ខេត្តមាត់ជ្រូក

thumb|right|600px|ផែនទីនៃខេត្តមាត់ជ្រូក ស្ថិតនៅកម្ពុជាក្រោមបន្តវិគិភីឌាសឺនសុរីយអាប់រស្មី
**មាត់ជ្រូក** ជាខេត្តខ្មែរមួយនៅ  ឋិតក្នុងតំបន់ វាលទំនាបនៃដែនដីសណ្តទន្លេមេគង្គ និង មានព្រែកមួយ ឈ្មោះ ព្រែកជីក។ បច្ចុប្បន្នខេត្តនេះ ត្រូវបាន រដ្ឋាភិបាលបក្សកុម្មុយនិស្ត យួនប្តូរឈ្មោះទៅជាភាសាយួន ថា ​ខេត្តអាងយ៉ាង ( យួនៈAn Giang ) ។ នៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មានវិថីមួយឈ្មោះ វិថីមាត់ជ្រូក។

## អត្ថន័យ
យោងតាមវចនានុក្រមខ្មែររបស់ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត (ជោតញ្ញាណោ) បោះ​ពុម្ពឆ្នាំ ១៩៦៧ បាន ពន្យល់ត្រង់ពាក្យថា « មាត់ជ្រូក » មានន័យយ៉ាងនេះ៖

មាត់ជ្រូក ន. ឈ្មោះខែត្រមួយក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោម (យួន ហៅ ចូវដុក) ពីដើមជាខែត្ររបស់កម្ពុជរដ្ឋហៅថា ខែត្រទ្រាំង ត្រើយត្បូង ឋិតនៅទល់គ្នានឹង ខែត្រទ្រាំង ត្រើយជើង (ខែត្រតាកែវ សព្វថ្ងៃនេះ) ។

## ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ
ខេត្តមាត់ជ្រូក ទិសពាយព្យជាប់ព្រំប្រទល់នឹងប្រទេសកម្ពុជាប្រវែងប្រមាណ ១០៤ Km ទិសនិរតីជាប់នឹងខេត្តក្រមួនស (Kiên Giang) ប្រវែង ប្រមាណ ៦៩,៧៨៩ Km ខាង​ត្បូងជាប់ទីក្រុង ព្រែកឬស្សី (Cần Thơ) ប្រវែងប្រមាណ ៤៤,៧៣៤ Km ខាងកើតជាប់​នឹងខេត្ត ផ្សារដែក (Sa Đéc បច្ចុប្បន្ន Đồng Tháp) ប្រវែងប្រមាណ ១០៧,២៦៨ Km ។ ពីខេត្តមាត់ជ្រូកទៅទីក្រុងព្រៃនគរ មានប្រវែង ប្រមាណ ២៥០ Km ឆ្ពោះទៅទិសនិរតី និងត្រូវធ្វើ ដំណើរដោយរថយន្តក្រុងអស់រយៈពេល ៦ ម៉ោង ។
thumb|right|ទិដ្ឋភាពខេត្តមាត់ជ្រូក ។|600px
## រដ្ឋបាលភូមិសាស្ត្រ
ខេត្តមាត់ជ្រូក មានទីក្រុងមួយគឺ ទីក្រុង បារាជ (Long Xuyên) និងទីរួមខេត្តមួយ គឺទីរួម​ខេត្តមាត់ជ្រូក (Châu Đốc) 
 ('***) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ប្រទេសកម្ពុជា សម័យអាណានិគមបារាំង ខេត្តនេះមាន ១០ស្រុក ឃុំ និង ភូមិ គឺ៖

## ភ្នំ
*ភ្នំបាត់ព្រះថេរ
*ភ្នំខ្ទ័រ
*ភ្នំថ្មសេះ
*ភ្នំថ្មអណ្តើក
*ភ្នំទឹកជុប
*ភ្នំតាខ្វា
*ភ្នំទឹក
*ភ្នំថ្ងោក
*​ភ្នំ​ខ្តៅ 
*ភ្នំ​តាខ្វា 
*ភ្នំ​អក​យំ 
*ភ្នំ​ពពាល
*ភ្នំ​អ្នកតា​ស្នូក
*​ភ្នំ​ត្រដក់
*ភ្នំក្រសាំង
សូមដាក់បញ្ចូលឈ្មោះវត្តផង

## កោះ
*កោះផ្ងារ Cù Lao Nga
*កោះឫស្សីព្រៃ Cù Lao Giêng
*កោះក្របី Cù Lao Trâu
*កោះក្រោល Cù Lao Tùng Sơn
*កោះរមាស Cù Lao Mây
*កោះប្រើស Cù Lao Nai
*កោះទិន Cù Lao Tân Dinh
*កោះជ្រូក Cù Lao Heo
*កោះភ្លើង Cù Lao Dao Lửa
*កោះឆត្រ Cù Lao Táng Dù
*កោះជ្វា Cù Lao Chà Và
*កោះស្នែងគោ Cù Lao Năng Gù
*កោះល្ពៅ Cù Lao Bí
*កោះទុង Cù Lao Giung
*កោះព្រះស្ទឹង Cù Lao Mặc Cần Dưng
*កោះក្អាតធំ Cù Lao Cồng Cộc Lớn
*កោះក្អាតតូច Cù Lao Cồng Cộc Nhỏ
*កោះក្បាលខ្លា Cù Lao Tròn
*កោះពាក់កន្ទេល Cù Lao Giày
*កោះថ្លង់ Bãi Bà Lúa

## ចំនួនប្រជាជននិងផ្ទៃដី
ស្ថិតិនិងជំរឿនឆ្នាំ ២០០៤ របស់រដ្ឋាភិបាលបក្សកុម្មុយនិស្តយួន៖
* ផ្ទៃដី: 3.406,2 km²
* ប្រជាជនចំនួន:2.170.100 នាក់

## ប្រវត្តិ
ខេត្តមាត់ជ្រូកជាដីមួយភាគរបស់អាណាចក្រនគរភ្នំ ឬ ខេត្តមួយដែនកម្ពុជាក្រោម ។ ពីមុនខេត្ត នេះខ្មែរហៅថាកំពង់ហ្លួង(Tầm Phong Long) ។

ឆ្នាំ ១៨៣៤ ស្តេចយួនឈ្មោះ ម៉ិញ ម៉ាង (Minh Mạng) ដែលសោយរាជ្យ នៅទីក្រុងហ្វេ (Huế) បានប្តូរឈ្មោះខេត្តខ្មែរ នៅកម្ពុជាក្រោម ទាំង ​៦ ឲ្យទៅជាភាសាយួនដែលភាសាយួន ហៅថា ណាមគីឡុកតិញ ( Nam Kỳ Lục Tỉnh ) ។ ពេលនោះ ខេត្តមាត់ជ្រូក ត្រូវបានប្តូរ ឈ្មោះ ទៅជាភាសាយួនថា ខេត្តអាងយ៉ាង (An Giang) និង ទីរួមខេត្ត​មាត់ជ្រូក ត្រូវ​បានដាក់ឈ្មោះ ជាភាសាយួនថា ចូវដុក (Châu Đốc) ។

សម័យអាណានិគមនិយមបារាំង៖

ក្រោយពីបានចូលត្រួតត្រាដែនដីកម្ពុជាក្រោម បារាំងបានលុបចោលនូវរដ្ឋបាលភូមិសាស្ត្រចាស់ទាំង ៦ ខេត្ត ហើយបានចែករដ្ឋបាល ភូមិសាស្ត្រ នៅកម្ពុជាក្រោមចេញជា​តំបន់ធំៗ ៤ ហើយក្នុងតំបន់នីមួយៗ ត្រូវបានចែកចេញជានិគមឬស្រុកតូចៗទៀត ​ដើម្បី ងាយស្រួល ក្នុងការគ្រប់គ្រង ។

ពេលនោះ ខេត្តមាត់ជ្រូក (Châu Đốc) គឺជា និគម ឬ ស្រុកមួយក្នុងចំណោមនិគមទាំង ​៦ របស់ តំបន់បាសាក់ (យួនៈ Bát Sắc) នៅកម្ពុជាក្រោម ។ និគមទាំង ៦ នោះរួមមាន ៖

ឈ្មោះនិគមជាភាសាខ្មែរ និងភាសាយួន
* និគមមាត់ជ្រូក Châu Đốc
* និគមពាម Hà Tiên
* និគមបារាជ Long Xuyên
* និគមក្រមួនស Rạch Giá
* និគមព្រែកឬស្សី Cần Thơ
* និគមឃ្លាំង Sóc Trăng

ចាប់ពីថ្ងៃទី ០១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩០០ និគម​មាត់ ជ្រូក (Châu Đốc) ត្រូវបានក្លាយជាខេត្ត តាម កិច្ចព្រមព្រៀង ចុះថ្ងៃ​ទី ២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៨៩៩ របស់សហព័ន្ធឥណ្ឌូចិន ដើម្បីធ្វើការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋបាលពី និគមទៅជាខេត្ត ។

ឆ្នាំ ១៩០៣ ខេត្តមាត់ជ្រូក មាន ៣ ស្រុកគឺ
* ស្រុកក្អមសំណ Tân Châu
* ស្រុកស្វាយទង Tri Tôn
* ស្រុកក្របៅ Tịnh Biên

ដល់ឆ្នាំ ១៩១៩ មានស្រុកបែកថ្លាង Châu Phú មួយទៀត ។

ថ្ងៃទី ២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥៦ រដ្ឋាភិបាល​សាធារណរដ្ឋវៀតណាម (Việt Nam Cộng Hòa ) បាន ផ្លាស់ឈ្មោះខេត្តមាត់ជ្រូក (Châu Đốc) និងខេត្ត បារាជ (Long Xuyên) ឲ្យទៅភាសាយួនថា ខេត្តអាង យ៉ាង គឺទៅជាខេត្តមាត់ជ្រូកតែមួយ ។

ចំនួនវត្តខ្មែរក្រោម៖

ខេត្តមាត់ជ្រូកមានវត្តព្រះពុទ្ធសាស នាថេរវាទ​ខ្មែរក្រោម ចំនួន ៦៤ វត្ត ។

## ឯកសារយោង 
ដោយ ថាច់ ប្រីជា​ គឿន
*  វចនានុក្រមខ្មែររបស់ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត (ជោតញ្ញាណោ) បោះ​ពុម្ពឆ្នាំ ១៩៦៧ ។
* សារព័ត៌មាន ព្រៃនគរ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តក្រុងនៃកម្ពុជាក្រោម

=មើលផងដែរ=
{{Navbox
|name = ខេត្តមាត់ជ្រូក
|title = ខេត្តមាត់ជ្រូក កម្ពុជាក្រោម
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **ទីរួមខេត្ត**
|list1 = ទីរួមខេត្តមាត់ជ្រូក
|group2 = **ក្រុង**
|list2 = ក្រុងបារាជ
|group3 = **ស្រុក**
|list3 = ស្រុកបុរីជលសា ស្រុកបែកថ្លាង ស្រុកបារាជ ស្រុកផ្សារថ្មី ស្រុកស្នែងព្រះគោ ស្រុកក្អមសំណ ស្រុកបាថេរ ស្រុកក្របៅ ស្រុកស្វាយទង 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ខេត្តមាត់ជ្រូក​មាន ក្រុង ចំនួន១​ទីរួមខេត្តចំនួន១​ ស្រុក​ចំនួន​៩

}}
{{Navbox
|name = ខេត្តខ្មែរដែលបាត់បង់ទៅប្រទេសវៀតណាម(យួន)
|title = ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមកម្ពុជាក្រោម(កូសាំងស៊ីន)
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ក្រុងព្រៃនគរ(ខេត្តព្រៃគ)
|group2 = **ខេត្ត*'
|list2 = មាត់ជ្រូក ក្រមួនស លង់ហោរ រោងដំរី មេ ស អូរកាប់ ព្រះត្រពាំង ព្រែកឬស្សី ពាមបារាជ ពាម ពលលាវផ្សារដែក ទួលតាមោក ទឹកខ្មៅ ឃ្លាំង ចង្វាត្រពាំង ឈ្មោះថ្មី កំពង់ឬស្សី កោះគងព្រះសួគ៌ា 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=កម្ពុជាក្រោម​មាន ​ក្រុងចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២០

}}