open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ការប្រាស្រ័យទាក់ទងអន្តរបុគ្គល

**ការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាអន្តរបុគ្គល**ជាសិល្បះនៃការនិយាយពិភាក្សា ឬជាការបញ្ជូនការយល់ដឹង រវាងមនុស្សម្នាក់ទៅកាន់
មនុស្សម្នាក់ទៀត ឬ ច្រើននាក់ ។
ដំណាក់កាលចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនង ៖
–ការស្វាគមន
–ស្វែងរកកន្លែងសមរម្យដើម្បីចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនង
–ណែនាំឈ្មោះ តួនាទី ការទទួលខុសត្រូវ និងលទ្ធភាពដែលខ្លួនអាចធ្វើបាន
–ប្រាប់ពីគោលបំណងនិងពេលវេលានៃការធ្វើទំនាក់ទំនង
–ការរក្សាការសំងាត់
–ការកត់ត្រាអាចប្រព្រិត្តទៅបានដោយការសុំអនុញាតិពីគាត់ ឬ ប្រាប់ពីហេតុផលច្បាស់លាស់ថា ហេតុទើបមានការកត់ត្រានេះ
–នៅក្នុងការធ្វើទំនាក់ទំនងត្រូវស្វែងយល់ថា ហេតុអ្វីបានជាគាត់ស្វែងរកជំនួយ ឬត្រូវការអោយយើងជួយ ?
–តើការស្វែងរកជំនួយនេះដោយស្មាក់ចិត្តដែរឬទេ?
–បង្កើតការសន្ទនា និង​បង្កើតបរិយាកាសទុកចិត្ត និងយល់ចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក
ដំណាក់កាលធ្វើការជាមួយគ្នា ៖
–ការស្វែងយល់​ និងការបញ្ចេញបញ្ហា ដែលមាននៅក្នុងចិត្ត
–ការផ្តោះប្តូយោបល់ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយសមស្រប
ដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃការធ្វើទំនាក់ទំនង ៖
–គាត់អាចមានអារម្មណ័ធូស្រាល ឬអាចនៅតឹងតែង តែក៏មានដំណោះស្រាយថ្មីៗសំរាប់យកទៅវិភាគពិចារណា
–ប្រើវិធីដោះស្រាយថ្មីទៅនិងបញ្ហាដែលមាន
–គាត់បានទទួលការថែរទាំ ព្យាបាល ឬអន្តរាគមន៍តាមគោលបំណងនិងផែនការ ។
–ការណាត់ជួបនៅពេលក្រោយទៀតបើសិនជាមាន
–ការថ្លែងអំណរគុណចំពោះការសហការណ៍របស់គាត់
ឧបស័ក្តក្នុងការធ្វើទំនាក់ទំនង ៖
–ភាសា រួមបញ្ចូលទាំងភាសាបច្ចេកទេស ដែលអ្នកទទួលមិនយល់ 
–ស្ថានភាពឬឋានះ
–ទីកន្លែងពិបាក ឧះ អ៊ូរអរ  បញ្ហាសុវត្ថិភាព
–មិនមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់
–បញ្ហាភេទ (មានការពិបាកសំរាប់នារី ឬបុរសក្នុងការពិភាក្សារឿងរ៉ាវផ្សេងៗ
–បរិយាកាសមិនអំណោយផល
–ប្រពៃណីផ្សេងគ្នា
–មិនមានមធ្យោបាយទំនាក់ទំនង ឬមិនសមស្រប  ឧះ វិទ្យុទាក់ទង
–សំពាធនយោបាយ
–ឥរិយាបទមិនល្អ
–មិនយកចិត្តទុកដាក់
–គ្មានចិត្តចង់
–ពត៌មានមិនច្បាស់លាស់
–មិនមែនជាប្រធានបទដែលគាត់ចង់ពិភាក្សា
–គោលបំណាង និងការសង្ឃឹមទុកមិនត្រូវគ្នា
–ភាសាកាយ
–មិនមានលទ្ធភាពក្នុងការនិយាយ
–ទទួលពត៌មានដោយមានជំរើស
–ស្ថានភាពនៃការអប់រំ ឬ ចំណេះដឹង
–ស្ថានភាពអារម្មណ៍
–ស្ថានភាពសុខភាព
–ការនិយាយកាត់
ចំណុចសំខាន់​ ៖  គិតសិន មុនពេលនិយាយ

1. អ្នកផ្តល់គួរអនុវត្តន៍ ៖
• គិតពីអ្វីដែលយើងចង់ប្រាស្រ័យទាក់ទង
• ផ្តល់សារ/ពត៌មានខ្លី ហើយច្បាស់
• ពិនិត្យឡើងវិញថាតើអ្នកទទួលបានយល់ហើយឬនៅ
• មិនត្រូវធ្វើការសន្និដ្ឋាន
2. អ្នកទទួលគួរអនុវត្តន៍ ៖
• ផ្តោតអារម្មណ៍
• មិនត្រូវសរុបសេចក្តីភ្លាមៗ
• សួរសំណួរ ដើម្បីបញ្ជាក់រឿងដែលពុំទាន់យល់ច្បាស់
• ត្រួតពិនិត្យឡើងវិញថាតើយល់គ្រប់គ្នាហើយឬនៅ
3. ប្រភេទនៃទំនាក់ទំនង ៖
• ទំនាក់ទំនងដោយប្រើពាក្យសំដី 
• ទំនាក់ទំនងដោយមិនប្រើពាក្យសំដី
4. ចំណុចសំខាន់ៗដែលត្រូវការ សំរាប់ប្រាស្រ័យទាក់ទងអោយមានប្រសិទ្ធភាពគឺ ៖
• ទំនាក់ទំងល្អ
• ភាពបើកចំហរ និងជីនឿ
• រួមចំណែកការយល់ចិត្ត ឬឆន្ទះ និងសមត្ថភាពក្នុងការពិនិត្យរឿងរ៉ាវឡើងវិញ
• សមត្ថភាពលើការយល់នូវពត៌មានទាំងអស់ដែលត្រូវបានបញ្ជូន មិនមែនយល់តែពាក្យពេចន៍ទេ
5. ទំនាក់ទំនងដោយប្រើពាក្យសំដី ៖
• ប្រើភាសាសាមញ្ញ  
• មានការលើកទឹកចិត្ត
• និយាយពីចំនុចសំខាន់ៗឡើង
• ការស្វែងរកបញ្ហា និង ផ្តល់នូវដំណោះស្រាយ
• សង្ខេបសាច់រឿងឡើងវិញ
• ការសាកសួរសំនួរ ៖ ដោយប្រើសំនួរបិទ / ដោយប្រើសំនួរបើក
6. ទំនាក់ទំនងដោយមិនប្រើពាក្យសំដី ៖
• ស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់
• ប្រើកែវភែ្នកសំឡឹង
• ប្រើកាយវិការ
• ប្រើជំហរនៃរាងកាយ (ស្ថានភាព ឈរ.....អង្គុយ....)
• សភាពនៃសំលេង 
• ភាពស្ងៀមស្ងាត់
• ការបង្ហាញតាមរយះទឹកមុខ
• ការប៉ះ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការទំនាក់ទំនងរបស់មនុស្ស
ពោធិសាត់

**ពោធិសាត់** គឺជាទីរួមខេត្តនៃខេត្តពោធិ៍សាត់ ប្រទេសកម្ពុជា ។ ឈ្មោះរបស់ខេត្តបានមកពីប្រភេទដើមពោធិ៍។  ក្រុងនេះស្ថិតនៅមាត់ទន្លេពោធិសាត់ ។ ទីក្រុង​នេះ​ល្បី​ថា​ជា​កន្លែង​នៃ​ទេវកថា *​អ្នក​តា* ​នៃ ​ឃ្លាំងមឿង នាសតវត្សរ៍​ទី​១៦។

## កំណត់ចំណាំ
អនុគមន៍ប៉ោង

នៅក្នុងគណិតវិទ្យា, អនុគមន៍ដែលមានតំលៃពិត f(x) ត្រូវបានអោយនិយមន័យនៅលើចន្លោះ(ឬនៅក្នុងចន្លោះសំនុំរងនៃលំហវ៉ិចទ័រ)ត្រូវបានហៅថាអនុគមន៍ប៉ោងប្រសិនបើមានពីរចំនុច x_1 និង x_2 ស្ថិតក្នុងដែនកំនត់ X និងចំពោះ t\in (0, 1) ផ្ទៀងផ្ទាត់ៈ

f(tx_1+(1-t)x_2)\leq tf(x_1)+(1-t)f(x_2)

អនុគមន៍ f ជាអនុគមន៍ប៉ោងដាច់ខាតប្រសិនបើ

f(tx_1+(1-t)x_2)

ចំពោះគ្រប់ t\in (0, 1) និងចំពោះ x_1\neq x_2
ខៀវ ពណ្ណារី

## ប្រវត្តិសង្ខេប 
:
អ្នកស្រី **ខៀវ ពណ្ណារី** ជា​ភរិយា​ដំបូង​របស់​ប៉ុលពត ជាបងស្រី របស់អ្នកស្រី ខៀវ ធីរិ់ទ្ធ និង​ជា ប​ងថ្លៃរបស់លោក អៀង សារី។ អ្នកស្រី ខៀវ ពណ្ណារី កើតនៅឆ្នាំ​ 1920​ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។
ចំនែកឯប្អូនស្រីរបស់គាត់ អ្នកស្រីអៀង ធីរិទ្ធ កើតនៅទី ១០ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៣០​។ ឪពុករបស់ គាត់គឺជាអ្នកកាត់ក្ដី នៅក្នុងប្រទេស​ កម្ពុជាហើយបានបោះបង់គ្រួសារចោលក្នុងកំឡូង សង្គ្រាម លោកលើកទីពីរ ដែលបានរត់ទៅជាមួយនឹងព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីនៃប្រទេសកម្ពូជា ដែលជាគ្រូសារសម្ងាត់មួយ។ គាត់បានចូលសិក្សានៅវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ។ ប្អូនស្រី របស់ អ្នកស្រី,អ្នកស្រី ខៀវ​ ធីរិទ្ធ
និងស្វាមីរបស់ពូកគាត៉ លោក អៀង សារី និង​ លោក​ សាឡុត ស(ប៉ុល​ ពត)ក៏បានចូលរួមដែរ។ អ្នកស្រី ខៀវ ពណ្ណារី គឺជាស្រ្តីកម្ពុជាទីមួយដែលបាន ទទូលសញ្ញាប័ត្របរិញ្ញាត្រី។
 នៅខែមិថុនា១៩៧០ នៅជំរុំ K-12 តំបន់ចុងខាងត្បូង ផ្លូវវលំហូជីមិញ ប៉ុលពតលែងមានអង្គរក្សយួនទៀតហើយ។ រួមដំណើរដោយសមមិត្ត ពាង និងអង្គរក្សខ្មែរពីររូប ខៀវប៉ុណ្ណរីបានធ្វើដំណើរថ្មើជើងនៅក្នុងតំបន់អាត់តាពើខាងត្បូងប្រទេសលាវ។
 ខៀវប៉ុណ្ណារី ចាប់ផ្ដើមមានអាកប្បកិរិយាមិនប្រក្រតីនៅពេលគាត់ស្នាក់នៅទីក្រុងប៉េកាំង។មន្ត្រីចិនម្នាក់ដែលបានជួបគាត់បានសង្កេតឃើញថាគាត់ស្អប់យួនជាខ្លាំងហើយមិនចង់ឮអ្នកណានិយាយពាក្យថា"យួន" នៅនឹងមុខគាត់។ពេលគាត់ធ្វើដំណើរទៅហាណូយជំងឺគាត់បានធ្លាក់ដល់ថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដែលគេត្រូវសែងគាត់តាម អង្រឹងស្នែង(civière)ក្នុងប៉ុន្មានសប្តាហ៍នៃការធ្វើដំណើរចុងក្រោយរបស់គាត់
## ការចាកចេញទៅប៉ារីស និងវិលត្រលប់មកវិញ 
:
នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៤០ គាត់បានចាកចេញ ពីប្រទេសកម្ពុជា ជាមួយនឹងប្អូនស្រី របស់គាត់(ដែលកំពុងជាប់រវល់ជាមូយលោក អៀង សារី) ទៅកាន់ទីក្រុង ប៉ារីស ដើម្បី សិក្សា ផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ។ នៅក្នុង ទីក្រុងប៉ារីស អ្នកស្រីខៀវ ធីរិទ្ធបានរៀបការ ជាមួយនឹង លោក អៀង សារី នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥០​ ហើយបានប្តូរ​ឈ្មោះទៅជា អៀង ធីរិទ្ធ។ពេល ដែលអ្នកស្រី ខៀវ ពណ្ណារី​ ត្រលប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ អ្នកស្រី បានរៀបការជាមួយនឹង លោក សាឡាត់សាល (ប៉ុល ពត)នៅក្នុង ម៉មតូចនៃប្រាសាទមួយ។ ក្រោយមកនោឆ្នាំ ១៩៥៦បងប្អូនស្រីទាំងពីររួមជាមួយ នឹងស្វាមីរបស់ពូកគេបានក្លាយ អ្នកនយោបាយប្រឆាំងទាំងបូននៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានការចូលរួមនិងដឹកនាំដោយអ្នកស្រី ជាង ឃ្វីង ដែលជាអ្នកនយោបាយ គម្មុយនីស។ អ្នកស្រី ពណ្ណារី បានត្រលប់ទៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិដើម្បីធ្វើជាគ្រូបង្រៀន។ កំឡុងពេលដែលប្ដីរបស់គាត់ធ្វើជាគ្រូបង្រៀននៅមហាវិទ្យាល័យឯកជនថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា ចម្រើនវិជ្ជាដែរ។​ ចំនែកឯសកម្មភាពនយោបាយរបស់គាត់វិញ គឺត្រូវបានបាត់បង់ទៅហើយ។​ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្ដី អ្នកស្រីគឺជាលេខាធិការមួយរូបនៅក្នុងគណបក្សមួយក្នុងខេត្តកំពង់ធំ១៩៩៣ និងជាប្រធានសមាគមន៍ ស្រ្តីកម្ពុជា១៩៧៦។ដោយឡែកក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥អ្នកស្រីពណ្ណារី កាន់តែបង្ករភាពអុកឡុកយ៉ាងខ្លាំងឡើងៗពីរជម្ងឺបែកស្មារតី(បែកកម្មដ្ឋាន)បន្ទាប់មកជម្ងឺនេះកាន់តែធ្វើអោយគាត់គិតរវើររវាយ រហូតធ្វើអោយគាត់មានគំនិតគិតឃើញថាមានគេលួចធ្វើឃាតគាត់ និងប្ដីរបស់គាត់។

## ការលើកលែងទោស 
:
នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩រូបអ្នកស្រី និងប៉ុល​ ពត បានលែងលះគ្នាហើយប្ដីរបស់អ្នកស្រីក៏បានយកប្រពន្ធថ្មីមួយទៀត។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ អ្នកស្រី ពណ្ណារី ព្រមទាំងគ្រួសាររបស់ប្អូនអ្នកស្រីគឺត្រួវបានដើមចោទរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើកលែលទោសជាសាធារណ។អ្នកស្រី ពណ្ណារី គឺត្រូវបានថែរក្សាដោយប្អូនស្រី និងប្អូនថ្លៃរបស់គាត់ លោក អៀង សារី។ 
## ការទទួលមរណភាព 
:
គាត់បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ០១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ ក្នុងក្នុងក្រុងប៉ៃលិន។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរក្រហម
ផែនទី​តំបន់

{{Image label begin|image=WorldMap.svg|width={}|float={}}} 
{{Image label small|x=0.48|y=0.49|scale={}|text=**អង់តាកទិក**}}
{{Image label small|x=0.795|y=0.3425|scale={}|text=**អូសេអានី**}}
{{Image label small|x=0.5225|y=0.2125|scale={}|text=**អាហ្វ្រិក**}}
{{Image label small|x=0.6775|y=0.0675|scale={}|text=**អាស៊ី**}}
{{Image label small|x=0.510|y=0.075|scale={}|text=**អឺរ៉ុប**}}
{{Image label small|x=0.1825|y=0.135|scale={}|text=**អាមេរិកខាង​ជើង**}}
{{Image label small|x=0.29|y=0.31|scale={}|text=**អាមេរិកខាង​ត្បូង**}}
{{Image label small|x=0.0975|y=0.23|scale={}|text=**មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក**}}
{{Image label small|x=0.89|y=0.16|scale={}|text=**មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក**}}
{{Image label small|x=0.4075|y=0.28|scale={}|text=**មហាសមុទ្រអង់តាកទិក**}}
{{Image label small|x=0.67|y=0.3|scale={}|text=**មហា​សមុទ្រឥណ្ឌា**}}
{{Image label small|x=0.5|y=0.45|scale={}|text=**មហា​សមុទ្រ​ភាគ​ខាង​ត្បូង**}}
{{Image label small|x=0.6|y=0.03|scale={}|text=**មហា​សមុទ្រ​អាក់ទិក**}}
{{Image label small|x=0.5450|y=0.1900|scale={}|text=មជ្ឈឹមបូព៌ា}}
{{Image label small|x=0.26|y=0.1925|scale={}|text=ការីប៊ីន}}
{{Image label small|x=0.6525|y=0.10|scale={}|text=អាស៊ីកណ្ដាល}}
{{Image label small|x=0.7575|y=0.1375|scale={}|text=អាស៊ី​ខាង​កើត}}
{{Image label small|x=0.745|y=0.105|scale={}|text=អាស៊ី​ខាង​ជើង}}
{{Image label small|x=0.655|y=0.18|scale={}|text=អាស៊ីខាងត្បូង}}
{{Image label small|x=0.765|y=0.2375|scale={}|text=អាស៊ីអាគ្នេយ៍}}
{{Image label small|x=0.60|y=0.15|scale={}|text=អាស៊ីនិរតី}}
{{Image label small|x=0.865|y=0.3175|scale={}|text=អូស្ត្រាលី}}
{{Image label small|x=0.87|y=0.2775|scale={}|text=មេឡា​ណេស៊ី}}
{{Image label small|x=0.905|y=0.23|scale={}|text=មីក្រូ​ណេស៊ី}}
{{Image label small|x=0.01|y=0.2725|scale={}|text=ប៉ូលី​ណេស៊ី}}
{{Image label small|x=0.2|y=0.215|scale={}|text=អាមេរិកកណ្ដាល}}
{{Image label small|x=0.225|y=0.26|scale={}|text=អាមេរិកឡាទីន}}
{{Image label small|x=0.205|y=0.09|scale={}|text=អាមេរិកខាង​ជើង}}
{{Image label small|x=0.285|y=0.2275|scale={}|text=អាមេរិក}}
{{Image label small|x=0.5025|y=0.24|scale={}|text=អាមេរិកកណ្ដាល}}
{{Image label small|x=0.58|y=0.245|scale={}|text=អាមេរិកខាង​កើត}}
{{Image label small|x=0.48|y=0.15|scale={}|text=​អាហ្វ្រិកខាង​ជើង}}
{{Image label small|x=0.5175|y=0.3125|scale={}|text=អាហ្វ្រិកខាង​ត្បូង}}
{{Image label small|x=0.4350|y=0.2050|scale={}|text=អាហ្វ្រិកខាង​លិច}}
{{Image label small|x=0.505|y=0.095|scale={}|text=អឺរ៉ុបកណ្ដាល}}
{{Image label small|x=0.57|y=0.08|scale={}|text=អឺរ៉ុបខាង​កើត}}
{{Image label small|x=0.46|y=0.045|scale={}|text=អឺរ៉ុបខាង​ជើង}}
{{Image label small|x=0.5200|y=0.1300|scale={}|text=​អឺរ៉ុបខាង​ត្បូង}}
{{Image label small|x=0.42|y=0.0925|scale={}|text=អឺរ៉ុបខាង​លិច}}

## See also
*World/Clickable world map
អនុគមន៍​ដឺក្រេ​ទី​បួន​

ក្នុង​គណិតវិទ្យា អនុគមន៍​ដឺក្រេ​ទី​៤ ជាអនុគមន៍​ដែល​មាន​រាង

:f(x)=ax^4+bx^3+cx^2+dx+e \,

ដែល *a* ជា​ចំនួន​ខុស​ពី​សូន្យ។ គេ​ហៅ​អនុគមន៍​នេះ​មួយ​បែប​ទៀត​ថា ពហុធា​ដឺក្រេ​ទី​៤។ អនុគមន៍​ប៊ីការេ ជា​ករណី​ពិសេស​នៃ​អនុគមន៍​នេះ ដែល​មាន​រាង

:ax^4+bx^2+c, \,

ដោយ​យក \ f(x)=0 យើង​ទាញ​បាន​សមីការ​ដឺក្រេ​ទី​៤ ដែល​មាន​រាង៖

:ax^4+bx^3+cx^2+dx+e=0 \,
ដែល \ a\ne 0 ។

ដេរីវេ​នៃ​អនុគមន៍ដឺក្រេ​ទី​៤ ជាអនុគមន៍​ដឺក្រេ​ទី​បី។

ដោយ​អនុគមន៍​ដឺក្រេ​ទី​៤ ជា​ពហុធា​មាន​ដឺក្រេ​គូ នោះ​អនុគមន៍​នេះ​មាន​លីមីត​ដូចគ្នា​ពេល​អថេរ​ខិត​ទៅ​រក​បូក​ឬ​ដក​អនន្ត។ បើ \ a វិជ្ជមាន​នោះ​ អនុគមន៍កើន​ទៅ​រក​បូក​អនន្ត​នៅ​ពេល​អថេរខិត​ទៅ\ \pm \infty ហើយ​ដូច្នេះ​អនុគមន៍​មាន​តម្លៃ​តូច​បំផុត​មួយ។ បើ \ a អវិជ្ជមាន​នោះ​ អនុគមន៍ខិត​​ទៅ​រក​ដក​​អនន្ត​នៅ​ពេល​អថេរខិត​ទៅ\ \pm \infty ហើយ​ដូច្នេះ​អនុគមន៍​មាន​តម្លៃ​ធំ​​បំផុត​មួយ។ 

ដឺក្រេ​ទី៤ ជា​ដឺក្រេ​ខ្ពស់​បំផុត​ដែល​គេអាច​ដោះស្រាយ​រក​ឫសរ៉ាឌីកាល់​​របស់​ពហុធា​មួយ ក្នុង​ករណី​ជា​ទូទៅ​បាន (មាន​ន័យ​ថា​ទោះ​មេគុណ​មាន​តម្លៃ​យ៉ាង​ម៉េច​ក៏​ដោយ)។​
## ប្រវត្តិ
X^4+3x^2-10=0

## ដំណោះស្រាយ
អាដាម លេមបឺត

**អាដាម មីតឆេល លេមបឺត** (Adam​ Mitchel Lambert) កើតនៅថ្ងៃ ២៩ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៨២ ជាអ្នកចំរៀង អ្នកនិពន្ធ និងជាតារាសំដែងសញ្ជាតិអាមេរិក។ លោកកើតនៅទីក្រុង អិនឌីណាប៉ូលីស​(Indianapolis)រដ្ឋ អិនឌីណា​(Indiana)​​សហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅខែឧសភា​ ឆ្នាំ ២០០៩ លោកបានចូលប្រគួតនៅកម្មវិធី American Idol រដូវកាលទី៨, ដែលពេលនោះលោកបាន
ជាប់ចំនាក់ថ្នាក់ទី២។

នៅខែ វិឆ្ឆិកា ឆ្នាំ ២០០៩ អាដាមបានចេញអាល់ប៊ុមទីមួយរបស់ខ្លួនដែលមានឈ្មោះថា For Your Entertianment។ អាល់ប៊ុមនេះបានជាប់តារាង Billboard 200 លេខ៣ ក្នុងខែ ធ្នួ។
សាលីណា កូមាស់

ជីវប្រវត្ថិសង្ខេបរបស់អ្នកនាងសេលេណា ហ្គោមេហ្ស

**សេលេណា ម៉ារៀ ហ្គូម៉េហ្ស** កើតនៅថ្ងៃទី ២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៩២ គឺជាតារាចម្រៀង អ្នកនិពន្ធបទចម្រៀង តារាសម្តែង ផលិតករ និងអ្នកជំនួញជនជាតិ អាមេរិក។ នាងបានចាប់ផ្តើមអាជីពរបស់នាងជាតារាសម្តែងកុមារ ដោយបានសម្តែងក្នុងរឿងភាគទូរទស្សន៍កុមារ Barney & Friends (2002-2004) ។ **Gomez** មានភាពលេចធ្លោ និងបានលេចចេញជាតារាវ័យជំទង់ សម្រាប់តួនាទីឈានមុខគេរបស់នាងជា Alex Russo នៅលើប៉ុស្តិ៍ Disney Channel Sitcom Wizards of Waverly Place (2007-2012) ។ ក្នុងនាមជាសិល្បករថតសំឡេង នាងបានចុះហត្ថលេខាជាមួយ Hollywood Records ក្នុងឆ្នាំ 2008 ហើយបានបង្កើតក្រុមតន្រ្តីរ៉ុក Selena Gomez & The Scene ដែលនាងបានបម្រើការជាអ្នកចម្រៀងនាំមុខ។ ជាមួយនឹងអាល់ប៊ុមស្ទូឌីយោចំនួនបី និងបទចម្រៀងចំនួនប្រាំពីរ ការចេញផ្សាយរបស់ក្រុមនីមួយៗបានទទួលវិញ្ញាបនប័ត្រមាស ឬខ្ពស់ជាងនេះដោយសមាគមឧស្សាហកម្មថតសំឡេងអាមេរិក (RIAA)។

## ទំនាក់ទំនង 
* គេហទំព័រ​ផ្លូវការ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងអាមេរិច
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងអាមេរិច
Aki Ra

*សូម​ជួយ​​កែ​ប្រែ​អត្ថបទ​នេះ៖ អត្ថបទ​ដើម​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស មិន​ទាន់​មាន​ខ្លឹម​សារ​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​គុណភាព​របស់ WikiPedia ទេ*
----------------------

## ប្រវត្តិ 
Aki Ra ជា​អតីត​កង​ចល័ត​នៅ​នៅ​សម័យ​ប៉ុល​ពត សព្វថ្ងៃ​ជា​អ្នក​ដោះមីន និង ថែរក្សា​សារមន្ទី​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប។ មិន​មាន​ឯកសារ​ផ្លូវ​ការ​បញ្ជាក់​ពី​ឆ្នាំ​កំនើត​ពិត​ប្រាកដ​របស់​លោក​ទេ តែ​លោក​ជឿជាក់​ថា​បាន​កើត​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៧០។ ឪពុក​ម្ដាយ​ស្លាប់​នៅ​ជំនាន់​ប៉ុល​ពត លោក​ត្រូវ​បាន​ស្ដ្រី ម្នាក់​ឈ្មោះ​ យួន ថែរក្សា ជា​មួយ​ក្មេង​កំព្រា​ដទៃ​ទៀត​មុន​ពេល​ គាត់​ត្រូវ​គេ​រើស​ចូល​ក្នុង​កង​ចល័ត​នៅ​អាយុ ១០ ឆ្នាំ។ អ្នក​ស្រី យួន បាន​រស់​នៅ​ និង ធ្វើ​ការ​​នៅ​សារៈមន្ទី​មីន​កម្ពុជា និង ស្លាប់​នៅ​​ខែ​មេសា ២០១០ អាយុ ៦៦ ឆ្នាំ ដោយ​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម។

## References
ម៉ូឌុល​យ៉ាំង

ក្នុង​មេកានិច​សូលីដ **ម៉ូឌុល​យ៉ាំង**ជា​រង្វាស់មួយ​សម្ដែង​ពី​ភាពមាំ (Stiffness) ​របស់​សម្ភារៈ​អេឡាស្ទិច។ វា​ជា​ផល​ធៀប​រវាង​កុងត្រាំង​ឯកទិស​និង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង​ឯកទិស​ ក្នុង​ដែន​កំណត់​នៃ​កុងត្រាំង​មួយ​ដែល​ច្បាប់​ហ៊ូក​មាន​សុពលភាព។​​ គេ​អាច​កំណត់​តម្លៃ​របស់​ម៉ូឌុល​នេះ​បាន​តាម​រយៈ​ការពិសោធ​ដោយ​កំណត់​វាស្មើ​នឹង​មេគុណ​ប្រាប់​ទិស​របស់​បន្ទាត់​ប៉ះ​នឹង​ខ្សែ​កោង​កុងត្រាំង​-ដេហ្វរម៉ាស្យុង ដែល​បាន​មក​ពី​ការ​ពិសោធ​លើ​សម្ភារៈ​សំណាក។ 

ជាទូទៅ​គេ​ច្រើន​ហៅ​ច្រឡំគ្នា​រវាង​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​និង​ម៉ូឌុល​អេឡាស្ទិច​ ព្រោះ​គេ​ច្រើន​ប្រើ​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​ធ្វើ​ជា​ម៉ូឌុល​អេឡាស្ទិច ប៉ុន្តែ​តាម​ពិត​ម៉ូឌុល​អេឡាស្ទិច​មាន​ច្រើន​ប្រភេទដូចជា ម៉ូឌុល​យ៉ាំង, ម៉ូឌុល​កាត់​ទទឹង​(shear modulus) និង​ម៉ូឌុល​​សម្ពាធ (bulk modulus)។

ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម​លោក​ថូម៉ាស-យ៉ាំង (Thomas Young) ដែល​ជា​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​របស់​ចក្រភព​អង់គ្លេស​ក្នុង​ស​តវត្សរ៍​ទី​១៩។ ប៉ុន្តែ​តាម​ពិត​ទៅ​គោលការណ៍​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៧២៧ ដោយ​លេអុនហាដ អយល័រ (Leonhard Euler) ហើយ​ការ​ពិសោធ​ដំបូង​គេ​ដែល​ប្រើ​គោលការណ៍​​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​ដែល​គេ​កំពុង​ប្រើ​ប្រាស់​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​អ៊ីតាលី ហ្សកដាណូ-រីកកាទី (Giordano Riccati) នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៧៨២ -គឺ​មុន​លោក​យ៉ាំង​ចាប់ផ្ដើម​ការងារ​នេះ​ដល់​ទៅ​២៥​ឆ្នាំ។

## ខ្នាត
ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​ជា​ផលធៀបនៃ​កុងត្រាំង​, ដែល​មាន​ខ្នាត​ដូច​សម្ពាធ, ធៀប​នឹង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង, ដែល​គ្មាន​ខ្នាត; ដូច្នេះម៉ូឌុល​យ៉ាំង​មាន​ខ្នាត​ដូច​សម្ពាធ​ដែរ។ ខ្នាត SI របស់​ម៉ូឌុល​អេឡាស្ទិច​ (\ E) គិត​ជា​ប៉ាស្កាល់ (\ Pa ឬ \ N/m^2)។ ជា​ទូទៅ​គេប្រើ​ប្រាស់ខ្នាត​មេហ្កាប៉ាស្កាល់ (\ MPa ឬ \ N/mm^2) ឬ ជីហ្កា​ប៉ាស្កាល់ (\ GPa ឬ \ kN/mm^2) ។ ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ខ្នាត​បុរាណ​របស់​អាមេរិច គេ​គិត​ជា​ផោន​ក្នុង​មួយ​អ៊ីញ​ការេ (\ psi)។

## ការ​កំណត់​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​របស់​សម្ភារៈ​មួយ
300px|thumb|right| ខ្សែ​កោង​កុងត្រាំង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង​របស់​សម្ភារៈ​ដែល​​គោរព​តាម​ច្បាប់​ហ៊ូក

ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​នៃ​សម្ភារៈ​មួយ​​អាច​កំណត់​បាន​តាម​រយៈ​ការ​ពិសោធ​​ទៅ​លើ​សំណាក​គំរូ​មួយ។ ការ​ពិសោធ​នោះ​អាច​ជា​ការ​ទាញ​ឬ​សង្កត់ឯក​ទិស​​ទៅ​លើ​សំណាក​គំរូ។ តាម​រយៈ​ការ​ពិសោធ​ទាញ​ឬ​សង្កត់​នេះ គេ​គូស​បាន​ខ្សែ​កោង​មួយ​ដែលភ្ជាប់​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​កុងត្រាំង​និង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង។ ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​កំណត់​ចេញ​ពី​ផ្នែក​ដែល​​ទំនាក់​ទំនង​កុងត្រាំង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង​គោរព​តាម​ច្បាប់​ហ៊ូក៖
: E=\frac{\sigma}{\epsilon}
ដែល​ក្នុង​នេះ
: \ E ជា​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​របស់​សម្ភារៈ;
: \ \sigma ជា​កុងត្រាំង​;
: \ \epsilon ជា​ដេហ្វរម៉ាស្យុង​;
នៅ​ក្នុង​រូប​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ​នេះ ឧបមា​ថា​បើ​នៅ​ត្រង់ចំណុច A ណាមួយ​នៃ​ខ្សែកោង​ គេ​មាន \ \epsilon_A=10^{-4} និង \ \sigma_A=100 MPa នោះមាន​ន័យ​ថា 
: E=\frac{\sigma}{\epsilon}=\frac{100}{10^{-4}}=10000 MPa= 10 GPa
 

### ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយមេគុណ​អេឡាស្ទិច​ផ្សេង​ទៀត
ចំពោះ​សម្ភារៈ​អ៊ីសូត្រូប​អូម៉ូសែន គេ​មាន​ទំនាក់ទំនង​មួយ​រវាង​មេគុណ​អេឡាស្ទិច(ម៉ូឌុល​យ៉ាំង E, ម៉ូឌុល​កាត់​ទទឹង G, ម៉ូឌុល​សម្ពាធ K, និង​ផល​ធៀប​ព័ស្សុង \ \nu) ៖
:\ E=2G(1+\nu)=3K(1-2\nu)

### ម៉ូឌុលយ៉ាំងនិងសីតុណ្ហភាព 
ម៉ូឌុលយ៉ាំងមានតំលៃប្រែប្រួលទៅតាមសីតុណ្ហភាព។ បំរែបំរួលនេះអាចតាងដោយរូបមន្តប្រហែលខាងក្រោម៖
:E = E_0 - BT \exp\left(-\frac{T_c}{T}\right)
ដែល E0 ជាតំលៃម៉ូឌុលយ៉ាំងនៅ​សីតុណ្ហភាព 0[K], B និង Tc ជាចំនួនថេរ​ដែលអាស្រ័យនឹងប្រភេទរូបធាតុ។
ឧទាហរណ៍, នៅសីតុណ្ហភាព 1000℃ ម៉ូឌុលយ៉ាំងរបស់ដែកថែប​ធ្លាក់ចុះប្រហែល2/3។

## តម្លៃ​ប្រហែល
## ឯកសារ​យោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេកានិច
វីលហែម រ៉នថ៍ហ្គិន

**វីលហែម ខុនរ៉ាដ រ៉នថ៍ហ្គិន** (Wilhelm Conrad Röntgen) (២៧ មិនា ១៨៤៥ – ១០ កុម្ភៈ ១៩២៣) ជារូបវិទូ​ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ដែលបានរកឃើញកាំរស្មីអិច។ ដោយសារស្នាដៃនេះ លោកបានទទួល​រង្វាន់ណូបែល​នៅឆ្នាំ១៩០១។ លោកជាជ័យលាភីដំបូងគេរបស់​រង្វាន់នេះ។ 

## ជីវប្រវត្ថិ 
រ៉នថ៍ហ្គិនចាប់កំនើតនៅឃុំឡិនណិប(សព្វថ្ងៃជា​ផ្នែកមួយរបស់ក្រុងរ៉ែមឆាយដ៍) នៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ នៅក្នុងគ្រួសារ​អ្នកជំនួញ​និងផលិត​ក្រណាត់។ ឪពុកលោកជាជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ឈ្មោះ **ហ្វ្រេដេរីហ រ៉នថ៍ហ្គិន** ហើយម្ដាយលោក​ជាជនជាតិហុល្លង់ ឈ្មោះ **ឆាឡុត ហ្វ្រូវ៉ែង**។ នៅខែមិនាឆ្នាំ១៨៤៨ គ្រួសារលោក​បានរើទៅនៅ​ក្រុងអាប៉លដន ប្រទេសហុល្លង់។ លោកបាន​ទទួលការអប់រំ​ថ្នាក់មូលដ្ឋាននៅទៅនោះ។ លោកត្រូវគេបណ្ដេញចេញពីសាលា ដោយសារតែ​លោកមិន​ព្រមប្រាប់​ឈ្មោះ​មិត្តរួមថ្នាក់ម្នាក់​ដែលបាន​គូរ​រូបកំប្លែង​ចំអកអោយគ្រូៗ។ នៅឆ្នាំ១៩៦៥ លោក​បន្តការសិក្សាទៅ​វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាហ្សួរីហ ផ្នែកវិស្វកម្មមេកានិច។នៅឆ្នាំ១៨៦៩ លោកទទួលបាន​សញ្ញាប័ត្រថ្នាក់បណ្ឌិត​ ពីសាកលវិទ្យាល័យហ្សួរីហ។ 

នៅឆ្នា៨៧៣ លោកបានទៅតាម​គ្រូសំណប់​របស់លោកឈ្មោះ អៅហ្គូស ឃុនថ៍ ដែលបានផ្លាស់ទៅបង្រៀននៅ​សាកលវិទ្យាល័យស្ត្រាស់ប៊ើក។ មួយឆ្នាំក្រោយមក​រ៉នថ៍ហ្គិនក៏បានក្លាយជាគ្រូបង្រៀន​នៅទីនោះ​ដែរ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៥ លោកបាន​ក្លាយជាសាស្ត្រាចារ្យ​នៅបណ្ឌិតសភាកសិកម្ម ប៉ុន្តែមួយឆ្នាំក្រោយ​ក៏ត្រលប់​មកធ្វើជា​សាស្ត្រាចារ្យ​រូបវិទ្យា​នៅស្ត្រស់ប៊ើកវិញ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៩ លោកត្រូវគេតែងតាំង​ជាប្រធានរូបវិទ្យា​នៅសាកលវិទ្យាល័យហ្គីសសិន ឆ្នាំ១៩៨៨ នៅសាកលវិទ្យាល័យវើហ្សប៊ើក និងនៅឆ្នាំ១៩០០ នៅសាកលវិទ្យាល័យមើនហិន (មុយនិច)។ រ៉នថ៍ហ្គិន​បានទទួល​យកតំណែង​ជាសាស្ត្រាចារ្យ​ទៅសាកលវិទ្យាល័យខូឡំបៀ និងបានទិញសំបុត្រ​យន្តហោះទៅអាមេរិចរួចហើយ តែត្រូវបានអាក់ខានវិញ ដោយសារសង្គ្រាមលោកលើកទី១។ ចាប់ពីនោះមក លោកបានបន្តរស់នៅមើនហិន​រហូតដល់ចូលនិវត្តន៍។

## ការរកឃើញកាំរស្មីអិច 
ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៨៩៥ រ៉នថ៍ហ្គិន​បានធ្វើការសិក្សាលើ​ផលខាងក្រៅ ដែលចេញពីឧបករណ៍ប្រើបំពង់សុញ្ញកាសជាច្រើនប្រភេទ (ដែលបានផ្ញើ​ពី ហែងរីហ ហឺត ចូហាន ហ៊ីតថហ្វ វីល្លៀម គ្រូក នីកូឡា តេស្លា និង ហ្វីលីព ហ្វុន ឡឺណាដ) ពេលដែល​មានបន្ទេរបន្ទុក​អគ្គីសនី​ឆ្លងកាត់វា។
គំរោងម៉ាន់ហាត់ថាន់

**គំរោងម៉ាន់ហាត់ថាន់** គឺជាឈ្មោះគំរោងការណ៍​ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍន៍​ផលិត​គ្រាប់បែកបរមាណូ​សំរាប់ប្រើក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ គំរោងការណ៍​នេះ​ដឹកនាំដោយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​មានការចូលរួម​ពីអង់គ្លេស​និងកាណាដា។

គំរោងការណ៍នេះ​ចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ១៩៣៩ គឺនៅពេលដែល លេអូ ស៊ីឡាដ​ ជំរុញអោយលោកអាល់បឺត អែងស្តែង ចុះហត្ថលេខា​លើសំបុត្រផ្ញើជូនប្រធានាធិបតីរ៉ូស្វែល ដើម្បីបង្ហាញ​ពីក្ដីបារម្ភ​របស់លោក​ថាពួកណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់​អាចកំពុង​អភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ គំរោង​ការណ៍​បរមាណូអាមេរិច​ចាប់ផ្ដើម​ឡើង​ក្នុងទ្រង់ទ្រាយ​តូច ក្នុងការសិក្សា​ពីលទ្ធភាព​ប្រើប្រាស់​ប្រតិកម្មបំបែកនុយក្លេអ៊ែរ​សំរាប់ប្រើ​ក្នុង​ពេលមានសង្គ្រាម។ ប៉ុន្តែ​គំរោងនេះ​បានរីកធំ​រហូតដល់​មានប្រើប្រាស់​កំលាំង​ពលកម្ម​ជាង​១៣ម៉ឺននាក់ និងចំណាយទឹកប្រាក់​ប្រមាណ ២ពាន់លាន​ដុល្លាអាមេរិច (សមាមាត្រនឹង​២២ពាន់លានដុល្លា​អាមេរិច​នាពេលបច្ចុប្បន្ន) គិតមកត្រឹម​ខែសីហា​ឆ្នាំ១៩៤៥។ ជាលទ្ធផល គេឃើញមាន​ការស្ថាបនា​ទីតាំងពិសោធ​និងផលិតជាច្រើន ដែលការសាងសង់និង​ដំណើរការ​ប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងសំងាត់បំផុត។
ក្រមសីលធម៌

ក្រមសីលធម៌ គឺជាផ្នែកមួយនៃទស្សនវិជ្ជា​ ដែលប្រឈមមុខដោះស្រាយអំពីបញ្ហាសីល សុជីវធ៌ម ដែលទាក់នឹងគំនិតពីររឺច្រើនខុសគ្នា។ ដូចជាស្ចែងរកភាព ខុស ឬ ត្រូវ ភាពល្អ ឬ អាក្រក់ គុណសម្បត្ត នឹង គុណវិប្បត្តជាដើម។

## ផ្នែកសំខាន់ៗនៃក្រមសីលធ៌មរួមមាន:
ទស្សនវិជ្ជាមូលដ្ឋាន

### '''***ទស្សនះវិជ្ជា***'''
 
តើអ្វីទៅជាទស្សនះវិជា្ជ?,តើអ្វើទៅដែលចាំបាច់សិក្សាលើមុខវិជ្ជាទស្សនះវិជ្ជា?,សារប្រយោជន៏ជាអ្វី?
តើជនជាតិខ្មែរយើងចាប់អារម្មណ៏ទស្សនះវិជ្ជាទេ?,តើមនុស្សជាតិត្រូវរៀនទស្សនះវិជ្ជាទេ?

                       (ពាក្យសំដី និង ផ្នត់គំនិតសាមាញ្ញ ដែលពិបាកធ្វើ)

                              រៀបរាងដោយ លោក សេង ប៉ូលីន

                                       អារម្ភកថា	
ទស្សនះវិជ្ជាជាកាសិក្សាលើការអប់រំផ្នត់គំនិត ដែលផ្ដោតសំខាន់លើ(សិលធម័ និង ឧត្តមគតិ)។
ច្បាស់ណាស់ខ្ញុំប្រើពាក្យថាដាច់ខាតត្រូវសិក្សាទស្សនះវិជ្ជា គ្រប់មនុស្សជាតិត្រូវមាន(សិលធម័ និង ឧត្តមគតិ)វាជាពន្លឺ
ដែលជះកាំរស្មីទៅលើភាពអវិជ្ជាទាំងឡាយរបស់មនុស្ស អវិជ្ជាគ្មានដែនកំណត់។

		ទស្សនះវិជា្ជអាចផ្លាស់ប្តូរមនុស្ស សង្គមជាតិ និង ជាមាគាឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត។
ជាកាពិតមនុស្សយើងកើតមកបានជាប់នូវភាព អាត្មានិយម  និង ចំណង់ ដែលហៅថាជាមហាគ្រោះភ័យដល់ខ្លួនឯង
សង្គមជាតិ មនុស្សជាតិ និង ធ្វើអោយតុល្យភាពរបស់ធម្មជាតិទូទៅត្រូវបំផ្លាញ។

 
##### # ១.មាគ៏ាទស្សនះ (សិលធម័ ស្របតាមធម្មជាតិ)ទ្រឹស្តីអច្ឆរិយបុគ្គល (ឡាវ ជឺ) 
​​​​​​​​​​​​​​​​'
 '១.គ្រប់វត្ថុទាំងអស់សុទ្ធតែមានពីរផ្នែកជាគូគ្នា

     នៅក្រោមមេឃគ្រប់គ្នាដឹងថាភាពស្អាតជាភាពស្អាត ព្រោះមានភាពមិនស្អាត , គ្រប់គ្នាដឹងថាសេចក្ដីល្អ ព្រោមានសេចក្ដីអាក្រក់ វាជាធម្មជាតិរបស់គ្រប់ជីវិត។
	ដូចច្នេះភាពជោគជ័យ និង បរាជ័យ ជាគូនិងគ្នាគ្មានការជោគជ័យរហូត បរាជ័យរហូតនោះទេវាជាផ្នែកមួយនៃការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សយើងទូទៅជាធម្មជាតិគួរកុំប្រកាន់ខ្ជាប់នឹងវាពេក។កាជាប់ជំពាក់់ខ្លាំងវាធ្វើអោយយើងទទួលបាននៅទុក្ខទោសនូវផ្លូវចិត្តទៅវិញទេ អ្នកដែលប្រកាន់ខ្ជាប់ភាពបរាជ័យវាជាការកាត់បន្ថយភាពរីករាយផ្នែកផ្លូវចិត្តហើយវាកាន់តែពិបាកទៅដល់គោលដៅ ហើយអ្នកដែលប្រកាន់ខ្ជាប់ភាពជោគជ័យអតីតកាលក៏រមែងមិនអាចនាំខ្លួនទៅកាន់ជោគជ័យថ្មីបានឡើយ។ច្បាស់ណាស់គួរកុំរំពឹង ភាពជោគជ័យ និង បរាជ័យ ខ្លាំងពេកត្រឹមកំរិតណាមួយបានហើយទើបវាមិនមានភាពប៉ះពាល់ដល់ទឹកចិត្ត។

	រឿងការគិតក៏ដូចគ្នាវាតែងតែមានមតិស្រប និង មតិផ្ទុយ បើយើងប្រកាន់ខ្ជាប់ភាពត្រឹមត្រូវរបស់ខ្លូនពេករមែងកើតទំនាស់។ត្រូវបើកចិត្តអោយទូលាយទទួលយកមតិទាំងឡាយដែលផ្ទុយពីយើង ត្រូវធ្វើចិត្តជាកណ្ដាលមិនលំអៀងមានការវិនិច្ឆ័យលំអិត។ការពិតវាជារឿងធម្មជាតិ មិនមែនខុសប្រក្រតីនោះទេ វាជាដំណើរឆ្ពោះទៅដល់គោលដៅ។
	ខុសពីមនុស្សខ្វះបញ្ញាដែលចាំតែងតែស្វែងរកភាពខុសគ្នាពីក្នុងខ្លួន ហើយបំផ្លាញភាពខុសគ្នានោះដោយវិធីផ្សេងៗ។ការធ្វើបែបនេះបង្កអោយមានទំនាស់កើតឡើង ហើយប្រាកដណាស់ថា វានឹងនាំទៅរកអំពើហឹង្សាដែលគ្មានថ្ងៃបញ្ចប់។

​​​​​​​​​
                   '''ក្នុងជីវិតរស់នៅការងារប្រចាំថ្ងៃវាមានភាពខុសផ្លែកគ្នាច្រើនជានិច្ច យើងគួរតែចេះបើកចិត្តសមរបខ្លួននិងទទួលយកភាពខុសគ្នា។ ==
តំបន់អភិរក្សនៅកម្ពុជា

{{Navbox
|name = តំបន់អភិរក្សនៅកម្ពុជា
|title = ឧទ្យានជាតិនិងតំបន់អភិរក្សធម្មជាតិនៅកម្ពុជា
|state = {}
|titlestyle = background: #abdb75; 
|groupstyle = background:#bbeb85;

|group1 = ឧទ្យានជាតិ
|list1 = គិរីរម្យ • បុទុមសាគរ • បូកគោ • កែប • រាម • គូលែន • វីរៈជ័យ 

|group2 = តំបន់ការពារទេសភាព
|list2 = អង្គរវត្ត • បន្ទាយឆ្មា • ព្រះវិហារ

|group3 = តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាង
|list3 = ដងពែង • សំឡូត • ទន្លេសាប

|group4 = ដែនជំរកសត្វព្រៃ
|list4 = ភ្នំឱរ៉ាល់ • ពាមក្រសោប • ភ្នំសំកុះ • រនាមដូនសំ • គូលែនភ្នំទេព • បឹងពេរ • លំផាត់ • ភ្នំណាមលៀត • ភ្នំព្រេច • ស្នូល

|group5 = ដែនជំរកសត្វស្លាបទឹក
|list5 = ព្រែកទ័ល • បឹងឆ្មារ • អាងត្រពាំងថ្ម 

}}
សុញ្ញកាស

**សុញ្ញកាស** សំដៅលើស្ថានភាពដែលមានសំពាធទាបជាងសំពាធបរិយាកាស។ និយមន័យរបស់ពាក្យសុញ្ញកាស ខុសគ្នាក្នុងទ្រឹស្ដីបទរូបវិទ្យាក្លាស់សិច (ចាស់) និងទ្រឹស្ដីបទរូបវិទ្យាកង់ទិច (ថ្មី)។

## និយមន័យ 
### និយមន័យក្នុងរូបវិទ្យាក្លាស់សិច 
ក្នុងរូបវិទ្យាក្លាស់សិច ពាក្យ«សុញ្ញកាស»​សំដៅលើ​«ស្ថានភាពគ្មានអ្វីទាំងអស់»។ ក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្ដែង គេចែកវាជា២ប្រភេទគឺ៖
* សុញ្ញកាសឥតខ្ចោះ ៖ ស្ថានភាពដែលគ្មានរូបធាតុនិងសំពាធ។ សុញ្ញាកាសឥតខ្ចោះ​ជាស្ថានភាពដែល​គ្មានម៉ូលេគុលរូបធាតុសូម្បីតែមួយគ្រាប់ ហេតុនេះគេពិបាកក្នុងការធ្វើសុញ្ញកាសឥតខ្ចោះនេះណាស់។ ជាក់ស្ដែង នៅលើផ្ទៃផែនដី ពេលសំពាធបរិយាកាសស្មើនឹង100kPa សីតុណ្ហភាពស្មើ0℃ មានម៉ូលេគុលឧស្ម័នប្រមាណ 2.69×1019គ្រាប់ក្នុង1cm3។​ នៅសំពាធ10-11Pa (សំពាធទាបបំផុត ដែលមនុស្សមានលទ្ធភាពបង្កើត) មានម៉ូលេគុលឧស្ម័នរាប់ពាន់គ្រាប់ក្នុង1cm3។ សូម្បីនៅក្នុងចក្រវាល ចន្លោះពីហ្គាឡាក់ស៊ីមួយទៅហ្គាឡាក់ស៊ីមួយទៀត ក៏នៅមានម៉ូលេគុលឧស្ម័នដែរ។
* សំពាធអវិជ្ជមាន ៖ ស្ថានភាពដែលមានសំពាធទាបជាងសំពាធស្តង់ដាររបស់បរិយាកាស។ គេថាកំរិតសុញ្ញាកាសមួយល្អ​ឬអាក្រក់​ផ្អែកលើតំលៃសំពាធ។ បើសំពាធខ្ពស់ គេថាកំរិតសុញ្ញកាសមិនល្អ។ បើសំពាធទាប គេថាកំរិតសុញ្ញកាសល្អ។ កំរិតសុញ្ញកាសមានខ្នាតក្នុងប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិដូចសំពាធដែរ គឺ ប៉ាស្កាល់ (Pa)។

### និយមន័យក្នុងរូបវិទ្យាកង់ទិច 
នៅក្នុងរូបវិទ្យាកង់ទិច ពាក្យ«សុញ្ញកាស»សំដៅលើ«ស្ថានភាពដែលមានថាមពលទាបបំផុត»។ នៅពេលមានភាគល្អិតធ្វើចលនា វាមានថាមពលស៊ីនេទិចបន្ថែមលើថាមពលរបស់វា ហេតុនេះគេថាវាមិនស្ថិតនៅស្ថានភាពដែលមានថាមពលទាបបំផុតទេ។ មានន័យថាស្ថានភាពគ្មានភាគល្អិតមួយគ្រាប់សោះ​ជាសុញ្ញកាស។
បញ្ជីឈ្មោះអនុគមន៍គណិតវិទ្យា

ខាងក្រោមនេះជាបញ្ជីឈ្មោះ​អនុគមន៍(មួយអញ្ញតិ) សំខាន់ៗដែលមានប្រើនៅ​ក្នុងគណិតវិទ្យា។

## អនុគមន៍សមញ្ញ 
អនុគមន៍សមញ្ញជាអនុគមន៍ដែលផ្សំឡើងដោយ​ប្រមាណវិធីគ្រឹះ (បូក ដក គុណ ចែក ជាដើម)។

### អនុគមន៍នព្វន្ធ 
* អនុគមន៍ពហុធា ៖ ជាអនុគមន៍ដែលកើតឡើងពីប្រមាណវិធី​បូកនិងគុណ។
**អនុគមន៍លីនេអ៊ែរ ៖ ជាអនុគមន៍ដឺក្រេទី១ដែលមាន​ក្រាហ្វជាបន្ទាត់
**អនុគមន៍ដឺក្រេទី២ ៖ ជាអនុគមន៍ដែលមាន​ក្រាហ្វជាប៉ារ៉ាបូល
**អនុគមន៍ដឺក្រេទី៣ 
**អនុគមន៍ដឺក្រេទី៤ 
**អនុគមន៍ដឺក្រេទី៥ 
**អនុគមន៍ដឺក្រេទី៦
**អនុគមន៍ដឺក្រេទី៧

* អនុគមន៍សនិទាន ៖ ជាប្រភាគរវាងពហុធា២

* អនុគមន៍ឫស ៖ 
**អនុគមន៍ឫសការ៉េ
**អនុគមន៍ឫសគូប

### អនុគមន៍មិននព្វន្ធ 
* អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ 
**អនុគមន៍ស៊ីនុស
**អនុគមន៍កូស៊ីនុស
**អនុគមន៍តង់សង់
**អនុគមន៍កូតង់សង់
**អនុគមន៍សេកង់
**អនុគមន៍កូសេកង់

* អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រច្រាស់ 
**អនុគមន៍អាកស៊ីនុស
**អនុគមន៍អាកកូស៊ីនុស
**អនុគមន៍អាកតង់សង់
**អនុគមន៍អាកកូតង់សង់
**អនុគមន៍អាកសេកង់
**អនុគមន៍អាកកូសេកង់

* អនុគមន៍អិចស្ប៉ូណង់ស្យែល 
* អនុគមន៍អ៊ីពែបូល 
* អនុគមន៍លោការីត 
**អនុគមន៍លោការីតគោល១០
**អនុគមន៍លោការីតធម្មជាតិ

## អនុគមន៍ពិសេស 
### អនុគមន៍ពិសេសគ្រឹះ 
* អនុគមន៍កាំជណ្ដើរ
## អនុគមន៍ក្នុងទ្រឹស្ដីបទចំនួន 
* អនុគមន៍ស៊ិចម៉ា ៖ ជាផលបូកស្វ័យគុណនៃតួចែករបស់ចំនួនគត់ធម្មជាតិមួយ
* អនុគមន៍សំគាល់អឺលែរ 
* អនុគមន៍របាប់ចំនួនបឋម ៖ ជាចំនួននៃចំនួនបឋមដែលតូចជាងឬស្មើនឹងចំនួនគត់ធម្មជាតិមួយ
* អនុគមន៍បំបែក
អង្គធាតុ

**អង្គធាតុ** គឺជាអ្វីៗដែ​លយើងអាចមើលឃើញផ្ទាល់នឹងភ្នែកទទេវាអាចជាវត្ថុរឹង​,រាវ​ ឬឧស្ម័ន
ភាសាអាល្លឺម៉ង់

**ភាសាអាល្លឺម៉ង** (**Deutsch**) គឺជាភាសាខាងលិច ដែលជាប់ទាក់ទងទៅនឹងភាសាអង់គ្លេស និងភាសាហូឡង់។ វាគឺជាភាសាមួយដែលគេនិយមប្រើលើកដំបូង នៅក្នុងសហគមន៍អឺរ៉ុប។ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ប្រមាណ ១២០ លាននិយាយភាសារបស់គេ និងមាន៨០លាននិយាភាសាអាល្លឺម៉ង់ដែលមិនមែន
ជាជនជាតិនេះ។ភាសានេះជាភាសាអន្តរជាតិដែលត្រូវគេប្រើនៅក្នុង សាលារៀន សកសវិទ្យាល័យ និងមជ្ឈមណ្ឌុលនានាក្នុងពិភពលោក។

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់
ជ្រុងមួយនៃអរិយធម៌

## អរិយធម៌ខ្មែរ 
### ចំណេះដឹងផ្នែកអរិយធម៌ 
#### civiliztion 
	អរិយធម៌:  
 
អរិយ=ប្រសើររុងរឿងលូតលាស់
ធម៌=សភាវទ្រទ្រង់ឲ្យមានភាពផ្លាស់ប្ដូរ
ដូច្នោះ អរិយធម៌គឺ សំដៅទៅលើការរស់នៅរបស់សង្គមមនុស្ស ដែលចេះរៀបចំ ចេះផ្លាស់ប្ដូរ ដើម្បី ធ្វើឲ្យសង្គមមនុស្សបានសេចក្ដីសុខ សេចក្ដីចំរើនលូតលាស់ ក្នុងគោលបំណងស្វែវរកសុខ៕

```
វប្បធម៌:
```

វប្ប=ការសាបព្រោះបណ្ដុះនូវចំណេះដឹង
ធម៌=សភាវទ្រទ្រង់ ,ទ្រឹស្ដីឆ្ពោះទៅរកការអនុវត្ត
វប្បធម៌គឺជាការសាបព្រោះបណ្ដុះនូវចំណេះដឹងគ្រប់បែបយ៉ាងដល់សង្គមមនុស្ស ដើម្បីឲ្យពួក គេមានភាពរីកចំរើនលូតលាស់ដោយផ្ដល់តាមរយ:ការសិក្សាអប់រំ និងការអនុវត្ត៕
ក្មេង

right|thumb|250px|ការអបរំក្មេងនៅសាលាមត្តីក្នុងទីក្រុប៉ារីសl

=ក្មេង=
រូបភាពនេះបង្ហាញអំពីរសកម្មភាពក្មេងៗ ដែកសិក្សានៅសាលាមត្តី  ក្នុង ទីក្រុង ប៉ារីសនៃប្រទេសបារាំ។
បើតាមវិទ្យាសាស្រ្ត ក្មេងៗជាច្រើននៅចន្លោះវ័យជំទង់ រឺ វ័យរៀបការ ដែលបានកំណត់ នៅក្នុង
ច្បាប់ ជាធម្មតា មានការយលដឹង នៅទិចតួចនៅឡើយ។
ម្យ៉ាងទៀត ក្មេង ប្រុសស្រី ដែលមានអាយុមិនទាន់ពេញវ័យ រឺដលវ័យរៀបការ ក្មេងភាគច្រើនមាន
លក្ខណះ និងអត្តិចវិក ដូចឪពុកម្តាយ មានន័យថា សមាជិកនៅក្នុងក្រុមគ្រួសារ មាន អត្តិចរិត
ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ព្រោះពួកគេកានសាសនា និងស្ថិតនៅក្នុង កងសម្ពន័ រឺជាតិសាសតែមួយ
ហើយអាចមានការផ្តល បទពីសោធ៏ អោយគ្មាទៅវិញទៅមក ។ ក៏ ប៉ុន្តែ មានក្មេងខ្លះក៏មាន អត្តិត
ខុសពីរ ឪពុកម្តាយរបសខ្លួន ផងដែ ។
ប្រហុក

ស្តាំ|250px

**ប្រហុក**  ដែលប្រើក្នុង ម្ហូបខ្មែរ ជា គ្រឿងទេស ឬ គ្រឿង។ វាមានដើមកំណើតធ្វើអំពីត្រី ក្នុងកំឡុងខែដែលគ្មានត្រីស្រស់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ច្រើន។ ដោយសារតែវាមានជាតិប្រៃ និងក្លិនខ្លាំង វាត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាអាហារបន្ថែមក្នុង ម្ហូបខ្មែរ ដូចជាសម្ល និងទឹកជ្រលក់ជាដើម។ ដូចពាក្យខ្មែរមួយឃ្លាថា "គ្មានប្រហុក គ្មានអំបិល" សំដៅលើម្ហូបដែលមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់។ ដូច្នេះបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់របស់វានៅក្នុងម្ហូបខ្មែរ។ ប្រហុក​មាន​ក្លិន​ខ្លាំង និង​ប្លែក​ពី​គេ ដែល​ទទួល​បាន​រហស្សនាម​ថា "ឈីស​ខ្មែរ"។ ប្រហុកត្រូវបានបរិភោគជាមុខម្ហូបសំខាន់ជាមួយ បាយ និងបន្លែស្រស់ដូចជា  សណ្តែកកួរ ត្រសក់ និង ត្រប់ស្រួយជាដើម។

ជួនកាលប្រហុកត្រូវបានចែកជាអំណោយដល់ជនរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ ឬគ្រោះរាំងស្ងួតដោយសប្បុរសជន និងអង្គការផ្សេងៗ។ វា​អាច​បរិភោគ​ឆ្អិន ឬចៀន ប៉ុន្តែ​ជាធម្មតា​មិន​បរិភោគ​ឆៅ​ទេ​ព្រោះ​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព។ យើងអាចរក្សាទុកបានយូរ រហូតដល់មួយទៅពីរឆ្នាំបាន អាស្រ័យទៅលើវិធីធ្វើ និងទីកន្លែងទុកដាក់ដែលមានអនាម័យ។

## ប្រភេទ និងការផលិត 
ប្រហុក​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ប្រើ​ត្រី​ផ្សេងៗ និង​រសជាតិប្រៃ។ ត្រីដែលប្រើរួមមាន ត្រីផ្ទក់  និងត្រីជាច្រើនប្រភេទទៀត។ 

ប្រហុក​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​បុក ឬ​កិន​សាច់​ត្រី​ស្រស់​បន្ទាប់​ពី​ធ្វើ និង​លាង​សម្អាត​វា។ ត្រីដែលត្រូវយកមកធ្វើជាប្រហុក អាចត្រូវបានយកមកជម្រះស្រកាតាមរយៈជ្រុំនឹងជើង ដូចជាស្រាទំពាំងបាយជូរ ឬកែច្នៃដោយម៉ាស៊ីន។ ក្រោយ​ត្រី​បុក​រួច​ត្រូវ​ទុក​ចោល​ដើម្បីឱ្យស្រស់ទឹករយៈពេលមួយថ្ងៃ បន្ទាប់​មកគេធ្វើការប្រឡាក់ជាមួយអំបិលឱ្យ​ប្រៃ។ ប្រហុក​ត្រូវ​បាន​គេ​ទុកក្នុង​ពាង​ដី​ឥដ្ឋ​ធំៗ​គ្រប​ដោយ​គម្រប​ធ្វើ​ពី​បន្ទះ​ឫស្សី​ត្បាញ។ ក្រោយមកទៀត ប្រហុកអាចបរិភោគបានក្រោយពេលផ្អាប់ទុករយៈពេល ២០ថ្ងៃ ប៉ុន្តែប្រហុកមានគុណភាពល្អបំផុតត្រូវទុកចោលរហូតដល់ ៣ឆ្នាំ។

ប្រហុក​ក៏​ផលិត​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម និង​នាំ​ចូល​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

## ចានប្រហុក 
ប្រហុកអាចត្រូវបានរៀបចំ និងបម្រើតាមវិធីផ្សេងៗគ្នា ខ្លះរៀបចំដាក់ចាន ឬខ្លះទៀតរៀបចំទុកដាក់ដោយខ្ចប់រុក្ខជាតិ ដូចជា ស្លឹកចេក ស្លឹករំដេង រមៀតជាដើម។ ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​មុខ​ម្ហូប​ដែល​ប្រហុក​ជា​គ្រឿង​ផ្សំ​សំខាន់៖

### ប្រហុកចៀន
ប្រហុកចៀន ជាធម្មតាវាត្រូវបានលាយជាមួយសាច់ (ជាធម្មតាសាច់គោ ឬសាច់ជ្រូក) និងម្ទេស។ វា​ក៏​អាច​បរិភោគ​ជា​គ្រឿង​ជ្រលក់​អម​ដោយ​បន្លែ​ដូច​ជា ត្រសក់ ឬ​ត្រប់ស្រួយ និង​បាយ។

### ប្រហុកគ្របដណ្តប់ 
ប្រហុកកប់ ឬ ប្រហុកអាំង ប្រហុកប្រភេទនេះគ្របដោយ ស្លឹកចេក ហើយទុកធ្វើម្ហូបនៅក្រោមថ្មក្រោមភ្លើង ឬពីលើធ្យូង។

### ប្រហុកឆៅ
ប្រហុកឆៅ ប្រហុកប្រភេទនេះអាចយកទៅចិញ្ច្រាំជាមួយនឹង ស្លឹកគ្រៃ  ម្ទេស និងពងមាន់ ជាមួយសាច់ដូចជាសាច់ជ្រូក ឬសាច់គោជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រហុក​ប្រភេទ​នេះ​និយម​ប្រើ​ជា​គ្រឿង​ជ្រលក់​បន្លែស្រស់។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មុខម្ហូបខ្មែរ
របៀបធ្វើទឹកត្នោត

***របៀបធ្វើទឹកត្នោតរបស់សាមឿន***

**ទឹកត្នោតមានប្រយោជន៍ណាស់**សំរាប់មនុស្សយើងសព្វថ្ងៃសំរាប់យកទៅផលិតធ្វើជាគ្រឿងបរិភោគដូចជាស្ករត្នោត ទឹកខ្មេះ ទឹកត្នោតជូ​​​​  និងមានរសជាតិយ៉ាងឆ្ងាញ់ពេលដាក់មកពីលើដើមថ្មីៗ។ដូចនេះដើម្បីអោយកាន់តែយល់ច្បាស់នោះអស់លោកអ្នកអាចចូលអាននូវ
របៀបធ្វើទឹកត្មោតដូចខាងក្រោម:
→**ជាដំបូងយើងត្រូវ**យកដើមឈើរឺក៍យក ​ឫស្សី(​ឫស្សីព្រៃក្រហម)ដែលមានប្រវែងល្មមតាមចិត្ដត្រូវការ​​  យកវាមកចង់ភ្ជាប់និងដើមត្នោត  ហើយខ្សែចំនងដែលត្រូវយកមកចង់នោះភាគច្រើនជាខ្សែផ្ដៅខ្សែរពាក់..........មកចង់។នៅពេលចង់រួចរាល់ហើយយើង  ឡើងទៅលើដើម
របស់វារួចហើយលួស  បន្លារដែលជាប់នឹងធាងរបស់វាចេញអោយអស់់ ដើម្បីងាយស្រួលធ្វើការនៅលើដើមរបស់វា។
**បន្ទាប់មក**យើងត្រូវជ្រើសរើសយកផ្កាត្នោតណាដែលមានចំនាស់ល្មម(ពាក់កណ្ដាល់ចាស់ពាក់កណ្ដាលខ្ចី)។នៅក្នុងប្រភេទត្នោតនីមួយគឺមាន
ពីរប្រភេទ ដើមត្នោតញី  និដើមត្នោតឈ្មោល)។ចំពោះផ្កាត្នោតឈ្មោលមានលក្ខណះចែកជាច្រើនទង ក្នុងមួយស្រពររបស់វាដូចនេះយើងត្រូវហែកវាចេញ
ពីគ្នាដើម្បីងាយស្រួលគាប ក៍ប៉ុន្ដែនៅក្នុងមួយស្រពរយើងអាចយកផ្កាមកគាប
បានត្រឹមតែ បីបួនប្រាំតែប៉ុនោះធ្វើកំរិតបែបនេះដើម្បីអោយវាមានកំលាំងបញ្ចេញទឹកមកបានច្រើន។ចំពោះផ្កាញីយើងត្រូវមើលផ្កាណាដែលមានក្ដឹប
តូចល្មមសំរាប់គាប។ក៍ប៉ុន្ដែបើក្ដឹបមានលក្ខណះធំពេកនោះវាអាចប្រឹងរួច គឺវាពុំអាចបង្កើតទឹកបានទេ(ផ្កានៅប្រឹង**)បន្ទាប់មកទៀត**យើងយកឧបករណ៍សាមញ្ញម្យ៉ាងដែល
គេនិយមហៅថាត្របៀតគាបត្នោត។ ត្របៀតនេះមានលក្ខណះខុសប្លែកពីគ្នាទៅតាមប្រភេទរបស់ត្នោត  គឺចំពោះត្នោតឈ្មោលត្របៀតគាបរបស់វាមានលក្ខណះ
សំប៉ែតប៉ុនបាតដៃត្រង់គល់គាប កន្លែងនោះមានប្រវែងប្រហែលពីរតឹក  បន្ទាប់មកវាមានរាងស្រៀវមូលប៉ុនមេជើង កំពស់របស់វាប្រហែលជាមួយម៉ែត
សរុបកមកកំពស់វាមួយម៉ែតពីរតឹក (ដោយលក្ខណះរបស់វាប្រៀបដូចចង្វាចែវទូកអញ្ចឹង)ចំពោះត្របៀតគាបផ្កាញីវិញមានលក្ខណះមូលប៉ុនមេជើង
កំពស់វាមួយម៉ែតដូចគ្នា។♣♣ចំពោះការគាបវិញ  យើងគាបថ្នមៗនៅលើកទីមួយ​  បន្ទាប់មកយើងថែមកំលាំងបន្តិចម្ដងៗរហូតដល់គំរប់ថ្ងៃរបស់វា កំរិតថ្ងៃគឺមាន
ត្រឹម បីថ្ងៃ  បួនថ្ងៃប៉ុនោះ រួចហើយយើងយកកាំបិតយ៉ាងមុតមួយមកកាត់រឺចិត​ ត្រង់ចុងផ្កា រួចយកទឹកមួយបំពង់មកត្រាំវាអោយបានពីរ ទៅបីយប់ ទើបដោះ
ចេញពេលនោះយើងចិតត្រង់មុខនោះយើងនិងឃើញទឹកត្នោតយ៉ាងថ្លាត្រចង់ធ្លាក់មកតក់ៗតក់ៗ.................រហូត។ប៉ុន្តែបានទឹកជាលើកដំបូងវាពុំសូវច្រើនទេ ទាល់តែ
បូនប្រាំយ​ប់​ឯនោះទើបបានទឹកច្រើនបន្តិចម្ដងៗរហូត។**ជាចុងបញ្ចប់** ​ទឹកត្នោតដែលយើងបានមកនោះយើងអាចយកវាមករំងាស់ធ្វើជា ស្ករយ៉ាងស្ងុយឆ្ងាញ់ពិសារ 
វាមានឪជារស់លើសស្ករដទៃៗទៀតព្រោះវាជាប្រភេទស្ករដែលផលិតចេញពីធម្មជាតិពិតៗ។ហើយសព្វថ្ងៃប្រជាកសិករមួយចំនួនបានជ្រើសយករបរធ្វើត្នោតនេះជាមុខរបរ
បន្ទាប់ពីការធ្វើស្រែចំការរបស់ពួកគេ។
សង្គ្រាមស៊ីវិល

**សង្រ្គាមស៊ីវិល** រឺ **សង្គ្រាមរដ្ឋប្បវេណី** គឺជំលោះរវាងមនុស្សពីក្រុមឬប្រទេសនិងប្រទេសហើយអូសបន្លាយយ៉ាងយូរ
នៅក្នុងប្រទេសនោះ។ ហើ​យសង្រ្គាមស៊ីវិលធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ដំណើការអភិវឍ្ឍប្រទេសជាខ្លាំង
ស្ករត្នោត

ស្តាំ|250px
ស្ករត្នោតគឹជាផលិតផលរបស់ខ្មែរ​ ដែលស្ករត្នោតត្រូវបានគេផលិតចេញពីធម្មជាតិពិតៗ គឹផលិតពីដើមត្នោត។នៅប្រទេសកម្ពុជាប្រជាជនកម្ពុជាយើងចូលចិត្តយកវាមកបរិភោគបានច្រើនយ៉ាង ដូចជា សំរាប់បង់សម្លរអោយមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ពិសារ សំរាប់ធ្វើបង្អែមចង្អាបជាដើម។សព្វថ្ងៃនេះមានប្រជាជនមួយចំនួនច្រើនប្រកបរបរធ្វើស្ករត្នោត។

## ការប្រើប្រាស់
## ឈ្មោះ
*Burma: jaggery, *htanyet* (; )
*Telugu: *nalla bellam*, *thaati bellam* (Palm Jaggery)
*Kannada: *bella*
*Kerala: *panam kaLkaNdam* (പനം കല്‍കണ്ടം),*Karippatti*,"Karipetti",*KarippOtti* (കരിപെട്ടി)
*Bangladesh/Bengal: *gur* (cane sugar), *taal patali* (solid palm sugar), *khejur gur* (date palm sugar);
*Tamil Nadu: *panam kaRkaNdu*, *karuppatti*, *panang karuppatti*, *panai vellam*, *pananj chakarai*
*Indonesia: *gula kelapa*, *gula aren*, *gula merah*, *gula semut* (Gula Jawa in the Netherlands)
*Philippines: *Pakaskas*
*Malaysia: *gula anau*, *gula melaka*, *gula kabung*
*Sri Lanka: jaggery, *kitul-hakuru*, *tal-hakuru*, *pol pani*
*Laos: *num taan*
*Thailand: *น้ำตาลปี๊บ* (*nam taan peep*), *น้ำตาลปึก* (*nam taan bik*)
*Vietnam: *đường thốt nốt*

## របៀបធ្វើស្ករត្នោត 
របៀបធ្វើស្ករត្នោតដំបូងយើងត្រូវត្រង់យកទឹកត្នោតពីដើមត្នោតជាមុនសិន ជាធម្មតាគេត្រង់យកទឹកត្នោតនៅពេលថ្ងៃល្ងាចទុករហូតដល់ព្រឹក ទើបគេឡើងយកទឹកត្នោតនោះ យកមកចាក់ដាក់ក្នុងឆ្នាំងរឺ ខ្ទះហើយដាំវាអោយពុះខ្លាំងរហូតឡើងក្រហមទើបដាក់ចុះមក
ក្រោមរួចធ្វើការកូរ រឺគេហៅថា **វិត**ក្នុងការកូរ រឺ វិតនេះគេត្រូវប្រើពេលវេលាប្រហែលជា១០នាទី គឺកូររហូតដល់ទឹកត្នោតដែលបានដាំពុះនោះក្លាយទៅជាស្ករដែលមានសភាពរឹងតិចៗទើបឈប់។

### របៀបធ្វើស្កត្នោតរបស់បងប្អូនខ្មែរ
បើសិនជាយើងពិភាក្សាទៅលើស្ករគឺយើងក៏ឃើញថាមានប្រភេទស្កជាច្រើនដែលមានលក្ខណៈប្រភេទនិងរស់ជាតិគ៏ផ្អែមផ្សេងៗគ្នាដែរហើយរបៀបផលិតក៏មានលក្ខណៈខុសគ្នាជាច្រើនផងដែរ
ដូចជា  ប្រភេទ ស្ករអំពៅ  ស្ករដូង  ស្ករត្នោត   ស្ករដែលភលិតពីដើមអន្សែជាប្រភេទស្ករដែលកម្ររនិងមានការផលិតឡើងណាសើព្រោះថាវាមានស្រួចស្រាវបំផុតក្នុងការផលិតលើងហើយតទៅនេះ
ខ្ញុំសូមនែរនាំពីរបៀបក្នុងការធ្វើស្ករត្នោតវិញម្តង
ជាដំបូងយើងត្រូវមានបង្អោងគឺជាប្រភេទឬស្សីដែលមានខ្នែងវែវនិងរឹងមាំផងដែរព្រោះត្រូវយកវាមកធ្វើជាអង្អោងឬជាចណ្តើឡើងដើមត្នោតបាន
ត្រូវមានវល្លិ៏ឬខ្សែរដែលមាំល្អដើម្បីចងភ្ជាម់បង្អោងទៅនិងដើមត្នោតសំរាប់ឡើងដើមត្នោត
ត្រូវជ្រើសរើសប្រភេទដើតត្នោតណាដែលជាដើមត្នោតញីហើយមានកំពស់ទាបសមល្មមបើអាច និងមានធាងធំមាំ មានស្លឹកច្រើន
ត្រូវយកឃ្នាបគាបផ្កាត្នោតដែលភាសាធម្មតាគេហៅថាក្តត្នោតអោយទន់រយៈពេលបីទៅបួនព្រឹកទៅតាមប្រភេតត្នោតដែលងាយចេញនិងមិនងាយចេញទឹក
រួចយើងត្រូវយកកាំបិតដែលមុតទៅធ្វើការចិតនៅផ្នែកខាងមុខរបស់វា រឺហៅម្យ៉ាងទៀតថាវាត់មុខ ចំណាំការវាត់មុខត្រូវតែស្តើងៗកុំក្រាស់ព្រោះវាងាយនិងឆាប់អស់ផ្កាត្នោតហើយវាក៏មិនងាយចេញទឹកនោះដែរ ហើយម្យ៉ាងទៀតគឹយើងអាចយកំពង់ឬស្សីដែលមានទឹកពេញមកត្រាំផ្កាត្នោតនោះ
ប្រហែលជាពីថ្ងៃរឺមិនចាំបាច់ក៏បានបើករណីផ្កាត្នោតនោះឆាប់ចេញទឹក  នៅពេលចេញទឹកហើយយើយកបំពងទៅត្រងទឹកត្នោត
ពេលបានទឹកត្នោតហើយគឺយកទៅរំងាស់ក្នុងឆ្នាំងរហូតដល់រីងក្លាយទៅជាស្កររួចលើកយកទៅកូរជាមួយនឹងដងឈើតូចមួយ
នៅពេលត្រជាក់យើងធ្វើការចាត់ដាក់ក្នុងពាងដើម្បីរក្សាទុកជាការស្រេច​  ។

## មើលផងដែរ
* ស្ករដូង
* Jaggery

## ឯកសារយោង
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
*An Overview of the Palm Sugar Creation process 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ករ
នំបារាំង

**នំបារាំង** គឺជាប្រភេទនំម៉្យាងដែលធ្វើឡើងពីពងទា លាយជាមួយម្សៅមី និងស្ករ។ឈ្មោះនំបារាំងត្រូវបានគេស្គាល់តាមតំបន់តិចតួចប៉ុណ្ណោះ ភាគច្រើនត្រូវបានគេហៅថា**នំពងទា**។​ នំបារាំង គឺាមានការពេញនិយមសំរាប់មនុស្សចាស់ និងជាពិសេសក្មេងតូចៗ។
ទំនៀមទំលាប់ខ្មែរ

ទំនៀមទំលាប់ខ្មែរ ជាប្រពៃណីម៉្យាងដែលមានវ័យចំណាស់មួយក្នុងចំណោមប្រទេសក្នុងទ្វីបអាស៊ី ហើយទំនៀមទំលាប់ខ្មែរដូចជា ការធ្វើពិធី ** អាពាហ៍ពិពាហ៍តាមរបៀបខ្មែរ
បុរាណ **  *​ ពិធីចែចូវ *  អាណាព្យាបាលកូនប្រុសកូនស្រីជ្រើសយកស្រីណាម្នាក់នៅក្នុងភូមិជាអ្នកមានគូស្រករត្រឹមត្រូវតាមប្រពៃណីដែលមានប្ដីរស់នៅសព្វថ្ងៃ(ចាស់ថា
មិនបែកមែកបែកធាង)ជាអ្នកមានចិរិយាសម្បត្តិល្អនិយាយទៅរកនរណាក៍គេស្ដាប់ គេជឿទុកចិត្ត មានជីវភាពធូធារមានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ អោយនាងចូលទៅនិយាយ
ការជាមួយឪពុកម្ដាយឬ អាណាព្យាបាលខាងស្រីដោយពាក្យពេចន៍ផ្លែផ្កាជាមុនសិន ដូចពាក្យថា ទឹកដីភូមិនេះស្រស់បំព្រង ដំនាំដាំដុះគ្រប់បែបយ៉ាងដាក់ចុះដុះឡើងអញ្ចឹង
បានជាគេមកចង់ផ្ញើរសាច់ផ្ញើរឈាមចង់រួមរស់នៅលើទឹកដីដ៍មានជីជាតិនេះ។
ខាងម្ចាស់ផ្ទះកូនស្រីឮសំដីនេះមិនទាន់តបថាមិចទេគ្រាន់តែសួរថាអីនាង (ឬអ្នកតាមដែលគេអាចហៅបាន) មានការអី?ទឹកដីជ័យភូមិអី?មកអង្គុយលេងសិន
(រួចសួរសុខទុក្ខ)រួចបន្តថា**​មានការអីដែរ**។
នាងដែលយើងពឹងនិយាយត្រង់ថា សូមទោសបង (ឬអ្នកតាមស្និទស្នាល)មានគេពឹងពររកខ្ញុំអោយមកចូលចែចូវភ្ជាប់សាច់ភ្ជាប់ឈាមជាមួយ.....។
ម្ដាយឬ ឪពុកខាងស្រីសួរឈ្មោះកូនប្រុស ពូជពង្ស គ្រួសារ គេមានកូនប៉ុន្មាននាក់ ប្រុសប៉ុន្មាន ស្រីប៉ុន្មាន?ហើយត្រូវជាកូនទីប៉ុន្មាន?អាណាព្យាបាលខាងស្រីមិនថាអីទេ 
ចាំពីគ្រោះជាមួយឪវា ឬ ប៉ាវានិងសួរបងប្អូនសិន។ តាមពិតគេចង់ពិនិត្យលើពូជពង្ស និង ចិរិយាសម្បត្តិរបស់សមីខ្លួន។
នាងដែលគេត្រូវគេពឹងពរនោះត្រូវទៅពីរ បី បួនដង រហូតដល់បានដំណឹងជាវិជ្ជមាន។
ប្រភេទសិលា

សិលាដែលបានរលាយ គេហៅថា “ម៉ាក់ម៉ា” (Magma)។ ម៉ាក់ម៉ាភាគច្រើន កើតចេញពីការរលាយ
ដោយផ្នែកនៃម៉ង់តូ។ សិលាម៉ាក់ម៉ា កកើតមាននៅពេលម៉ាក់ម៉ាកករឹង។ ប្រសិនបើម៉ាក់ម៉ា ផុសឡើងលើផ្ទៃផែន
ដី នោះវាអាចរងរបិច (ការពុកផុយនៃសិលា) និងសំណឹក ហើយកម្ទេចកំទីដែលបានបង្កើតឡើងនោះ ត្រូវបាន
ដឹកជញ្ចូន ហើយជាចុងក្រោយ ត្រូវបានចាក់បង្គរ (ជាធម្មតានៅលើបាតសមុទ្រ) ជាកម្ទេចកំណ។ ប្រសិនបើ
កម្ទេចកំណធូរទាំងនេះ ត្រូវបានពង្រឹងទៅជាសិលា នោះវាក្លាយទៅជាសិលាកម្ទេចកំណ។ ខណៈពេលសិលានេះ
ត្រូវបានកប់ដោយស្រទាប់បន្ថែមនៃកម្ទេចកំណ និងសិលាកម្ទេចកំណ នោះកម្ដៅ និងសម្ពាធ កើនឡើង។ កម្លាំង
តិចតូនិច ក៏អាចធ្វើឱ្យកើនឡើងសីតុណ្ហភាព និងសម្ពាធផងដែរ។ ប្រសិនបើសីតុណ្ហភាព គឺខ្ពស់គ្រប់គ្រាន់ ជាធម្មតា
នៅជម្រៅជ្រៅជាងពីរ-បីគីឡូម៉ែត្រខាងក្រោមផ្ទៃផែនដី នោះសិលាកម្ទេចកំណដើម លែងមានតុល្យភាពជាមួយ
លក្ខខណ្ឌរូប និងគីមីថ្មីនោះហើយ ហើយវា ក៏កកជាក្រាមឡើងវិញម្ដងទៀត។ សិលាថ្មីដែលកកើតឡើងនោះ គេ
ឱ្យឈ្មោះថា សិលាប្រែកំណើត។ ប្រសិនបើសីតុណ្ហភាព ទទួលបានខ្ពស់ខ្លាំង នោះសិលារលាយដោយផ្នែក ដោយ
បង្កើតបានជាម៉ាក់ម៉ា និងបំពេញនូវវដ្ដសិលា។
វដ្ដនេះ អាចត្រូវបានធ្វើឡើងដដែលៗ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមែនគ្រប់សិលាទាំងអស់ សម្រេចផលបាន
តាមជំហាននីមួយៗនៅក្នុងវដ្ដនោះឡើយ។ ឧទាហរណ៍ ៖ សិលាកម្ទេចកំណ អាចត្រូវបានងើបឡើង ត្រូវរងរបិច
និងត្រូវរងសំណឹក ដោយបង្កើតបានជាកមេ្ទចកំណថ្មីទៀត។
ដូច្នេះ វដ្ដនេះ រៀបរាប់អំពីការកកើត និងការខូចរូបរាងនៃសិលានៅក្នុងផែនដី។ នៅពេលណាមួយ
កន្លែងណាដែលនៅក្នុង ឬនៅលើផ្ទៃផែនដី សិលាត្រូវបានបង្កើត ផ្លាស់ប្ដូរ បំផ្លាញ និងធ្វើវដ្ដ ៖ ប្រហែល ១៤-១៦
គ.ម៣ នៃសម្បកផែនដីដែលបានធ្វើវដ្ដជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ទីតាំងនៃដំណើរការទាំងនេះ ត្រូវបានកំណត់ជាចម្បង
ដោយចលនានៃផ្លាកតិចតូនិច (គឺជាចលនានៃផ្លាកតាមរយៈចរន្ដរង្វល់ក្នុងម៉ង់តូ) ដែលធ្វើឱ្យមានការកកើតនៃ
សម្បកផែនដីថ្មីនៅព្រំដែនផ្លាកសំណង់ និងការលិចចុះ (ការកប់) នៃសិលា និងការងើបឡើងនៃសម្បកផែនដី
នៅឯព្រំដែនបំផ្លាញ។

### ឯកសារ​យោង​ 
អត្ថបទនេះ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ "មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃភូមិសណ្ឋានវិទ្យា" របស់ដេប៉ាតឺម៉ង់ភូមិវិទ្យា និងរៀបចំដែនដី នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។
ដោយ៖ យាំ សារដ្ឋ និស្សិតភូមិវិទ្យា ជំនាន់ទី២៥ (fb.me/Sarath.Khmer.Photographer/app_208195102528120)
ឆ្នាំពន្លឺ

**ឆ្នាំពន្លឺ** (ជាភាសាអង់គ្លេស **light year**) គឺមិនមែនជារង្វាស់នៃពេលវេលាទេ ប៉ុន្ដែជារង្វាស់ខ្នាតនៃចំងាយ ដែលពន្លឺនឹងធ្វើដំនើរក្នុងរយៈមួយឆ្នាំសកល (ជាភាសាអង់គ្លេស Julian year ដែលស្មើនឹង ៣៦៥.២៥ ថ្ងៃ) ក្នុងល្បឿននៃពន្លឺ។

មួយឆ្នាំពន្លឺគឺប្រហែលនឹង ៦ រយកោដិ ម៉ាយល៍ (6 trillion miles) ឬ ១០ រយកោដិ គីឡូម៉ែត្រ (10 trillion kilometers)។  ដោយហេតុដែលចក្រវាឡ មានវិសាលភាពធំទូលាយ ដូចនេះហើយទើបពីភពមួយទៅភពមួយ ឬពីផ្កាយមួយទៅផ្កាយមួយមានចំងាយឆ្ងាយរហូតដល់ទៅរាប់រយ រាប់ពាន់ ឬរាប់លានឆ្នាំពន្លឺក៏មាន។

ពន្លឺដែលចេញមកពីផ្កាយដែលមានចម្ងាយ ១០០ឆ្នាំពន្លឺ នឹងត្រូវចំណាយពេល ១០០ឆ្នាំដើម្បីធ្វើដំណើរមកដល់យើង។ នេះមានន័យថា ពេលយើងមើលឃើញពន្លឺរបស់ផ្កាយមួយនោះ តាមពិតពន្លឺេនោះបានបាញ់ចេញពីផ្កាយ តាំងពី ១០០ឆ្នាំមុនមកម៉្លេះ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា រយ:ពេលសម្រាប់ពន្លឺធ្វើដំណើរពីផ្កាយមកដល់ផែនដី គឺអាចខុសគ្នា អាស្រ័យទៅតាមទីតាំង និងចម្ងាយរបស់ផ្កាយនីមួយៗ មកផែនដី។

## ហេតុអ្វីត្រូវគិតខ្នាតជា ឆ្នាំពន្លឺ? 
ឆ្នាំពន្លឺគឺជាការគណនារយះចំងាយពី ទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀតនៅក្នុងចក្កវាឡ (ដូចជា system, constellation and galaxy etc..) ទៅតាមល្បឿននៃពន្លឺដោយសារតែ ចម្ងាយនោះឆ្ងាយពេក មិនអាចគណនាតួលេខជាសម្លេងបានងាយ (អង់គ្លេសអស់ត្រឹមពាក្យ Trillion)។ ជាធម្មតាពន្លឺមានល្បឿនលឿន ណាស់ដោយអាចរត់បាន ៣០០ ០០០គីឡូម៉ែត្រក្នុង១វិនាទី(ដូចនេះ មួយឆ្នាំពន្លឺគឺស្មើនឹង ៣០០០០០គីឡូម៉ែត្រx៦០វិនាទីx៦០នាទី x២៤ម៉ោងx៣៦៥ថ្ងៃនិង៦ម៉ោង) នេះហៅមហាសែនពិបាក។

## ​ឯកសារ​យោង​ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសាស្ដ្រ
សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រង

**សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រង** (ជួនកាលត្រូវបានគេសំដៅថាជា សេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្ម) គឺជាផ្នែកមួយនៃវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ដែលប្រើការវិភាគមីក្រូសេដ្ឋកិច្ច ជាមធ្យោបាយក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេច ក្នុងពាណិជ្ជកម្មឬក្នុងផ្នែកគ្រប់គ្រងដទៃទៀត។ ដោយហេតុដូច្នេះហើយ វាជាស្ពានចម្លងវាងទ្រឹស្ដីសេដ្ឋកិច្ច និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងការអនុវត្ត។ សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រងច្រើនតែប្រើវិធីសាស្ត្របរិមាណដូចជា ការវិភាគបែបថយចុះ (regression analysis) ការវិភាគសហសម្ព័ន្ធ (correlation) និងការគណនាដោយប្រើបន្ទាត់(Lagrangian calculus)។ គោលបំណងនៃសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រងគឺដើម្បីធ្វើឲ្យគេអាចធ្វើការសម្រេចចិត្តបែបពាណិជ្ជកម្មបានល្អប្រសើរ ដើម្បីឈានដល់ការសម្រេចបាននូវគោលដៅរបស់សហគ្រាស ដូចជាតាមរយៈការស្រាវជ្រាវប្រតិបត្តិការ និងកម្មវិធីផ្សេងៗ។

សឹងតែគ្រប់ការសម្រេចចិត្តបែបពាណិជ្ជកម្មអាចវិភាគបានដោយប្រើវិធីសាស្ត្ររបស់សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រង ប៉ុន្តែជាទូទៅសម្រាប់៖
*ការវិភាគហានិភ័យៈ ម៉ូដែលផ្សេងៗត្រូវបានប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់នូវហានិភ័យនិងធ្វើឲ្យមានភាពស៊ីគ្នារវាងព័ត៌មាន ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងច្បាប់នៃការធ្វើសេចក្ដីសម្រេចដើម្បីគ្រប់គ្រងហានិភ័យ។
*ការវិភាគផលិតកម្មៈ វិធីសាស្ត្រមីក្រូសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានប្រើដើម្បីវិភាគប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្ម កត្តាធ្វើឲ្យការផ្ដល់ឲ្យមានភាពប្រសើរឡើង ថ្លៃ ទំហំសេដ្ឋកិច្ច និងដើម្បីប៉ាន់ស្មាននូវមុខងារចំណាយរបស់សហគ្រាស។
*ការវិភាគថ្លៃៈវិធីសាស្ត្រមីក្រូសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានប្រើដើម្បីវិភាគការកំណត់ថ្លៃរួមមានថ្លៃផ្ទេរ ថ្លៃផលិតផលរួម ថ្លៃរើសអើង ការស្មានភាពយឺតនៃថ្លៃ និងការជ្រើសរើសវិធីកំណត់ថ្លៃដ៏ល្អប្រសើរ។
*ថវិកាទុនៈទ្រឹស្ដីវិនិយោគត្រូវបានប្រើពិនិត្យការសម្រេចចិត្តទិញទុនរបស់ក្រុមហ៊ុនមួយ។

នៅមហាវិទ្យាល័យ មុខវិជ្ជានេះត្រូវបានបង្រៀនជាបឋមចំពោះនិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងអនុបណ្ឌិតនៃសាលាពាណិជ្ជកម្ម។ វាជាមុខវិជ្ជាបញ្ចូលគ្នានៃមុខវិជ្ជាផ្សេងៗជាច្រើន។ នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ជំនាញសេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្មតែងតែរូមមានថ្នាក់សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រង សេដ្ឋកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុ ទ្រឹស្ដីល្បែង ការវាស់ស្ទង់ពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចឧស្សាហកម្ម។

## មើលផងដែរ
*សេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្ម
*សេដ្ឋកិច្ចបុគ្គល
*វិទ្យាសាស្ត្រគ្រប់គ្រង
រ៉ូបឺតកាប៉ា

## កេរ្ដិ៍ដំណែល
ប្អូនប្រុសរបស់លោកកាប៉ាគឺលោកខននែលកាប៉ា ក៏ជាអ្នកថតរូបម្នាក់ផងដែរដែលបានធ្វើការការពារនិងធ្វើអោយ​កេរ្ដិ៍ឈ្មោះរបស់លោកអោយកាន់តែរីកចំរើននូវអត្តសញ្ញាណផ្ទាល់ខ្លួនរបស់​គាត់និងម៉ូតរបស់គាត់។
ដើម្បីការពារកេរ្ដិ៍មរតករូប​ថតរបស់លោកកាប៉ា​ហើយនិងរូបថតអ្នកផ្សេងទៀតនោះ​លោកខននែល​បានស្វែងរកមូលនិធិអន្តរជាតិ​សំរាប់រូបថតដែលជាប់ទាក់ទងក្នុង​ឆ្នាំ​1966។​ដើម្បីផ្ដល់ប្រមូលផ្ដុំនូវផ្ទះជាអចិន្ត្រៃយ៍មួយ គាត់បានស្វែងរកមជ្ឈមណ្ឌលរូបថតអន្តរជាតិក្នុងទីក្រុងញូវ​យ៉កឆ្នាំ1974។
ខ្លឹបគាំទ្រពីបរទេសបានផ្ដល់រង្វាន់ជាកិត្តិយសរបស់គាត់មេដាយមាសរ៉ូបឺតកាប៉ា។វាគឺជាផ្ដល់​អោយជាប្រចាំឆ្នាំ​ទៅដល់អ្នកថត​រូបដែលឧបត្ថមរបាយការណ៍រូបថតជាសាធារណៈ​​​ពីបរទេស​,ដែលតំរូវអោយមានសេចក្ដីក្លាហាន​និងការចាប់ផ្ដើមយ៉ាងពិសេស។
កាប៉ាត្រូវបានដឹងពីចរិតលក្ខណៈគ្រឹស្តតបស់អ្នកថតរូបកាសែត។

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកកាសែត
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកថតរូប
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកកាសែតក្នុងសង្គ្រាម
ចេកឆាប

**ចេកឆាប** គឺជាបង្អែមមួយមុខដែលផ្សំធ្វើឡើងអំពីផ្លែចេក។

## របៀបធ្វើបង្អែមចេកឆាប 
-គ្រឿងផ្សំមាន៖
* ផ្លែចេកណាំវ៉ាខ្ចី30ផ្លែ
* ស្ករស 0.5 គីឡូក្រាម
* ទឹកអប់ផ្កាម្ល៉េះ 3ចានចង្កឹះ
* ប្រេងឆា
-របៀបធ្វើ៖
* យកផ្លែចេកចិតសំបកឲ្យសា្អត់រួចចឹតជាបន្ទះស្ដើងៗ(ចឹតបណ្តោយផ្លែចេក)បន្ទាប់មកដាក់តំរៀបវាដាក់ហាលថ្ងៃឲ្យស្ងួតរួចដាក់ឆ្នាំងខ្ទះចាក់ប្រេងឆាចូលពេលក្តៅខ្លាញ់ចាក់ផ្លែចេកចូលធ្វើការកូរវាដោយតិចកុំឲ្យវាបាក់ចេក
* ទុករហូតដល់ចេកមានពណ័រៀងលឿងរួចធ្វើការដាក់វាចុះ។បន្ទាប់មកស្រង់ចេកនោះដាក់សម្រស់ឲ្យស្ងួតប្រេង ។
* ក្រោយមកទៀតយកឆ្នាំងថ្មីមួយទៀតដាក់ដាំទឺកផ្កាម្ល៉េះនោះចាក់ចូលក្នុងឆាំងព្រមទាំងស្ករសផង ។យើងធ្វើការគូរវារហូតដល់ដែលលោកអ្នកគិតថាសមស្របហើយបានដាក់ចេកចូលរូចធ្វើការគូរវារហូតដាច់ទឹកលើកវាចុះ
* ហើយដួកដាក់ចានដែកទុកឲ្យត្រជាក់ជាការស្រេច  ។
គ្រីស្ទអឌែលហ្វៀន

thumb|Phnom Penh BEC, 212 Street
**គ្រីស្ទអឌែលហ្វៀន** ( គ្រីស្ទអឌែលហ្វៀនជាភាសាអង់គេ្គស មកពីភាសាក្រិកមានន័យថា “ បងប្អូនប្រុស និង បងប្អូនស្រីក្នុងព្រះគ្រីស្ទ ” ) គឺជាព្រះវិហារប្រូតែស្តង់តូចមួយដែលមិនជឿចំពោះការបង្រៀនពី ព្រះបីរួមមួយ។ 

ខ្មែរគ្រីស្ទអឌែលហ្វៀនមាន សាលាបង្រៀនព្រះកម្ពីក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញតាំងពីឆ្នាំ២០០៧។
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា
សមុទ្រកូរ៉ូ

thumb|right|400px|ផែនទីហ្វីជី​បង្ហាញពីទីតាំង​សមុទ្រកូរ៉ូ

**សមុទ្រកូរ៉ូ** (Koro Sea) ជាសមុទ្រមួយ​នៅក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ស្ថិតនៅចន្លោះ​រវាង​កោះវីជីឡេវូ​ដែលនៅខាងលិច និងកោះឡៅដែលនៅខាងកើត។ សមុទ្រនេះ​ហ៊ុំព័ទ្ធដោយ​កំរងកោះហ្វីជី។
គណនីចរន្ត

នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច គណនីចរន្ត (05345175) គឺជាធាតុមួយក្នុងចំណោមធាតុដ៏សំខាន់ពីរនៃតុល្យភាពប្រាក់ចំណាយ (Balance of payments) ដែលធាតុមួយទៀតគឺ [[]]

(Capital account)។ គណនីចរន្ត គឺជាផលបូកនៃតុល្យភាពពាណិជ្ជកម្ម (ការនាំចេញ ដក ការនាំចូល) ចំណូលសុទ្ធ (ការប្រាក់ និងភាគលាភជាដើម) និងប្រាក់ចំណាយអាចផ្ទេរបានសុទ្ធ (ដូចជាជំនួយបរទេស)។

""តុល្យភាពគណនីចរន្ត""គឺជាមធ្យោបាយមួយក្នុងចំណោមមធ្យោបាយពីរសម្រាប់វាស់វែងធម្មជាតិពាណិជ្ជកម្មបរទេសរបស់ប្រទេសមួយ ដែលមធ្យោបាយមួយទៀតគឺលំហូរចេញមូលធនសុទ្ធ(net capital outflow)។ គណនីចរន្តលើសបង្កើនទ្រព្យសកម្មបរទេសសុទ្ធរបស់ប្រទេសមួយ ចំណែកឯឱនភាពគណនីចរន្តមានលក្ខណៈផ្ទុយគ្នា។ ទាំងប្រាក់ចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងវិស័យឯកជនត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងការគណនា។ វាត្រូវបានហៅថាជាគណនីចរន្តព្រោះទំនិញនិងសេវាកម្ម ជាធម្មតាត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងកំឡុងពេលបច្ចុប្បន្ន។

ការកាត់បន្ថយឱនភាពគណនីចរន្ត
ដើម្បីកាត់បន្ថយឱនភាពគណនីចរន្តជាធម្មតាត្រូវបង្កើនការនាំចេញ ឬកាត់បន្ថយការនាំចូល ដែលអាចធ្វើបានតាមរយៈការរឹតបន្តឹងការនាំចូល ការដាក់កំណត់ (quota) ឬកាតព្វកិច្ច ឬឧបត្ថម្ភការនាំចេញ (subsidize exports)។ គេក៏អាចបញ្ចុះតម្លៃរូបិយវត្ថុក្នុងស្រុកដើម្បីជំរុញការនាំចេញ ដែលអាចនាំដល់ការបង្កើនតុល្យភាពប្រាក់ចំណាយផងដែរ។ ក្រៅពីនេះការតម្រូវការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលសម្រាប់អ្នកផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុកក៏មានប្រសិទ្ធភាពផងដែរ។ ការបង្កើតសញ្ជ័យក្នុងស្រុក ឬបន្ថយកម្ចីក្នុងស្រុក រួមទាំងកម្ចីដោយរដ្ឋាភិបាលជាតិ ក៏ជាមធ្យបាយជួយកាត់បន្ថយឱនភាពគណនីចរន្តផងដែរ។

និក្ខេបបទ Pitchford
ឱនភាពគណនីចរន្តមិនមែនជាបញ្ហាគ្រប់ពេលនោះទេ។ និក្ខេបបទ Pitchford ចែងថាឱនភាពគណនីចរន្តនឹងមិនមានបញ្ហាទេ ប្រសិនបើវាកើតឡើងដោយវិស័យឯកជន។ អ្នកខ្លះគិតថានិក្ខេបបទនេះត្រឹមត្រូវសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចអូស្ត្រាលី ដែលមានឱនភាពគណនីចនរន្តយូរអង្វែង ប៉ុន្តែមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចបន្តបន្ទាប់រយៈពេល ១៨ ឆ្នាំ (១៩៩១-២០០៩)។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
ទ្រឹស្ដីល្បែង

""ទ្រឹស្ដីល្បែង""() គឺជាផ្នែកមួយនៃគណិតវិទ្យាអនុវត្តដែលប្រើនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម ដូចជាសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាក្នុងជីវវិទ្យា វិស្វកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងជំនាញគ្រប់គ្រង។  ទ្រឹស្ដីល្បែងទាញយកឥរិយាបថក្នុងស្ថានភាពយុទ្ធសាស្ត្រ ឬហៅថាល្បែង (ដែលជោគជ័យរបស់បុគ្គលម្នាក់ក្នុងការសម្រេចចិត្តបានមកពីការសម្រេចចិត្តរបស់បុគ្គលដទៃ) មកវិភាគតាមបែបគណិតវិទ្យា។ ទ្រឹស្ដីនេះជាបឋមត្រូវបានប្រើដើម្បីវិភាគការប្រកួតប្រជែងដែលបុគ្គលម្នាក់ធ្វើបានប្រសើរជាងដោយសកម្មភាពនៃបុគ្គលផ្សេងមួយទៀត (zero sum games). ក្រោយមកទ្រឹស្ដីនេះត្រូវបានពង្រីកយកទៅប្រើក្នុងការវិភាគផ្សេងៗស្មុគ្រស្មាញជាច្រើនដូចជារវាងអ្នកលេងមនុស្ស និងមិនមែនមនុស្ស (ដូចជាកំព្យូទ័រ សត្វ រុក្ខជាតិជាដើម)។

ទ្រឹស្ដីប្រពៃណីនៃល្បែងត្រូវបានប្រើដើម្បីស្វែងរកចំនុចសមតា ដែលក្នុងចំនុចនេះ អ្នកលេងនីមួយៗបានឯកភាពទៅលើយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលពួកគេនឹងមិនកែប្រែ។ គំនិតសមតា (equilibrium concepts) ជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីស្វែងយល់ពីគំនិតនៃល្បែង។ គំនិតដែលល្បីល្បាញជាងគេគឺ សមតាណាស (Nash equilibrium)។ 

ទ្រឹស្ដីល្បែងត្រូវបានបង្កើតឡើងជាដំបូងពីការស្រាវជ្រាវរបស់ Emile Borel នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៨ ក្នុងសៀវភៅរបស់គាត់ដែលមានចំណងជើងថា Applications aux Jeux de Hasard និងក្រោយមកនៅក្នុងសៀវភៅរបស់ John von Neumann និង Oskar Morgenstern ដែលមានចំណងជើងថា ទ្រឹស្ដីល្បែងនិងឥរិយាបថសេដ្ឋកិច្ច (Theory of Games and Economic Behavior)។ ក្រោយមកទៀតនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០ ក៏មានការស្រាវជ្រាវយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ផងដែរ។ ទ្រឹស្ដីនេះត្រូវបានយកទៅប្រើយ៉ាងជាក់ច្បាស់ក្នុងជីវវិទ្យានៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៧០ ទោះជាការស្រាវជ្រាវជាច្រើនត្រូវបានធ្វើតាំងពីទសវត្សឆ្នាំ ១៩៣០ មកក៏ដោយ។ ទ្រឹស្ដីនេះត្រូវបានគេទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាមានសារសំខាន់សម្រាប់ជំនាញជាច្រើន។ ទ្រឹស្ដីវិទូល្បែងចំនួន ៨ នាក់បានទទួលរង្វាន់ណូបែលនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច (Nobel Memorial Prize in Economic Science) ហើយលោក John Maynard Smith បានទទូលរង្វាន់សម្រាប់ការយកទ្រឹស្ដីល្បែងទៅអនុវត្តក្នុងជីវវិទ្យា។
 
## ប្រវត្តិ
## ទម្រង់នៃល្បែង
ល្បែងដែលលើកយកមកសិក្សាក្នុងទ្រឹស្ដីល្បែងគឺជាកម្មបទដែលគេឲ្យនិយមន័យច្បាស់បែបគណិតវិទ្យា ដែលរួមមានក្រុមនៃអ្នកលេង ឬក្រុមចល័ត (យុទ្ធសាស្ត្រ) សម្រាប់អ្នកលេងទាំងនោះ និងលទ្ធផលជាក់លាក់សម្រាប់បណ្ដុំយុទ្ធសាស្ត្រ។ ល្បែងសហការភាគច្រើនមាននៅក្នុងទម្រង់មុខងារចរិតលក្ខណៈ ចំណែកទម្រង់ពង្រីក និងទម្រង់ធម្មតាត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ល្បែងមិនសហការ។

### ទម្រង់ពង្រីក
ទម្រង់ពង្រីកត្រូវបានប្រើដើម្បីធ្វើឲ្យល្បែងមានលក្ខណៈជាក់លាក់តាមលំដាប់លំដោយ។ ល្បែងប្រភេទនេះតែងត្រូវបានតាងដោយដើមឈើ ដែលមែកនីមួយៗតាងឲ្យជម្រើសនៃអ្នកលេងម្នាក់ ហើយមែកបន្តជាជម្រើសនៃអ្នកលេងម្នាក់ទៀត។ 

### ទម្រង់ធម្មតា
ទម្រង់ធម្មតាឬទម្រង់យុទ្ធសាស្ត្រតែងតែប្រើម៉ាទ្រិកដែលបង្ហាញពីអ្នកលេង យុទ្ធសាស្ត្រ និងលទ្ធផល។ 

ល្បែងស្ថិតក្នុងទម្រង់ធម្មតានៅពេលដែលអ្នកលេងនីមួយៗធ្វើសកម្មភាពដំណាលគ្នា ឬយ៉ាងហោចណាស់មិនដឹងពីសកម្មភាពរបស់អ្នកលេងដទៃ។ ប្រសិនបើអ្នកលេងដឹងព័ត៌មានពីអ្នកលេងផ្សេង នោះល្បែងត្រូវចាត់ទុកក្នុងទម្រង់ពង្រីក។

### ទម្រង់មុខងារចរិតលក្ខណៈ
ក្នុងល្បែងសហការដោយលទ្ធផលអាចផ្ទេរបាន គ្មានលទ្ធផលបុគ្គលកើតឡើងទេ។ ជំនួសមកវិញ មុខងារចរិតលក្ខណៈកំណត់លទ្ធផលនៃការចរចានីមួយៗ។ ការសន្មតស្តង់ដារថាការគ្មានការចរចានឹងទទួលបានលទ្ធផល ០។

## ឯកសារយោង
វត្តសូរសែន្យ

វត្តសូរសែន្យ ស្ថិតនៅភូមិសូរសែន្យ ឃុំសូរសែន្យ ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម។
## ប្រវត្តិនៃវត្តសូរសែន្យ 
វត្តសូរសែន្យមានមកជាយូរមកហើយតាមភស្តុ័តាង បន្សល់ទុក ឃើងថ្មដែលគេឆ្លាក់ធ្វើជាសន្លឹកសីមា សរសេរខឿន ដុំថ្មឬសសីមា នឹងបំនែកបដិមាខ្លះ គឺថ្មសម័យអង្គរ ដូច្នេះបញ្ជាក់ថាវត្តសូរសែន្យ កើតនៅសម័យអង្គរ។

បច្ចុប្បន្ននេះ ទីវត្តសូរសែន្យចាស់នោះត្រូវបែកបាក់ខ្ទេចខ្ទីរ ហើយរុសរើមកធ្វើនៅខាងកើតសំណង់ចាស់ចម្ងាយ ៣០០ ម៉ែត ។​តាមចាស់ៗ ដឹង នឹងនិទានតៗមកថា វត្តសូរសែន្យនេះ ជាឈ្មោះនៃមេទ័ពក្លាហានម្នាក់ដែលបានបូជាជីវិតដើម្បីការពារមាតុភូមិហើយបាន បង្កបង្កើតវត្តសូរសែន្យនេះឡើយ ហើយលោកបានមរណៈកាលនៅទីនេះ ប្រជាពលរដ្ឋ ពុទ្ធបរស័ទមានការគោរពបូជារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

## ព្រះចៅអធិការវត្ត 
វត្តដែលរុសរើសមកកសាងថ្មីនេះ មានព្រះចៅអធិការចំនួន ៤ ហើយ គឺព្រះសពព្រះនាម៖
                              
* ព្រះសពព្រះនាម ប្រឹម មុំ
* ព្រះនាម             ម៉ៅ សំរិទ្ធ
* ព្រះនាម             សឿ អំ
* ព្រះនាម             ប៉ុល មាន់

តាមការដឹកនាំរបស់ព្រះសពទាំងបួនព្រះអង្គនេះ ឃើញស្នាដៃជាច្រើន ដែលជាសមិទ្ធិផលសំខាន់គឺៈ
* វិហារ សាលាបុណ្យ កុដិ សាលាបាលី ចេតិយ៍ សាលាបឋមសិក្សា ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន អណ្តូងទឹក ស្រះ ដាំដើមឈើរជាច្រើន របង ខ្លោងទ្វា ។ល។ 
* បានបណ្តុះបណ្តាលប្រជាពលរដ្ឋ អោយសិក្សារៀនសូត្រចំណេះដឹងទូទៅ រៀនសូត្រធម៌ អោយថ្វាយខ្លួនជាឧបាសក ឧបាសិកាជាច្រើន។ ​​
* បានបង្រៀន សមាធិ សមថ វិបស្សនា ចំពោះយោគីបុគ្គលជាច្រើននាក់។
* បានអប់រំទូន្មាន ប្រៀនប្រដៅអោយមានសាមគ្គីភាព រវាងគ្នានឹងគ្នា។
* ចូលរួមកសាងមាតុភូមិយ៉ាងច្រើនរហូតបានទទួលមេដៃស្ថាបនាជាតិ ពីព្រះមហាក្សត្រ។