង៤** គឺសំដៅទៅលើភាពពិតជាក់ស្ដែងទាំង៤ រួមមាន៖
* ទុក្ខអរិយសច្ចៈ 
* សមុទយអរិយសច្ចៈ 
* និរោធអរិយសច្ចៈ និង
* មគ្គអរិយសច្ចៈ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះធម៌
ព្រះសង្ឃ

[ធ្វេង|រូបភាពតូច|200px| ព្រះសង្ឃ[ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ(ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ).]]

** ព្រះសង្ឃ** (，僧伽 ,Cambodia: ព្រះសង្ឍ)  តាមព្រះពុទ្ធសាសនា ព្រះសង្ឃគឺសំដៅចំពោះភិក្ខុចាប់ពីបួនរូបឡើងទៅ។​ បាទ

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*សាសនាអ្នកស្រុកចិន ​
*ព្រះម៉ែស៊ីវ៉ាងម៉ូ
*បព្វជិតសាសនាតៅ
*សាសនាតៅ
*ហ្វេងសៃ​
*ល្ខោនចិន( ងីវ )
*សាសនាប្រជាប្រិយតៃ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
អដ្ឋង្គិកមគ្គ

**អដ្ឋង្គិកមគ្គ គឺផ្លូវប្រកបដោយអង្គ ៨** ដែលនាំឲ្យយើងរស់នៅប្រកបដោយក្តីសុខ​ គឺ ៖

១. សម្មាទិដ្ឋិ = ការមានទស្សនៈត្រូវ

២. សម្មាសង្កប្បៈ = ការគិតត្រូវ

៣.​ សម្មាវាចា = ការនិយាយត្រូវ

៤. សម្មាកម្មន្តៈ = ការធ្វើអំពើត្រូវ

៥​. សម្មាអាជីវៈ​ = ការចិញ្ចឹមជីវិតត្រូវ

៦. សម្មាវាយាម = ការព្យាយាមត្រូវ

៧. សម្មាសតិ = ការមានសតិត្រូ​វ

៨. សម្មាសមាធិ = ការធ្វើ ឬ​ការតាំងចិត្តត្រូវ
ទំព័រសាកល្បង

**ទំព័រនេះជាទំព័រសាកល្បងដើម្បីណែនាំអ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងពេលប្រជុំម្ដងៗ**

## វិគីជួបជុំសាកល្បង
#ចំនុចទី១
#ចំនុចទី២
#ចំនុចទី៣

ទំព័រមិនទាន់មានពណ៌ក្រហម ទំព័រមានហើយពណ៌ខៀវ សុខគឹមហេង

ការកែប្រែបន្ថែម

ចុចលើពាក្យ មើលប្រវត្តិនៃទំព័រនេះដើម្បីពិនិត្យអំពីការកែប្រែអត្ថបទនេះដោយអ្នកប្រើប្រាស់ច្រើននាក់។
វិន័យជាឫសគល់នៃព្រះសទ្ថម្ម

នៅក្នុងសមន្តបាសាទិកា ត្រង់ពាហិរិនិទាន មានពន្យល់ថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្តែងថា៖

* វិន័យ ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ *សំវរៈ* (សេចក្តីសង្រួម)
* សំវរៈ ដើម្បីជាប្រយោជន៍នៃដល់ *អវិប្បដិសារី* (សេចក្តីមិនក្តៅក្រហាយ)
* អវិប្បដិសារៈ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *បាមោជ្ជៈ* (ប្រាមោទ្យ សេចក្តីរីករាយ)
* បាមោជ្ជ ដើម្បីប្រយោជន៏នៃ *បីតិ* (ការត្រេកអរព្រឺព្រួចក្នុងចិត្ត)
* បីតិ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *បស្សទ្ធិ* (សេចក្តីស្ងប់)
* បស្សទ្ធិ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *សុខៈ*
* សុខ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *សមាធិ* (ការតាំងមាំនៃចិត្ត)
* សមាធិ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *យថាភូតញាណទស្សនៈ* (សេចក្តីដឹងឃើញតាមពិត)
* យថាភូតញាណទស្សនៈ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *និព្វិទា* (ការនឿយណាយ)
* និព្វិទា ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *វិរាគៈ* (ការមិនត្រេកត្រអាល)
* វិរាគៈ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *វិមុត្តិ* (ការរួចផុត)
* វិមុត្តិ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *វិមុត្តិញាណទស្សនៈ* (សេចក្តីដឹងពិតថា រួចផុតមែន) ហើយ
* វិមុត្តិញាណទស្សនៈ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃ *អនុបាទាបរិនិព្វាន* (មិនមានសង្ខារជាដើម គឹនិព្វាន)៕
សាកលវិទ្យាល័យមានជ័យ

## ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត 
សាកលវិទ្យាល័យមានជ័យចាប់ផ្ដើមសាងសង់នៅថ្ងៃទី ០៦ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ២០០៦ លើផ្ទៃដី ២១,៧ ហិចតា ក្នុងគម្រោងថវិកា ៣.៥០០.០០០ ដុល្លារអាមេរិច ។ សាកលវិទ្យាល័យមានជ័យមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិបាណយ សង្កាត់ទឹកថ្លា ក្រុងសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ តាមបណ្ដោយដងផ្លូវជាតិលេខ ៥ ពីទីរួមខេត្ត ទៅកាន់ស្រុកអូរជ្រៅ ស្ថិតនៅខាងកើត ស្ពានទឹកថ្លា ហើយមានព្រុំប្រទល់ខាងជើងស្របផ្លូវរថភ្លើង ខាងកើតជាប់ស្រែ ខាងត្បូង និងខាងលិចជាប់ស្ទឹងសិរីសោភ័ណ ។ 
## ប្រវត្តិ 
ផ្តួចផ្ដើមកសាងដោយ ឯកឧត្តម កែ គឹមយ៉ាន និងលោកជំទាវ ម៉ៅ ម៉ាល័យ ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិ បាណយ សង្កាត់ទឹកថ្លា ក្រុងសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាកលវិទ្យាល័យ មានជ័យ ជាភាសាអង់គ្លេសថា MEANCHEY UNIVERSITY ហើយមានអក្សរកាត់ថា ស.ម.ជ ជាភាសាអង់គ្លេស M.C.Uសាកលវិទ្យាល័យ មានជ័យ ស្ថិតនៅក្រោមឪវាទរបស់ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។សាកលវិទ្យាល័យ មានជ័យបានរៀបចំពិធិបើកបវេសនកាលដំបូងនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៩ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពងើខ្ពស់ ឯកឧត្តម ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ អមដំណើរដោយ ឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ កែ គឹមយ៉ាន អគ្គមេបញ្ជាការនៃកងយោធាពលខេមរភូមិន្ទ ឯកឧត្តម យឹម ឆៃលី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ឯកឧត្តម ពិត ចំណាន ឯកឧត្តម អ៊ឹម សុទ្ធី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ឯកឧត្តម អន ស៊ុំ អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ព្រមទាំងមានការអញ្ជីញចូលរួមពី ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី នាយទាហាន នាយអាវុធហត្ថ នាយនគរបាលខេត្ត សាស្រ្តាចារ្យ និស្សិត សិស្សានុសិស្ស លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ និងប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងច្រើន កុះករ ។ ឯកឧត្តម តូច ជឿន សាកលវិទ្យាធិការនៃសាកលវិទ្យា តំណាងសាស្រ្តាចារ្យ តំណាងនិស្សិត នឹងប្រជាពលរដ្ឋ បានសម្ដែងនូវអភិវន្ទនកិច្ចដោយក្ដីគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ចំពោះឯកឧត្តមអណៈអធិបតី នឹងភ្ញៀវកត្តិយសទាំងអស់ ហើយបានមានមតិស្វាគមន៍ ។ ក្នុងឱកាលដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមនោះដែរ ឯកឧត្តម ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រីមានប្រសាសន៍ថា៖ ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃដ៏វិសេសវិសាល សម្រាប់ក្មួយៗនិស្សិតទាំងអស់បានចូលមកបន្តការសិក្សា ក្នុងសាកលវិទ្យាល័យ មានជ័យ ជានិស្សិតដំបូងបង្អស់ អាចនិយាយបានថា ជានិស្សិតជំនាន់ទី១ ដូចច្នេះសូមក្មួយៗនិស្សិតទាំងអស់ត្រូវខិតខំពុះពាររាល់ការលំបាកទាំងឡាយដើម្បីជ័យជំនះក្នុងការសិក្សាយកសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រឲ្យបានដើម្បីអនាគតខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារ ពិសេសចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ ហើយឯកឧត្តមបានប្រកាសបើបវេសនកាលចាប់ពីថ្ងៃនោះមក។
## រូបភាព 

ឯកសា
ឯកសា
ឯកសា
ឯកសា
ឯកសា
ឯកសា
ឯកសា

## សូមមើលផងដែរ 
*គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា
## វិបសាយ 
វិបសាយផ្លូវការ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បន្ទាយមានជ័យ
សម្រែកបក្សីបក់គឹង

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
កំណាព្យប្រស្នា សម្រែកបក្សីបក់គឹង (បទ ពាក្យ៨) 
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 
**កំណាព្យប្រស្នា សម្រែកបក្សីបក់គឹង (បទ ពាក្យ៨) **

```
ព្រឹក្សព្រៃទ្រនំសម្បូរសប្បាយ បក្សីទាំងឡាយស្រែកច្រៀងខ្ញាវខ្ញា

តែគួរអភព្វសែនអនិច្ចា ស្ទើរក្ស័យជីវ៉ាបក្សីបក់គឹង។
 

កូនចៅនៅតូចមិនទាន់ដុះស្លាប តោហាមាត់ស្ងាបនាគធ្វើមិនដឹង

ឥន្រ្ទីក្រញាំហនុមានប្រឹង បណ្ដេញបក់គឹងចាកចោលសម្បែង។

 
បក់គឹងខំស្រែកស្រក់ទឹកនេត្រា ខ្ទរអាកាសាក្រោមកំដៅហែង

សង្ឃឹមគុជសីចេញមកសម្ដែង ដោះរឿងចំបែងវាសនាបក់គឹង។
```

*និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង
*០១​ មិនា ២០១១
វិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ

**វិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ** ជាវិទ្យាលយ័មួយនៅក្នុងចំកណ្តាលបេះដូងរាជធានីភ្នំពេញ, ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ អនុវិទ្យាល័យនេះ​ត្រូវបានគេបង្កើតនៅឆ្នាំ​ ១៨៧៣ ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៣៣ ប្រែទៅជាវិទ្យាល័យ​រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

## ប្រវត្តិ​ 
ក្រោម​ការ​ផ្តួច​ផ្តើម​របស់​លោក​ហ្រ្វង់ស្វ័រ​ហ្វុងតែន សាលា​ទំនើប​ដំបូង​គេ​ត្រួវ​បាន​បង្កើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៨៧៣។ សាលា​នេះ​ជា​សាលា​បារាំងសេស​**Ecole du Protectorat** (សាលារាជការអាណាព្យាបាល)នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ សាលា​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្តូរ​ឈ្មោះ​ទៅ​ជា​**Collège du Protectorat**អនុវិទ្យាល័យរាជការអាណាព្យាបាល)នៅ​ឆ្នាំ​១៨៩៣ បន្ទាប់​មក​**Collège Sisowath** អនុវិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ​នៅ​ឆ្នាំ១៩០៥។ អនុវិទ្យាលយ័​នេះ​សម្រាប់​បំពាក់​បំប៉ន​ចំណេះ​ដឹង​សិស្សដើម្បី​បម្រើការ​នៅ​ក្នុង​​ស្ថាប័ន​​រាជការ​​អាណានិគមនិយម​បារាំងសេស​ផ្នែក​យុត្តិធម៌និង​ផ្នែក​រដ្ឋបាល​។ 

នៅ​ឆ្នាំ១៩៣៣ អនុវិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា**វិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ**។ សិស្សានុសិស្ស​ជាតិ​កម្ពុជា​បាន​បញ្ចប់​ការសិក្សា​លើក​ដំបូង​នៅ​វិទ្យាល័យ​នេះ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៣៩។ មាន​តែ​សិស្ស​ចំនួន​១៤៤​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​បាន​បញ្ចប់​សញ្ញបត្រ​ទុតិយភូមិ​នៅ​ឆ្នាំ១៩៥៤។ ក្រសួងអប់រំ​កាល​ណោះ​បាន​ព្យាយាម​បញ្ចូល​ការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរនៅគ្រប់ថ្នាក់​ដែល​កាល​នោះ​ **វិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ**​បាន​ចាប់​ផ្តើម​នៅ​កំឡុង​ឆ្នាំ១៩៦៧។ 

នៅ​ជំនាន់សាធារណរដ្ឋខែ្មរវិទ្យាល័យ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្តូរ​ឈ្មោះ​២ដង ៖​ លើក​ទី​១ **វិទ្យាល័យ៩តុលា** នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧០ បន្ទាប់​មក​នៅ​ក្រោយ​ថ្ងៃ​ប្រកាស​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ ក៏​ប្តូរ​ឈ្មោះ​ទៅ​ជា **វិទ្យាល័យ ភ្នំដូនពេញ** នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៤។ ក្រោម​របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ​ វិទ្យាល័យ​នេះ​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​សាលា​អង្គលីលេខ។​ បុគ្គលិក​សិក្សា គ្រូបង្រៀន​ សិស្ស​ត្រូវ​បាន​បណ្តេញ​ចេញ​​ហើ់យ​ជំលៀស​ទៅ​តាម​សហករណ៍​ជនបទផ្សេងៗ​ហើយ​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់។

ក្រោយ​ថ្ងៃ​៧មករា រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា បាន​បើក​សាលា​នេះ​ឡើង​វិញ។ វិទ្យាល័យ​នេះ​បាន​បើក​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងែ​ទី២១មករា​ឆ្នាំ១៩៨០ហើយ​បន្ត​រក្សា​ឈ្មោះ​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ១៩៩៣​​ទើប​ក្រសួង​អប់រំ​ស្នើ​ឲ្យ​ប្តូរ​ទៅ​ឈ្មោះ​ដើម​វិញ​ដើម្បី​រក្សា​កេរ​តំណែល​ប្រវត្តិសាស្រ្ត។

## ទីតាំងនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ 
វិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិមានទំហំ៤ហិចតា​ ខាងលិចទល់វិថីប៉ាស្ទ័រ(ផ្លូវ៥១) ខាងជើងទល់វិថីមគ្គមង្គលសុវណ្ណ(ផ្លូវ១៧៨) ខាងត្បូងទល់វិថី កែវ ជា(ផ្លូវ១៨៤) និងខាងកើតទល់មហាវិថីព្រះនរោត្តម។ វិទ្យាល័យនេះមានអាគារសិក្សា១០ខ្នង អាគាររោងជាង១ អាហារដ្ឋាន២ តារាងបាល់ធំ១ តារាងបាល់បោះ១ តារាងបាល់ទះ២ តារាងបោះប៊ូល១ និងអាគារទីចាត់ការ១ ដែលមានសោភណភាពបែបឥទ្ធិពលបារាំងសេស។​

## អតីតសិស្សសំខាន់ៗ 
*អៀងសារី 
*អៀង ធារិទ្ធ (ឈ្មោះ​កំណើត ខៀវ ធីរិទ្ធ)
*ខៀវ ប៉ុណ្ណារី 
*ង្វៀង ធីវិញ
*នរោត្តម មុនីនាថសីហនុ
*នរោត្តម យុវនាថ
*ប៉ុល ពត
*វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ
*ហង់​ ជួន ណារ៉ុន
*រាជ សម្បត្តិ
*រីម គីន

រូបភាព:ស៊ីសុវត្ថិ០២.JPG
រូបភាព:ទិដ្ឋភាពខាងក្នុង.JPG
រូបភាព:ស៊ីសុវត្ថិ០១.JPG
រូបភាព:ទិដ្ឋភាពផ្សេងៗ.JPG
រូបភាព:ទិដ្ឋភាពពីចំហៀង.JPG
រូបភាព:ទិដ្ឋភាពអគារB.JPG

## ឯកសារយោង
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
*Lycée Sisowath Alumni and Friends of Lycée Sisowath