ហួត តាត

**សម្ដេច​ព្រះ​សុមេធាធិបតី ហួត តាត សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ នៃ​គណៈមហានិកាយ (ប្រសូត​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១៥​កើត ខែ​បុស្ស ឆ្នាំ​រោង ចត្វា​ស័ក ព.ស.​២៤៣៥/គ.ស.​១៨៩២ សុគត ឆ្នាំ​ថោះ ព.ស.​២៥១៩/គ.ស.​១៩៧៥) ជា​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ​អង្គ​ទី​៥ នៃ​គណៈ​មហានិកាយ នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។ ទ្រង់​កាន់​តំណែង​ពី​ព.ស.​២៥១៣ ដល់ ព.ស.​២៥១៩ ក្នុង​សម័យ​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ។**
## ​ ព្រះរាជ​ជីវប្រវត្តិ​ 
### ជាតិ​បរិច្ឆេទ (កំណត់​អំពី​ជាតិ) 
សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ ទ្រង់​ប្រសូត នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១៥​កើត ខែ​បុស្ស ឆ្នាំ​រោង ចត្វា​ស័ក ព.ស.​២៤៣៥ គ.ស.​១៨៩២ នៅ​ភូមិ​ផ្សារ​ឧដ្ដុង្គ ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។ បិតា​នាម ហុក សេង ហៅ ហួត មាតា​នាម ង៉ែត។
សម្តេចព្រះមហាសុមេធា ឌីភីទី ហួត ថាត ព្រះនាម វជិរប្បញ្ញោ ជាសម្តេចព្រះសង្ឃរាជទី ៥ នៃមហានិកាយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ហួត តាត មានស្រុកកំណើតនៅស្រុកឧដុង្គ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ លោក​បាន​ចូល​បួស​នៅ​ពេល​លោក​មាន​អាយុ ១៣ ឆ្នាំ។
### ការ​សាង​ព្រះ​ផ្នួស 
* ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៧​ឆ្នាំ បាន​ទៅ​រៀន​អក្សរ​សាស្ត្រ លេខ​នពន្ត ក្នុង​សំណាក់ ព្រះ​ធម្ម​ឃោសាចារ្យ មាស។
* ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​១៣​ឆ្នាំ បួស​ជា​សាមណេរ នៅ​ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​ធម្ម​ឃោសាចារ្យ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​សិក្សា ព្រះ​បរិយត្តិធម៌ ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​ធម្មលិខិត ស៊ូ។
*ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​២១​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ​ជូត ព.ស.​២៤៥៦ គ.ស.​១៩១២ បាន​ឧបសម្បទា​ក្នុង​ពុទ្ធ​សីមា​វត្ត​ឧណ្ណាលោម ក្នុង​សំណាក់​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ និល ទៀង ជា​ព្រះ​ឧបជ្ឈាយ៍។

## ព្រះ​សមណ​ស័ក្ដិ 
* ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៥៧​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ ជូត ព.ស.​២៤៩២ គ.ស.​១៩៤៨ ព្រះ​អង្គ​បាន​ទទួល​សមណស័ក្ដិ​ជា ព្រះពោធិវ័ង្ស។

* ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៧៣​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ​រោង ព.ស.​២៥០៨ គ.ស.​១៩៦៤ ព្រះ​អង្គ​បាន​ទទួល​សមណ​ស័ក្ដិ​ជា សម្ដេច​ព្រះ​ពោធិវ័ង្ស តាម​ព្រះ​រាជ​ក្រឹត្យ​លេខ ២៤ រ.វ. ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៦៤។

* ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៧៨​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ​រកា ព.ស.​២៥១៣ គ.ស.​១៩៦៩ ព្រះ​អង្គ​បាន​ឡើង​សមណស័ក្ដិ​ជា សម្ដេច​ព្រះ​មហាសុមេធាធិបតី ព្រះ​សង្ឃ​នាយក គណៈ​មហា​និកាយ។

* ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៧៩​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ​ច ព.ស.​២៥១៤ គ.ស.​១៩៧០ ព្រះ​អង្គ​បាន​ទទួល​សមណស័ក្ដិ​ជា សម្ដេច​ព្រះ​មហា​សុមេធាធិបតី ព្រះ​សង្ឃ​រាជ គណៈ​មហា​និកាយ ពី​ឯក​ឧត្ដម ចេង ហេង ប្រធាន​សភា​ជាតិ។

## ស្នាព្រះហស្តនិពន្ធ 
# ព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសកម្ពុជាសង្ខេប (គ.ស. ????)
#ការសិក្សាខាងព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងសម័យបុរាណនឹងសម័យបច្ចុប្បន្ន(ចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្ដីពន្លឺពុទ្ធចក្រលេខ២ ថ្ងៃទី១ ខែមេសា គ.ស.១៩៦១)
#អំពីប្រាសាទខ្លះនៅទីអង្គរ​ (១៩២៨)
#ស្នាព្រះហស្តនិពន្ធជាច្រើន(រាប់ឈ្មោះនៅក្នុងអត្ថបទ"ជីវប្រវត្តិសម្ដេចព្រះពោធិវ័ង្ស ហ. តាត" ចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្ដីកម្ពុជសុរិយាឆ្នាំទី៣៨ ខែមិថុនា គ.ស.១៩៦៦) 

## ទស្សនៈ 
ក្នុង​ពេល​រស់​នៅ​​ត្រូវ​ខំ​ប្រឹង​ធ្វើ​ការ​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​កុំ​សំចៃ​កម្លាំង​ទុក​ឡើយ​ ព្រោះ​កម្លាំង​នោះ​បើ​ឲ្យ​នៅ​ស្ងៀម​គង់​តែ​ត្រូវ​រិល​រេច​ថយ​ចុះ​រាល់​ពេល​ដោយ​អំណាច​ជរា។ សម្តេច ហួត តាត

## ព្រះ​ទិវង្គត 
ក្នុង​ឆ្នាំ​ថោះ ព.ស.​២៥១៩ គ.ស.​១៩៧៥ ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​ទិវង្គត ក្នុង​ព្រះ​ជន្មាយុ​៨៣​វស្សា។ ឯកសារ​ពីរ​បាន​បញ្ជាក់​មូលហេតុ​នៃ​ការ​ចូល​ទីវង្គត​របស់​ព្រះអង្គ មួយ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បានពួក​ទមិឡ​ឥត​សាសនាធ្វើ​ឃាត​នៅ​ក្រោយ​ក្រសួង​ឃោសនាការ ក្រោយ​ពេល​ដែល​ព្រះអង្គ​ផ្សាយ​សម្លេង​ទាក់​ទង​​នឹង​ការ​ផ្សះផ្សារជាតិ​ក្រោយ​សង្គ្រាម​បញ្ចប់។ ឯកសារ​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​បាន​បញ្ជាក់​ថា ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​ជន្លៀស​ជាមួយ​បណ្តា​ជន​ផ្សេង​ទៀត​ទៅ​កាន់​ស្រុក​ឧត្តុង្គ ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។ 

## ឯកសារយោង 
*
*សៀវភៅ​របស់​ភិក្ខុ​បញ្ញា​វិមលោ លឹម​ វាសនា ចៅ​អធិការ​វត្ត​ស្ដី​ទី អង្គ​ប្រិយ​សិរី​មាន​ជ័យ
*សម្តេចព្រះ​មហាសុមេធាធិបតី សង្ឃ​រាជ ហួត តាត មហា​បុរស​ទី​២
*http://www.unpeudetout.info/BibliothecaKhmerica/book.php?id=236

 សម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី
សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ គណៈមហានិកាយ
ព្រះនាម ហួត តាត
ព.ស. ២៥១៣ – ២៥១៩
គ.ស. ១៩៦៩ – ៩១៧៥

         ព្រះអង្គប្រសូត នៅថ្ងៃអាទិត្យ ១៥កើត ខែបុស្ស ឆ្នាំរោង ចត្វាស័ក ព.ស. ២៤៣៥ គ.ស. ១៨៩២ នៅភូមិផ្សារឧដុង្គ ខែត្រកំពង់ស្ពឺ បិតានាម ហុក សេង ហៅ ហួត មាតានាម ង៉ែត ។

         ព្រះជន្មាយុបាន ៧ឆ្នាំ បានទៅរៀនអក្សរសាស្រ្ត លេខនព្វន្ត ក្នុងសំណាក់ ព្រះធម្មឃោសាចារ្យ មាស  ។

         ព្រះជន្មាយុ ១៣ឆ្នាំ បួសជាសមណេរ នៅក្នុងសំណាក់ ព្រះធម្មឃោសាចារ្យ ។ ព្រះអង្គបានសិក្សាព្រះបរិយត្តិធម៌ ក្នុងសំណាក់ព្រះធម្មលីខិត ស៊ូ ។

         ព្រះជន្មាយុបាន ២១ឆ្នាំ នៅឆ្នាំជូត ព.ស. ១៤៥៦ គ.ស. ១៩១២ បានឧបសម្បទា ក្នុងពទ្ធសីមាវត្តឧណ្ណាលោម ក្នុងសំណាក់សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជ ព្រះនាម និល ទៀង ជាព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ។

         ព្រះជន្មាយុបាន ៥៧ឆ្នាំ នៅឆ្នាំជូត ព.ស. ២៤៩២ គ.ស. ១៩៤៨ ព្រះអង្គបាន ទទួលសមណៈស័ក្តិជា ព្រះពោធិវ័ង្ស ។

         ព្រះជន្មាយុបាន ៧៣ឆ្នាំ នៅឆ្នាំរោង ព.ស. ២៥០៨ គ.ស. ១៩៦៤ ព្រះអង្គបាន ទទួលសមណៈស័ក្តិជា សម្តេចព្រះពោធិវ័ង្ស តាមព្រះរាជក្រឹត្យ លេខ២៤ រ.វ. ចុះថ្ងៃ ទី២៤ កក្កដា ១៩៦៤ ។

         ព្រះជន្មាយុ ៧៨ឆ្នាំ នៅឆ្នាំរកា ព.ស. ២៥១៣ គ.ស. ១៩៦៩ ព្រះអង្គទទួល សមណស័ក្តិជា មហាសុមេធាធិបតី ព្រះសង្ឃរាជ គណៈមហានិកាយ ពីឯកឧត្តម ចេង ហេង ប្រធានសភាជាតិ ។

         ក្នុងឆ្នាំថោះ ព.ស. ២៥១៩ គ.ស. ១៩៧៥ ព្រះអង្គបានសោយព្រះទីវង្គត ដោយសារស្នាដៃរបបខ្មែរក្រហម យកទៅប្រហារព្រះជន្ម ដោយគ្មានពុទ្ធបរិស័ទណាម្នាក់ បានដឹងថា ព្រះសង្ឃរាជបានសោយព្រះទីវង្គត នៅកន្លែងណាឡើយ ៕៚

| valign="top" style="padding:1em; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#ffffff" |

|}