នមស្តេ

រូបភាពតូច| ការចុចដៃរួមគ្នាដោយស្នាមញញឹមដើម្បីស្វាគមន៍ *នមស្តេ* ដែលជាកាយវិការវប្បធម៌ទូទៅនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា
***នមស្តេ*** (  ទេវនាគរី : नमस्ते) ជួនកាលគេហៅថា ***នមស្ការ*** និង ***នមស្ការំ*** គឺជាទំនៀមទម្លាប់ ហិណ្ឌូ    របៀបនៃ ការស្វាគមន៍ ដោយគោរព និងផ្តល់កិត្តិយសដល់បុគ្គល ឬក្រុម ប្រើនៅពេលណាមួយនៃថ្ងៃ។  វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង ​ឧបទ្វីប​ឥណ្ឌា និង​ក្នុង​ចំណោម ​ជនភៀសខ្លួន ​ឥណ្ឌា និង​នេប៉ាល់។ *នមស្តេ* ជាធម្មតាត្រូវបាននិយាយដោយប្រើធ្នូបន្តិច និងដៃសង្កត់ជាមួយគ្នា បាតដៃស្ទាប និងម្រាមដៃចង្អុលឡើងលើ មេដៃនៅជិតទ្រូង។ កាយវិការនេះត្រូវបានគេហៅថា ***អញ្ជលី មុទ្រា*** ; ឥរិយាបទឈរដែលរួមបញ្ចូលវាជា ***ប្រនាមា*** ។ 

## និរុត្តិសាស្ត្រ អត្ថន័យ និងប្រភពដើម 
*នមស្តេ* ( *នមស* + *តេ* ) មានប្រភពមកពី សំស្រ្កឹត និងជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃពាក្យ *នមស* និង សព្វនាម មនុស្សទីពីរនៅក្នុងទម្រង់ enclitic របស់វា *តេ* ។  ពាក្យ *នមៈ* យកពាក្យ Sandhi ពី *នមស* មុនសំឡេង *តេ* ។  

វាត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ វេទ ។ *នមស-ក្រិត* និងពាក្យដែលពាក់ព័ន្ធមាននៅក្នុងគម្ពីរហិណ្ឌូ *រិគវេទ* ដូចជានៅក្នុង *Vivaha Sukta*, ខ 10.85.22  ក្នុងន័យនៃ "ការថ្វាយបង្គំ, គោរព", ខណៈពេលដែល *នមស្ការ* លេចឡើងក្នុងន័យនៃ "ឧទានឧទាន, ការថ្វាយបង្គំ, ការជំរាបសួរ។ ហើយថ្វាយបង្គំ” នៅក្នុង *អថវ៌វេទ* *ថាTaittiriya Samhita, និង Aitareya Brahmana* ។ វា​គឺ​ជា​ការ​បង្ហាញ​ពី​ការ​ថ្វាយ​បង្គំ ការ​គោរព​បូជា ការ​គោរព ការ​ថ្វាយ​បង្គំ និង «ការ​ថ្វាយ​បង្គំ​» ក្នុង​អក្សរសិល្ប៍​វេទ និង​អត្ថបទ​ក្រោយ​វេទ ដូច​ជា *​មហាភារតៈ* ។   ឃ្លា *នមស-តេ* លេចឡើងជាមួយនឹងអត្ថន័យនេះនៅក្នុង *Rigveda* 8.75.10,  *Atharvaveda* ខ 6.13.2, *Taittirya Samhita* 2.6.11.2 និងនៅក្នុងឧទាហរណ៍ជាច្រើនទៀតនៅក្នុងអត្ថបទហិណ្ឌូសម័យដើមជាច្រើន។  វាត្រូវបានគេរកឃើញផងដែរនៅក្នុងរូបចម្លាក់សម័យបុរាណ និងមជ្ឈិមសម័យ និងស្នាដៃសិល្បៈចម្លាក់ *មណ្ឌប* នៅក្នុង ប្រាសាទហិណ្ឌូ ។ 

យោងទៅតាមអ្នកជំនាញខាងសរីរវិទ្យា Stephen Phillips ពាក្យ " *តេ* និង *ត្វម* " គឺជាទម្រង់មិនផ្លូវការ និងធ្លាប់ស្គាល់នៃ "អ្នក" ជាភាសាសំស្ក្រឹត ហើយជាធម្មតាវាមិនត្រូវបានប្រើសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យដែលមិនធ្លាប់ស្គាល់នោះទេ។ វាត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់នរណាម្នាក់ដែលធ្លាប់ស្គាល់ ស្និទ្ធស្នាល ទេវភាព ឬកុមារ។ 

ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន *នមៈ* មានន័យថា 'ឱន', 'ការថ្វាយបង្គំ', 'ការថ្វាយបង្គំដោយគោរព' ឬ 'ការថ្វាយបង្គំ'  និង *តេ* មានន័យថា 'ដល់អ្នក' ( ករណី ទតិវេ ឯកវចនៈនៃ 'ត្វម') ។ ដូច្នេះ *នមស្តេ* មានន័យថា "ឱនគោរពអ្នក" ។  នៅក្នុង សាសនាហិណ្ឌូ វាក៏មានការនាំចូលខាងវិញ្ញាណដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំនឿដែលថា "ទេវភាព និងខ្លួនឯង ( អត្មន, Self) គឺដូចគ្នានៅក្នុងអ្នក និងខ្ញុំ" ហើយមានន័យថា "ខ្ញុំក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះនៅក្នុងអ្នក" ។  

វ៉ារ្យ៉ង់ដែលមិនសូវសាមញ្ញត្រូវបានប្រើក្នុងករណីមានមនុស្សបីនាក់ឬច្រើននាក់ដែលត្រូវបានដោះស្រាយគឺ *នមោ វះ* ដែលជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃ *នមៈ* និង *ប្រោនូម* ពហុវចនៈមនុស្សទីពីរ enclitic ។  ពាក្យ *នមះ* យកពាក្យ Sandhi ពី *នមោ* មុនសំឡេង *v* ។   ឯ *នមះ* ដែលជាការរួមផ្សំគ្នានៃ *វាម* និងបុគ្គលទីពីរ *សព្វនាម* ទ្វេ ។  នៅក្នុងបរិបទខ្លះ *ពាក្យ នមស្តេ* ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយមនុស្សម្នាក់ដើម្បីបង្ហាញពីការដឹងគុណចំពោះជំនួយដែលបានផ្តល់ ឬផ្តល់ឲ្យ និងដើម្បីថ្លែងអំណរគុណដល់បុគ្គលផ្សេងទៀតចំពោះសេចក្តីសប្បុរសដ៏សប្បុរសរបស់គាត់។ 

*នមស្ការ* គឺជាផ្នែកមួយនៃ  ទាំង 16 (ការគោរពបូជា) ដែលត្រូវបានប្រើនៅក្នុងប្រាសាទឬកន្លែងណាមួយនៃ បូជា ផ្លូវការ (ថ្វាយបង្គំ) ។  *នមស្តេ* នៅក្នុងបរិបទនៃការថ្វាយបង្គំព្រះ អ្នកប្រាជ្ញសន្និដ្ឋានថា   មានមុខងារដូចគ្នានឹងការស្វាគមន៍ភ្ញៀវឬនរណាម្នាក់ផ្សេងទៀត។ វាបង្ហាញពីភាពគួរសម ការគួរសម កិត្តិយស និងការរាក់ទាក់ពីមនុស្សម្នាក់ទៅម្នាក់ទៀត។ វាត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងការលាផងដែរ។ នេះជួនកាលត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងគម្ពីរហិណ្ឌូបុរាណដូចជា Taittiriya Upanishad ដូចជា Atithi Devo Bhava (ព្យញ្ជនៈចាត់ទុកភ្ញៀវដូចជាព្រះ)។  

*នមស្តេ* គឺជាទម្រង់មួយក្នុងចំណោមទម្រង់ទាំងប្រាំមួយនៃ ប្រណម ហើយនៅក្នុងផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសឥណ្ឌា ពាក្យទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់មានន័យដូចគ្នា។  

ដោយសារ នមស្តេ គឺជាទម្រង់នៃការស្វាគមន៍ដែលមិនទាក់ទងគ្នា មេដឹកនាំពិភពលោកមួយចំនួនបានយកកាយវិការនេះជាជម្រើសមួយសម្រាប់ការចាប់ដៃក្នុងអំឡុងពេល ជំងឺរាតត្បាត Coronavirus ឆ្នាំ 2020 ជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីការពារការរីករាលដាលនៃមេរោគ។  

## វិចិត្រសាល 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការទំនាក់ទំនងរបស់មនុស្ស