open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
អេស្តូនី

**ប្រទេសអេស្តូនី** (ភាសាអេស្តូនី៖ *Eesti*) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋអេស្តូនី** (ភាសាអេស្តូនី៖ *Eesti Vabariik*) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរុ៉បខាងជើង។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់ឈូងសមុទ្រហ្វាំងឡង់ ទិសខាងលិចជាប់សមុទ្របាល់ទិក ខាងត្បូងជាប់នឹងប្រទេសឡេតូនី និងខាងកើតជាប់បឹងប៉ីពូស និងប្រទេសរុស្ស៊ី។ ទឹកដីនៃប្រទេសអេស្តូនីរួមមានដីគោក កោះធំៗពីរហៅ សារ៉េម៉ា និង ហ៊ីយូម៉ា និងថែមទាំងកោះតូចៗជាង ២,២០០ ទៀតនៅឯឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងកើតនៃសមុទ្របាល់ទិក។ ប្រទេសអេស្តូនីបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុប ៤៥,៣៣៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ រដ្ឋធានីតាលីន និងតារទូ គឺជាតំបន់ទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។  ភាសាអេស្តូនីគឺជាភាសាផ្លូវការនៃប្រទេស និងក៏ជាភាសាទីមួយនៃប្រជាជនភាគច្រើនផងដែរ។

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អេស្តូនី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋបាល់ទិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងជើង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការណាតូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប
ភូមិឫទ្ធី២

ជាភូមិមួយស្ថិតនៅក្នុង ឃុំកែវផុស ស្រុកស្ទឹងហាវ ខេត្តព្រះសីហនុ។

## ឯកសារយោង 
ឫទ្ធី២
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកស្ទឹងហាវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រះសីហនុ
ឌីលី

**ឌីលី** ជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសទីម័រខាងកើត រដ្ឋធានីមួយនេះត្រូវបានគេបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៥២០ដោយពួកព័រទុយកាល់ ឌីលីគឺជាកំពង់ផែនិងមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់ប្រទេសទីម័រខាងកើត ឌីលីមានប្រជាជនប្រមាណ ១៩៣ ៥៦៣នាក់ ឌីលីជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេបំផុតនៃ ប្រទេសទីម័រខាងកើត ។ វាស្ថិតនៅលើឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងជើងនៃកោះទីម័រ ក្នុងតំបន់តូចមួយនៃដីរាបស្មើដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយភ្នំ។ អាកាសធាតុគឺត្រូពិចដោយមានរដូវសើមនិងស្ងួតខុសៗគ្នា។ ទីក្រុងនេះបានបម្រើការជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចនិងជាកំពង់ផែ ប្រទេសទីម័ររបស់ខ្លួនជាចាប់តាំងពីការរចនារាជធានីមួយនៃ ព័រទុយហ្គាល់ទីម័រ នៅឆ្នាំ ១៧៦៩ នេះផងដែរបានបម្រើការជារដ្ឋធានីនៃ ក្រុងឌីលីដែលរួមបញ្ចូលទាំងផ្នែកជនបទមួយចំនួនបន្ថែមលើតំបន់ទីក្រុងដែលបង្កើតទីក្រុងខ្លួនឯង។ ចំនួនប្រជាជនដែលកំពុងលូតលាស់របស់ឌីលីមានភាពក្មេងជាងវ័យដែលភាគច្រើនជាវ័យធ្វើការ។ ភាសាក្នុងស្រុកគឺ តាទុម ទោះយ៉ាងណាអ្នកស្រុករួមបញ្ចូលជនចំណាកស្រុកជាច្រើនមកពីតំបន់ផ្សេងទៀតនៃប្រទេស។ 

## ឯកសារយោង
ប៉ាពួនូវែលគីនេ

**ប្រទេសប៉ាពួនូវែលគីនេ** (ភាសាតុកពីស៊ីន៖ *Papua Niugini*, ភាសាហ៊ីរីម៉ូទូ៖ *Papua Niu Gini*) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **រដ្ឋឯករាជ្យប៉ាពួនូវែលគីនេ** គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ស្ថិតនៅក្នុងទ្វីប​អូសេអានី ដោយគ្របដណ្តប់លើដីប៉ែក​ខាង​កើត​នៃ​កោះនូវែលគីនេ និង​នៅលើកោះមួយចំនួននៃតំបន់មេឡាណេស៊ី (ពោលជាតំបន់​មួយ​នៅភាគនិរតីមហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក និងភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី)។ វាមានរាជធានីឈ្មោះ ព័រម៉ូរែសប៊ី ដែលស្ថិតនៅឯឆ្នេរសមុទ្រភាគអាគ្នេយ៍។ វាគឺជាប្រទេសកោះធំជាងគេទីបីនៅលើពិភពលោកដែលមានផ្ទៃដីសរុប ៤៦២,៨៤០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។

ភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសនេះគឺ ភាសាតុកពីសុីន ហ៊ីរីម៉ូទូ ភាសាសញ្ញា និងភាសាអង់គ្លេស ហើយវាមានប្រជាជនចំនួន ៨ លាននាក់។ ប៉ាពួញូនូវែលគីនេជាប្រទេសមួយដែលមានវប្បធម៌ចម្រុះបំផុតនៅលើពិភពលោក និងសំបូរទៅដោយគ្រាមភាសាចំនួន ២៤៨ ភាសា។ ប៉ាពួនូវែលគីនេបានទទួលឯករាជ្យពីប្រទេសអូស្ត្រាលីនៅពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៥។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ
## ភូមិសាស្ត្រ 
## សេដ្ឋកិច្ច 
## មើលផងដែរ 
*នូវែលគីនេខាងលិច
*អូសេអានី
*ជម្លោះប៉ាពួ

## ឯកសារយោង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអូស្ត្រាឡាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅមេឡាណេស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសដីកោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នូវែលគីនេ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអូសេអានី
ភាសាអ៊ូរឌូ

**ភាសាអ៊ូរឌូ** គឺជាភាសាឥណ្ឌូ - អឺរ៉ុបនៃត្រកូល Indo-Aryan ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមឥទ្ធិពលរបស់ ពែរ្ស, ទួរគីនិងអារ៉ាប់នៅអាស៊ីខាងត្បូងក្នុងសម័យស៊ុលតង់នៃដេលីនិងចក្រភពម៉ុងហ្គោល (១២០០-១៨០០) ។

Urdu became a literary language in the 18th-century and two similar standard forms came into existence in Delhi and Lucknow; since 1947 a third standard has arisen in Karachi. Deccani, an older form used in the south, became a court language of the Deccan Sultanates in the 16th century. Religious, social, and political factors arose during the colonial period that advocated for a distinction between Urdu and Hindi, leading to the Hindi–Urdu controversy.

According to Nationalencyklopedin's 2010 estimates, Urdu is the 21st most spoken first language in the world, with approximately 66 million who speak it as their native language. According to Ethnologue's 2018 estimates, Urdu, is the 11th most widely spoken language in the world, with 170 million *total* speakers, including those who speak it as a second language.

## ឯកសារយោង
ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា

ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា គឺជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ចម្រុះដ៏ធំមួយ ដែលមានទីតាំងស្ថិតលើបណ្តោយផ្លូវ
[រូបភាពតូច|[ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា]]
ជាតិលេខ 4 ដោយភ្ជាប់និងផ្លូវជាតិលេខ 42។  បច្ចុប្បន្នទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា ត្រូវបានគ្រប់គ្រង

ដោយក្រុមហ៊ុន Samanea Group  ដែលជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍មានមូលដ្ឋាននៅប្រទេស Singapore។   

ម៉ែត្រការ៉េ  រីឯទំហំទាំងមូលមានផ្ទៃដីសរុប 500,000 ម៉ែត្រការ៉េ    ក្នុងគម្រោងទាំងមូលនេះមាន

ដូចជាផ្សារបោះដុំ អាផាតមិនសម្រាប់បុគ្គលិក អាផាតមិនប៊ូទិច ឃ្លាំងសម្រាប់ជួល។ល។    ចំពោះតូបក្នុងផ្សារ

សមានាទាំងអស់គឺសម្រាប់ជួល មិនលក់នោះទេ។

## ប្រវត្តិសាស្រ្ត 
ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ដំណាក់កាលទីមួយនៃ សមនា ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ ត្រូវបានបើកជាផ្លូវការ។ 

គម្រោងទី១ ( ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា )  បានបើកដំណើរការសាកល្បងរួចនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែសីហាឆ្នាំ ២០២០  

នៅថ្ងៃទី ២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២០ ដំណាក់កាលទីពីរនៃ សមនា ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ បានចាប់ផ្តើមសាងសង់ជាផ្លូវការហើយ។

## ការធ្វើផែនការ 
ភ្នំពេញ សមាន គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៤៧០០០០ ម៉ែត្រការ៉េ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា តំបន់អគារសំខាន់នៃទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មដំណាក់កាលទី ១ មានទំហំ ៧២០០០ម៉ែត្រការ៉េ ដែលអាចផ្ទុកបាន ៦២៧ ហាង។  ភ្ជាប់ជាមួយផ្លូវជាតិលេខ 42   និងឆ្ងាយពី

អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញត្រឹម 13 គីឡូម៉ែត្រតែប៉ុណ្ណោះ។  

## ប្រភេទអាជីវកម្ម 
ដំណាក់កាលទី ១ នៃទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មមានឧស្សាហកម្មធំទូលាយ និងប្រភេទធំទូលាយ គ្របដណ្តប់លើផលិតផលរថយន្ត (រថយន្តថ្មី រថយន្តប្រើហើយ ថាមពលថ្មី គ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត និងម៉ូតូ) ឧបករណ៍អគ្គិសនីឧស្សាហកម្ម ឧបករណ៍ផ្នែករឹង ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះឌីជីថល។ សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងមួក របស់របរប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ល។ ២២ ប្រភេទសំខាន់ៗ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ គាំទ្រផ្សាររាត្រីជាដើម។ 

## ឯកសារយោង
សមានា

សមានាគឺជាក្រុមហ៊ុនអាស៊ីមួយដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី និងប្រទេសចិនដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុង ហ្វសាន ខេត្ត ហ្គងតុង ។ ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍ និងដំណើរការទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មខ្នាតធំនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី និងផ្តល់មជ្ឈមណ្ឌលសន្និសីទ និងតាំងពិពណ៌ សណ្ឋាគារអាជីវកម្ម អគារការិយាល័យ អាផាតមិនពាណិជ្ជកម្ម និងកន្លែងគាំទ្រផ្សេងទៀតដែលមានទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មជាស្នូល។

## ឈ្មោះ 
ឈ្មោះ Samanea គឺចេញមកពីឈ្មោះឡាតាំងនៃដើមឈើមួយប្រភេទ ។ ដើមឈើប្រភេទនេះមានរូបរាងដូចឆ័ត្រដ៏ធំយ៉ាងទូលំទូលាយដែលមានចន្លោះពី 20 ទៅ 30 ម៉ែត្រ។ ឈ្មោះ Samanea (ក្រុមហ៊ុន)  ត្រូវបានប្រើលើផ្លាកយីហោរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលមានអត្តន័យថាការផ្តល់ជូន និងផ្គត់ផ្គង់ទៅលើការរីលលូតលាស់នៃអាជីវកម្មខ្នាតតូចទូទាំងប្រទេស និងដំណើរការផ្គត់ផ្គង់អាជីវករនៅក្រៅប្រទេសក្នុងទំរង់សេវាកម្មផ្គត់ផ្គង់អាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។

## ប្រវត្តិក្រុមហ៊ុន 
* ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៩៖ សមានាការបើកជាផ្លូវការនៃការិយាល័យកណ្តាលរបស់សិង្ហបុរី

អាស័យដ្ឋានគម្រោង៖ ២៣ គីឡូម៉ែត្រ ផ្លូវជាតិលេខ៤ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។

### មីយ៉ាន់ម៉ា 
ទីក្រុង យ៉ាងហ្គុន សមានា គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៣០០០០០ ម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងទីក្រុង យ៉ាងហ្គុន ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ផលិតផលស្នូលរបស់វាគឺ ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មសមានា យាងហ្គុនដែលជាទីផ្សារប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈខ្នាតធំទំនើបដែលរួមបញ្ចូលការលក់ដុំ និងរាយ។

### ហ្វីលីពីន 
សមានា មានទីតាំងនៅខេត្ត ប៉ាម់ប៉ាចា ដែលជាតំបន់កណ្តាលនៃកោះ លុសុន ខាងជើង ប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលមានផ្ទៃដីសរុបប្រហែល ១៧០០០០ ម៉ែត្រការ៉េ។

អាស័យដ្ឋានគម្រោង៖ ខេត្ត ប៉ាម់ប៉ាចា ភាគខាងជើងកោះ លុសុន ប្រទេសហ្វីលីពីន។

### អូស្ត្រាលី 
ក្រុងពាណិជ្ជកម្មសមានា ស៊ីតនី មានទីតាំងនៅ ផ្លូវលេខ ៩៩ ផ្លូវថាស, ស្រុក អូប៉ុន, ស៊ីតនី, សូត វឹស, អូស្ត្រាលី, គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៣៥០០០ ម៉ែត្រការ៉េ។

អាស័យដ្ឋានគម្រោង៖ ផ្លូវលេខ ៩៩ ផ្លូវថាស, ស្រុក អូប៉ុន, ស៊ីតនី, សូត វឹស, អូស្ត្រាលី។

## ឯកសារយោង
Grand Theft Auto V

**Grand Theft Auto V** (ហ្គ្រែនថេហ្វអូតូ V - ចោរកម្មធំស្វ័យប្រវត្តិភាគទី ៥) គឺជាហ្គេមផ្សងព្រេងសកម្មភាពបាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ រ៉ុកស្តាណត (Rockstar North) និងចេញផ្សាយ​ដោយរ៉ុកស្តាហ្គេម (Rockstar games) ជាធាតុសំខាន់ដំបូងគេនៅក្នុង Grand Theft Auto series ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៨ Grand Theft Auto IV កំណត់នៅក្នុងស្ថានភាពប្រឌិតរបស់សានអាន់ឌ្រេស ផ្អែកលើកាលីហ្វ័រញ៉ាខាងត្បូង អ្នកលេងទោលរឿងតាមតួឯក ៣ នាក់ ម៉ៃឃើល ដឺ សានតា (Michael De Santa) ចោរប្លន់ធនាគារចូលនិវត្តន៍ ហ្វ្រេនគ្លីន គ្លីនតុន (Franklin clinton) ក្មេងទំនើងតាមផ្លូវ និង ថ្រេវ័រ ហ្វីលីព (Trevor phillips) អ្នកចែកចាយគ្រឿងញៀននិងអ្នករត់ពន្ធអាវុធ និងកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់ពួកគេក្នុងការធ្វើខុសនៅពេលដែលស្ថិតក្រោមសម្ពាធពីទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលពុករលួយនិងឧក្រិដ្ឋជនដ៏មានឥទ្ធិពល ការរចនាពិភពលោកបើកចំហរអនុញ្ញាតឱ្យកីឡាករដើរលេងសានអាន់ឌ្រេសដោយសេរីទីជនបទបើកចំហនិងទីក្រុងប្រឌិតរបស់ឡូសសាន់តូស ដោយផ្អែកលើទីក្រុងឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វីដេអូហ្គេម
ទម្រង់ប្រជាជនទីម័រខាងកើត

**ទម្រង់ប្រជាជន**

នៅឆ្នាំ ២០០៨ ប្រទេស ទីម័រខាងកើត មានអត្រាជាតិប្រមាណ ២.៦៥% អត្រាមរណៈ ប្រមាណ ០.៦០%អត្រាកំណើតធម្មជាតិ ០.២០%
ភូតាន

**ប្រទេសភូតាន់** ឬអាចសរសេរបានថា **ប៊ូតាន** (ភាសាសុងខា៖ འབྲུག་ཡུལ) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **ព្រះរាជាណាចក្រភូតាន** គឺជាប្រទេសមួយដែលស្ថិតនៅតំបន់ហិមាល័យខាងកើត ពោលគឺនៅចំចន្លោះកណ្តាលរវាងប្រទេសចិន និងឥណ្ឌា។  ឈ្មោះថា ភូតាន ជាភាសាដើមហៅ "ឌ្រុកយុល" ឬប្រែមកថា "ទឹកដីនាគផ្គរលាន់"។ ប្រទេសនេប៉ាល់ និងបង់ក្លាដែសមានទីតាំងស្ថិតនៅជិតប្រទេសភូតាន ប៉ុន្តែមិនមានព្រំដែនគោកជាប់គ្នានោះទេ។  ប្រទេសនេះមានប្រជាជនជាង ៧៥៤,០០០ នាក់  និងមានផ្ទៃដីសរុប ៣៨,៣៩៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលធ្វើវាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៣៣ ខាងក្រឡាផ្ទៃសរុប និងទី១៦០ ខាងចំនួនប្រជាជន។ ភូតានគឺជាប្រទេសប្រកាន់របបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញដោយមានព្រះពុទ្ធសាសនាវិជ្រយានជាសាសនារបស់រដ្ឋ។

ភូតានធ្លាប់មានទំនាក់ទំនងជាមួយចក្រភពអង់គ្លេស ហើយក៏បានក្លាយជាទឹកដីអាណានិគម។ ភូតាននូវតែបន្តរក្សាទំនាក់ទំនងទ្វេរភាគីរឹងមាំជាមួយឥណ្ឌា ហើយបានបែកបាក់គ្នានៅថ្ងៃទី ៨ សីហា ឆ្នាំ១៩៤៩ ភូមិសាស្ត្ររបស់ប៊ូតានប្រែប្រួលពីតំបន់ ទំនាបត្រូពិច នៅភាគខាងត្បូងរហូតដល់ភ្នំហិមាល័យនៅភាគខាងជើងដែលមានកំពូលភ្នំខ្លះលើសពី ៧០០០m ប្រទេសនេះមានប្រវែងប្រហែល ៣០០kmពីខាងកើតទៅខាងលិច និង១៧០kmពីខាងជើងទៅខាងត្បូង។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៨៥ រដ្ឋាភិបាលប៊ូតាន់បានសម្រេចចិត្តលែងគិតពីចំនួនប្រជាជនដើមកំណើតនេប៉ាល់ថាជាជនជាតិដើមប៊ូតាន់ទេទាំងនេះដែរត្រូវបានដកហូតសញ្ជាតិរបស់ពួកគេ។ ពួកគេភាគច្រើនកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេស នេប៉ាល់ នៅក្នុងជុំំំរុំ ជនភៀសខ្លួនក្រោមការឧបត្ថម្ភរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ឆ្នាំ២០០៨ ប្រទេសប៊ូតានបាន ផ្លាស់ប្ដូររបប រាជានិយមផ្តាច់ការទៅជា រាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

## ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសគ្មានព្រំដែនគោក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសមាគមអាស៊ីខាងត្បូងសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងត្បូង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី
ហ្សង់ - យ៉ូសែប សាន់ហ្វួច

ហ្សង់ - យ៉ូសែបសានហ្វួរឆេដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាសាន់ហ្វួចគឺជាវិចិត្រករវិចិត្រករជនជាតិបារាំងអ្នកនិពន្ធកំណាព្យអ្នករចនានិងជាងចម្លាក់កើតនៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនាឆ្នាំ ១៩២៩ នៅប៊រដូកូហើយបានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែមីនាឆ្នាំ ២០១០ នៅ Saint-Léonard-de-Noblat ។ https://www.ledelarge.fr/5563_artiste_SANFOURCHE_Jean-Josephhttps://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12698209xhttps://www.artbrut.ch/en_GB/author/sanfourche-jean-josephhttps://data.bnf.fr/fr/12698209/jean-joseph_sanfourche/https://www.oxfordartonline.com/benezit/view/10.1093/benz/9780199773787.001.0001/acref-9780199773787-e-00160422https://peoplepill.com/people/jean-joseph-sanfourche/
ម៉ារហ្គ្រេថឺរទី ២ នៃប្រទេសដាណឺម៉ាក

**ម៉ារហ្គ្រេថឺរទី ២ នៃប្រទេសដាណឺម៉ាក** (; ថ្ងៃទី ១៦ ខែមេសាឆ្នាំ ១៩៤០) ព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ នៅដាណឺម៉ាកចាប់ពីថ្ងៃទី ១៤ ខែមករាឆ្នាំ ១៩៧២ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន

## យោង​ទៅ​តាម
ហារ៉ាល់ទី ៥ នៃន័រវែស

សម្តេជព្រះរាជាធិបតី **ហារ៉ាល់ទី ៥ នៃន័រវែស** (; ថ្ងៃទី ២១ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ១៩៣៧) គាត់គឺជាប្រមុខរដ្ឋបច្ចុប្បន្ននៅន័រវែស។ សោយរាជ្យនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមករាឆ្នាំ ១៩៩១ បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់ឪពុកគឺអូឡាហ្វទី ៥ ស្តេចអេដវឺដ ៧ ចក្រភពអង់គ្លេស

នាងបានបញ្ចប់ការសិក្សាពី សាកលវិទ្យាល័យអុកហ្វដ និងបានរៀបការជាមួយម្ចាស់ក្សត្រីស​ន្យា នៃប្រទេសន័រវែស។ មានកូនប្រុសស្រីចំនួន ២ នាក់

## យោង​ទៅ​តាម
យូរី ហ្គាហ្គារីន

យូរី អាឡិចសើវើយេវិច ហ្គាហ្គារីន  (៩ មីនា ១៩៣៤ - ២៧ មីនា ១៩៦៨) គឺជាអ្នកបើកយន្តហោះនិង អវកាសយានិក សូវៀតដែលបានក្លាយជាមនុស្សដំបូងគេដែលធ្វើដំណើរទៅ ទីអវកាស ដោយទទួលបាននូវជោគជ័យដ៏ធំមួយនៅក្នុងការ ប្រណាំងអវកាស ។ កន្សោមរបស់គាត់ឈ្មោះ Vostok 1 បាន បញ្ចប់គន្លងផែនដីមួយនៅថ្ងៃទី ១២ ខែមេសាឆ្នាំ ១៩៦១ ។ ហ្គីការិនបានក្លាយជាតារាអន្តរជាតិហើយត្រូវបានគេប្រគល់មេដាយនិងងារជាច្រើនរួមមាន វីរៈបុរសនៃសហភាពសូវៀត ដែលជាកិត្តិយសខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេសរបស់គាត់។

## នៅលើតែមតាមផ្លូវនិងកាក់ 

File:1976 4569.jpg|
File:The Soviet Union 1964 CPA 3014 stamp (Space Exploration. Gagarin and Vostok 1).jpg|
File:Stamp of Azerbaijan 595.jpg|
File:2011. Stamp of Belarus 07-2011-03-28-m.jpg|
File:Stamp 2011 Gagarin (1).JPG|
File:RR5514-0005R 10 рублей биметалл 2001 40 лет полета Гагарина реверс.png|
File:RR5714-0010R.png|
File:RR5220-0010R.png|
ភូមិស្រែរបង

* **ភូមិស្រែរបង** ឃុំជៀប ស្រុកទឹកផុស ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង 
* **ភូមិស្រែរបង** ឃុំបឹងមាលា ស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប
ព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វ៊ុមិហ៊ីតុ​ អាគីស្ស៊ីណុមីយ៉ា

**ព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វ៊ុមិហ៊ីតុ​ អាគីស្ស៊ីណុមីយ៉ា** () (កើតនៅថ្ងៃទី ៣០ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៦២) គឺជាព្រះអង្គម្ចាស់នៃ ជប៉ុន គឺជាបងប្អូននៅក្នុង អធិរាជណារុតូទី ដែលជាអធិរាជជប៉ុនបច្ចុប្បន្ន។

## យោង
អាចារ្យ

នៅក្នុង សាសនា និងសង្គមឥណ្ឌា ***អាចារ្យ*** ( សំស្រ្កឹត ៖ आचार्य,  អាចារ្យ ; បាលី : *អាចរិយ* ) គឺជាគ្រូបង្រៀនសាសនានៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ និងពុទ្ធសាសនា និងជាអ្នកណែនាំខាងវិញ្ញាណដល់ហិណ្ឌូ និងពុទ្ធសាសនិក។   ការ​កំណត់​នេះ​មាន​អត្ថន័យ​ខុស​គ្នា​ក្នុង ​សាសនា​ហិណ្ឌូ ពុទ្ធសាសនា និង​បរិបទ​ខាង​លោកិយ។

ជួនកាល *អាចារ្យ* ត្រូវបានប្រើដើម្បីនិយាយទៅកាន់គ្រូជំនាញ ឬអ្នកប្រាជ្ញក្នុងវិញ្ញាសាណាមួយ ឧទាហរណ៍៖ Bhaskaracharya ដែលជាអ្នកជំនាញគណិតវិទូ។

## និរុត្តិសាស្ត្រ 
ឃ្លាសំស្រ្កឹត *អាចារំ គ្រហាយតិ អាចារំ ទទាតិ ឥតិ វា* មានន័យថា *អាចារ្យ* (ឬគ្រូ) គឺជាអ្នកដែលបង្រៀនអំពើល្អដល់សិស្ស។   គ្រូ​ស្រី​គេ​ហៅ​ថា *អាចារ្យ​ា* ហើយ​ប្រពន្ធ​គ្រូ​ប្រុស​គេ​ហៅ​ថា *អាចារ្យ​នី* 

## នៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ 
ពាក្យ '''អាចារ្យ'' ' មាននិយមន័យជាច្រើន។ សាសនាហិណ្ឌូ ជារឿយៗប្រើពាក្យ " *អាចារ្យ* " និង " *គុរុ* " ផ្លាស់ប្តូរគ្នា។ យោងទៅតាម Dharma Shastras *អាចារ្យ* គឺជាអ្នកដែលផ្តល់ចំណេះដឹងនៃ វេទ ទាំងមូលដល់សិស្សហើយធ្វើ upanayana Sanskar ។ 

## ពុទ្ធសាសនា 
ក្នុងពុទ្ធសាសនា អាចារ្យ ( បាលី : *អាចរិយ* ) គឺជាគ្រូ ឬ គ្រូជាន់ខ្ពស់។ ក្នុង ​ថេរវាទ ​ជួនកាល​គេ​ប្រើ​ជា​ឋានន្តរស័ក្តិ​សម្រាប់​ព្រះសង្ឃ​ដែល​បាន​ឆ្លង *​វស្សា* ​ទាំង​ដប់​។ នៅក្នុងភាសាថៃ ពាក្យថា *អាចាន* ។

នៅក្នុង ពុទ្ធសាសនា វជ្រយាន ចៅហ្វាយនាយ តារិច ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា វជ្រាចារ្យ ( ទីបេ ៖ *dorje lopön;* ចិន ៖ 金剛阿闍梨, pinyin: *jīngāng āshélí*, romanji . *kongō ajari* )។ នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាចិន ពាក្យនេះជួនកាលត្រូវបានបកប្រែជា *ជីងចាងស៊ី* ( ចិន ៖ 金剛上師; pinyin : *Jīngāng* *Shàngshī*, lit: "Vajra Superior Master") នៅក្នុងបរិបទនៃពិធីមួយចំនួន។

## នៅក្នុងសាសនាជេន 
រូបភាពតូច| រូបភាពរបស់ អាចារ្យ Kundakunda អ្នកនិពន្ធ អត្ថបទ ជេន ដូចជា Pancastikayasara, Niyamasara

## ឯកសារយោង
ឡុង សៀម

ជីវប្រវត្តិ បណ្ឌិតសភាចារ្យ 《ឡុង សៀម》។ជាអ្នកប្រាជ្ញខាងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរមួយរូបដែលលោកតែងខិតខំលើកស្ទួយវិស័យវប្បធ៌ម អក្សរសាស្ត្រជាតិពេញមួយជីវិតរបស់លោក ទោះបីលោកធ្វើមរណៈកាលទៅហើយក្តីតែយើងទាំងអស់គ្នានៅគោរពដឹងគុណដល់លោកសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិតដែលបានបន្សល់ស្នាដៃជាច្រើនទុកជាគុណប្រយោជន៏ដល់មនុស្សជាតិ យើងទាំងអស់សូមគោរពដឹងគុណដល់លោកសាស្ត្រាចារ្យនឹងខិតខំរៀនសូត្រតាមគម្រូវីរភាពល្អៗរបស់លោកគ្រូ។
                                    បណ្ឌិត ស៊ុំ ឈុំឡុង
## ការសិក្សា 
បន្ទាប់ពីចប់វិទ្យាស្ថានគរុកោសល្យ និងមហាវិទ្យាល័យអក្សរសាស្រ្តនៃសកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ រួចលោកបានតែងតាំងដោយរាជរដ្ឋាភិបាលនៅឆ្នាំ១៩៦៥ឱ្យធ្វើជាសាស្រ្តចារ្យភាសាខ្មែរនៅវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃទីក្រុងមូស្កូល។ 
នៅឆ្នាំ១៩៦៥ លោកបានបញ្ចប់វិទ្យាស្ថានជាតិគរុកោសល្យ។ នៅឆ្នាំ១៩៦៩ លោកបានទទួលអាហាររូបករណ៍ ដើម្បីរៀបចំនិក្ខេបបទថ្នាក់បណ្ឌិតស្តីអំពី ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៃនិរុត្តិវិទ្យាភាសាខ្មែរទំនើប នៅវិទ្យាសា្ថនបូព៌ាវិទ្យានៃសភាវិទ្យាសាស្រ្ត សហព័ន្ធរុស្សីដោយជោគជ័យ។ នៅឆ្នាំ១៩៧១ លោកត្រូវបានបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្រ្តជ្រើសរើសឱ្យធ្វើការស្រាវជ្រាវភាសាវិទ្យានៅវិទ្យាស្ថានបូព៌ាវិទ្យានៃសភាវិទ្យាសាស្រ្តសហព័ន្ធរុស្សី។ នៅឆ្នាំ១៩៧៦ នៅសកលវិទ្យាល័យបារីស ស័រតោន លោកបានរៀបចំនិក្ខេបបទថ្នាក់បណ្ឌិតរដ្ឋស្តីអំពី ការស្រាវជ្រាវវចនស័ព្ទវិទ្យានៃភាសាខ្មែរតាមសិលាចារឹកកម្ពុជាសតវត្សរ៍ទី៦-១៤។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ លោកធ្វើជាអ្នកដឹកនាំនិក្ខេបបទថ្នាក់បណ្ឌិតនៃកម្មសិក្សា។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ លោកបានធ្វើមាតុភូមិនិវត្តតាមការអញ្ចើញរបស់អង្កការសហប្រជាជាតិជាសាស្រ្តាចារ្យ។
## ឯកសារយោង
ព្រះយមរាជ

ព្រះយមរាជមានប្អូនស្រីភ្លោះម្នាក់ ឈ្មោះយាមី ប្អូនស្រីស្រឡាញ់បងប្រុសយ៉ាងខ្លាំងហើយពុំយល់ការរាក់ជ្រៅអ្វី នាងចង់តែរួមរ័ក្សជាមួយបងខ្លួនបង្កើត តែព្រះអង្គខំបញ្ចៀសឱ្យបានផុសជានិច្ច នៅសម័យនោះចក្រវាលទាំងមូលភ្លឹរហូត។ ក្រោយមកព្រះយមរាជក៏ស្លាប់ទៅ ធ្វើឱ្យនាងយាមីកើតទុក្ខសោកគ្មានល្ហែ។ ទេពនិករបានសួរ ហេតុអ្វីបានជានាងយំ ហើយនាងបានរៀបរាប់ថាបងនាងបានស្លាប់នៅថ្ងៃនេះ។ ទេពទាំងអស់បានបង្កើតឱ្យមានយប់ឡើង ព្រោះចក្រវាលនេះនៅតែភ្លឺនាងនៅតែមានទុក្ខសោក ធ្វើឱ្យមានអតីកាល បច្ចុប្បន្ន និងអនាគតហៅថាកាលជាភាសំស្រ្កឹតមានន័យពេល ឬស្លាប់។ ទំនាក់ទំនងរវាងព្រះកាលយមរាជ ហើយគេឆ្លាក់រូបមនុស្សអង្គុយបញ្ឃរជើងខាងស្តាំ និងសន្តូកជើងខាងលើក្បាលព្រះកាលតាមផ្តែរប្រាសាទ ជាឆ្មាំ និងអ្នកឃ្លាំមើលអំពីល្អរបស់មនុស្ស។
។
## ឯកសារយោង
សត្វហត្ថិលិង្គ

**សត្វហត្ថិលិង្គ** នៅក្នុងគម្ពីរត្រៃវេទ មានរៀបរាប់ពីសត្វបក្សីមួយមានឌធំសម្បើម មានរូបស្រដៀងដំរីដុះភ្លុកនិងប្រមោយ មានស្លាបដ៏ធំវែង មានក្រញ៉ាំជើងធំៗ អាចចាប់ម្រឹគធំៗជាអាហារ រស់នៅក្នុព្រៃហិមពាន្ត ។ ក្នុងទំនៀមទម្លាប់ ខ្មែរបុរាណសត្វហត្ថិលិង្គនេះ គេច្រើនតែងជាបុស្បុកក្នុងព្រះរាជពិធីដង្ហែព្រះសពព្រះមហាក្សត្រ ឬសពព្រះគ្រូចៅអធិការវត្ត។ 

## នាមសព្ទ 
សត្វបក្សីមួយប្រភេទ មាឌធំសម្បើម មានរូបសណ្ឋានស្រដៀងនឹងដំរី មានចំពុះ មានក្រញាំជើងធំមាំ មានចំអេងស្លាបធំវែង អាចឆាបឆក់សត្វធំៗ មានម្រឹគជាដើម យកធ្វើជាចំណីរបស់វាបាន មានកំណើតនិងលំនៅនាទ្រូងព្រៃហិមពាន្ត វាតែងហើរចេញមករកឆាបឆក់ចំណីឯប្រទេសជិតៗ ព្រៃហិមពាន្តមួយដងមួយកាល; មានរឿងតំណាលថា សត្វហត្ថិលិង្គនេះឯងវាបានឆាបឆក់ព្រះនាងទេវីជាព្រះអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទ បរន្តបៈ វានាំយកព្រះនាងទៅដាក់លើប្រគាបឈើ ព្រះនាងទេវីក៏ប្រសូតព្រះរាជបុត្រ គឺឧទេនកុមារ ដែលតមកបានសោយរាជ្យតសន្តតិវង្សពីព្រះវរបិតា មានព្រះកិត្តិនាមថា ព្រះបាទឧទេន ទ្រង់ជ្រាបមន្តវិជ្ជាខាងការហៅដំរីព្រៃ មានល្បីក្នុងផ្ទៃរឿងនិទានជាប់ មានជាប្រពៃណីឲ្យព្រះមហាក្សត្រិយ៍ពុទ្ធសាសនិក យកព្រះបរមនាមនោះមកតាំងជាឋានន្តរគឺងារនៃពួកមន្ត្រីដែលមានមុខងារនាទីជាអ្នករក្សាដំរីព្រះរាជទ្រព្យ ក្នុងរជ្ជកាលសម័យបុរាណ មានពាក្យថា ឧទេនៗ មានភក្តីឧទេន, ជំនិតឧទេន, ឧទេនស្នេហាជាដើម។ ឃើញថា ក្នុងសម័យព្រេងនាយនោះមានមហាបក្សីហត្ថិលិង្គនេះពិតមែន( ប្រើជា ហត្ថីលិង្គ ឲ្យមានសំឡេងវែងតាមការស្រួលមាត់ហៅក៏បាន ) ។

## ឯកសារយោង 
## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*លោកយាយម៉ៅ
*ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ
*សាសនាខ្មោច
*ព្រះម៉ែនាង​បក់
*ព្រះម៉ែជំនាងទូក
*ព្រះនាងសុនទរីវាណី
*ព្រះភូមិទេវតា 
*រានទេវតា
*ព្រះមហាជ័យពៃរស្រព
*រុក្ខទេវតា
*យ័ន្ត

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំនឿប្រជាប្រិយ
The Gifted (ស៊េរីទូរទស្សន៍ថៃ)

**The Gifted** (ថៃ : The Gifted - นักเรียนพลังกิฟต์ ) គឺជារឿងភាគទូរទស្សន៍ថៃឆ្នាំ ២០១៨ ដែលសម្តែងដោយ Korapat Kirdpan (Nanon), Wachirawit Ruangwiwat (Chimon) ។ Apichaya Thongkham (លីលី), Harit Cheewagaroon (Sing), Ramida Jiranorraphat (Jane), Atthaphan Phunsawat (Gun), Pattadon Janngeon (Fiat), Napasorn Weerayuttvilai (Puimek), Chatchawit Techarukpong (Victor) និង Chayapol Jutamas (AJ) (ជេជេ) ។ ផ្អែកលើខ្សែភាពយន្ដខ្លីឆ្នាំ ២០១៥ ដែលមានចំណងជើងថា The Gifted និងប្រលោមលោក The Gifted ដោយ Dhammarong Sermrittirong (SandOtnim) ស៊េរីនេះធ្វើឡើងតាមសិស្សថ្នាក់ទាបដែលត្រូវបានពន្លឿនទៅជាកម្មវិធីអាថ៌កំបាំងនិងអភិជនដែលសិស្សត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីស្វែងរកនិងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពជំនឿអរូបីរបស់ពួកគេ។ 

## សង្ខេប
ផាវីរ៉ាត់“ ប៉ាង” សិមរិទ្ធីឡុង (កូរ៉ាផាតក្រាំងប៉ាញ) ជាសិស្សពូកែថ្នាក់ទី ១០ ម្នាក់នៅវិទ្យាល័យរិតដា។ នៅទីនេះប្រព័ន្ធចំណាត់ថ្នាក់មួយត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដែលសិស្សត្រូវបានបែងចែកជាថ្នាក់ដោយផ្អែកលើឧត្តមសិក្សា។ ប៉ាងស្ថិតនៅក្នុងថ្នាក់ទី ៨ ដែលជាកម្រិតទាបបំផុតហើយគ្មានក្តីសង្ឃឹមក្នុងការឡើងឋានានុក្រមឡើយ។

ប៉ុន្តែអ្វីគ្រប់យ៉ាងប្រែជាគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ចំពោះប៉ាងនៅពេលដែលគាត់បានឃើញការប្រឡងការប្រឡងរបស់សាលាដែលមិនបានរំពឹងទុកដែលផ្តល់ឱ្យសិស្សថ្នាក់ទាបនូវឱកាសដើម្បីបោះជំហានទៅមុខនៅក្នុងហ្គេមរបស់ពួកគេ។ បន្ថែមលើអាថ៌កំបាំងគាត់ត្រូវបានគេពន្លឿនទៅជា "កម្មវិធីអំណោយ" ដែលជាថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតនិងពិសេសបំផុតនៅក្នុងសាលារៀនដែលមានតែសិស្សមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានទទួលយក។ នៅពេលគាត់ឆ្លងកាត់វគ្គដំបូងរបស់ពួកគេប៉ាងចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍ប្លែកពីកម្មវិធីអំណោយ។ មិនយូរប៉ុន្មានគាត់និងមិត្តរួមថ្នាក់ដែលមានទេពកោសល្យរបស់គាត់បញ្ចេញនូវសក្តានុពលដែលលាក់កំបាំងរបស់ពួកគេគឺសមត្ថភាពជំនឿអរូបីនិងភាពអស្ចារ្យដែលកើតចេញពីបុគ្គលិកលក្ខណៈនិងអាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេ។

អ្វីដែលនៅពីមុខប៉ាងនិងមិត្តរបស់គាត់គឺជាដំណើរដ៏រំភើបនៃការអភិវឌ្ឍសក្តានុពលរបស់ពួកគេដោយរកឃើញអាថ៌កំបាំងដ៏គួរឱ្យរន្ធត់នៅពីក្រោយកម្មវិធីនិងបំបែកប្រព័ន្ធដែលបានធ្វើទារុណកម្មនិស្សិតជាច្រើនជំនាន់។ 

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
* *The Gifted* on GMM 25 website 
* *The Gifted*  on LINE TV
* 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនទូរទស្សន៍ថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តថៃ
លទ្ធិម៉ាក្ស

ម៉ាក្សនិយមគឺជាវិធីសាស្រ្តនៃការវិភាគសេដ្ឋកិច្ចសង្គមដែលប្រើការបកស្រាយសំយោគនិយមនៃការអភិវឌ្ឍន៍ប្រវត្តិសាស្រ្តដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសំភារៈប្រវត្តិសាស្រ្តដើម្បីស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងវណ្ណៈនិងជម្លោះសង្គមក៏ដូចជាទស្សនវិស័យគ្រាមភាសាដើម្បីមើលការផ្លាស់ប្តូរសង្គម។​ https://en.wikipedia.org/wiki/Marxism
ប្រទេសអេសុីបបុរាណ

**ប្រទេសអេសុីបបុរាណ**  ប្រៀបបានទៅនិងព្រៃ គុម្ពោត នៅកណ្តាលវាលលំហខ្សាច់ មានទីតាំងតាមបណ្តោយដង ទន្លេនីល ក្នុងទ្វីប អាហ្វ្រិក ខាងកើត នៃវាលខ្សាច់ សាហារ៉ា ក្បែរឆ្នេរ សមុទ្រក្រហម **អេហ្សុីប** ជាប្រទេសចម្លែកមួយដែលមានទទឹង ១៥ km ប៉ុណ្ណោះ តែបណ្តោយមានរហូត ១០០០ km ទន្លេនីល ជាអាយុជីវិតរបស់ប្រជាជនអេហ្ស៊ីប ប្រសិនបើ គ្មាន ទន្លេនីល **ប្រទេសអេហ្សុីប** ពិសេសប្រជាជន**អេហ្សុីប**ពុំមានអត្ថិភាពបានឡើយ ហេតុនេះហើយទើប ប្រជាជន**អេហ្សុីប** គោរព ទន្លេនីល ដូចទេវមួយអង្គ ប្រហែលក្នុងរង្វង់ឆ្នាំ -៣១០០ ទៅ - ៣០០០ គ.ស មេដឹកនាំ អេហ្ស៊ីបលើ វាយដណ្ដើមយកបាន អេហ្ស៊ីបក្រោម បន្ទាប់មកក៏បង្រួបបង្រួម អេសុីបទាំងពីរ ហើយឡើងសោយរាជ្យដោយតាំំំង ទីក្រុង នៅ ម៉មហ្វីស ។

**ប្រទេសអេហ្សុីបចែកចេញជាពីរគឺ :**

• **អេសុីបលើ:** ស្ថិតនៅតំបន់ខាងត្បូងដែលជាតំបន់ដែលមានធាតុអាកាសក្តៅខ្លាំងហើយពុំសូវមានប្រជាជនរស់នៅឡើយ។

• **អេសុីបក្រោម:** ស្ថិតនៅតំបន់ខាងជើងដែលមានអាកាសធាតុក្តៅល្មមដោយលក្ខណៈបែបនេះហើយបណ្តាលឲមានមនុស្សរស់ច្រើនហើយសម្បូរទីក្រុងធំៗ។

## ដើមកំណើតប្រទេសអេហ្ស៊ីប 
**ប្រទេសអេហ្សុីប**ចែកចេញជាច្រើនតំបន់ ហើយរដ្ឋនីមួយៗក្នុង អំឡុង ៤០០ ឆ្នាំមុន គ.ស បានផ្តល់អរិយធម៌ដ៏រុងរឿងរួចស្រេចទៅហើយក៏ប៉ុន្តែលើការងាររដ្ឋបាលនិងគ្រប់គ្រង រដ្ឋនីមួយៗ ពុំមានឯកភាពគ្នាឡើយ មេដឹកនាំរដ្ឋទាំងនោះតែងមានការប្រកួតប្រជែងប្រយុទ្ធដណ្តើមអំណាចគ្នាឥតឈប់ឈរ រហូតមកដល់រង្វង់ឆ្នាំ ២០០០ មុនគ.ស ទើប**ប្រទេសអេសុីប**ទាំងមូលត្រូវបានបង្រួបបង្រួម ណាមែរ ឡើងគ្រប់គ្រង**ចក្រភពអេសុីប**ទាំងមូលដោយទទួលបរមនាមថា **ផារ៉ាអុង** (Pharaons) **ប្រទេសអេសុីប**របស់រាជវង្ស ផារ៉ាអុង គឺជារដ្ឋខ្លាំំំង ពូកែទី១ នៃ**ប្រវត្តិសាស្ត្រសកលលោក** ព្រោះជនជាតិអេសុីប គោរពស្រឡាញ់និងសាមគ្គីភាពយ៉ាងរឹងមាំជុំំំវិញ ព្រះចៅ ផារ៉ាអុង ប៉ុន្តែទោះបីយ៉ាងណា ប្រទេស អេស៊ីប តែងតែជួបប្រទះនឹងប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងច្រើន ដែលធ្វើឱ្យ**ប្រវត្តិសាស្រ្តអេសុីប**ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ដោយដំណាក់កាលច្របូលច្របល់ដែលបណ្តាលមកពីគ្រោះរាតត្បាតពីខាងក្រៅដែលគេមិនបានដឹងព្រឹត្តិការណ៍ច្បាស់លាស់ដែលគេហៅថា **អន្តរកាល** រវាងចក្រភពធំៗប៉ុន្តែទោះបីយ៉ាងណា**អរិយធម៌អេសុីប** មិនសាបសូន្យឡើយ ។ 

## តើទីក្រុងជាបន្ដបន្ទាប់នៃរាជាណាចក្រក្រអេហ្ស៊ីបបុរាណមានអ្វីខ្លះ 
## ប្រជាជន
ប្រាសាទផ្ទី

ប្រាសាទផ្ទីជាប្រាសាទមានរាងជាការ៉េ ដែលមានទំហំ១៥ម៉ែត្របួនជ្រុង និងមានជញ្ចាំងព័ន្ធជុំវិញកម្ពស់ ១ម៉ែត្រកសាងអំពីថ្មភក់  និងថ្មបាក្រៀម។ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិននៅកណ្តាលបារាយណ៍ខាងកើតនៃប្រាសាទបេងមាលា ដែលស្ថិនៅក្នុងភូមិបេងមាលា ឃុំបេងមាលា ស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប។ នៅចំកណ្តាលប្រាសាទគេមានតម្កល់រូបព្រះពុទ្ធប្រក់នាគសរុបទាំងខឿនមានកម្ពស់៦,៥ម៉ែត្រ អំពីថ្មភក់ ដែកទំនងកសាងឡើងនៅក្នុងរវាងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១២ ទៅចុងសតវត្សរ៍ទី១២ ក្នងរជ្ជកាល ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ប្រាសាទផ្ទីត្រូវបានជុសជុលដោយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា នៅដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ និងត្រូវបានបញ្ចប់ការជួសជុលនៅចុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ដោយការចូលរួមពីវិស័យឯកជន។
## ឯកសារយោង 
ផ្ទី
ឥន្ទ្ររាជ

**ឥន្ទ្ររាជ** ជាប្រភេទប្រលោមលោកច្នៃប្រតិដ្ឋបែបផ្សងព្រេង និងអភីនិហារ និពន្ធដោយលោក ទីម សុឃៀង (ទិនករ)។ ឥន្ទ្ររាជ ជាប្រលោមដែលមានចំនួន៥ភាគ ហើយអ្នកនិពន្ធបានបង្កើតសាច់រឿងដោយផ្សារភ្ជាប់ពិភពរបស់មនុស្ស ទៅនឹងពិភពក្រៅពីមនុស្សដូចជា ឋានសួគ៌ ឋានខ្មោច បិសាច និងសត្វចម្លែកជាដើម។

### សង្ខេប (ភាគទី១) 
ថ្ងៃមួយស្ដេចខ្មោចបានចាប់ម្ដាយរបស់រាជ ដោយឱ្យគេទៅរកព្រះខ័ឌ្គរាជ្យយកមកដោះដូរជាមួយជីវិតម្ដាយរបស់គេ។ រាជក៏សម្រចចិត្តចេញទៅរកព្រះខ័ឌ្គរាជ្យនោះ ដោយមានការចូលរួមពីមិត្តរបស់គេពីរនាក់ទៀត គឺវតីទេវី និងរឹទ្ធិស័ក្តិ។ មនុស្សម្នាក់បានឱ្យផែនទីម្យ៉ាងទៅពួកគេដើម្បីស្វែងរកព្រះខ័ឌ្គរាជ្យ។ ក្នុងដំណើរផ្សងព្រេងទៅរកព្រះខ័ឌ្គនោះពួកគេត្រូវប្ដូរជីវិត ដោយឆ្លងកាត់ដើមឈើមានជីវិត ល្អាងអគ្គី សត្វក្របីភ្លើងដែលមានដងខ្លួនផ្គុំឡើងពីថ្មជាច្រើនដុំ រួមទាំងកុលសម្ព័ន្ធក្នុងព្រៃ រូបចម្លាក់មានវិញ្ញាណ និងសត្វបិសាចចម្លែក ជាពិសេសនោះ គឺមនុស្សពស់ ដែលជាមនុស្សតែមួយបានជួយពួកគេក្នុងការស្វែងរកព្រះខ័ឌ្គរាជ្យ។ ពេលបានព្រះខ័ឌ្គរាជ្យហើយ ពួកគេក៏ទៅកាន់ឋានរបស់ស្ដេចខ្មោចដើម្បីជួយជីវិតម្ដាយត្រលប់មកវិញ តែស្ដេចខ្មោចមិនគោរពពាក្យសន្យាដោយចាប់ពួកគេឃុំទុកព្រោះនៅមានប្រយោជន៍។ មហេសីរបស់ស្ដេចខ្មោចជាមនុស្សគោរពពាក្យសច្ចៈក៏បានលួចយកព្រះខ័ឌ្គដើម្បីនាំអ្នកទាំងបួនត្រលប់ទៅផ្ទះវិញ។ រាជក៏បានយកព្រះខ័ឌ្គទៅប្រគល់ឱ្យព្រះឥន្ទដែលជាស្ដេចឋានសួគ៌ តាមច្រកទ្វាឋានសួគ៌នៅលើភ្នំបូកគោ។ ប៉ុន្តែមានរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងជាច្រើនទៀតដែលរាជមិនបាននឹកស្មានដល់....

### តួអង្គ 
* ឥន្ទ្ររាជ
* វតីទេវី
* រឹទ្ធិសក្តិ
* លោកគ្រូទេពបុរី
* ម្ដាយរបស់រាជ
* ខ្វាន់
* ស្ដេចខ្មោច
* មហេសីស្ដេចខ្មោច
* ព្រះឥន្ទ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
ឡូគី (រឿងភាគធីវី)

***ឡូគី*** គឺជាស៊េរីទូរទស្សន៍អាមេរិចដែលបង្កើតឡើងដោយ លោក Michael Waldron សម្រាប់សេវាកម្មផ្សាយតាម Disney + ដោយផ្អែកលើ រឿង Marvel Comics ដែលបង្ហាញពី លក្ខណៈនៃឈ្មោះដូចគ្នា កំណត់នៅក្នុងភាពយន្តម៉ាវ៉ែល (MCU) និងកើតឡើងបន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍នៃខ្សែភាពយន្ត *Avengers: Endgame* (2019) ដែលឡូគីបានបង្កើតពេលវេលាថ្មី។ *ឡូគី* ត្រូវបានផលិតដោយ ស្ទូឌីយោ Marvel ដោយមាន Waldron ធ្វើជា ប្រធានអ្នកនិពន្ធ និង Kate Herron ដឹកនាំសម្រាប់រដូវកាលដំបូង។

លោក Tom Hiddleston តួនាទីរបស់គាត់ជា ឡូគី ដែលមានចូលរួមដោយតារាផ្សេងទៀត Gugu Mbatha-Raw, Wunmi Mosaku, Eugene Cordero, Tara Strong, Owen Wilson, Sophia Di Martino និង Sasha Lane ផងដែរ។

*ឡូគីបាន* ឲ្យទស្សនានៅថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនាឆ្នាំ ២០២១ និងមាន ៦ ភាគ។ វាជាផ្នែកមួយនៃ ដំណាក់កាលទី ៤ នៃ MCU ។

រឿងសង្ខេប៖ បន្ទាប់ពីបានលួចត្បូង Tesseract ក្នុងអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍នៃ *Avengers: Endgame* (2019) ឡូគីត្រូវបាននាំយកទៅឱ្យអង្គការអាថ៌កំបាំង Time Variance Authority (TVA) ដែលជាអង្គការការិយាធិបតេយ្យដែលនៅក្រៅពេលវេលា, ចន្លោះនិងជាក្រុមតាមដានពេលវេលា។ ពួកគេផ្តល់ជម្រើសដល់ឡូគី៖ គេប្រឈមនឹងការលុបចោលអត្ថិភាពដោយសារធ្វើជា “អ្នករុករានពេលវេលា” ហើយគេត្រូវសង្គ្រោះពេលវេលានិងបញ្ឈប់ការគំរាមកំហែងដ៏ខ្លាំង។ ឡូគីបានជាប់អន្ទាក់ក្នុងរឿងឧក្រិដ្ឋកម្មផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ដោយឆ្លងកាត់ពេលវេលានិងផ្លាស់ប្តូរប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់មនុស្ស។
វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់

លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ ជាបូជាចារ្យកាតូលិកបារាំងមួយអង្គដែលកើតនៅថ្ងៃទី ៥ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៧២ នៅ Château-du-Loir ។

លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ ធ្លាប់បានបម្រើ ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅប្រទេសកម្ពុជា ច្រើនឆ្នាំ ហើយគាត់បានទទួលមុខងារ ជាប្រធាន បណ្តោះអាសន្ន នៃក្រុមសាសនទូតក្រៅប្រទេសនាទីក្រុងបា៉រីស ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ២៤ ខែមិថុនាឆ្នាំ ២០២១ ។

## ជីវប្រវត្តិ
លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ កើតនៅថ្ងៃទី ៥ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៧២ នៅ Château-du-Loir នៅខេត្ត Sarthe ។ គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជាបូជាចារ្យនៅព្រះវិហារធំហៅ Saint-Julien នៅទីក្រុង Le Mans នាថ្ងៃទី ២៤ ខែមិថុនាឆ្នាំ ២០០១ និងទទួលបានការតែងតាំងដើម្បីបំពេញបេសកកម្មរបស់គាត់នៅប្រទេសកម្ពុជា។

មុនពេលចូលរួមបេសកកម្មរបស់គាត់ លោកបានរៀនសូត្រធម៏ នៅវិទ្យាស្ថានកាតូលិកប៉ារីសដើម្បីសិក្សាជំនាញព្រះគម្ពីរពិសិដ្ឋ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ លោកវ៉ាំងសង់ បានផ្តល់វគ្គសិក្សាដំបូងរបស់គាត់នៅក្នុងការបកស្រាយព្រះគម្ពីរនៅកម្ពុជា ។

ពេលនោះ លោក​ វ៉ាំងសង់ បានប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងពេញលេញក្នុងការផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលសិក្សាដល់និស្សិតទេវវិទ្យាល័យនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈការគាំទ្រការអប់រំជាភាសាខ្មែរ​ ។

ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ គាត់បានទទួលខុសត្រូវលើ គណៈកម្មាធិការព្រះគម្ពីរប៊ីបកាតូលិកនៅប្រទេសកម្ពុ ជាជំនួស លោកឪពុក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ប៉ុង្សូ និងជាសមាជិកនៃសមាគមព្រះគម្ពីរកម្ពុជា ។ 

នៅថ្ងៃទី ១២ ខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៦ ក្នុងមហាសន្និបាតនៃក្រុមសានទូតក្រៅព្រទេសនាទីក្រុងបា៉រីស លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ ត្រូវបានតែងតាំងជា អ្នកតំណាងពេញសិទិ្ធ សម្រាប់អាណត្តិ ៦ ឆ្នាំ​ ផង។

នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ លោកឪពុក សេន័យឆាល់ វុំាងសង់ បានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានក្រុមសាសនទូតក្រៅប្រទេសនាទីក្រុងប៉ារីស សម្រាប់រយៈពេល៦ឆ្នាំ (២០២២-២០២៨)។

## ផ្លូវវិញ្ញាណ
លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ បានសិក្សាឈ្វេងយល់ដោយសុីជម្រៅពីព្រះគម្ពីរបរិសុទ្ធ​ ។ សម្រាប់លោក​នេះកឺជាមួលដ្ធាននៃបេសកកម្មនៃការផ្សាយដំណឹងល្អក្នុងការកែប្រែចិត្តស្តាប់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ថា៖ «មុនពេលទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹក គេត្រូវអានព្រះគម្ពីរដំណឹងល្អ ឲ្យស្វែងយល់ថា តើ ព្រះយេស៊ូ ជាអ្នកណា ? » បទពិសោធន៍ជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនារបស់គាត់ ក៏ជាឱកាសមួយសម្រាប់គាត់ ដើម្បី«ផ្ចង់អារម្មណ៍លើព្រះគ្រីស្ទ» នៅក្នុងការសន្ទនារបស់គាត់ជាមួយពុទ្ធសាសនិកជន ។

## តំណភ្ជាប់ក្រៅ
* ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅកម្ពុជា - ការិយាល័យផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានកាតូលិកកម្ពុជា
* Vatican.va - គេហទំព័រ​ផ្លូវការ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
គុយ ឡូត

លោក គុយ ឡូត ជាអ្នក​និពន្ធេ​ក្នុង​សមាគម​អ្នក​និពន្ធ​ខ្មែរ​សម័យ​សាធារណរដ្ឋ។​ លោក គុយ ឡូត បាន​បោះពុម្ព​រឿងប្រលោមលោក​មនោសញ្ចេតនា​និងប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជា​ច្រើន។ 

## ជីវប្រវត្តិ
លោក គុយ ឡុត កើត​នៅ​ថ្ងៃទី ១៦ ខែមករា​ឆ្នាំ ១៩៤០ នៅភូមិ​សុខគង់ សង្កាត់​កោង​មាស ខេត្ត​កំពង់ចាម។ ឪពុក​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេហៅ​ថា គុយ ទួន និង​ម្តាយ​របស់​គាត់​ឈ្មោះ អ៊ូតូច ។ គាត់​ជា​សមាជិក​ក្មេង​ជាង​គេ​នៃសមាគម​អ្នកនិពន្ធខ្មែរ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៦៦ ។

ប្រលោមលោក​មនោសញ្ចេតនា​ដំបូង​របស់​គាត់​ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា *ល្ខោននិយាយរឿង* បាន​ឈ្នះ​រង្វាន់​លើកទឹកចិត្ត ក្នុង​ពានរង្វាន់​អក្សរសិល្ប៍​ឥន្ទ្រទេវី ដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៦១ ។

បន្ទាប់​ពី​ជោគជ័យ​នៃ​ប្រលោមលោក​ដំបូងនេះ​ លោក គុយ ឡុត បាន​សរសេរ ៣ ក្បាល បន្ថែម​ទៀត៖
* *ដែនដួងចិត្ត* នៅឆ្នាំ ១៩៦៣
* *ព្រលឹងចងពៀរ* ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤
* *ពូខមួយត្រួយពិរ* ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧៖ ប្រលោមលោក​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​នាំយកមក​បញ្ចាំង​ជា​មួយ​តួសម្តែងល្បី ៗ រូប​នា​ពេល​នោះ​គឺ​ លោក យុត ជាង និង នាង ម៉ុន ថា ។

ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៦៥ មក លោក គុយ ឡុត បាន​ចាប់ផ្តើម​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ប្រវតិ្តសាស្រ្ត​នៃ​ប្រទេសកម្ពុជា​ពី​ព្រះរាជពង្សាវតារ​ប្រទេសកម្ពុជា។ គាត់​ប្រើ​វា​ដើម្បី​អនុវត្ត​ការសរសេរ​ប្រលោមលោក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូច​ជា៖
* *ព្រះបាទត្រសក់ផ្អែម* នៅឆ្នាំ ១៩៦៥
* *ព្រះបាទពញាយ៉ាត* ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៦
* *អ្នកតា ឃ្លាំងមឿង* នៅឆ្នាំ ១៩៦៧
* *កែវព្រះភ្លើង* នៅឆ្នាំ ១៩៧១
* *ឧកញ៉ាចាតុរុង្គយស* នៅឆ្នាំ ១៩៧២

នៅ​ក្នុង​ប្រលោមលោក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​មុន​ឆ្នាំ ១៩៧០ លោក គុយ​ឡុត​បាន​អះអាង​ថា​ខ្លួន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​តំណែង​រាជានិយម​ដែល​លើក​តម្កើង​ព្រះមហាក្សត្រ  និង​បង្ហាញ​ភាព​ស្មោះត្រង់​ចំពោះ​ព្រះមកុដ ។ ប៉ុន្តែ​បន្ទាប់ពី​រដ្ឋប្រហារយោធា​ឆ្នាំ ១៩៧០ លោក​បាន​ប្តូរ​ជំហរ​នយោបាយ​របស់​លោក​នៅ​ក្នុង​រឿង​ប្រលោមលោក​ប្រឆាំង​នឹង​រាជានិយម។

ដោយសារ​លោក គុយ ឡុត ពិតជា​អ្នកស្នេហាជាតិ​ គាត់​បាន​សរសេរ​ជីវប្រវត្តិដំបូង​របស់​លោកអាចារ្ស ហែម ចៀវ ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រែក្លាយទៅជា​កំណាព្យមួយ​ដែលមានឈ្មោះថា ប្រវត្តិអាចារ្យ ហែម ចៀវ (កំណាព្យ)  និពន្ធ​ដោយ វ៉ា ប៊ុណ្ណនី ។

## កេរ្តិ៍ឈ្មោះ 
គេ​តែង​តែ​ចំអន់​លេង​ហៅ​លោក គុយ ឡុត ​ថា​"អង្គុយលោត" ។ ក្នុង​សម័យ​នោះ លោក​អង្គុយ​លោត​ សរសេរ​ប្រលោមលោករឿង​ សញ្ញាមកុដរាជ​ដាក់​ប្រឡង​ជាប់​លេខ១រង្វាន់​ឥន្ទ្រទេវី​ ឆ្នាំ១៩៧៣​ ដែល​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ពានរង្វាន់ "ក្រម ង៉ុយ"​ វិញ តាំង​ពីឆ្នាំ១៩៧០​មក​ម្លេះ។ ពេលនោះ​វិទ្យុផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​ហៅ​គាត់​ថា​អ្នកិពន្អរៀមច្បង ក៏​ត្រូវ​គ្រូៗ​ក្នុង​សមាគម​ហៅគាត់​ថា​រៀមច្បង​នាំ​ឲ្យ​គាត់​មាន​ការអៀន​ យ៉ាងខ្លាំង​ដើរ​អង្វរ​កុំ​ឲ្យ​ហៅ​ព្រោះ​គាត់​ក្មេង​ជាង​គេ។

## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
*ជីវប្រវត្តិព្រះអាចារ្យ ហែម ចៀវ ដោយ​លោក គុយ ឡូត
លេខសៀវភៅស្តង់ដារអន្តរជាតិ

**លេខសៀវភៅស្តង់ដារអន្តរជាតិ** (អង់គ្លេស: International Standard Book Number (ISBN) ជាលេខសម្គាល់សៀវភៅពាណិជ្ជកម្ម ដែលបានចុះបញ្ជីរភ្នាក់ងារ ISBN អន្តរជាតិ ។

## ឯកសារយោង
ជូអាន ខាឡូសទី ១

**ជូអាន ខាឡូសទី ១**  គឺជាស្តេចនៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ សោយរាជ្យនៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៧៥ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៤

ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ ហ្វ្រង់កូបានតែងតាំងព្រះអង្គឱ្យធ្វើជាស្តេចបន្ទាប់។ នៅពេលហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ ហ្វ្រង់កូសោយទីវង្គត់បាន ៣ ថ្ងៃក្រោយមកព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យជាស្តេចអេស្បាញ។ គាត់បានដើរតួនាទីយ៉ាងធំនៅក្នុងការផ្លាស់ប្តូររបស់អេស្ប៉ាញពីរបបផ្តាច់ការទៅជាប្រជាធិបតេយ្យប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ២០១៤ គាត់បានដាក់រាជ្យដោយសារតែបញ្ហាសុខភាពនិងរឿងអាស្រូវពុករលួយរបស់គាត់។អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត 

## យោង
រូបនឹងនាមរូប

**រូប​​នឺងនាមរូប**

**ក**_រូប គឺអាចប៉ះពាល់ មើលឃើញដោយភ្នែក។
ទុក្ខរបស់រូបនោះមាន៤យ៉ាងគឺ
* ១- ជាតិទុក្ខ ទុក្ខព្រោះការកើត
* ២- ជរាទុក្ខ ទុក្ខព្រោះ ជារាគឺចាស់
* ៣- ព្យាធិទុក្ខ ទុក្ខព្រោះព្យាធិ គឺការឈឺចុកចាប់
* ៤- មរណទុក្ខ ទុក្ខព្រោះមរណៈ គឺការស្លាប់ ។

**ខ**_នាមរូប ការកំណត់សំរាប់សំគាល់ហៅរូប។នាមរូបមានទុក្ខ៨

​​* ១_សោកទុក្ខ
* ២_បរិទេវទុក្ខ
​​​​​​​* ៣_ទុក្ខទុក្ខ
* ៤_ទោមនស្សទុក្ខ
​* ៥_ឧបាយាសទុក្ខ
​​​​* ៦_អប្បិយេហិវិប្បយោគទុក្ខ
* ៧_បិយេហិវិប្បយោគទុក្ខ
​* ៨_យប្បិច្ឆំនលភតិតម្ឃិទុក្ខ

**គ-** ឧទាហរណ៏ៈ

-រូប => មនុស្ស ,សត្វគោ ត្រូវតែមានទុក្ខទី៤ គឺស្លាប់។
-នាមរូប=> នាយកុយ មានតែទុក្ខទី៦ គឹជួបសត្វនឹងសង្ខាដែលមិនពេញចិត្ត ឯនាយក្រឹម មានទុក្ខទី៨ គឹប៉ងចង់មានលុយ១ពាន់លានដុល្លា ហើយរកមិនបាន។
_ឧទាហរណ៏: ទុក្ខរបស់រូប គឺកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ (រូបមិនដែលចង់បាន១លានដុល្លាទេ)។
_នាមរូប(និយាយងាយល់គឺឈ្មោះហៅសំគាល់រូប ឧកញ៉ា ហេង, ឆ្កែខ្ញុំឈ្មោះអាខ្មៅ)ហើយនាមរូបនេះហើយដែលមានទុក្ខ៨ ខុសពីរូប(ឧកញ៉ហេងខឹងទិញដីមិនបាន)មិនមែនរូបមានស្លឹក​​​​       ​    ត្រចៀកកំបិតច្រមុះធំភ្នែកលានខឹងទេគឺនាមរូបឧកញ៉ាហេងខឹង។

**សង្ខារ​​​​ នឹង​ វិញ្ញាណ**

''*សង្ខារ= *​​​​ ជីវិត,សព៌ាង្គកាយ
something that has been formed; matter, substance, inherent properties and modality of substance or matter; arrangement, placement, location;  ​​​​​ ​ ​​   thought, idea; life; material existence, everything that exists in the world.

''*វិញ្ញាណ=​​​ * ​ធម្មជាតិដឹងច្បាស់នៅនូវអារម្មណ៏(ចិត្ត)
feeling, sensation, sense (as the five senses); soul, spirit; mind, intellect, reason; consciousness; life-force
វិញញាក្ខន្ធឫវិញ្ញាណក្ខន្ធ=ពួកចិត្ត(រាប់ចូលក្នុងខន្ធ៥)
memory, consciousness, thought, faculty; soul …
នាមរូបី

## នាមរូបី (concrete noun) សំរាប់សំគាល់ឈ្មោះមនុស្ស សត្វ វត្ថុ និងទីកន្លែង ដែលអាចដឹងដោយចក្ខុវិញ្ញាណ (eyes) និង​កាយវិញ្ញាណ (physically)។
វី (អ្នកចម្រៀង)

**គីម ថែហ្យង់** (, Kim Tae-hyung កើត 30 ធ្នូ 1995) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា **វី** (V) ជាអ្នកចម្រៀងប្រុស តារាសម្តែង និងអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងជនជាតិកូរ៉េ  eខាងត្បូង គាត់គឺជាអ្នកចម្រៀងរបស់ក្រុម BTS ក្រុមតន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងប្រុសកូរ៉េ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងកូរ៉េ
ភូមិក្រឡាញ់ទី ២

**ភូមិក្រឡាញ់ទី ២** ឃុំសម្បត្ដិមានជ័យ ស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀង

ក្រឡាញ់ទី ២
ភូមិហាន់ជ័យ៣

**ភូមិហាន់ជ័យទី៣** ជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅ ឃុំហាន់ជ័យ(ស្រុកឆ្លូង)ខេត្ត ក្រចេះ ប្រទេសកម្ពុជា មានព្រំប្រទល់ខាងកើតនិងខាងលិចនៅអមសងខាង រវាងវត្តពោធិហាន់ជ័យ(ហាន់ជ័យទី៣) រហូតដល់វត្តពោធិវ័នហាន់ជ័យក្រោម(ហាន់ជ័យទី៤) ខាងជើងជាប់នឹងមាត់ទន្លេ(កោះតាស៊ុយ) ខាងត្បូងជាប់នឹងខេត្តត្បូងឃ្មុំ  ភូមិនេះមានផ្លូវចំនួនបី ខ្សែ គឺផ្លូវកណ្តាល ផ្លូវមាត់ទន្លេ ( ផ្លូវទី១ តាមការនិយមនិយាយ ) និងផ្លូវលេខ ៣ នៅទីនេះសម្បូរដោយដំណាំកសិកម្មដូចជា ស្រូវ (ចាប់ពីរដូវវស្សា) ចម្ការថ្នាំ (ចាប់ពីរដូវប្រាំង) 

## សូមមើលផងដែរ 
• វិទ្យាល័យសិលាវេទីគាតឈន់ 

• វត្តពោធិហាន់ជ័យ
ស្មូត

ការ **ស្មូត** កំណាព្យ គឺជាទម្រង់សិល្បៈមួយបែបដែលចាក់ឬសយ៉ាងជ្រៅក្នុងសង្គមខ្មែរ។ រាប់រយឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការស្មូតកំណាព្យគឺជាផ្នែកសំខាន់មួយក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលរួមមានដូចជាម្តាយស្មូតបំពេរកូនអោយគេង និង តារាកំប្លែងស្មូត្រកំណាព្យជាពាក្យកំប្លែងជាដើម។

## ប្រភពដើមនៃពាក្យ «ស្មូត» 
ស្មូត្រ​មកពី​ពាក្យ​ថា «​សូត្រ​បទ​រលាក់រលែក​ស្រែក​ជា​តម្អូញ​មាន​ទំនងជា​ទំនួញ​រៀបរាប់​»​។ រៀង​រហូត​មក បទ​ទំនួញ​នេះ​ច្រើន​ប្រើប្រាស់​នៅក្នុង​ពិធី​បុណ្យសព ប៉ុន្ដែ​ឥឡូវ​កាន់តែ​មាន​ភាពទូលំទូលាយ​ជាង​មុន ដោយ​គេ​អាច​សូត្រ​នៅក្នុង​កម្មវិធី​បុណ្យ​ជាច្រើន​ដូចជា​បុណ្យ​ចម្រើន​ព្រះជន្ម បុណ្យបច្ច័យបួន និង​បុណ្យ​ដែល​ផ្សារភ្ជាប់​នឹង​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ជាច្រើន​ទៀត​។​

ពាក្ស «​ ស្មូត » គឺជាការផ្លាស់ប្តូរលក្ខណៈនៃសូរិយារឹស « សូត្រា » សំដៅទៅលើការបួងសួងឬខដោយមានអាត្ម័នបុព្វហេតុដែលបង្កើតអោយមានកិរិយាស័ព្ទសកម្ម «សូត្រ» ពោលគឺដើម្បីបួងសួងអោយក្លាយជាអង្គធាតុពិត « ស្មូត​​ » មានន័យថាធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាក់អធិស្ឋាន។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរថា « ថ្លង » ក្លាយជា «​ តម្លង់ » ពោលគឺធ្វើឱ្យមនុស្សក្លាយទៅថ្លង់។

## មុខងារនិងការប្រើប្រាស់ 
រៀង​រហូត​មក​បទ​ទំនួញ​នេះ​ច្រើន​ប្រើ ប្រាស់​នៅ​ក្នុង​ពិធីបុណ្យ​សព ប៉ុន្ដែ​ឥឡូវ​វា​គ្រាន់​តែ​មាន​ភាព​ទូលំ​ទូលាយ​ជាង​មុន ដោយ​គេ​អាច​សូត្រ​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​បុណ្យ​ជាច្រើន ដូចជា បុណ្យ​ចម្រើន​ព្រះជន្ម បុណ្យ​បច្ឆ័យ​បួន និង​បុណ្យ​ដែល​ផ្សារ​ភ្ជាប់​នឹង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ជាច្រើន​ទៀត។
 
ស្មូតមានមុខងារមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលអាចត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ដូចជា៖ការសោកសង្រេង ទំនួញ រឿងនិទាន រឿងល្ខោន ជីវិតរបស់ព្រះពុទ្ធ និងការអធិស្ឋាន និងពរផ្សេងៗ។

ទំរង់ប្រជាប្រិយបំផុតនៃស្មូត្រដែលច្រៀងក្នុងឱកាស បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ គឺ ទំនួញព្រេត (ទំនួញប្រេតដែលជាទំនួលខុសត្រូវនៃព្រលឹងខ្មោច) ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងទៅលើជំនឿប្រជាប្រិយខ្មែរចំពោះឥទ្ធិពលអាក្រក់របស់ខ្មោច។

## របៀប​សូត្រ 
របៀប​សូត្រ​មាន ទាំង​អស់​ជាង ៦០ របៀប។ ចំណុច​សំខាន់​ដំបូង​បំផុត​គឺ​សំឡេង។

## ឯកសារ​យោង
ភូមិសួងកើត

**ភូមិសួងកើត** សង្កាត់សួង ក្រុងសួក្រុងសួងង ខេត្តត្បូងឃ្មុំ
រាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២

**រាជេន្ទ្រវម៌្មទេវៈទី២** (អង់គ្លេស: Rajendravarman II) (Kh-pronoun: Reajendra Varaman II) (ប្រ.ស|គ.ស ០០០-៩៦៨) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៩៤៤-៩៦៨) ក្រោយទទួលរាជសម្បត្តិគ្រងរាជជាផ្លូវការ​ណ៍ ឆ្នាំ៩៤៧ នៃគ.សករាជ ទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា **"ព្រះគម្ដែងអញស្រីរាជេន្ទ្រវម៌្មទេវៈ"** តាមពង្សសាវតា ព្រះអង្គត្រូវជាប្អូនបង្កើត ព្រះបាទ ស្រីហស៌វម៌្មទេវៈទី២ ដែលត្រូវបានកងទ័ពចូឡា (អង់គ្លេស: Chola dynasty) វាយចូលកាន់កាប់ រាជធានីកោះកេរ្តិ៍ អស់រយៈពេល ​៣ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ ៩៤៤ ដល់ឆ្នាំ ៩៤៧ នៃគ.សករាជ ទើបព្រះបាទ រាជេន្ទ្រវម៌្មទេវៈទី២ លើកទ័ពមកបណ្ដេញ ចាមចូឡា ឱ្យដកត្រឡប់ទៅវិញ ។ 

## ការវិលត្រឡប់មកយសោធរៈបុរៈវិញ 
ក្រោយពេលព្រះបាទ "រាជេន្ទ្រវម៌្មទេវៈទី២" លើកទ័ពបណ្ដេញចាមចូឡា ឱ្យដកត្រឡប់ទៅវិញក្នុងឆ្នាំ ៩៤៧ នៃគ.សករាជ រយៈពេល ៣ឆ្នាំបន្ទាប់ ក្នុងឆ្នាំ ៩៥០ នៃគ.សករាជ ព្រះអង្គ​សំរេចចិត្តផ្លាសរាជធានីត្រឡប់ទៅ "យសោធរបូរ" វិញ និងបានសាងសង់សំណង់ស្ថាប័ត្យកម្មជាច្រើនឡើងវិញក្នុងតំបន់នោះ មានដូចជា៖ ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ប្រាសាទប្រែរូប...ល.។   ក្រោយពីព្រះអង្គគ្រងរាជសម្បត្តិ ក្នុងឆ្នាំ ៩៥០ នៃគ.សករាជ ដដែល
ព្រះបាទ រាជេន្ទ្រវម៌្មទេវៈទី២ ដែលជាស្ដេចសឹកសង្គ្រាមយ៉ាងខ្លាំងពូកែ បានវាយប្រយុទ្ធតទល់និងពួកចាម្ប៉ា ដែលជាចាមម៉ាឡេ បានវាយសងសឹកសង្គ្រប់យ៉ាងខ្លាំងក្លា ជួសព្រះរាមរបស់ខ្លួនគឺព្រះបាទ ហស៌វម៌្មទេវៈទី២ ដែលត្រូវបានកងទ័ពចាម នៃឧបទ្វីបម៉ាឡេ (អង់គ្លេស: Malay Peninsula) ចាប់យកជាឈ្លើយសឹករួចធ្វើឃាតនៅទីនោះ សង្គ្រាមរយៈពេល ២ឆ្នាំ កងទ័ព​ចាមម៉ាឡេបានចុះទន់ខ្សោយ ព្រះបាទ រាជេន្វម៌្មទេវៈទី២​ ក៏បានឡោមព័ទរឹបយករាជធានី "ស្រីវិជ័យ" (អង់គ្លេស: Srivijaya) បានទាំងស្រុងក្នុងឆ្នាំ ៩៥២ នៃគ​.សករាជ ។ 

## សិល្បៈ​ក្បាច់លម្អ 
**Rajendravarman II Art Ornament**

សិល្បៈចម្លាក់​ក្បាច់​លម្អ​នៃស្ថាប័ត្យកម្មខ្មែរ​ក្នុងរាជព្រះបាទ​"រាជេន្ទ្រវម៌្មទេវៈទី២" ដែលបានរចនាចម្លាក់ បង្ហាញ​​ដូចផ្ទាំងគំនូរផុសបែប (3D) ដែលពណ៌នាអំពី​ ខ្សែររឿងទេវៈកថាជាច្រើនដូចជា៖ ​មហាភារតៈ រាមកេរ្តិ៍ អវតារនរៈសិង្ហ និងខ្សែររឿងទេពទេវៈកថា ជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលមើលទៅប្រកបដោយភាពរស់រវើក ក្នុងរចនាបថ (Style) នៃស្ថាប័ត្យកម្មរបស់ព្រះអង្គដែលត្រូវបានអ្នកប្រវត្តិវិទូរជាច្រើនលើកយកមកសិក្សាអំពី ចម្លាក់ក្បាច់រចនាតែងលម្អប្រាសាទរបស់ព្រះអង្គក្នុងបែបបទស្ថាប័ត្យកម្ម ។ 

## រចនាបថនៃស្ថាប័ត្យកម្ម 
**Architectural style**

 គ្រិស្ដសករាជ ៩៦៧]]
រចនាបថនៃស្ថាប័ត្យកម្ម ក្នុងរាជព្រះបាទ ​"រាជេន្ទ្រវម៌្មទេវៈទី២" ត្រូវបានគេជឿថាជា ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្ពង់ខ្ពស់មួយ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាសនូវប្រភេទថ្មភក់ពណ៌ផ្កាឈូក (អង់គ្លេស:Pink sandstone) ដ៏កម្រ ក្នុងសំណង់ស្ថាប័ត្យកម្មរបស់ព្រះអង្គ ដែលត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងល្អិតល្អន់បំផុត ។  ស្ថាបត្យកម្ម​ប្រាសាទដ៏មនោរម្យដែលមានភាពទាក់ទាញដោយថ្មភក់ពណ៌ផ្កាឈូ រកឃើញដោយព្រាហ្មណ៍​បាគូប្រចាំរាជវាំងនាម "យជ្ញវរាហៈ" (អង់គ្លេស: Yajnavaraha) ដែលត្រូវជាចៅព្រះបាទ "ហស៌វម៌្មទេវៈទី១" ដែលនាំយកប្រភេទថ្មពណ៌ផ្កាឈូកមកសាងសង់សំណង់ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ដែលជាប្រាសាទមានរចនាបថដ៏ល្អឯក ។ 

## ស្ថាបត្យកម្ម​ដែលទ្រង់បានកសាង 
* ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើត គ.សករាជ 952 AD.

* ប្រាសាទបាទជុំ គ.សករាជ 953 AD. ស្នាដៃស្ថាប័ត្យកម្ម ដោយព្រះគ្រូ "កវិន្ទ្រារិមថន" (អង់គ្លេស: Kavindrarimthana)  

* ប្រាសាទប្រែរូប គ.សករាជ 961 AD.
* ប្រាសាទបន្ទាយស្រី គ.សករាជ 967 AD.

## មើលផងដែរ 
* រាជានិយមកម្ពុជា

## តំណភ្ជាប់ រជ្ជកាលគ្រងរាជ 
## ឯកសារ​យោង
ឧកញ៉ា

ពាក្យ **ឧកញ៉ា** ជា គោរម្យងារ នៃមន្ត្រីដែលមានបណ្ដាសក្ត័ថ្នាក់ខ្ពស់ ក្នុងជួររាជការ ឬនាហ្មឺនមន្ត្រីធ្វើការថ្វាយហ្លួងប្រចាំព្រះរាជវាំង នាសម័យបុរាណ ដែលងារ "ឧកញ៉ា/លោកឧកញ៉ា" នេះមាន២ប្រភេទ ដែលសុទ្ធតែទទួលបានការតែងតាំងដោយព្រះរាជក្រឹត្យពីព្រះមហាក្សត្រ។

## អត្ថន័យ
ឧកញ៉ា ជាងារនៃបណ្ដាសក្ត័មន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់ក្នុងជួររាជការ និង ភាគច្រើនជានាហ្មឺនមន្ត្រីដែលនៅបំរើការប្រចាំព្រះរាជវាំង ធ្វើកិច្ចការថ្វាយព្រះមហាក្សត្រស្ដេចផែនដី និងជាអ្នកដែលចេះដឹងជ្រៅជ្រៈ ដឹកនាំកម្មវិធីផ្សេងៗក្នុងព្រះរាជវាំងមានស្នាដៃល្អជោគជ័យក្នុងកិច្ចការងារជូនរាជការ ហើយទទួលបានគោរពស្រលាញ់ពីនាហ្មីនមន្ត្រីខ្ញុំរាជការនៅជុំវិញខ្លួន។

## មុខងារ 
អ្នកឧកញ៉ា ជាងារកិត្តិយស ដែលព្រះករុណាម្ចាស់ផែនដី ស្ដេចទ្រង់សព្វព្រះទ័យ ប្រទានដល់កូនចៅប្រជារាស្ត្រដែលជាអ្នកមានអាជីវកម្មសុច្ចរិត មានទ្រព្យសម្បត្តិស្ដុកស្ដម្ភច្រើនលើសអស់បណ្ដាជនដទៃ ហើយដែលបានរួមបរិចាគទ្រព្យធន វិភាគទានចូលរួមចំនែកច្រើនជួយកសាងជាតិ ជួយប្រជារាស្ត្រ ជួយផ្នែកមនុស្សធម៌សង្គម ក្នុងព្រះនគរ ហើយទទួលបានការគោរព ស្រលាញ់ពីបណ្ដាជន ប្រជារាស្ត្រទូទៅ ទើបទទួលបានងារកិត្តិយស ជាឧកញ៉ា 

## តម្លៃ 
ឆ្នាំ ២០១៧ រាជរដ្ឋាភិបាល​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​បាន​សម្រេច​ធ្វើការ​ផ្លាស់​ប្តូរ ឬ​តម្លើង​ថ្លៃ​ចំពោះ​គោរមងារ «​ឧកញ៉ា​» ខណៈ​ពី​មុន​គោរមងារ «​ឧកញ៉ា​» តម្រូវ​ត្រឹមតែ​១០​ម៉ឺន​ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ ។ យោង​តាម​អនុក្រឹត្យ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ដែល​បោះត្រា និង​ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​សម្ដេច​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០១៧ ​សប្បុរស់ជន​ណា​ដែល​មាន​បំណង​ចូលរួម​កសាងនិង​អភិវឌ្ឍ​ន៏​ប្រទេស​ជាតិ​ដោយ​មាន​តម្លៃ​ចាប់ពី​៥០​ម៉ឺន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ឡើង​ទៅ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​គោរមងារ​ជា «​ឧកញ៉ា​» ។

## ការវិវត្តន៍ 
ឧកញ៉ា គឺជាគោរមងារសម្រាប់បុគ្គលណា ដែលបានបរិច្ចាគធនធានផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងបរិមាណកំណត់ ដើម្បីកសាងសមិទ្ធផលជាប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិ។ នៅ​កម្ពុជា បុគ្គលដែលបានទទួលងារជាឧកញ៉ា មានបរិមាណកើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងការកើនឡើងនេះ គេសង្កេតឃើញថា តម្លៃនៃបុគ្គលជាឧកញ៉ា ក៏ធ្លាក់ចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែរ។ ទង្វើ​មិន​គប្បី​​របស់​ឧកញ៉ា​មួយ​ចំនួន ឬ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទៅ​លើ​ឧកញ៉ា​មួយ​ចំនួន​ថា​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​ឆ្គង បាន​​ធ្វើ​ឲ្យ​តម្លៃ​របស់​ឧកញ៉ា​នៅ​កម្ពុជា​ធ្លាក់​ចុះ​។

## ឧកញ៉ាដ៏ល្បីល្បាញ 
ព្រះមហាក្សត្រក៏ទ្រង់សព្វព្រះទ័យ ប្រទានងារឋានៈសក្ដ័ខ្ពស់ ជា "ឧកញ៉ា" ដើម្បីជាកិត្តិយសបន្ដែម ដែលងារឧកញ៉ាទាំងនោះមានដូចជា÷ 
* ឧកញ៉ាវៀងសូរ
* ឧកញ៉ាស្រាលមាន់
* ឧកញ៉ាលំពាំងទេព
* ឧកញ៉ាព្រះឃ្លាំងនង ជាដើម​៕

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាខ្មែរក្នុងរឿងនិទាន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ានៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាសម័យចតុមុខ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាសម័យអាណានិគមបារាំង
ជីស៊ូ

**គីម ជីស៊ូ** (, Kim Ji-soo, កើត ៣ មករា ១៩៩៥) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា **ជីស៊ូ** ជាអ្នកចម្រៀងនិងតារាសម្ដែងស្រីជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង នាងចាប់ផ្តើម Debut នៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៦ ជាសមាជិករបស់ក្រុម Blackpink

## ប្រវត្តិ 
### ជីវិតដំបូង 
កើតថ្ងៃទី ៣ មករា ១៩៩៥ នៅគុនផូ ខេត្តក្យងគី, ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងមានបងប្រុសនិងបងស្រីម្នាក់ ក្នុងនាមជាកុមារ នាងលេងបាល់បោះនិងចូលរួមថ្នាក់តេក្វាន់ដូ នាងក៏ជាអ្នកគាំទ្ររបស់ TVXQ ផងដែរកាលពីកុមារភាព

### ឆ្នាំ ២០១១-២០១៦: ការចាប់ផ្តើមអាជីពនិងបើក Debut ជាមួយក្រុម Blackpink 
ឆ្នាំ ២០១១ ជីស៊ូបានចូលរួម YG Entertainment តាមរយៈការធ្វើសវនកម្មក្នុងនាមជាសិក្ខាកាម នៅឆ្នាំ ២០១៥ នាងបានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងល្ខោនទូរទស្សន៍ The Producers ក្នុងប៉ុស្តិ៍​ KBS2 ជាមួយ Sandara Park របស់ក្រុម 2 NE1ស្លាកមិត្តរួម និង ខាង ស៊ឹងយូន របស់ក្រុម Winner ហើយបានបង្ហាញនៅក្នុងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាច្រើន រួមទាំងអ្នកដែលសម្រាប់ Samsonite រួមជាមួយតារាសម្តែង លី មិនហូ ឯកសណ្ឋានឆ្លាត LG Electronics, និង Nikon

ជីស៊ូបាន Debut ជាសមាជិកម្នាក់ក្នុងចំណោមសមាជិកបួននាក់របស់ក្រុម Blackpink នៅថ្ងៃទី ៨ ខែសីហាឆ្នាំ ២០១៦ រួមជាមួយ ជេនី​ គី​ម, រ៉ូសេ និង លីសា ជាមួយនឹងការចេញអាល់ប៊ុមទោល Square one របស់ពួកគេ ជីស៊ូគឺជាសមាជិកចាស់ជាងគេរបស់ក្រុម Blackpink នាងប្រថុយក្នុងការសម្តែងក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ជាមួយសម្ដែងរូបរាងសម្ដែងខ្លីក្នុង Arthdal Chronicles ល្ខោនរវើរវាយក្នុង tVN នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែសីហាឆ្នាំ ២០២០ YG Entertainment បានបញ្ជាក់ជីស៊ូនាងនឹងសម្តែងជាតួឯកដំបូងក្នុងនាមជាតួឯកស្រីនៅក្នុង Snowdrop រឿងភាគ JTBC នាពេលខាងមុខនេះ រួមជាមួយតារាសម្តែង ចុង ហែអ៊ីន គួរកត់សម្គាល់ តាមរយៈ Blackpink ស្ទូឌីយោអាល់ប៊ុមភាសាកូរ៉េដំបូង The Album ជីស៊ូបានរួមគ្នាសរសេរបទចំរៀងនាំមុខរបស់ពួកគេ "Lovesick Girls"

## ឥទ្ធិពល 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|Jisoo in a June 2019 Sydney performance
ជីស៊ូបានចំណាត់ថ្នាក់ជា Kpop Idol មានប្រជាប្រិយបំផុតទី ១០ នៅឆ្នាំ ២០១៨ និងទី ១៩ នៅក្នុងការស្ទង់មតិប្រចាំឆ្នាំដែលបានធ្វើឡើងដោយ Gallup Korea នៅឆ្នាំ ២០១៩ នាងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជា Kpop idol ស្រីដែលមានប្រជាប្រិយបំផុតទី ៦ នៅក្នុងការស្ទង់មតិរបស់ទាហានដែលកំពុងបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធានៅកូរ៉េខាងត្បូង គិតត្រឹមខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០២១ នាងគឺជា K-pop Idol ដែលមានអ្នកតាមដានច្រើនជាងគេទី ៣ នៅលើ Instagram រួមជាមួយសមាជិកក្រុមតន្រ្តីគឺរ៉ូសេ នៅឆ្នាំ ២០១៩ នាងត្រូវបានជ្រើសរើសជាផ្នែកមួយនៃអាជីវកម្មម៉ូដ (BoF) ៥០០ "សន្ទស្សន៍វិជ្ជាជីវៈច្បាស់លាស់" របស់មនុស្សបង្កើតឧស្សាហកម្មម៉ូដ ២,៤ ទ្រីលានដុល្លារ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងស្រីកូរ៉េ

## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
* Blackpink official website
* 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងកូរ៉េ
ម៉ាន់ដាឡាយ

**ទីក្រុងម៉ាន់ដាឡាយ** មានទីតាំងស្ថិតនៅលើ ច្រាំងទន្លេ ឥរ៉ាវតី គឺជាទីក្រុងធំបំផុតទី២ នៅក្នុងប្រទេស មីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា)វាគឺជារាជធានីនៃរាជវង្សចុងក្រោយរបស់ប្រទេសភូមាគឺចន្លោះឆ្នាំ ១៨៦០ ដល់ ១៨៨៥ ក្រោមរាជវង្សកូបោន ហើយត្រូវបានគេដាក់រហស្សនាមថា **ទីក្រុងនៃគ្រឿងអលង្ការ** សម្រាប់ត្បូងដ៏ល្បីល្បាញរបស់ទីក្រុងនេះ វាត្រូវបានបំផ្លាញដោយភ្លើងឆេះជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០ នៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងទីក្រុង ទីក្រុងមួយនេះមានផ្ទៃដី ១៦៣ ៨៤ km2 និងមានប្រជាជនរស់ប្រមាណ ១ ២២៥ ១៣៣ នាក់ (គិតនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤) 

## អត្ថបទសំខាន់ 
• បរិយាកាស

## វិចិត្រសាលរូបថត 

Mandalay-Palast-60-gje.jpg
Mandalay-Shwenandaw-44-Seite-gje.jpg
Mandalay-Shwenandaw-18-gje.jpg
Mandalay-Shwe Kyin-02-Abendgebet-gje.jpg
Mandalay-Shwe Kyin-10-Abendgebet-Sandalen-gje.jpg
Mandalay-Sein Myint Tapestry-16-Wandteppich-gje.jpg
Mandalay-Jademarkt-82-Verkauf-gje.jpg
Mandalay-Markt-50-Gemuesehaendlerin-gje.jpg
Mandalay-Transport-10-Pickup-gje.jpg
Mandalay-Tankstelle-08-gje.jpg

## សូមមើលផងដែរ 
## ឯកសារយោង
ដាណាង

**ទីក្រុងដាណាង (Da Nang)** ជាទីក្រុងពហុវិស័យ ដូចជា នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច មជ្ឈមណ្ឌលសង្គម និងមជ្ឈមណ្ឌលនៃឧស្សាហកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ ទេសចរណ៍ សេវាកម្ម ដាណាង មានទីតាំងស្ថិតនៅកណ្តាលប្រទេស វៀតណាម ចម្ងាយពីខាងជើងរដ្ឋធានី ហាណូយ មានប្រវែង ៧៦៦ km និង ចម្ងាយពីខាងត្បូងនៃរដ្ឋធានី ហូ ជីមិញ ( ព្រៃនគរ) មានប្រវែង ៩៦១km ដាណាងមានផ្ទៃដីប្រមាណ ១ ២៥៦km2និងមានប្រជាជន ៩៧៣ ៨០០នាក់ ដង់ស៊ីតេ ៧៨០នាក់/km ដាណាំងជាទីក្រុងដោយផ្ទាល់នៅក្រោមរដ្ឋាភិបាលកណ្ដាលនៃ វៀតណាម ក្រុងមួយនេះមានដីចម្រុះនិងធម្មជាតិដោយមាន សមុទ្រ ឆ្នេរ ភ្នំ ទន្លេ អូរ និងតំបន់ទំនាប និងជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ប្រទេសវៀតណាម សព្វថ្ងៃនេះជា ទីក្រុងធំលំដាប់ទី៣ នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ហើយក៏ជាអតីតរាជធានីរបស់ ចម្ប៉ា គឺ ឥន្ទ្របុរៈ រវាងឆ្នាំ ៨៧៥ ដល់ ៩៧៨

## អត្ថបទផ្សេងទៀត 
• ដាណាំង Da nang

• ហៃហ្វុង

• ញ៉ាត្រាង

• វិញហ្វុក

• ថាយ ប៊ិញ

• មិញ ប៊ិញ

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនៃប្រទេសវៀតណាម
Rock Dog

***Rock Dog*** (បកប្រែ: អាឆ្កែរ៉ុក) គឺជាខ្សែភាពយន្តបែបកំប្លែងបែបគំនូរជីវចលកុំព្យូរទ័រចិន-អាមេរិកឆ្នាំ ២០១៦ ដឹកនាំដោយអាស ប្រាណុន។ ខ្សែភាពយន្តនេះផ្អែកលើប្រលោមលោកក្រាហ្វិកចិន *Tibetan Rock Dog* ដោយ ចេង ជុន។

## សាច់រឿង 
បូឌី (Bodi)គឺជាសត្វចៀមទីបេដែលមានភ្នែកធំដែលត្រូវបានគេរំពឹងទុកពទៅពុករបស់គាត់ថានឹងទទួលបានការដឹកនាំពីការការពារទីក្រុងដែលចៀមគួរឱ្យស្រឡាញ់រស់នៅ។ ប៉ុន្តែបូឌីមិនមានចំណង់ចំណូលចិត្តបែបនេះទេ។ ថ្ងៃមួយវិទ្យុមួយធ្លាក់ពីលើមេឃហើយបូឌីស្តាប់ចំរៀងរបស់រ៉ុករ៉ុករឿងព្រេងនិទានអង់ហ្គូស ខ្ចាត់ខ្ចាយហើយពិភពលោករបស់គាត់ផ្លាស់ប្តូរ។ ប្រឆាំងនឹងការជំទាស់ទាំងអស់របសរបស់គាត់ពុកគាត់បូឌីចាកចេញពីទីក្រុងដើម្បីបន្តក្តីសុបិនរបស់គាត់ហើយទៅទីក្រុងធំ។ ប៉ុន្តែឪបុករបស់គាត់និងសត្រូវដ៏សំខាន់របស់ទីក្រុងគឺលីនុច (Linnux) មេដឹកនាំចចកឃ្លាននិងក្រុមរបស់គាត់គឺបន្ទាប់ពីប៊ូឌី។ លីនុចឃើញបូឌីជាសំបុត្ររបស់គាត់ដើម្បីត្រលប់ទៅទីក្រុងវិញហើយនៅជិតចៀមឆ្ងាញ់។ ឥឡូវនេះបូឌីត្រូវតែជ្រើសរើសរវាងការសន្សំគ្រួសារនិងមិត្តភក្តិហើយបន្តក្តីសុបិនថ្មីរបស់គាត់។

## តួអង្គ 
* លូក វីលសុន - បូឌី (Bodi)
* អេដឌី អ៊ីហ្សាដ - Angus Scattergood
* ជេ ខេ ស៊ីមម៉ុន - ខាំប៉ា (Khampa)
* Lewis Black - លីនុច (Linnux)
* ខេន ថមសុន - រីហ្វ (Riff)
* ម៉ាយ វីតមែន - ដាម៉ា (Darma)
* ចច ហ្គាសៀ - ជីមួរ (Germur)
* ម៉ាត ឌីលីន - ត្រេ (Trey)
* សំ អេលីយ៉ូត - ហ្វូតវូដ យ៉ាក (Fleetwood Yak)
* លីហ្សា រីឆាតសុន - វិទ្យុឌីជេ (Radio DJ)
* អាស ប្រាណុន - អៀន (Ian)
* Will Finn - Floyd / ខាល (Carl)
## ឯកសារយោង 
## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
* 
* 
* *Rock Dog* at Metacritic
* 
* *Rock Dog* at Box Office Mojo
* 
* 
* 
*
ការធ្វើការ៉េម

**ការធ្វើការ៉េម** ជាមុខវិជ្ជា គេហៈវិទ្យា ការ៉េម ក៏អាចចាត់ទុកជា បង្អែមចំអាបដ៏ឆ្ងាញ់ពិសាដែល ប្រជាជនយើងនិយមចូលចិត្តញ៉ាំ ជាពិសេសគឺកុមារនិងក្មេងៗ ។ យើងនឹងសិក្សាពីរបៀបធ្វើការរ៉េមងាយៗ សម្រាប់បរិភោគក្នុងគ្រួសារនិងអាចធ្វើអាជីវកម្មលក់ដូរ ដើម្បីរកប្រាក់ចំណូលសម្រាប់គ្រួសារផងដែរ។

## **គ្រឿងផ្សំ** 
•ទឹកសុីរ៉ូ តិចឬច្រើនតាមការនិយមចូលចិត្ត

• ទឹកដោះគោ ១/២ កំប៉ុង

• ស្ករស ១ ស្លាបព្រាបាយ

• អំបិលម៉ដ្ឋ ១ ស្លាបព្រាបាយ

• អំបិលគ្រួស ១ ស្លាបព្រាបាយ

• ទឹកកក ១ដុំ (ល្មមក្លាសេបាន)

• ថង់ ចំនួនថង់ប្រើទៅតាមតម្រូវការរបស់ល្បាយទឹកស៊ីរ៉ូ ដែលត្រូវច្រក ។ បើច្រកថង់តូចទទួលបានការ៉េមច្រើនថង់ តែបើច្រកថង់ ធំទទួលបានការ៉េមតិចថង់ ។

## **វិធីធ្វើ** 
• លាយទឹកសុីរ៉ូជាមួយទឹកដោះគោ ស្ករសអំបិលម៉ដ្ឋ (មួយចិប) ច្របល់ចូលគ្នា រួចកូរឱ្យសព្វ។

• ច្រកល្បាយទាំងនោះចូលទៅក្នុងកូនថង់តូចៗរួចចងឲ្យជាប់។

• បន្ទាប់មកដំទឹកកកជាដុំតូចៗ ដាក់ទៅក្នុងធុងទឹកកកដោយដាក់អំបិលក្រួសចូលដែល។

• ដាក់ថង់ល្បាយទឹកស៊ីរ៉ូចូលរួចគ្របឲ្យជិត។

• បីឬ បួននាទីក្រោយមកត្រឡប់ថង់ល្បាយ ដែលនៅខាងលើឲ្យទៅខាងក្រោមវិញ។

• ទុកថង់ល្បាយនេះឲ្យកកឡើងរឹង ទើបអាចយកមកបរិភោគបាន។

## **ប្រភេទអាហារនិងជីវជាតិ(វីតាមីន)** 
• **ប្រភេទអាហារ** : ជាតិគ្លុយសុីត ជាតិខ្លាញ់ ជាតិអុីយ៉ូត ជាតិរ៉ែ ជាតិកាល់ស្យូម។

• **ជីវជាតិ :** វីតាមីនអា វីតាមីនបេអង (B 1) ។

## ឯកសារយោង
កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ២០២០

**កីឡាអូឡាំពិកនៅប្រទេសជប៉ុនក្នុងឆ្នាំ២០២០** គឺជា កីឡាអូឡាំពិក ប្រព្រឹត្តឡើងនៅទីក្រុង តូក្យូ ប្រទេស ជប៉ុន ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤កក្កដា ដល់ថ្ងៃ៩ សីហា ឆ្នាំ២០២០ ។ គួរបញ្ជាក់ដែលថាប្រទេសជប៉ុនបានក្លាយជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកជាលើកទី៤ រួចមកហើយដែលជាការវិលត្រឡប់មកជាថ្មីនៅក្នុងឆ្នាំខាងមុខនេះ នេះជាសមិទ្ធផលដែលអាចកត់សម្គាល់បានថាប្រទេសជប៉ុនគឺជាប្រទេសមួយដែលមានការអភិវឌ្ឍខ្ពស់ខាងកីឡាក្នុងចំណោមប្រទេសមួយចំនួននៅទ្វីបអាស៊ី។ 

អត្តពលិកដែលចូលរួមប្រកួតនាឆ្នាំខាងមុខនេះមានការរំពឹងទុកចំនួន ១១០៩១ នាក់សរុបស្រី និង ប្រុស។ក្នុងនោះមានព្រឹត្តិការណ៍ចំនួន ៣៣៩ ក្នុង ៣៣ កីឡា (៥០ វិញ្ញាសា) ដែលប្រព្រឹត្តនៅពហុកីឡាដ្ឋានជាតិតូក្យូប្រទេសជប៉ុន។ ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះមានប្រទេសចំនួន១៩៣ប្រទេសដែលចូលរួម។កីឡាដែលបានដាក់ចូលរួមប្រកួតមានទាំងអស់៥០ វិញ្ញាសារ ដែលតម្រូបឪ្យបេក្ខជននីមួយៗប្រព្រឹត្តរទៅតាមលក្ខ។

កម្មវិធី​កីឡាអូឡាំពិកលើក​ទី ៣២ ត្រូវ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃទី ២៤​កក្កដាឆ្នាំ​២០២០ នៅ​ទីក្រុង​តូក្យូ​។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ហេតុ​កូវីដ កីឡាអូឡាំពិក​ត្រូវ​លើក​ពេល​អស់​មួយឆ្នាំ រាល់​គ្រប់​កម្មវិធី​ប្រកួត​ត្រូវ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ស្ទើរ​ទាំ​ងស្រុង​ដោយ​គ្មាន​មនុស្ស​ចូល​ទស្សនា។ ចំណែក​​បើកកម្មវិធី​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ ក៏​មាន​​ការ​រៀប​ចំ​​ខុស​ប្រក្រតី​ដែរ។

ស្តាតតូក្យូ​​ទើប​សង់​ថ្មីរួច​រាល់​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៩ តាម​ធម្មតា​ត្រូវ​ទទួល​ភ្ញៀវ​ចូល​អង្គុយ​ទស្សនា​បាន​ដល់​ទៅ ៦៨០០០នាក់ តែ​សម្រាប់កម្មវិធី​បើក​ប្រកួត​កីឡា​​ថ្ងៃ​នេះ គឺ​មានតែ​ប្រតិភូផ្លូវការ តំណាង​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​អន្តរជាតិ និង​អ្នក​កាសែត ​សរុប​​មិន​ដល់​១ពាន់​នាក់​ផង។

ដោយហេតុផលនោះមនុស្សមួយចំនួនបានចាត់ទុកថា កីឡាអូឡាំពិក​ដែល​«គ្មានភាពរីករាយ» ប្រឹងប្រែង​ទាក់ទាញ​អ្នកទស្សនា។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អូឡាំពិក
សេះកស

សេះកស (ក្នុងភាសាកស: cavallu corsu ឬ paganacciu) គឺជាសេះតូចមួយដែលមានលក្ខណៈពិសេសនៅលើកោះ កស (Corsica) នៃប្រទេសបារាំង។ វាគឺជាសេះដំបូងរបស់ណាប៉ូឡេអុងទី ១។ កាលប្បវត្តិនៃការធ្វើដំណើរជាច្រើនសរសើរពីគុណសម្បត្តិរបស់សេះដ៏តូច និងប៉ិនប្រសប់នេះ វាត្រូវបានជិះ និងប្រើសម្រាប់កិច្ចការផ្សេងៗដោយប្រជាជននៅកោះកសអស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍មកហើយ។

ពូជសេះកស ស្ទើរតែបាត់បង់ទៅហើយ ដោយសារ ការប្រើប្រាស់យានយន្តដើម្បីដឹកជញ្ជូន និងក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ គំនិតផ្តួចផ្តើមជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងស្រុកដើម្បីអភិរក្សពូជសេះមួយនេះ។ នៅឆ្នាំ ២០១២ ពូជនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនៅថ្នាក់ជាតិតាមរយៈសមាគម *u Cavallu Corsu* ដែលមានការបង្កាត់ពូជសេះជាមូលដ្ឋានចំនួន៨ក្បាល។

សេះនេះមានរូបរាងតូចល្អិត។ រោមនៃប្រភេទសេះនេះមានពណ៌ត្នោតលាយខ្មៅ ឬពណ៌ខ្មៅ។ សេះនេះត្រូវបាន គេចិញ្ចឹមជាចម្បងសម្រាប់ទេសចរណ៍ជិះសេះ។

## ឯកសារយោង
## មើលផងដែរ
*Cheval corse