ប្រព័ន្ធអ្នកគ្រប់គ្រងពីរ

រូបភាពតូច| *ស្តេចទាំងពីរនៃពួកវ៊ីស៊ីហ្គោត* ( ប្រហែលឆ្នាំ១៦៤១ ) គូរដោយ អាឡុនសូ កាណូ
**Diarchy** (មកពីភាសាក្រិក , *di-*, "ទ្វេ",  និង , *-arkhía*, "គ្រប់គ្រង"),    **durchy**,  ឬ **duumvirate**   គឺជាទម្រង់នៃរដ្ឋាភិបាលដែលកំណត់ដោយ **ការសហការគ្រប់គ្រង** ដែលមានមនុស្សពីរនាក់គ្រប់គ្រងនយោបាយរួមគ្នាដោយ ស្របច្បាប់ ឬ *ដោយជាក់ស្តែង* ដោយការឃុបឃិតគ្នា និងប្រើកម្លាំង។ អ្នកដឹកនាំនៃប្រព័ន្ធបែបនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា **អ្នកគ្រប់គ្រងរួមគ្នា** ។ 

ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ *របប diarchy* សំដៅជាពិសេសទៅលើប្រព័ន្ធនៃការគ្រប់គ្រងរួមនៅក្នុង ប្រទេសឥណ្ឌា  និង **tandemocracy** ឥឡូវនេះត្រូវបានគេនិយមប្រើជាទូទៅដើម្បីសំដៅទៅលើប្រព័ន្ធនៃការគ្រប់គ្រងរួម ឬតំណែងណាមួយ។ របបរាជានិយម ដែលគ្រប់គ្រងជាបណ្តោះអាសន្នដោយមនុស្សពីរនាក់ ឬច្រើននាក់ជាធម្មតាត្រូវបានសម្គាល់ថាជា សហរាជានុសិទ្ធិ ។

ការគ្រប់គ្រងរួម គឺជាទម្រង់រដ្ឋាភិបាលចាស់ជាងគេមួយ។ ឧទាហរណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្ររួមមាន រាជវង្ស ប៉ាន់ដ្យាននៃតាមីលកាម ការគ្រប់គ្រង់ដោយទ្វេក្សត្រនៅស្ប៉ាតា កុងស៊ុលរបស់សាធារណរដ្ឋរ៉ូម៉ាំង ចៅក្រមនៃកាតាច និងសង្គមជនជាតិប៉ូលីនេសុីបុរាណមួយចំនួន។ ប្រព័ន្ធនៃការទទួលមរតកដែលជារឿយៗនាំទៅដល់ការត្រួតត្រារួមនៅក្នុងរាជាធិបតេយ្យរបស់អាល្លឺម៉ង់ និងដាស៊ា អាចត្រូវបានរួមបញ្ចូលផងដែរ ក៏ដូចជាអ្នកកាន់កាប់ទាំងពីរនៃតំណែងអធិរាជនៃចក្រភពអុាំងកា ឬប្រព័ន្ធនៃការបន្តរាជ្យរបស់វាផងដែរ។ 

ឧទាហរណ៍សម័យទំនើបនៃdiarchies គឺអង់ដូរ៉ា ដែលមានព្រះអង្គម្ចាស់ជាប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសបារាំង និងសង្ឃរាជនៃអ៊ើជែលនៅកាតាឡូនា  នីការ៉ាក្វា ដែលត្រូវបានដឹកនាំដោយ សហប្រធានាធិបតី ពីររូប ចាប់តាំងពីការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញក្នុងឆ្នាំ២០២៥ និង សាន់ ម៉ារីណូ ដែលដឹកនាំដោយ មេកងរាជនុសិទ្ធិពីរនាក់។

## ការប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ 
### Diarchies បច្ចុប្បន្ន 
#### អង់ដូរ៉ា 
អង់ដូរ៉ា គឺជាសហក្សត្របុរីអាស្រ័យសភា។ ព្រះអង្គម្ចាស់នៃប្រទេសនេះគឺជា (ដោយសិទ្ធិនៃតំណែង) ប្រធានាធិបតីបារាំង និងជាសង្ឃរាជនៃអ៊ើជែលនៅកាតាឡូនា ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៦២​មកប្រធានាធិបតី​បារាំង​ត្រូវ​បាន​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស ​ដោយការ​បោះឆ្នោតជា​សកលនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង។ សង្ឃរាជនៃភូមិភាគអ៊ើជែល ត្រូវបានតែងតាំងដោយសម្តេចប៉ាបរ៉ូម៉ាំងកាតូលិក ។  

#### ប៊ូតាន់ 
រដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ២០០៨ បញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប៊ូតាន ចំពោះការចែករំលែកអំណាចជាប្រពៃណីនៃរដ្ឋាភិបាលទ្វេភាគី រវាង ឌ្រុក ក្យាល់ប៉ូ (ស្តេច) និងអំណាចព្រះពុទ្ធសាសនាដែលដឹកនាំដោយ ចេ ខិនប៉ូ ។   ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងការអនុវត្ត អ្នកដឹកនាំសាសនាមានមុខងារជាទីប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រ ជាជាងអ្នកគ្រប់គ្រងរួម។ ផ្នែកទាំង​ពីរ​នៃទ្វេ​រដ្ឋាភិបាល​បែប​ប្រពៃណី​ នៅក្នុងការពិតមិន​សូវ​សំខាន់​ជាងសភា និងនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី(ម្នាក់)​ទេ។

#### នីការ៉ាក្វា 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ដានីញ៉ែល អូតេហ្កា និង រ៉ូសារីយ៉ូ មូរីយ៉ូ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៤
នៅឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីរបស់ ដានីញ៉ែល អូតេហ្កា រដ្ឋសភាជាតិ បានអនុម័តវិសោធនកម្មជាច្រើនចំពោះ រដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់នីការ៉ាក្វា ដែលរួមមានការប្រកាសអូតេហ្កា និងភរិយារបស់គាត់អនុប្រធានាធិបតី រ៉ូសារីយ៉ូ ម៉ូរីយ៉ូ ជាសហប្រធានាធិបតី។ 

#### អៀរឡង់ខាងជើង 
ក្រោមលក្ខខណ្ឌនៃ កិច្ចព្រមព្រៀងថ្ងៃសុក្រល្អ ឆ្នាំ១៩៩៨ ដែលមានបំណងបញ្ចប់ ជម្លោះនៅក្នុង ប្រទេសអៀរឡង់ខាងជើង រដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ និងអនុរដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ មានតួនាទីជាប្រធានរួមនៃការ ប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់។  មុខតំណែងទាំងពីរអនុវត្តអំណាចប្រតិបត្តិដូចគ្នាបេះបិទ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកគេមិនមែនជាប្រមុខរដ្ឋទេ។

#### សាន់ ម៉ារីណូ 
ប្រធានក្រុមរាជានុសិទ្ធិ នៃសាន ម៉ារីណូ ត្រូវបានជ្រើសរើសជារៀងរាល់ប្រាំមួយខែម្តងដោយសភា សាន់ ម៉ារីណូ ក្រុមប្រឹក្សាធំនិងទូទៅ។ ពួកគេបម្រើជាប្រមុខរដ្ឋរួមគ្នា ហើយជាធម្មតាត្រូវបានជ្រើសរើសពីភាគីប្រឆាំង។ 

### Diarchies ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ 
#### ស្ប៉ាតា 
តំណែងនៃមហាក្សត្រនៅ ស្ប៉ាតាបុរាណ ត្រូវបានបែងចែករវាងស្តេចពីរអង្គមកពីរាជវង្សដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដោយស្តេចមួយអង្គមានសិទ្ធិវេតូ លើសកម្មភាពរបស់ស្តេចមួយអង្គទៀត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអំណាច និងភារកិច្ចរបស់ព្រះរាជាស្ប៉ាតា មានជាចម្បងក្នុងការដឹកនាំកងទ័ពស្ប៉ាតា លើយុទ្ធនាការសង្គ្រាម (ក្នុងអំឡុងពេលនោះមានស្តេចមួយអង្គជាធម្មតានឹងដឹកនាំកម្លាំងដែលបានផ្តល់ឱ្យ) និងមុខងារសាសនាមួយចំនួន ក៏ដូចជាមានបុព្វសិទ្ធិនៅក្នុងហ្គែរូស៊ា(ព្រឹទ្ធសភា)។ រដ្ឋបាលសាធារណៈប្រចាំថ្ងៃជាក់ស្តែងនៅស្ប៉ាតា ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ អេផូ ។

#### សាធារណរដ្ឋរ៉ូម៉ាំង 
ក្រោយការ​ផ្តួលរំលំ​របប​រាជានិយម​រ៉ូម៉ាំង ជនជាតិ​រ៉ូម៉ាំង​បាន​បង្កើត ​សាធារណរដ្ឋ​រ៉ូម៉ាំងដែលគ្រប់គ្រងដោយពួកមានអំណាច ដែលបែងចែកអំណាចប្រតិបត្តិកំពូលរវាងកុងស៊ុលទាំងពីរ ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយម្នាក់ៗកាន់សិទ្ធិវេតូ លើសកម្មភាពរបស់ភាគីម្ខាងទៀត។

ឌុមវីរី ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមិនមែនជាអ្នកគ្រប់គ្រងទេ តែជាចៅក្រម អនុវត្តមុខងារតុលាការ សាសនា ឬសាធារណៈផ្សេងៗ។

#### កាតលី 
យោងតាម កំណត់ត្រាកាតលី ឡេអូនទី ម្រ៉ូវេលី វ៉ាគូសស្ទី បាក្រាត្យូនី ទែម៉ូរ៉ាស បាក្រាតូនី និង ប៉ាវល្ល៏ អាំងហ្គោរ៉ូក្វា មានអំណាចពីរ(Diarchy) នៅក្នុងតំបន់កាតលី នៅសម័យស្តេចដែលបានរៀបរាប់ខាងក្រោម៖

#
# បាតូមទី២ និង ក្អាតាម 
# ប៉ាស្មានទី១ និង កាអូស 

រវាងបដិវត្តខែកុម្ភៈ ក្នុងខែមីនាឆ្នាំ១៩១៧ និងបដិវត្តខែតុលាក្នុងខែវិច្ឆិកា អំណាចនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីត្រូវបានបែងចែករវាង រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នរបស់រុស្ស៊ី និងពេត្រូក្រាតសូវៀត ដែលជាលក្ខខណ្ឌមួយដែលត្រូវបានពិពណ៌នាដោយ វ្ល៉ាឌីមៀ លេនីន ថាជា "អំណាចទ្វេ" ។ គាត់​បាន​រៀបរាប់​ពី​ស្ថានភាព​នេះ​ទៅជាលទ្ធិ​អំណាច​ពីរ ដែលពួក​កុម្មុយនិស្ត ​បាន​សហការ​ជាមួយ​និង​បន្ទាប់មក​ផ្លាស់ប្តូរម្តងបន្តិចៗនៃទម្រង់រដ្ឋាភិបាលវណ្ណៈអធន។

#### អង់គ្លេស ស្កុតឡែន និងអៀរឡង់ 
ទោះបីជារាជាណាចក្រ អង់គ្លេស ស្កុតឡែន និង អៀរឡង់ ជារាជាធិបតេយ្យក៏ដោយ ក៏ពួកគេបានក្លាយជា diarchies*ជាក់ស្តែង* នៅក្នុងការរួបរួមផ្ទាល់ខ្លួន ក្នុងអំឡុងពេលនៃការគ្រប់គ្រងរួមដោយស្តេចវីល្លៀមទី២និងទី៣ និងម៉ារីទី២។ បន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍ដ៏រុងរឿង បានទម្លាក់ជេមទី៧និងទី២ តំណែងព្រះរាជាត្រូវបានស្នងរាជ្យនៅឆ្នាំ១៦៨៩ ដោយបុត្រីព្រះអង្គព្រះនាមម៉ារី និងបុត្រសណិសារហើយជាព្រះភាគនេយ្យព្រះអង្គ វីល្លៀម បានរួមគ្នាគ្រប់គ្រងប្រទេសអង់គ្លេស ស្កុតឡែន និងអៀរឡង់ រហូតដល់ម៉ារី សោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ១៦៩៤ ដោយវីល្លៀមបន្តជាស្តេចតែមួយអង្គឯង។

#### កាណាដា 
ខេត្តអាណានិគមនៃប្រទេសកាណាដា ជាធម្មតាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីរួមគ្នាពីរពីឆ្នាំ១៨៤១ដល់ឆ្នាំ១៨៦៧។ ដោយជា​ធម្មតា ម្នាក់​ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​រើស​មក​ពីកាណាដា​ខាង​លិចដែលនិយាយភាសាអង់គ្លេស និង​មួយ​ទៀត​មក​ពីកាណាដា​ខាង​កើតដែលនិយាយភាសាបារាំង ។

#### ឥណ្ឌា 
ដោយទទួលបានការតែងតាំងជាលេខាធិការនៃឥណ្ឌា សម្រាប់អាណត្តិរដ្ឋាភិបាលឡយ ចច លោក អេដវីន សាមូអែល ម៉ុងតាហ្គូ បានធ្វើ "សេចក្តីប្រកាសធំ" នៅថ្ងៃទី២០ខែសីហាឆ្នាំ១៩១៧ថា គោលនយោបាយរបស់អង់គ្លេសនឹងទៅជា "ការបង្កើនការពាក់ព័ន្ធចូលរួមនៃប្រជាជនឥណ្ឌានៅគ្រប់ផ្នែកនៃរដ្ឋបាល និងការអភិវឌ្ឍន៍បន្តិចម្តងៗនៃស្ថាប័នគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង" ។ ម៉ុងតាហ្គូ និង វាយស៍ខោនឆែមហ្វត ដែលជាអគ្គទេសាភិបាលនៃប្រទេសឥណ្ឌា បន្ទាប់មកបានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចពាសពេញនៃឧបទ្វីបនេះក្នុងឆ្នាំ១៩១៧ និង១៩១៨។ អនុសាសន៍របស់របាយការណ៍ម៉ុងតាហ្គូ-ឆែមហ្វត បានបង្កើតមូលដ្ឋានសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសឥណ្ឌាច្បាប់ឆ្នាំ១៩១៩ ដែលបានបង្កើត "អ្នកគ្រប់គ្រងពីរ" នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាអង់គ្លេស ។

នៅក្រោមច្បាប់នេះ អង្គការនិតិប្រតិបត្តិត្រូវដឹកនាំដោយអភិបាលដែលតែងតាំងដោយរដ្ឋលេខាធិការ ដែលអាចប្រឹក្សាជាមួយអគ្គទេសាភិបាល។ អភិបាល​ត្រូវ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​នៅក្រោម​រដ្ឋលេខាធិការ​ចំពោះ​រាល់ការដកដំណែង​និង​ការតែងតាំង។ លោក​ត្រូវ​រក្សា​សណ្តាប់ធ្នាប់​ក្នុង​ខេត្ត និង​ធានា​ថា​រដ្ឋបាល​ខេត្ត​ដំណើរការ​ដោយ​រលូន។ ទាក់ទងនឹងតំបន់ដែលផ្ទេរ លោកត្រូវមានជំនួយពីរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក ចំណែកតំបន់បម្រុងត្រូវគ្រប់គ្រងដោយអគ្គទេសាភិបាល និងក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិរបស់គាត់។

សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិត្រូវតែងតាំងដោយរដ្ឋលេខាធិការ ហើយទទួលខុសត្រូវក្រោមគាត់ក្នុងគ្រប់បញ្ហាទាំងអស់។ មានរឿងមួយចំនួនដែលគាត់ត្រូវគ្រប់គ្រងតាមឆន្ទានុសិទ្ធិរបស់គាត់ ដែលគាត់ទទួលខុសត្រូវចំពោះរដ្ឋលេខាធិការ។ ក្រុមប្រឹក្សានីមួយៗត្រូវបន្តកាន់តំណែងរយៈពេលបួនឆ្នាំ។ លក្ខខណ្ឌនៃប្រាក់បៀវត្សរ៍ និងសេវាកម្មរបស់ពួកគេមិនស្ថិតក្រោមការបោះឆ្នោតរបស់សភាខេត្តឡើយ។ ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ទាំង​អស់​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សំឡេង​ភាគ​ច្រើន​ដែល​អភិបាល​ខេត្ត​មានសិទ្ធិអារកាត់។

#### សាម៉ូអា 
ក្នុងអំឡុងពេលនៃការបង្កើតរដ្ឋទំនើបនៃសាម៉ូអា ក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ អំណាចត្រូវបានចែករំលែករវាងមេកុលសម្ព័ន្ធទាំងពីរគឺ ម៉ាលីតូអា តានូម៉ាហ្វីលីទី២ និង ទូពួរ តាម៉ាស៊ីស មែអូលេ ។ មែអូលេ បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំបន្ទាប់ បន្ទាប់មកប្រទេសនេះបានដំណើរការជារាជាធិបតេយ្យរហូតដល់ការសោយទិវង្គតរបស់តានូម៉ាហ្វីលី និងក្លាយជាសាធារណរដ្ឋមួយបន្ទាប់ពីនោះ។

#### បូលីវី 
បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារនៅឆ្នាំ១៩៦៤ អតីតអនុប្រធានាធិបតី រេណេ បារីអេនតូស បានឡើងកាន់អំណាចជាប្រធានាធិបតីនៃរបបយោធា។ នៅឆ្នាំបន្ទាប់ ប្រឈមមុខនឹងការមិនសប្បាយចិត្តពីអ្នកស្មោះត្រង់របស់ឧត្តមសេនីយ៍ អាល់ហ្វ្រេដូ អូវ៉ាន់ដូ កាន់ឌីយ៉ា បារីអេនតូស បានប្រកាសឱ្យប្រើសហប្រធានាធិបតីរវាងខ្លួនគាត់ និង អូវ៉ាន់ដូ កាន់ឌីយ៉ា។ អ្នកទាំងពីរបានគ្រប់គ្រងជាសហប្រធានាធិបតីរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦៦ នៅពេលដែល បារីអេនតូស បានលាលែងពីតំណែង ដើម្បីឈរឈ្មោះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលនៅឆ្នាំនោះ។

#### អ៊ីស្រាអែល 
បន្ទាប់ពីវិបត្តិនយោបាយអ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០១៩-២០២១ ច្បាប់មូលដ្ឋានរបស់អ៊ីស្រាអែល៖ រដ្ឋាភិបាល បានទទួលការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមួយ។ ប្រព័ន្ធនៃនាយករដ្ឋមន្ត្រីពីរដែលត្រូវបានតែងតាំងក្នុងពេលតែមួយដោយ ណេសេត ត្រូវបានបង្កើតឡើង។ យោង​តាម​វិធីសាស្ត្រ​ថ្មី​នេះ មាននាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជំនួស​របស់​អ៊ីស្រាអែល ​បន្ថែម​ពីលើ ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ស្តង់ដារ​របស់​អ៊ីស្រាអែល ។ បន្ទាប់ពី​ពាក់កណ្តាល​នៃ​អាណត្តិ​របស់​រដ្ឋាភិបាល នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទាំងពីរ​នឹង​ផ្លាស់ប្តូរ​តំណែង​ជា​ផ្នែក​នៃ ​រដ្ឋាភិបាល​ផ្លាស់ប្តូរ ​។ ក្នុងអាណត្តិ តួនាទី និងភារកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រូវបានបែងចែករវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរ ដោយពួកគេម្នាក់ៗមានសិទ្ធិដកតំណែងរដ្ឋមន្ត្រីដោយមិនមានការជ្រៀតជ្រែកពីភាគីម្ខាងទៀត។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រព័ន្ធនេះមិនបានរស់រានមានជីវិតទេ សូម្បីតែរហូតដល់ការបង្វិលដែលបានគ្រោងទុកជាលើកដំបូង ហើយត្រូវបានលុបចោលម្តងទៀតបន្ទាប់ពីជ័យជម្នះរបស់ លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នៅចុងឆ្នាំ២០២២។

## ការប្រើប្រាស់ក្រៅផ្លូវការ 
### ការិយាធិបតេយ្យ 
ការរៀបចំអំណាចរួមគ្នានៅក្នុងការិយាធិបតេយ្យទំនើប ក៏អាចត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "diarchy" ឬ "duumvirate" ។ ឧទាហរណ៍​រួម​មាន អាជ្ញាធរ​រួម​របស់ប្រធាន​កង​កម្លាំង​ការពារ​ជាតិ និង​លេខា​ធិការ​នៃ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​លើ​អង្គភាពការពារ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ។

### អ្នកខាងក្រៅដែលមានឥទ្ធិពល 
ស្ថានភាពនៃរាជាធិបតេយ្យ ជួនកាលត្រូវបានជាប់គាំងដោយការចោទប្រកាន់ពីភាពច្របូកច្របល់ដែលគ្រប់គ្រងរួមគ្នា នៅពេលដែលទីប្រឹក្សា សមាជិកគ្រួសារ គូស្នេហ៍ ឬមិត្តភ័ក្តិហាក់ដូចជាបានលូកដៃក្នុងរដ្ឋាភិបាលខ្លាំងពេក។ លូ ពូវុី នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចិន និងហ្វ្រង់ស្វ័រ ឡឺក្លែក ឌុយ ត្រឹមប្លេ នៅប្រទេសបារាំង គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្បីនៃ " éminences grises " ដែលបានគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយជាច្រើនរបស់ប្រទេសរបស់ពួកគេ។ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេស រជ្ជកាលរបស់ចចទី៦ ត្រូវបានគេចំអកថាជា " របបមាតិធិបតេយ្យពាក់កណ្តាលក្នុងខោ" ដោយសារឥទ្ធិពលដែលគេសន្មត់ថាជាមាតារបស់ព្រះអង្គ គឺ ម្ចាស់ក្សត្រីម៉ារី និងមហេសីរបស់ព្រះអង្គ ម្ចាស់ក្សត្រីអេលីហ្សាប៊ែត ។ 

### អំណាចចែករំលែកក្រៅផ្លូវការ 
ដោយសារគោលគំនិតខុងជឺ នៃការដឺងគុណពីសំណាក់កូន អធិរាជចិន និងជប៉ុន ជួនកាលអាច 'ចូលនិវត្តន៍' ប៉ុន្តែបន្តមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើគោលនយោបាយរដ្ឋ។នៅ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី លោក ស៊ូកាណូ និងអនុប្រធានាធិបតីមហាម៉េត ហាត់តា ត្រូវបានគេដាក់រហ័សនាមថា Duumvirate ( ''* ) ដោយស៊ូកាណូកំណត់គោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងការប្រមូលផ្តុំការគាំទ្រ រីឯ ហាត់តា គ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលប្រចាំថ្ងៃ។ នាពេលថ្មីៗនេះ ឥទ្ធិពលដ៏អស្ចារ្យរបស់ វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន លើអ្នកស្នងតំណែងរបស់គាត់ គឺ ឌីមីទ្រី មេដវេដេវ [ បាន ចាត់ទុកថាជារបបប្រជាធិបតេយ្យ (សូមមើលផងដែរ មេដវេដេវ-ពូទីន របបប្រជាធិបតេយ្យ ) [ 8 ] រហូតដល់ការបន្តតំណែងប្រធានាធិបតីឡើងវិញរបស់ពូទីន បានបង្កើតគាត់ជាឥស្សរជនកាន់តែច្រើន។ 

នៅក្នុងប្រព័ន្ធនយោបាយ រដ្ឋាភិបាល សម្ព័ន្ធភាព និងគណបក្ស ជួនកាលអាចមានមេដឹកនាំស្មើគ្នាដោយស្មើភាពពីរ ដូចជា៖

* រដ្ឋបាលបណ្តោះអាសន្នដំបូងរបស់វីតឡាម នៃថ្ងៃទី ៥-១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩​៧២ ដែលផ្សំឡើងដោយ ហ្កូក វីតឡាម និង ឡានស៍ បាណាដ ដែលត្រូវបានគេដាក់រហ័សនាមថា "duumvirate" ។
* ម៉ារ៉ាម៉ា ដាវីឌសុន និង ជេមស៍ សរ ជាមេដឹកនាំរួមគ្នានៃ គណបក្សបៃតងនៃអូតេរ៉ូនូវែលហ្សេឡង់។

### អ្នកដឹកនាំសាសនា 
បន្ថែមពីលើការចែករំលែកអំណាចនយោបាយជាក់ស្តែងរវាងមេដឹកនាំសាសនា និងយោធា ដូចដែលបានកើតឡើងនៅទីបេ និងប៊ូតាន អំណាចទន់ដ៏អស្ចារ្យរបស់មេដឹកនាំសាសនា ដូចជា សម្តេចប៉ាប នៃ វិហារកាតូលិក លើប្រទេសដែលគោរពបូជា ជួនកាលអាចត្រូវបានគេពិពណ៌នាថាជាទម្រង់នៃរបបទ្វេក្សត្រ ឬគ្រប់គ្រង់រួមដែរ។

### អ្នកដឹកនាំប្រពៃណី 
ព្រះរាជាណាចក្រអេស្វាទីនី គឺជារបបរាជានិយមមួយដែល ស្តេច ( ង្វេនយ៉ាម៉ា ) គ្រប់គ្រងដោយភ្ជាប់ជាមួយព្រះមាតារបស់ទ្រង់ ដែល ជាព្រះវររាជមាតា ( នដ្លូវកាទី ) ក្នុងឋានៈជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រពៃណី។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ព្រះមហាក្សត្រគឺជាប្រមុខរដ្ឋតែមួយអង្គគត់ ទោះបីជាមានការលើកឡើងជាញឹកញាប់ថា ការប្រគល់សិទ្ធិអំណាចដល់រាជបុរសតាមរបៀបនេះ គឺជាទំនៀមទម្លាប់ថ្មី ដែលផ្ទុយពីទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីពិតប្រាកដ។ &#x5B; *ត្រូវការដកស្រង់* &#x5D;

## នៅក្នុងរឿងប្រឌិត 
* នៅក្នុង *The Gondoliers* ដោយ ហ្គីលប៊ើត និងស៊ូលីវ៉ាន់ ទឹកដីប្រឌិតរបស់ បារ៉ាតារៀ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងរួមគ្នាមួយរយៈដោយស្តេចពីរអង្គដែលក្លាយជា gondoliers ខ្លួនឯង។
* Umbar នៅក្នុងស្នាដៃរបស់ JRR Tolkien ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ duumvirate ។ នៅក្នុងឆ្នាំដំបូងបំផុត ហ្គោនឌ័រ ក៏ត្រូវបានគ្រប់គ្រងរួមគ្នាដោយស្តេចពីរអង្គ ដែលជាកូនប្រុសទាំងពីររបស់អេលេនឌីល។ ព្រះអង្គផ្ទាល់ជាស្តេចនៃអាណាចក្រ អ័រន័រ ដែល ជាអាណាចក្របងប្អូនរបស់ខ្លួន ហើយបានបម្រើជា ស្តេចជាន់ខ្ពស់ លើអាណាចក្រទាំងពីរ។
* ពួកអូម៉ាទីកាយ៉ា ដែលជាកុលសម្ព័ន្ធពួកណាវី នៅចំសាច់រឿងនៃខ្សែភាពយន្ត *Avatar* ត្រូវបានដឹកនាំដោយ មេកុលសម្ព័ន្ធ មួយគូដែលបានរៀបការ។ ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​នោះ ប្ដី​មើល​ការ​ខុស​ត្រូវ​លើ​រឿង​នយោបាយ និង​យោធា ចំណែក​ម្នាក់​ទៀត​ជា​ប្រពន្ធ ទទួល​បន្ទុក​ខាង​វិញ្ញាណ និង​កិច្ចពិធីផ្សេង​ទៀត។
* អាណានិគមនៃគន្លងតារាវិថីញូវយ៉ក នៅក្នុងរឿង *ពិភពលោក* ដោយ ចូ ហាលដឺមេន ត្រូវបានគ្រប់គ្រងរួមគ្នាដោយអ្នកសម្របសម្រួលគោលនយោបាយដែលត្រូវបានជ្រើសរើស និងអ្នកសម្របសម្រួលវិស្វកម្ម។
* សហព័ន្ធកំុម៉ុនវីលនៃអាមេរិច ក្នុង *A Different Flesh* ដោយ ហារី ធើធលដូវ ត្រូវបានគេយកគំរូតាម សាធារណរដ្ឋរ៉ូម៉ាំង ដែលគ្រប់គ្រងដោយនាយកប្រតិបត្តិពីររូប ដែលមានឋានៈជា Censors (ទោះបីជាតួនាទីមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងមុខតំណែង កុងស៊ុល ក៏ដោយ)។ ដោយ​ម្នាក់ៗ​អាច​វេតូ​ចំពោះ​សកម្មភាព​របស់​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត ​ការ​បោះឆ្នោត​ Censors ដែល​មាន​និន្នាការ​នយោបាយ​ពីរ​គឺ​មាន​គោល​បំណង​ដើម្បី​ពិនិត្យ​លើ​អំណាច​ប្រតិបត្តិ។ Censors បម្រើឱ្យអាណត្តិប្រាំឆ្នាំដែលមិនអាចបន្តឡើងវិញបាន ហើយ (រួមជាមួយអភិបាលទូទៅ) ក្លាយជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាពេញមួយជីវិតនៅពេលចាកចេញពីតំណែង។
* នៅក្នុង *Avenue 5*  សាច់រឿងបានបង្ហាញថាឋានៈនៃ ប្រធានាធិបតីនៃសហរដ្ឋអាមេរិក បានក្លាយជា duumvirate ដែលរួមមានមនុស្ស និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (រំលឹកពី ជំនួយការនិម្មិត )។
* នៅក្នុង *My Little Pony: Friendship is Magic* ដែលប្រជាជាតិនៃអេក្វេសទ្រា ដែលជាកន្លែងដែលភាគច្រើននៃសាច់រឿងកើតឡើងត្រូវបានបង្ហាញថាជារបបអ្នកគ្រប់គ្រងពីរ។ ខណៈពេលដែលព្រះនាងសេឡេសស្ទា ដែលមានវ័យចំណាស់ត្រូវបានគេពិពណ៌នាថាកំពុងគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងនៅក្នុងរដូវកាលដំបូងនៃរឿងនេះ ក្រោយមកនាងត្រូវបានចូលរួមដោយព្រះនាង លូណា ដែលជាប្អូនស្រីរបស់នាងជាសហអ្នកគ្រប់គ្រង។
* នៅចុងបញ្ចប់នៃ *Legend of Korra* កុលសម្ព័ន្ធទឹកភាគខាងជើងក្លាយជាអាណាចក្រដែលគ្រប់គ្រងដោយកូនភ្លោះ ដេសណានិង អេសកា ដែលជាបងប្អូនជីដូនមួយរបស់តួអង្គនៃសាច់រឿង។
* ទីក្រុងអ៊ូតូឌើន ដែលមាននៅក្នុង *Critical Role'' ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ រាជាធិបតេយ្យពីរ ដែលបង្កើតឡើងដោយព្រះមហាក្សត្រិយានីតឿ និងស្តេចទេវតា ដែលហៅថា Diarchy of Uthodurn ។

## សូមមើលផងដែរ 
* ប្រព័ន្ធដឹកនាំ
* រាជានិយម, គ្រប់គ្រងដោយមនុស្សតែម្នាក់
* ភាពស្នូល ការគ្រប់គ្រងបណ្តោះអាសន្នលើរាជាធិបតេយ្យដោយមនុស្សពីរនាក់ ឬច្រើននាក់។
* Triumvirate, ការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាដោយមនុស្សបីនាក់។
* Tetrarchy, ការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាដោយមនុស្សបួននាក់។
* Decemviri, ការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាដោយមនុស្សដប់នាក់។
* ខុនដូ (ច្បាប់អន្តរជាតិ)

### ការដកស្រង់ 
### ប្រភព