សាសនានៅកូរ៉េខាងជើង

មិនមាន ស្ថិតិផ្លូវការ នៃ **សាសនានៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង** ទេ។ ជាផ្លូវការ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង គឺជា រដ្ឋដែលមិនជឿព្រះ បើទោះបីជារដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួនធានាការអនុវត្តសាសនាដោយសេរីក៏ដោយ ប្រសិនបើការអនុវត្តសាសនាមិនណែនាំកងកម្លាំងបរទេស ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋ ឬប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមដែលមានស្រាប់។ ផ្អែកលើការប៉ាន់ប្រមាណពីចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០  និង ២០០០   កូរ៉េខាងជើង ភាគច្រើនមិនគោរពសាសនា ដោយសាសនាសំខាន់ៗគឺ សាសនាសាម៉ា និង សាសនាខុនដូ ។ មានសហគមន៍តូចៗនៃ ពុទ្ធសាសនិក និង គ្រិស្តបរិស័ទ ។ ខុនដូ ត្រូវបានតំណាងនៅក្នុងនយោបាយដោយ គណបក្សនៃមិត្តវ័យក្មេងនៃផ្លូវឋានសួគ៌  ហើយត្រូវបានចាត់ទុកដោយរដ្ឋាភិបាលថាជា " សាសនាជាតិ " របស់កូរ៉េ  ដោយសារតែអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួនជា *មីនជុង* (ប្រជាប្រិយ)  និង "បដិវត្តន៍ ប្រឆាំងនឹងចក្រពត្តិនិយម " ចលនា។ 

## សាសនាសំខាន់ៗ 
### ឆុនដូនិយម 
ឆុនដូនិយម (천도교 ''Ch'ŏndogyo* ) ឬ Cheondoism ( អក្ខរាវិរុទ្ធរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ) គឺជាសាសនាមួយដែលមានឫសគល់នៅក្នុង សាម៉ា ជនជាតិដើមភាគតិច ខុងជឺ ។ វាគឺជាវិមាត្រសាសនានៃចលនា *ដុងហាក់* ("ការរៀនបូព៌ា") ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ Choe Je-u (១៨២៤-១៨៦៤) ដែលជាសមាជិកនៃគ្រួសារ yangban (អភិជន) ក្រីក្រ  ក្នុងឆ្នាំ *១៨៦០* ជាការប្រឆាំងទៅនឹងការកើនឡើងនៃ "សាសនាបរទេស",  ដែលនៅក្នុងទស្សនៈរបស់គាត់បានជ្រៀតចូលផ្នែកពុទ្ធសាសនា និងគ្រិស្តសាសនា។ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៩) ។  Choe Je-u បានបង្កើតសាសនាខុនដូ បន្ទាប់ពីត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានជាសះស្បើយពីជំងឺដោយបទពិសោធន៍របស់ *Sangje* ឬ *Haneullim* ដែលជាព្រះនៃឋានសួគ៌សកលលោកនៅក្នុង shamanism ប្រពៃណី។ 

ចលនា ដុងហាក់ មានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងចំណោមមនុស្សសាមញ្ញ ដែលនៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៦៤ រដ្ឋាភិបាល Joseon បានកាត់ទោសប្រហារជីវិត Choe Je-u ។  ចលនានេះបានរីកចម្រើន ហើយនៅឆ្នាំ ១៨៩៤ សមាជិកបានបង្កើតឱ្យមាន បដិវត្តន៍កសិករដុងហាក់ ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលរាជវង្ស។ ជាមួយនឹងការបែងចែករបស់ប្រទេសកូរ៉េក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៥ សហគមន៍ ខុនដូ ភាគច្រើននៅតែស្ថិតនៅភាគខាងជើង ដែលភាគច្រើននៃពួកគេរស់នៅ។ 

ខុនដូ គឺជាសាសនាតែមួយគត់ដែលត្រូវបានគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង។  វាមានតំណាងនយោបាយជា គណបក្សនៃមិត្តវ័យក្មេងនៃផ្លូវឋានសួគ៌  ហើយត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលចាត់ទុកថាជា " សាសនាជាតិ " របស់ប្រទេសកូរ៉េ  ដោយសារតែអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួនជា *minjung* (ប្រជាប្រិយ)  និង "បដិវត្តន៍ ប្រឆាំងនឹងចក្រពត្តិនិយម " ចលនា។ 

### លទ្ធិសាម៉ាកូរ៉េ 
សាសនា សាម៉ា កូរ៉េ ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា "Muism" (무교 *Mugyo* "សាសនា *mu* [shaman]")  ឬ "Sinism" (신교 *Singyo*, "សាសនានៃ *shin* ( Hanja  ) [gods]"),  គឺជាសាសនាជនជាតិនៃប្រទេសកូរ៉េ និងជនជាតិកូរ៉េ។  ទោះបីជាប្រើមានន័យដូចគ្នាក៏ដោយ ពាក្យទាំងពីរនេះមិនដូចគ្នាទេ៖  Jung Young Lee ពិពណ៌នាអំពី Muism ជាទម្រង់មួយនៃ ស៊ីនី - ប្រពៃណី សាម៉ា នៅក្នុងសាសនា។  ឈ្មោះផ្សេងទៀតសម្រាប់សាសនាគឺ "ស៊ីនដូ" ("신동) (신도교 *Sindogyo*, "សាសនានៃមាគ៌ានៃព្រះ")  [ ចំណាំ 1 ] ។

ជា​ភាសា​កូរ៉េ​សហ​សម័យ​ថា អាចារ្យ-បូជាចារ្យ ឬ *​មូ* ( Hanja ) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា *mudang* (    ) បើស្រី ឬ *បាកស៊ូ* បើប្រុស ទោះបីជាឈ្មោះ និងទីតាំងផ្សេងទៀតត្រូវបានប្រើក៏ដោយ។  [ កំណត់សម្គាល់ 2 ] ភាសាកូរ៉េ *mu* "shaman" គឺមានន័យដូចនឹង ភាសាចិន *wu* ដែលកំណត់បូជាចារ្យទាំងប្រុសទាំងស្រី។  តួនាទីរបស់ *មណ្ឌា* គឺដើរតួជាអន្តរការីរវាងវិញ្ញាណ ឬ ព្រះ និងយន្តហោះមនុស្ស តាមរយៈ *វៀន* (ពិធី) ស្វែងរកការដោះស្រាយបញ្ហាតាមលំនាំនៃការអភិវឌ្ឍន៍ជីវិតរបស់មនុស្ស។ 

ចំណុចកណ្តាលនៃសេចក្តីជំនឿ គឺជាជំនឿលើ *ហាណែលលីម* ឬ *ហ៊ីវ៉ាន់នីន* ដែលមានន័យថា "ប្រភពនៃសត្វទាំងអស់"  និងនៃព្រះទាំងអស់នៃធម្មជាតិ  ព្រះ ដ៏ខ្ពស់បំផុត ឬគំនិតកំពូល។  *Mu* ត្រូវបានពិពណ៌នា ដោយទេវកថា ថាជាកូនចៅរបស់ "ស្តេចសួគ៌" កូនប្រុសរបស់ "មាតាបរិសុទ្ធ [នៃស្តេចសួគ៌]" ជាមួយនឹងការបណ្តាក់ទុនជាញឹកញាប់បានឆ្លងកាត់តាមពូជពង្សរបស់សម្ដេច។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទេវកថាផ្សេងទៀតបានភ្ជាប់មរតកនៃជំនឿប្រពៃណីទៅនឹង Dangun ដែលជាកូនប្រុសរបស់ស្តេចសួគ៌ា និងជាអ្នកផ្តួចផ្តើមនៃប្រជាជាតិកូរ៉េ។ 

Muism កូរ៉េមានភាពស្រដៀងគ្នាជាមួយចិន Wuism,  សាសនាជប៉ុន សិនតូ និងជាមួយប្រពៃណីសាសនា ស៊ីបេរី ម៉ុងហ្គោលី និង ម៉ាន់ជូរី ។  ដូចដែលបានគូសបញ្ជាក់ដោយការសិក្សាផ្នែកនរវិទ្យា ព្រះដូនតាកូរ៉េ Dangun មានទំនាក់ទំនងជាមួយ Ural-Altaic Tengri "ឋានសួគ៌" ដែលជាអ្នកប្រាជ្ញ និងព្រះអង្គម្ចាស់។   *mudang* ស្រដៀងទៅនឹង *miko* ជប៉ុន និង Ryukyuan *yuta* . Muism បានបញ្ចេញឥទ្ធិពលលើសាសនាថ្មីរបស់កូរ៉េមួយចំនួន ដូចជា ខុនដូ នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង។ យោងតាម ការសិក្សាសង្គមវិទ្យា ផ្សេងៗ ព្រះវិហារគ្រិស្តសាសនាជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េបានប្រើប្រាស់ការអនុវត្តដែលមានឫសគល់នៅក្នុងសាសនា សាម៉ា ដោយសារតែទ្រឹស្ដីសាម៉ានីរបស់កូរ៉េមានភាពស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្រិស្តសាសនា។ 

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨៩០ ដែលជាឆ្នាំងងឹតនៃនគរ Joseon អ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាប្រូតេស្ដង់បានទទួលឥទ្ធិពលយ៉ាងសំខាន់ ហើយបានដឹកនាំ អារក្ស នៃសាសនាប្រពៃណីតាមរយៈសារព័ត៌មាន ហើយថែមទាំងបានអនុវត្តយុទ្ធនាការនៃការគាបសង្កត់លើសាសនាក្នុងតំបន់។  សុន្ទរកថារបស់ប្រូតេស្តង់នឹងមានឥទិ្ធពលលើការប៉ុនប៉ងបន្ថែមទៀតដើម្បីលុបបំបាត់ Muism ។  

### គ្រិស្តសាសនា 
រូបភាពតូច|វិហារ Changchung ដែលជាកន្លែងអង្គុយនៃ ភូមិភាគរ៉ូម៉ាំងកាតូលិកនៃទីក្រុងព្យុងយ៉ាង
រូបភាពតូច|ព្រះវិហារនៃព្រះត្រីឯកដែលផ្តល់ជីវិត នៃ ព្រះវិហារគ្រិស្តអូស្សូដក់របស់រុស្ស៊ី នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង
រូបភាពតូច|អ្នកចូលរួមនៅ វិហារប្រូតេស្តង់ Bongsu ក្នុងទីក្រុងព្យុងយ៉ាង
គ្រិស្តសាសនា (     ) បានក្លាយជាការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសកូរ៉េចាប់ពីចុងសតវត្សទី ១៨ ដល់សតវត្សទី ១៩ ។ អ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាកាតូលិកដំបូងបានមកដល់នៅឆ្នាំ ១៧៩៤ មួយទសវត្សរ៍បន្ទាប់ពីការត្រឡប់មកវិញរបស់ Yi Sung-hun អ្នកការទូតម្នាក់ដែលជាជនជាតិកូរ៉េដំបូងគេដែលបានទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹកនៅ ទីក្រុងប៉េកាំង ។  ទ្រង់បានបង្កើតចលនាគ្រិស្តសាសនានៅឧបទ្វីប។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សំណេររបស់បេសកជន Jesuit លោក Matteo Ricci ដែលស្នាក់នៅក្នុងតុលាការអធិរាជក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ត្រូវបាននាំយកទៅប្រទេសកូរ៉េរួចហើយពីប្រទេសចិនក្នុងសតវត្សទី ១៧ ។ អ្នកប្រាជ្ញនៃ *Silhak* ("ការរៀនអនុវត្ត") ត្រូវបានទាក់ទាញដល់គោលលទ្ធិកាតូលិក ហើយនេះគឺជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ការរីករាលដាលនៃជំនឿកាតូលិកនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៧៩០ ។  ការជ្រៀតចូលនៃគំនិតបស្ចិមប្រទេស និងសាសនាគ្រឹស្តនៅប្រទេសកូរ៉េ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា *Seohak'' ("ការរៀនលោកខាងលិច")។ ការសិក្សាមួយនៅឆ្នាំ ១៨០១ បានរកឃើញថាជាងពាក់កណ្តាលនៃគ្រួសារដែលបានប្តូរទៅសាសនាកាតូលិកត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងសាលា Silhak ។  ភាគច្រើនដោយសារតែអ្នកប្រែចិត្តជឿមិនព្រមធ្វើពិធីសាសនាបុព្វបុរសខុងជឺ រដ្ឋាភិបាល Joseon បានហាមឃាត់ការផ្សព្វផ្សាយសាសនាគ្រឹស្ត។ អ្នកកាន់សាសនាកាតូលិកមួយចំនួនត្រូវបានប្រហារជីវិតនៅដើមសតវត្សទី ១៩ ប៉ុន្តែច្បាប់រឹតបន្តឹងមិនត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងតឹងរ៉ឹងទេ។

អ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាប្រូតេស្តង់បានចូលប្រទេសកូរ៉េក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨៨០ ហើយរួមជាមួយពួកបូជាចារ្យកាតូលិក បានប្រែក្លាយជនជាតិកូរ៉េមួយចំនួនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ នៅពេលនេះដោយមានការគាំទ្រយ៉ាងច្បាស់លាស់ពីរដ្ឋាភិបាលរាជវង្ស។  អ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនា មេតូឌីស និង ប្រេេសប៊ីធើរៀន បានជោគជ័យជាពិសេស។ ពួកគេបានបង្កើតសាលារៀន សាកលវិទ្យាល័យ មន្ទីរពេទ្យ និងមណ្ឌលកុមារកំព្រា ហើយបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងទំនើបកម្មនៃប្រទេស។  ក្នុងអំឡុងពេលនៃការកាន់កាប់អាណានិគមរបស់ជប៉ុន គ្រិស្តបរិស័ទស្ថិតនៅក្នុងជួរមុខនៃការតស៊ូទាមទារឯករាជ្យ។ កត្តាដែលរួមចំណែកដល់ការរីកចំរើននៃសាសនាកាតូលិក និងប្រូតេស្តង់ រួមមានស្ថានភាពពុកផុយនៃព្រះពុទ្ធសាសនាកូរ៉េ ការគាំទ្ររបស់ឥស្សរជនបញ្ញា និងការលើកទឹកចិត្តដល់ការគាំទ្រខ្លួនឯង និងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងក្នុងចំណោមសមាជិកនៃព្រះវិហារកូរ៉េ ហើយទីបំផុតការកំណត់អត្តសញ្ញាណនៃសាសនាគ្រឹស្តជាមួយនឹងជាតិនិយមកូរ៉េ។ 

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងបានធ្វើការបកប្រែព្រះគម្ពីរផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្លួន ដែលចាប់តាំងពីពេលនោះមកត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាភាគខាងត្បូងដែលព្យាយាមផ្សាយដំណឹងល្អពីភាគខាងជើង។    នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ វាបានក្លាយទៅជាជាក់ស្តែងថា គ្រីស្ទបរិស័ទមានសកម្មភាពនៅក្នុងក្រុមឥស្សរជនរដ្ឋាភិបាល។  ក្នុងឆ្នាំនោះ ព្រះវិហារថ្មីចំនួនបី ប្រូតេស្តង់ពីរ និងកាតូលិកមួយត្រូវបានបើកនៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។  ចំនួនអ្នកកាន់សាសនាគ្រិស្តកូរ៉េខាងជើងដែលទៅព្រះវិហារច្រើនជាងពីរដងនៅចន្លោះទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០ ដែលមានរដ្ឋមន្ត្រីសរុបសាមសិបនាក់ និងមន្ត្រីព្រះវិហារចំនួន ៣០០ នាក់។  សមាគមថ្មីនៃរ៉ូម៉ាំងកាតូលិកត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៨៨។ គ្រូគង្វាល ប្រូតេស្តង់ជនជាតិកូរ៉េខាងជើងម្នាក់បានរាយការណ៍នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំឆ្នាំ ១៩៨៩ នៃ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិនៃសាសនាចក្រ នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនថាប្រទេសរបស់គាត់មានប្រូតេស្តង់ ១០,០០០ និងកាតូលិក ១,០០០ ដែលបានថ្វាយបង្គំនៅក្នុងក្រុមជំនុំចំនួន ៥០០ ។ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ចំនួន​គ្រិស្តសាសនិក​សរុប​ក្នុង​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​ត្រូវ​បាន​គេ​ប៉ាន់​ស្មាន​ថា​មាន​មិន​លើស​ពី​កន្លែង​ណាមួយ​ចន្លោះ​ពី ១២.០០០ ទៅ ១៥.០០០ នាក់។  នៅឆ្នាំ ១៩៩២ និង ១៩៩៤ អ្នកផ្សាយដំណឹងល្អជនជាតិអាមេរិក Billy Graham បានទៅលេងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង។ គាត់​បាន​ជួប​លោក Kim Il-sung ដោយ​បាន​ផ្តល់​ព្រះគម្ពីរ​ដល់​គាត់ ហើយ​បាន​អធិប្បាយ​នៅ ​សាកលវិទ្យាល័យ Kim Il-sung ។ នៅឆ្នាំ ២០០៨ កូនប្រុសរបស់គាត់ ឈ្មោះ Franklin Graham បានមកលេងប្រទេសនេះ។   នៅឆ្នាំ ១៩៩១ កូរ៉េខាងជើងបានអញ្ជើញសម្តេចប៉ាបឱ្យទៅទស្សនកិច្ច។  ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ រដ្ឋាភិបាលបានអញ្ជើញ សម្តេចប៉ាប ហ្វ្រង់ស៊ីស ឱ្យមកទស្សនកិច្ច។  នៅចុងឆ្នាំ ២០១៨ ទីក្រុង Metropolitan Hilarion Alfeyev នៃ វិហារគ្រិស្តអូស្សូដក់របស់រុស្ស៊ី បានទៅលេងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ជួបជាមួយមន្ត្រី និងដឹកនាំសេវាកម្មនៅ ព្រះវិហារនៃព្រះត្រីឯកដែលផ្តល់ជីវិត នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ 

គ្រិស្តសាសនិកកូរ៉េខាងជើងត្រូវបានតំណាងជាផ្លូវការដោយ សហព័ន្ធគ្រិស្តសាសនាកូរ៉េ ដែលជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការទំនាក់ទំនងជាមួយព្រះវិហារ និងរដ្ឋាភិបាលនៅបរទេស។ នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង មានអគារព្រះវិហារចំនួនប្រាំ៖  វិហារ កាតូលិក Changchung Cathedral ព្រះវិហារ ប្រូតេស្តង់ បីត្រូវបានសម្ពោធនៅឆ្នាំ ១៩៨៨ ក្នុងវត្តមានរបស់មន្ត្រីព្រះវិហារ កូរ៉េខាងត្បូង និងព្រះវិហារគ្រិស្ត អូស្សូដក់របស់រុស្ស៊ី បានបូជានៅឆ្នាំ ២០០៦ ។ 

សាកលវិទ្យាល័យ Pyongyang University of Science and Technology ដែលត្រូវបានគាំទ្រជាអន្តរជាតិ ដែលបានបើកនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ដំណើរការជាមួយនឹងសីលធម៌គ្រីស្ទាន។  ក្រុមជំនួយគ្រិស្តបរិស័ទ រួមទាំង គណៈកម្មាធិការសេវាកម្មមិត្តអាមេរិក គណៈកម្មាធិការកណ្តាល Mennonite មូលនិធិ Eugene Bell និង អង្គការទស្សនៈពិភពលោក អាចប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសនេះ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើពិធីសាសនាឡើយ។   

នៅឆ្នាំ ២០១៦ បុណ្យណូអែលត្រូវបានប្រារព្ធនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែជាមួយនឹងសម្លេងសាសនាបានធ្លាក់ចុះ។  ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ក្រុមប្រឹក្សាសាសនាកូរ៉េខាងជើងបានផ្ញើសារបុណ្យណូអែលទៅកាន់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដែលបង្ហាញពីបំណងប្រាថ្នាថាអ្នកជឿទាំងសងខាង "ដើរទន្ទឹមគ្នាឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព និងការបង្រួបបង្រួម ដែលពោរពេញទៅដោយពរជ័យដោយ ព្រះគ្រីស្ទ ជាព្រះអម្ចាស់"។ 

កូរ៉េ​ខាងជើង​ជាប់​លេខ​មួយ​ក្នុង​បញ្ជី​ឃ្លាំមើល​ពិភពលោក Open Doors ឆ្នាំ ២០២៥ ដែលជា​ចំណាត់ថ្នាក់​ប្រចាំឆ្នាំ​នៃ​ប្រទេស​ទាំង ៥០ ដែល​គ្រិស្តបរិស័ទ​ប្រឈមមុខ​នឹង​ការ​បៀតបៀន​ខ្លាំង​បំផុត​។ 

### ឥស្លាម 
មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ Pew បានប៉ាន់ប្រមាណថា មានអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមចំនួន ៣០០០ នាក់នៅក្នុង ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ដែល ជាការកើនឡើងពីចំនួន ១,០០០ នាក់ក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ វិហារឥស្លាមទំនងជាត្រូវបានសាងសង់ឡើងសម្រាប់បុគ្គលិកស្ថានទូត ប៉ុន្តែការចូលទស្សនាដោយជនបរទេសផ្សេងទៀតក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាអាចធ្វើទៅបានផងដែរ។ 

កូរ៉េខាងជើង​មាន​ប្រទេស​ភាគច្រើន​កាន់​សាសនា​ឥស្លាម​ជាច្រើន​ស្ថានទូត​ដូចជា​ប៉ាឡេស្ទីន អេហ្ស៊ីប ប៉ាគីស្ថាន ស៊ីរី ឥណ្ឌូនេស៊ី និង​ម៉ាឡេស៊ី​នៅ ​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង ។

## លេខយោង 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Korean-language text
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations