open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ប្រាសាទកុដិឫស្សីបានគោកមឿង

រូបភាពតូច| ប្រាសាទកុដិឬស្សីបានគោកមឿង
**ប្រាសាទកុដិឬស្សីបានគោកមឿង** វាជាប្រាសាទថ្មតូចមួយ។ មានទីតាំងនៅ បានគោកមឿង (ចន្លោះភូមិលេខ៦,៩,១៥) ឃុំចរខេ ស្រុកប្រះកោនជ័យ ខេត្តបុរីរម្យ កសាង​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​១២ ជា ​ទីសក្ការៈ​បូជា ​សម្រាប់​អ្នក​ដែល​មក​ធ្វើ​ពិធី​នៅ ប្រាសាទមឿងតាំ ព្រោះ​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី​ប្រាសាទ​មឿង​តាំ ដូច្នេះមនុស្សខ្លះហៅវាថាជាឈ្មោះផ្សេង។ *កន្លែងស្នាក់នៅរបស់ មឿងតាំ* ប្រាសាទនេះប្រហែលជាត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញនៅសតវត្សទី ១៤ ដោយសារតែបំណែកនៃស្ថាបត្យកម្មត្រូវបានគេរកឃើញថាមិនស៊ីគ្នានឹងបំណែកនៃស្ថាបត្យកម្មផ្សេងទៀត។

## ធម្មជាតិ 
ប្រាសាទនេះមានវត្តថ្មបាយក្រៀម។ ផ្នែកខាងមុខមានរានហាលដែលលាតសន្ធឹង។ មានបណ្ណាល័យមួយសាងសង់ដោយថ្មបាយក្រៀម។ ព័ទ្ធជុំវិញដោយជញ្ជាំង

## រូបថតរបស់ ប្រាសាទកុដិឬស្សីបានគោកមឿង 

ឯកសារ:กุฎิฤๅษีบ้านโคกเมือง_2556.jpg|តំនភ្ជាប់=ไฟล์:กุฎิฤๅษีบ้านโคกเมือง_2556.jpg|alt=กุฎิฤๅษีบ้านโคกเมือง
ឯកសារ:กุฏิฤๅษีบ้านโคกเมือง-1.jpg|តំនភ្ជាប់=ไฟล์:กุฏิฤๅษีบ้านโคกเมือง-1.jpg|alt=กุฎิฤๅษีบ้านโคกเมือง
រដ្ឋឈិន

**រដ្ឋឈិន** (ភាសាភូមា : ချင်းပြည်နယ်) គឺជារដ្ឋមួយនៅភាគខាងលិចប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។  រដ្ឋឈិន មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង តំបន់សាហ្គាំង និង តំបន់ម៉ាកេវ នៅភាគខាងកើត រដ្ឋរ៉ាឃីន នៅភាគខាងត្បូង តំបន់ជិត្តាហ្គង នៃប្រទេសបង់ក្លាដែសនៅខាងលិច និងរដ្ឋឥណ្ឌា រដ្ឋមីហ្សូរ៉ាម នៅខាងលិច និង រដ្ឋមណីបុរៈ នៅភាគខាងជើង។ ប្រជាជនក្នុងរដ្ឋឈិន មានប្រហែល ៤៨៨,៨០១នាក់ យោងទៅតាមជំរឿនឆ្នាំ ២០១៤ ហើយទីក្រុងរបស់រដ្ឋឈិនគឺ ហាខា ។

រដ្ឋ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម ​ជនជាតិឈិន ជា​ក្រុម​ជនជាតិ​ដើម​នៅ​រដ្ឋឈិន និង ​រដ្ឋរ៉ាឃីន ដែល​នៅ​ជិត​ខាង។ រដ្ឋភាគច្រើនមានភ្នំ និងមានប្រជាជនតិចៗ ដោយមានទំនាក់ទំនងដឹកជញ្ជូនតិចតួច និងកម្រិតនៃការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចទាប។ វាក៏មានអត្រានៃភាពក្រីក្រខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរគឺ៥៨% នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ ២០១៧ ។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា
វត្តគូសុន្ថរារាម

**វត្តគូសុន្ថរារាម** រាម ជា ​វត្តរាជ ​មួយ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ព្រះ​មហា​និកាយ ឋិត​នៅ​ក្នុង ​ឃុំ​សៀវ​កុក ស្រុក​វ៉ាពី​ភូម ខេត្ត​មហា​សារ​ខាម

វត្តគូសុន្ថរារាម ឬ **​វត្ត​គូស្នំ** ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​គ.ស. 1844 បានទទួលងារជាស្តេច Wisungkhamsima នៅថ្ងៃទី 26 ខែសីហា ឆ្នាំ 2015  ទីតាំងដើមនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រាសាទបច្ចុប្បន្ន ក្រោយមកនៅឆ្នាំ  ១៩៥២ ព្រះគ្រូ ស៊ុនថុរសាធុគីច វត្តថ្មីត្រូវបានសាងសង់។ អ្នក​ភូមិ​បាន​ហៅ​វត្ត​នេះ​ថា "វត្ត​គូ​ស្នំ" ដោយ​សារ​តែ​មាន​ប្រាសាទ គូ ឬ​ថ្មបាយក្រៀម​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ប្រាសាទ​នា​ពេល​នោះ​មាន​ប្រាសាទ​ចំនួន​២ គឺ​វត្ត​គូស្នំ និង​វត្ត​បានស្នំ។ នៅពេលដែលវត្ត បានស្នំ ត្រូវបានផ្លាស់ទៅចូលរួមជាមួយប្រាសាទ គូស្នំ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ថ្មី​ថា​៖ "វត្តគូសុន្ធរារាម"

ទីតាំងបុរាណវត្ថុធ្វើពីថ្មបាយក្រៀម ស្ថិតនៅក្នុងប្រាសាទ ព័ទ្ធជុំវិញដោយជញ្ជាំង កំពែងកែវ ធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀមផងដែរ។ ដើមឡើយ​ធ្លាប់​មាន​ប្រឡាយ​រាង​ជា​សេះ​ជុំវិញ​កំពែងកែវមួយ​ទៀត។ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន​ស្ថានភាព​ផ្លូវ​ប្រឡាយ​លែង​ឃើញ​ហើយ​។ ចំណែក​ទីតាំង​បុរាណ​ក្នុង​ព្រំប្រទល់​ជញ្ជាំង​កញ្ចក់​។ គេ​ជឿ​ថា​វា​ប្រហែល​ជា​ប្រាសាទ​ថ្មបាយក្រៀម​តាម​រចនាបថ​បុរាណ​ក្នុង​សម័យ ​វប្បធម៌​ខ្មែរ ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន រូបរាង​មិន​អាច​កំណត់​បាន​ឡើយ ។ ដោយ​សារ​តែ​ប្រាសាទ​នេះ​បាន​កសាង​រូប​សំណាក​ព្រះពុទ្ធ​រូប​ធំ​ដើម្បី​បិទ​បាំង​ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1956 ជញ្ជាំងព្រំដែនស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពល្អ។ វាត្រូវបានជួសជុលឱ្យដូចដើម។ ដោយ​ការ​សង់​ក្លោង​ទ្វារ​ស៊ីម៉ងត៍​ដើម្បី​គ្រប​ផ្នែកខាងលើ​តាម​កំពែងកែវ​តាម​បណ្តោយ​ទាំង​បួន
ស៊ូតឡាវ

ស្តាំ|រូបភាពតូច| ស្ត្រី​ឡាវ​ស្លៀក ស៊ូតឡាវ .
ស៊ូតឡាវ ''''* ជា សំលៀកបំពាក់ជាតិ របស់ឡាវ ដែលពាក់ដោយបុរស ស្ត្រី និងកុមារ។   មានន័យថា "សម្លៀកបំពាក់ឡាវ" ។

## សមាសធាតុ 
*Xout Lao* មានផ្នែកផ្សេងៗគ្នា។ រចនាប័ទ្មប្រែប្រួលរវាងភេទពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ ហើយជារឿយៗវាអាស្រ័យលើឱកាស។ ជាឧទាហរណ៍ នៅក្នុងការកំណត់ផ្លូវការ បុរសជាធម្មតាពាក់អាវ សូត្រពណ៌សបែប Nehru ជាមួយនឹង *ជាមួយនឹងស្រោមជើង* ប្រវែងជង្គង់ពណ៌ស និងស្បែកជើងស្លៀកពាក់។ បុរស​ក៏អាច​ពាក់ *​ក្បិន* ​ជា​ជម្រើស​ដោយ​មាន​លំនាំ​គូស​លើ​ស្មា​ឆ្វេង​របស់​ពួកគេ។ ជាធម្មតា ស្ត្រី​ស្លៀក *​សំពត់* *​ស៊ី​ញ* ​ដែល​ត្រូវ​គ្នា​នឹង​ពណ៌ *​ស្បៃ'' និង​សឿប៉ាត់ ។
ផ្លូវខ្មែរសម័យអង្គរ

រូបភាពតូច| ប្រាសាទតាមាន់
រូបភាពតូច| ប្រាសាទព្រះខ័ន
(   ) គឺជាផ្លូវតភ្ជាប់ទីក្រុងខាងក្នុងនៃអាណាចក្រខ្មែរ ដែលជា បុព្វបុរស ទូទៅរបស់ប្រជាជនថៃសព្វថ្ងៃនេះ។ មានភស្តុតាងនៃ ផ្លូវ, ស្ពាន, ប្រាសាទ, សិលាចារឹក ,តម្រុយអាថ៌កំបាំង។

## ប្រាសាទថ្មនៅប្រទេសថៃ 
# ឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រក្រុងភិម៉ៃ
# ឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រភ្នំរ៉ុង
# ឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រភ្នំទេព
# ឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រមឿងសិង្ហ
# ឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រតាមាន់និងសិខរភូមិ
# ប្រាសាទមឿងតាំ
# ប្រាង្គគូ រ៉យអេត
# ប្រាសាទជាងប៉ី
# ប្រាសាទត្រពាំងតើយ
# ប្រាសាទតាក្របី
# ប្រាសាទតាមាន់
# ប្រាសាទតាមាន់ធំ
# ប្រាសាទតាមាន់តូច
# ប្រាសាទតាឡេង
# ប្រាសាទបានផ្លាន
# ប្រាសាទបានស្នំ
# ប្រាសាទបានសាម៉ូ
# ប្រាសាទបានផ្លៃ
# ប្រាសាទប្រាង្គគូ
# ប្រាសាទយាយឯកា
# ប្រាសាទវត្តប្រាង្គថង
# ប្រាសាទសិខរភូមិ
# ប្រាសាទកំពែងណយ
# ប្រាសាទស្រះកំពែងយ៉ៃ
# ប្រាសាទសង្ខសិល្ប៍ជ័យ
# ប្រាសាទភ្នំក្រវ៉ាន់
# ប្រាសាទហួយថាប់ថាន់
# ប្រាសាទដូនតួន
# ប្រាសាទភូមិផន
# ប្រាសាទបានអន្ត

## ធម្មសាលា តាមបណ្តោយផ្លូវ (នៅប្រទេសថៃ) 
# ប្រាសាទគូសិលា
# ប្រាសាទហួយគែន ស្ថិតនៅក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​ឃុំ​ហួយខៀន។ ស្រុកហួយថ្លេន ខេត្តនគររាជសីមា វា​ជា​ធម្មសាលា​​ទី​ពីរ​ពី​ក្រុង ​ភីម៉ៃ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​កែ​លម្អ ប៉ុន្តែវានៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពខូចខាត។
# ប្រាសាទបន្ទាយសំរោង វា​ជា​ប្រាសាទ​ដែល​មិន​ទាន់​បាន​ជួសជុល​ឡើង​វិញ​។ មានដើមឈើធំ ៗ គ្របដណ្តប់វា។ ស្ថានភាព​នេះ​ត្រូវ​បាន​រលួយ ហើយ​ដី​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​តាម​ពេលវេលា។ មើលទៅដូចខ្ទមនៅកណ្តាលវាលស្រែ។ មានទីតាំងនៅ  បានសំរោង ស្រុក​ផាត់​រិន្ទ ស្រុក​ឡាំ​ផ្លៃ​ម៉ាត់​ ខេត្តបុរីរម្យ
# ប្រាសាទណងតាភ្លើង
# ប្រាសាទណងផ្លង
# ប្រាសាទណងកង (គោកប្រាសាទ)
# ប្រាសាទបានបុ
# ប្រាសាទថ្ម
# ប្រាសាទតាមាន់

## ធម្មសាលា តាមបណ្តោយផ្លូវ  (ក្នុងតំបន់ប្រទេសកម្ពុជា) 
# ប្រាសាទព្រះខ័ន
# ប្រាសាទព្រហ្មកិល
# ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ

## បេតិកភណ្ឌពិភពលោក 
វា​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​នៃ​ការ​ពិចារណា​សម្រាប់​ការ​ដំឡើង ​ឋានៈ​ជា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក ​រួម​ជាមួយ ​ក្រុម​ព្រៃឈើ Kaeng Krachan និង ​ឧទ្យាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ Phu Phra Bat។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
សឿប៉ាត់

[ស្តាំ|រូបភាពតូច| [Miss Songkran|កញ្ញា សង្ក្រាន្ត នៅ ទីក្រុងហ្លួងព្រះបាង ប្រទេសឡាវ ពាក់អាវសឿប៉ាត់នៅខាងក្នុង ផ្លាកលេខ]]
[ស្តាំ|រូបភាពតូច| ព្រះនាង ខាំឡា ខាំម៉ៅ នៃ [ព្រះរាជាណាចក្រឡាវ ពាក់អាវសឿប៉ាត់]]
អាវសឿប៉ាត់ (     ) ឬ **សឿប៉ៃ** (     )   គឺជាប្រភេទអាវដែលពាក់ដោយស្ត្រីមកពីមជ្ឈដ្ឋានជាតិសាសន៍ផ្សេងៗគ្នានៅក្នុង ប្រទេសឡាវ និង ភាគខាងជើងប្រទេសថៃ និងតំបន់ផ្សេងទៀតនៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។ ជនជាតិភាគតិចទាំងនេះជាធម្មតារួមមាន ឡាវ , តៃលឿ ,តៃឃុន និង តៃយាន ជាដើម។

សឿប៉ាត់ គឺជាអាវដៃវែងគ្មានឡេវ។ វាត្រូវបានពាក់ដោយរុំផ្នែកខាងស្តាំនៃបន្ទះខាងមុខនៃអាវនៅលើផ្នែកខាងឆ្វេងនៃបន្ទះខាងមុខហើយបន្ទះទាំងពីរត្រូវបានចងជាមួយគ្នាតាមរយៈខ្សែ។ សឿប៉ាត់ មកពី ហ្លួងព្រះបាង ប្រទេសឡាវ ជាធម្មតាមានកអាវមាសធំ។

## និរុត្តិសាស្ត្រ 
ពាក្យថា “សឿប៉ាត់” និង “សឿប៉ៃ” ផ្សំឡើងពីពាក្យដើម របស់តៃ ។ សឿប៉ាត់ និង សឿប៉ៃ មានន័យត្រង់ថា "រុំអាវ"; *សឿ* (    ,   ) មានន័យថា "អាវ", ចំណែក *ប៉ាត់* (    ,   ) និង *ប៉ៃ* (    ,   ) មានន័យថា "រុំចំហៀង ,លាប"។

## នៅប្រទេសឡាវ 
នៅ​ប្រទេស​លាវ​បច្ចុប្បន្ន ស្ត្រី​ស្លៀក​សឿប៉ាត់​ទៅ​ក្នុង​ពិធី​ផ្សេងៗ​ដូចជា​ពិធី​មង្គលការ​ជាដើម។  ជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅ ទីក្រុងហ្លួងប្រាបាង   ប្រលងបវរកញ្ញាសង្ក្រាន្តដែលក្លាយជាបវរកញ្ញាបន្ទាប់នៃសង្ក្រាន្ត ឬ *នាងសង្ក្រាន្ត*  ) ត្រូវ​ស្លៀក​សឿប៉ាត់ខាងក្នុង ​ផា​បៀង ដែល​ជា​ក្រណាត់​ដូច​ស្បៃ ដែល​រុំ​តាម​អង្កត់ទ្រូង​ពី​ចង្កេះ​ស្តាំ​ក្រោម​ដល់​ស្មា​ឆ្វេង​ខាង​លើ។

## រចនា 
រូបភាពតូច|583x583ភីកសែល| ដ្យាក្រាមនៃសឿប៉ាត់
សឿប៉ាត់ ត្រូវ​បាន​ផលិត​ឡើង​ជា​ប្រពៃណី​ដោយ​កប្បាស សូត្រ ឬ​វល្លិ៍។ មានបំរែបំរួលផ្សេងៗគ្នានៃពាក្យ សឿប៉ាត់ ក្នុងចំណោម ប្រជាជនដែលនិយាយភាសាតៃ ផ្សេងៗគ្នា។

សមាសធាតុជាមូលដ្ឋាននៃសឿប៉ាត់ រួមមាន កអាវ បន្ទះខាងមុខ បន្ទះខាងក្រោយ ដៃអាវ និងខ្សែចង។ មានរំយោលនៅផ្នែកម្ខាងនៃសម្លៀកបំពាក់ ទោះបីជាមិនតែងតែមានវត្តមានក៏ដោយ។ កំណែទំនើបជាធម្មតានៃការរចនាឡាវអាចប្រើឧបករណ៍ភ្ជាប់ ឬឡេវជំនួសឱ្យខ្សែ។ កអាវអាចត្រូវបានធ្វើដោយ មាស ដ៏ស្មុគស្មាញ ឬទុកធម្មតា។ ដៃអាវដែលត្រូវនឹងកអាវ ជួនកាលមានវត្តមាន ហើយដៃអាវអាចមានប្រវែងពេញ ឬបីភាគបួន។

ការ​រចនា​ម៉ូដ​កអាវ​នេះ​ទំនង​ជា​ឥទ្ធិពល​នៃ​ម៉ូដ​របស់​ចិន​នៅ​ចុង ​រាជវង្ស​មីង ។
រាជបៈតែន

រូបភាពតូច| ស្តេច ជូឡាឡុងកន ស្លៀកសំលៀកបំពាក់ *រាជបៈតែន*
***រាជបៈតែន*** (    , RTGS ៖ រាជា ប៉ាតែន) សំដៅលើ សម្លៀកបំពាក់ បុរស ថៃ ដែលមាន អាវធំ បែប Nehru ពណ៌ស ដែលមានឡេវប្រាំ *ខ្សែក្រវាត់ ស្រោមជើង* ប្រវែងជង្គង់ និង ស្បែកជើង ស្លៀកពាក់ ឬទម្រង់ជាក់លាក់នៃអាវ។ វាត្រូវបានពាក់យ៉ាងសំខាន់ក្នុងអំឡុងចុងសតវត្សទី ១៩ និងដើមសតវត្សទី ២០ ដោយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងថ្នាក់លើក្នុង ទីក្រុងបាងកក ហើយសព្វថ្ងៃនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងកាលៈទេសៈជ្រើសរើសជា សំលៀកបំពាក់ជាតិ ។

## ប្រវត្តិនិងការប្រើប្រាស់ 
[ធ្វេង|រូបភាពតូច| នាយឧត្តមសេនីយ៍ [ប្រេម ទីនសូឡានុន្ទ|Prem Tinsulanonda ពាក់អាវ *រាជបៈតែន* ជាផ្នែកនៃឯកសណ្ឋានរ៉ូបពណ៌ស]]
*រាជបៈតែន* ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយស្តេច Chulalongkorn កំឡុងពេលព្រះអង្គយាងទៅកាន់ ប្រទេសអង់គ្លេសឥណ្ឌា ក្នុងឆ្នាំ ១៨៧១ ជាកន្លែងដែលគាត់បានជួលជាងកាត់ដេរ Calcutta ដើម្បីធ្វើអាវមួយដែលមាន កអាវ ឈរ និងឡេវបើកបញ្ឈរ។ ពីមុននៅឆ្នាំ 1870 ស្តេចមានសំលៀកបំពាក់ចូលរួមជាមួយ *ចងក្បិន* ( កន្សែង ដែលពាក់ជាមួយនឹងផ្នែកនៃក្រណាត់បត់ត្រឡប់មកវិញរវាងជើងនិង tucked នៅខាងក្រោយចង្កេះ) និង អាវ លោកខាងលិច ស្រោមជើងនិងស្បែកជើងក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់ព្រះអង្គនៅ សិង្ហបុរី និង ជ្វា ។ អាវថ្មីនេះបានជំនួសអាវធំដែលកាត់បន្ថយតម្រូវការសម្រាប់ស្រទាប់ដាច់ដោយឡែកនៃអាវនៅក្នុងអាកាសធាតុក្តៅ ហើយសម្លៀកបំពាក់នេះឆាប់ក្លាយជាឯកសណ្ឋានស៊ីវិលពិតប្រាកដ។  វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ពាក់​ទាំង​ផ្លូវការ និង​ជា​ឯកជន ហើយ​នៅ​តែ​មាន​ប្រជាប្រិយ​ភាព​រហូត​ដល់​សម័យ ​ភិប៊ូលសុងក្រាម ដែល​ជា​ពេល​ដែល​ក្បាច់ *​ចងក្បិន* ​ត្រូវ​បាន​ហាមឃាត់​ដោយ ​អាណត្តិ​វប្បធម៌ ។ *រាជបៈតែន* មកពី ភាសាបាលី *រាជា* និង *លំនាំ* ភាសាអង់គ្លេស  pattern និងមានន័យថា *លំនាំរាជវង្ស*  ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ផុន ប៊ុណ្ណាក់ (ក្រោយមកចៅពញាផាសាគរវង្ស) ដែលមានតួនាទីជាលេខាក្នុងព្រះរាជដំណើររបស់ព្រះរាជា។ 

បច្ចុប្បន្ននេះ សំលៀកបំពាក់ *រាជបៈតែន* ពេញលេញគឺត្រូវបានពាក់ក្នុងឱកាសជ្រើសរើសជាសំលៀកបំពាក់ជាតិ ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាប្រចាំនៅក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អាវធំនេះត្រូវបានគេរកឃើញថាបានបន្តប្រើប្រាស់ក្នុង ឯកសណ្ឋានសម្លៀកបំពាក់ របស់សេវាកម្មស៊ីវិល និងយោធា  ក៏ដូចជាសម្លៀកបំពាក់ផ្លូវការដែលពាក់ជាមួយនឹង *សឿគ្រុយ*  ជា សំលៀកបំពាក់សិក្សា របស់សាកលវិទ្យាល័យមួយចំនួន ដែលវាត្រូវបានពាក់ជាមួយនឹងខោក្នុង។ រចនាប័ទ្មខាងលិច។ សម្លៀក​បំពាក់​ថៃ​មួយ​ទៀត​ដែល​មាន​ការ​រចនា​ស្រដៀង​គ្នា​ខ្លាំង​ណាស់​គឺ​អាវ *ផារ៉ាឆាតថាន* ។
លឿង កឿង

**លឿង​ កឿង** ឬអាចសរសេរបានដែរថា **គឿង** (ភាសាវៀតណាម៖ Lương Cường, កើតថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៥៧) គឺជាឧត្តមសេនីយ៍យោធា និងអ្នកនយោបាយវៀតណាមម្នាក់។ លោកសព្វថ្ងៃកំពុងបម្រើការជាប្រធានាធិបតីវៀតណាមទី១៤ តាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ មក និងជាសមាជីកអចិន្ត្រៃយ៍នៃរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានតាំងពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ ក្រៅពីនេះ លោកធ្លាប់បានកាន់តំណែងជាប្រធានអគ្គនាយកដ្ឋាននយោបាយនៃកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាមពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ រហូតដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:លឿង កឿង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧត្តមសេនីយ៍យោធានៃកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកខេត្តហ៊្វូថោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយវៀតណាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីវៀតណាម
ដងមឿងតើយ

រូបភាពតូច
**ប្រាសាទដុងមឿងតើយ** ឬ **មឿងសង្ខបុរៈនគរ** មានទីតាំងនៅបានមឿងតេយ ភូមិលេខ៨ ឃុំសុងពយ ស្រុកខាំឃឿនកែវ ខេត្តយសោធរ ចម្ងាយ៧គីឡូម៉ែត្រ ពីផ្លូវជាតិលេខ២៣ (ផ្លូវឆាងសានិត)។ 

នៅទីនេះគេបានរកឃើញសិលាចរឹកនារាជ្យព្រះបាទមហេន្ទ្រវរ្ម័នគឺ K.1082។ សិលាចារឹកនៅទីនេះរៀបរាប់អំពីព្រះស្រីមាន្ប្រវរសេនា (Śrīmānpravarasena) ដែលជាអ្នកមានអំណាចនៃទីក្រុងសង្ខបុរៈ (Śaṅkhapura) និងការកសាង លិង្គ បញ្ជាដោយកូនស្រីទីដប់ពីររបស់ក្លោញ្ចពាហុ (Kroñcabāhu)ដែលមានអំណាច។ ខ្លឹមសារបង្ហាញថា ទីតាំងបុរាណវត្ថុនេះគឺជាកន្លែងសក្ការៈបូជាចំពោះព្រះសិវៈ ។ នៅពេលនោះ តំបន់ដុនមឿងតើយ រួមជាមួយនឹងសហគមន៍ក្បែរនោះ ប្រហែលជាទីក្រុងបុរាណដែលគេស្គាល់ថា “សិង្ខបុរៈ”។
Ico Bit Zip

អាយកូ (Ico), ក្មេងស្រីចង់ដឹងចង់ឃើញនិងឧទ្ទិស, និងមិត្តភក្តិរបស់នាងរស់នៅក្នុងពពកនិងធ្វើការជាអ្នកស្រាវជ្រាវលើកម្មវិធីស្វែងរក, បីត ស៊ីប៉ (Bit Zip) ។

* វី សេដេក សម្តែងជា អាយកូ (Ico)
* ឡារីសា កាម៉ារ៉ា សម្តែងជា ខេលី (Kelly)
* សាឡាណា កូស្តា សម្តែងជា ដេក់ស (Dex)
* ម៉ារីណា សាន់តាណា សម្តែងជា ជែត នីត្រូ (Jet Nitro)
* រ៉ាអ៊ូល ឆេកេរ សម្តែងជា រ៉េមី (Remi)
* ឌូក្លាស បាបូសា សម្តែងជា ធូកូ (Tchuco)
* តេស អាម៉ូរីម សម្តែងជា លូឡា (Lula) និង ស៊ូ (Xou)
* ម៉ា ស៊ីង់ក សម្តែងជា អូតូ (Oto)
* ហ្គាប៊ី អាម៉ារ៉ាង់តូស សម្តែងជា អេង់ជីនេ ហ្គី (Engine Gui)
* អាល់ហ្វ្រេដូ រ៉ូឡូ
* មេលីសា ហ្គាសៀ

##

***Ico Bit Zip*** (    ) es una caricatura brasileña creada por Rodrigo Soladdo y lanzada el 9 de septiembre de 2019 por Nat Geo Kids

## Historia 
## Premios y Nominaciones 
## Referencias 
## Enlaces externos 
* Sitio web oficial de Copa Studio
* Sitio web oficial de Gabriela Mancini
* អាយកូ បីត ស៊ីប៉  
*   
* អាយកូ បីត ស៊ីប៉  
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Animación de Brasil
គូ កាសិង្ហ

**គូ កាសិង្ហ (กู่กาสิงห์, Ku Ka Singh)** ស្ថិតនៅក្នុងវត្តបុរពាគូកាសិង្ហ  ។ ស្រុកគូកាសិង្ហ ស្រុកកសិដ្ឋា ​ខេត្ត​រយអេត វា​ជា​ទីតាំង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​ទៀត​នៃ​ស្ថាបត្យកម្ម ​ខ្មែរ វា​មាន​ទំហំ​ធំ ហើយ​នៅ​មាន​ស្ថានភាព​ល្អ​គួរសម។

## ធម្មជាតិ 
មាន​ប្រាង្គ​ចំនួន​៣ ស្ថិត​នៅ​លើ​មូលដ្ឋាន​ថ្មបាយក្រៀម​ដូច​គ្នា ។  មាន​ប្រាសាទ ឬ​អគារ​រាង​បួន​ជ្រុង​ហៅ​ថា បណ្ណាល័យ ។  ទាំងសងខាងនៃផ្នែកខាងមុខ  វា​ត្រូវ​បាន​ហ៊ុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​ជញ្ជាំង​មាន​​ទាំង​បួន​នៅ​ជាប់​នឹង​វា​ជា​ប្រឡាយ​​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​មួយ​ជាន់​ទៀត។  ប្រាង្គ​ធំ​ទាំង​បី ឬ​អគារ​សំខាន់​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​នៅ​លើ​មូលដ្ឋាន​តែមួយ​ក្នុង​ទិស​ខាងជើង​ទៅ​ត្បូង ។  ផែនការគឺការ៉េ។  បែរមុខទៅទិសខាងកើត  ប្រាង្គកណ្តាលមានទំហំវាធំជាងពីរផ្សេងទៀតនៅសងខាង។  ហើយ​មាន​រានហាល​មួយ​ដែល​លាត​សន្ធឹង​ពី​មុខ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ប្រាសាទរាង​វែង  មានច្រកចូលបី៖ ផ្នែកខាងមុខ និងផ្នែកពីរនៃប្រាសាទ។  មូលដ្ឋាននៃប្រាង្គធ្វើពីថ្មភក់ ហើយនៅតែមានលំនាំឆ្លាក់ជាស្រទាប់ៗ ដូចជាផ្កាឈូក  ជញ្ជាំងធ្វើពីឥដ្ឋ។  ដែលតំណាងឱ្យអាទិទេពកំពូល (ព្រះសិវៈ) និងការមានកូនតាមជំនឿនៃសាសនាព្រាហ្មណ៍ ។  បន្ថែម​ពី​លើ​នេះ គេ​បាន​រក​ឃើញ​បំណែក​ផ្ដែ​ជា​ច្រើន​ទៀត។ មួយ​ដុំ​ឆ្លាក់​ដោយ​រូប​ព្រះ​ឥន្ទ្រ​កំពុង​ជិះ​ដំរី​អេរ៉ាវ៉ាន់​។   ចំណែក​ប្រាង្គ​ពីរ​ទៀត​ដែល​នៅ​ជាប់។  ពួកវាមានទំហំនិងលក្ខណៈដូចគ្នា។  មូលដ្ឋានត្រូវបានធ្វើពីថ្មភក់។  ជញ្ជាំងឥដ្ឋមានតែទ្វារខាងមុខប៉ុណ្ណោះ។  នៅ​ខាង​ក្នុង​មាន​ជើង​ទ្រ​រូប​ព្រះ​មួយ​ដាក់​ដោយ​រចនា​បែប​សិល្បៈ។  ដ្យាក្រាម និងវត្ថុបុរាណដែលរកឃើញបង្ហាញថា  គូកាសិង្ហ ត្រូវបានសាងសង់តាមរចនាបថខ្មែរហៅថា "រចនាបថបាពួន"  ជាប្រាសាទឧទ្ទិសដល់ព្រះសិវៈ។  

## រូបភាព 
រូបភាពតូច|ប្រាង្គប្រាសាទ
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច

## ធនធានផ្សេងទៀត។ 
* Traditionthai.com បានទុកក្នុងប័ណ្ណសារ
លំផក

**លំផក**គឺជាប្រដាប់​ធ្វើ​ដោយ​សំពត់​ស្មាច់ មាន​កំពូល​ស្រួច​វែង​ឆ្លឹម សម្បុរ-ស បិទ​ចម្រៀក​ក្រដាស​ថង​យន់​ត្រង់​កណ្ដាប់​មាត់ ឬ​មិន​បិទ ក៏​មាន, សម្រាប់​ពួក​មន្ត្រី​ពាក់​សីសៈ ក្នុង​កាល​ដែល​មាន​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ហែ​ធំ​ៗ ឬ​សម្រាប់​ឲ្យ​កុល​បុត្រ ដែល​កោរ​សក់​រួច​ហើយ​ពាក់​ហែ​ចេញ​ទៅ​បួស : នាគ​ពាក់​លំផក ។
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច|កំណត់ហេតុគំនូរព្រាងរបស់ហូឡង់ ដែលបង្ហាញពីករណីដណ្ដើមរាជ្យសម្បត្តិរបស់ព្រះរាមចូលសាសន៍ឯរវាងឆ្នាំ១៦៤២, រាជវង្សខ្មែរ មន្ត្រីខ្មែរ បានប្រើប្រាស់លំផក។
ខោដំរី

[រូបភាពតូច| អ្នកទេសចរស្លៀកខោដំរីនៅ [វត្តអរុណ ក្នុងទីក្រុងបាងកក]]
**ខោ​ដំរី** ​ជា​រចនាប័ទ្ម​នៃ ​ខោ ​រលុង​ដែល​ធ្វើ​ពី​ក្រណាត់​ស្រាល​ដែល​មាន​លំនាំ ​ដំរី ​បោះពុម្ព។ ពួកគេត្រូវបានលក់ជាចម្បងនៅក្នុង ប្រទេសថៃ និង អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយភាគច្រើនត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង អ្នកធ្វើដំណើរត្រលប់មកវិញ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២២ ពួកគេក៏បានឃើញការកើនឡើងនូវប្រជាប្រិយភាពក្នុងចំណោមប្រជាជនថៃក្នុងស្រុកផងដែរ។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ដើមកំណើតនៃខោដំរីត្រូវបានចងក្រងជាឯកសារតិចតួច ទោះបីជាវាជារឿងធម្មតាទៅហើយក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ នៅពេលដែល Chinrada Garment ដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ឈៀងម៉ៃ ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតដ៏ធំបំផុតមួយរបស់វត្ថុនោះបានចាប់ផ្តើមផលិតវា។  ថ្វីត្បិតតែវាមិនមែនជាប្រពៃណី និងមិនត្រូវបានពាក់ដោយអ្នកស្រុកក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេទទួលបានប្រជាប្រិយភាពក្នុងចំណោមភ្ញៀវទេសចរបរទេស ដែលយល់ថាពួកគេជាបទពិសោធន៍ពិតប្រាកដ។  ពួកវាត្រូវបានលក់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងតំបន់ទេសចរណ៍ដូចជា ផ្លូវ Khaosan ក៏ដូចជានៅជិតកន្លែងទេសចរណ៍សំខាន់ៗដូចជា ព្រះបរមរាជវាំង និងប្រាសាទពុទ្ធសាសនា ដែលពួកគេបម្រើជាមធ្យោបាយងាយស្រួលដើម្បីបំពេញតាមតម្រូវការកូដសំលៀកបំពាក់។  នៅចុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ ខោដំរីបានក្លាយជាគំរូនៃអ្នកធ្វើដំណើរ ត្រលប់ក្រោយ ក្នុងប្រទេសថៃ និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។  

ភាពល្បីល្បាញនៃខោដំរីបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លីក្នុងចំណោមប្រជាជនថៃក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ នៅពេលដែលតារា K-pop ជាច្រើនត្រូវបានគេឃើញស្លៀកវា។  បន្ទាប់ពីការធូរស្រាលដោយសារជំងឺរាតត្បាត COVID-19 ពួកគេបានឃើញការផ្ទុះឡើងវិញនៅឆ្នាំ ២០២២ ជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់របស់ពួកគេដោយតារាល្បីៗ ក៏ដូចជានិន្នាការនៃមេរោគនៅលើ TikTok ជំរុញប្រជាប្រិយភាពរបស់ពួកគេក្នុងចំណោមយុវវ័យថៃ។  ការផ្សព្វផ្សាយបន្ថែមទៀតដោយ អ្នកមានឥទ្ធិពល លើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមថៃបាននាំឱ្យខោដំរីក្លាយជានិន្នាការម៉ូដដ៏សំខាន់នៅឆ្នាំ 2023 ដោយម៉ាកយីហោលំដាប់ខ្ពស់ក៏ផលិតសមភាគីប្រណីត  ហើយអ្នកផលិតក៏ចាប់ផ្តើមបង្កើតសម្លៀកបំពាក់ផ្សេងទៀតដែលមានលំនាំផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុនផលិតក្នុងស្រុកបានចាប់អារម្មណ៍លើនិន្នាការនេះ ដោយផលិតគំរូដែលបង្ហាញពីរូបតំណាងខេត្តរបស់ពួកគេ ហើយរដ្ឋាភិបាលក៏បានផ្សព្វផ្សាយពួកគេជាផ្នែកនៃគោលនយោបាយ ថាមពលទន់ របស់ខ្លួន។  នៅដើមឆ្នាំ 2024 ក្តីបារម្ភលើទំនិញដែលផលិតដោយចិនមានគុណភាពទាបជាងការជន់លិចទីផ្សារបាននាំឱ្យមានការពិភាក្សាជាសាធារណៈយ៉ាងទូលំទូលាយអំពីការការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។
ប្រាសាទខនបុរី

**ប្រាសាទ ខនបុរី** ជាអរោគ្យសាលា ស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ស្រុកខនបុរី ខេត្តនគររាជសីមា ។ បច្ចុប្បន្ន​វា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​សាលា។ វាមានប៉មតែមួយបែរមុខទៅទិសខាងកើត គោបុរៈ មួយ បណ្ណាល័យ  ស្ថិតនៅខាងជើង បើកទៅទិសខាងលិច ទាំងអស់មានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ។ ទាំងមូលធ្វើពី ថ្មបាយក្រៀម ។

## រូបថត 

ឯកសារ:Prasat_Khorn_Buri-001.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Khorn_Buri-001.jpg|alt=Gopura|គោបុរៈ
ឯកសារ:Prasat_Khorn_Buri-004.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Khorn_Buri-004.jpg|alt=Gopura| គោបុរៈ
ឯកសារ:Prasat_Khorn_Buri-002.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Khorn_Buri-002.jpg|alt=Bannalai| បណ្ណាល័យ
ឯកសារ:Prasat_Khorn_Buri-2-HDR.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Khorn_Buri-2-HDR.jpg|alt=Reste de la tour sanctuaire| នៅសល់នៃប្រាសាទ
ប្រាសាទ​ណន​គូ

**ប្រាសាទ ​ណន​គូ** ( ថៃ ปราสาทหินโนนกู่) ជាប្រាសាទខ្មែរ មានទីតាំងនៅប្រទេសថៃ ខេត្តនគររាជសីមា ស្រុកស៊ុងនឿន។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានគេជឿថាជាប្រាសាទមួយ រួមជាមួយនឹងប្រាសាទ មឿងកែក ក្នុងក្រុងមឿងឃោរឃោបុរ។ វាជាអគារមួយក្រុមតូចធ្វើពីឥដ្ឋ និងថ្មភក់ ឧទ្ទិសដល់ការគោរពបូជាហិណ្ឌូ ហើយត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ (៩២៨-៩៤២) ដែលរួមមានទូមួយទំហំ 32 mètres ទម្លុះដោយ គោបុរៈ ពីរនៅខាងកើត និងខាងលិច។ បណ្ណាល័យ ពីរ  បែរមុខទៅទិសខាងលិច និងប៉មទីសក្ការៈមួយបែរមុខទៅទិសខាងកើត។

## រូបថត 

ឯកសារ:Prasat_Non_Ku-002.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Non_Ku-002.jpg|alt=Au premier plan le Gopura, plus loin les restes du sanctuaire|នៅ​ខាង​មុខ ​គោបុរៈ ​
ឯកសារ:Prasat_Non_Ku-004.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Non_Ku-004.jpg|alt=Vue prise depuis la plateforme de la tour sanctuaire|
ប្រាសាទខៅលន់

**ប្រាសាទ ខៅលន់** ជា​ប្រាសាទ​របស់​ខ្មែរ​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ ស្រុក​តាប្រាយ៉ា ខេត្ត​ស្រះកែវ នៅ​ជើង​ភ្នំ​សាកែ​ក្រង។ វារួមបញ្ចូលប៉មឥដ្ឋចំនួនបួន (បីនៅខាងមុខមួយនៅខាងក្រោយ) មានតែប៉មមួយប៉ុណ្ណោះដែលនៅសេសសល់សព្វថ្ងៃនេះ។ នៅខាងជើងខាងកើតមានអាងពីរតភ្ជាប់ទៅ ប្រាសាទ ដោយផ្លូវចាស់។ ស្ថាបត្យកម្មរបស់វាគឺស្រដៀងនឹង ប្រាសាទខៅណយ ។ នៅលើស៊ុមទ្វារថ្មភក់ សិលាចារឹក(K.232)អាចមើលឃើញ។

សិលាចារឹកចាប់ផ្តើមថា នៅឆ្នាំ ៩៣៨ នៃសករាជ ព្រះបាទសូរ្យ សូរ្យវរ្ម័ន ទ្រង់បានព្រះរាជបញ្ជាឱ្យ ស្រីវីរវម្ម៌ ចារឹកពាក្យរបស់ព្រះអង្គនៅលើបង្គោលថ្មនៅ វ្នំតិ ។ បន្ទាត់ខាងក្រោមនិយាយអំពីបញ្ជីវត្ថុ និងឈ្មោះអ្នកបម្រើដែលត្រូវផ្តល់ជូន។

## រូបថត 

ឯកសារ:Prasat_Khao_Lon-001.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Khao_Lon-001.jpg|alt=La chaussée menant au prasat|ផ្លូវឆ្ពោះទៅ ប្រាសាទ
ឯកសារ:Prasat_Khao_Lon-005.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Khao_Lon-005.jpg|alt=Bas-relief sculpté directement dans la brique| ចម្លាក់លៀនស្រាលៗ ឆ្លាក់ដោយផ្ទាល់ទៅក្នុងឥដ្ឋ
ឯកសារ:Prasat_Khao_Lon-002.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Khao_Lon-002.jpg|alt=L'entrée de la tour, encore utilisée de nos jours| ច្រកចូល នៅតែប្រើសព្វថ្ងៃ
ឯកសារ:Prasat_Khao_Lon-007.jpg|តំនភ្ជាប់=Fichier:Prasat_Khao_Lon-007.jpg|alt=Façade latérale de la tour, fausse porte et fausses fenêtres| ផ្នែកខាងមុខនៃប្រាសាទ ទ្វារក្លែងក្លាយ និងបង្អួចមិនពិត
សនសៃ ស៊ីផាន់ដន

**សនសៃ  ស៊ីផាន់ដន ឬ សនសៃ ស៊ីពាន់ដន** (  ; កើតថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៦៦)  គឺជាអ្នកនយោបាយឡាវ ដែលកំពុងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវតាំងពីថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ សមាជិក​នៃគណបក្ស​ប្រជាជន​បដិវត្តន៍​ឡាវ (LPRP) លោក​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ​ពី​ឆ្នាំ ២០១៦ ដល់​ឆ្នាំ ២០២២។ លោក​ជា​កូន​ប្រុស​របស់​អតីត​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រជាជនបដិវត្តន៍ ខាំតៃ ស៊ីផាន់ដន និង​ជា​ប្អូន​ប្រុស​របស់ ​វៀងថុង ស៊ីផាន់ដន ។ 
រូបភាពតូច|លោក សនសៃ ស៊ីផាន់ដននៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី

## អាជីពនយោបាយ 
លោកត្រូវបានជ្រើសរើសជា គណៈកម្មាធិការកណ្តាលគណបក្សប្រជាជនបដិវត្តឡាន៍ នៅសមាជជាតិលើកទី៨ក្នុងឆ្នាំ២០០៦  និងទៅការិយាល័យនយោបាយគណបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវនៅ សមាជជាតិលើកទី១០ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦  ។ លោកជា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ពីឆ្នាំ ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ ២០២២។&#x5B; *ត្រូវការដកស្រង់* &#x5D;

នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២២ សភាបានអនុម័ត លោក សនសៃ ស៊ីផាន់ដន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី (១៤៩ ក្នុង ១៥១ សំឡេង)។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ប្រជុំកោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង

**ប្រជុំ​កោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង** ​មានកោះ ​ជាង ២៥០ កោះ អាតុល កោះប៉ប្រះទឹក ដីខ្សាច់រាលទឹក ថ្មប៉ប្រះ​ទឹក ​និង ​តំបន់​សមុទ្រ ​នៅសមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង ​។ កោះនេះភាគច្រើនទាប និងតូច និងមានអ្នករស់នៅតិចតួច។ កោះ និង​សមុទ្រ​ជុំវិញ​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃការ​ទាមទារ​ទឹកដី​ត្រួតស៊ីគ្នា ​ដោយ​ប្រទេស​ជាប់​ព្រំដែន​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។
រូបភាពតូច|សមុទ្រចិនខាងត្បូង (ប្រជុំកោះ) ឆ្នាំ១៩៨៨ (229K) បង្ហាញទីតាំងនៃកោះស្ព្រាតលី និងកោះប៉ារ៉ាសែល
ប្រជុំ​កោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​មាន​លក្ខណៈ​ប្លែក​ពី​គេ ​ព្រៃ​ស្លឹក​ធំ​ត្រូពិច​ដែល​មាន​សំណើម ​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា និង ​តំបន់បរិស្ថាន​ ​សមុទ្រចិន​ខាង​ត្បូង​នៃ​កោះសមុទ្រ​មហាសមុទ្រ។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ប្រាសាទបានប្រាសាទ (ស្រុកដានឃុនធុត)

**ប្រាសាទបានប្រាសាទ** វាជាទីតាំងបុរាណ។ គេ​បាន​រក​ឃើញ​ដាន​នៃ​ប្រាសាទ​ដែល​នៅ​សល់​តែ​មូលដ្ឋាន​ប៉ុណ្ណោះ។ ធ្វើពីថ្មបាយក្រៀម ទីតាំង​នោះ​ជា​ភ្នំ​មួយ​មាន​ព្រែក​ប្រាសាទ​តូច​ហូរ​កាត់​ត្រើយ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៩ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចេញ​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធ​ជូន​អ្នក​ភូមិ​ហើយ​បាន​កំណត់​យក​ដី​ទំហំ​២០​រ៉ៃ​នៃ​តំបន់​ដែល​ប្រាសាទ​នោះ​មិន​បាន​ចេញ​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធ។

ព្រះពុទ្ធបដិមាថ្មបាយក្រៀមចំនួន ៥ អង្គត្រូវបានជីកកកាយ និងរក្សាទុកនៅវត្តបានប្រាសាទ។ បច្ចុប្បន្ន​មាន​រណ្ដៅ​នៅ​គល់​ប្រាសាទ​ព្រោះ​មាន​មនុស្ស​លួច​ជីក​យក​របស់​ចាស់ៗ​ដោយ​ខុស​ច្បាប់ មាន​ដើម​ឈើ​ដុះ​ជុំវិញ​ប្រាសាទ ហើយ​អ្នក​ភូមិ​បាន​ភ្ជួរ​ដី​ធ្វើ 

## ការចុះឈ្មោះទីតាំងបុរាណ 
នាយកដ្ឋាន​វិចិត្រសិល្បៈ​បាន​ប្រកាស​ចុះបញ្ជី​តំបន់​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​។ បេតិកភណ្ឌ​ប្រាសាទ​បាន​ប្រាសាទ ឃុំ​ហិនដាដ ស្រុក​ដាន​ឃុន​ថុ​ត ខេត្តនគររាជសីមា ប្រកាសក្នុងព្រះរាជសារ លេខ ១១៥ វគ្គពិសេស ៨៣ ចុះថ្ងៃទី ២១ ខែកញ្ញា គ.ស. ឆ្នាំ 1998 ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃ​ទី 10 ខែ​មេសា  ឆ្នាំ 1998 ដែលមានផ្ទៃដី 26 រ៉ៃ 3 ngan 69 ការ៉េ 

## ទីតាំង 
ប្រាសាទផ្ទះប្រាសាទ ស្ថិត​នៅ​ភូមិ​ប្រាសាទ​ភូមិ​ប្រាសាទ ឃុំ​ហិនដាត ស្រុក​ដាន​ឃុន​ធុ​ត ។ ខេត្តនគររាជសីមា និងមានចម្ងាយ ៨២ គីឡូម៉ែត្រពីខេត្តនគររាជសីមា។
ង្វៀន ក្វាងហៃ (កីឡាករបាល់ទាត់កើតឆ្នាំ ១៩៩៧)

**ង្វៀន ក្វាងហៃ** (វៀតណាម៖ Nguyễn Quang Hải; កើតថ្ងៃទី ១២ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩៧) គឺជាកីឡាករបាល់ទាត់អាជីពរបស់វៀតណាម ដែលលេងជាខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធ ឬ ខ្សែបម្រើស្លាប សម្រាប់ក្លឹប វ.លីក ១ កុងអានហាណូយ និង ក្រុមជម្រើសជាតិវៀតណាម។

ចាត់​ទុក​ជា​កីឡាករ​បាល់​ទាត់​ល្អ​បំផុត​មួយ​នៅ​អាស៊ី ក្វាងហៃ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ថា​ជា​កីឡាករ​បាល់ទាត់​វៀតណាម​ដ៏​អស្ចារ្យ​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​មាន​រួម​ជាមួយ ង្វៀន ហាំង​សឺន ឡេកុង វិញ។ នៅក្នុង ឆ្នាំ ២០១៨ និង ២០១៩ គាត់ត្រូវបានជ្រើសរើសដោយក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានកីឡា និងអ្នកជំនាញបាល់ទាត់សម្រាប់ពានរង្វាន់ កីឡាករបាល់ទាត់ល្អបំផុតនៅអាស៊ី។

## ស្ថិតិអាជីព 
### អន្តរជាតិ 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ក្លឹបបាល់ទាត់ហាណូយ

**ក្លឹបបាល់ទាត់ហាណូយ** (ភាសាវៀតណាម៖ Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội) ដែលជាទូទៅគេហៅថា **ហាណូយ** គឺជាក្លឹប បាល់ទាត់ អាជីពដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម។ ពួក​គេ​ប្រកួត​ក្នុង​ផ្ទះ​របស់​ពួក​គេ​នៅ ​កីឡដ្ឋាន Hang Day និង​ប្រកួត​នៅ វ.លីក ១ ដែល​ជា​ផ្នែក​កំពូល​ក្នុង ​ប្រព័ន្ធ​លីគ​បាល់ទាត់​វៀតណាម ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ ជា **ក្លឹបបាល់ទាត់ T&T ហាណូយ** ក្រោយមកប្តូរឈ្មោះទៅជា **ក្លឹបបាល់ទាត់ ហាណូយ T&T** ក្នុងឆ្នាំ ២០១០ មុនពេលយកឈ្មោះបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ២០១៦។

ក្នុងស្រុក ហាណូយ FC បានឈ្នះជើងឯក វ.លីក ១ ចំនួន ៦ ដង, Vietnam Cups ៣ ដង និង កំណត់ត្រា Vietnam Super Cup ៥ ដង។ ក្នុងវិស័យបាល់ទាត់អន្តរជាតិ ក្លឹបបានចូលរួមក្នុងការប្រកួតអាស៊ីចំនួន ៧ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុតបានឈានដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ AFC Cup inter-zone play-off ក្នុង ឆ្នាំ ២០១៩។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្លឹបបាល់ទាត់
របាំមេអំបៅ

**របាំមេអំបៅ** គឺជា របាំរបស់ខ្មែរ ក្នុងទម្រង់នៃការលេង ដែលជាទូទៅត្រូវបានសំដែងដោយកុមារនៅតាមសាលានានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

វាបង្ហាញពីរឿងរ៉ាវនៃអ្នកប្រមាញ់មេរោគដែលធ្វើការយ៉ាងឧស្សាហ៍ព្យាយាមដើម្បីថែរក្សាសួនច្បារ និងការពារសត្វល្អិតដែលមិនចង់បាន។ ជាមួយគ្នានោះ មេអំបៅស្រីក្មេងៗមួយក្រុមកំពុងហោះហើរ និងច្រៀងនៅក្នុងសួនច្បារ ខណៈដែលពួកគេស្វែងរក លំអង ដើម្បីស្រង់ចេញ។ ចំពោះការភ្ញាក់ផ្អើលរបស់ពួកគេ មេអំបៅ ត្រូវបានចាប់ដោយស្ងាត់ៗដោយអ្នកប្រមាញ់សត្វល្អិត។ ពួកគេព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលអ្នកប្រមាញ់ឱ្យដោះលែងពួកគេដោយអះអាងថាពួកគេគ្រាន់តែ "ធ្វើឱ្យសួន" ស្រស់ស្អាតប៉ុណ្ណោះ។
ឆ្នាំ២០០៤ ការរញ្ជួយដីនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងរលកយក្សស៊ូណាមិ

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៤ វេលាម៉ោង ០៧:៥៨:៥៣ ម៉ោងក្នុងស្រុក (UTC+៧) ការរញ្ជួយដីដ៏ធំមួយដែលមានកម្រិត ៩.២-៩.៣ Mw បានវាយប្រហារដោយចំណុចកណ្តាលនៅឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចនៃភាគខាងជើងនៃកោះស៊ូម៉ាត្រាប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ ការរញ្ជួយដីខ្នាតធំក្រោមបាតសមុទ្រ ដែលគេស្គាល់ដោយសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រថាជា***រញ្ជួយដីកោះស៊ូម៉ាត្រា-អង់ដាម៉ាន់***។ ត្រូវបានបង្កឡើងដោយការប្រេះឆានៅតាមបណ្តោយសម្រុតធរណីរវាងចានភូមា និងចានឥណ្ឌា ហើយឈានដល់អាំងតង់ស៊ីតេមើខឹល្លី (Mercalli) រហូតដល់ IX នៅក្នុងតំបន់មួយចំនួន។
រូបភាពតូច|ផែនទីរលកស៊ូណាមិឆ្នាំ២០០៤
រូបភាពតូច|ភូមិមួយនៅក្បែរឆ្នេរកោះស៊ូម៉ាត្រា រងការបំផ្លិចបំផ្លាញ ក្រោយរលកយក្សស៊ូណាមិវាយប្រហារអាស៊ីអាគ្នេយ៍
រលកយក្សស៊ូណាមិដ៏ធំដែលមានរលកកម្ពស់រហូតដល់ ៣០ម៉ែត្រ (១០០ហ្វីត) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ***រលកយក្សស៊ូណាមិក្នុងបុណ្យថ្ងៃទី១*** បន្ទាប់ពីបុណ្យថ្ងៃទី១ (Boxing Day) ឬជា***រលកយក្សស៊ូណាមិអាស៊ី***។ ការបំផ្លិចបំផ្លាញសហគមន៍នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រជុំវិញនៃមហាសមុទ្រឥណ្ឌាដោយបានសម្លាប់មនុស្សប្រមាណ ២២៧,៨៩៨នាក់ នៅក្នុង ១៤ប្រទេសនៅក្នុងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិដ៏សាហាវបំផុតមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានកត់ត្រា។ លទ្ធផលដោយផ្ទាល់បានបណ្តាលឱ្យមានការរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវភាពរស់នៅ និងពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រនៃបណ្តាប្រទេសជុំវិញរួមមាន ខេត្តអាឆេ (ឥណ្ឌូនេស៊ី),ស្រីលង្កា,តាមិលណាឌូ (ឥណ្ឌា) និងខៅឡាក់ (ប្រទេសថៃ)។  បានដា អាឆេ (Banda Aceh) បានរាយការណ៍ថាចំនួនអ្នកស្លាប់ច្រើនបំផុត។ វាជាគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិដ៏សាហាវបំផុតនៃសតវត្សរ៍ទី២១ និងជាគ្រោះមហន្តរាយរលកយក្សស៊ូណាមិដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។  វាក៏ជាគ្រោះធម្មជាតិដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ស្រីលង្កា និងប្រទេសថៃផងដែរ។

វាគឺជាការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងបំផុតដែលមិនធ្លាប់មានកត់ត្រានៅក្នុងទ្វីបអាស៊ី ដែលជាការរញ្ជួយដីខ្លាំងបំផុតក្នុងសតវត្សទី២១ និងយ៉ាងហោចណាស់ការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងបំផុតទីបីដែលមិនធ្លាប់មានក្នុងពិភពលោកចាប់តាំងពីការរញ្ជួយដីសម័យទំនើបបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩០០ ។ វាមានការប្រេះស្រាំវែងបំផុតដែលមិនធ្លាប់សង្កេតឃើញ ចន្លោះពី ១,២០០ គីឡូម៉ែត្រទៅ ១,៣០០ គីឡូម៉ែត្រ (៧២០ ម៉ាយ ទៅ ៧៨០ ម៉ាយ) និងមានរយៈពេលវែងបំផុតនៃសម្រុតធរណីដែលមិនធ្លាប់មាន យ៉ាងហោចណាស់ដប់នាទី។ វាបណ្តាលឱ្យភពផែនដីញ័រដល់ទៅ ១០ ម.ម (០.៤ អ៊ិន្ឈ៍) ហើយក៏បានបង្កការរញ្ជួយដីពីចម្ងាយផងដែរនៅឆ្ងាយដូចជាអាឡាស្កា។ ចំណុចកណ្តាលរបស់វាស្ថិតនៅចន្លោះ ស៊ីមើលូ (Simeulue) និងកោះស៊ូម៉ាត្រាដីគោក។ ស្ថានភាពរបស់ប្រជាជន និងប្រទេសដែលរងផលប៉ះពាល់បានជំរុញឱ្យមានការឆ្លើយតបផ្នែកមនុស្សធម៌ទូទាំងពិភពលោក ជាមួយនឹងការបរិច្ចាគសរុបជាង ១៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក (ស្មើនឹង ២៣ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ រូបិយប័ណ្ណ) ។ 

## ឯកសារយោង
ប្រជុំកោះស្ព្រាតលី

**ប្រជុំកោះស្ព្រាតលី**  (ហ្វីលីពីន: Kapuluan ng Kalayaan; ចិនកុកងឺ: 南沙群島/南沙群岛; ភីនអីន: Nánshā Qúndǎo; ម៉ាឡេស៊ី: Kepulauan Spratly; វៀតណាម: Quần đảo Trường Sa) ជាប្រជុំកោះដែលមានជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ ផ្សំឡើងពីកោះ កូនកោះ កោះប៉ប្រះទឹក  និង ថ្មប៉ប្រះទឹក ជាង១០០ ជួនកាលត្រូវបានចាត់ជាក្រុមនៅក្នុងដែនទឹកចាស់ដែលលិចទឹក  ប្រជុំកោះនេះស្ថិតនៅក្រៅឆ្នេរសមុទ្រនៃប្រទេស ហ្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី និង វៀតណាម ភាគខាងត្បូង។ ដាក់ឈ្មោះតាមប្រធានក្រុមនេសាទត្រីបាឡែននៅសតវត្សរ៍ទី១៩  អង់គ្លេស រីឆាត ស្ព្រាតលី ដែលបានមើលឃើញកោះស្ព្រាតលី ក្នុងឆ្នាំ១៨៤៣ ។ កោះនេះមានតិចជាង ២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៤៩០ហិកតា) នៃផ្ទៃដីធម្មជាតិដែលលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីជាង ៤២៥,០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (១៦៤,០០០ម៉ាយ៍) ។
រូបភាពតូច|ផែនទីនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងបង្ហាញពីទីតាំងប្រជុំកោះស្ព្រាតលី និង កោះប៉ារ៉ាសែល
ប្រជុំកោះស្ព្រាតលី គឺជាប្រជុំកោះដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលធ្វើអោយស្មុគស្មាញដល់អភិបាលកិច្ច និងសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងផ្នែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ នេះ ដោយសារទីតាំងរបស់ពួកគេនៅក្នុងផ្លូវដឹកជញ្ជូនជាយុទ្ធសាស្ត្រ។ កោះនេះភាគច្រើនមិនមានមនុស្សរស់នៅទេ ប៉ុន្តែផ្តល់កន្លែងនេសាទសម្បូរបែប ហើយអាចមានទុនបម្រុងប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិសំខាន់ៗ ហើយដូច្នេះវាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកទាមទារក្នុងការប៉ុនប៉ងបង្កើតព្រំដែនអន្តរជាតិ។ កោះមួយចំនួនមានការតាំងទីលំនៅបែបស៊ីវិល ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមកោះប្រហែល ៤៥ កោះ កោះ ថ្មប៉ប្រះទឹក និងច្រាំងថ្មចោទដែលត្រូវបានកាន់កាប់ សុទ្ធតែមានរចនាសម្ព័ន្ធដែលត្រូវបានកាន់កាប់ដោយកងកម្លាំងយោធាមកពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ចិន (PRC) តៃវ៉ាន់ (ROC) ហ្វីលីពីន និង ប្រទេសវៀតណាម។ បន្ថែម​ពី​នេះ ប្រ៊ុយណេ ​បាន​ទាមទារ​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ផ្តាច់មុខមួយ​នៅ​ភាគ​អាគ្នេយ៍​នៃ​ប្រជុំ​កោះស្ព្រាតលី ដែល​រួម​មាន ​ថ្មប៉ប្រះទឹកលូយសា ដែល​គ្មាន​មនុស្ស​រស់នៅ។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
តៃជុង

**តៃជុង** ជាផ្លូវការ **ទីក្រុងតៃជុង** គឺជាក្រុងពិសេសមួយនៅកណ្តាលតៃវ៉ាន់ ។ តៃជុង គឺជាទីក្រុងធំទីពីររបស់តៃវ៉ាន់ ដែលមានប្រជាជនជាង ២.៨៥ លាននាក់   ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីក្រុងធំបំផុតនៅកណ្តាលតៃវ៉ាន់ ។ វាបម្រើជាស្នូលនៃតំបន់ទីប្រជុំជន តៃជុង-ឆាងហ្វា ដែលជាតំបន់ទីប្រជុំជនធំជាងគេទីពីររបស់តៃវ៉ាន់។

មានទីតាំងនៅ អាងតៃជុង ទីក្រុងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងពីភូមិដែលនៅរាយប៉ាយជាច្រើនដែលគាំទ្រដោយជនជាតិដើមភាគតិចតៃវ៉ាន់ ។ វា​ត្រូវ​បាន​គេ​សាងសង់​ឡើង​ដើម្បី​ជា​ទីក្រុង​ថ្មី​នៃ​ខេត្ត​តៃវ៉ាន់ និង​បាន​ប្តូរ​ឈ្មោះ​ជា " តៃវ៉ាន់-ហ្វូ " នៅ​ចុងរាជវង្សឈីង ចន្លោះ​ឆ្នាំ ១៨៨៧ និង ១៨៩៤ ។ ក្នុងសម័យជប៉ុន ចាប់ពីឆ្នាំ១៨៩៥ ការធ្វើផែនការទីក្រុងនៃទីក្រុងតៃជុងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ត្រូវបានអនុវត្ត និងអភិវឌ្ឍដោយជនជាតិជប៉ុន។ តំបន់ទីក្រុងនៃទីក្រុងតៃជុងត្រូវបានរៀបចំជាទីក្រុងខេត្តមួយចាប់ពីការចាប់ផ្តើមនៃការគ្រប់គ្រងសាធារណរដ្ឋចិនក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ នៅពេលដែលទីក្រុងខេត្តដើម និង ស្រុកតៃជុង ត្រូវបានបញ្ចូលគ្នាទៅជាក្រុងពិសេសថ្មីមួយ។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Japanese-language text
ប៉ាប៉ាស ប៉ោ ខុនវេនីអេនស្យា

***ប៉ាប៉ាស ប៉ោ ខុនវេនីអេនស្យា*** () គឺជារឿងភាគទូរទស្សន៍ម៉ិកស៊ិកផលិតដោយ រ៉ូស៊ី អូខេមប៉ូ សម្រាប់កាមេរ៉ាច្រើន។ វាសម្តែងដោយ ហូសេ រ៉ុន និង អារីយ៉ាដណេ ឌីហ្សាស។ ស៊េរីនេះបានបញ្ចាំងជាលើកដំបូងនៅលើឡាស អេសត្រេយ៉ាសនៅថ្ងៃទី 21 ខែតុលាឆ្នាំ 2024 ។

## តារាសម្តែង 
* ហូសេ រ៉ុន សម្តែងជា ទីណូ ហ្គេវ៉ារ៉ា
* អារីយ៉ាដណេ ឌីហ្សាស សម្តែងជា អាយដេ ម៉ូសកេដា
* ហ្វឺឌីណាន់ដូ វ៉ាលេនស៊ីយ៉ា សម្តែងជា ហ្គូសមែន មូរីអេល។
* អាហ្រ្វិក ហ្សាវ៉ាឡា សម្តែងជា ហ្វេដឺរីកា
* ដានីឡា លូហាន សម្តែងជា ក្លារ៉ា លូស ម៉ុនរ៉ូ
* ម៉ាទីន រីកា សម្តែងជា រូដូហ្វ
* ម៉ារីយ៉ា ឆាខុន សម្តែងជា អាលីសៀ "លីឈីតា" ឆាហ្គោយ៉ាន
* មីហ្គែល ម៉ាទីណេស សម្តែងជា ចាន់ណូ ឆាម៉ូរ៉ូ
* អូរ៉ាស៊ីយ៉ូ ផាន់ឆឺរី សម្តែងជា ដាម៉ាសូ រីវើរ៉ា
* ឡាំដា ហ្គាស៊ីយ៉ា សម្តែងជា ហ្វាឃុនដូ តូប៉េតេ
* សឺលីន ហ្គុនហ្សាឡេស សម្តែងជា ស៊ីលវ៉ាណា គ្រូស មូរីអេល។
* អ៊ីម៉ាណុល ឡានដេតា សម្តែងជា ហ្វីលីព

## ឯកសារយោង 
## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
* 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស៊េរីទូរទស្សន៍ម៉ិកស៊ិក
សិខរ

រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| "សិខរ" គឺជារចនាសម្ព័ន្ធដែលមិនត្រូវបានលាបពណ៌លឿង។ ផ្នែកខាងឆ្វេងនៃរូបភាព
**សិខរ** ឬ **សិខរៈ** (Shikhara; Śikhara) សំដៅទៅលើប៉មខ្ពស់នៅក្នុង ប្រាសាទព្រាហ្មណ៍ ឥណ្ឌាខាងជើង។ ហើយជួនកាលត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុង សាសនាជេន។ សិខរ ក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ សំដៅទៅលើសំណង់ដ៏ខ្ពស់មួយនៅពីលើផ្នែកខាងក្នុងនៃប្រាសាទមួយដែលមានឈ្មោះថា គភ៌គ្រឹះ ដែលជាទីកន្លែងដែលអាទិទេពហិណ្ឌូនៃប្រាសាទនោះស្ថិតនៅខ្ពស់បំផុតនៃព្រះវិហារព្រាហ្មណ៍ឥណ្ឌាខាងជើង។ នេះ​ខុស​ពី​រចនាបថ​ឥណ្ឌា​ខាង​ត្បូង ដែល​ប៉ម​ច្រក​ចូល " គោបុរៈ " ត្រូវ​បាន​គេ​ពេញ​ចិត្ត​សង់​ឱ្យ​ខ្ពស់​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន   សិខរ មក​ពី ​ភាសា​សំស្ក្រឹត ​មាន​ន័យ​ថា "កំពូល​ភ្នំ" ។

នៅប្រទេសឥណ្ឌាខាងត្បូង រចនាសម្ព័នដែលអាចប្រៀបធៀបទៅនឹងសិខរ គឺជា រាជវាំង នៅ  ប្រទេសឥណ្ឌា ពាក្យ "សិខរ" ត្រូវបានប្រើដើម្បីសំដៅលើរចនាសម្ព័ន្ធដំបូលដែលគ្របដណ្ដប់ និងតុបតែងប្រាសាទ។

## ប្រភេទ 
បច្ចុប្បន្ន សិល្បៈ​មាន​បី​ប្រភេទ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សាមញ្ញ​និង​លេចធ្លោ៖ 

* ស្ថាបត្យកម្មទីក្រុង វា​ជា​លក្ខណៈ​មួយ​ដែល​គេ​រក​ឃើញ​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ខាង​ជើង។ សិខររចនាប័ទ្ម​ទីក្រុង​មាន​ខ្សែកោង​ខ្ពស់។ ខាង​លើ​ត្រូវ​បាន​គេ​តុប​តែង​ដោយ​គ្រឿង​តុបតែង​ដូច​ចាន​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា " អម​ឡាក់ "  
* ស្ថាបត្យកម្មខាងលិច វាមានឥទ្ធិពលលើស្ថាបត្យកម្មផ្សេងទៀត រួមទាំង Yosala និង Karnataka វាមានរាងដូចកោណ។ មានចម្លាក់ស្មុគ្រស្មាញ។
* ស្ថាបត្យកម្ម ទ្រាវិឌ រចនាសម្ព័ន្ធនេះត្រូវបានគេហៅថា វិមាន។

នៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មនីមួយៗ ទាំងវិមាន និងសិខរ គេអាចរកឃើញ កាឡា ដែលជាគ្រឿងតុបតែងលម្អដោយផើងទឹកនៅលើកំពូល។
ទេឧល

ស្តាំ|រូបភាពតូច|400x400ភីកសែល| គ្រោងការណ៍សាមញ្ញនៃប្រាសាទស្ថាបត្យកម្ម កលិង្គ
**ទេឧល** ( Odia:  *deuḷa* ; English: Deula) គឺជាធាតុស្ថាបត្យកម្មនៅក្នុង ប្រាសាទហិណ្ឌូ ក្នុងរចនាប័ទ្ម ស្ថាបត្យកម្មកលិង្គ នៃប្រាសាទ Odishan នៅភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌា។  ជួនកាល ប្រាសាទទាំងមូលក៏ត្រូវបានគេហៅថា *ទេឧល* ផងដែរ។ ពាក្យ "ទេឧល" ជា ភាសា Odia មានន័យថា សំណង់អគារដែលសាងសង់ឡើងជាមួយនឹងរចនាប័ទ្មជាក់លាក់មួយដែលត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងប្រាសាទភាគច្រើនមកពី Odisha ។  *ទេឧល* ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ដែរ ទោះ​បី​ជា​ប្រាសាទ ទេឧល ក៏​មាន​ទម្រង់​ផ្សេង​គ្នា​នៅ​ក្នុង​តំបន់ Manbhum នៃ​ភាគ​ខាងលិច Bengal ដែរ។

*ទេឧល* មានបីប្រភេទ៖  បើនិយាយពីវាក្យសព្ទទូទៅរបស់ឥណ្ឌាខាងជើង រេខទេឧល (rekha deul) គឺជាទីសក្ការៈ និងប៉មពីលើវា រៀងគ្នា គភ៌គ្រឹះ និង សិខរ ដែលជា បិធទេឧល (pida deul) គឺ មណ្ឌប ដែលជាកន្លែងដែលអ្នកស្មោះត្រង់មានវត្តមាន។ សិខរទេឧល គឺជាទម្រង់ជំនួសនៃប៉មពីលើទីសក្ការៈ ដែលមានរាងស្រដៀងនឹងក្លោងទ្វារប្រាសាទ គោបុរៈ រាងពងក្រពើនៅក្នុង ស្ថាបត្យកម្មទ្រាវិឌ ភាគខាងត្បូង។

## រេខទេឧល 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ប្រាសាទ Lingaraja ឧទាហរណ៍នៃ "សិខរទេឧល" ។
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ប្រាសាទ Shantinath Shiva នៅ Shihar ក្បែរ Jayrambati, West Bengal ។
រេខ នៅក្នុង Odia មានន័យថាបន្ទាត់ត្រង់។ វា​គឺ​ជា​អគារ​ខ្ពស់​មួយ​ដែល​មាន​រាង​ជា​ដុំ​ស្ករ​មើល​ទៅ​ដូច​ជា សិខរ ។ វាគ្របដណ្តប់ និងការពារទីសក្ការៈបូជា ( គភ៌គ្រឹះ ) ។ ឧទាហរណ៍ :

* សិខរ នៃ ប្រាសាទ Lingaraja នៅ Bhubaneswar
* សិខរ នៃ ប្រាសាទ Jagannath នៅ Puri
* ប្រាសាទ Jagannath នៅ Nayagarh
* ប្រាសាទ Uttaresvara Siva នៅ Bhubaneswar
* សិខរ នៃ ប្រាសាទ Yameshwar នៅ Bhubaneswar
* សិខរ នៃប្រាសាទ Shantinath Shiva នៅភូមិ Shihar ក្បែរ Jayrambati, Bankura, West Bengal

## បិធទេឧល 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ប្រាសាទ Konark Sun ជាឧទាហរណ៍នៃ "បិធទេឧល" (ប៉មធំជាងនេះនៅខាងក្រោយបានដួលរលំ) ។
វាជាអគាររាងការ៉េ ជាធម្មតាមានដំបូលរាងពីរ៉ាមីត ជាជាងប៉ម វិមាន លើជម្រកនៃប្រាសាទនានានៅភាគខាងត្បូងនៃ ស្ថាបត្យកម្ម ទ្រាវិឌ ។ សម្រាប់សាល ឬបន្ទប់បម្រើនៃប្រាសាទ។ ឧទាហរណ៍

* Jagamohana (សាលប្រជុំ) នៃ ប្រាសាទព្រះអាទិត្យ នៅ Konârak
* Jagamohana នៃ ប្រាសាទ Yameshwara នៅ Bhubaneswar
* Jagamohana នៃប្រាសាទ Shantinath Shiva នៅ Jayrambati, Bankura, West Bengal
* ប្រាសាទ Digambara Jaina, Khandagiri នៅ Bhubaneswar

## ខករទេឧល 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| Baitala Deula ឧទាហរណ៍នៃ "ខករទេឧល" ។
ខករទេឧល គឺជា​អគារ​រាង​ចតុកោណ​ដែល​មាន​ដំបូល​រាង​ពីរ៉ាមីត​កាត់​ខ្លី​ដូច ​គោបុរៈ ។ ឈ្មោះ​នេះ​ចេញ​មក​ពី​ខករ (​ពពែ​) ដោយសារ​រាង​ដំបូល ។ ប្រាសាទ​នៃ​អាទិទេព ​ស្ត្រី ​ជា​ប្រាសាទ​នៃ​ប្រភេទ​នោះ។ ឧទាហរណ៍ :

* Baitala Deula, Bhubaneswar (ឧទ្ទិសដល់ Chamunda )
* Varahi Deula, Chaurasi, ស្រុក Puri (ឧទ្ទិសដល់ Varahi )
* ប្រាសាទ Brahmi, Chaurasi
* Kedara Gouri, Bhubaneswar
* ប្រាសាទ Narayani, Khalikote (ឧទ្ទិសដល់ Durga )
* ប្រាសាទ Durga, Banki
ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិវៀតណាម

**ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិវៀតណាម** (ភាសាវៀតណាម: Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam) តំណាងឱ្យប្រទេសវៀតណាមក្នុងបាល់ទាត់អន្តរជាតិជាន់ខ្ពស់របស់បុរស និងត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយសហព័ន្ធបាល់ទាត់វៀតណាម ដែលជាការគ្រប់គ្រង បាល់ទាត់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ។ ឈ្មោះហៅក្រៅរបស់ក្រុមគឺ **អ្នកចម្បាំងផ្កាយមាស** (ភាសាវៀតណាម: Những chiến binh sao vàng)
រូបភាពតូច|ក្រុមវៀតណាមឆ្នាំ ២០១៩
សម្រាប់ឆ្នាំដំបូងនៃប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួន ការបង្រួបបង្រួមវៀតណាមបានជួបប្រទះការផ្អាកបាល់ទាត់អន្តរជាតិដ៏យូរ ហើយមិនមានការប្រកួតក្រុមជម្រើសជាតិជាន់ខ្ពស់ណាមួយត្រូវបានលេងរវាងការបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦ និងការចូលរួមក្នុងការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឆ្នាំ ១៩៩១ ( ក្រុមយុវជនវៀតណាម បានចូលរួមនៅ ការប្រកួតអន្តរជាតិយ៉ាងហោចណាស់មួយក្នុងអំឡុងពេលនេះ)។ ការប្រកួត ហ្គេមអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឆ្នាំ ១៩៩១ បានកត់សម្គាល់ការធ្វើសមាហរណកម្មរបស់វៀតណាមឡើងវិញទៅក្នុងវិស័យបាល់ទាត់អន្តរជាតិ ដោយក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិវៀតណាមជាន់ខ្ពស់បានទទួលជោគជ័យជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុង តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងឈានទៅជុំចុងក្រោយនៃ វគ្គជម្រុះ FIFA World Cup នៅ ឆ្នាំ ២០២២ ។ វៀតណាម​ក៏​បាន​ឡើង​ដល់​វគ្គ​៨​ក្រុម​ចុង​ក្រោយ​នៃ​ពាន AFC Asian Cup ពីរ​ដង​ដែរ គឺ​ក្នុង ​ឆ្នាំ​២០០៧ និង ​ឆ្នាំ​២០១៩ ។

## ចំណាត់ថ្នាក់ពិភពលោករបស់ FIFA 
ចំណាត់ថ្នាក់របស់ FIFA

## កិត្តិយស 
### តំបន់ 
* **ជើងឯក AFF**
** ឯកសារ:Med_1.png **ជើងឯក** (២): ឆ្នាំ ២០០៨, ២០១៨
** ឯកសារ:Med_2.png ជើងឯករង (២): ១៩៩៨, ២០២២
** ឯកសារ:Med_3.png ចំណាត់ថ្នាក់ទីបី (២): ១៩៩៦, ២០០២
* **ហ្គេមអាស៊ីអាគ្នេយ៍**
** ឯកសារ:Med_1.png **មេដាយមាស** (១): ១៩៥៩
** ឯកសារ:Med_2.png មេដាយប្រាក់ (៤): ១៩៦៧, ១៩៧៣, ១៩៩៥, ១៩៩៩
** ឯកសារ:Med_3.png មេដាយសំរឹទ្ធ (៤): ១៩៦១, ១៩៦៥, ១៩៧១, ១៩៩៧

### រួសរាយរាក់ទាក់ 
* **VFF Vietnam International Friendly Cup**
** ឯកសារ:Med_1.png **ជើងឯក** (១): ២០២២
** ឯកសារ:Med_2.png ជើងឯករង (៣): ២០០៤, ២០០៦, ២០០៩
** ឯកសារ:Med_3.png ចំណាត់ថ្នាក់ទីបី (១): ឆ្នាំ ២០១២
* **ពានរង្វាន់ឯករាជ្យវៀតណាមខាងត្បូង**
** ឯកសារ:Med_1.png **ជើងឯក** (៦): ១៩៦១, ១៩៦២, ១៩៦៥, ១៩៦៦, ១៩៧០, ១៩៧៤
** ឯកសារ:Med_2.png ជើងឯករង (២)៖ ១៩៧១, ១៩៧២
* **ការប្រកួត Merdeka**
** ឯកសារ:Med_1.png **ជើងឯក** (១): ១៩៦៦
* '''King's Cup**
** ឯកសារ:Med_2.png ជើងឯករង (២): ២០០៦, ២០១៩
** ឯកសារ:Med_3.png ចំណាត់ថ្នាក់ទីបី (២): ១៩៦៩, ១៩៧១
* **AYA Bank Cup**
** ឯកសារ:Med_1.png **ជើងឯក** (១): ២០១៦
* **LG Cup**
** ឯកសារ:Med_2.png ជើងឯករង (១): ២០០២
* **Pesta Sukan Cup**
** ឯកសារ:Med_1.png**ជើងឯក** (១): ១៩៧១
* **Thai Army Cup**
** ឯកសារ:Med_1.png**ជើងឯក''' (១): ១៩៧៤

## ឯកសារយោង
តាឡា (ស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូ)

ស្តាំ|រូបភាពតូច|508x508ភីកសែល| *វិមាន* កម្ពស់ប្រាំពីរជាន់
ក្នុង ​ស្ថាបត្យកម្ម​ប្រាសាទ​ហិណ្ឌូ ***តាឡា*** ​ជា​ថ្នាក់​ឬ​ជាន់​នៃ *​សិខរ* *វិមាន* ឬ *​គោបុរៈ* ។ វា​គឺ​ជា​ធាតុ​ផ្សំ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​ប្លែក​ពី​គ្នា​ក្នុង ​ស្ថាបត្យកម្ម​ទ្រាវិឌ ។   

## វិមាន ទ្រាវិឌ 
វិមាននៅពីលើទីសក្ការៈជាធម្មតាមានរាងជា សាជី ជ្រុងបួន ដែលមានតាឡាសតូចជាងបន្តិចម្តងៗ។ ទ្រាវិឌ វិមាន អាចត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជារឿងមួយ (ហៅថា *ឯកតាឡា* ) ពីរជាន់ ( *ទ្វិតាឡា* ) បីជាន់ ( *ត្រិតាឡា* ) ហើយដូច្នេះនៅលើ។ ជាធម្មតាវិមានមានរហូតដល់ប្រាំពីររឿង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គោបុរៈ និងវិមានដែលខ្ពស់ជាងគេ ដូចជា ប្រាសាទ Ranganathaswamy នៅ Srirangam អាចមានរហូតដល់ 13 តាឡា ។

សំខាន់ *គូតា* នៅកំពូលនៃវិមានមិនរាប់ថាជាតាឡាដាច់ដោយឡែកទេ។ ក្នុងនាមជាការបែងចែកផ្តេកដ៏សំខាន់នៃប្រាសាទមួយ នៅកណ្តាល តាឡា នីមួយៗមានតំបន់ជញ្ជាំងជាមួយ pilasters ស្តើង។  ផ្នែកចំហៀងជាធម្មតាត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងខ្លាំងជាមួយនឹងរូបចម្លាក់ដែលអាចបន្ថែមរហូតដល់ទៅរាប់រយ។ ប្រាសាទ​ជា​ច្រើន​បាន​អះអាង​ថា​រូប​បដិមា​នីមួយៗ​មាន​លក្ខណៈ​ប្លែក​ពី​គេ។

វិមាន ចែកចេញជាពីរក្រុម គឺ *ជតិវិមាន* ដែលមានវិមានដល់ទៅ ៤ និង *មុខ្យវិមាន* ដែលមាន ៥ តាឡា និងច្រើនទៀត។
សេខរិ (ស្ថាបត្យកម្ម)

ស្តាំ|រូបភាពតូច| ប្រាសាទ Rajarani, Bhubaneswar
***សេខរិ*** (*Sekhari)* គឺជាប្រភេទមួយនៃ *សិខរ* ភាគខាងជើងឥណ្ឌា (ប៉មឬ spire នៅលើកំពូលនៃទីសក្ការៈមួយ) ដែលរួមមាន spire *Latina* កណ្តាលជាមួយនឹង *urushringa* ពាក់កណ្តាល spiers បន្ថែមនៅលើភាគីទាំងអស់។  វាគឺជាប្រភេទរងមួយក្នុងចំណោមពីរប្រភេទនៃ *សិខរ* ដែលមួយទៀតគឺ *bhumija* ។
អាស្រម

រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល| Sivananda Ashram, Rishikesh, ទីស្នាក់ការកណ្តាលនៃ សង្គមជីវិតដ៏ទេវភាព, បង្កើតឡើងដោយ Sivananda Saraswati ក្នុងឆ្នាំ 1936
[រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល| Sabarmati Ashram ជាកន្លែងដែល [មហាត្មះគន្ធី|Mahatma Gandhi ស្នាក់នៅ]]
**អាស្រម**  (   ,អាឝ្រម , āśrama ) ជា ​អាស្រម ​ខាង​វិញ្ញាណ ឬ ​ជា​វត្ត ​ក្នុង ​សាសនា​ឥណ្ឌា ។  

## និរុត្តិសាស្ត្រ 
នាមសំស្រ្កឹត អាឝ្រម- គឺជាប្រភពតាមប្រធានបទ មកពីឫស ឝ្រម 'toil' (2*, cf. śramaṇa ) ដែលមានបុព្វបទ អា 'ឆ្ពោះទៅរក' ។   គោលដៅបែបនេះអាចជា ascetic, spiritual, yogic ឬផ្សេងទៀត។ 

## ទិដ្ឋភាពទូទៅ 
រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល| Kailash Ashram, Muni Ki Reti, Rishikesh បង្កើតឡើងដោយ Dhanraj Giri
អាស្រម​ជា​ប្រពៃណី ប៉ុន្តែ​មិន​ចាំ​បាច់​ក្នុង​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​ទេ គឺ​ស្ថិត​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ទី​លំនៅ​របស់​មនុស្ស ក្នុង ​ព្រៃ ឬ ​តំបន់​ភ្នំ ចំ​ពេល​ដែល​បរិស្ថាន​ធម្មជាតិ​ស្រស់​ស្រាយ​ដែល​អំណោយ​ផល​ដល់​ការ​បង្ហាត់​បង្រៀន​ខាង​វិញ្ញាណ និង ​សមាធិ ។ អ្នក​ស្រុក​នៃ​អាស្រម​មួយ​បាន​ធ្វើ​លំហាត់​ប្រាណ​ខាង​វិញ្ញាណ និង​កាយ​សម្បទា​ជា​ប្រចាំ ដូចជា​ទម្រង់​ផ្សេងៗ​នៃ ​យូហ្គា ។ ការលះបង់ និងការលះបង់ផ្សេងៗ ដូចជា យជ្នាស ក៏ត្រូវបានអនុវត្តផងដែរ។  ប្រាសាទជាច្រើនក៏បានបម្រើជា gurukulas ដែលជាសាលាលំនៅដ្ឋានសម្រាប់កុមារក្រោម ប្រពៃណី guru-shishya ។

ពេលខ្លះ គោលដៅនៃធម្មយាត្រាទៅកាន់អាស្រម មិនមែនជាភាពស្ងប់ស្ងាត់ទេ ប៉ុន្តែជាការណែនាំក្នុងសិល្បៈមួយចំនួន ជាពិសេសការធ្វើសង្គ្រាម។ ក្នុង *រាមាយណៈ* ព្រះអង្គម្ចាស់នៃ អយុធ្យា រាមា និង ព្រះលក្ស្ម ទៅកាន់ទីសក្ការៈបូជារបស់ ព្រះវិស្ណុមិត្រ ដើម្បីការពារព្រះចេស្តារបស់ព្រះអង្គ ពីភាពសៅហ្មងដោយពួកឥស្សរិយយស នៃ រាពណ៌ ។ ក្រោយ​ពី​ពួក​គេ​បញ្ជាក់​ពី​ភាព​ស្រើបស្រាល​របស់​ពួក​គេ ព្រះអង្គម្ចាស់​ទទួល​បាន​ការ​ណែនាំ​ពី​អ្នក​ប្រាជ្ញ ជាពិសេស​ក្នុង​ការ​ប្រើ​អាវុធ​ដ៏ទេវភាព។ ក្នុង *​មហា​ភារតៈ* ព្រះគ្រឹស្នា ​ក្នុង​វ័យ​ក្មេង​ទ្រង់​យាង​ទៅ​កាន់​ទីសក្ការៈ​នៃ ​ក្រុង​សន្ទិបនិ ដើម្បី​ទទួល​បាន​ចំណេះ​ដឹង​ទាំង​ខាង​បញ្ញា និង​ខាង​វិញ្ញាណ។&#x5B; *ត្រូវការដកស្រង់* &#x5D;

## សាលារៀននៅ មហារាស្រម 
សាលាឡើងជិះ ជាពិសេសនៅតំបន់កុលសម្ព័ន្ធនៃ មហារាស្រម និងកន្លែងផ្សេងទៀតក្នុង ប្រទេសឥណ្ឌា ត្រូវបានគេហៅថា *អាស្រមសាលា* ឬសាលា អាស្រម ។ សាលាមួយបែបនេះគឺ Lok Biradari Prakalp Ashram Shala ។  

## នៅភាគខាងលិច 
ប្រាសាទមួយចំនួនត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅខាងក្រៅប្រទេសឥណ្ឌា។ ជាធម្មតា វត្តអារាមទាំងនេះត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយពូជពង្សឥណ្ឌា  ផ្តោតលើការបង្រៀនដែលទាក់ទងនឹង យូហ្គា ជាញឹកញាប់នៅក្នុង ការសម្រាកលំនៅឋាន និងត្រូវបានដឹកនាំដោយគ្រូខាងវិញ្ញាណ (ឥណ្ឌា ឬលោកខាងលិច)។

## សូមមើលផងដែរ 
* បព្រហ្មអាស្រម
ជ័យស្រីរាម

***ជ័យស្រីរាម***  ( IAST : ជយ ឝ្រី រាម ) គឺជាកន្សោមជា ភាសាឥណ្ឌូ ដែលបកប្រែថា "សិរីល្អដល់ព្រះអម្ចាស់ រាម " ឬ "ជ័យជំនះដល់ព្រះអម្ចាស់រាម" ។  សេចក្តីប្រកាសត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយហិណ្ឌូជានិមិត្តរូបនៃការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ ជំនឿហិណ្ឌូ,  ឬសម្រាប់ការព្យាករណ៍នៃអារម្មណ៍ដែលផ្តោតលើជំនឿផ្សេងៗគ្នា។   

## អត្ថន័យ 
ជ័យស្រីរាម មានន័យថា "សរសើរព្រះអម្ចាស់ រាម" ឬ "ជ័យជំនះដល់ព្រះអម្ចាស់ រាម" ។  រាម (ឬ Rama) គឺជាអាទិទេពដ៏សំខាន់នៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ។ 

## បុព្វេសន្និវាស 
### សាសនា និងសង្គម 
"ជ័យស្រីរាម" រួមជាមួយ "ជ័យរាមសិតា, "ជ័យរាម" និង "សិតា រាម" ត្រូវបានគេប្រើជាការសួរសុខទុក្ខគ្នាទៅវិញទៅមកដោយអ្នកបួស Ramanandi (ហៅថា *Bairagis* ) ។   "រាម រាម", "Jai រាម ជិ កិ" និង " ជ័យ សិយ រាម " ត្រូវបានគេកត់សំគាល់ថាជាពាក្យសំពះជាទូទៅនៅក្នុងទឹកដីហិណ្ឌូ ( សិតា ឬ សិយ គឺជាឈ្មោះរបស់មហេសីរបស់ រាម) ។   

អ្នកថតរូបអ្នកកាសែត Prashant Panjiar បានសរសេរអំពីរបៀបនៅក្នុងទីក្រុង អយុធ្យា អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាស្ត្រីតែងតែច្រៀង " សិតា -រាម-សិតា-រាម" ខណៈដែលអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាបុរសវ័យចំណាស់មិនចូលចិត្តប្រើឈ្មោះ រាម ទាល់តែសោះ។ ការប្រើប្រាស់បែបប្រពៃណីនៃ "ជ័យ" នៅក្នុងពាក្យស្លោកមួយគឺ " សិយវ៌ រាមចន្ទ្រជិ កិ ជ័យ " ("ជ័យជំនះដល់ប្តីរបស់សិតាជាព្រះរាម") ។ 

### និមិត្តសញ្ញារាម 
ការថ្វាយបង្គំ រាម បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសតវត្សទី 12 បន្ទាប់ពីការលុកលុយរបស់មូស្លីម Turks ។  *រាមាយណៈ* បានក្លាយជាការពេញនិយមយ៉ាងទូលំទូលាយនៅសតវត្សទី 16 ។ វាត្រូវបានប្រកែកថារឿងរាមផ្តល់នូវ "ការស្រមើលស្រមៃដ៏មានឥទ្ធិពលនៃស្តេចដ៏ទេវភាពដែលជាតែមួយគត់ដែលមានសមត្ថភាពប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើអាក្រក់" ។  គោលគំនិតនៃ រាម្រជ័យ "ការគ្រប់គ្រងរបស់ រាម" ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយ Gandhi ដើម្បីពិពណ៌នាអំពីប្រទេសដ៏ល្អដែលមិនមានចក្រភពអង់គ្លេស។ 

ការប្រើប្រាស់នយោបាយដ៏ទូលំទូលាយបំផុតរបស់ រាម បានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងចលនាកសិកររបស់ ពលរាមចន្ទ្រ នៅ Awadh ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1920 ។ គាត់បានលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រើ "រាម-សិតា" ផ្ទុយទៅនឹង "សលអម" ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅពេលនោះជាការសួរសុខទុក្ខចាប់តាំងពីក្រោយមកទៀតបង្ហាញពីភាពអន់ខ្សោយរបស់សង្គម។ "សិតា-រាម" មិនយូរប៉ុន្មានបានក្លាយជាការស្រែកយំ។
បញ្ជីឈ្មោះក្រុមជនជាតិវៀតណាម

មានក្រុមជនជាតិភាគតិចចំនួន ៥៤ នៅក្នុង ប្រទេសវៀតណាម ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការដោយ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ។  ជនជាតិនីមួយៗមានភាសា ប្រពៃណី និងវប្បធម៌រៀងៗខ្លួន។ ជនជាតិដែលធំជាងគេគឺ៖ កិញ ៨៥.៣២%, តៃ ១.៩២%, ថៃ ១.៨៩%, មឿង ១.៥១%, ម៉ុង ១.៤៥%, ខ្មែរ ១.៣២%, ណឹង ១.១៣%, ដាវ ០.៩៣%, ហូវ ០.៧៨% នៅសល់ ៣.៧%។ % (ជំរឿន 2019)។  ពាក្យ​វៀតណាម​សម្រាប់​ក្រុម​ជនជាតិ​គឺ *ដាន់​ទុង* (ប្រជាជាតិ) និង *​សុក​ទុង* (ជនជាតិ)។

## បញ្ជីក្រុមជនជាតិភាគតិច 
ប្រជាជនវៀតណាមសរុបមានចំនួន 96,208,984 នាក់ យោងតាម ជំរឿនឆ្នាំ២០១៩ ។  

## ផ្សេងៗ 
# Nguồn - ប្រហែលជាក្រុម មឿង ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាផ្លូវការជាក្រុម វៀត (កិញ) ដោយរដ្ឋាភិបាល Nguồn ខ្លួនឯងកំណត់អត្តសញ្ញាណជនជាតិវៀតណាម។ ភាសារបស់ពួកគេជាសមាជិកនៃសាខា វៀត-មឿង នៃអនុគ្រួសារ វៀត ។
# សួយ (Người Thủy) - ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាផ្លូវការថាជា ប្រជាជន Pa Then ។
# យោងតាមព័ត៌មានពី *Dantri* ដែលជាកាសែតអនឡាញនៅប្រទេសវៀតណាម គណៈកម្មាធិការប្រជាជន Thừa Thiên-Huế ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2008 បានប្រកាសពីផែនការដើម្បីធ្វើការស្រាវជ្រាវបន្ថែមទៀតនៅក្នុងក្រុមជនជាតិថ្មីនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ប៉ាកូ ហៅ ប៉ាកូ ប៉ាកូ ប៉ាកូ ឬ ប៉ាកុក។ ក្រុមជនជាតិនេះតាំងទីលំនៅយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងស្រុកជាយក្រុង A Lưới (Thừa Thiên-Huế) និងតំបន់ភ្នំ Hướng Hóa (Quảng Trị)។   យ៉ាងណាក៏ដោយ បច្ចុប្បន្ននេះ ពួកគេត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាក្រុមជនជាតិភាគតិច Tà Ôi។

ក្រុមជនជាតិភាគតិចក្នុងស្រុកជាច្រើនដែលរស់នៅតំបន់ភ្នំត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសមូហភាពនៅភាគខាងលិចថាជាម៉ុងតាញ៉ាឬ ដេហ្ការ ។ លក្ខណៈពិសេសប្លែកមួយរបស់ជនជាតិភាគតិចនៅតំបន់ខ្ពង់រាបក្នុងប្រទេសវៀតណាម គឺពួកគេស្លៀកពាក់ចម្រុះពណ៌ មិនថានៅផ្ទះ កសិដ្ឋាន ធ្វើដំណើរ ឬនៅក្នុងភូមិកំណើតរបស់ពួកគេ។

កម្មករនិយោជិត បរទេស គឺជាផ្នែកតូចមួយនៃចំនួនប្រជាជន ដែលខ្លះតាំងទីលំនៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ ឬតាមរយៈអាពាហ៍ពិពាហ៍។ ភាគច្រើនជាជនចំណាកស្រុកមកពីប្រទេសអាស៊ីជិតខាង ដូចជា ប្រទេសចិន ទោះបីខ្លះមកពីភាគខាងលិចក៏ដោយ។ សព្វថ្ងៃនេះ ជនជាតិអាមេរិកចំនួន 2,700 នាក់រស់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ជាងនេះទៅទៀត អ្នកខ្លះមានដើមកំណើតមកពីបារាំង និងអឺរ៉ុបផ្សេងទៀតពីសម័យអាណានិគម។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ កូនចៅអឺរ៉ុបភាគច្រើនបានចាកចេញបន្ទាប់ពីវៀតណាមទទួលបានឯករាជ្យ។ 

## សូមមើលផងដែរ 
* ប្រជាសាស្រ្តនៃប្រទេសវៀតណាម
* ប្រទេសវៀតណាម #ប្រជាសាស្រ្ត
ព្រហ្មញ្ញសាសនានៅកម្ពុជា

**ព្រហ្មញ្ញសាសនា** ​ជា ​សាសនា​ជនជាតិភាគតិច​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​មាន​បុគ្គល​ប្រមាណ​ពី ១០០០ ទៅ ១៥០០០ នាក់​។ សូម្បីតែជនជាតិភាគតិចតូចមួយនៅក្នុងប្រជាជាតិ ដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ក៏ដោយ ក៏វាមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃប្រទេសកម្ពុជាជាមួយនឹងសាសនាដ៏លេចធ្លោនៅក្រោម អាណាចក្រខ្មែរ ។ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ហិណ្ឌូ​កម្ពុជា​ភាគ​ច្រើន​ជា ​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​នៅ​កម្ពុជា ។ ប្រទេសកម្ពុជាតែងតែជាប្រជាជាតិពុទ្ធសាសនិកតាំងពីកំណើតមក ប៉ុន្តែមុនពេលទទួលបានឯករាជ្យពីឥណ្ឌូចិនបារាំង វាមានជនជាតិភាគតិចហិណ្ឌូយ៉ាងសំខាន់ ហើយជាច្រើនរយឆ្នាំមុន វាជាសាសនាដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ព្រហ្មញ្ញសាសនា​ត្រូវបាន​គេ​និយាយថា​មាន​វត្តមាន​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចាប់ពី ប្រហែលឆ្នាំ៥០០ តាម​រយៈ​ផ្លូវ​ពាណិជ្ជកម្ម​និង​បណ្តាញ​ដោយ​ពាណិជ្ជករ​មក​ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​និង​ការ​ពង្រីក​នៃ ​មហា​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ​។  វប្បធម៌ហិណ្ឌូត្រូវបានគេនិយាយថាបានជះឥទ្ធិពលដល់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃនយោបាយ នគរភ្នំ ជាមួយ ឥណ្ឌូស្វ៊ែរ ហើយវាត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដូចជា៖ "ចំនួនប្រជាជនខ្ពស់ និងកណ្តាលទីក្រុង ការផលិតស្បៀងលើស ... ការធ្វើមាត្រដ្ឋានសង្គម និងនយោបាយ ដោយមនោគមវិជ្ជាសាសនាឥណ្ឌា”។  វាក៏មានវត្តមានរបស់ Purohita សម្រាប់ទំនៀមទម្លាប់សាសនានិងទំនៀមទំលាប់ដោយនិយាយអំពីទឹកដីថា 'កម្ពុជទេស' ។  សាសនាហិណ្ឌូជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមានការគាំទ្រសាសនាហិណ្ឌូនៅក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រចេនឡា ។

បន្ទាប់ពីការបង្កើត អាណាចក្រខ្មែរ ស្ថាបនិក ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ក្នុងសតវត្សទី៩ បានដាក់ងារព្រះអង្គថា " ទេវរាជ " ហើយបានប្រកាសថាព្រះអង្គទ្រង់ជា "ចក្រវត៌ិន" តាមពិធីសាសនាហិណ្ឌូ ព្រហ្មញ្ញសាសនាស្ថិតនៅកំពូលជាមួយនឹងការសាងសង់ ប្រាសាទហិណ្ឌូ ជាច្រើននៅក្នុង ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ និង សំស្ក្រឹត ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​ភាសា​ពិសិដ្ឋ។  ព្រហ្មញ្ញសាសនាស្ថិតនៅកំពូលក្រោមអាណាចក្រខ្មែរ និងជា សាសនាផ្លូវការ របស់រដ្ឋ រហូតដល់សតវត្សទី១៤ បន្ទាប់ពីការបំប្លែងរាជវង្សទៅជា ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ហើយបណ្តាលឱ្យមានការថយចុះបន្តិចម្តងៗនៃចំនួនប្រជាជនហិណ្ឌូនៅក្នុងប្រទេស ជំនួសដោយព្រះពុទ្ធសាសនាពី សាសនាសិវ ។ 

ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជាប្រាសាទដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងសតវត្សទី ១២ ដោយ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី ២ ហើយវាត្រូវបានឧទ្ទិសដល់ ព្រះវិស្ណុ ដែលជាអាទិទេពសំខាន់មួយនៃសាសនាហិណ្ឌូ។
វត្ត​ព្រះណននងភឿង

**វត្ត​ព្រះណននងភឿង (Phra Non Nong Phueng)**ជា ​ប្រាសាទ ​មួយ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ព្រះ ​មហានិកាយ ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្នុង ​ឃុំ នងភឿង ស្រុក សារភី ខេត្ត ឈៀងម៉ៃ។

វត្ត Phra Non Nong Phueng មានរឿងព្រេងនិទានថា កាលពីអតីតកាល តំបន់នេះជាលំនៅរបស់ ជនជាតិលវ ក្រោយមកនៅសតវត្សទី៧ មាន​ព្រះ​មហា​ថេរចំនួន​៥​អង្គ​ដែល​តាម ​ព្រះនាង​ចាម​ទេវី។ មកដើរលេងក្នុងតំបន់នេះ។ ជនជាតិ​លវ​បាន​នាំ​ឃ្មុំ​ពី​ដើម​អម្ពិល​ក្បែរ​ស្រះ​ក្បែរ​ភូមិ​មក​ថ្វាយ និង​បាន​យក ​ព្រះសារីរិកធាតុ​របស់​ព្រះពុទ្ធ​មក​ថ្វាយ។ ដាក់ក្នុងស៊ីឡាំងឈើ ឬ​ឫស្សី​ពេញ​ដោយ​មឈូស​មាស ហើយ​តម្កល់​ក្នុង​រន្ធ​២២​សុខ​ជ្រៅ ត្រៀម​កសាង​ជា​វត្ត​មួយ​ឈ្មោះ **​វត្ត​នងភឿង** វត្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​បោះ​បង់​ចោល​មួយ​រយៈ​រហូត​ដល់​ព.ស. នៅឆ្នាំ១៨៣៦ ព្រះសង្ឃជាន់ខ្ពស់មួយអង្គ រួមជាមួយនឹងបុរសអ្នកមានម្នាក់មកពីខេត្តឈៀងសែន បានមកជួសជុលវត្ត។ ពួកគេក៏បានសាងសង់រូបព្រះពុទ្ធបដិមាមួយអង្គ និងព្រះពុទ្ធបដិមា មារវិជ័យ ក្រោយមកនៅពេលដែលព្រះចៅម៉ាងរ៉ៃបានសាងសង់ វៀងកុកាម ប្រាសាទនេះត្រូវបានរួមបញ្ចូលជាផ្នែកនៃវៀងកុកាម។ មាន​ទំនៀម​ទំលាប់​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​ដោយ​ស្រោច​ទឹក និង​បិទ​មាស​នៅ​ថ្ងៃ​ពេញបូណ៌មី ខែ​ពិសាខ 

សំណង់​សំខាន់ៗ​រួម​មាន វិហារ ​ធ្វើ​អំពី​ឥដ្ឋ និង​បាយអ មាន​ដំបូល​ប្រក់​ដោយ​ស្លាប​ពីរ មាន​រូប​សិង្ហ​មួយ​គូ​នៅ​ខាង​មុខ ទ្វារ​ចូល​មាន​លំនាំ​ចម្លាក់ ​បែប​ភូមា ត្រូវ​បាន​គេ​ជួសជុល​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​រាមា​ទី ៥។ ចេតិយ​នេះ ​មាន​ទីតាំង​នៅ​ចន្លោះ​ព្រះ​ពុទ្ធ​បដិមា និង​វិហារ វា​ជា​វត្ត​រាង​កណ្តឹង​តូច​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ជួស​ជុល។ មូលដ្ឋានគឺជាបន្ទះកាត់នៅខាងក្រោម។ ពីលើវាគឺជាចានដែលមានរង្វាស់កាត់បន្ថយដែលគាំទ្រដល់ garland ដើមទំពាំងបាយជូរក្នុងទម្រង់រង្វាស់កាត់បន្ថយ។ កណ្តឹងតូច គ្មានផ្នែកបល្ល័ង្កទេ។ ហេតុអ្វីបានជាផ្នែកនីមួយៗត្រូវមានរាងកោណបញ្ច្រាស ហើយមានទំហំធំដូច្នេះ? បន្តពីលើជាមួយនឹងស្រទាប់ផ្កាឈូកភូមា។ ហើយមកុដត្រូវបានតុបតែងដោយស្រទាប់ដែក រឿងព្រេង​និទាន​ថា វត្ត​នោះ​ផ្ទុក​ព្រះ​សារីរិកធាតុ​របស់​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ  ព្រះ​វិហារ ​ដែល​ជា​ទី​សក្ការៈ​របស់​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា (ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​) នោះ​មាន​ឈ្មោះ​ថា *ព្រះ​អង្គ​នងភឿង* ឬ *ព្រះ​បាង​ពីង។* ប្រវែងពីកំពូលនៃរូបសំណាកដល់ជើងគឺ 19 ម៉ែត្រ (38 ហត្ថ) ។ (ព្រះ​ចៅ​ថន​ចៃ) ១ ដុំ ទទឹង ៣ ហត្ថ ១ វិសាល 

នៅក្នុងទីធ្លាវត្តនេះមានសេសលស់បំណែកខ្មែរជាច្រើនផងដែរ ។ យើងនិយាយថា 'ការចាត់ថ្នាក់' ជាការជ្រើសរើសចម្រុះនៃថ្មភក់ និងថ្មបាយក្រៀមនេះ គ្របដណ្ដប់លើរចនាប័ទ្ម និងសម័យកាលផ្សេងៗគ្នា ចាប់ពីសតវត្សទី ៨ រហូតដល់ចុងសតវត្សទី ១២ ដល់ដើមសតវត្សទី ១៣។  វត្ថុរួមមានមួយចំនួនធំ (១៥-២០) ដែលបាក់បែក ថ្មភក់ ព្រះពុទ្ធរូបសម័យបាយ័ន ផ្នែកជើងនៃព្រះពុទ្ធរូបអង្គុយលើថ្មបាយក្រៀម ជើងទម្រលិង្គដែលនៅដដែលជាមួយសុមាសូត្រ ផ្នែកជើងទម្រថ្មភក់ អណ្តូងមួយចំនួន។