open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ក្វាងចូវ

**ទីក្រុងក្វាងចូវ** (ចិនសាមញ្ញ: 广州; ចិនបុរាណ: 廣州; ភិងអុិន: Guǎngzhōu)ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសចិន នៅជាយខាងជើងនៃដីសណ្តរ​ទន្លេ​ជូជាំង គឺជាទីក្រុងដែលជឿនលឿនបំផុតមួយក្នុងចំណោមទីក្រុងជឿនលឿនដទៃ​ទៀត​​​​​នៃប្រទេស​ចិន។ នៅទីនេះជាភូមិកំណើតម្ហូបអាហារចិនកាតាំង ជាឋានសួគ៌​សម្រាប់​ទិញ​ទំនិញ ជាទឹកដីសម្រាប់ផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ ហើយក៏ជា “ទីក្រុងនៃប្រទេសភាគខាងត្បូង” ដែលបាន​ផ្សារ​ភ្ជាប់រវាងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសម័យកាលបច្ចុប្បន្នផងដែរ។ ក្នុងនាមជាកំពង់​ផែពាណិជ្ជកម្ម​ដំបូង​បង្អស់​នៅក្នុងប្រទេសចិន ទីក្រុងក្វាងចូវបានរក្សានូវបរិយាកាស​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ដ៏ល្អមួយ ដែល​បាន​ធ្វើអោយការអភិវឌ្ឍទីក្រុងមានភាពឆាប់រហ័ស។ គ្រប់វិថី​ទាំង​​អស់​បំពាក់ដោយភ្លើង​ពណ៌​ស្រស់​ឆើតឆាយ គ្រប់ទីកន្លែងពោរពេញទៅដោយភាព​ទាក់​ទាញ។ មិនថាសំណង់​បុរាណ​បែបអ៊ឺរ៉ុបដ៏ប្រណិតដែលនៅលើឆ្នេរខ្សាច់ រឺក៏អគារ​ពាណិជ្ជ​កម្មលីង​ណាន​ដ៏​គួរ​អោយ​​​ចាប់អារម្មណ៍ សូម្បីតែទិដ្ឋភាពនាពេល​រាត្រីនៅ​តាម​ច្រាំង​​ទន្លេ​ជូជាំង ក៏អាចធ្វើអោយអ្នក​ចាប់​ចិត្តស្រលាញ់ទីក្រុងភាគខាងត្បូង ដែលរដូវទាំង​បួន​សុទ្ធតែដូចជារដូវផ្ការីកមួយនេះ។ **ទីក្រុង ក្វាងចូវ** មានផ្ទៃដីចំនួន ៧,៤៣៤.គម២ និងមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ១៤ លាននាក់គិតនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ។ **ក្វាងចូវ** គឺជារាជធានីនិងទីក្រុងធំបំផុតរបស់ខេត្ត ក្វាងទុង ស្ថិតនៅលើ ទន្លេគុជ ប្រហែល ១២០ គីឡូម៉ែត្រ (៧៥ ម៉ៃល៍) ខាងជើង-ពាយព្យនៃទីក្រុងហុងកុង និង ១៤៥ គីឡូម៉ែត្រ (៩០ ម៉ាយ) ខាងជើងទីក្រុងម៉ាកាវ ។ **ក្វាងចូវ**មានប្រវត្តិជាង ២២០០ ឆ្នាំ និងជាចំណុចបញ្ចប់ដ៏សំខាន់នៃផ្លូវសូត្រសមុទ្រ។ជាយូរយារណាស់មកហើយ ជាកំពង់ផែចិនតែមួយគត់ដែលអាចចូលទៅដល់ពាណិជ្ជករបរទេសភាគច្រើនបាន ក្វាងចូវត្រូវបានយកដោយអង់គ្លេសកំឡុងសង្គ្រាមអាភៀនលើកទីមួយ។ **ក្វាងចូវ** ហើយបន្តបម្រើជាកំពង់ផែ និងមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងជាទីក្រុងធំជាងគេមួយក្នុងចំណោមទីក្រុងធំៗទាំងបីរបស់ប្រទេសចិន។

## ឯកសារយោង
វាលក្រឡ

**វាលក្រឡ** គឺជាដុំថ្ម​ក្រឡ​នៅក្នុង​តំបន់​ភ្នំ​នោះ​មាន​៣០០០​ដុំ​ហើយ​មាន​ចំនួន​៩០ កន្លែង​ទូទាំងខ្វែងជើងខ្វែង។ ថ្មក្រឡ​មួយ​ដុំ​អាច​មាន​កម្ពស់​ដល់​ទៅ​បី​ម៉ែត្រ ដុះ​នៅ​រាយប៉ាយ​លើ​ដី​វាល​តែ​ម្តង​ខណៈ​គេ​បាន​ហៅ​ឈ្មោះ​ថា​ចម្ការ​ **ថ្មក្រឡ** ដោយ​គេ​សន្និដ្ឋាន​វា​មាន​អាយុកាល​ប្រមាណ​ជា​២០០០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ ហើយត្រូវបានគេរកឃើញ **វាលថ្មក្រឡ**​នេះ​នា​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៣០​ដោយ​អ្នក​បុរាណវិទ្យា​ជាតិ​បារាំង​។ ព្រោះ​តែ​សង្គ្រាម​និង​រឿង​នយោបាយ​បាន​បិទបាំង​តំបន់​នេះ​រហូត​ឆ្នាំ​១៩៩៤ ទើប​មាន​ការ​សិក្សា​វិភាគ​ស៊ីជម្រៅ​។ សម័យ​សង្គ្រាម​វៀតណាម​ថ្មក្រឡ​ភាគច្រើន​នៅ​ទី​នេះ​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ដោយ ការ​បំផ្ទុះ​គ្រាប់បែក​របស់​កងទ័ព​អាមេរិក៕ **វាលថ្មក្រឡ** ជាបេតិកភណ្ឌរបស់ ប្រទេសឡាវ ទី៣ បន្ទាប់ពី ហ្លួងព្រះបាំង និង ប្រាសាទវត្តភូ ។ 

## ឯកសារយោង
មជ្ឈិមគ្គបដិបទា

ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ ​សេចក្ដី​ ប្រតិបត្តិ​ជា​កណ្តាល ​ដែល​តថាគត​បាន​ត្រាស់​ដឹង​ហើយ​ ជា​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​ធ្វើ​ឲ្យ​កើត​បញ្ញាចក្ខុ ធ្វើ​ឲ្យ​កើត​សេចក្ដី​ដឹង​ច្បាស់​ប្រាកដ ​រមែង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដើម្បី​សេចក្ដី​ស្ងប់​រម្ងាប់ ដើម្បី​សេចក្ដី​ដឹង​ចំពោះ ដើម្បី​សេចក្ដី​ដឹងដោយ​ប្រពៃ ដើម្បី​សេចក្ដី​រំលត់​ទុក្ខ​នោះ តើ​ដូច​ម្តេច?

## **ផ្លូវ​កណ្តាល** 
អរិយដ្ឋង្គិកមគ្គៈ គឺ​ធម៌​ដូច​ជា​ផ្លូវ មាន​អង្គ ៨ ដ៏​ប្រសើរ​នេះ​ឯង (ហៅ​ថា ​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​ជា​កណ្តាល) ។ អដ្ឋង្គិកមគ្គ​នោះ ដូច​ម្តេច?

·       **សម្មាទិដ្ឋិ** ប្រាជ្ញា​យល់​ឃើញ​ត្រូវ

·       **សម្មាសង្កប្ប** ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ​ត្រូវ

·       **សម្មាវាចា** សម្តី​ត្រូវ

·       **សម្មាកម្មន្ត** ការងារ​ត្រូវ

·       **សម្មាអាជីវៈ** ​កិរិយា​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ត្រូវ

·       **សម្មាវាយាម** ព្យាយាម​ត្រូវ

·       **សម្មាសតិ** ​សេចក្ដី​រលឹក​ត្រូវ

·       **សម្មាសមាធិ** ​កិរិយា​តម្កល់​ចិត្ត​ឲ្យ​នឹង​ត្រូវ ។

ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ អដ្ឋង្គិកមគ្គ​នេះឯង​ដែល​ហៅ​ថា ​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​ជា​កណ្តាល ​ដែល​តថាគត​បានត្រាស់​ដឹង​ហើយ​ ជា​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​ធ្វើ​ឲ្យ​កើត​បញ្ញាចក្ខុ ធ្វើ​ឲ្យ​កើត​សេចក្ដី​ដឹង​ច្បាស់​ប្រាកដ ​រមែង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ដើម្បី​សេចក្ដី​ស្ងប់​រម្ងាប់ ដើម្បី​សេចក្ដី​ ដឹង​ចំពោះ ដើម្បី​សេចក្ដី​ដឹង​ដោយ​ប្រពៃ ដើម្បី​សេចក្ដី​រំលត់​ទុក្ខ ។
រុក្ខទេវតា

[រូបភាពតូច| [ទេវរូប|ទេវឋបដិមាព្រះនាងរុក្ខទេវតា រក្សាដើមពោធិ៍ សិល្បៈចិន. ]]

**រុក្ខទេវតា** (  ) [រុក-ខៈ-ទេ-វៈ-ដា] គឺ  ​ជាទេវតាដែលអាស្រ័យនៅលើដើមឈើ. 

រូបភាព:เจ้าแม่ตะเคียนทอง - panoramio.jpg|រានព្រះនាងរុក្ខទេវតា រក្សាតន់តាកៀន.  
រូបភាព:Spirit houses 02.jpg|រានព្រះនាងរុក្ខទេវតា រក្សាដើមពោធិ៍ សិល្បៈថៃ.

## កំណត់
ភទ្រា

**ព្រះម៉ែភទ្រា** ឬ  ព្រះនាងចារវី ( ,  ) គឺ ទេពធីតា នៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.ព្រះនាង គឺ ទេពជាយា(ព្រះមហេសី)នៃព្រះកុវេរៈក្នុង​ទេវតារក្សាទិសទាំង៨. 

## កំណត់
សេដ្ឋកិច្ចឡាវ

**សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសឡាវ** គឺជា សេដ្ឋកិច្ច ដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប ។ ក្នុងនាមជារដ្ឋសង្គមនិយមមួយក្នុងចំណោម រដ្ឋសង្គមនិយម (រួមជាមួយ ប្រទេសចិន គុយបា និង វៀតណាម ) គំរូសេដ្ឋកិច្ចឡាវមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹង ទីផ្សារសង្គមនិយមចិន ឬ សេដ្ឋកិច្ច ទីផ្សារដែលផ្តោតលើសង្គមនិយមវៀតណាម ដោយរួមបញ្ចូលគ្នានូវកម្រិតខ្ពស់នៃ ភាពជាម្ចាស់របស់រដ្ឋ ជាមួយនឹងការបើកចំហចំពោះ ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស និង ឯកជន ។ ភាពជាម្ចាស់នៅក្នុង ក្របខណ្ឌដែលផ្អែកលើ ទីផ្សារ ភាគច្រើន ។  

ក្រោយ​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ ប្រទេស​ឡាវ ​បាន​បង្កើត ​សេដ្ឋកិច្ច​តាម​ផែនការបែប​សូវៀត ។ ជាផ្នែកនៃការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញដែលមានគោលបំណងធ្វើសមាហរណកម្មប្រទេសឡាវទៅក្នុង ទីផ្សារសកលភាវូបនីយកម្ម ឡាវបានធ្វើកំណែទម្រង់ដែលហៅថា *យន្តការសេដ្ឋកិច្ចថ្មី* ក្នុងឆ្នាំ 1986 ដែលបានធ្វើវិមជ្ឈការនៃការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាល និងលើកទឹកចិត្តសហគ្រាសឯកជនរួមជាមួយនឹងសហគ្រាសគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ។  បច្ចុប្បន្ននេះ ឡាវជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកលូតលាស់លឿនបំផុតក្នុងពិភពលោក ដែលជាមធ្យម 8% ក្នុងមួយឆ្នាំនៅក្នុងកំណើន GDP ។  វាក៏ត្រូវបានគេព្យាករណ៍ថាប្រទេសឡាវនឹងរក្សាបាននូវកំណើនយ៉ាងហោចណាស់ 7% រហូតដល់ឆ្នាំ 2019 ផងដែរ។ 

គោលដៅសំខាន់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលរួមមានការបន្តកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងការអប់រំសម្រាប់កុមារទាំងអស់ ជាមួយនឹងការផ្តួចផ្តើមរបស់ខ្លួនដើម្បីក្លាយជាប្រទេស "តភ្ជាប់ដី" ផងដែរ។ នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​តាម​រយៈ​ការ​សាង​សង់​បន្ត​នៃ ​ផ្លូវ​ដែក​ល្បឿន​លឿន ​ជិត​៦​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ​ពី​ទីក្រុង​គុនមីង​ប្រទេស​ចិន​ទៅ​ក្រុង​វៀងចន្ទន៍​ប្រទេស​ឡាវ ។ ប្រទេសនេះបានបើកផ្សារហ៊ុនមួយគឺ ផ្សារមូលបត្រឡាវ ក្នុងឆ្នាំ 2011 ហើយបានក្លាយជាអ្នកលេងក្នុងតំបន់ដែលកំពុងកើនឡើងក្នុងតួនាទីរបស់ខ្លួនជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ថាមពលវារីអគ្គិសនីដល់ប្រទេសជិតខាងដូចជា ប្រទេស ចិន វៀតណាម និង ប្រទេសថៃ ។ ក្នុង​រយៈពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ សេដ្ឋកិច្ច​ឡាវ​ពឹងផ្អែក​ខ្លាំង​លើ ​ការ​វិនិយោគ​ផ្ទាល់​ពី​បរទេសដើម្បីទាក់ទាញរាជធានីពីបរទេស ដើម្បីគាំទ្រដល់ភាពតឹងរ៉ឹងសេដ្ឋកិច្ចបន្តរបស់ខ្លួន។ គោលដៅរយៈពេលវែងនៃសេដ្ឋកិច្ចឡាវដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញគឺការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចក្នុងទិសដៅនៃ សង្គមនិយម ដោយបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្ភារៈដើម្បីឆ្ពោះទៅរកសង្គមនិយម។ 

ទោះបីជាមានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សក៏ដោយ ក៏ឡាវនៅតែជាប្រទេសក្រីក្របំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។  ជា ប្រទេស គ្មានផ្លូវគោក វាមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមិនគ្រប់គ្រាន់ និងកម្លាំងការងារដែលមិនមានជំនាញច្រើន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសឡាវនៅតែបន្តទាក់ទាញការវិនិយោគពីបរទេស ដោយសារប្រទេសនេះធ្វើសមាហរណកម្មជាមួយ សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន ដែលមានទំហំធំ ដោយសារកម្លាំងការងារដ៏សម្បូរបែប វ័យក្មេង និងការព្យាបាលពន្ធអំណោយផល។

ប្រទេសឡាវមានធនធានវារីអគ្គិសនីសំខាន់ៗ ជាមួយនឹងវារីអគ្គិសនីខ្នាតធំកំពុងរីករាលដាល។ ប្រទេសនេះក៏មានសក្តានុពលដ៏សំខាន់សម្រាប់វារីអគ្គិសនីខ្នាតតូច និងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យផងដែរ។  ការផលិតអគ្គិសនីច្រើនលើសលុបពីវារីអគ្គិសនីត្រូវបាននាំចេញទៅប្រទេសផ្សេងទៀត; ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី ប្រទេសនេះនៅតែបន្តពឹងផ្អែកលើធ្យូងថ្មក្នុងការផលិតអគ្គិសនីរបស់ខ្លួន។

## ឯកសារយោង
គុយ

រូបភាពតូច
**គុយ**​ ​ជា​ប្រភេទ​ផ្ផ្លែវល្លិធម្មជាតិ​ម្យ៉ាង​ដែល​ដុះ​ក្នុង​ព្រៃ​ភ្នំ និង​ព្រៃ​ភូមិ​ចាស់​របស់​អ្នកស្រុក  ។

រុក្ខជាតិ​មួយ​នេះ​ជា​ប្រភេទ​វល្លិ ដុះ​ឡើង​តាម​ដើមឈើ ខ្ពស់​ៗ​មាន​ដើម​ពី​តូច​ដល់​ធំ​រហូត​ប៉ុន​ភ្លៅ​មនុស្ស​ចាស់ ស្លឹក​វា តូច​ៗ និង​មាន​ផ្លែ​ប៉ុន​មេជើង​ឬ​ធំ​ជាង​នេះ និង​មាន​រសជាតិ​ជូរ​ផ្អែម ។

ដើម​រុក្ខជាតិ​មួយ​នេះ​ជា​ប្រភេទ​វល្លិ ដុះ​ឡើង​តាម​ដើមឈើ ខ្ពស់​ៗ​មាន​ដើម​ពី​តូច​ដល់​ធំ​រហូត​ប៉ុន​ភ្លៅ​មនុស្ស​ចាស់ ស្លឹក​វា តូច​ៗ និង​មាន​ផ្លែ​ប៉ុន​មេជើង​ឬ​ធំ​ជាង​នេះ និង​មាន​រសជាតិ​ជូរ​ផ្អែម ។ 

ដើម​គុយ​មាន​រាង​ជា​វល្លិ និង​មាន​ស្លឹក​ពណ៌​ខៀវ តោង​តាម​ដើមឈើ ធំ​ៗ ។ ដល់​រដូវ​មាន​ផ្លែ​គុយ ទើប​ប្រជាពលរដ្ឋ​នាំ​គ្នា​ឡើង​ទៅ​លើ​ភ្នំ​គូលែន​យក​រណារ​ទៅ​អារ​ដើមឈើ ធំ​ៗ​នោះ ដើម្បី​បេះ​ផ្លែ​គុយ​យក​លក់​តាម​ទីផ្សារ​នានា ក្នុង​ក្រុង​សៀមរាប ។ នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​លើ​ខ្នងភ្នំ​គូលែន ស្ថិត​នៅ​ក្នុងស្រុក​ស្វាយ​លើ ខេត្តសៀមរាប មាន​គុយ​ច្រើន​ជាងគេ ជាង​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ឧទ្យាន​អង្គរ ។ ផ្លែ​គុយ​នេះ​មាននៅ​ក្នុង​រដូវប្រាំង​ចាប់ពី​ខែមេសា រហូត​ដល់​ចុងខែ​ឧសភា ទើប​ផុត ។

អ្នកលក់​ផ្លែ​គុយ​តាម​ថ្នល់ជាតិ​ទាំងអស់ បាន​ទិញ​ពី​ម្ចាស់​គុយ នៅ​ឃុំ​នោះ​ដាក់​លក់ ដោយ​ក្នុង​មួយ​ចង្កោម​ទិញ​ក្នុង​តម្លៃ​១៥០០​រៀល ពេល​លក់​បាន​ថ្លៃ​ពី​៣០០០​ទៅ​៥​ពាន់​រៀល ។ ក្រៅពី​អ្នកទិញ​យក​ទៅ​ហូប​ធម្មតា ក៏​មាន​ឈ្មួញកណ្តាល​ទិញ​យក​ទៅ​លក់​បន្ត​ដល់​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ផង​ដែរ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ប៊័រ

រូបភាពតូច|ផ្លែ ប៊័រ ឫ​ អាវ៉ូកាត៍
ផ្លែ **ប៊័រ** គឺជាប្រភេទផ្លែឈើម្យ៉ាង មកពីឈើ​​ដំណាំ​មួយ​ប្រភេទ មាន​ដើម​ធំ​ស្លឹក​មាន​ទ្រង់ទ្រាយ​ស្រដៀង​នឹង​ស្លឹក​សាល​ព្រឹក្ស ប៉ុន្តែ​ស្តើង​ទន់។ 

ផ្លែ​វា​ហៅ​ ផ្លែ **ប៊័រ** ឫ​ **អាវ៉ូកាត៍**។ ជាផ្លែ​មាន​សណ្ឋាន​ទ្រវែង មាន​ទំហំ​ប៉ុន​ផ្លែ​ព្នៅ​ខ្នាត​ជំទើរ​ខ្លះ ប៉ុន​ផ្លែ​ត្រឡាច​ស្រូវ គឺ​ត្រឡាច​ខ្នាត​តូច​ខ្លះ ខាង​លើ​តូច ខាង​ក្រោម​ធំ, ផ្លែ​ទុំ​មាន​សាច់​ទន់​ជ្រាយ ស្រដៀង​នឹង​ត្រសក់​ស្រូវ​ខ្មែរ, មាន​គ្រាប់​តែ​មួយ​ធំ មាន​ស្រោម​សាច់​ទន់​ឱប​គ្រាប់, ទំហំ​គ្រាប់​ស្រដៀង​នឹង​គ្រាប់​ផ្លែ​ទុរេន, បណ្តុះ​បាន​ដោយ​ងាយ, ផ្លែ​ទុំ​សម្រាប់​ប្រើ​ជា​ខាទនីយាហារ, មុន​នឹង​បរិភោគ ត្រូវ​ចិត​យក​សំបក​ស្តើង​ចេញ ហើយ​កាត់​សាច់​ផ្លែ​នោះ​ជា​ដុំ​ៗ ដូច​ត្រសក់​ស្រូវ​ដែរ រួច​លាយ​ស្ករ-ស​សុទ្ធ​ក៏​បាន លាយ​ទឹក​ដោះ​គោ​កំប៉ុង​ក៏​បាន លាយ​ខ្ទិះ​ដូង​ឆៅ​ផ្អែម​ក៏​បាន, មាន​ឱជារស​ស្រដៀង​នឹង​ត្រសក់​ស្រូវ​ទុំ ប៉ុន្តែ​មិន​ភ្លាវ​ទេ ឆ្ងាញ់​ជាង​ត្រសក់​ស្រូវ​ខ្មែរ ។

ធ្វេង|រូបភាពតូច| ផ្កានិងផ្លែឈើ

អាវ៉ូកាចេរ នេះ​ជា​ឈើ​ដំណាំ​មាន​ពូជ​មក​ពី​**ប្រទេស​បារាំង**សែស ប្រភព​ដើម​មក​ពី​ប្រទេស​អាមេរិគ។  ដើមផ្លែបឺរ មកពី អាមេរិកកណ្តាល និង ម៉ិកស៊ិក ។ ពួកវាអាចដុះនៅកន្លែងជាច្រើន ដរាបណាវាមិនត្រជាក់ពេក។ដាំ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​កើត យ៉ាង​យឺត​ណាស់​ត្រឹម​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ក៏​អាច​មាន​ផ្លែ គេ​បាន​ដាំ​ពិសោធ​មើល​រួច​ទៅ​ហើយ ឃើញ​កើត​មាន​ផ្លែ​ដូច​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​ដែរ ។ ​ចាប់​កំណើត​មាន​ជា​ដំបូង​ក្នុង​សម័យ​សង្គម​រាស្រ្ត​និយម​ក្នុង​ស្រុក​ភូមិ​និង​វត្ត​នីមួយ​ៗ 

គួរ​ដាំ​ហើយ​ថែទាំ​បំប៉ន​ជី​សាប កុំ​ប្រើ​ជី​ប្រៃ រដូវ​ប្រាំង​ត្រូវ​ចាក់​ទឹក​ស្រោច​ជួយ​ខ្លះ​ផង​កុំ​ឲ្យ​វា​ងាប់ លុះ​ឈើ​នេះ​មាន​ដើម​ធំ​ហើយ ក៏​អាច​រស់​បាន​ឯង​ៗ ។

មានអត្ថប្រយោជន៍បំផុត នៅលើពិភពលោក ដែលមានផ្ទុកនូវសារធាតុជាច្រើន ដូចជា ៖ វីតាមីន A, B, C, E និង K  ក៏ដូចជា  សារធាតុទង់ដែង ដែក ប៉ូតាស្បូម ម៉ាញេស្យូម ជាតិសរសៃ ប្រូតេអ៊ីន និង មានសារធាតុជាច្រើន ផ្សេងទៀត។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ភូមិសាស្ត្រនៅឡាវ

**ប្រទេសឡាវ** គឺជាសាធារណរដ្ឋឯករាជ្យមួយ ហើយជាប្រទេសដីគោកតែមួយគត់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ព្រោះប្រទេសនេះជាប្រទេសមួយមិនជាប់នឹងសមុទ្រ   ប្រទេសមួយនេះមានផ្ទៃដី 236,800 km2  នៅកណ្តាលឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ហើយវាត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយប្រទេស មីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា) កម្ពុជា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ថៃ និង វៀតណាម។  ប្រហែល ៧០% នៃតំបន់ភូមិសាស្រ្តរបស់ប្រទេសឡាវ រួមមានជួរភ្នំ ខ្ពង់រាប ខ្ពង់រាប និងទន្លេកាត់។  

ទីតាំងរបស់វាជារឿយៗបានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាស្ថានភាពបណ្តោះអាសន្នរវាងរដ្ឋជិតខាងដែលមានអំណាចជាង ក៏ដូចជាផ្លូវបំបែកសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម និងទំនាក់ទំនង។ ប្រទេសឡាវ មានរាងទ្រវែងលាតសន្ធឹងតាមដងទន្លេមេគង្គ ពីជើងទៅត្បូងមានប្រវែង ១០០០ គីឡូម៉ែត្រ ។  

ព្រំប្រទល់ដី៖ 

សរុប៖ 5,274 គីឡូម៉ែត្រ (3,277 ម៉ាយ)

ប្រទេសជាប់ព្រំដែន៖

ប្រទេសកម្ពុជា៖ 555 គីឡូម៉ែត្រ (345 ម៉ាយ)

ប្រទេសចិន៖ 475 គីឡូម៉ែត្រ (295 ម៉ាយ)

មីយ៉ាន់ម៉ា៖ 238 គីឡូម៉ែត្រ (១៤៨ ម៉ាយ)

ប្រទេសថៃ៖ 1,845 គីឡូម៉ែត្រ (1,146 ម៉ាយ)

វៀតណាម៖ 2,161 គីឡូម៉ែត្រ (1,343 ម៉ាយ) 

## ផ្លូវទឹក 
## អាកាសធាតុ 
## ប្រជាជន 
## ឯកសារយោង 
ព្រំប្រទល់ដី៖[ 

សរុប៖ 5,274 គីឡូម៉ែត្រ (3,277 ម៉ាយ)

ប្រទេសជាប់ព្រំដែន៖

ប្រទេសកម្ពុជា៖ 555 គីឡូម៉ែត្រ (345 ម៉ាយ)

ប្រទេសចិន៖ 475 គីឡូម៉ែត្រ (295 ម៉ាយ)

មីយ៉ាន់ម៉ា៖ ២៣៨ គីឡូម៉ែត្រ (១៤៨ ម៉ាយ)

ប្រទេសថៃ៖ 1,845 គីឡូម៉ែត្រ (1,146 ម៉ាយ)

វៀតណាម៖ 2,161 គីឡូម៉ែត្រ (1,343 ម៉ាយ)

## ឯកសារយោង
ព្រូស

រូបភាពតូច|ផ្លែព្រូស
**ព្រូស** ជាផ្លែឈើ​ព្រៃ​មួយ​ប្រភេទ។ ​ផ្លែនេះ​ប្រើ​ជា​អាហារ​បាន។ ផ្លែ​ព្រូស ជារុក្ខជាតិព្រៃមានដើមខ្ពស់ វាដុះនៅព្រៃស្រោង និងព្រៃរបោះ មានស្លឹករាងពងក្រពើ ផ្លែវារាងមូលពេលទុំមានពណ៌លឿងទុំ ខ្លះទៀតពណ៌ស្លាទុំ មទ្រង់ទ្រាយដូចទៅនិងផ្លែមង្ឃុត មានរសជាតិជូអែមលាយចត់តិចៗដោយជរ័វា ។

ដំណាំមួយប្រភេទនេះមានស្លឹកស្រដៀងនឹងមង្ឃុត។

ដោយផ្អែកលើខាងលើ ប្រភេទនេះគឺជាដើមឈើធំ នៃព្រៃត្រូពិច ដែលមានកំពស់ប្រហែល 25-30 ម៉ែត្រនៅប្រទេសវៀតណាម  ឬកំពស់រហូតដល់ 36 ម៉ែត្រ និង 0.93 m dbh នៅឥណ្ឌូនេស៊ី។ ដើម និងដើមអាចបញ្ចេញពណ៌សទៅជាជ័រលឿង។ ស្លឹកមានទំហំប្រហែល 130 x 60&nbsp;ម ផ្កាមានពណ៌លឿងប្រហែល ១២&nbsp;ម ផ្លែឈើមានរាងពងក្រពើរហូតដល់ 45&nbsp;ម: ជាមួយ 5-10 ចម្រៀក។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
តួអង្គនៅក្នុងរឿងឃុនឆាង ឃុនផែន

រូបភាព:Phap Nang Ngam Nai Wannakhadi (1964, p 24).jpg|ឃុនផែន ( ពាយងាម) - នាងភឹម ( នាងភឹមភីលាលេយ្យ , នាងវ័នថោង ).
រូបភាព:Phaen_Wanthong,_Khao_Phra.jpg|ឃុនផែន ( ពាយងាម) - នាងភឹម ( នាងភឹមភីលាលេយ្យ , នាងវ័នថោង ).
រូបភាព:Kuman_thong-ratchaburi53.JPG|បដិមាអ្នកតា កុមារថោង ខេត្តរាជបុរី

## កំណត់
SpongeBob SquarePants

***SpongeBob SquarePants*** គឺ​ជា​ស៊េរី​ទូរទស្សន៍​បែប​កំប្លែង​បែប​គំនូរជីវចល​របស់​អាមេរិក​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​អ្នក​អប់រំ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​សមុទ្រ និង​ជា​អ្នក​ធ្វើ​ចលនា Stephen Hillenburg សម្រាប់ Nickelodeon។ ស៊េរីនេះរៀបរាប់ដំណើរផ្សងព្រេងរបស់តួអង្គចំណងជើង និងមិត្តភក្តិក្នុងទឹករបស់គាត់នៅក្នុងទីក្រុងក្រោមទឹកប្រឌិតនៃប៊ីគីនីបាត។ ក្នុងនាមជាស៊េរីគំនូរជីវចលអាមេរិកដែលដំណើរការយូរជាងគេទីប្រាំ ប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់របស់វាបានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសិទ្ធិផ្តាច់មុខប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ វាគឺជាស៊េរីដែលមានការវាយតម្លៃខ្ពស់បំផុតដើម្បីចាក់ផ្សាយនៅលើ Nickelodeon ក៏ដូចជាទ្រព្យសម្បត្តិដែលរកបានផលចំណេញច្រើនបំផុតសម្រាប់ Paramount Consumer Products ដែលរកបានជាង 13 ពាន់លានដុល្លារក្នុងប្រាក់ចំណូលពីការលក់គិតត្រឹមឆ្នាំ 2019 ។

## កំណត់ចំណាំ 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបថ្លុក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស៊េរីទូរទស្សន៍អាមេរិក
អាថ៌កំបាំងអគារជីនសៀវ

**អាថ៌កំបាំងអគារជីនសៀវ**（金宵大廈） គឺជារឿងភាគទូរទស្សន៍បែបមនោសញ្ចេតនាអរូបីរបស់ហុងកុងឆ្នាំ ២០១៩។ ស៊េរីនេះបានចាក់បញ្ចាំងជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៩ នៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ TVB ។ ស៊េរីនេះត្រូវបានបន្តសម្រាប់រដូវកាលទីពីរដែលមានចំណងជើងថា *អាថ៌កំបាំងអគារជីនសៀវ ១៩៦៨* ដែលចាក់បញ្ចាំងនៅថ្ងៃទី ៤ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២២។

## ឯកសារយោង 
## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ
*អាថ៌កំបាំងអគារជីនសៀវ
*
មង្ឃុត

រូបភាពតូច|ផ្លែមង្ឃុត
​ 

**មង្ឃុត** គឺជាផ្លែមួយប្រភេទ មកពីព្រៃទឹកភ្លៀង នៃ អាស៊ីអាគ្នេយ៍។​ 

ឈើ​ដំណាំ​មាន​ស្លឹក​ស្រដៀង​នឹង​ព្រូស​ឬ​ព្រហូត ផ្លែ​ចេញ​ផ្ទាល់​ពី​មែក​និង​ដើម (ដូច​ល្វា)  ផ្លែ​មូល​ៗ​សំបក​ក្រាស់ សម្បុរ​ក្រហម​ចាស់​មាន​រស​ចត់, សាច់​ខាង​ក្នុង​ជា​ក្លែប​ៗ សម្បុរ-ស មាន​រស​ផ្អែម​លាយ​ជូរ​បន្តិច​ៗ សម្រាប់​បរិភោគ​ជា​អាហរ; មាន​សម្បូណ៌​នៅ​ដែន​កម្ពុជា​ក្រោម​ក្នុង​តំបន់​ខ្លះ​ដោយ​អន្លើ​ៗ​ក្នុង​កម្ពុជ​រដ្ឋ​ក៏​ដាំ​កើត​ដោយ​អន្លើ​ៗដែរ ប៉ុន្តែ​មាន​ផ្លែ​ពុំ​សូវ​ថ្លោស ។

ផ្លែមង្ឃុតគឺមានសំបករឹងៗ ប៉ុន្តែផុយ អញ្ចឹងសំបកមង្ឃុតគឺមានពណ៌រៀងក្រហមក្រមៅ ហើយសាច់របស់វាពណ៌ស ហើយសាច់មង្ឃុតយើងអាចញ៉ាំបានទាំងគ្រាប់ ញ៉ាំបានទាំងសាច់ ដែលមានរសជាតិជូរនិងផ្អែមតិចៗ ហើយសំបកមង្ឃុតគឺអាចចេញពណ៌ប្រឡាក់ខោអាវ អញ្ចឹងប្រសិនបើយើងធ្វើឲ្យខោអាវប្រឡាក់សំបកមង្ឃុតគឺពិបាកនឹងបោកណាស់ អញ្ចឹងយើងពិបាកនឹងបោកសម្អាតខោអាវយើងដែលប្រឡាក់សំបកមង្ឃុតណាស់ ដូច្នេះហើយនៅពេលដែលយើងញ៉ាំមង្ឃុតគឺយើងត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ម្យ៉ាងវិញទៀតមង្ឃុតគឺយើងអត់អាចញ៉ាំជ្រលក់ជាមួយស្ករសបានទេ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យយើងពុលបានដែលបានមក។ វាដុះនៅលើ ដើមឈើបៃតង ។ វាគឺជាផ្លែឈើត្រូពិចដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយ។

ត្រូវតែដាំដុះនៅសីតុណ្ហភាពលើសពី 4&nbsp;°C (40&nbsp;°F) ។ ប្រសិនបើវាត្រូវបានដាំដុះនៅសីតុណ្ហភាពទាបជាងនោះរុក្ខជាតិនឹងស្លាប់។

មានជាវិជ្ជាទ្រទ្រង់សុខភាពសំខាន់ៗដូចជា វីតាមីន សង្ក័សី ប្រតេអ៊ីន។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ល្ហុង

រូបភាពតូច|ដើមល្ហុងមានផ្លែ
**ល្ហុង** គឺជា រុក្ខជាតិស្មៅយ៉ាងខ្ពស់ ដែលមានផ្លែឈើដែល មនុស្សអាចបរិភោគ បាន។ វា​មាន ​ដើម​កំណើត ​នៅ ​តំបន់​ត្រូពិច ​នៃ ​អាមេរិក ជា​ចម្បង​ពី​ភាគ​ខាង​ត្បូង ​ម៉ិកស៊ិក ​ដល់ ​អាមេរិក​កណ្តាល ។ ឥឡូវនេះរុក្ខជាតិទាំងនេះត្រូវបានដាំដុះនៅក្នុង តំបន់ត្រូពិច ទាំងអស់នៃពិភពលោក។ 

ផ្លែល្ហុងគឺជារុក្ខជាតិនៃតំបន់ត្រូពិច ហើយសម្រាប់ការលូតលាស់ត្រូវការអាកាសធាតុក្តៅ។ វាមិនអាចរស់នៅជាមួយ សីតុណ្ហភាព ទាបបានទេ។ 

​រុក្ខជាតិ​ធំ​នេះដូច​ជា ​ដើម​ឈើ ដែល​​គ្មាន ​មែក ។ វាជារុក្ខជាតិស្មៅ ព្រោះដើមមិនមាន ឈើ ច្រើនទេ ហើយនៅតែទន់ និងមានពណ៌បៃតងរហូតដល់ងាប់។ ដើម តែមួយលូតលាស់ពី ៥ ទៅ ១០ ម៉ែត្រដោយមាន ស្លឹក នៅលើកំពូល។ ស្លឹកមានទំហំធំជិត ៥០-៧០&nbsp;សង់ទីម៉ែត្រ។

ស្បែកផ្លែឈើល្ហុងគឺស្តើងនិងរឹង។ មិនអាចបរិភោគបានទេព្រោះវា ជូរចត់ ពេក។ ដំបូង ស្បែក​មាន​ពណ៌​បៃតង ប៉ុន្តែ​វា​ប្រែ​ទៅ​ជា ​ពណ៌​លឿង ​ក្នុង​ពេលផ្លែ ​ទុំ ​ហើយ។ នៅក្នុងផ្លែទុំមួយ ផ្លែល្ហុងមាន ពណ៌លឿង ទឹក ឬ ពណ៌ផ្កាឈូក ឬ ពណ៌ក្រហម។ នៅខាងក្នុងផ្លែឈើមាន គ្រាប់ ខ្មៅ តូចៗជាច្រើន។
ធ្វេង|រូបភាពតូច|ផ្លែល្ហុងកាត់ជាពាក់កណ្តាល
ផ្លែល្ហុងទុំត្រូវបានគេបរិភោគស្រស់ បន្ទាប់ពីយកសំបក និងគ្រាប់ចេញ។ ពេល​ខ្លះ​គេ​កាត់​ជា​ដុំ​តូចៗ ហើយ​លាយ​ជា​មួយ​នឹង​ផ្លែ​ឈើ​ផ្សេង​ទៀត​សម្រាប់​ធ្វើ​ជា ​សាឡាត់ ​ផ្លែ​ឈើ។ ផ្លែល្ហុង​ដែល​មិន​ទាន់​ទុំ​អាច​កាត់​ជា​ដុំៗ ហើយ​យក​ទៅ​ចម្អិន​ជាមួយ ​ស្ករ និង​បរិភោគ​ជា ​បង្អែម ។  មានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់។ នៅតំបន់ត្រូពិច គេនិយមយកទឹកល្ហុង បន្ទាប់ពីយកសំបក និងគ្រាប់ចេញ។ ទឹក​នេះ​អាច​លាយ​ជាមួយ ​ទឹកដោះគោ ​ដើម្បី​ធ្វើ​ទឹក ​ក្រឡុក ។

ផ្លែល្ហុងជាប្រភេទផ្លែឈើដែលមានជាតិបំប៉នសុខភាពខ្ពស់ និង​ ជួយទប់ស្កាត់ជំងឺច្រើន។ ផ្លែល្ហុងផ្ទុកនូវជាតិដែក និង កាល់ស្យូម ។ ប្រភពដ៏ល្អនៃ វីតាមីន A, B និង  វីតាមីន C ។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ស្រការនាគ

រូបភាពតូច|ដើមស្រកានាគ
**ផ្លែស្រកានាគ**គឺជាផ្លែឈើមួយប្រភេទដែលស្ថិតក្នុងអំបូរដើមដំបងយក្ស។ មានដើមកំណើតនៅភាគខាងត្បូងម៉ិកស៊ិក និង អាមេរិកកណ្តាល ។   ផ្លែស្រកានាគត្រូវបានដាំដុះនៅអាស៊ីបូព៌ា អាស៊ីខាងត្បូង អាស៊ីអាគ្នេយ៍ សហរដ្ឋអាមេរិក ការ៉ាប៊ីន អូស្ត្រាលី និងទូទាំងតំបន់ត្រូពិច និង ស៊ុបត្រូពិច នៃពិភពលោក។  

រុក្ខជាតិអាចទប់ទល់នឹងសីតុណ្ហភាពរហូតដល់  និងរយៈពេលខ្លីនៃការសាយសត្វ ប៉ុន្តែនឹងមិនរស់រានមានជីវិតពីការប៉ះពាល់នឹងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់យូរឡើយ។  
ធ្វេង|រូបភាពតូច|ផ្លែស្រការនាក
ផ្លែឈើ​នេះ​​ប្រដូចបាន​ទៅ​នឹង ​ផ្លែ​គីវី ដោយ​សារ​គ្រាប់​មាន​ពណ៌​ខ្មៅដែរ។ មនុស្សអាចប្រើផ្លែស្រកានាគដើម្បីភ្លក្សរសជាតិ និងពណ៌ ទឹកផ្លែឈើ និង ភេសជ្ជៈដែលមានជាតិអាល់កុល ។  ផ្កា អាចបរិភោគបាន ឬស្ងោរធ្វើជា ទឹកតែក៏បានដែរ ។ 

ផ្លែស្រកានាគមានផ្ទុកសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មច្រើនមុខដែលមានគុណប្រយោជន៍សម្រាប់សុខភាពល្អ។  ផ្លែ​ស្រកា​នាគ ជា​ប្រភព​នៃ​វីតាមីន C កាបូអ៊ីដ្រាត កាក​សរសៃ និង​ខ្លាញ់ ដែល​អ្វី​ទាំង​នេះ​សុទ្ធ​តែ​ល្អ​ចំពោះ​អ្នក​មាន​ផ្ទៃពោះ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
កន្ទួត

រូបភាពតូច| ផ្លែឈើ
**កន្ទួត**គឺជា​ឈើ​មួយប្រភេទដែលមាន​ផ្លែ​មាន​រស​ជូរ ប្រើ​បរិភោគ​បាន ។ កន្ទួត​មាន​ពីរ​ប្រភេទ​គឺ កន្ទួត​ស្រុក​និង កន្ទួត​ព្រៃ ។​គេ​រក​ឃើញ​ប្រភេទ ​ត្រូពិចនេះពាសពេញ​ទ្វីប​អាស៊ី និង​ក៏​នៅ​ក្នុង​តំបន់ ​ការាបៀន អាមេរិក​កណ្តាល និង ​ខាង​ត្បូង ។ 

កន្ទួតព្រៃផ្ទុកវីតាមីន C ខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមបន្លែ និងផ្លែឈើនានា ព្រមទាំងសម្បូរ​ទៅដោយ​សារធាតុ​ប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធការ​ពាររាងកាយ។
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ផ្លែឈើ
ផ្នែកផ្សេងៗនៃរុក្ខជាតិត្រូវបានប្រើជាអាហារ។ ជនជាតិប្រទេសបង់ក្លាដែស ឥណ្ឌា និងឥណ្ឌូនេស៊ី ឆ្អិនស្លឹក ឲ្យបរិភោគ។  ជាទូទៅ ដោយសារវាសាបពេក អាចបរិភោគដោយខ្លួនឯងតាមទម្រង់ធម្មជាតិរបស់វា ឬក៏អាចច្នៃបន្ថែម​ស្ករ​គ្រាប់ ឬ ​ជ្រលក់ ​ក្នុង​អំបិលទៀត   ប្រើ​ជា ​អាហារ ​សម្រន់ ឬ ​រក្សា​ទុក ។ នៅប្រទេសហ្វីលីពីន គេយកវាទៅធ្វើ ទឹកខ្មេះ ក៏ដូចជាបរិភោគឆៅ ត្រាំក្នុងទឹកអំបិល ឬទឹកខ្មេះ-អំបិល ហើយលក់តាមដងផ្លូវ។ មានមនុស្សខ្លះ​ផលិត​វា​ទៅ​ជា ​ទឹក​ស៊ីរ៉ូ ​នៅ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី។ មាន​គេ​ប្រើ​សម្រាប់​ធ្វើ ​ទឹក​ផ្លែ​ឈើ ​ផង​ដែរ ។ នៅ ​ប្រទេស​ថៃ គេ​យក​វា​មក​ធ្វើ​ជា​គ្រឿង​ផ្សំ​សម្រាប់​ធ្វើ ​សោម។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ខេត្តនៃឡាវ

ប្រទេសឡាវចែកចេញជា១៨ខេត្ត ឬ ខ្វែង (, ប្រកប: ខ្វែង) និងមួយខេត្ត(ជារាជធានី) គឺនគរហ្លួងវៀងច័ន្ទន៍ (ນະຄອນຫຼວງ, ប្រកប: ណាក់ខនហ្លួង) តំបន់រដ្ឋបាលពិសេស ឬខេត្តពិសេស (ເຂດພິເສດ, ប្រកប: ខេតភីសេត) គឺជ័យសម្បូរណ៍ បង្កើតឆ្នាំ១៩៩៤ ត្រូវបានរំលាយនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែមករាឆ្នាំ ២០០៦ ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ផ្នែកខ្លះនៃអតីតតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសត្រូវបានបង្កើតឡើងវិញជាខេត្តជ័យសម្បូរណ៍

## តារាងនៃខេត្ត 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
ក្រសាំង

រូបភាពតូច|ដើមក្រសាំង
**ក្រាសាំង**ជាឈើ​មួយ​ប្រភេទ មាន​ផ្លែ​ប្រើ​ជា​ម្ជូរ​បាន, ស្លឹក​ល្អិត, ផ្កា​ធ្វើ​ជា​អន្លក់​ទឹក​គ្រឿង ឬ ជា​បន្លែ​សម្ល​កកូរ, ជា​ឈើ​មាន​បន្លា។ ក្រាសាំង គឺជាដើមឈើហូបផ្លែដែលមានដើមកំណើតនៅ ប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ថៃ វៀតណាម និងកោះ ជ្វា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ 

## ការពិពណ៌នា 
ដើមក្រសាំងគឺជាដើមឈើតូចមួយប្រដាប់ដោយបន្លាវែង ស្តើង និងមុតស្រួចជាច្រើន។ ជា​ប្រភេទ​ដើម​ឈើ​មធ្យម កំពស់​ពី ៨-១៥ ​ម៉ែត្រ មាន​បន្លារឹង​វែង ផ្លែ​មាន​សម្បក​រឹង ពណ៌​បៃតង  ផ្លែឈើនេះមានសំបកពណ៌បៃតងដ៏ស្វិតហើយមានគ្រាប់ពណ៌លឿងជាច្រើន។

## ការប្រើប្រាស់ 
រូបភាពតូច|ខ្មែរធ្លាប់ឆ្កៀលផ្លែក្រសាំងយកទៅស្លម្ជូរ។|ធ្វេង
កសិករប្រទេសកម្ពុជា និងកោះជ្វា ធ្លាប់ដាំដុះក្រសាំង ជាដើមឈើហូបផ្លែ ហើយគេប្រើវាជាឱសថដែរ។  និង​ជា​គ្រឿង​ផ្សំ​ជូរ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ម្ហូប​ខ្មែរ និង​ថៃ។​ ចំពោះ​ប្រើ​ជា​ថ្នាំ​វិញ គេ​យកសម្បក​ដើម ​ដើម្បី​ជំនួយ​សរសៃ​ពោះ​ស្រីៗ​ឆ្លង​ទន្លេ ទាស់​សរសៃ គ្រាំ ហើម​ពោះ ស្រុតស្បូន​ និង​ផ្ដាសាយ ជាដើម។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ស្វាយ

រូបភាពតូច| ផ្លែស្វាយ
**ផ្លែស្វាយ** គឺជា ផ្លែឈើមួយដែលមានប្រភពមកពីតំបន់រវាងភាគពាយ័ព្យនៃ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បង់ក្លាដែស និងភាគឦសាននៃ ប្រទេសឥណ្ឌា ។  ផ្លែស្វាយត្រូវបានដាំដុះនៅ អាស៊ីខាងត្បូង និង អាស៊ីអាគ្នេយ៍ តាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ។   មានប្រភេទផ្សេងទៀតដែលផលិតផ្លែឈើដែលអាចបរិភោគបាន ។ 

មាន​ច្រើន​ប្រភេទ​ស្ទើរ​រាប់​ឈ្មោះ​ពុំ​អស់ : ស្វាយ​កែវ, ស្វាយ​ក្បាល​ដំរី, ស្វាយ​ខ្ទិះ, ស្វាយ​ចេក, ស្វាយ​ទុរេន, ស្វាយ​ពង​ត្រង, ស្វាយ​ពុំសែន, ស្វាយ​មាស, ស្វាយ​មីង, ស្វាយ​ស ។ល។

ស្វាយជាផ្លែឈើដ៏ពេញនិយមមួយប្រភេទរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដោយសារតែវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ ហើយអាចទទួលទានបានទាំងនៅខ្ចី និងពេលទុំ។ ប៉ុន្តែក្រៅពីរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសា ស្វាយនៅមានអត្ថបទប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាពជាច្រើនទៀត។

ផ្លែស្វាយ​គឺជា​ផ្លែឈើ​ស្រស់​ទី​២​របស់​កម្ពុជា​ដែល​អាច​នាំចេញ​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​ដោយ​ផ្ទាល់​បន្ទាប់ពី​ផ្លែចេក​។​​ ផ្លែស្វាយ​ស្រស់​កម្ពុជា​នាំចេញ​ទៅកាន់​ទី​ផ្សារ​ប្រទេស​ចិន​ ​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​ដែល​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ ​ចិន​និង​កម្ពុជា​ ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​រួមគ្នា​ ​។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
សម៉

**សម៉** ឬ​  **ផ្លែស្រម៉**  គឺជា​ឈើ​ព្រៃ ផ្លែ​មាន​រស​ល្វីង, ប្រើ​ជា​ថ្នាំ​បញ្ចុះ​ឬ​ប្រើ​បរិភោគ​ផ្ទាប់​នឹង​ផ្អក​ត្រី​ប្រៃ​ជាដើម​ក៏​បាន ។ 

សម៉​មាន​ឈ្មោះ​ច្រើន​យ៉ាង មាន *សម៉​ក្អែក, សម៉​ភ្លុក, សម៉​ពិភេក ឬ សម៉​ពិភេទក៍។* 

ដើមឈើនេះមានដើមកំណើត នៅអាស៊ីខាងត្បូង ពី ប្រទេសឥណ្ឌា និង ប្រទេសនេប៉ាល់ ខាងកើតទៅ ភាគនិរតីនៃប្រទេសចិន ( យូណាន ) និងភាគខាងត្បូង ប្រទេសស្រីលង្កា ម៉ាឡេស៊ី និង វៀតណាម ។ 

ផ្លែស្រម៉ នឹងផ្លែកន្ទួតព្រៃ មានការស្រដៀងគ្នា​និងអាចផ្លាស់ប្តូរគ្នាបាន។
ឯកសារ:A green Terminalia Chebula 1.jpeg|ផ្លែឈើពណ៌បៃតង
ឯកសារ:Terminalia Chebula in Bangladesh 2.jpeg|ផ្លែស្ងួតនៅម្ខាងនៃមាត្រដ្ឋាន
ឯកសារ:Terminalia chebula - flowers.JPG|ផ្កាសម៉
ឯកសារ:Harado (Prakrit- हरडओ) (3309176804).jpg|ដើមសម៉

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ថូម៉ាសអានហ្វ្រេន

***ថូម៉ាសអានហ្វ្រេន*** () គឺជារឿងភាគទូរទស្សន៍របស់កុមារអង់គ្លេសដែលបង្កើតឡើងដោយ Reverend W. Awdry និង Britt Allcroft ដែលបានចាក់ផ្សាយទូទាំង 24 ស៊េរីចន្លោះឆ្នាំ 1984 និង 2021។
ក្រខុប

រូបភាពតូច|246x246ភីកសែល| ស្លឹកនិងផ្លែឈើក្រខុប**ក្រខុប** ជាផ្លែឈើមួយប្រភេទដែលមានរសជាតិផ្អែម ហើយអាចទទួលទានបានទាំងសំបក និងសម្បូរណាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ 

## ការពិពណ៌នា 
ចុល្ល​ព្រឹក្សក្រខុបមាន​កម្ពស់​ពី ៥-៧ម៉ែត្របែកមែកជា​ថ្នាក់​ៗ លាតត្រដាងស្របៗ​គ្នា មែកខ្ចីមានរោមគ្របដណ្ដប់ ។ ស្លឹក មានលក្ខណ ឆ្លាស់គ្នា ប្រវែង ៤-១៥&nbsp;សង់ទីម៉ែត្រនិង ទទឹង ១-៦&nbsp;សង់ទីម៉ែត្រ មានគែមធ្មេញ និងមានរោមខ្លីៗ។  ផ្លែឈើដែលជាផ្លែប៊ឺរីអាចបរិភោគបានមានពណ៌ក្រហមនៅពេលពេញវ័យប្រហែល ១.៥&nbsp;សង់ទីម៉ែត្រធំទូលាយ។
## ការប្រើប្រាស់ 
ក្រខុប​ប្រើ​ប្រាស់​ជារុក្ខជាតិព្យាបាលជ​ម្ងឺ។​ ទោះបីរាងកាយមានរបៀបធម្មជាតិរបស់វាក្នុងការប្រឆាំងទៅនឹងបាក់តេរី ប៉ុន្តែក៏នៅតែត្រូវការជំនួយពីប្រភពផ្សេងៗទៀត រួមបញ្ចូលទាំងអាហារដែលអ្នកទទួលទាន។ ក្រខុបមានផ្ទុកលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងបាក់តេរីបានយ៉ាងប្រសើរដែលធ្វើអោយវាក្លាយជាជម្រើសនៃផ្លែឈើដ៏ល្អបំផុតមួយសម្រាប់អ្នក។​ក្រខុប មានផ្ទុកលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងការរលាកដែលជួយកាត់បន្ថយ និងទប់ស្កាត់ការរលាកផ្សេងៗក្នុងរាងកាយ រួមទាំងការហើមផងដែរ។ក្រខុប មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន និងជាតិរ៉ែ ជាពិសេសវីតាមីន C ដែលចាំបាច់សម្រាប់ពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំនៃរាងកាយទប់ស្កាត់ប្រឆាំងនឹងជំងឺផ្សេងៗ។

ផ្លែក្រខុបអាចបរិភោគបាន ហើយធ្លាប់លក់នៅលើទីផ្សារ។ អាចបរិភោគវាជាឆៅ ឬកែច្នៃជាយៈសាពូនមី។ ស្លឹកអាចប្រើសម្រាប់ធ្វើទឹតែ។   ម្យ៉ាងវិញទៀត ស្លឹកវាអាចប្រើប្រាស់ជាឱសថបុរាណ (សម្រាប់ បញ្ហាក្រពេញប្រូស្តាត និងដើម្បើកាត់បន្ថយដំបៅក្រពះ) ដូចសំបកឈើ (ធ្វើថ្នាំសំលាប់មេរោគ) ផ្កា (ធ្វើថ្នាំសំលាប់មេរោគ កាត់បន្ថយការហើម ប្រទាលកន្ទុយក្រពើ) និងផ្លែឈើរបស់វាដែរ (សម្រាប់បញ្ហាផ្លូវដង្ហើម ប្រឆាំងជំងឺរាក)។  

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ក្រឡាញ់

រូបភាពតូច|ផ្លែក្រឡាញ់
**ក្រឡាញ់** គឺជា ឈ្មោះ​ឈើ​មួយ​ប្រភេទ មាន​ផ្លែ​បរិភោគ​បាន ។ ផ្លែក្រឡាញ់ ជាប្រភេទអនុផលធម្មជាតិ ដែលមានដើមធំ ហើយដុះនៅតាមតំបន់ភ្នំ នៅក្នុងព្រៃក្រាស់ៗ។ អនុផលព្រៃឈើនេះ ផ្ដល់ផលមួយរដូវកាល មានរយៈពេល៣ខែ  គឺចាប់ពីខែតុលា ដល់ធ្នូ។ ភាគច្រើនមានលក់ក្នុងទីផ្សារនៅរដូវភ្លៀង។

## ការពិពណ៌នា 
ក្រឡាញ់ គឺជាចុល្លព្រឹក្សមួយប្រភេទ ដែលមានកម្ពស់ពី ១៥ ទៅ២៥ម៉ែត្រ ហើយដុះក្នុងព្រៃក្រាស់ ឬស្រោង នៃឥណ្ឌូចិន ស្រីលង្កា កម្ពុជា ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ ​និង វៀតណាម។ ដើមក្រឡាញ់មានដើមកំណើតនៅ ហ្គាណា នីហ្សេរីយ៉ា  និងប្រទេសជាច្រើននៅអាហ្វ្រិកខាងលិចដែរ។   វាត្រូវបានគំរាមកំហែងដោយ ការបាត់បង់ទីជម្រក ។ ​​ ក្រឡាញ់ក៏ជាប្រភពចំណូលបន្ថែម ដល់ពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងស្រុកសន្ទុក ខេត្តកំពង់ធំ ដែរ។

## ការប្រើប្រាស់ 
[ធ្វេង|រូបភាពតូច| ផ្លែឈើ ក្រឡាញ់ នៅផ្សារមួយនៅ[ទីក្រុងព្រៃនគរ។]]ផ្លែក្រឡាញ់ មិនត្រឹមតែអាចបរិភោគបានទេ តែវាក៏ជាប្រភេទផ្លែធម្មជាតិ ដែលជួយដល់សុខភាពមនុស្សផងដែរ។ ក្រឡាញ់ព្យាបាលរាក​ និងឫសដូងវិល។

ក្រៅពីអត្ថប្រយោជន៍នេះ សំបកក្រឡាញ់ ក៏អាចយកមកជំនួសស្លា សម្រាប់ស៊ីម្លូដែរ។ គេយកសំបកធ្វើថ្នាំជ្រលក់សំពត់ អាវ និងសំណាញ់។ ដើមក្រឡាញ់គឺជាប្រភេទឈើជាប់ល្អ សម្រាប់ធ្វើសសរផ្ទះ នឹងរនូត តែឈើនេះ ទុកមិនបានយូរហួសពី៥០ ទៅ១០០ឆ្នាំឡើយ។ គេនិយមយកឈើនេះមកធ្វើរ៉ក ធ្វើត្បាល់ កិនស្រូវ និងរទេះគោ ដូចជាធ្វើដុំរទេះ ខ្នល់រទេះ និងក្រងអន្ទាសរទេះ។
## ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ចក្រភពជប៉ុន

**ចក្រភពជប៉ុន**  គឺជារដ្ឋជាតិជប៉ុន និងមហាអំណាចមួយដែលមានអត្ថិភាពចាប់ពីប្រត្យាស្ថាប័នម៉េជិនៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៦៨ រហូតដល់ការអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤៧។ 

Japan's armed forces initially achieved large-scale military successes during the Second Sino-Japanese War (1937–1945) and the Pacific War. However, starting from 1942, particularly after the Battles of Midway and Guadalcanal, Japan was forced to adopt a defensive stance, and the American island hopping campaign meant that Japan was slowly losing all of the territory it had gained, and eventually, the Americans captured Iwo Jima and Okinawa Island, leaving the Japanese mainland completely unprotected. The U.S. forces had planned an invasion, but Japan surrendered following the atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki and the nearly simultaneous Soviet declaration of war on August 9, 1945, and subsequent invasion of Manchuria and other territories. The Pacific War officially came to a close on September 2, 1945. A period of occupation by the Allies followed. In 1947, with American involvement, a new constitution was enacted, officially bringing the Empire of Japan to an end, and Japan's Imperial Army was replaced with the Japan Self-Defense Forces. Occupation and reconstruction continued until 1952, eventually forming the current constitutional monarchy known as Japan.

The Empire of Japan had three emperors, although it came to an end partway through Shōwa's reign. The emperors were given posthumous names, and the emperors are as follows: Meiji, Taisho, and Shōwa.

## កំណត់សម្កាល់ 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចក្រភពជប៉ុន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតប្រទេសនៅអាស៊ីបូព៌ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតរាជាធិបតេយ្យនៅអូសេអានី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតប្រទេសក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជប៉ុន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតចក្រភពនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតរាជាធិបតេយ្យនៅអាស៊ីបូព៌ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រជប៉ុនតាមសម័យកាល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជាតិជប៉ុននិយម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជប៉ុនក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជប៉ុនក្នុងសតវត្សរ៍ទី២០
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋ និងទឹកដីដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៦៨]
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋ និងទឹកដីដែលលុបបំបាត់ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៧
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មហាអំណាចអ័ក្ស
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋហ្វាស៊ីស
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋផ្ដាច់ការ
ខេត្តបាកយ៉ាង

**ខេត្ត បាកយ៉ាង**  គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសវៀតណាម ដែលមានទីតាំងនៅ ភូមិភាគឦសាន នៃប្រទេស ហើយស្ថិតនៅចម្ងាយ 50 គីឡូម៉ែត្រ (31 mi) ទៅភាគខាងកើតនៃ ទីក្រុងហាណូយ ។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃដី ៣៨៩៥.៥៩ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៩ ចំនួនប្រជាជនមានចំនួន ១.៨០៣.៩៥០ នាក់។   

ខេត្តនេះស្ថិតនៅ តំបន់ដីសណ្ដទន្លេក្រហម និងមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង ខេត្តក្វាងនិញ ខាងកើត ឡាងសឺន ខាងជើង ថៃង្វៀន និងសង្កាត់ទីក្រុង Soc Son នៃរដ្ឋធានី ហាណូយ ភាគខាងលិច និង Bac Ninh និង Hai Duong នៅភាគខាងត្បូង។   

## ឯកសារយោង
សាកេ

រូបភាពតូច|ផ្លែសាកេ
**សាកេ** គឺជាឈើ​ដំណាំ​មួយ​ប្រភេទ ដើម, ស្លឹក, ផ្លែ​ចាប់​ច្រឡំ​នឹង​ខ្នុរ​សម្ល ផ្លែ​ប្រើ​ប្រកប​ការ​ជា​បង្អែម​ឬ​ជា​ម្ហូប​ក៏​បាន មាន​ឱជារស​ពិសា ជនានុជន​រាប់​អាន​ណាស់ ។ ប៉ុន្តែនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះផ្លែសាកេពុំសូវមាននរណាស្គាល់ច្រើននោះទេ ពីព្រោះអាចនិយាយបានថាវាជាផ្លែឈើកម្រមួយ។

ផ្លែសាកេនេះមានរូបរាងស្រដៀងទៅនឹងផ្លែខ្នុរ ប៉ុន្តែដើមរបស់វាមិនដូចគ្នាទៅនឹងដើមខ្នុរឡើយ។ ដើមឡើយដើមឈើនេះដុះនៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។ វាត្រូវបាន ដាំដុះ និងត្រូវបានដាំដុះនៅ តំបន់ត្រូពិច និង ស៊ុបត្រូពិច នៃ អាស៊ី កណ្តាល និង អាមេរិកខាងត្បូង និងតំបន់ ការាបៀន ។ ដើមឈើអាចឡើងដល់កម្ពស់  ។ ផ្លែឈើមានផ្ទុក ម្សៅ ច្រើន - ដូចជា ដំឡូង ; គេ​យក​ទៅ​កិន​ធ្វើ​ជា ​ម្សៅ ​ដែល​អាច​ប្រើ​សម្រាប់​ធ្វើ​នំ។   

ផ្លែសាកេនេះគឺជាប្រភពដ៏ល្អនៃប៉ូតាស្យូម ដែលជាសារជាតិបំប៉នដែលអាចកាត់បន្ថយសម្ពាធឈាមនៅក្នុងរាងកាយ និងធ្វើឱ្យអត្រាចង្វាក់បេះដូងមានដំណើរការត្រឹមត្រូវដោយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃជាតិសូដ្យូម។ ហើយវាក៏ជួយកាត់បន្ថយកម្រិតទ្រីក្លីសេរីតដែលជាមូលហេតុចម្បងនៃការគាំងបេះដូងផងដែរ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ខ្រែយ៉ុនស៊ីនចាំង

ឬអាចសរសេរបានថា **ឈីងចាំង** គឺជារឿងតុក្កតាជប៉ុន សរសេរនិងភាពដោយលោក យ៉ុស៊ិតុ អ៊ុស៊ុអ៊ិ តុក្កតារឿងនេះបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 1990 ក្នុងទស្សនាវដ្តីប្រចាំសប្តាហ៍ជប៉ុនដែលហៅថា Weekly Manga Action ដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយដោយហ្វូតាបាស្សា ដោយសារតែការស្លាប់ដោយចៃដន្យរបស់អ្នកនិពន្ធលោកយ៉ុស៊ិតុ រឿងម៉ាន់ហ្គានៅក្នុងទម្រង់ដើមបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី 11 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 2009 រឿងម៉ានហ្គាថ្មីបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងរដូវក្តៅរបស់ឆ្នាំ 2010 ដោយសមាជិករបស់ក្រុមអ៊ុស៊ុអ៊ិ ចំណងជើងថា 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តុក្កតាជប៉ុន
ខេត្តនៃវៀតណាម

នៅលើលំដាប់ទីមួយ វៀតណាម ត្រូវបានបែងចែកទៅជា ៥៣ **ខេត្ត** (វៀតណាម: *tỉnh* , Chữ Hán : 省) និង ទីក្រុងចំនួនប្រាំ នៅក្រោមការបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាលកណ្តាល ( វៀតណាម : *thành phố trực thuộc trung ương* ) ។ ក្រុង​ជា​ទីក្រុង​លំដាប់​ខ្ពស់​បំផុត​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម។  ទីក្រុងគឺជាទីក្រុងដែលគ្រប់គ្រងដោយកណ្តាល ហើយមានឋានៈពិសេសស្មើនឹងខេត្ត។   

ខេត្ត​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា​ក្រុង​ខេត្ត ក្រុង និង ​ស្រុក​ជនបទ ជា​អង្គភាព​លំដាប់​ថ្នាក់​ទី​ពីរ។ នៅ​ថ្នាក់​ទី​៣ ក្រុង​ខេត្ត ឬ​ទីប្រជុំជន​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា​វួដ និង​ឃុំ ចំណែក​ស្រុក​ជនបទ​ត្រូវ​បែង​ចែក​ជា​ក្រុង (ទីប្រជុំជន) និង​ឃុំ)។

## បញ្ជីឈ្មោះនៃខេត្ត 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តរបស់ប្រទេសវៀតណាម
ព្រះសិវនាដរាជ

[រូបភាពតូច| [ទេវរូបព្រះសិវៈនាដរាជ សិល្បៈចាម្ប៉ា.]]

**ព្រះសិវនាដរាជ** ឬ **ព្រះឥសូរ រាំសម្តែងប្ញទ្ធិ** ( ,  ,  ) គឺ  អវតារព្រះសិវៈនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.
  
[រូបភាពតូច| [ទេវរូបព្រះសិវៈនាដរាជ សិល្បៈឥណ្ឌាខាងត្បូង.]]

រូបភាព:046_Nataraja_(39571948455).jpg| ទេវរូបព្រះសិវៈនាដរាជ(តាណទាវះ) សិល្បៈឥណ្ឌា 
រូបភាព:Indian-dancer-nataraja.png|ភារតៈនាដយ័មព្រះសិវៈនាដរាជ សិល្បៈឥណ្ឌា 

## កំណត់
ទេពធីតាព្កុលមាស

[រូបភាពតូច| [ដើមឈើព្កុល.]]
**ទេពធីតាព្កុលមាស** ឬ **ព្រះនាងព្កុលមាស** ( ,  ,  ) គឺ  អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរបុរាណ។.

## តួអង្គនៅក្នុងរឿងទេពធីតាព្កុលមាស
## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*សាសនាអ្នកស្រុកចិន ​
*អ៉ីហ្វួងទី
*បព្វជិតសាសនាតៅ
*លោកយាយម៉ៅ
*ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ
*សាសនាខ្មោច
*ព្រះម៉ែនាង​បក់
*ព្រះម៉ែជំនាងទូក
*ព្រះមេស្រូវ
*ព្រះភូមិទេវតា 
*រានទេវតា
*ព្រះមហាជ័យពៃរស្រព
*រុក្ខទេវតា
*យ័ន្ត
*ឃុនឆាង ឃុនផែន នាងភឹម
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងឃុនឆាង ឃុនផែន
*ព្រះរាជពិធីត្រីយម្ពវាយ ត្រីបវាយ  
*ព្រះម៉ែស៊ីវ៉ាងម៉ូ
*ព្រះកាត្តវរាយ័ន
*បូជនីយដ្ឋាន​ដែនកោះ​លង្កា
*យ៉ាបយ៉ុម
*អរុណមិកុល ស្រីមហាមារីអ័ម័ន កូយិល(ទីក្រុងព្រៃនគរ)
*មីនាឈី សុនទរេសូរ មនឌៀរ
*សក្តិនិកាយ
*ព្រះម៉ែប៉្ររិយាចី 
*ភារតៈនាដយ័ម
*វត្តព្រះស្រីមហាអុម៉ាទេវី
*ទេវស្ថានក្រុងបាងកក
*យមុណូត្រី
*គ័ងគូត្រី
*ព្រះម៉ែពះហុឆរា
*ព្រះម៉ែកូទិយារ៍
*ព្រះមទុរៃវីរ័ន
*តាណទាវះ
*ព្រះសិវៈនាដរាជ
*នាងកែវមុខសេះ
*ខ្មោចនាងនាថ
ប្រាសាទគោកត្រាង

ប្រាសាទគោកត្រាងតាំងនៅក្នុងភូមិចំបក់ ឃុំរលួស ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រវែង ២គីឡុម៉ែត្រខាងត្បូងប្រាសាទបាគង និងនៅទិសខាងកើតប្រាសាទគោកដូងចម្ងាយប្រហែល១គីឡូម៉ែត្រ។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងអំពីឥដ្ឋ ស្ថិតនៅលើដីទួលធំទូលាយមួយកន្លែង។ ប្រាសាទនេះប្រហែលបែរមុខទៅទិសខាងលិច ទួលគ្រឹះកម្ពស់ប្រមាណ ៣ម៉ែត្រ ដែលមានស្លាកស្នាមមានគូរទឹកព័ន្ធជុំវិញ និងផ្នែកខ្លះត្រូវបានរីងស្ងួតក្លាយទៅជាវាលស្រែ។ គោកមានរាងចតុកោណកែង មានទំហំ១០០ម៉ែត្រគុណនឹង៥៣ម៉ែត្រ ហើយផ្ទៃដីជុំវិញទួលគ្រឹះសព្វថ្ងៃសុទ្ធសឹងជាច្បារដំណាំរបស់ប្រជាកសិករ។ ប្រាសាទគោកត្រាងមានបន្សល់នូវគ្រឹះតួប៉មមួយ ដែលបានបាក់បែកអស់ស្ទើតែមើលលែងឃើញរូបរាង ដោយសារក្រុមប្រដាប់អាវុធមួយចំនួនប្រកបរបរទុច្ចរឹតបានលួចជីកកាយរាវរកវត្ថុមានតម្លៃផ្សេងៗនៅទួលគ្រឹះប្រាសាទនេះ។ នៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទនេះឃើញមានដូចជា កំណាត់សសរពេជ្រធ្វើអំពីថ្មភក់មានរាងប្រាំបីជ្រុង ដែលលម្អដោយក្បាច់ជញ្ជៀនញឹក សសរមួយកំណត់ទៀតរាងប្រាំបីជ្រុងមានកប់នៅក្នុងដីមានឆ្លាក់លម្អទេពប្រណម្យនៅលើគល់សសរ ទម្រមរទ្វារចំនួន២ផ្ទាំង និងគោលសីមាធ្វើអំពិថ្មភក់ទំហំ១០សង់ទីម៉ែត្រគុណ៦០សង់ទីម៉ែត្រ។ រីឯនៅទិសខាងលិចឈៀងខាងជើងនៃទួលគ្រឹះមានផ្ទាំងថ្មភក់មួយផ្ទាំងជាទម្រផ្តែរមានបណ្តោយ១.៩០ម៉ែត្រនិងទទឹង៤៨សង់ទីម៉ែត្រ និងសសរនៅផ្តេកនឹងដីប្រវែង ១.៧០ម៉ែត្រ អង្កត់ផ្ចិតប្រវែង២០សង់ទីម៉ែត្រ ហើយខាងផ្នែកខាងគល់សសរមានរូបទេពប្រណម្យដែរ។ គ្រឹះប្រាសាទគោកត្រាងមានទំហំ១២ម៉ែត្រគុណនឹង១២ម៉ែត្រ នៅលើគ្រឹះនេះមានបន្សល់ទុកនូវស្នាកស្នាមជាច្រើនដូចជា បល័្លង្កទ្រង់ទ្រាយជារង្វេលខ្លួនពស់នាគបីជាន់សម្រាប់តម្កល់ព្រះពុទ្ធរូប ដែលត្រូវជនទុច្ចរឹតវាយបំបាក់ដាប់យកដងខ្លួនរបស់ព្រះពុទ្ធបដិមាចេញពីបល្ល័ង្ក។ ស្នាមជីកលុងគ្រឹះប្រាសាទចុះក្រោមប្រវែង ៥.៧០ម៉ែត្រ ធ្វើឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធគ្រឹះបាក់បែកអស់ ពោរពេញដោយគំនរឥន្ធនៅពេញមាត់រណ្តៅ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះមានកើតឡើងនៅយប់ថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៧។ នៅចំច្រកទ្វារខាងលិចរណ្តៅមានមេទ្វារពីរផ្ទាំងបញ្ឈរកម្ពស់ប្រហែល ២.៥០ម៉ែត្រ និងទទឹងច្រកទ្វារប្រវែង៦៥សង់ទីម៉ែត្រ។​
បើតាមឯកសារលោក E. Lunet de Lajonquiéré ប្រាសាទគោកត្រាងបានចុះបញ្ជីរសាពើភណ្ឌលេខសម្គាល់ (៥៨១) ឆ្នាំ១៩១១ បានអះអាងថា​ប្រាសាទនេះមានតួប៉មចំនួនមួយសង់អំពីឥដ្ឋមានទ្វារបញ្ឆោតចំនួនបី ដែលមានការបាក់បែកផ្នែកខ្លះ និងមានអាគារពីរផ្សេងទៀតមានអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្តបន្ទាប់បានសិក្សាស្រាវជ្រាវវិភាគលើប្រាសាទជាពិសេសលើក្បាច់ផ្តែរ និងសសរពេជ្រ ដែលបានសនិដ្ឋានថា ប្រាសាទនេះប្រហែលស្ថិតនៅក្នុងសម័យអន្តរកាលរវាងរចនាបថគូលែន និងរចនាបថព្រះគោ។
## ឯកសារយោង
ខ្មោចនាងនាថ

**ខ្មោចនាងនាថ** ឬ **ម៉ែនាថ** ( ,  ,  ) គឺ  វិញ្ញាណ​អ្នកតាភេទស្រីរបស់សាសនាខ្មោចនិងសាសនាស្រុក.​។., 

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*ឃុនឆាង ឃុនផែន នាងភឹម
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងឃុនឆាង ឃុនផែន
*ព្រះហ័យយះគីព( ហិណ្ឌូសាសនា)
*ព្រះហ័យយះគីព(ពុទ្ធសាសនា)
*ព្រះម៉ែសូត្រ
*ព្រះសិវៈនាដរាជ
*នាងកែវមុខសេះ
*ទេពធីតាព្កុលមាស
ព្រះហ័យយះគីព (ហិណ្ឌូសាសនា)

**ព្រះហ័យយះគីព** ឬ ** ព្រះវិស្ណុមុខសេះ** ( ,  ,  ) គឺ   អវតារព្រះវិស្ណុមុខសេះនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.

[រូបភាពតូច| [ទេវរូបព្រះហ័យយះគីព( ព្រះវិស្ណុមុខសេះ) សិល្បៈឥណ្ឌាខាងត្បូង.]]

រូបភាព:India del sud, rilievi lignei, da templi indù, 1850-1900 ca., kalki, da tadpatri, andhra pradesh.jpg|ទេវរូបព្រះហ័យយះគីព( ព្រះវិស្ណុមុខសេះ)-ព្រះព្រហ្ម  សិល្បៈឥណ្ឌា 

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*ឃុនឆាង ឃុនផែន នាងភឹម
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងឃុនឆាង ឃុនផែន
*ខ្មោចនាងនាថ
*ព្រះហ័យយះគីព(ពុទ្ធសាសនា)
*ព្រះម៉ែសូត្រ
*ព្រះសិវៈនាដរាជ
*នាងកែវមុខសេះ
*ទេពធីតាព្កុលមាស
យ័ន្ត

[រូបភាពតូច| យ័ន្តនៃ[ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.]]

**យ័ន្ត** ( ,  ) គឺ គំនូស​ដែល​គូស​គូរ​ប្រទាក់​ឆ្វាក់​លើ​សំពត់​ស​ឬ​ក្រដាស​ជាដើម ដោយ​សូត្រ​សែក​គាថា​អាគម​ផង ឬ​សរសេរ​តួ​អក្សរ​គាថា​អាគម​ត្រង់​ចន្លោះ​ៗ​ក្រឡា​ឬ​នៅ​ត្រង់​ជ្រុង​ៗ​រាប់​ថា​ជា​របាំង​ជា​គ្រឿង​ការពារ រារាំង​សត្រូវ​ឬ​អន្តរាយ​ផ្សេង​ៗ តាម​ដោយ​ជំនឿ​អ្នក​ដែល​រាប់អាន​ទុក​ចិត្ត​ថា​ជា​របស់​ស័ក្តិសិទ្ធនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទនិងព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយវិជ្រយាន-និកាយត័នត្រៈ ៕៚ .។
  
[រូបភាពតូច| យ័ន្តនៃ[ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.]]

រូបភាព:Chinese_talisman_for_protection.jpg| យ័ន្តចិននៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន,សាសនាតាវ,សាសនាខុងជឺ ៕៚ .
រូបភាព:TaoistCharm.JPG|យ័ន្តចិននៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន,សាសនាតាវ,សាសនាខុងជឺ ៕៚ .

## ឯកសារយោង
ព្រះហ័យយះគីព(ពុទ្ធសាសនា)

**ព្រះហ័យយះគីព** ឬ ** ព្រះអវលោកិតេស្វារមុខសេះ** ( ,  ,  ) គឺ   អវតារព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វារមុខសេះជាចិននៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន - និកាយវជរយាន.,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ,ព្រះពុទ្ធសាសនាចិន៕៚ .

[រូបភាពតូច| [ទេវរូបព្រះហ័យយះគីព(ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វារមុខសេះ) សិល្បៈចិន.]]

រូបភាព:円福寺 西国三十三観音 - 4.jpg| ទេវរូបព្រះហ័យយះគីព(ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វារមុខសេះ) សិល្បៈជប៉ុន
រូបភាព:Umanori-Bato-kan-non,katori-city,Japan.JPG|ទេវរូបព្រះហ័យយះគីព(ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វារមុខសេះ) សិល្បៈជប៉ុន
រូបភាព:Hayagriva,_Tibet,_1644-1911_AD,_gilt_copper_-_Sichuan_Provincial_Museum_-_Chengdu,_China_-_DSC04385.jpg|ទេវរូបព្រះហ័យយះគីព(ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វារមុខសេះ) សិល្បៈទីបេ

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*ឃុនឆាង ឃុនផែន នាងភឹម
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ
*តួអង្គនៅក្នុងរឿងឃុនឆាង ឃុនផែន
*ខ្មោចនាងនាថ
*ព្រះហ័យយះគីព( ហិណ្ឌូសាសនា)
*ព្រះម៉ែសូត្រ
*ព្រះសិវៈនាដរាជ
*នាងកែវមុខសេះ
*ទេពធីតាព្កុលមាស
ព្រះរាជពិធីត្រីយម្ពវាយ ត្រីបវាយ

**ព្រះរាជពិធីត្រីយម្ពវាយ ត្រីបវាយ** ( ,  ,  ) គឺ  ពិធីបុណ្យរបស់ព្រាហ្មណ៍បួងសួងបូជាព្រះសិវៈ និងព្រះវិស្ណុប្រចាំឆ្នាំនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។. 

## ឯកសារយោង
ព្រះអាផៃមុនី

[រូបភាពតូច| [រូបចំលាក់ព្រះនាងមច្ឆា  វត្តព្រះយ៉ៃ  កោះសមុយ  ខេត្តសុរាស្ត្រធានី.]]

** ព្រះអាផៃមុនី** ( ,  )

## តួអង្គនៅក្នុងរឿងព្រះអាផៃមុនី.
## ឯកសារយោង
ហ្វូលូ

[រូបភាពតូច|  យ័ន្តនៃ[ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន។.]]

**ហ្វូលូ** ឬ **លីងហ្វូ** ( ,  ) គឺ យ័ន្តចិន គំនូស​ដែល​គូស​គូរ​ប្រទាក់​ឆ្វាក់​លើ​សំពត់​ស​ឬ​ក្រដាស​ជាដើម ដោយ​សូត្រ​សែក​គាថា​អាគម​ផង ឬ​សរសេរ​តួ​អក្សរ​គាថា​អាគម​ត្រង់​ចន្លោះ​ៗ​ក្រឡា​ឬ​នៅ​ត្រង់​ជ្រុង​ៗ​រាប់​ថា​ជា​របាំង​ជា​គ្រឿង​ការពារ រារាំង​សត្រូវ​ឬ​អន្តរាយ​ផ្សេង​ៗ តាម​ដោយ​ជំនឿ​អ្នក​ដែល​រាប់អាន​ទុក​ចិត្ត​ថា​ជា​របស់​ស័ក្តិសិទ្ធនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ,ព្រះពុទ្ធសាសនាចិន , ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយវិជ្រយាន-និកាយត័នត្រៈ និងសាសនាអ្នកស្រុកចិន,សាសនាតាវ,សាសនាខុងជឺ ៕៚ .។ 
  
[រូបភាពតូច|  យ័ន្តនៃ[ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន។.]]

រូបភាព:Ofuda from Yanagidani Kannon.jpg|យ័ន្តនៃព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន៕៚ .
រូបភាព:Ofuda from Kegon-Ji.jpg|យ័ន្តចិននៃយ័ន្តនៃព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន៕៚ .

## ឯកសារយោង
ខេត្តបាកកាន

**ខេត្ត បាកកាន**  គឺជាខេត្តមួយ របស់ ប្រទេសវៀតណាម ។ វា​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ ​ភូមិភាគ​ឦសាន ដោយ​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​រដ្ឋធានី ​ហាណូយ ។ បាកកាន គឺជាទីក្រុងតែមួយគត់របស់ខេត្ត ដែលជារាជធានីរបស់ខេត្ត និងជាក្រុង។ ខេត្តនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី 4,859.4 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ 2019 វាមានប្រជាជនចំនួន 313,905 នាក់។  វាជាតំបន់ភ្នំដែលមានធនធានធម្មជាតិសម្បូរបែបនៃរ៉ែ និងព្រៃឈើ។ វាមានភ្នំ ទន្លេ និងបឹងជាច្រើន ដែលមានទេសភាពស្អាតណាស់។ ឧទ្យានជាតិ Ba Bể និង បឹង Ba Bể ស្ថិតនៅក្នុងព្រំដែនរបស់វា។  

## ឯកសារយោង
ផ្ញៀវ

ស្តាំ|រូបភាពតូច|255x255ភីកសែល| ផ្លែឈើផ្ញៀវទុំហៅទំពាំងបាយជូភូមា
**ផ្ញៀវ** ហៅថា **ទំពាំងបាយជូភូមា** គឺជា​ឈើ​មួយ​ប្រភេទ មាន​ផ្លែ​ចេញ​ពី​មែក​ឬ​ពី​ដើម​ជា​ចង្កោម​ៗ មាន​រស​ជូរ​អែម​ឬ​ជូរ បរិភោគ​ជា​ចំណី​បាន ។​

## ប្រភពដើម 
ធ្លាប់​ឃើញ​នៅ​ទូទាំង​ទ្វីប ​អាស៊ី ដែល​ភាគច្រើន​ដាំដុះ​នៅ ​ប្រទេស​ភូមា កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម ឥណ្ឌា បង់ក្លាដែស និង ​ម៉ាឡេស៊ី ។  វាដុះនៅក្នុងព្រៃបៃតងនៅលើដីធំទូលាយ។ ផ្លែឈើត្រូវបានប្រមូលផល និងប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក បរិភោគជាផ្លែឈើ ស្ងោរ ឬធ្វើស្រា។ វាក៏ត្រូវបានគេប្រើជាឱសថដើម្បីព្យាបាលជំងឺស្បែកផងដែរ។ សំបកឈើ ឫស និងឈើត្រូវបានប្រមូលផលសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាឱសថ។

## ការពិពណ៌នា 
ដើមឈើបៃតង លូតលាស់យឺតៗដល់ ២៥ ម៉ែត្រដោយមានសំបកស្តើង។ 

ផ្លែ​ផ្ញៀវមាន​រាង​ពង​ក្រពើ ពណ៌​លឿង ពណ៌ផ្កាឈូក ទៅ​ក្រហម​ភ្លឺ ឬ​ពណ៌​ស្វាយ។ មាន​ទំហំ ២.៥-៣.៥&nbsp;សង់ទីម៉ែត្រ។

## រដូវ 
ក្នុងមួយឆ្នាំផ្ញៀវមានផ្លែតែមួយដងគត់ គឺក្នុងរង្វង់ខែមេសា និងឧសភា តែប៉ុណ្ណោះ បើលើសពីនោះវាផុតរលុតរដូវកាលហើយ។

នៅតំបន់ដងភ្នំគូលែន ដល់រដូវ ផ្លែផ្ញៀវទុំល្មមគឺសម្បូរហូរហៀរណាស់ សុទ្ធតែធម្មជាតិពិតៗពីព្រៃភ្នំតែម្ដង។

## ការប្រើប្រាស់ 
សំបកឈើ ឫស និងឈើត្រូវហាលឲ្យស្ងួត រួចកិនឲ្យម៉ត់ មុននឹងស្ងោរក្នុងទឹក។ ផ្លែឈើអាចរក្សាទុកបានរយៈពេល 4-5 ថ្ងៃ ឬស្ងោរ និងលាយជាមួយអំបិល បន្ទាប់មកវារក្សាទុកបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងពាងបិទជិត។ 

## សារធាតុចិញ្ចឹម 
សារធាតុចិញ្ចឹម​ចាំបាច់​មួយ​ដែល​មាន​ផ្ទុក​នៅ​ក្នុង​ផ្លែ​ផ្ញៀវ គឺ​វីតាមីន C ដែល​ដើរតួ​នាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ភាពស៊ាំ​មាន​ភាព​ប្រសើរ​ឡើង ។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ព្រះម៉ែសូត្រ

[200x250px|thumb|[ទេវរូបព្រះម៉ែសូត្រ( ព្រះម៉ែសានសេន)នៃសាសនាស៊ិនតូ សិល្បៈជប៉ុន.]]

**ព្រះម៉ែសានសេន** () ជាទេពធីតាចិននៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន,សាសនាតាវ,សាសនាខុងជឺ, សាសនាស៊ិនតូ៕៚ .ព្រះនាង  គឺ  ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សា​សូត្រ៕៚ . , មានឈ្មោះផ្សេងទៀត  គឺ តេបធីតាមុខសេះ ()៕៚ 

## កំណត់
ព្រះម៉ែទុគា

[200x250px|thumb| [ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈឥណ្ឌា]]

**ព្រះម៉ែទុគា** ឬ **ព្រះនាងទុរគ្គា** ឬ **ចៅម៉ែទុគ៌ា**( ,  ,  )  ឬ  **ព្រះម៉ែមហឹង្សាសុរាទីនី** ( ,  ,  )  គឺ តេបធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ ។ , ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕

រូបភាព:DurgaMurti_SivanandaAshramQC_20151004.jpg| ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈឥណ្ឌា
រូបភាព:Durga, da kodambakkam, distretto di chennai, xv secolo ca.jpg| ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈឥណ្ឌាខាងត្បូង
រូបភាព:Durga, Burdwan, West Bengal, India 21 10 2012 02.jpg| ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈឥណ្ឌា បេងហ្គាល់.
រូបភាព:Eight Hands Durga Mahisasuramardini Statue 5511.jpg| ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈនេប៉ាល់
រូបភាព:Durga as Slayer of the Buffalo Demon Mahishasura MET DT5236.jpg| ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈឥណ្ឌូនេស៊ី
រូបភាព:Durga Goddess statue - Museum of Vietnamese History - Ho Chi Minh City - DDSC06078.jpg| ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈចាម្ប៉ា
រូបភាព:Durga, My Son E4, 10th-11th century, Quang Nam - Museum of Cham Sculpture - Danang, Vietnam - DSC01675.JPG| ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈចាម្ប៉ា

## កំណត់
ព្រះអស្វិន​កុមារ

[រូបភាពតូច| [ព្រះឥន្ទ - ព្រះអាសវីនកុមារ(ព្រះទេពបុត្រកូនភ្លោះមុខសេះ) - (រឿងមហាភារតយុទ្ធ)សិល្បៈឥណ្ឌា.]]

**ព្រះអស្វិនកុមារ** ឬ ** ព្រះទេពបុត្រកូនភ្លោះមុខសេះ ** ( ,  ,  ) គឺ  ទេវតារកូនភ្លោះមុខសេះនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ៕៚ ព្រះអង្គទ្រង់រៀបអភិសេកនិងមានព្រះមហេសី  គឺ  ព្រះនាងឱស្សាទេវី - ព្រះនាងជយោធី - ព្រះនាងម៉ាយ៉ាន់ឌ្រី.   ៕៚

## ឯកសារយោង
ការវាយលុកទីក្រុងកៀវ (២០២២)

**ការវាយលុកទីក្រុងកៀវ** គឺជា ទិដ្ឋភាពមួយ នៅក្នុង ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២ ។ វាជាប់ពាក់ព័ន្ធការវាយប្រហារដោយ រុស្ស៊ី តាមបណ្ដោយព្រំដែន រុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន និង ព្រំដែន បេឡារុស្ស-អ៊ុយក្រែន ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២ សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងទីក្រុង កៀវ និងតំបន់ជុំវិញរបស់ទីក្រុង ។  កៀវ គឺជារដ្ឋធានីនៃ ប្រទេសអ៊ុយក្រែន ហើយមានទីស្នាក់ការកណ្តាលសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែន និងបញ្ជាការយោធា។

ដំបូងឡើយ កងកម្លាំងរុស្ស៊ីដណ្តើមបានទីក្រុង និងទីក្រុងជាច្រើនដោយជោគជ័យ ក្នុងអំឡុងពេលវាយលុក។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការវាយលុកបានជាប់គាំងលើបញ្ហាភស្តុភារ និងយុទ្ធសាស្ត្រ។ ចំពេលមានការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចក្នុងការវាយលុក រុស្ស៊ីបានដកកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនចេញពីទីក្រុងគៀវ។  កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនជាបន្តបន្ទាប់បានគ្រប់គ្រងឡើងវិញលើតំបន់ដែលកាន់កាប់ដោយរុស្សីនៅតំបន់ដុនបាសក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ 2022។ 

## ឯកសារយោង
សិរិន្ធរ

**មហាចក្រីសិរិន្ធរ** (; ប្រសូត ២ មេសា ១៩៩៥) ព្រះនាមពេញ **សម្តេចព្រះកនិដ្ឋាចៅ ក្រមសម្តេចព្រះទេពរ័តនៈរាជសុតា ស្យាមបរមរាជកុមារី** () ព្រះនាមអតីត **សម្តេចព្រះចៅលូកធើ ចៅហ្វាសិរិន្ធរទេពរ័តនៈសុតា កិតិវឌ្ឍនាតុលសោភាគ្យ** () ជាព្រះធិតាទីពីររបស់ព្រះបាទភូមិពលអតុល្យតេជនិងព្រះកនិដ្ឋារបស់ព្រះបាទវជិរាលង្ករណ៍

ជនជាតិថៃជាទូទៅហៅព្រះអង្គថា "ព្រះទេព" ()​ អត្ថន័យថា "ព្រះនាងទេវតា" តំណែង​ជា​ភាសា​ថៃ​របស់​ព្រះអង្គ​គឺ​ស្មើ​នឹង​ចំណង​ជើង​ស្រី​ដែល​ធ្លាប់​កាន់​ដោយ​ព្រះបាទមហាវជិរាលង្ករណ៍ ព្រះជេដ្ឋា​របស់​ព្រះអង្គ​ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថៃ​ត្រូវ​បាន​កែប្រែ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៤ ដើម្បី​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ការ​ស្នង​តំណែង​ជា​ស្ត្រី ដូច្នេះហើយ ទើបធ្វើឱ្យទ្រង់មានសិទ្ធិឡើងសោយរាជ្យ

ជាព្រះធិតាព្រះច្បងរបស់រាជវង្ស (រួមទាំងព្រះនាងឧប្បលរ័តនៈរាជកញ្ញា ដែលរាជាភិសេកជាមួយជនបរទេស

ដោយបានក្លាយជាបុត្រីច្បងនៃរាជវង្សានុវង្ស (មិនរាប់បញ្ចូលព្រះនាងឧបុលរតនារាជកានី ដែលបានរៀបអភិសេកជាមួយជនបរទេស) តំណែងរបស់នាងគឺអាចប្រៀបបាននឹងព្រះនាងរាជវង្ស។

## ព្រះរាជប្រវត្តិ 
**កំណើត** 

**ព្រះនាង សិរិន្ធ​រ** ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៥៥ នៅ​អគារ​លំនៅឋាន​អម្ពរស្ថាន ព្រះបរមរាជវាំងឌូសិទ្ធិ។  កូនទីបីរបស់ស្តេច ភូមិពលអតុល្យតេជ និងម្ចាស់ក្សត្រី សិរិកិតិ៍។  ដោយសារ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​មាន​ព្រះរាជបុត្រ​តែ​មួយ​អង្គ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថៃ​ត្រូវ​បាន​កែប្រែ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៤ ដើម្បី​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ការ​ស្នងរាជ្យ​ជា​ស្ត្រី។  នេះបានធ្វើឱ្យ ស៊ិរិនថន គ្រងរាជ្យជាលើកទីពីរ (បន្ទាប់ពី វជិរាលង្ករណ៍) រហូតដល់ព្រះនាង Bajrakitiyabha កើតនៅឆ្នាំ 1978 ។

នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 2012 សិរិនថន ត្រូវបានសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យរយៈពេលខ្លី ដើម្បីដកប្រាក់បញ្ញើកាល់ស្យូម។ 

**ការអប់រំ** 

## កត្តិយស 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សចក្រី
ក្រូច

រូបភាពតូច| ផ្កាក្រូច និងផ្លែក្រូចនៅលើដើមឈើ
**ផ្លែក្រូច** គឺជា​ឈើ​មួយ​ពួក​មាន​ផ្លែ​ប្រកប​ដោយ​ក្លែប, កំពឹស​មាន​រស​ជូរ ឬ ផ្អែម​សម្រាប់​ប្រើ​ជា​អាហារ ឬ ជា​ប្រយោជន៍​ក្នុង​គ្រឿង​ញាំ​ភ្លា​ជាដើម ។ ក្រូច​មាន​ច្រើន​យ៉ាង : 

> ក្រូច​ថ្លុង

> ក្រូច​សើច

> ក្រូច​ឆ្មារ
រូបភាពតូច|ក្រូចក្រសាំង ឬក្រូចចងសក់
> ក្រូចក្រសាំង (ក្រូចនេះខ្លះច្រើនតែឃើញមានសម្បកក្រញាញ់ៗ មានអ្នកខ្លះគេហៅក្រូចនេះថា ក្រូច​ចង​សក់)

> ក្រូច​ឃ្វិច

> ក្រូច​ពោធិ៍សាត់ ។ល។​ ​

ដើមក្រូចជាដើមឈើ ហូប ផ្លែច្រើនជាងគេក្នុងពិភពលោក។

## ដើមកំណើត 
ក្រូចមានដើមកំណើតនៅក្នុងតំបន់មួយដែលគ្របដណ្តប់ ប្រទេសចិនភាគខាងត្បូង ភាគឦសានប្រទេសឥណ្ឌា និង មីយ៉ាន់ម៉ា   ហើយការលើកឡើងដំបូងបំផុតនៃពណ៌ទឹកក្រូចផ្អែមគឺនៅក្នុង អក្សរសិល្ប៍ចិន ក្នុងឆ្នាំ ៣១៤  មុនគ្រីស្ទសករាជ។    

## សុខភាព​ 
ផ្លែក្រូច​មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​សុខភាព​មនុស្ស​យ៉ាងច្រើន​ព្រោះ​វា​សម្បូរ​ទៅដោយ​វីតាមីន C និង A, សារធាតុ Flavonoid, អង់​ទី​អុកស៊ីដ​ង់​, កាល់ស្យូម​, ម៉ាញ៉េ​ស្យូ​ម​, ប៉ូ​តា​ស្យូ​ម​, អាហារ​សរសៃ ។​

## ក្រូច​ពោធិ៍សាត់ 
រូបភាពតូច|ក្រូចពោធិ៍សាត់|ធ្វេង
ដំណាំ​ក្រូច​ពោធិ៍សាត់ជា​ប្រភេទ​ដំណាំ​ប្រជាកសិករ​និយម​ដាំ​នៅ​តាម​បណ្តា​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​ទូទាំង​ប្រទេសតែ​ក្រូច​ពោធិ៍សាត់​ដែល​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ខ្លាំងគឺ​ក្រូចពោធិ៍សាត់​ដែល​ដាំ​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង។ សជាតិ​ក្រូចពោធិ៍សាត់មានភាព​ដាច់​ដោយ​ឡែក​។​ រដូវ​ប្រមូល​ផល​ពី​មួយ​រដូវទៅ​មួយ​រដូវ ក្រូច​ពោធិ៍សាត់ កំពុង​មាន​តម្រូវការ​ខ្ពស់​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ ជាពិសេស​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ។ ប្រជាប្រិយ​ភាព​គាំទ្រ​ពី​អ្នក​បរិភោគ​ក្នុង​ស្រុក កើន​ឡើង ស្រប​ពេល​ដែល​ដំណើរ​ការ​ចុះ​បញ្ជី​សម្គាល់​ផលិតផល​ភូមិសាស្ត្រ​លើ​ផ្លែក្រូច​ពោធិ៍សាត់​ខេត្ត​បាត់ដំបង កំពុង​បន្ត។រូបភាពតូច| ទឹកក្រូច
## របៀបហូបផ្លែក្រូច និងអត្ថប្រយោជន៍ 
ផ្លែក្រូច (Orange) ដែលមានដាំដុះច្រើន នៅប្រទេសកម្ពុជា ឃើញមាន ផ្លែក្រូចពោធិ៍សាត់  និងក្រូចក្រសាំង (ឬក្រូចចងសក់)។​ ក្នុងកថា​ខណ្ឌអំពី "របៀបហូបផ្លែក្រូច និងអត្ថប្រយោជន៍" នេះ​ មិនសំដៅលេីផ្លែក្រូចឆ្មា​ (lime) ក្រូចថ្លុង​ ក្រូចវល្លិ (passion) ឬក្រូចសេីច​ នោះទេ។

> ទឹកក្រូចល្អសម្រាប់មនុស្សគ្រប់វ័យ ប្រុស ស្រី ក្មេង ចាស់។ ចូលរួមជួយឲ្យមានសុខភាពល្អ រឹងមាំ និងអាយុវែង។

ជាធម្មតា ផ្លែឈើនេះជាផ្លែឈើមួយក្នុងចំណោមផ្លែឈើផ្សេងទៀត ដែលគេទទួលទាន ក្រោយពេលបាយ ឬក្រោយអាហារមួយពេលៗ (dessert fruit)។ ចំពោះក្រូចក្រសាំង បើមិនមានម៉ាស៊ីនសម្រាប់គាបយកទឹក អាចពិចារណា ពុះ ច្របាច់យកទឹកដោយដៃ ដោយប្រើតម្រងត្រងគ្រាប់ចេញ (បេីមាន) រួចប្រើស្លាបព្រាកោសយកសាច់ខ្លះៗដាក់ចូលបន្ថែម។

> ទឹកក្រូច ជំនួយដល់ឆ្អឹង ធ្មេញ និងការលូតលាស់ធំធាត់របស់ក្មេង

> ទឹកក្រូច លាយជាមួយនឹងទឹកឃ្មុំ សម្រាប់អ្នកមានជំងឺបេះដូង

> ហូបជាប្រចាំ សម្រាប់អ្នកដែលឧស្សាហ៍ផ្ដាសាយ

> ទឹកក្រូច លាយជាមួយនឹង ទឹកឃ្មុំ មួយស្លាបព្រាបាយ និងអំបិលបន្តិច សម្រាប់អ្នកមានជំងឺផ្លូវដង្ហើម ផ្ដាសាយ រលាកទងសួត ហឺត របេង ឬបញ្ហាក្អកមានស្លេស្មដែលពិបាកខាក

> ជួយប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ (ក្រពះពោះវៀន) ជួយឲ្យឃ្លានអាហារ

> ទឹកក្រូច លាយជាមួយនឹងទឹកឃ្មុំ សម្រាប់អ្នកដែលមានបញ្ហា ហើមពោះ ប៉ោងពោះ ដោយសារស្ទះកាកសំណល់អាហារក្នុងពោះវៀន ក្រពះពោះវៀនខ្សោយ មានចលនាយឺត ក្របន្ទោបង់ ទល់លាមក

ទឹកក្រូចត្រូវបានគេនិយាយថា ធ្វើឲ្យដេកមិនលក់ ឬរំខានដំណេក បើហូបពេលយប់។ 

~ "អាហារអាចទ្រទ្រង់សុខភាព។ ប៉ុន្តែការហូបអាហារខុស ក៏អាចប៉ះពាល់សុខភាព"   

វេជ្ជបណ្ឌិត សេង ច័ន្ទភក្ដី  
## ឯកសារយោង 
3. សៀវភៅ​ FOODS THAT HEAL, The Natural Way to Good Health របស់អ្នកប្រាជ្ញនៅឥណ្ឌា​ Dr. H. K. Bakhru (តំណភ្ជាប់សម្រាប់ទិញសៀវភៅនេះពី Website Amazon)
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ព្រះរាជពិធីបុណ្យទ្វារទសមាស

[200x250px|thumb| គំនូរ[ព្រះរាជពិធីត្រីយម្ពវាយ ត្រីបវាយ  វត្តសេនាសនារាមរាផវរវិហារ ខេត្តព្រះនគរស្រីអយុធ្យា.]]

** ព្រះរាជពិធីបុណ្យទ្វារទសមាស** ឬ  **ព្រះរាជពិធីបុណ្យដប់ពីរខែ** (  ) គឺជាព្រះរាជពិធីបុណ្យដប់ពីរខែនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ - ព្រហ្មញ្ញ សាសនា( ហិណ្ឌូសាសនា-ព្រះវេទ ) - សាសនាខ្មោច(សាសនាស្រុក) និង សាសនាអ្នកស្រុកចិន( សាសនាតាវ - សាសនាខុងជឺ )ក្នុងព្រះមហាក្សត្របុរាណ. 

## ព្រះនាមព្រះរាជពិធីបុណ្យទ្វារទសមាស
## ឯកសារយោង
ណាំខាន

រូបភាពតូច| ទន្លេណាំខានមើលឃើញនៅ ហ្លួងព្រះបាង ប្រទេសឡាវ
[ស្តាំ|រូបភាពតូច|800x800ភីកសែល| ទិដ្ឋភាពពី [ព្រះធាតុភូសុី|ភូស៊ី មើលទៅទន្លេមេគង្គ និងទទន្លេណាំខាន]]
**ទន្លេណាំខាន** (ភាសាឡាវ ÷ນ້ຳຄານ ) គឺជាទន្លេមួយនៅក្នុង ប្រទេសឡាវ ដែលជាដៃទន្លេដ៏សំខាន់នៃ ទន្លេមេគង្គ ដែលវាភ្ជាប់នៅ ហ្លួងព្រះបាង ។ 

## ឯកសារយោង
សាលសារមន្ទីរជាតិហ្លួងព្រះបាង

**សាលសារមន្ទីរជាតិហ្លួងព្រះបាង**​ ឬ **ព្រះបរមរាជវាំងហ្លួងព្រះបាង** (ឈ្មោះផ្លូវការ **ហោ ខាំ**,     ) នៅ ទីក្រុងហ្លួងព្រះបាង ប្រទេសឡាវ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ 1904 ក្នុងសម័យអាណានិគម បារាំង សម្រាប់ ព្រះបាទ ស្រីស្វាងវង្ស និងក្រុមរាជវង្សរបស់ព្រះអង្គ។ ទីតាំងសម្រាប់ព្រះរាជវាំងត្រូវបានជ្រើសរើសដើម្បីឱ្យភ្ញៀវផ្លូវការទៅកាន់ហ្លួងព្រះបាងអាចចុះពីការធ្វើដំណើរតាមដងទន្លេរបស់ពួកគេដោយផ្ទាល់នៅខាងក្រោមវាំងហើយត្រូវបានទទួលនៅទីនោះ។ បន្ទាប់ពីការសោយទីវង្គត់របស់ព្រះបាទស្រីស្វាងវង្ស  ព្រះបាទ ស្រីស្វាងវឌ្ឍនា និងក្រុមគ្រួសារ គឺជាអ្នកកាន់កាប់ព្រះបរមនេះចុងក្រោយ។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៥ របប​រាជានិយម​ត្រូវ​បាន​ផ្តួលរំលំ​ដោយ​ពួក​កុម្មុយនិស្ត ហើយ ​គ្រួសារ​រាជវង្ស ​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម ។ ព្រះរាជវាំង​ត្រូវ​បាន​ប្តូរ​ទៅ​ជា​សារមន្ទីរ​ជាតិ។

## បរិវេណ 
នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​វាំង មាន​សំណង់​ផ្សេងៗ​ទៀត​នៅ​ជុំវិញ​វាំង ដែល​រួម​មាន៖

* ផ្ទះបាយ/កន្លែងផ្ទុក
* ព្រះរាជចំណតទូក
* សាលសន្និសីទ
* ហោ ព្រះបាង
* ការិយាល័យបុគ្គលិក

មានស្រះឈូកមួយ និងកាណុងពីរនៅច្រកចូលព្រះបរមរាជវាំង។ រូបសំណាកព្រះបាទ ស្រីស្វាងវង្ស នៅខាងក្រៅសាលសន្និសីទ។

## ស្ថាបត្យកម្ម និងគ្រឿងសង្ហារិម 
## វិចិត្រសាល 

ឯកសារ:Palais-Musée.JPG|The front view of the palace
ឯកសារ:Luang Prabang Museum.jpg|The Haw Pha Bang
ឯកសារ:20171111 Luang Prabang National Museum 1327 DxO.jpg|Luang Prabang National Museum
ឯកសារ:Buddhist temple at Royal Palace in Luang Prabang.jpg|Temple at Royal Palace
ឯកសារ:La-luang-palast.jpg||

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះបរមរាជវាំងនៅឡាវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:លំនៅឋានរាជវង្សនៅឡាវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សារមន្ទីរនៅឡាវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អគារនិងរចនាសម្ព័ន្ធនៅហ្លួងព្រះបាង