ព្រះពុទ្ធសាសនា និង ទំនោរផ្លូវភេទ

ទំនាក់ទំនងរវាង **ពុទ្ធសាសនា និង ទំនៀមទម្លាប់ផ្លូវភេទ** ប្រែប្រួលទៅតាមប្រពៃណី និងគ្រូ។ យោងតាមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួន ព្រះពុទ្ធសាសនាសម័យដើម ហាក់ដូចជាមិនមានការមាក់ងាយពិសេសលើទំនាក់ទំនងភេទដូចគ្នាទេ ដោយសារប្រធានបទនេះមិនត្រូវបានលើកឡើង។ 

វាទំនងជាថាព្រះពុទ្ធសាសនាចិនត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយបទដ្ឋានខុងជឺដែលហាមប្រាមការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ អាពាហ៍ពិពាហ៍​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ថា​ជា​បញ្ហា​ខាង​លោកិយ​ក្នុង​ពុទ្ធសាសនា។ 

## អត្ថបទព្រះពុទ្ធសាសនា 
### អត្ថបទដើម 
[ស្តាំ|រូបភាពតូច| [ព្រះពុទ្ធ|ព្រះ​ពុទ្ធ ​ជា​ញឹក​ញាប់​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ហាញ​ជា​រូប​បុរស​ដូច​ជា​ក្នុង​រូប​គំនូរ​នេះ​ពី​វត្ត​មួយ​ក្នុង ​ប្រទេស​លាវ ។]]
នៅក្នុងអត្ថបទព្រះសង្ឃដំបូងបំផុតដូចជា វិន័យ ( c. .វ.ទី៤ មុនគ.ស) ព្រះសង្ឃប្រុសត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងច្បាស់លាស់ពីការមានទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទជាមួយ ភេទទាំងបួន ៖ បុរស,នារី , ឧភតោវ្យញ្ជនក (*ubhatovyañjanaka)* និង បណ្កក (*paṇḍaka)* ; អត្ថន័យផ្សេងៗនៃពាក្យទាំងនេះត្រូវបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម។ ក្រោយមក ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់អនុញ្ញាតឲ្យបញ្ញត្តស្ត្រី ហាមមិនឲ្យធ្វើបញ្ញត្តិចំពោះមនុស្សប្រភេទនេះ លើកលែងតែប្រភេទខ្លះនៃបិណ្ឌបាត។  បញ្ញត្តិរបស់ព្រះពុទ្ធប្រឆាំងនឹងមនុស្សប្រភេទមួយចំនួនដែលចូលរួមក្នុងព្រះសង្ឃ (សហគមន៍ដែលបានតែងតាំង) ត្រូវបានគេយល់ថាជាញឹកញយដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីកង្វល់របស់ព្រះអង្គជាមួយនឹងការលើកតម្កើងរូបភាពសាធារណៈនៃព្រះសង្ឃថាជាគុណធម៌។ ក្នុងករណីខ្លះ នេះត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់។ ការ​ទទួល​យក​បាន​ក្នុង​សង្គម​គឺ​មាន​សារៈ​សំខាន់​សម្រាប់​ព្រះសង្ឃ ព្រោះ​វា​មិន​អាច​រស់​បាន​ដោយ​គ្មាន​ការ​គាំទ្រ​ខាង​សម្ភារៈ​ពី​សង្គម​គ្រហស្ថ​ឡើយ។ 

#### ឧភតោវ្យញ្ជនក 
ពាក្យ *ឧភតោវ្យញ្ជនក* ជាធម្មតាត្រូវបានគេគិតថាដើម្បីពិពណ៌នាអំពីមនុស្សដែលមានចរិតលក្ខណៈផ្លូវភេទទាំងបុរស និងស្ត្រី៖ ហឺម៉ាហ្វរឌីត  ( អន្តរភេទ ) ។ នៅក្នុងវិន័យបាននិយាយ​ថា *ឧភតោវ្យញ្ជនក* មិនគួរ​បួស​ទេ ព្រោះ​គេ​អាច​ល្បួង​ភិក្ខុ ឬ​ភិក្ខុនី​ឲ្យ​រួមរ័ក។  វាត្រូវបានគេមើលឃើញដោយអ្នកខ្លះថាប្រភេទនៃ *ឧភតោវ្យញ្ជនក* ក្រោយមកទៀតត្រូវបានបន្ថែមទៅគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនាដើម, ចាប់តាំងពីវាមិនបានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងសូត្រដំបូង, បាដិមោក្ខ (*Pāṭimokkhas)*, ឬនៅក្នុងផ្នែកដើមនៃ វិន័យ ។ 

#### បណ្ដក 
*បណ្ដក* ជា​ប្រភេទ​ស្មុគ្រ​ស្មាញ​ដែល​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ខុសៗ​គ្នា​ក្នុង​គម្ពីរ​ពុទ្ធសាសនា។ នៅក្នុងអត្ថបទដំបូងបំផុត ពាក្យនេះហាក់ដូចជាសំដៅទៅលើការរើសអើងក្នុងសង្គមនៃអ្នកប្តូរភេទ និង/ឬអ្នកស្លៀកពាក់ឆ្លងដែន ដែលអ្នកខ្លះប្រហែលជាជាអ្នករកស៊ីផ្លូវភេទ។   Paisarn Likhitpreechakul ប្រកែកថាមនុស្សទាំងនេះត្រូវបានដាក់ជាក្រុមជាមួយក្រុមដែលត្រូវបានដកចេញពីការតែងតាំងផងដែរ។ អ្នកដែលមានពិការភាពរាងកាយ ដូចជា ថ្លង់ ឬ មនុស្សតឿ ឬអ្នកដែលបានប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ។  “រឿង​ហាម​ប្រាម​បិណ្ឌបាត” ពី​វចនានុក្រម​អះអាង​ថា ការ​ហាមប្រាម​នេះ​គឺ​ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​គំរូ​របស់​ព្រះសង្ឃ​បណ្ដក ដែល​មាន​បំណង​ចង់​រួម​ភេទ។ ដោយ​ត្រូវ​ព្រះសង្ឃ​ដទៃ​បដិសេធ​មិន​ព្រម​រួម​ភេទ​ជា​មួយ​អ្នក​ចិញ្ចឹម​សត្វ ដែល​ពេល​នោះ​បាន​ប្រាប់​មហាជន​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ ហើយ​នាំ​ឲ្យ​មានការ​អាម៉ាស់​ដល់​ព្រះសង្ឃ។   ដោយសារពាក្យ *បណ្ដក* មិនមាននៅក្នុងសុត្ដបឋម ឬខាងដើមនៃវិជ្ជាទេ ទើបមានអ្នកខ្លះមើលឃើញថា ការបញ្ចូល *របស់ បណ្ដក* នៅក្នុង វិន័យ មិនបានកើតឡើងក្នុងជីវិតរបស់ព្រះពុទ្ធទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានបន្ថែមនៅពេលក្រោយ។ 

នៅក្នុង Lotus Sutra បាននិយាយថា ព្រះពោធិសត្វ មិនគួរទៅជិត បណ្ដក   ដូចអ្វីដែលព្រះសង្ឃបាននិយាយនៅក្នុង វិន័យ ។ គម្ពីរថេរវាទ Milinda Panha អះអាងថា បណ្ដក បញ្ចេញអាថ៌កំបាំងតាមរយៈភាពមិនល្អឥតខ្ចោះរបស់ពួកគេ។  

### មនុស្ស LGBTQ+ នៅក្នុងប្រពៃណីក្រោយៗមក 
អ្នកអត្ថាធិប្បាយសម័យទំនើបខ្លះបកស្រាយពាក្យ *ubhatovyanjañaka* រួមទាំងអ្នកដែលមិនមាន ទំនាក់ទំនង ផ្លូវភេទ ប៉ុន្តែបង្ហាញពីអាកប្បកិរិយា និងចិត្តសាស្ត្រនៃភេទទាំងពីរ ដូចជាស្ត្រីដែលទាក់ទាញដល់ស្ត្រីផ្សេងទៀត។  អ្នកនិពន្ធពុទ្ធសាសនាសតវត្សរ៍ទី 5 លោក Buddhaghosa ពិពណ៌នាអំពី *ubhatobyanjanaka* ថាជាមនុស្សដែលមានរាងកាយនៃភេទតែមួយប៉ុន្តែ "អំណាច" ឬភេទរបស់ផ្សេងទៀត។ លោក Leonard Zwilling អះអាងថា នៅក្នុងគណនីនេះ Buddhaghosa មិនបានពណ៌នាអំពី "hermaphroditism" ទេ ប៉ុន្តែជាភាពទ្វេរភេទ ឬការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។  Janet Gyatso បានចង្អុលបង្ហាញថា Zwilling បំផ្លាញអំណះអំណាងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ដែលថាខ្លាឃ្មុំផេនដាកាជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅពេលដែលគាត់សរសេរថា "តាមពិត Vinaya ទៅឆ្ងាយដើម្បីបែងចែកសកម្មភាពផ្លូវភេទរវាងបុរសធម្មតាពីទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទរវាងបុរសធម្មតាសង្គមនិង បណ្ដក" ។ 

នៅក្នុងអត្ថបទផ្សេងទៀត ពាក្យ *បណ្ដក* អាចរួមបញ្ចូលអ្នកដែលកើតមកមិនកំណត់ភេទ ឬគ្មានការរួមភេទ ឥន្ទ្រី អ្នកដែលអសមត្ថភាពផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់កន្លះខែ បុរសដែលបង្កើនថាមពលផ្លូវភេទដោយការស្រូបទឹកកាមរបស់បុរសផ្សេងទៀត ឬចារកម្មលើមនុស្សផ្សេងទៀតដែលរួមភេទ។ ជួនកាលវារាប់បញ្ចូលទាំងបុរស ឬស្ត្រីដែលមានបញ្ហាផ្លូវភេទណាមួយ ដូចជាអសមត្ថភាព ឬ វដ្តរដូវ មិនទៀងទាត់។ ធាតុទូទៅហាក់ដូចជាអ្នកដែលរួមភេទមានកម្រិតខាងសរីរវិទ្យា ឬអ្នកដែលខ្សោយផ្លូវភេទ។ រួម​គ្នា​នូវ​ប្រភេទ​អសមត្ថភាព​ទាំងនេះ​ស្ទើរតែ​តែងតែ​បង្ហាញ​អវិជ្ជមាន​ថា​ជា​ថ្នាក់​ប៉ារ៉ាយ៉ាហ៍ ជាពិសេស​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​ដំបូង​បំផុត។ នៅក្នុងបរិបទសម័យទំនើប ជួនកាលបណ្ដកត្រូវបានចោទប្រកាន់ថារួមបញ្ចូល ស្ត្រីស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា បុរស ស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និង អ្នកកែភេទ និងមនុស្សអន្តរភេទ    ទោះបីជានៅសម័យបុរាណ បុរសម្នាក់ដែលជ្រៀតចូលផ្លូវភេទបុរសផ្សេងទៀត ឬបណ្ដកមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាខ្លួនគាត់ជាបណ្ដកទេ។ 

អត្ថបទខ្លះនៃ ព្រះអភិធម្ម ចែងថា បព្វជិតមិនអាចសម្រេចការត្រាស់ដឹងក្នុងជីវិតរបស់ខ្លួនបានឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវរង់ចាំការចាប់បដិសន្ធិឡើងវិញជាបុរស ឬស្ត្រី។ ព្រះអានន្ទ ដែលជាបងប្អូនជីដូនមួយ និងជាសិស្សរបស់ព្រះពុទ្ធ ត្រូវបានគេនិយាយថាជា បណ្ដក នៅក្នុងជីវិតមុន ៗ ជាច្រើនរបស់ព្រះអង្គ ដូចជាដូនជីព្រះពុទ្ធសាសនា ឥសិទាសី (មកពី Therigatha ) ។&#x5B; *សេចក្តីត្រូវការ* &#x5D; ក្នុងករណីទាំងពីរនេះ កំណើតជាបព្វជិត គឺកើតចេញពី កម្មផល អាក្រក់ ហើយគំនិតដែលថា ជាបព្វជិតកើតចេញពីការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ក្នុងជីវិតមុន គឺជារឿងធម្មតានៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធសាសនា។  Asanga និង Vasubandhu បានពិភាក្សាគ្នាថាតើ បណ្ដក អាចបំភ្លឺបានឬអត់។

នៅក្នុង Samantapasadika ដែលជាស្នាដៃនៃសតវត្សទី 5 នៃគ.ស. ជាអ្នកអត្ថាធិប្បាយ ថេរវាទ និងជាអ្នកប្រាជ្ញ Buddhaghosa, បណ្ដក ត្រូវបានពិពណ៌នាថាពោរពេញទៅដោយតណ្ហាដែលសៅហ្មង ( *ឧស្សនកិលេស* ), តណ្ហាដែលមិនអាចរលត់បាន ( *avapasantaparilaha* ) និងត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយ libido ( *huibhibilahaveg* ) ។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ព្រះពុទ្ធ​អង្គ​មិន​បាន​ហាម​ប្រាម​បព្វជិត​ទាំង​អស់​មិន​ឲ្យ​បួស​ជា​ព្រះសង្ឃ​ឡើយ។ ជាការពិត "ធាសិត្តបណ្ដក" ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួម។ គួរកត់សម្គាល់ថា "អាសិត្តបណ្ដក" គឺជាបុរសដែលទទួលបាន "ការពេញចិត្តពីការរួមភេទតាមមាត់លើបុរសផ្សេងទៀត" ។ អាស្រ័យហេតុនេះ ពុទ្ធោសៈ ហាក់មិនមានការលើកលែងចំពោះភេទដូចគ្នានៃបញ្ញវ័ន្តបញ្ញវ័នទេ ។  អ្នកនិពន្ធពុទ្ធសាសនាមហាយាននៅសតវត្សរ៍ទី ៤ Vasubandhu និង Asanga ប្រកែកថា បណ្ដក មិនមានវិន័យសម្រាប់ការអនុវត្តខាងវិញ្ញាណទេ ដោយសារតែតណ្ហាមិនស្អាតនៃភេទទាំងប្រុសទាំងស្រី។ ពួកគេខ្វះសីលធម៍ដើម្បីទប់ទល់នឹងតណ្ហាទាំងនេះ ដោយសារពួកគេខ្វះភាពថ្លៃថ្នូរ និងភាពអៀនខ្មាស។ អសមត្ថភាពក្នុងការបង្ហាញការអត់ធ្មត់ សត្វបែបនេះត្រូវបានឪពុកម្តាយបោះបង់ចោល ហើយខ្វះទំនាក់ទំនងបែបនេះ មិនអាចរក្សាទស្សនៈរឹងមាំបានទេ។ Asanga ដូចជា Vasubandhu បដិសេធការទទួលស្គាល់ pandaka ថាជាឧបាសកដោយហេតុផលថាមនុស្សបែបនេះមិនសមនឹងការសេពគប់ឬបម្រើព្រះសង្ឃ។ Asanga, ទោះជាយ៉ាងណា, asanga ចាត់ទុកថាពួកគេមានសមត្ថភាពដើម្បីអនុវត្តផ្លូវរបស់ឧបាសកបុគ្គលប្រសិនបើពួកគេចង់បានដូច្នេះ, ប៉ុន្តែមិនបានទទួលបានការទទួលស្គាល់ជាឧបាសកឬត្រូវបានណែនាំនៅក្នុងព្រះសង្ឃ។ ទីតាំងស្រដៀងនឹងទិដ្ឋភាព Asanga ក៏ត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុង Lotus Sutra ដែលសមាជិកនៃព្រះសង្ឃត្រូវបានគេណែនាំឱ្យជៀសវាង បណ្ដក។ 

ការដាក់បញ្ញត្តិរបស់ព្រះពុទ្ធប្រឆាំងនឹងមនុស្សប្រភេទមួយចំនួនដែលចូលរួម សង្ឃ ព្រះសង្ឃ (សហគមន៍ដែលបានតែងតាំង) ត្រូវបានគេយល់ជាញឹកញាប់ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភរបស់ព្រះអង្គជាមួយនឹងការលើកតម្កើងរូបភាពសាធារណៈរបស់ព្រះសង្ឃថាជាគុណធម៌។ លោក Peter Jackson ជាអ្នកប្រាជ្ញខាងនយោបាយផ្លូវភេទ និងព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសថៃ សន្មតថាដំបូងឡើយ ព្រះពុទ្ធមានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីចូលរួមព្រះសង្ឃដោយហេតុផលនេះ។ Jackson ពន្យល់ថា៖ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលជាផ្លូវកណ្តាល តែងតែយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការថែរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ហើយតាំងពីសម័យព្រះពុទ្ធមក ព្រះសង្ឃមិនដែលអះអាងថា ផ្តល់យានជំនិះជាសាកលសម្រាប់រំដោះព្រលឹងនៃបុគ្គលទាំងអស់ក្នុងសង្គមឡើយ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលបុគ្គលដែលចាត់ទុកថាអាក្រក់។ លើព្រះសង្ឃទាក់ទងនឹងបទដ្ឋាន និងអាកប្បកិរិយាសង្គម។  ការ​ទទួល​យក​បាន​ក្នុង​សង្គម​គឺ​មាន​សារៈ​សំខាន់​សម្រាប់​ព្រះសង្ឃ ព្រោះ​វា​មិន​អាច​រស់​បាន​ដោយ​គ្មាន​ការ​គាំទ្រ​ខាង​សម្ភារៈ​ពី​សង្គម​គ្រហស្ថ​ឡើយ។ 

អត្ថបទពុទ្ធសាសនាថេរវាទមួយចំនួនចែងថា សមាជិកនៃបិណ្ឌបាតត្រូវបានដកចេញពីការអនុវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាផ្សេងៗគ្នា (បន្ថែមលើការតែងតាំង)៖

* ធ្វើ​ជា​អាចារ្យ​ក្នុង​ពិធី​ឧបសម្បទា 
* ធ្វើអំណោយដល់ព្រះសង្ឃសុំទាន  [  [    យោងតាមការសិក្សារបស់ Mizuno Kōgen Saddharma-smrtyupasthana Sutra គឺទាក់ទងទៅនឹង Abhidharmāmṛtarasaśāstra របស់ Ghoṣa ហើយត្រូវបានចងក្រងដោយនិកាយ Sarvastivada (អាចមកពីនរណាម្នាក់ដែលទាក់ទងនឹង Ghoṣa បន្ទាប់ពីសតវត្សទី 2) ។   នៅក្នុងសន្ធិសញ្ញាដ៏អស្ចារ្យស្តីពីភាពល្អឥតខ្ចោះនៃប្រាជ្ញា (សំស្រ្កឹត៖ Mahā-prajñāpāramitā-śāstra) អ្នកប្រាជ្ញ Madhyamaka Nagarjuna បាននិយាយអំពីការរឹតបន្តឹងការរួមភេទដោយមិនមានទ្វារមាសដោយផ្អែកលើសកម្មភាពបង្ខិតបង្ខំចំពោះប្តីឬប្រពន្ធរបស់ខ្លួនឯង។  

ផ្ទុយទៅវិញ អត្ថបទក្រោយៗមក ជាពិសេសសំណេរ ពុទ្ធសាសនាទីបេ ជួនកាលឱ្យតម្លៃបណ្ដកជាវិជ្ជមានចំពោះ "ភាពកណ្តាល" និងតុល្យភាព។ បណ្ដកនៅក្នុងស្នាដៃទីបេទាំងនេះត្រូវបានបកប្រែដោយពាក្យ *ម៉ានីង* - "គ្មានភេទ" ឬ "គ្មានប្រដាប់ភេទ" ។  ព្រះសង្ឃទីបេនៅសតវត្សរ៍ទី 13 Gyalwa Yang Gönpa ដែលជាឥស្សរជនដ៏សំខាន់ម្នាក់នៅក្នុងនិកាយ Drukpa Kagyu ដើម  សរសេរអំពី *ម៉ានីង* ថាជាស្ថានភាពតុល្យភាពរវាងភាពជាបុរស និងស្ត្រី។ Yang Gönpa ពិពណ៌នាអំពី *ម៉ានីង* ថាជា "ដង្ហើមដែលស្ថិតស្ថេររវាងការដកដង្ហើមរបស់បុរស និងការដកដង្ហើមរបស់ស្ត្រី" និង "ឆានែលយោគដែលមានតុល្យភាព ផ្ទុយពីឆានែលបុរសតឹងពេក និងស្ត្រីរលុងពេក" ។ 

ធម្មទេសនាមហាយានភាគច្រើនអះអាងថា សត្វលោកទាំងអស់ដែលប្រតិបត្តិព្រះធម៌បានត្រឹមត្រូវអាចឈានទៅដល់ការត្រាស់ដឹងបាន ព្រោះថាគ្រប់សត្វមានព្រះពុទ្ធជាធម្មជាតិ។ ការត្រាស់ដឹងអាចសម្រេចបានសូម្បីតែក្នុងជីវិតតែមួយ។  
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations