ជួម្លា

ជួម្លគឺជាប្រពន្ធ័ គ្រប់គ្រងអត្ថបទមួយយ៉ាង
ទូលំទូលាយហៅថា**Content Management System(CMS)** 
ដែលសំរាប់ផ្សាយព័ត៌មាន
តាមរយៈអ៊ីនធឺណែត**(The World Wide Web)**  
ដែលអាចប្រើដោយឯករាជ្រ។**ជួម្លា**ត្រូវបាន
សរសេរឡើយដោយប្រើប្រាស់ បច្ចេកទេស 
*សឺវឺសាយ ស្រ្កីប ផីង លែងហ្វីច ឬ ផឹសិនណល 
ហូមផេច(Server Site Scripting or personal 
Home Page (PHP)* ។តាំងពីកម្មវិធី **សេរី ១.៦** 
ដែលស្តុកទុកទិន្នន័យជា **ម៉ាយអេសឃ្យូអិល
(My SQL)**។(ឬតាំងពីកម្មវិធី **សេរី ២.៥ ប្រើ MS SQL)** 
ដែលរួមបញ្ចូលលក្ខណៈពិសេសមួយចំនួន
ដូចជា **ផ្លាស(Flash) ប្លក់(Blog) ការបោះឆ្នោត**
ជាដើម(Polls) ដែលស្គាល់រាល់ភាសា
អន្តរជាតិ។នៅខែ កញ្ញាឆ្នាំ២០១១ 
**ជួម្លា(Joomla)** ត្រូវបានគេតោងយកយក
ទៅប្រើប្រាស់ដល់ទៅ **២១លានដង**។ 
នៅចន្លោះខែ មិនា ឆ្នាំ២០០៧ ហើយនិង ខែគុម្ភៈឆ្នាំ ២០១១ 
មានមនុស្សជាង **២១លាននាក់**បានប្រើប្រាស់ជួម្លា ។
ដូចជានៅខែ **វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០០៧** មាន**អ៊ិច ស្តិនសិន(Extension)** ដល់ទៅ***៨៦០០*** រួមបញ្ចូលការលក់ និងមិនគិតប្រាក់ ដែលយើងអាចចូលទៅយកមកប្រើប្រាស់តាមរយៈJoomla Extension
ដែលយើងបានដឹងហើយថា វាជាប្រព័ន្ធ **ស៊ីអិមអេស(CMS)**  ប្រើប្រាស់យ៉ាងពេញនិយមបន្ទាប់ ពី**Wordpress **។

## ការវិវឌ្ឍន៍់
**ជួម្លា** ធ្លាប់ជាលទ្ធផលនៃកម្មវិធីសរសេរកូដ **ហ្វកនៃម៉ាមបូ(Fork of Mambo)**
***(សំរាប់សសេរកូដវេបសាយ)*** នៅខែ **សីហា ទី១៧ ឆ្នាំ២០០៥**។
នៅក្នុងពេលនោះ **ម៉ាបបូ(Mabbo)** ជាទីផ្សារពានិជ្ជកម្មដោយក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិ 
**ម៉ីរូ(Miro) Pvt Ltd** ដែលជាក្រុមហ៊ុនមួយដែលមិនរកប្រាក់ចំនូល សំរាប់ជំនួយក្នុងគោលបំណង
ការពារគំរោងបណ្តឹងក្តី។
ក្រុមបង្កើត**ជួម្លា** បានប្តឹងតវ៉ា នូវការផ្តល់អោយនូវការបង្កើតរចនាសមន្ធ័ ដែលបានប្រឆាំងទៅ និងការព្រមព្រៀងមុន ដែលបានជ្រើសរើសឡើងដោយ **កម្មាកាម៉ាមបូ( Mambo Steering Committee)** ដែលខ្វះខាតការសុំយោបល់យ៉ាងចាំបាច់ រួមទាំងបានធ្វើខុសការវាយ តំលៃលើសិទ្ធ **អូផិនសោះ(Open Source)**( ***កម្មវិធីកុំព្យុទ័រសំរាប់សរសេរកូដ***)
ក្រុមអ្នកកសារជួម្លា បានបង្កើត វិបសាយ មួយឈ្មោះថា **អូផិនសោះ មែតធឺ(Open Source Matter)** ដើម្បីចែកចាយព័ត៌មានដល់អ្នកប្រើប្រាស់ **វិបឌីសាញនឺ(Web Designers) 
វិបឌីវូលោពផឺ(Web Developers)** និងនៅក្នុងសង្គមទូទៅ។
អ្នកដឹកនាំគំរោង **លោកអិនដ្រួ អ៊ីតដី(Andrew Addie)** បានសរសេរសំបុត្រមួយដែលបានលេច ឡើងនៅក្នុងការប្រកាស់សមោសរដ្ឋជាសាធារណៈនៅឯ វិបសាយលោក **ម៉ាមបុ (mamoserver.com )** ។
មានមនុស្សមិនតិចជាងមួយពាន់នាក់ឡើយ ដែលបានចូលទៅទស្សនាវិបសាយ 
Open source Matter.org  ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។
សំនេរដែលបានផ្សព្វផ្សាយភាគច្រើនជាអត្ថបទដែលគាំទ្រនិង លើកទឹកចិត្ត រីឯវិបសាយវិញ
បានទទួលការភ្ជាប់ទំពរ័យ៉ាងច្រើនកុះករ។ **មីរ៉ូស៊ីអ៊ីអូ ពីតទឺលេមូន(Miro CEO Petter Lamont)**
បានឆ្លើយតបជាសាធារណៈដើម្បីជួបអភិវឌ្ឍន៍ក្រុមអ្នកបង្កើតជួម្លា ដែលមានចំណងជើងថា
**ឌឹ ម៉ាមបូ អូផិនសោះ ខនត្រូវឺស៊ី(The Open Sourse Controversy)** ។
ក្នុងរយៈពេលតែពីរសប្តាហ៍ ការគោរពតាមការប្រកាស់របស់លោក **អ៊ីតដី(Eddie)**  ក្រុមជួម្លា បានរៀបចំឡើងវិញ ហើយសមាគមន៍បានបន្តការរីកចំរើន ។ លោកសាស្រ្តចារ **អ៊ីបិន ម៉ូកលិន(Eben Moglen)** នៅសកលវិទ្យល័យប្រទេសកូឡុំប៊ី រួមទាំងអង្គការ **Software Freedom Law Center(SFLC)** បានជួយក្រុមជួម្លា ចាប់ផ្តើមនៅ ខែ**សីហាឆ្នាំ ២០០៥** ដែលបានបង្ហាញនៅ ក្នុងប្លក់ **ម៉ូលិន(Moglen)** ចាប់តាំងពីថ្ងៃដែលប្រកាស់នោះមក។ ចំនែកឯ **SFLC** នៅតែបន្តការការ
ណែនាំផ្លូវច្បាប់ នៅក្នុងគំរោងជួម្លាតទៅទៀង។
នៅខែសីហាទី**១៨ លោក អិនដ្រួ អ៊ីដី(Andrew Eddie)** បានហៅសមាគមន៍នូវឈ្មោះដែលគេ បានស្នើរសុំជាច្រើន ។ ក្រុមកណ្តាល់បានប្រាប់ថាវាគួតែធ្វើការសំរេចចិត្តមួយសំរាប់គំរោង ឈ្មោះដែលអាស្រ័យទៅលើសមាគមន៍ បានដាក់អោយ។ តែដល់ថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា គេបានប្រកាស់ឈ្មោះមួយថា **ជួម្លា(Joomla)]** ដែលជាពាក្យភាសាអង់គ្លេស ដែលមានន័យថា ***ទាំងអស់គ្នា ឬ ទាំងមូល*** ។
ថ្ងៃទី**៦ខែកញ្ញា** ក្រុមជួម្លាបានសុំអោយបង្កើត**ឡូហ្គូ**សំរាប់ជួម្លា ពីសមាគមន៍ ហើយបាន អញ្ជើញម្ចាស់សមាគមន៍ទាំងអស់មកធ្វើការបោះឆ្នោតដើម្បីជ្រើសរើសយក់ ឡូហ្គូមួយណា ដែលបានព្រៀងទុក ។ រហូតដល់ **ថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញា**ក្រុមជួម្លា បានប្រកាស់ការសំរេចចិត្ត ជ្រើសរើសយកឡូហ្គូដែលបានជ្រើសរើស ដែលឡូហ្គូ និងឈ្មោះទាំងនេះមិនទាន់មាននរណា ម្នាក់បានជ្រើសឡើយ ហើយក៏មានប្រកាស់អោយប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈនៅថ្**ងៃទី២ ខែកញ្ញា** ។
ជួម្លា បានឈ្នោះរង្វាន់ធំនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៦-២០០៧ និងឆ្នាំ ២០១១។
នៅថ្ងៃទី**១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨**  លោក **ជួហាន ជែនសិន(Johan Janssens)** ដែលជាមនុស្ស ម្នាក់ដ៏មានតម្លៃ បានប្រកាស់ពីរង្វាន់នេះ សំរាប់ការងាររបស់គាត់ដែលជាអ្នកជំនាញ
បង្កើតវិបសាយ **ជួម្លា ១.៥ (Joomla 1.5)**។
នៅឆ្នាំ ២០០៩ លោក ឡូវីស ឡែនដ្រី(Louis Landry ) បានទទួលរង្វាន់ជាមនុស្សយ៉ាងសំខាន់ នៅក្នុងបញ្ជី***អ្នកបង្កើត និងគ្រប់គ្រងវិបសាយជួម្លា(Joomla architecture and development Coordinator)***។
## ប្រវត្តកំណែប្រែ
**ជួម្លា**(***Joomla 1.0)*** បានដាក់អោយប្រើប្រាស់នៅ **ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៥**។ 
**ជួម្លា**(***Joomla 1.5.25)***បានដាក់អោយប្រើប្រាស់នៅ **ថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៨** ។ ការដាក់លើកក្រោយនេះ  នៅ **ថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១១** ដែលជា Version **Joomla 1.5.25** 

ដែលមានគាំទ្របានយូរ។
**ជួម្លា**(***Joomla 1.6***) បានដាក់អោយប្រើប្រាស់នៅ**ថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០១១** ដែលមានគ្រប់ មុខងារនិងឧបកណ៍ទាំងអស់សំរាប់គ្រប់គ្រង ប្រើជាលក្ខណៈចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម។

**ប្រាមួយខែក្រោយមក** **ជួម្លា** (***Joomla 1.7***)  បានបើកអោយប្រើប្រាស់ នៅ**ថ្ងៃទី19 ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១**។  សេរីក្រោយនេះ បានបន្ថែមនូវសុវត្តិភាព និងបង្កើតការបំលាស់ប្តូរឧបករណ៍ ជាច្រើន។
**ប្រាំមួយខែក្រោមមកទៀត** **ជួម្លា**(***Joomla 2.5***) បានបើកអោយប្រើប្រាស់នៅ **ថ្ងៃទី២៤ មករា ឆ្នាំ២០១២** ។ កំនែរប្រែនេះមានការទទួលស្គាល់យូរ ហើយវាសឹងតែជាងក្លាយជា **Joomla 1.8** ទៅហើយ ។ ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃទី៩ខែសីហា វាត្រូវបានប្រកាស់ថា គួរតែ ប្តូទៅជា សេរីថ្មីមួយនៅក្នុងតារាងខាងលើ ។
យ៉ាងណាក៏ដោយក៏ **ជួម្ល១.៨**(***Joomla 1.8***)និងអាចប្រើប្រាស់នៅ **ខែកញ្ញា ២០១២** ខាងមុខនេះ។
## ការអភិវឌ្ឍន៍
**ជួម្លា**(***Joomla***) អាចដំឡើងប្រើប្រាស់បានដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធីប្រពភ **កូដ** ដែលអាចដំណើរ ការជាមួយ ***កម្មវិធីភីអេចភី(PHP)*** ។
មានក្រុមហ៊ុនយ៉ាងច្រើនកុះករ ដែលមាន **វិបហសស្ទីង**(***Web hosting***) សំរាប់ផ្តល់ដល់អ្នក ប្រើប្រាស់។
**Joomla** អាចប្រើប្រាស់ដំឡើងនៅលើម៉ាស៊ីន កុំព្យូទ័រ **Microsoft Web Platform Installer)**
ដែល អាចដំឡើងកម្មវិធីនៅលើវិនដួតែម្តង។ 
កម្មវិធីនិងធ្វើការត្រួតពិនិត្យនូវរាល់ទិន្នន័យដែលបានបាត់ លុះត្រាណាតែយើងបង្កើត PHP ឬ My SQL សិនទើបអាចដំឡើង Joomla បាន ។
## ឯកសារយោង
#joomla 1.5.2 released
#Joomla-Developer Network-Coding-Standard
#The Case for Better Architecture
#Jobserverable/1.5-Joomla Documentation
#New Features in Joomla!2.5|Joomla Community Portal
#Joomla Reaches 25 Million software Downloads
#Gforg Download Reporting
#Home Joomla-Extension DirectoryJoomla.org. Open Source Matters. Retrieved 2011-11-19.
#Joomla CMS Downloads 25 million time(Press release). Marketwire. 2011-09-13. 
#CMS Technology Web Usage Statistics
#Usage Statistic and Market Share of Content Management Systems for Websites.February 2012
#Mambo Foundation Web sites, Goals and Objectives  2006-01-09. Retrieved 2007-03-14.
#Joomla Forum Discussion by Development Team Members and Community  2007-05-07. Retrieved 2007-05-07.
#Eddie, Andrew (2005-08-17)Mambo Open Source Development Team Letter to the Community  Retrieved 2009-08-31.
#Shreves, Ric (2005-08-21).The Mambo Open Source Controversy_20 Questions with Miro Archived from the original on 2005-09-01. Retrieved 2010-04-27.
#Moglen, Eben (August 2005). "Why I like Open Source Matters (was Why I Like Mambo )". Retrieved 2008-10-08.
#Russell, Peter (2005). "Award-winning Development Team Welcomes New Arrival  — Joomla!". Retrieved 2008-10-08.
#Partners". Open Source Matters. Retrieved 2008-10-08.
#Joomla !". Open Source Matters.
"Logo Usage and Brand Guide". Open Source Matters. Retrieved 2008-10-08.
#2006 Open Source Content Management System Award Winner Announced ". Packt Publishing. 2006-11-14. Retrieved 2007-03-08.
#Joomla! Wins Best PHP Open Source Content Management System ". Packt Publishing. 2007-10-31. Retrieved 2007-10-31.
#"2011 Open Source Awards Winner news : Open Source CMS"
# Joomla 1.5 version history
#"Development Strategy". Joomla.org. Open Source Matters. Retrieved 2011-08-13.
#Johnston, Mike (2011-01-13). "Joomla! 1.6 Review". CMS Critic.
#Joomla!® 1.6 Has Arrived!". Joomla.org. Open Source Matters. 2011-01-10.
#Joomla 1.6". Joomla.org. Open Source Matters. Retrieved 2010-10-26.
# Johnston, Mike (2011-07-19). Joomla! "1.7 released with focus on enhanced security.". CMS Critic.
#"Joomla! 1.7 Released"]. Joomla.org. Open Source Matters. 2011-07-
#"Vote for the Version". Joomla.org. Open Source Matters. Retrieved 2011-08-24.
#"Joomla development status ". Joomla.org. Joomla.org. Retrieved 2012-02-07.
#Joomla! Appliance". TurnKey Linux Virtual Appliance Library. Retrieved 2009-12-11.
#The Easy Way To Install PHP on Windows". SitePoint. Retrieved 2009-11-20.
#"Popular Joomla! Websites ". Alledia.
#most popular independent IT news site in Australia uses Joomla!".