open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
តំបន់ពិសេសយ៉កយ៉ាកាតា

**តំបន់ពិសេសនៃទីក្រុងយ៉កយ៉ាកាតា**  (ឥណ្ឌូនេស៊ី : Daerah Istimewa Yogyakarta , ជ្វា : ꦝꦌꦫꦃꦆꦱ꧀ꦠꦶꦩꦺꦮꦪꦺꦴꦒꦾꦏꦂꦠ) ថា **យ៉កយ៉ាកាតា** គឺជាតំបន់ពិសេសកម្រិតខេត្តមួយរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី នៅភាគខាងត្បូងកោះជ្វា។ វាគឺជាតំបន់ពាក់កណ្ដាលព័ទ្ធជុំវិញ ដែលត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយខេត្តជ្វាកណ្ដាលនៅខាងលិច ខាងជើង និងខាងកើត នៅផ្នែកខាងដីគោក ប៉ុន្តែមានឆ្នេរសមុទ្រវែងមួយនៅភាគខាងត្បូងនៃមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។

តំបន់នេះ​ត្រូវបានគ្រប់គ្រងរួមគ្នាដោយ ​ស៊ុលតង់​យ៉កយ៉ាកាតា និង ឌុចឈី​ប៉ាគូឡាម៉ាន់ ដែលជា តំបន់​ទ្វេរដ្ឋាភិបាល តែមួយគត់​ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ​នៅក្នុង រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ទីក្រុង យ៉កយ៉ាកាតា គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយម និងជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌​នៃតំបន់។ ស៊ុលតង់យ៉កយ៉ាកាតា ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៧៥៥ និងបានផ្តល់ការគាំទ្រ​យ៉ាងរឹងមាំ​ចំពោះឯករាជ្យភាព​របស់ឥណ្ឌូនេស៊ី​ក្នុងអំឡុង បដិវត្តន៍ជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី (១៩៤៥-១៩៤៩)។ ក្នុងនាមជា​ផ្នែកកម្រិតទីមួយ​នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី យ៉កយ៉ាកាតា ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយស៊ុលតង់ ហាម៉េងគូបូណូទី ១០ ជាអភិបាល និងឌុច ប៉ាគូអាឡាំទី ១០ ជាអភិបាលរង។ ដោយមានផ្ទៃដីត្រឹមតែ ៣,១៧០.៦៤៥គីឡូម៉ែត្រ ទី២ ប៉ុណ្ណោះ វាគឺជាអង្គភាពកម្រិតខេត្តតូចជាងគេទីពីររបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបន្ទាប់ពី ទីក្រុងចាកាតា ។ 

## ឯកសារយោង
លី ថេហ៊ុន (គ្រូបង្វឹកបាល់ទាត់)

**លី ថេហ៊ុន** (; កើតថ្ងៃទី 7 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1971) គឺជាគ្រូបង្វឹកបាល់ទាត់អាជីពជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង។

## អាជីព 
ចាប់តាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១០ រហូតដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២ លោកបានធ្វើជាគ្រូបង្វឹកក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា។ ចាប់តាំងពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ លោកបានក្លាយជាគ្រូបង្វឹកក្រុម U-15 កម្ពុជាម្តងទៀត។

## ឯកសារយោង 
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
* Profile នៅ Soccerpunter.com

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text
កូជី ហ្គីយ៉ូតូគូ

គឺជាអ្នកចាត់ការក្រុមបាល់ទាត់ជប៉ុន និងជាអតីតកីឡាករបាល់ទាត់។ បច្ចុប្បន្នលោកជាគ្រូបង្វឹកក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា អាយុក្រោម២៣ឆ្នាំ និងក្រុមនារីកម្ពុជា។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Japanese-language text
កាន់តំណែង

ដកតំណែងប្រធានរដ្ឋាភិបាលត្រកូលហ៊ុនសែនចេញពីរស្ថាប័ន្តនាៗន័យតិរដ្តកម្ពុជា
ការប្រកួតប្រជែងបាល់ទាត់រវាងជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូង

**ការប្រកួតប្រជែងបាល់ទាត់រវាងជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូង** គឺជាការប្រកួតប្រជែងរវាងក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិ ជប៉ុន និង ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកូរ៉េខាងត្បូង ហើយវាគឺជាការប្រកួតប្រជែងផ្នែកកីឡាមួយក្នុងចំណោមរវាងជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង។ ក្រុមទាំងពីរបានប្រកួតគ្នាជាផ្លូវការចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1954។ ការប្រកួតទាំងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា *Nikkansen* (ជប៉ុន៖ 日韓戦) ឬ *Haniljeon* (កូរ៉េ៖ 한일전) ជាភាសារៀងៗខ្លួន។
## បញ្ជីការប្រកួត (ក្រុមជម្រើសជាតិបុរស) 
### កំណត់ត្រា​ទល់មុខ​គ្នា 
## មើលបន្ថែម 
* ការប្រកួតប្រជែងបាល់ទាត់រវាងថៃនិងវៀតណាម

## ឯកសារយោង 
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
* សមាគមបាល់ទាត់ជប៉ុន (JFA) – គេហទំព័រផ្លូវការ 
* សមាគមបាល់ទាត់កូរ៉េ (KFA) – គេហទំព័រផ្លូវការ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គូប្រជែងបាល់ទាត់
ជ្វាកណ្ដាល

**កោះជ្វាកណ្តាល** គឺជាខេត្តមួយរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅកណ្តាលកោះជ្វា ។ រដ្ឋធានីរដ្ឋបាលរបស់វាគឺ សេម៉ារ៉ាំង ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង កោះជ្វាខាងលិច នៅភាគខាងលិច មហាសមុទ្រឥណ្ឌា និង តំបន់ពិសេសយ៉កយ៉ាកាតា នៅភាគខាងត្បូង កោះជ្វាខាងកើត នៅភាគខាងកើត និង សមុទ្រជ្វា នៅភាគខាងជើង។ វាមានផ្ទៃដីសរុប ៣៣,៧៥០.៣៧&nbsp;គីឡូម៉ែត្រ ​២ ដែលមានប្រជាជនចំនួន ៣៦,៥១៦,០៣៥ នាក់ នៅជំរឿនឆ្នាំ ២០២០  ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាខេត្តដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីបីទាំងនៅកោះជ្វា និងឥណ្ឌូនេស៊ី បន្ទាប់ពី កោះជ្វាខាងលិច និង កោះជ្វាខាងកើត ។ ការប៉ាន់ប្រមាណប្រជាជនជាផ្លូវការនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០២៤ គឺ ៣៧,៨៩២,២៨០ នាក់ (ដែលមានបុរស ១៩,០៣៧,៧៤០ នាក់ និងស្ត្រី ១៨,៨៥៤,៥៤០ នាក់)។  ខេត្តនេះក៏រួមបញ្ចូលកោះនៅឯនាយសមុទ្រមួយចំនួនផងដែរ រួមទាំងកោះ នូសាកាំបាងកាន នៅភាគខាងត្បូង (ជិតព្រំដែននៃកោះជ្វាខាងលិច) និង កោះការីមុនជ្វា នៅសមុទ្រជ្វា។

ជ្វាកណ្តាលក៏ជាគោលគំនិតវប្បធម៌មួយដែលរួមបញ្ចូលទាំង តំបន់ពិសេសយ៉កយ៉ាកាតា ដែលរួមបញ្ចូលទាំងទីក្រុង យ៉កយ៉ាកាតា ផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ តាមរដ្ឋបាល ទីក្រុងនោះ និង តំបន់ ជុំវិញរបស់វាបានបង្កើតជា តំបន់ពិសេស ដាច់ដោយឡែកមួយ (ស្មើនឹងខេត្ត) ចាប់តាំងពីប្រទេសទទួលបានឯករាជ្យ ហើយត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយឡែកពីគ្នា។ ទោះបីជាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "បេះដូង" នៃ វប្បធម៌ជ្វា ក៏ដោយក៏មានក្រុមជនជាតិភាគតិចដែលមិនមែនជាជនជាតិជ្វាមួយចំនួនទៀត ដូចជា ជនជាតិស៊ុនដា នៅតាមព្រំដែនជាមួយជ្វាខាងលិច។ ជនជាតិចិនឥណ្ឌូនេស៊ី ជនជាតិអារ៉ាប់ឥណ្ឌូនេស៊ី និង ជនជាតិឥណ្ឌាឥណ្ឌូនេស៊ី ក៏ត្រូវបានខ្ចាត់ខ្ចាយពាសពេញខេត្តផងដែរ។

ខេត្តនេះមានមនុស្សរស់នៅតាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិ។ សំណល់នៃ *យុគបុព្វដំបូង* (Homo erectus)ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា " មនុស្សជ្វា " ត្រូវបានគេរកឃើញតាមបណ្តោយច្រាំងទន្លេ បេនកាវ៉ាន់សូឡូ និងមានអាយុកាលតាំងពី ១.៧ លានឆ្នាំមុន។  អ្វីដែលជាកោះជ្វាកណ្តាលសព្វថ្ងៃនេះ ធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់នគរហិណ្ឌូ-ពុទ្ធសាសនាជាច្រើន ស្តេចស៊ុលតង់អ៊ីស្លាម និងរដ្ឋាភិបាលអាណានិគម ហូឡង់ខាងកើត ។ កោះជ្វាកណ្តាលក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃ ចលនាឯករាជ្យឥណ្ឌូនេស៊ី ផងដែរ។ ដោយសារ ប្រជាជនឥណ្ឌូនេស៊ី សម័យទំនើបភាគច្រើនមានដើមកំណើត ជ្វា ទាំងកោះជ្វាកណ្តាល និង កោះជ្វាខាងកើត មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើជីវិតសង្គម នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។

## ឯកសារយោង
អែលក្លាស៊ីកូ

**អែលក្លាស៊ីកូ** (អេស្ប៉ាញ៖ ) គឺជាឈ្មោះដែលដាក់ឱ្យការប្រកួតបាល់ទាត់ ណាមួយរវាងក្លឹបគូប្រជែង បារសេឡូណា និង រៀលម៉ាឌ្រីដ ។ វាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការប្រកួតប្រជែងដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុតមួយរបស់កីឡា ហើយការប្រកួតរបស់វាមានទស្សនិកជនរាប់រយលាននាក់ទូទាំងពិភពលោក។
រូបភាពតូច|បាសេឡូណា ទល់នឹង រៀលម៉ាឌ្រីដ ក្នុងឆ្នាំ ២០១១

## ឯកសារយោង 
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
* 
* 
*
Brave ស្វែងរក

Brave ស្វែងរក (ប្រវត្តិ ស្វែងរក) (ភាសាអង់គ្លេស៖ Brave Search) គឺជាម៉ាស៊ីនស្វែងរកគេហទំព័រដែលផ្តោតលើភាពឯកជន និងឯករាជ្យភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ វាផ្តល់លទ្ធផលស្វែងរកពីលិបិក្រមគេហទំព័រផ្ទាល់ខ្លួនរបស់វាជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកលើម៉ាស៊ីនស្វែងរកសំខាន់ៗផ្សេងទៀត។ Brave ស្វែងរក មិនតាមដានប្រូហ្វាល់របស់អ្នកប្រើប្រាស់ ឬប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មទេ ដោយផ្តល់នូវការការពារឯកជនភាពខ្លាំងជាងជម្រើសជាច្រើន។ វាក៏រួមបញ្ចូលឧបករណ៍ដូចជាចម្លើយដែលដំណើរការដោយ AI និងចំណាត់ថ្នាក់លទ្ធផលដែលអាចប្ដូរតាមបំណងដោយអ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ។

## ប្រវត្តិ 
ឫសគល់របស់ Brave ស្វែងរក មានតាំងពីឆ្នាំ 2021 នៅពេលដែល **Brave Software** បានទិញយកម៉ាស៊ីនស្វែងរក Tailcat និងក្រុមការងារ ដើម្បីបង្កើតជម្រើសមួយដែលផ្តោតលើឯកជនភាពជំនួសឱ្យម៉ាស៊ីនស្វែងរកបច្ចេកវិទ្យាធំៗ។ បេតាសាធារណៈរបស់វាបានដាក់ឱ្យដំណើរការនៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ 2021 ជាមួយនឹងលិបិក្រមស្វែងរកឯករាជ្យទាំងស្រុង។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ 2023 Brave ស្វែងរក បានកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងទាំងអស់ជាមួយ API ម៉ាស៊ីនស្វែងរកសំខាន់ៗផ្សេងទៀត ហើយឥឡូវនេះពឹងផ្អែកទាំងមូលលើសន្ទស្សន៍ផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់លទ្ធផល ដែលពង្រឹងគោលដៅឯកជនភាព និងឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួន។ យូរៗទៅ API ស្វែងរកសម្រាប់អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ និងឧបករណ៍ចម្លើយដែលបង្កើតដោយ AI ត្រូវបានបន្ថែមជាផ្នែកមួយនៃសំណុំមុខងាររបស់វា។

នៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ 2025 ក្រុមហ៊ុនបានប្រកាសថា ខ្លួនសម្រេចបានសំណួរប្រចាំឆ្នាំចំនួន 20 ពាន់លានសំណួរ។

## មុខងារ 
### Goggles 
**Goggles** អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អនុវត្តច្បាប់ចំណាត់ថ្នាក់ និងតម្រងផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលលទ្ធផលស្វែងរកត្រូវបានតម្រៀបតាមចំណូលចិត្ត ឬលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យសហគមន៍របស់ពួកគេ។

### API ស្វែងរក 
**API ស្វែងរក** ផ្តល់ឱ្យអ្នកអភិវឌ្ឍន៍នូវសិទ្ធិចូលប្រើលិបិក្រមឯករាជ្យរបស់ Brave ស្វែងរក ដូច្នេះពួកគេអាចរួមបញ្ចូលលទ្ធផលស្វែងរកដែលផ្តោតលើភាពឯកជនជាមុនទៅក្នុងកម្មវិធីផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ។

### ឆ្លើយជាមួយ AI 
**ឆ្លើយជាមួយ AI** ប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិតដើម្បីបង្កើតចម្លើយសង្ខេបចំពោះសំណួរស្វែងរក ដោយរួមបញ្ចូលគ្នានូវការសង្ខេប AI ជាមួយនឹងលទ្ធផលគេហទំព័ររបស់ម៉ាស៊ីន ខណៈពេលដែលរក្សាឯកជនភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។

## មើលផងដែរ
ហ្វារពន្លឺសិល្

"ពន្លឺនៃសិល្បៈ"បានយកជា root ត្រឡប់មកវិញនៅក្នុងឆ្នាំ 1980 នៅក្នុងជំរំជនភៀសខ្លួននៅតាមព្រំដែនថៃបន្ទាប់ពីរបបខ្មែរក្រហមបានបំផ្លិចបំផ្លាញប្រទេសកម្ពុជា។ 

លោក Phare Ponleu Selpak គឺជាអង្គការមិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញក្នុងស្រុកមួយដែលមានបេសកកម្មផ្តល់នូវបរិយាកាសចិញ្ចឹមបីបាច់និងច្នៃប្រឌិតដែលមនុស្សវ័យក្មេងអាចទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលសិល្បៈប្រកបដោយគុណភាពការអប់រំនិងការគាំទ្រសង្គមនិងដើម្បីស្តារវប្បធម៌និងអត្តសញ្ញាណរបស់ប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ។

បានបំផុសគំនិតដោយការគូរសិក្ខាសាលាដែលបានរៀបចំនៅកន្លែង 2 ជំរំជនភៀសខ្លួននៅតាមព្រំដែនថៃនិងខ្មែរ,8 និស្សិតជម្លៀសបានបង្កើតឡើង Phare Ponleu Selpak(PPS),"ពន្លឺនៃសិល្បៈ"នៅក្នុង 1994 នៅជាយភូមិអញ្ចាញ,បាត់ដំបង.

គោលបំណងរបស់អង្គការ PPS គឺដើម្បីកែលម្អការអភិវឌ្ឍសហគមន៍មូលដ្ឋាន។ សមាគមនេះបានស្វាគមន៍ច្រើនជាង 1000 សិស្សនិស្សិតតាមរយៈថ្នាក់និងសិក្ខាសាលាផ្សេងគ្នា.

លោក Phare Ponleu Selpak ផ្តល់នូវវិធីសាស្រ្តរួមទៅនឹងតម្រូវការរបស់កុមារនៅក្នុងតំបន់នៃសកម្មភាពសង្គម,ការអប់រំ,និងការអនុវត្តនៃសិល្បៈនិងវប្បធម៍. សកម្មភាពសង្គមមានកម្មវិធីការពារកុមារ(មជ្ឈមណ្ឌលថែទាំកុមារ)និងមត្តេយ្យ(មជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្ត)។ កម្មវិធីអប់រំនេះរួមមានការអប់រំជាផ្លូវការ:សាលាបឋមសិក្សាតាមរយៈវិទ្យាល័យ,និងសំណុំនៃកម្មវិធីក្រៅផ្លូវការរួមទាំងអក្ខរកម្ម,គណិតវិទ្យា,ជំនាញជីវិត,និងថ្នាក់ភាសា.

សិល្បៈមានគេស្គាល់ថាជាការសំខាន់ដល់បុគ្គលដើម្បីកែលម្អជីវភាពរបស់ពួកគេ។ ជាច្រើននៃសិល្បៈនិងវប្បធម៌សកម្មភាពត្រូវអនុវត្តនៅរៀងរាល់ថ្ងៃដោយឥតគិតថ្លៃដើម្បីស្សិតជាង ៥០០។ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលរួមមានតន្ត្រី,របាំសហសម័យនិងប្រពៃណី,សិល្បៈដែលមើលឃើញ,ល្ខោន,សៀក,គំនូរជីវចល,ការរចនាក្រាហ្វិកនិងគំនូរ។

សិស្សមកពីសាលាសិល្បៈដែលមើលឃើញនិងសម្តែងមានឱកាសជាច្រើនដើម្បីទទួលបានការប៉ះពាល់និងរៀបចំខ្លួនឯងដើម្បីចូលទៅក្នុងកម្លាំងពលកម្មដែលជាសិល្បករដែលមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈ,ទាំងថ្នាក់ជាតិនិងអន្តរជាតិ។ ឱកាសទាំងនេះនឹងលើកកម្ពស់អាជីពដែលមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈរបស់ពួកគេនិងផ្តល់ឱ្យពួកគេជាមួយនឹងការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ.
ឆាតជីភីធី (ChatGPT)

**ឆាតជីភីធី (ChatGPT)** គឺជា ឆាតបូត(chatbot) ឆ្លាតវៃសិប្បនិម្មិត ដែលបង្កើតឡើងដោយ OpenAI ។ វាត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២។ វាប្រើប្រាស់ ឧបករណ៍បំលែងដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលជាមុន (GPTs) ដូចជា GPT-5 ដើម្បីបង្កើតអត្ថបទ ការនិយាយ និងរូបភាពដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹង ការរហ័ស របស់អ្នកប្រើប្រាស់។   វាត្រូវបានគេសរសើរថាបានបង្កើនល្បឿន ការរីកចម្រើននៃ AI ដែលជារយៈពេលដែលកំពុងបន្តដែលត្រូវបានសម្គាល់ដោយការវិនិយោគយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងការយកចិត្តទុកដាក់ពីសាធារណជនចំពោះវិស័យ ឆ្លាតវៃសិប្បនិម្មិត (AI)។  OpenAI ដំណើរការសេវាកម្មលើ គំរូ freemium ។ អ្នកប្រើប្រាស់អាចធ្វើអន្តរកម្មជាមួយ ChatGPT តាមរយៈអត្ថបទ អូឌីយ៉ូ និងរូបភាព ភាពរហ័ស ។

សេវាកម្មនេះទទួលបានអ្នកប្រើប្រាស់ ១០០ លាននាក់ក្នុងរយៈពេលពីរខែ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជា កម្មវិធីសូហ្វវែរ អ្នកប្រើប្រាស់ដែលមានការរីកចម្រើនលឿនបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។   គេហទំព័ររបស់ ChatGPT ស្ថិតក្នុងចំណោម គេហទំព័រដែលមានអ្នកចូលមើលច្រើនបំផុតទាំង ៥ នៅទូទាំងពិភពលោក ។   វាត្រូវបានគេសរសើរចំពោះសក្តានុពលរបស់វាក្នុងការផ្លាស់ប្តូរវិស័យវិជ្ជាជីវៈជាច្រើន និងបានញុះញង់ឱ្យមានការជជែកពិភាក្សាជាសាធារណៈអំពីធម្មជាតិនៃភាពច្នៃប្រឌិត និងអនាគតនៃ ការងារចំណេះដឹង ។

ឆាតបូត នេះក៏ត្រូវបានរិះគន់ផងដែរចំពោះដែនកំណត់ និងសក្តានុពលសម្រាប់ការប្រើប្រាស់មិនសមហេតុផលរបស់វា។  វាអាចបង្កើតចម្លើយដែលស្តាប់ទៅគួរឱ្យជឿជាក់ ប៉ុន្តែមិនត្រឹមត្រូវ ឬមិនសមហេតុផល ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ការយល់ច្រឡំ ។ ភាពលំអៀង នៅក្នុង ទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាល របស់វាត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងការឆ្លើយតបរបស់វា។ ឆាតបូត អាចសម្រួលដល់ ភាពមិនស្មោះត្រង់ខាងសិក្សា បង្កើតព័ត៌មានមិនពិត និងបង្កើតកូដព្យាបាទ។ ក្រមសីលធម៌ នៃការអភិវឌ្ឍរបស់វា ជាពិសេសការប្រើប្រាស់ខ្លឹមសារដែលមានការរក្សាសិទ្ធិជាទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាល ក៏បានទាក់ទាញភាពចម្រូងចម្រាសផងដែរ។

## សូមមើលផងដែរ 
- ឌីស៊ីក

- រ៉ាដា

- ផ្កាយរណប

## ឯកសារយោង
ឃុំប្រាសាទ (ស្រុកវ៉ារិន)

**ឃុំប្រាសាទ** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកវ៉ារិន ខេត្តសៀមរាបមាន ០៥ ភូមិ ៖
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! លេខកូដភូមិ 
! ភូមិ
! អក្សរឡាតាំង 
|-
| ១៧១៤០១០១
| ភូមិកញ្ចន់រុន
| Kanhchan Run
|-
| ១៧១៤០១០២
| ភូមិទំនាបស្វាយ
| Tumneab Svay
|-
| ១៧១៤០១០៣
| ភូមិកាប់ដៃ
| Kab Dai
|-
| ១៧១៤០១០៤
| ភូមិប្រាសាទ
| Prasat 
|-
| ១៧១៤០១០៥
| ភូមិវៀន
| Vien
|-
ឃុំស្វាយស (ស្រុកវ៉ារិន)

**ឃុំស្វាយស** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកវ៉ារិន ខេត្តសៀមរាបមាន ០៦ ភូមិ ៖
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! លេខកូដភូមិ 
! ភូមិ
! អក្សរឡាតាំង 
|-
| ១៧១៤០៤០១
| ភូមិអូរ
| Ou
|-
| ១៧១៤០៤០២
| ភូមិស្វាយស 
| Svay Sa
|-
| ១៧១៤០៤០៣
| ភូមិឬស្សីធំ 
| Ruessei Thum
|-
| ១៧១៤០៤០៤
| ភូមិឬស្សីតូច 
| Ruessei Touch
|-
| ១៧១៤០៤០៥
| ភូមិកំបោរ
| Kambaor
|-
| ១៧១៤០៤០៦
| ភូមិចារ
| Char
|-
ភូមិកន្លង់

ភូមិកន្លង់​ ឃុំស្ដេចគង់ខាងជើង ស្រុកបន្ទាយមាស​ ខេត្តកំពត
ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ប្រ៊ុយណេ

ប្រ៊ុយណេ និងកម្ពុជា បានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតនៅឆ្នាំ ១៩៩២។ ប្រ៊ុយណេមានស្ថានទូតមួយនៅភ្នំពេញ ហើយកម្ពុជាមានស្ថានទូតមួយនៅបង់ដាសេរីបេហ្គាវ៉ាន់។ ប្រទេសទាំងពីរសហការគ្នាក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម អប់រំ និងការពារជាតិ។ ប្រទេសទាំងពីរជាសមាជិកអាស៊ាន។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរត្រូវបានបង្កើតឡើងចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩២។ នៅឆ្នាំ ២០១២ សម្ដេចព្រះចៅស៊ុលតង់ប្រ៊ុយណេបានយាងចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ២១ ដែលបានប្រារព្ធឡើងនៅភ្នំពេញ ខណៈដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានចូលរួមក្នុងពិធីអភិសេករបស់ព្រះនាង ហាចា ហាហ្វីសា សូរូរុល បូលគាហ៍ ក្នុងឆ្នាំដដែល។ សេចក្តីប្រកាសមួយត្រូវបានធ្វើឡើងនៅចុងបញ្ចប់នៃដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរយៈពេលមួយថ្ងៃរបស់ស្តេចស៊ុលតង់នៃប្រទេសប្រ៊ុយណេមកកាន់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជារបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី ខណៈដែលប្រទេសទាំងពីរបានប្រារព្ធខួបលើកទី ៣០ នៃការចាប់ផ្តើមចំណងការទូតនៅឆ្នាំនេះ ជាមួយប្រទេសទាំងពីរនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២ ដោយបានសន្យាថានឹងពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេដើម្បីផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម។

## ឯកសារយោង
សុរិយ ចឹងរុងរឿងកិច្ច

**សុរិយ ចឹងរុងរឿងកិច្ច** ( ថៃ: สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ; កើតថ្ងៃទី ១០ ធ្នូ ១៩៥៤ ) គឺជាអ្នកនយោបាយថៃម្នាក់ដែលបានបម្រើការជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូនចាប់តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ និងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ រៀងៗខ្លួន។ លោកបានបម្រើការអាណត្តិដំបូងរបស់លោកជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាប់ពីខែសីហា ឆ្នាំ២០០៥ ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៦ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូនចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ២០០២ ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៥។ ពីមុនលោកក៏បានបម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្មច្រើនលើកច្រើនសារ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងជាសមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រ។ លោកជាសមាជិកនៃគណបក្សភឿថៃ និងជាមេដឹកនាំម្នាក់នៃគណបក្សផាឡាំងប្រាឆារ៉ាត់ ក៏ដូចជាគណបក្សថៃរ៉ាក់ថៃផងដែរ។ លោកបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ ដល់ថ្ងៃទី ៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥។

## ឯកសារយោង
ទ្រង់ធម៌

**សម្ដេចព្រះចៅទ្រង់ធម៌** ឬ **សុងថាំ** ( ថៃ: สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม) ដែរត្រូវគេស្គាល់ថា **សម្ដេចព្រះបរមរាជាទី ១**  ( ថៃ: สมเด็จพระบรมราชาที่ ๑) គឺជាស្តេចអយុធ្យាពីឆ្នាំ ១៦១១-១៦២៨ នៃរាជវង្សសុខោទ័យ ។ ក្នុងរាជ្យរបស់គាត់ត្រូវបានស្ការនៃវិបុលភាពរបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីតោង៑ងូក្សេត្រ បន្ទាប់ពីរាជ្យរបស់បឹយីនណោន ។ ការចាប់ផ្តើមនៃការពង្រីកពាណិជ្ជកម្មនៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសជាមួយហូឡង់ និងជប៉ុន។ គាត់បានជួលទាហានស៊ីឈ្នួលបរទេសជាឆ្មាំរាជវង្ស ជាពិសេសទាហានជប៉ុន យ៉ាម៉ាដា ណាហ្គាម៉ាសា (ឧកញ៉ា សេនាភិមុក) ដែលជាមេបញ្ជាការកងពលស្ម័គ្រចិត្តជប៉ុន។

## ទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជា 
#### សង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា 
ឥន្ទ្ររាជា គឺជាបុត្រច្បងរបស់ស្តេចឯកទសរថ ជាមួយនឹងព្រះអគ្គមហេសីរបស់គាត់។ ព្រះអង្គបានបម្រើបព្វជិតភាពអស់រយៈពេល ៨ ឆ្នាំ មុនពេលមន្ត្រីរាជការសុំឱ្យព្រះអង្គចាកចេញ ហើយឡើងសោយរាជ្យ ដោយមានងារជា ទ្រង់ធម៌ ក្នុងព្រះជន្ម ២៩ ព្រះវស្សា។ ក្នុងរាជ្យរបស់គាត់ ប្រទេសដែរធ្លាប់តែជាចំណុះរបស់អយុធ្យាត្រូវបានរើសបម្រះឡើង ក្នុងរាជ្យព្រះបាទ ជ័យជេដ្ឋាទី២ នៅពេលព្រះអង្គបដិសេដមិនទទួលស្គាល់ឥទ្ធិពលរបស់សៀមមកលើកម្ពុជាតទៀត ស្តេចសៀមសុងថាំ បានដឹកនាំទ័ពចូលវាយលុកប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំ ១៦២២ ដោយលើកទ័ពជា ២ផ្នែក ដោយកម្លាំងជើងគោក និង ជើងទឹក ។ បើតាមប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរបាននិយាយថា ទ័ពសៀមបានលើកមកដល់ភ្នំចុង្គាងប្រទេសកម្ពុជា ជ័យជេដ្ឋាទី២លើកទ័ពទៅតស៊ូប្រឆាំងទទួលបានជោគជ័យចាប់ជាឈ្លើយសឹកច្រើននាក់ ពួកនេះត្រូវបានស្តេចហៅថា **សៀមចុង្គាង** ។ នៅឆ្នាំ ១៦២៣ សៀមលើកទ័ពមកវាយខ្មែរម្ដងទៀត លើកនេះទ័ពជើងទឹកសៀមបានមកដល់ស្រុកពាម ហើយពើបប្រយុទ្ធនឹងទ័ពរបស់ព្រះ ឧទ័យរាជា សៀមចាញ់បាក់ទ័ពថយទៅវិញអស់ ឯកសារមួយចំនួននិយាយថាទ័ពសៀមបានលើកទ័ពចុងក្រោយមកវាយខ្មែរម្ដងទៀត តែទទួលបានបរាជ័យ ។

## ឯកសារយោង
មធ្យៈប្រទេស

**មធ្យៈប្រទេស** គឺជារដ្ឋមួយនៅកណ្តាលប្រទេសឥណ្ឌា ដែលមានក្រុងភោបាល ជាក្រុងនៃរដ្ឋ។ ទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន ឥន្ទរ,វាលិយៀ,ឧជ្ជាន,ជបាលបុរៈ,ឈីនវ៉ារ៉ា,សក្កា។ មធ្យៈប្រទេស គឺជារដ្ឋធំទីពីររបស់ឥណ្ឌាតាមតំបន់ និងជារដ្ឋធំទីប្រាំតាមចំនួនប្រជាជន ដែលមានប្រជាជនជាង ៧២ លាននាក់។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋរាជស្ថាននៅភាគពាយ័ព្យ ឧត្តរប្រទេសនៅភាគឦសាន ឆត្តីសគរហ៍នៅភាគខាងកើត មហារាស្ត្រនៅភាគខាងត្បូង និងគុជរាតនៅភាគខាងលិច។

## ឯកសារយោង
មីខាអ៊ីល មីឈូសទីន

**មីខាអ៊ីល មីឈូសទីន** (កើតថ្ងៃទី ៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៦៦) គឺជាអ្នកនយោបាយ និងជាអ្នកសេដ្ឋកិច្ចជនជាតិរុស្ស៊ី ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ីចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២០។ ពីមុនលោកធ្លាប់បានបម្រើការជានាយកដ្ឋានសេវាពន្ធដារសហព័ន្ធពីឆ្នាំ ២០១០ ដល់ឆ្នាំ ២០២០។
រូបភាពតូច|រូបនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០
ប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន បានតែងតាំងលោក មីឈូសទីន ឲ្យក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ បន្ទាប់ពីការលាលែងពីតំណែងរបស់លោក ឌីមីទ្រី ម៉េដវេដេវ និងសមាជិករដ្ឋាភិបាលដទៃទៀត ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញយ៉ាងទូលំទូលាយ។ សវនាការលើការតែងតាំងរបស់លោកបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសភាឌូម៉ារដ្ឋនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែមករា ហើយលោកត្រូវបានបញ្ជាក់ចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃនោះ។

លោកមានឋានៈជាមន្ត្រីស៊ីវិលសហព័ន្ធថ្នាក់ទី ១ ជាទីប្រឹក្សារដ្ឋសកម្មនៃសហព័ន្ធរុស្ស៊ី។

## ឯកសារយោង
រ៉ាដា

**រ៉ាដា** គឺជាប្រព័ន្ធមួយដែលប្រើរលកវិទ្យុ ដើម្បីកំណត់ចម្ងាយ (ជួរ) ទិសដៅ (អាហ្សីមុត និងមុំកម្ពស់) និងល្បឿនរ៉ាឌីកាល់នៃវត្ថុទាក់ទងទៅនឹងទីតាំង។ វាគឺជាវិធីសាស្ត្រកំណត់វិទ្យុសកម្ម។  ត្រូវបានប្រើដើម្បីរកឃើញ និងតាមដានយន្តហោះ កប៉ាល់ យានអវកាស មីស៊ីលនាំផ្លូវ យានយន្ត ទម្រង់អាកាសធាតុ និងដី។ ពាក្យថា RADAR ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤០ ដោយកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក ជាអក្សរកាត់សម្រាប់ "ការរកឃើញ និងការកំណត់ចម្ងាយដោយវិទ្យុ"។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ពាក្យ radar បានចូលមកក្នុងភាសាអង់គ្លេស និងភាសាដទៃទៀតជាឈ្មោះហៅក្រៅ ដែលជានាមទូទៅ ដោយបាត់បង់អក្សរធំទាំងអស់។
[រូបភាពតូច|[អង់តែនរ៉ាដារយៈចម្ងាយឆ្ងាយ ដែលប្រើសម្រាប់តាមដានវត្ថុអវកាស និងមីស៊ីលផ្លោង។]]
ប្រព័ន្ធរ៉ាដាមួយមានឧបករណ៍បញ្ជូនដែលផលិតរលកអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចនៅក្នុងដែនវិទ្យុ ឬមីក្រូវ៉េវ អង់តែនបញ្ជូន អង់តែនទទួល (ជាញឹកញាប់អង់តែនដូចគ្នាត្រូវបានប្រើសម្រាប់បញ្ជូន និងទទួល) និងឧបករណ៍ទទួល និងឧបករណ៍ដំណើរការ ដើម្បីកំណត់លក្ខណៈសម្បត្តិរបស់វត្ថុ។ រលកវិទ្យុ (រំញ័រ ឬបន្ត) ពីឧបករណ៍បញ្ជូនឆ្លុះបញ្ចាំងពីវត្ថុនានា ហើយត្រឡប់ទៅឧបករណ៍ទទួលវិញ ដោយផ្តល់ព័ត៌មានអំពីទីតាំង និងល្បឿនរបស់វត្ថុទាំងនោះ។ ឧបករណ៍នេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាសម្ងាត់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់យោធាដោយប្រទេសជាច្រើនក្នុងអំឡុងពេលមុន និងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២។ ការអភិវឌ្ឍដ៏សំខាន់មួយគឺម៉ាញ៉េត្រុងប្រហោងនៅចក្រភពអង់គ្លេស ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការបង្កើតប្រព័ន្ធតូចៗដែលមានគុណភាពបង្ហាញអនុម៉ែត្រ។

ការប្រើប្រាស់រ៉ាដាទំនើបៗមានភាពចម្រុះខ្លាំង រួមទាំងការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស និងដីគោក តារាសាស្ត្ររ៉ាដា ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស ប្រព័ន្ធប្រឆាំងមីស៊ីល រ៉ាដាសមុទ្រដើម្បីកំណត់ទីតាំងសម្គាល់ និងកប៉ាល់ផ្សេងទៀត ប្រព័ន្ធប្រឆាំងការប៉ះទង្គិចយន្តហោះ ប្រព័ន្ធឃ្លាំមើលមហាសមុទ្រ ប្រព័ន្ធឃ្លាំមើលអវកាស និងណាត់ជួបក្នុងលំហអាកាស ការត្រួតពិនិត្យទឹកភ្លៀងឧតុនិយម ប្រព័ន្ធចាប់សញ្ញាពីចម្ងាយរ៉ាដា ប្រព័ន្ធវាស់កម្ពស់ និងគ្រប់គ្រងការហោះហើរ ប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងគោលដៅមីស៊ីលដឹកនាំ រថយន្តបើកបរដោយខ្លួនឯង និងរ៉ាដាជ្រាបចូលដីសម្រាប់ការសង្កេតភូមិសាស្ត្រ។  ប្រព័ន្ធរ៉ាដាបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ទំនើបប្រើប្រាស់ដំណើរការសញ្ញាឌីជីថល និងការរៀនម៉ាស៊ីន ហើយមានសមត្ថភាពទាញយកព័ត៌មានមានប្រយោជន៍ពីកម្រិតសំឡេងរំខានខ្ពស់ខ្លាំង។ 

ប្រព័ន្ធផ្សេងទៀតដែលស្រដៀងនឹងរ៉ាដាប្រើប្រាស់តំបន់ផ្សេងទៀតនៃវិសាលគមអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។ ឧទាហរណ៍មួយគឺ លិដា (lidar) ដែលប្រើពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដជាចម្បងពីឡាស៊ែរជាជាងរលកវិទ្យុ។ ជាមួយនឹងការលេចចេញនូវយានយន្តគ្មានមនុស្សបើក រ៉ាដាត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជួយវេទិកាស្វ័យប្រវត្តិនេះឱ្យតាមដានបរិស្ថានរបស់វា ដោយហេតុនេះការពារឧប្បត្តិហេតុដែលមិនចង់បាន។

## ឯកសារយោង
ឌីបស៊ីក

**ក្រុមហ៊ុន Hangzhou DeepSeek Artificial Intelligence Basic Technology Research Co., Ltd.,** ធ្វើអាជីវកម្មជា **ឌីបស៊ីក** , គឺជាក្រុមហ៊ុនបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) របស់ចិន ដែលបង្កើតគំរូភាសាធំៗ (LLMs)។ មានមូលដ្ឋាននៅក្រុងហាងចូវ ខេត្តចេជៀង ក្រុមហ៊ុនឌីបស៊ីកត្រូវបានគ្រប់គ្រង និងផ្តល់មូលនិធិដោយមូលនិធិការពារហានិភ័យចិន High-Flyer។ ឌីបស៊ីក ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៣ ដោយលោក ឡាង វ៉ិនហ្វេង ដែលជាសហស្ថាបនិកនៃ High-Flyer ដែលក៏បម្រើការជានាយកប្រតិបត្តិសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុននេះបានបើកដំណើរការឆាតបូត ដែលមានឈ្មោះដូចគ្នា រួមជាមួយនឹងគំរូ DeepSeek-R1 របស់ខ្លួនក្នុងខែមករា ឆ្នាំ ២០២៥។
រូបភាពតូច|និម្មិតសញ្ញាឌីបស៊ីក
ចេញផ្សាយក្រោមអាជ្ញាប័ណ្ណ MIT DeepSeek-R1 ផ្តល់នូវការឆ្លើយតបដែលអាចប្រៀបធៀបទៅនឹងគំរូភាសាធំៗសហសម័យផ្សេងទៀត ដូចជា GPT-4 និង o1 របស់ OpenAI។ ថ្លៃដើមបណ្តុះបណ្តាលរបស់វាត្រូវបានរាយការណ៍ថាទាបជាង LLM ផ្សេងទៀត។ ក្រុមហ៊ុនអះអាងថា ខ្លួនបានបណ្តុះបណ្តាលម៉ូដែល V3 របស់ខ្លួនក្នុងតម្លៃ ៦ លានដុល្លារអាមេរិក ដែលតិចជាងថ្លៃដើម ១០០ លានដុល្លារអាមេរិកសម្រាប់ GPT-4 របស់ OpenAI ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។  —ហើយ​ប្រើប្រាស់​ប្រហែល​មួយ​ភាគ​ដប់​នៃ​ថាមពល​កុំព្យូទ័រ​ដែល​ប្រើប្រាស់​ដោយ​ម៉ូដែល​ប្រៀបធៀប​របស់ មេតា គឺ Llama 3.1។ ភាពជោគជ័យរបស់ឌីបស៊ីក ទល់នឹងគូប្រជែងធំៗ និងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញជាងនេះ ត្រូវបានគេពិពណ៌នាថាជា "AI ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរ"។ 

ម៉ូដែលរបស់ឌីបស៊ីក ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជា "ទម្ងន់បើកចំហ" មានន័យថាប៉ារ៉ាម៉ែត្រពិតប្រាកដត្រូវបានចែករំលែកដោយបើកចំហ ទោះបីជាលក្ខខណ្ឌប្រើប្រាស់មួយចំនួនខុសពីកម្មវិធីប្រភពបើកចំហធម្មតាក៏ដោយ។ ក្រុមហ៊ុននេះត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាជ្រើសរើសអ្នកស្រាវជ្រាវ AI ពីសាកលវិទ្យាល័យកំពូលៗរបស់ប្រទេសចិន ហើយក៏ជួលពីខាងក្រៅវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រប្រពៃណី ដើម្បីពង្រីកចំណេះដឹង និងសមត្ថភាពរបស់ម៉ូដែលរបស់ខ្លួន។

ឌីបស៊ីក បានកាត់បន្ថយការចំណាយលើការបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់ម៉ូដែល R1 របស់ពួកគេយ៉ាងច្រើន ដោយការដាក់បញ្ចូលបច្ចេកទេសដូចជា ល្បាយនៃស្រទាប់អ្នកជំនាញ (MoE)។  ក្រុមហ៊ុនក៏បានបណ្តុះបណ្តាលម៉ូដែលរបស់ខ្លួនក្នុងអំឡុងពេលនៃការរឹតបន្តឹងពាណិជ្ជកម្មជាបន្តបន្ទាប់លើការនាំចេញបន្ទះឈីប AI ទៅកាន់ប្រទេសចិន ដោយប្រើប្រាស់បន្ទះឈីប AI ខ្សោយជាងដែលមានបំណងនាំចេញ និងប្រើប្រាស់អង្គភាពតិចជាងមុន។ អ្នកសង្កេតការណ៍និយាយថា របកគំហើញនេះបានបញ្ជូន «រលកឆក់» ឆ្លងកាត់ឧស្សាហកម្ម ដែលត្រូវបានពិពណ៌នាថាបង្កឱ្យមាន «ពេលវេលា Sputnik» សម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងវិស័យបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ជាពិសេសដោយសារតែគំរូ AI ប្រភពបើកចំហ សន្សំសំចៃ និងមានដំណើរការខ្ពស់របស់ខ្លួន។ នេះបានគំរាមកំហែងដល់ក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេផ្នែករឹង AI ដូចជា Nvidia; តម្លៃភាគហ៊ុនរបស់ Nvidia បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដោយខាតបង់តម្លៃទីផ្សារចំនួន ៦០០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលជាការធ្លាក់ចុះដ៏ធំបំផុតរបស់ក្រុមហ៊ុនតែមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទីផ្សារភាគហ៊ុនសហរដ្ឋអាមេរិក។ 

## ឯកសារយោង
លិង្គោទ្ភវ

**លិង្គោទ្ភវ**  *( ដែលជា "ការកើតឡើងនៃ លិង្គ")* គឺជារូបតំណាងនៃ ព្រះសិវៈ ហិណ្ឌូ ដែលឃើញជាទូទៅនៅក្នុងប្រាសាទនានាក្នុង រដ្ឋ តាមិល នាទុ ។ &#x5B; *ត្រូវការដកស្រង់* &#x5D;

រូបតំណាងរបស់  លិង្គោទ្ភវ  តំណាងឱ្យព្រះសិវៈដែលផុសចេញពី សសរនៃពន្លឺ ដោយមានរូបភាពតូចជាងរបស់ ព្រះវិស្ណុ ក្នុងទម្រង់ជាជ្រូកនៅខាងក្រោមនិង ព្រះព្រហ្ម នៅក្នុងទម្រង់នៃ gander នៅផ្នែកខាងលើ។ រូបតំណាងពណ៌នាអំពីរឿងព្រេងនៃប្រភពដើមនៃ លិង្គ ដែល ជា តំណាងរបស់ព្រះសិវៈ ដែលជារឿយៗត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងការថ្វាយបង្គំរបស់គាត់។ រឿងនិទានរបស់  លិង្គោទ្ភវ  ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុង *បុរាណៈ* ផ្សេងៗ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការរួមផ្សំនៃការគោរពបូជាចាស់នៃសសរស្តម្ភ។

## រឿងព្រេងនិទាន 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល|រូបភាពពិពណ៌នាអំពីរឿងព្រេងនិទាន
នៅក្នុងរឿងព្រេងនិទាន សិវៈ ព្រះវិស្ណុ និង ព្រះព្រហ្ម ធ្លាប់បានជជែកវែកញែកគ្នាអំពីឧត្តមភាពរបស់ពួកគេ។ ដើម្បីដោះស្រាយការជជែកវែកញែក ព្រះសិវៈបានលេចចេញជា សសរភ្លើង ដ៏ធំមួយ  ហើយបានប្រកួតប្រជែងពួកគេឱ្យស្វែងរកប្រភពរបស់វា។  ព្រះព្រហ្មបានប្រែក្លាយទៅជាសត្វក្អែក ហើយហោះឡើងលើមេឃដើម្បីមើលកំពូលអណ្តាតភ្លើង ខណៈដែលព្រះវិស្ណុបានក្លាយជាជ្រូកព្រៃ ពាហនៈ ហើយបានស្វែងរកមូលដ្ឋានរបស់វា។ ឈុតឆាកនេះត្រូវបានគេហៅថា លិង្គោទ្ភវ ហើយត្រូវបានតំណាងនៅក្នុងជញ្ជាំងខាងលិចនៅឯទីសក្ការៈនៃប្រាសាទព្រះសិវៈជាច្រើន។ ទាំងព្រះព្រហ្ម និងព្រះវិស្ណុមិនអាចរកឃើញប្រភពបានទេ ហើយខណៈពេលដែលព្រះវិស្ណុទទួលស្គាល់ការបរាជ័យរបស់ខ្លួន ព្រះព្រហ្មបានកុហក ហើយនិយាយថាទ្រង់បានរកឃើញកំពូល។ ដោយខឹងនឹងភាពមិនស្មោះត្រង់របស់ព្រះសិវៈ ព្រះសិវៈបានប្រែក្លាយទៅជា ភៃរវ ហើយបានកាត់ក្បាលមួយក្នុងចំណោមក្បាលទាំងប្រាំរបស់ព្រហ្ម។ លើសពីនេះ ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្ម ព្រះសិវៈបានបង្គាប់ថា ព្រះព្រហ្មនឹងមិនដែលមានប្រាសាទនៅលើផែនដីសម្រាប់ការគោរពបូជារបស់ទ្រង់ឡើយ។ នៅពេលដែលព្រះសិវៈកាត់ក្បាលទីប្រាំរបស់ព្រហ្ម ទ្រង់បានប្រព្រឹត្តអំពើបាប *ព្រហ្មហត្យាបាប* (ឃាតកម្ម ព្រាហ្មណ៍ ឬឧក្រិដ្ឋកម្មសមមូល) ហើយត្រូវដើរលេងក្នុង លោកទាំងបី ក្នុងនាមជា ភិស្កតន ជាអ្នកសុំទានអាក្រាតកាយ ដើម្បីរួចផុតពីអំពើបាបរបស់ខ្លួន។ អំពើបាបនេះត្រូវបានរួចផុតពីអំពើបាបនៅ ទីក្រុងពារាណស៊ី នៅលើច្រាំងទន្លេ គង្គា ។  រឿងព្រេងនិទាននេះត្រូវបានរៀបរាប់លម្អិតនៅក្នុងគម្ពីរ *វិស្ណុបុរៈ* ។ 

## ឯកសារយោង
រដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន

███ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា
█████ វេទិកាតំបន់អាស៊ាន
]]

គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ ថ្មីៗនេះ សមាគមន៍ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) មានរដ្ឋជាសមាជិកសរុបចំនួន ១១ និងរដ្ឋសង្កេតការណ៍ចំនួនមួយ។

អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៧ ដោយមានរដ្ឋជាសមាជិកដំបូងចំនួនប្រាំគឺ ថៃ សិង្ហបុរី ហ្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី។ ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់អាស៊ានបច្ចុប្បន្នគឺស្ថិតនៅទីក្រុងចាកាតានៃប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។

## បញ្ជី
បញ្ជីឈ្មោះរដ្ឋជាសមាជិកត្រូវបានផ្តល់ជូនដូចខាងក្រោម។ ប្រទេសសមាជិកនៃអាស៊ានបូកបី និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ាក៏ត្រូវបានចុះនៅក្នុងបញ្ជីខាងក្រោមផងដែរ។ វេទិកាទាំងពីរគឺដឹកនាំដោយអាស៊ាន ហើយកិច្ចប្រជុំនៃវេទិកាទាំងពីរវិញគឺត្រូវធ្វើឡើងនៅក្រោយកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន។

នៅក្នុងបញ្ជីខាងក្រោមក៏មានរួមបញ្ចូលរដ្ឋប្រទេសដែលចូលរួមក្នុងវេទិកាតំបន់អាស៊ាន (ARF) ផងដែរ ដែលត្រូវជាអង្គការមួយគ្របដណ្ដប់ទូទាំងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក មានគោលដៅលើកកម្ពស់ការសន្ទនា និងការពិគ្រោះយោបល់ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ការកសាងទំនុកចិត្ត និងការទូតបង្ការនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ។

អាស៊ានគឺជាអង្គការមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានគោលដៅពន្លឿនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច វឌ្ឍនភាពសង្គម និងការអភិវឌ្ឍវប្បធម៌ក្នុងចំណោមសមាជិករបស់ខ្លួន និងដើម្បីលើកកម្ពស់សន្តិភាពក្នុងតំបន់។

## រដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន
## រដ្ឋមិនមែនជាសមាជិក
### រដ្ឋសង្កេតការណ៍អាស៊ាន
### រដ្ឋប្រទេសអាស៊ានបូកបី
បូកបន្ថែមពីលើសមាជិកអាស៊ានបច្ចុប្បន្ន៖

### កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា
បូកបន្ថែមពីលើរដ្ឋប្រទេសសមាជិកអាស៊ានបូកបីបច្ចុប្បន្ន៖

### វេទិកាតំបន់អាស៊ាន
វេទិកាតំបន់អាស៊ាន គឺជាកិច្ចសន្ទនាពហុភាគីក្រៅផ្លូវការមួយ ដែលមានសមាជិកចំនួន ២៧ ប្រទេស មានគោលដៅស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។

បញ្ជីរដ្ឋប្រទេសខាងក្រោមគឺបូកបន្ថែមពីលើរដ្ឋប្រទេសផ្សេងៗនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ាបច្ចុប្បន្ន៖

## កំណត់សម្គាល់
## ឯកសារយោង
## តំណភ្ជាប់ក្រៅ
* លេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បញ្ជីទាក់ទងអាស៊ាន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បញ្ជីរាយប្រទេសនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសតាមអង្គការអន្តរជាតិ
ថាមពល

ថាមពលសំដៅទៅលេីអ្វីមួយដែលគ្មានខ្លួនហេីយតែងតែផ្លាស់ប្តូររូបរាងរបស់វាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយ គេនិយមស្គាល់ថាមពល ដែលវាជាតម្រូវការរបស់ភាវ:រស់ទាំងអស់ និងជាសមត្ថភាពនៃកម្មន្ត ហេីយរូបរាងវាជាថាមពលកម្តៅ ឬ ថាមពលភ្លេីង។ តាមទ្រិស្តីបទរបស់លោក សេម ស៊ូល អំពីភាពរក្សាថាមពលបានពោលថា ថាមពលមិនអាចផលិត ឬ បំផ្លាញបានទេ គឺគ្រាន់តែប្រែប្រួលរូរាង។ ខ្នាតស្តង់ដារអន្តរជាតិដែលគេនិយមប្រេីសម្រាប់វាស់ថាមពលហៅថា "ស៊ូល" ដែលបានមកពីឈ្មោះលោក សេម ស៊ូល នេះឯង។
អាម័រហ្វាទី

ក្នុងភាសាឡាតាំងពាក្យ Amor Fati នេះបកប្រែថា ការស្រឡាញ់ សេចក្តីគាប់ចិត្តទៅនឹងវាសនារបស់ខ្លួន។ វាបង្ហាញការសម្តែងនូវអាកប្បកិរិយាឆ្លើយតបទៅនឹងគ្រប់ឧបសគ្គដែលខ្លួនត្រវជួបគឺមិនទាស់ទែងប្រកែកនឹងសភាពជីវិតរបស់ខ្លួន ពោលគឺស្រឡាញ់ទាំងផ្នែកគុណសម្បត្តិល្អនិងគុណវិបត្តិអាក្រក់នៃជីវិត។
ហ្វាតា

**ចលនាហ្វាតា** (ភាសាអារ៉ាប់៖ فتح) ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា **ចលនារំដោះជាតិប៉ាឡេស្ទីន** (حركة التحرير الوطني الفلسطيني) គឺជាគណបក្សនយោបាយសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ និងជាតិនិយមប៉ាឡេស្ទីនមួយ។ គណបក្សគឺជាក្រុមធំបំផុតនៅក្នុងអង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីន (អ.រ.ប.) និងជាគណបក្សធំបំផុតទីពីរនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សានីតិបញ្ញត្តិប៉ាឡេស្ទីន (ក.ន.ប.)។ លោកម៉ះមូដ អាបបាស់ ដែលជាប្រធានអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីន គឺជាប្រធាននៃចលនាហ្វាតានេះ។

ក្រុមហ្វាតាធ្លាប់ប្រឡូកចូលពាក់ព័ន្ធក្នុងចលនាតស៊ូប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងនឹងរដ្ឋអ៊ីស្រាអែល (ក៏ដូចជាប្រទេសហ្សកដានីក្នុងកំឡុងជម្លោះខែកញ្ញាងងឹតនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧០–១៩៧១) និងធ្លាប់បញ្ជាក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធជាច្រើនក្រុម ក្នុងយុទ្ធនាការវាយប្រហារប្រឆាំងគោលដៅយោធា ក៏ដូចជាជនស៊ីវិលអ៊ីស្រាអែល ជាពិសេសគឺព្រឹត្តិការណ៍សម្លាប់រង្គាលលើដងផ្លូវជាប់ឆ្នេរសមុទ្រនៃឆ្នាំ១៩៧៨។ ក្រុមមួយនេះបានសម្រេចដកខ្លួនចេញពីជម្លោះប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែលក្រោយបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងអូស្លូ (១៩៩៣–១៩៩៥) និងជាពេលដែលសាមីខ្លួនបានទទួលស្គាល់ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលជាថ្នូរនឹងការរក្សាសិទ្ធិអំណាចគ្រប់គ្រងលើទឹកដីប៉ាឡេស្ទីនមួយចំនួនដែលស្ថិតក្រោមការកាន់កាប់អ៊ីស្រាអែល។ ក្នុងកំឡុងចលនាអ៊ីនធីហ្វាដាលើកទីពីរ (២០០០–២០០៥) ក្រុមហ្វាតាបានបង្កើនសកម្មភាពប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែល ដោយអះអាងទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារអត្តឃាតមួយចំនួន។ ក្រុមហ្វាតាមានអត្តសញ្ញាណស្និទ្ធនឹងមេដឹកនាំស្ថាបនិករបស់ខ្លួន គឺលោកយ៉ាសែរ អារ៉ាហ្វាត់ ដែលលោកបានបម្រើការជាប្រធានចលនាហ្វាតាចាប់ពីថ្ងៃដែលក្រុមនេះបានកកើតឡើងមករហូតដល់ថ្ងៃមរណៈរបស់លោកនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៤។ លោកហ្វារូគ អាល់កាដឌូមីបានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធាននៃចលនាហ្វាតាបន្តពីលោកអារ៉ាហ្វាត់រហូតដល់ឆ្នាំ២០០៩ មុនពេលលោកអាបបាស់ត្រូវបានគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាប្រធានថ្មី។ ចាប់តាំងពីមរណភាពរបស់លោកអារ៉ាហ្វាត់មក គេបានសង្កេតឃើញកាន់តែច្បាស់អំពីវត្តមាននៃក្រុមបក្សសម្ព័ន្ធនីមួយៗខុសៗគ្នារួមជាមួយនឹងមនោគមវិជ្ជាផ្សេងៗគ្នាផងដែរនៅក្នុងក្រុមហ្វាតានេះ។

នៅក្នុងការបោះឆ្នោត ក.ន.ប. ឆ្នាំ ២០០៦ ហ្វាតាបានរងបរាជ័យដោយបាត់បង់សំឡេងភាគច្រើនរបស់ខ្លួនទៅក្រុមហាម៉ាស់។ ជ័យជម្នះរបស់ហាម៉ាស់នៅក្នុង ក.ន.ប. បាននាំឱ្យផ្ទុះជម្លោះរវាងក្រុមហ្វាតា និងក្រុមហាម៉ាស់ឡើង ហើយជាលទ្ធផល តំបន់ហ្កាហ្សាបានធ្លាក់ទៅក្រោមការត្រួតត្រាទាំងស្រុងរបស់ហាម៉ាស់ ខណៈក្រុមហ្វាតាបានរក្សាអំណាចគ្រប់គ្រងក្នុងនាមជាអាជ្ញាធរជាតិប៉ាឡេស្ទីននៅតំបន់វ៉េសប៊ែង។ ក្រុមហ្វាតាសិទ្ធិគ្រប់គ្រងក្នុងជំរុំជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីនដែរ។

## ឯកសារយោង
## តំណភ្ជាប់ក្រៅ
*
*អតីតគេហទំព័រហ្វាតា (ផ្ទុកជាឯកសារដ្ឋាន)
*ធម្មនុញ្ញហ្វាតា

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ្វាតា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អរិចក្រពត្តិនិយមនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង្គការអរិចក្រពត្តិនិយម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សមជ្ឈិមនិយមនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សអភិរក្សនិយមនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចលនារំដោះប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សនយោបាយនៅប៉ាឡេស្ទីន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សសង្គមប្រជាធិបតេយ្យនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សសង្គមនិយមនៅប៉ាឡេស្ទីន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សសង្គមអភិរក្សនិយម
ស្លូវេនី

**ប្រទេសស្លូវេនី** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋស្លូវេនី** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបកណ្ដាល។ កកើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ដែនដីនៃប្រទេសនេះភាគច្រើនគឺគ្របដណ្ដប់ដោយជួរភ្នំខ្ពង់រាបនិងព្រៃក្រាស់ៗ មានក្រឡាផ្ទៃសរុប ២០,២៧១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ២.១ លាននាក់។ ភាសាស្លូវេនី ឬស្លូវេន គឺជាភាសាផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសនេះ។ លូប្យាណាគឺជារដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស រីឯទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន ម៉ារីប័រ ផ្ទូជ ក្រានជ៍ ស៊ែលយ៊ែ និងគូពើរ។

ទឹកដីប្រទេសស្លូវេនីធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោមរដ្ឋអំណាចជាច្រើននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ រួមមាន ចក្រភពរ៉ូម ចក្រភពរ៉ូមខាងលិច ចក្រភពការ៉ូលីង ចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ ព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី សាធារណរដ្ឋវេនីស ចក្រភពហាបស្បួក ខេត្តអ៊ីល្លីរីរបស់ចក្រភពបារាំងណាប៉ូលេអុង និងចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី។ ប្រទេសស្លូវេនីបច្ចុប្បន្នបានលេចចេញជារូបរាងឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ហើយនៅក្នុងខែមិថុនានៃឆ្នាំនោះ ប្រទេសនេះក៏បានប្រកាសឯករាជ្យពីយូហ្គោស្លាវី និងបានក្លាយជារដ្ឋអធិបតេយ្យឯករាជ្យថ្មីមួយ។

ស្លូវេនីគឺជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មួយ ដែលសេដ្ឋកិច្ចប្រជាជនមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ រីឯប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូលគឺមានលក្ខណៈលាយឡំគ្នារវាងឧស្សាហកម្មប្រពៃណីដូចជា ផលិតកម្ម និងកសិកម្ម ហើយនិងវិស័យទំនើបៗ ដូចជា បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុជាដើម។ លើសពីនេះ សេដ្ឋកិច្ច​ស្លូវេនីគឺពឹងផ្អែក​ច្រើន​ទៅលើ​ពាណិជ្ជកម្ម​បរទេស ដោយ​ការនាំចេញ​បានចូលរួម​ចំណែក​យ៉ាងសំខាន់​ដល់ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​សរុប (ផសស) របស់ប្រទេស។ ប្រទេស​ស្លូវេនី​គឺជា​រដ្ឋសមាជិក​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​អឺរ៉ុប សហភាព​អឺរ៉ុប អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការ​ណាតូ អង្គការ​សន្តិសុខ និង​សហប្រតិបត្តិការ​នៅ​អឺរ៉ុប និង​សមាគម​ន៍ដទៃទៀត​នៅក្នុង​សហគមន៍អន្តរជាតិ។
 
## កំណត់សម្គាល់
## ឯកសារយោង
## តំណភ្ជាប់ក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្លូវេនី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅបាល់កង់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃកិច្ចផ្ដួចផ្ដើមសមុទ្របី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ាណេ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ
សាលាបឋមសិក្សា​ដង្កោ

សាលាបឋមសិក្សាដង្កោ រហូតដល់ ដូរទៅ សាលាមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម វិញ
បាហាម៉ា

**បាហាម៉ា** មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សហធនរដ្ឋបាហាម៉ា** គឺជាប្រទេសកោះមួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងប្រជុំកោះលូកាយ៉ាន ក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ ប្រទេសនេះមានកោះ កូនកោះ និងកោះតូចៗជាង ៣០០០ នៅក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃគុយបា និងភាគពាយ័ព្យនៃកោះហ៊ីស្ប៉ានីអូឡា (បំបែករវាងសាធារណរដ្ឋដូមីនីកែន និងហៃទី) និងកោះទួគ និងកៃកូស ភាគអាគ្នេយ៍ រដ្ឋហ្វរិដា នៃសហរដ្ឋអាមេរិក និងភាគខាងកើតនៃប្រជុំកោះហ្វរិដាឃី។ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតគឺ ណាសូ នៅលើកោះញូវប្រូវីដិនស៍។ កងកម្លាំងការពារជាតិបាហាម៉ាពិពណ៌នាអំពីទឹកដីរបស់បាហាម៉ាថាមានទំហំ ៤៧០,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (១៨០,០០០ ម៉ាយការ៉េ) នៃលំហមហាសមុទ្រ។

កោះបាហាម៉ាសត្រូវបានរស់នៅដោយជនជាតិអារ៉ាវ៉ាក់ និង លូកាយ៉ាន ដែលជាផ្នែកមួយនៃតាយណូ ដែលនិយាយភាសាអារ៉ាវ៉ាក់ អស់រយៈពេលជាច្រើនសតវត្សមកហើយ។ គ្រីស្តូផើរ កូឡុំបូស គឺជាជនជាតិអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលបានឃើញកោះទាំងនេះ ដោយបានចុះចតលើកដំបូងរបស់គាត់នៅក្នុង "ពិភពលោកថ្មី" ក្នុងឆ្នាំ ១៤៩២ នៅពេលដែលគាត់បានចុះចតនៅលើកោះសាន់សាល់វ៉ាឌ័រ។ ក្រោយមក ព្រះរាជាណាចក្រអេស្ប៉ាញបានដឹកជញ្ជូនជនជាតិដើម លូកាយ៉ាន ទៅកាន់កោះហ៊ីស្ប៉ានីអូឡា ហើយបានធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាទាសករនៅទីនោះ ដោយបន្សល់ទុកកោះបាហាម៉ាភាគច្រើនត្រូវបានគេបោះបង់ចោលចាប់ពីឆ្នាំ ១៥១៣ ដល់ឆ្នាំ ១៦៤៨។ នៅឆ្នាំ ១៦៤៩ អាណានិគមអង់គ្លេសមកពីប៊ឺមូដា ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ពួកអ្នកផ្សងព្រេងអេលេហ្វធើរ៉ាន បានតាំងទីលំនៅនៅលើកោះអេលេហ្វធើរ៉ា។

បាហាម៉ាបានក្លាយជាអាណានិគមមហារាជាចក្រភពអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៧១៨ នៅពេលដែលចក្រភពអង់គ្លេសបានបង្ក្រាបចោរសមុទ្រ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក រាជវង្សបានតាំងទីលំនៅថ្មីដល់ជនជាតិនិតិភក្ដីអាមេរិករាប់ពាន់នាក់ទៅកាន់បាហាម៉ា។ ពួកគេបានយកទាសករទៅជាមួយ និងបានបង្កើតចម្ការលើដីសម្បទាន។ ទាសករអាហ្វ្រិក និងកូនចៅរបស់ពួកគេមានចំនួនភាគច្រើននៃចំនួនប្រជាជនចាប់ពីពេលនោះមក។ ការជួញដូរទាសករត្រូវបានលុបចោលដោយចក្រភពអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៨០៧។ ទាសភាពនៅបាហាម៉ាសមិនត្រូវបានលុបចោលរហូតដល់ឆ្នាំ ១៨៣៤ ទេ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ១៨១៨ បាហាម៉ាបានក្លាយជាសិទ្ធិផ្ដាច់មុខសម្រាប់ទាសករអាហ្វ្រិកមកពីខាងក្រៅតំបន់ឥណ្ឌាខាងលិចរបស់អង់គ្លេស។ ជនជាតិអាហ្វ្រិកដែលត្រូវបានរំដោះចេញពីកប៉ាល់ទាសករខុសច្បាប់ ត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកអង់គ្លេសបញ្ជូនមកតាំងទីលំនៅថ្មីនៅលើកោះទាំងនោះ ខណៈដែលទាសករអាមេរិកខាងជើង និងជនជាតិសេមិណូឡេស មួយចំនួនបានរត់គេចខ្លួនទៅកាន់កោះបាហាម៉ាទៅរដ្ឋហ្វរិដា។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ជនជាតិបាហាម៉ាត្រូវបានគេស្គាល់ថាទទួលស្គាល់សេរីភាពរបស់ទាសករដែលដឹកដោយកប៉ាល់របស់ប្រទេសដទៃទៀត ដែលបានទៅដល់ប្រទេសរបស់ពួកគេ។ សព្វថ្ងៃនេះ ជនជាតិបាហាម៉ាស្បែកខ្មៅមានចំនួន ៩០ ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជន ៤០០,៥១៦ នាក់។

បាហាម៉ាបានក្លាយជាសហធនរដ្ឋឯករាជ្យមួយដែលដាច់ដោយឡែកពីចក្រភពអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៩៧៣។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងរបស់ខ្លួនគឺលោក សឺរ លិនដិន ពិនលីង។ បាហាម៉ារក្សាព្រះមហាក្សត្រឆាលស៍ទី ៣ ជាព្រះមហាក្សត្ររបស់ខ្លួន។ តំណាងដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយរាជបល្ល័ង្កគឺជាអគ្គទេសាភិបាលនៃបាហាម៉ា។ បាហាម៉ាសមានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបក្នុងមនុស្សម្នាក់ធំជាងគេទីដប់បួននៅអាមេរិក។ សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនេះផ្អែកលើទេសចរណ៍ និងហិរញ្ញវត្ថុនៅឯនាយសមុទ្រ។ ទោះបីជាបាហាម៉ាសស្ថិតនៅក្នុងប្រជុំកោះលូកាយ៉ាន មិនមែននៅក្នុងសមុទ្រការ៉ាប៊ីនក៏ដោយ វានៅតែត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ការ៉ាប៊ីនដ៏ធំទូលាយ។ បាហាម៉ាគឺជាសមាជិកពេញលេញនៃសហគមន៍ការ៉ាប៊ីន (CARICOM) ប៉ុន្តែមិនមែនជាផ្នែកមួយនៃទីផ្សារ និងទីផ្សារ និងសេដ្ឋកិច្ចតែមួយនៅការ៉ាប៊ីន (**CSME**) ទេ។

## ឯកសារយោង
ហ្គូហ្គលផែនទី

**ហ្គូហ្គលផែនទី** (អង់គ្លេស: Google Maps) គឺជាវេទិកាផែនទីគេហទំព័រ និងជាកម្មវិធីសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ ដែលបង្កើតឡើងដោយ ហ្គូហ្គល។ វាផ្តល់ជូននូវរូបភាពផ្កាយរណប ការថតរូបពីលើអាកាស ផែនទីផ្លូវ ទិដ្ឋភាពបែបប៉ាណូរ៉ាមិច អន្តរកម្ម 360° នៃផ្លូវ (ទិដ្ឋភាពផ្លូវ) ស្ថានភាពចរាចរណ៍ជាក់ស្តែង និងការរៀបចំផែនការផ្លូវសម្រាប់ការធ្វើដំណើរដោយថ្មើរជើង រថយន្ត កង់ និងការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២០ ហ្គូហ្គលផែនទីត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយមនុស្សជាងមួយពាន់លាននាក់ជារៀងរាល់ខែនៅជុំវិញពិភពលោក។ 

ហ្គូហ្គលផែនទី បានចាប់ផ្តើមជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រលើតុ C++ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយបងប្អូនប្រុស ឡាស់ និង ជេន រ៉ាសមូសិន, ស្ទីហ្វិន ម៉ា និង ណូអែល ហ្គរដុន នៅប្រទេសអូស្ត្រាលីនៅ Where 2 Technologies។ នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០០៤ ក្រុមហ៊ុននេះត្រូវបានទិញយកដោយហ្គូហ្គល ដែលបានបំលែងវាទៅជាកម្មវិធីគេហទំព័រ។ បន្ទាប់ពីការទិញយកបន្ថែមនៃក្រុមហ៊ុនមើលទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រ និងឧបករណ៍វិភាគចរាចរណ៍ពេលវេលាជាក់ស្តែង ហ្គូហ្គលផែនទី ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៥។ ផ្នែកខាងមុខរបស់សេវាកម្មនេះប្រើប្រាស់ JavaScript, XML និង Ajax។ ហ្គូហ្គលផែនទី ផ្តល់ជូន API ដែលអនុញ្ញាតឱ្យផែនទីត្រូវបានបង្កប់នៅលើគេហទំព័រភាគីទីបី និងផ្តល់ជូនឧបករណ៍កំណត់ទីតាំងសម្រាប់អាជីវកម្ម និងអង្គការផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក។ Google Map Maker អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ពង្រីក និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពផែនទីរបស់សេវាកម្មនេះរួមគ្នាទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែត្រូវបានបញ្ឈប់ចាប់ពីខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៧។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការរួមចំណែកពីប្រភពមហាជនទៅកាន់ ហ្គូហ្គលផែនទី  មិនត្រូវបានបញ្ឈប់ទេ ខណៈដែលក្រុមហ៊ុនបានប្រកាសថាមុខងារទាំងនោះនឹងត្រូវបានផ្ទេរទៅកម្មវិធី Google Local Guides  ទោះបីជាអ្នកប្រើប្រាស់ដែលមិនមែនជា Local Guides នៅតែអាចចូលរួមចំណែកបានក៏ដោយ។ 

ទិដ្ឋភាពផ្កាយរណបរបស់ហ្គូហ្គលផែនទី គឺជាទិដ្ឋភាព "ពីលើចុះក្រោម" ឬទិដ្ឋភាពពីលើអាកាស។ រូបភាពដែលមានគុណភាពបង្ហាញខ្ពស់ភាគច្រើននៃទីក្រុងនានាគឺជាការថតរូបពីលើអាកាសដែលថតចេញពីយន្តហោះដែលហោះហើរនៅរយៈកម្ពស់ពី ៨០០ ទៅ ១,៥០០ ហ្វីត (២៤០ ទៅ ៤៦០ ម៉ែត្រ) ខណៈដែលរូបភាពភាគច្រើនផ្សេងទៀតគឺមកពីផ្កាយរណប។ យោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ ២០១១ រូបភាពផ្កាយរណបភាគច្រើនដែលមានមានអាយុកាលមិនលើសពីបីឆ្នាំទេ ហើយត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពជាប្រចាំ។ ពីមុន ហ្គូហ្គលផែនទីបានប្រើបំរែបំរួលនៃការព្យាករណ៍ Mercator ដូច្នេះហើយមិនអាចបង្ហាញតំបន់ជុំវិញបង្គោលបានត្រឹមត្រូវទេ។ នៅក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ 2018 កំណែកុំព្យូទ័រលើតុរបស់ ហ្គូហ្គលផែនទី ត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពដើម្បីបង្ហាញផែនដី 3D។ វានៅតែអាចប្តូរទៅផែនទី 2D វិញនៅក្នុងការកំណត់។ 

ហ្គូហ្គលផែនទី សម្រាប់ឧបករណ៍ចល័តត្រូវបានចេញផ្សាយជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០០៦។ កំណែចុងក្រោយបំផុតមានមុខងាររុករក GPS រួមជាមួយនឹងមុខងារជំនួយចតរថយន្តដែលឧទ្ទិសដល់ការបើកបរ។ នៅឆ្នាំ ២០១៣ វាត្រូវបានគេរកឃើញថាជាកម្មវិធីស្មាតហ្វូនដ៏ពេញនិយមបំផុតរបស់ពិភពលោក ដោយមានម្ចាស់ទូរសព្ទដៃជាង ៥៤% ទូទាំងពិភពលោកប្រើប្រាស់វា។ នៅឆ្នាំ ២០១៧ កម្មវិធីនេះត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាមានអ្នកប្រើប្រាស់ពីរពាន់លាននាក់នៅលើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការអេនដ្រយ រួមជាមួយនឹងសេវាកម្មហ្គូហ្គល ជាច្រើនទៀតរួមមាន យូ ធូប, Chrome, Gmail, Search និង Google Play។
ចក្រាទេវី

**សិរិបវរអតុល្យតិលោកមហារាជេន្ទ្រអធិបតីរ័តនទេវី** (ភាសាបាលី:Sīripavara Atulatiloka Mahārājindādhipati Ratanādevī ; ភាសាភូមា : သီရိပဝရ အတုလတိလောက မဟာရာဇိန္ဒာဓိပတိ ရတနာဒေဝီ ; ប្រសូត **សុភយា**; ២២ ខែធ្នូ ១៨១៣ – ១២ ខែវិច្ឆិកា ១៨៧៦), ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជា **ចក្រាទេវី** (ភាសាភូមា:စကြာဒေဝီ ; ភាសាបាលី:Cakrādevī), ជាសម្ដេចព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទមិនដូននៃរាជវង្សកូនបោន ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៥៣ រហូតដល់សោយពិរាល័យរបស់នាងនៅឆ្នាំ ១៨៧៦។ ព្រះអង្គគឺជាព្រះរាជធីតានៃព្រះបាទសារវត្តី។

## ឯកសារយោង
## ប្រភព
* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

## សូមមើលផងដែរ 
* បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រមីយ៉ាន់ម៉ា 
* ព្រះរាជវាំងម៉ាន់ដាឡាយ 
* ព្រះបរមរាជវាំងមីយ៉ាន់ម៉ា 
* រាជវង្សកូនបោន 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកូនបោន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃមីយ៉ាន់ម៉ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សមីយ៉ាន់ម៉ា
ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)

**ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)** គឺជាពង្សាវតារបុរាណរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ដោយនិពន្ធបន្ថែមនៅរជ្ជកាលព្រះបាទរាមាធិបតីទី៣ (អង្គអេង)។ 

## ឯកសារយោង
## សូមមើលផងដែរ 
* រាជានិយមកម្ពុជា
* ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា
* ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ 
* បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា 
* វីរនារីខ្មែរ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
សម្ដេចព្រះភគវតី ស្រីសន្ធរនិតាទេវី

**សម្ដេចព្រះភគវតី ស្រីសន្ធរនិតាទេវី** គឺជាព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទបរមរាមាទី១ អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី ចុងសម័យកាលអង្គរ។ 

## ព្រះ​​រាជ​​ជីវប្រវត្តិ 
**ព្រះបាទបរមរាមាទី១** ឬ **ព្រះបាទបរមរាមាធិបតី** ទ្រង់ឡើងសោយរាជសម្បត្តិក្នុងឆ្នាំច ឯកស័ក ព.សករាជ ១៩១៣ ត្រូវនិង គ.សករាជ ១៣៦៩ ត្រូវនិង មហាសករាជ ១២៩២ ទ្រង់មានព្រះនាមហៅថា **"ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះបរមរាមា"** ទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យហើយ ព្រះអង្គលើកព្រះវង្សក្សត្រីឡើងជាអគ្គមហេសី ទ្រង់ព្រះនាមជា **សម្ដេចព្រះភគវតី ស្រីសន្ធរនិតាទេវី**។ ទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទាន ព្រះរាជវង្សានុវង្ស ស្នំ រក្សាឲ្យមានយសស័ក្ដិ តាមថានានុរូប ដោយសមគួរ ទាំងប្រុសទាំងស្រី។

## ឯកសារយោង
*ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ
*បទពង្សាវតារខ្មែរ
*ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
*ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

## សូមមើលផងដែរ 
* បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា 
* វីរនារីខ្មែរ 
* ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ 
* រាជានិយមកម្ពុជា

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ
សាបា

**សាបា** នេះអាចសម្ដៅទៅលើ៖
* សាបា ជាកោះតូចមួយស្ថិតនៅតំបន់ការ៉ាអ៊ីប សព្វថ្ងៃស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យភាពនៃប្រទេសហុល្លង់។
* សាបះ ជារដ្ឋមួយស្ថិតនៅលើកោះបរណេអូនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី
* សាប៉ា ក្រុងមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តឡាវកៃ ប្រទេសវៀតណាម
សាបះ

**សាបះ** (ភាសាម៉ាឡេ៖ Sabah) គឺជារដ្ឋមួយនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងជើងកោះបរណេអូក្នុងតំបន់ម៉ាឡេស៊ីខាងកើត។ សាបះមានព្រំប្រទល់គោកជាប់រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់របស់ម៉ាឡេស៊ីមួយទៀតនៅភាគនិរតី និងខេត្តកាលីម៉ាន់តាន់ខាងជើងរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនៅភាគខាងត្បូង។ ទឹកដីសហព័ន្ធនៃឡាប័នគឺស្ថិតនៅកោះតូចមួយមានចម្ងាយមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចរបស់រដ្ឋមួយនេះទេ។ កូតាគីណាបាលូគឺជាទីក្រុងរដ្ឋធានី និងជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ និងជាអាសនៈនៃរាជរដ្ឋាភិបាលរដ្ឋសាបះ។ ទីប្រជុំជនសំខាន់ៗផ្សេងទៀតនៅរដ្ឋសាបះរួមមាន សាន់ដាកាំន និងតាវ៉ាវ។ ជំរឿននៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ បានកត់ត្រាប្រជាជននៃរដ្ឋនេះក្នុងចំនួន ៣,៤១៨,៧៨៥ នាក់។ សាបះមានអាកាសធាតុអេក្វាទ័រ ជាមួយនឹងព្រៃត្រូពិចដែលសម្បូរទៅដោយប្រភេទសត្វនិងរុក្ខជាតិចម្រុះច្រើនបែប។ រដ្ឋនេះមានជួរភ្នំដ៏វែងអន្លាយនៅភាគខាងលិចដែលបង្កើតបានជាផ្នែកមួយនៃឧទ្យានជាតិជួរក្រកគើរ។ ទន្លេគីណាបាតាំងងាន់ ដែលត្រួវជា​ទន្លេវែងបំផុតទីពីរក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី គឺហូរ​កាត់​រដ្ឋសាបះ។ ចំណុចខ្ពស់បំផុតនៃរដ្ឋសាបះគឺ ភ្នំគីណាបាលូ ហើយក៏ត្រូវជាចំណុចខ្ពស់បំផុតក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីផងដែរ។ 

## ឯកសារយោង 
## តំណភ្ជាប់ក្រៅ
គេហទំព័រផ្លូវការ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាបះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បរណេអូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋនៃម៉ាឡេស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតអាណានិគម និងអាណាព្យាបាលភាពប៊្រិថេននៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បរណេអូខាងជើង
Fall in Love Like a Star

វាត្រូវបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី 3 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2015។ 

លង់ស្នេហ៌ដូចផ្កាយ
ហ្គូហ្គលបកប្រែ

**ហ្គូហ្គលបកប្រែ** (អង់គ្លេស : Google Translate) គឺជាសេវាកម្មបកប្រែម៉ាស៊ីនប្រសាទពហុភាសាដែលបង្កើតឡើងដោយ ហ្គូហ្គល ដើម្បីបកប្រែអត្ថបទ ឯកសារ និងគេហទំព័រពីភាសាមួយទៅភាសាមួយទៀត។ វាផ្តល់ជូននូវចំណុចប្រទាក់គេហទំព័រ កម្មវិធីទូរស័ព្ទសម្រាប់ អេនដ្រយ និង iOS និង API ដែលជួយអ្នកអភិវឌ្ឍន៍បង្កើតផ្នែកបន្ថែមកម្មវិធីរុករក និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ។ គិតត្រឹមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ហ្គូហ្គលបកប្រែ គាំទ្រភាសា និងប្រភេទភាសាចំនួន ២៤៩ នៅកម្រិតផ្សេងៗគ្នា។ វាបានបម្រើមនុស្សជាង ២០០ លាននាក់ជារៀងរាល់ថ្ងៃនៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៣ និងមានអ្នកប្រើប្រាស់សរុបជាង ៥០០ លាននាក់គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៦ ជាមួយនឹងការបកប្រែពាក្យជាង ១០០ ពាន់លានពាក្យជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

បង្កើតឡើងក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០០៦ ជាសេវាកម្មបកប្រែម៉ាស៊ីនស្ថិតិ ដើមឡើយវាបានប្រើប្រាស់ឯកសារ និងប្រតិចារឹករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងសភាអឺរ៉ុប ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យភាសា។ ជំនួសឱ្យការបកប្រែភាសាដោយផ្ទាល់ វាបានបកប្រែអត្ថបទទៅជាភាសាអង់គ្លេសជាមុនសិន ហើយបន្ទាប់មកបានបង្វែរទៅភាសាគោលដៅនៅក្នុងបន្សំភាសាភាគច្រើនដែលវាបានដាក់នៅក្នុងក្រឡាចត្រង្គរបស់វា លើកលែងតែ​ភាសា​កាតាឡាន-អេស្ប៉ាញ។ ក្នុងអំឡុងពេលបកប្រែ វាបានស្វែងរកលំនាំនៅក្នុងឯកសាររាប់លានដើម្បីជួយសម្រេចចិត្តថាត្រូវជ្រើសរើសពាក្យណា និងរបៀបរៀបចំវាជាភាសាគោលដៅ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ វាបានប្រើគំរូសិក្សាស៊ីជម្រៅដើម្បីជំរុញការបកប្រែរបស់វា។ ភាពត្រឹមត្រូវរបស់វា ដែលត្រូវបានរិះគន់ ជាច្រើនដង ត្រូវបានវាស់វែងថាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំងនៅទូទាំងភាសា។ នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦ ក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្គល បានប្រកាសថា ហ្គូហ្គលបកប្រែ នឹងប្តូរទៅម៉ាស៊ីនបកប្រែម៉ាស៊ីនសរសៃប្រសាទ - Google Neural Machine Translation (GNMT) - ដែលបកប្រែ "ប្រយោគទាំងមូលក្នុងពេលតែមួយ ជាជាងបកប្រែត្រឹមតែបំណែកៗ។ វាប្រើបរិបទទូលំទូលាយនេះដើម្បីជួយវាស្វែងរកការបកប្រែដែលពាក់ព័ន្ធបំផុត ដែលបន្ទាប់មកវារៀបចំឡើងវិញ និងកែសម្រួលឱ្យដូចជាមនុស្សនិយាយជាមួយវេយ្យាករណ៍ត្រឹមត្រូវ"។ 

## ឯកសារយោង
ពិធីបិទការប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ ២០២៦

[រូបភាពតូច|កីឡដ្ឋាន Stadio olimpico del ghiaccio នៅ កូទីណា ដឺ អាំប៉េហ្សូ ប្រទេស[អ៊ីតាលី បានរៀបចំពិធីបិទ]]
**ពិធីបិទ**ការប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ ២០២៦ បានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦។ វាមានចំណងជើងថា "វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍អ៊ីតាលី"។

## ព្រឹត្តិការណ៍ 
ពិធីនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងផ្ទះ ហើយដឹកនាំដោយនាយកសិល្បៈ អាន់ជេឡូ បូណេឡូ (Angelo Bonello)។ ពិធីនេះត្រូវបានគេពិពណ៌នាថាជាការរចនានៃការចងចាំ ដោយបង្ហាញពីភាពជោគជ័យផ្នែកកីឡា និងសម្រស់នៃតំបន់ភ្នំអ៊ីតាលី នៃទីក្រុងមីឡាន។ អណ្តាតភ្លើងប៉ារ៉ាឡាំពិកត្រូវបានពន្លត់នៅ Arco della Pace ក្នុងទីក្រុងមីឡាននិង Piazza Dibona ក្នុងទីក្រុងកូទីណាខណៈដែលអត្តពលិក និងអ្នកគាំទ្របាននិយាយលាទៅកាន់ការប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ 2030 ខាងមុខនេះ។ "វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍អ៊ីតាលី" គឺជាប្រធានបទសំខាន់នៃពិធីបិទការប្រកួតនៅថ្ងៃអាទិត្យ (ថ្ងៃទី 15 ខែមីនា)។ គោលគំនិត "វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍អ៊ីតាលី" បានដើរតាមដំណើរដ៏ដូចសុបិនរបស់ សូហ្វីយ៉ា តានសេឡា (Sofia Tansella) ដែលជាក្មេងស្រីអ៊ីតាលីវ័យក្មេងម្នាក់ដែលមានជំងឺសាច់ដុំឆ្អឹងខ្នងរួញតូច ដោយប្រើប្រាស់រឿងរ៉ាវរបស់នាងជាពាក្យប្រៀបធៀបសម្រាប់ភាពធន់នៃចលនាប៉ារ៉ាឡាំពិក។

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ ២០២៦
បុរសឯកនៃពិភពលោក

**បុរសឯកនៃពិភពលោក** () គឺជា​កម្មវិធី​ប្រកួត​សម្រស់​បុរស​​អន្តរជាតិ​ដ៏លេចធ្លោមួយនិងជាស្ថាប័នដែល​រៀបចំ​ការ​ប្រកួតសម្រស់បុរសប្រចាំឆ្នាំ។

**បុរសឯកនៃពិភពលោក** ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើងនៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៧ ដោយ​បាន​នាំ​មក​នូវ​ការ​តស៊ូ​មតិនិង​បុព្វហេតុ​មនុស្សធម៌ព្រមទាំង​បាន​គូសបញ្ជាក់​ពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ការ​អប់រំ ការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯង និង​ ការ​អភិវឌ្ឍ​អាជីព​ទូទៅដែល​មាន​ចែង​នៅក្នុង​គោលការណ៍​ស្នូល​របស់​ខ្លួន​គឺ**ភាព​ជា​បុរស​ជាមួយ​នឹង​ទំនួលខុសត្រូវ**។

បុរស​ឯកនៃ​ពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន​គឺ **Juul Missiaen** មកពី​ប្រទេស​អេស្ប៉ាញដែល​បាន​គ្រង​តំណែងនៅ​ថ្ងៃទី ៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥ នៅទីក្រុងកេហ្ស៊ុន ប្រទេស​ហ្វីលីពីន។

## ម្ចាស់ម្កុដថ្មីៗ 
## បេក្ខជនតំណាងឲ្យប្រទេសកម្ពុជា 
## ឯកសារយោង
Transperth

រូបភាពតូច|រថភ្លើងស៊េរី B របស់ Transperth
**Transperth** (ភាសាខ្មែរ: *ត្រេនភើត*) គឺជាប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈសម្រាប់ទីក្រុងភើតនិងតំបន់ជុំវិញនៅរដ្ឋ អូស្ត្រាលីខាងលិច ប្រទេសអូស្ត្រាលី។ ប្រតិបត្តិការសាឡាងត្រូវបានចុះកិច្ចសន្យាជាមួយ Captain Cook Cruises។ ប្រតិបត្តិការរថភ្លើងត្រូវបានធ្វើឡើងដោយ PTA តាមរយៈផ្នែកប្រតិបត្តិការរថភ្លើង Transperth របស់ពួកគេ។

សេវាកម្មរថភ្លើងបានដំណើរការតាំងពីឆ្នាំ ១៨៨១។ ប្រព័ន្ធឡានក្រុង Transperth មានឡានក្រុងជាង ១,៤៩៩ គ្រឿង និងស្ថានីយ៍ឡានក្រុងចំនួន ៥១ ដែលក្នុងនោះមាន ៣៨ គ្រឿងជាចំណុចប្រសព្វនៅស្ថានីយ៍រថភ្លើង។ ឡានក្រុងបានដំណើរការក្រោមប្រតិបត្តិករឯកជនចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩០៣។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈនៅប្រទេសអូស្ត្រាលី
ស្ថានទូតហ្វីលីពីន, ស៊ូវ៉ា

**កំពុងបង្កើត ស្ថានទូតហ្វីលីពីន**ប្រចាំទីក្រុងស៊ូវ៉ា គឺជាបេសកកម្មការទូតរបស់សាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីនប្រចាំសាធារណរដ្ឋហ្វីជី។ ស្ថានទូតនេះបានបើកសម្ពោធនៅឆ្នាំ ២០២៦ ហើយបច្ចុប្បន្នមានទីតាំងនៅតាមបណ្តោយផ្លូវ រ៉ាទូ ស៊ូគូណា ក្នុងសង្កាត់ ណាសេសេ ភាគខាងត្បូងទីក្រុងស៊ូវ៉ា។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ទោះបីជាប្រទេសហ្វីលីពីន និងប្រទេសហ្វីជី បានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតនៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៣ ក៏ដោយ ក៏ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរធ្លាប់ត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈបេសកកម្មផ្សេងៗគ្នាជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ថ្មីៗនេះ ប្រទេសហ្វីជីស្ថិតនៅក្រោមយុត្តាធិការរបស់ស្ថានទូតហ្វីលីពីនប្រចាំទីក្រុង វែលលីងតុន ដែលបន្ទាប់មកបានរក្សាស្ថានកុងស៊ុលកិត្តិយសមួយនៅទីក្រុងស៊ូវ៉ា ដឹកនាំដោយលោក វីជីលីអូ ដឺ អាសា។

នៅឆ្នាំ ២០២៥ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្វីជី លោក ស៊ីទីវីនី រ៉ាប៊ូកា បានគាំទ្រការបង្កើតបេសកកម្មការទូតហ្វីលីពីនប្រចាំនៅប្រទេសហ្វីជី ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងហ្វីលីពីន និងប្រទេសដទៃទៀតនៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ហ្វីលីពីនក្នុងការពង្រឹងការចូលរួមជាមួយតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកមានតាំងពីយ៉ាងហោចណាស់ឆ្នាំ ២០២៣ នៅពេលដែលលោក បេនយ៉ាមីន ឌីអូកណូ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុបានជំរុញឱ្យមានសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកកាន់តែស៊ីជម្រៅ ដែលបានឈានដល់កម្រិតកំពូលដោយលោកប្រធានាធិបតី បុងបុង ម៉ាកូស បានប្រកាសពីការបង្កើតគំនិតផ្តួចផ្តើមប៉ាស៊ីហ្វិកហ្វីលីពីន ដែលផ្តោតលើការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់គ្រោះមហន្តរាយ សន្តិសុខស្បៀង ចល័តភាពកម្លាំងពលកម្ម និងសុខភាពសាធារណៈ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៤។

ក្រុមការងារ​ដែល​រៀបចំ​ស្ថានទូត​ជាមុន​បាន​មកដល់​ទីក្រុងស៊ូវ៉ាក្នុង​ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៥ ហើយ​កំពុង​រៀបចំ​ចាប់ផ្តើម​ផ្តល់​សេវា​កុងស៊ុល​ភ្លាមៗ នៅពេលដែល​បេសកកម្ម​បាន​បញ្ចប់​នីតិវិធី​ចាំបាច់​ទាំងអស់​សម្រាប់​ការបើក​។ សេវាកម្មកុងស៊ុលមានកំណត់បានចាប់ផ្តើមផ្តល់ជូននៅថ្ងៃទី ២ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំនាក់ទំនងការបរទេសនៃប្រទេសហ្វីជី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បេសកកម្មការទូតនៃប្រទេសហ្វីលីពីន
ខួបនៃការបង្រួបបង្រួមប្រទេសអ៊ីតាលី

រូបភាពតូច|មន្ត្រីសំខាន់ៗបំផុតនៃរដ្ឋអ៊ីតាលីកំពុងគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធទាហានអ៊ីតាលីមិនស្គាល់មុខនៅ អាល់តារ៉េ ដេលឡា ប៉ាទ្រីយ៉ា ក្នុងទីក្រុងរ៉ូមនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៣ ក្នុងឱកាសខួបលើកទី ១៦២ នៃការបង្រួបបង្រួមប្រទេសអ៊ីតាលី។
**ខួបនៃការបង្រួបបង្រួមប្រទេសអ៊ីតាលី** (ភាសាអ៊ីតាលី៖ Anniversario dell'Unità d'Italia) គឺជាទិវាជាតិមួយដែលប្រារព្ធឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមីនា និងជាការអបអរសាទរកំណើតនៃប្រទេសអ៊ីតាលីជារដ្ឋជាតិទំនើប ដែលបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីការប្រកាសនៃព្រះរាជាណាចក្រអ៊ីតាលីនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៨៦១។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបង្រួបបង្រួមប្រទេសអ៊ីតាលីទាំងស្រុងបានកើតឡើងតែនៅក្នុងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ប៉ុណ្ណោះ។

ខួបនៃកំណើតនៃរដ្ឋអ៊ីតាលីត្រូវបានប្រារព្ធយ៉ាងឱឡារិកនៅឆ្នាំ ១៩១១ (៥០ ឆ្នាំ) នៅឆ្នាំ ១៩៦១ (១០០ ឆ្នាំ) និងនៅឆ្នាំ ២០១១ (១៥០ ឆ្នាំ)។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈនៅប្រទេសអ៊ីតាលី
សាលាឧទ្ធរណ៍រដ្ឋញូវយ៉ក

រូបភាពតូច|សាលាឧទ្ធរណ៍រដ្ឋញូវយ៉ក
**សាលាឧទ្ធរណ៍​នៃ​រដ្ឋ​ញូវយ៉ក** (ភាសាអង់គ្លេស: *Appellate Division Courthouse of New York State*) គឺជា​សាលាក្តី​មួយ​នៅក្នុង​ស្រុក ផ្លាទីរ៉ុន នៃ​ទីក្រុង ម៉ាន់ហាតាន់ ក្នុង​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក រដ្ឋ​ញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក។

ផ្នែកខាងមុខនៃអគារដើម និងអគារបន្ថែមរបស់វាស្ទើរតែទាំងស្រុងធ្វើពីថ្មម៉ាប។ ផ្នែកខាងក្រៅនៃសាលាក្តីត្រូវបានតុបតែងដំបូងដោយរូបចម្លាក់ចំនួន ២១ ពីវិចិត្រករចំនួន ១៦ នាក់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ រូបចម្លាក់មួយត្រូវបានដកចេញនៅឆ្នាំ ១៩៥៥។ ច្រកចូលសំខាន់គឺឆ្លងកាត់ជួរឈរកម្ពស់ពីរជាន់។ ផ្នែកខាងក្នុងត្រូវបានតុបតែងដោយធាតុផ្សំដូចជាជញ្ជាំងថ្មម៉ាប ការងារឈើ និងពិដានបន្ទះ និងពិដានរាងប្រអប់។ បន្ទប់សវនាការក៏មានបង្អួចកញ្ចក់ប្រឡាក់ពណ៌ និងដំបូលកញ្ចក់ប្រឡាក់ពណ៌ផងដែរ។ ផ្នែកដែលនៅសល់នៃអគារមានការិយាល័យផ្សេងៗ បន្ទប់ចៅក្រម និងបន្ទប់ផ្សេងៗទៀត។

ការសាងសង់បានធ្វើឡើងរវាងឆ្នាំ ១៨៩៦ និង ១៨៩៩ ជាមួយនឹងការបើកសម្ពោធជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២ខែមករា ឆ្នាំ ១៩០០។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ថាបត្យកម្មទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨៩០នៅសហរដ្ឋអាមេរិក
ល្បើក

**ល្បើក** គឺជាភូមិមួយស្ថិតនៅក្នុងឃុំដូនកែវ ខេត្តសៀមរាប ភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា។ វាមានសាលាបឋមសិក្សាមួយ វត្តមួយ និងស្រះទឹក។

នៅឆ្នាំ ២០២៥ ភូមិនេះមានករណីផ្តាសាយបក្សី H5N1 បង្កជំងឺខ្លាំងមួយចំនួនត្រូវបានរាយការណ៍មកមនុស្ស។

## ឯកសារយោង
ព្យុះសង្ឃរាហ៊ីឡារី

# 
* រូបភាពតូច|ព្យុះ ហ៊ីឡារី ជិតដល់កម្រិតកំពូល ខណៈពេលកំពុងបោកបក់ស្របគ្នានឹងឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចនៃប្រទេសម៉ិកស៊ិក នៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា
**ព្យុះសង្ឃរាហ៊ីឡារី** គឺជាព្យុះសង្ឃរាដ៏ធំមួយ និងមានឥទ្ធិពលខ្លាំងនៅប៉ាស៊ីហ្វិកក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលបាននាំមកនូវភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងខ្យល់បក់បោកខ្លាំងទៅកាន់ឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនៃប្រទេសម៉ិកស៊ិក ឧបទ្វីប បាហា កាលីហ្វ័រញ៉ា និងភាគនិរតីនៃសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបណ្តាលឱ្យមានទឹកជំនន់ និងការរអិលបាក់ដីយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងតំបន់។ ព្យុះសង្ឃរានេះគឺជាព្យុះដែលមានឈ្មោះទីប្រាំបី ព្យុះសង្ឃរាទីប្រាំមួយ និងជាព្យុះសង្ឃរាធំទីបួន នៃរដូវព្យុះសង្ឃរាប៉ាស៊ីហ្វិកឆ្នាំ ២០២៣ ដែលសកម្ម និងបំផ្លិចបំផ្លាញខ្លាំង។ 

ព្យុះ ហ៊ីឡារី មានដើមកំណើតចេញពីរលកត្រូពិចមួយនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសម៉ិកស៊ិកនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែសីហា ហើយបានពង្រឹងខ្លួនទៅជាព្យុះសង្ឃរាមួយថ្ងៃក្រោយមក ខណៈពេលដែលកំពុងបក់បោកស្របនឹងឆ្នេរសមុទ្រភាគនិរតីនៃប្រទេសម៉ិកស៊ិក។ ព្យុះ ហ៊ីឡារី បានក្លាយជាព្យុះស៊ីក្លូនក្រោយត្រូពិចលើដីគោក មុនពេលត្រូវបានស្រូបចូលទៅក្នុងតំបន់សម្ពាធទាបថ្មីមិនមែនត្រូពិចនៅដើមថ្ងៃទី ២១ ខែសីហា។

ការគំរាមកំហែងពីព្យុះ ហ៊ីឡារី បានជំរុញឱ្យមានការរៀបចំយ៉ាងទូលំទូលាយ និងចម្រុះ។ នៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក មនុស្សរាប់ពាន់នាក់បានជម្លៀសទៅកាន់ទីជម្រក ខណៈដែលកំពង់ផែនានាត្រូវបានបិទតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្យុះសង្ឃរា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្យុះសង្ឃរានៅម៉ិកស៊ិក