សង្គ្រាមបារាំង - ព្រុស្សី

**សង្គ្រាមបារាំង-ព្រុស្សី** ឬ **សង្រ្គាមបារាំង-អាឡឺម៉ង់**  ជារឿយៗសំដៅនៅប្រទេសបារាំងថា **សង្រ្គាមឆ្នាំ ១៨៧០**  គឺជាជម្លោះរវាង ចក្រភពបារាំងទីពីរ និង សហភាពអាល្លឺម៉ង់ខាងជើង ដែលដឹកនាំដោយ ព្រះរាជាណាចក្រព្រុស ។ អូសបន្លាយពីថ្ងៃទី ១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៨៧០ ដល់ថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ១៨៧១ ជម្លោះត្រូវបានបង្កឡើងជាចម្បងដោយការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រទេសបារាំងក្នុងការអះអាងឡើងវិញនូវទីតាំងលេចធ្លោរបស់ខ្លួននៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលបានលេចចេញជាសំណួរបន្ទាប់ពី ជ័យជំនះរបស់ ព្រុស យ៉ាងដាច់អហង្ការលើប្រទេសអូទ្រីសក្នុងឆ្នាំ ១៨៦៦ ។  យោងតាមប្រវត្ដិវិទូមួយចំនួន អធិការបតីព្រុស្សីអូតតូ វន ប៊ីស្មាក់មានចេតនាញុះញង់ជនជាតិបារាំងឱ្យប្រកាសសង្រ្គាមលើប្រទេស ព្រុស្សី ដើម្បីជំរុញឱ្យរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ភាគខាងត្បូងឯករាជ្យចំនួនបួន - Baden, Württemberg, Bavaria និង Hesse-Darmstadt - ឱ្យចូលរួមជាមួយ សហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ខាងជើង ។ ប្រវត្ដិវិទូផ្សេងទៀតបានប្រកែកថា ប៊ីស្មាក បានកេងប្រវ័ញ្ចលើកាលៈទេសៈដូចដែលពួកគេបានលាតត្រដាង។ ទាំងអស់យល់ស្របថា ប៊ីស្មាក់ បានទទួលស្គាល់សក្តានុពលសម្រាប់សម្ព័ន្ធភាពអាល្លឺម៉ង់ថ្មី ដោយបានផ្តល់ឱ្យស្ថានភាពទាំងមូល។ 

ប្រទេសបារាំងបានចល័តកងទ័ពរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី ១៥ ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៨៧០ ដែលដឹកនាំសហភាពអាឡឺម៉ង់ខាងជើងដើម្បីឆ្លើយតបជាមួយនឹងការចល័តរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃនោះ។ នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៨៧០ សភាបារាំង បានបោះឆ្នោតដើម្បីប្រកាសសង្រ្គាមលើ ព្រុស្សី បារាំង​បាន​ចូល​ឈ្លានពាន​ទឹកដី​អាល្លឺម៉ង់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២ សីហា។ សម្ព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់​បាន​ចល័ត​ទ័ព​របស់ខ្លួន​យ៉ាង​លឿននិងមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ជាង​បារាំង ហើយ​បាន​ចូល​លុកលុយ​ភាគឦសាន​បារាំង​នៅ​ថ្ងៃទី ៤ ខែសីហា។ កងកម្លាំងអាឡឺម៉ង់គឺពូកែជាងនិងមានចំនួនច្រើន ហើយមានការហ្វឹកហ្វឺន និងភាពជាអ្នកដឹកនាំ ហើយបានចលតនិងប្រយុទ្ធ កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពដោយសារបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ជាពិសេសផ្លូវដែក និងកាំភ្លើងធំ។

ជ័យជម្នះជាបន្តបន្ទាប់របស់ព្រុស និងអាឡឺម៉ង់ដែលតស៊ូយ៉ាងស្វិតស្វាញនៅភាគខាងកើតប្រទេសបារាំង ឈានដល់ ការឡោមព័ទ្ធនៃម៉េតស និង សមរភូមិសេដាន ជាលទ្ធផលក្នុងការចាប់ខ្លួនយកអធិរាជបារាំង ណាប៉ូឡេអុងទី 3 និងការបរាជ័យយ៉ាងដាច់អហង្ការនៃកងទ័ពនៃ ចក្រភពទីពីរ ។ រដ្ឋាភិបាល​ការពារ​ជាតិ ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៤ ខែ​កញ្ញា ហើយ​បាន​បន្ត​សង្គ្រាម​រយៈពេល ៥ ខែ​ទៀត។ កងកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់បានប្រយុទ្ធ និងកម្ចាត់កងទ័ពបារាំងថ្មីនៅភាគខាងជើងប្រទេសបារាំង បន្ទាប់មក បានឡោមព័ទ្ធទីក្រុងប៉ារីស អស់រយៈពេលជាង ៤ ខែ មុនពេលវាធ្លាក់និងដៃព្រុស នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ១៨៧១ ហើយបានបញ្ចប់សង្គ្រាមប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

នៅក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយនៃសង្រ្គាម ជាមួយនឹងជ័យជម្នះរបស់អាល្លឺម៉ង់ លើកលែងតែមានការធានា រដ្ឋអាល្លឺម៉ង់បានប្រកាសការរួបរួមរបស់ពួកគេថាជា ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ ក្រោមស្តេច ព្រុស Wilhelm I និង ប៊ីស្មាក់ ។ ជាមួយនឹងករណីលើកលែងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃ ប្រទេសអូទ្រីស និង អាល្លឺម៉ង់ ស្វីស ភាគច្រើននៃអ្នកនិយាយភាសាអាឡឺម៉ង់ត្រូវបានរួបរួមគ្នាក្រោម រដ្ឋជាតិ ជាលើកដំបូង។ បន្ទាប់ពីមានបទឈប់បាញ់ជាមួយបារាំង សន្ធិសញ្ញាហ្វ្រែងហ្វើត ត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី 10 ឧសភា ឆ្នាំ 1871 ដោយផ្តល់ឱ្យអាល្លឺម៉ង់រាប់ពាន់លានដុល្លារហ្វ្រង់ក្នុង ការសងសំណងសង្រ្គាម ក៏ដូចជាភាគច្រើននៃ Alsace និងផ្នែកខ្លះនៃ Lorraine ដែលបានក្លាយជាដែនដីអធិរាជនៃ Alsace-Lorraine (  )

សង្គ្រាម​បាន​ជះឥទ្ធិពល​យូរអង្វែង​ដល់​អឺរ៉ុប។ ដោយការពន្លឿន ការបង្រួបបង្រួមអាល្លឺម៉ង់ សង្រ្គាមបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងនូវតុល្យភាពនៃអំណាចនៅលើទ្វីប ដោយរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ថ្មីបានជំនួសប្រទេសបារាំងជាមហាអំណាចដែនដីអឺរ៉ុប។ ប៊ីស្មាក បានរក្សាសិទ្ធិអំណាចដ៏អស្ចារ្យក្នុងកិច្ចការអន្តរជាតិអស់រយៈពេលពីរទសវត្សរ៍ ដោយបង្កើតកេរ្តិ៍ឈ្មោះសម្រាប់ *Realpolitik* ដែលបានលើកកំពស់ឋានៈ និងឥទ្ធិពលសកលរបស់អាល្លឺម៉ង់។ នៅប្រទេសបារាំង វាបាននាំមកនូវការបញ្ចប់ចុងក្រោយនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភព ហើយបានចាប់ផ្តើមរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋដ៏យូរអង្វែងដំបូងបង្អស់។ ការអាក់អន់ចិត្តចំពោះការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងចំពោះសង្គ្រាម និងផលវិបាករបស់វាបានបង្កឡើងនូវ ឃុំប៉ារីស ដែលជាការបះបោរបដិវត្តន៍ដែលបានដណ្តើមកាន់កាប់ និងកាន់កាប់អំណាចអស់រយៈពេលពីរខែមុនពេលការបង្ក្រាបរបស់ខ្លួន។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងមានឥទ្ធិពលលើនយោបាយ និងគោលនយោបាយរបស់ សាធារណរដ្ឋទីបី ។