សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស

**សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស** គឺជាស្ថាប័ន វិទ្យាសាស្ត្រសាធារណៈ វប្បធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈ របស់បារាំង ដែល មានឯកទេស ក្នុងការសិក្សាអំពីអរិយធម៌ អាស៊ី ។ 

## បេសកកម្ម 
សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេសមានបេសកកម្មដូចខាងក្រោម៖

# ធ្វើការរុករកស្រាវជ្រាវខាងបុរាណវិទ្យា
# ប្រមូលគម្ពីរសាស្រ្តាស្លឹងរឹត ដែលរក្សាក្នុងវត្ត ឬប្រាសាទបុរាណនានា
# សិក្សាពីប្រវត្តិសាស្រ្ត និងមត៌កខាងភាសាសាស្រ្តនៃអារ្យធម៌ជនជាតិអាស៊ី។

ពេលនោះសាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស បានពង្រឹងសកម្មភាពរបស់ខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមានការបង្កើតបណ្ណាល័យមួយ និងសារមន្ទីរមួយនៅទីក្រុងហាណូយ។ 

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
[រូបភាពតូច| ទិដ្ឋភាពនៃអតីតសារមន្ទីរ [ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍|លោក ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍ ដែលបង្កើតឡើងដោយសាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស ក្នុង ទីក្រុងហាណូយ ដែលបច្ចុប្បន្ន ជាសារមន្ទីរជាតិប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម ។]]
បន្ទាប់ពីការអនុម័តលើគម្រោងសិក្សាវិទ្យាសាស្រ្ត ដែលរៀបចំដោយលោក អូហ្គើស បាថ៌ ពេលនោះលោក អេមីល សេណាត និងលោក មីសែល ប្រេអាល់ សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអនុក្រឹត្យមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៩៨ ដោយមានឈ្មោះដំបូងបំផុតថា បេសកកម្មបុរាណវិទ្យា។ ទីស្នាក់ការរបស់សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស ដំបូងបង្អស់នៅព្រៃនគរ តែក្រោយមកនៅឆ្នាំ១៩០២ ទីស្នាក់ការនេះត្រូវបានប្តូរមកទីក្រុងហាណូយវិញ។នៅឆ្នាំ១៩០៧ សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅខេត្តសៀមរាប ត្រូវទទួលបន្ទុកខាងកិច្ចថែរក្សារមណ័យដ្ឋានប្រាសាទអង្គរវត្តថែមទៀត។ នៅឆ្នាំដដែល អភិរក្សអង្គរត្រូវបានបង្កើតស្របពេលជាមួយគ្នាដើម្បីថែរក្សាការពារ និងលើកតម្លៃនូវអ្វីដែលបានក្លាយជា ការដ្ឋានបុរាណវិទ្យាដ៏ធំនៅលើពិភពលោក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស បានចូលរួមក្នុងការបង្កើតនូវសារមន្ទីរបុរាណវិទ្យា និងជាតិពន្ទុវិទ្យាធំៗនៅឥណ្ឌូចិនដូចជា៖

# សារមន្ទីរប៉ាមង់ ជេ នៅទួរ៉ាន់ប្រទេសបារាំង
# សារមន្ទីរប្លង់ឆាត ដឺឡាប្រូស នៅព្រៃនគរប្រទេសបារាំង
# សារមន្ទីរអាល់ប៊ែរ សារ៉ូ ក្រោយមកត្រូវបានប្តូរឈ្មោះសារមន្ទីរជាតិភ្នំពេញ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា
# សារមន្ទីរកៃឌីញនៅឆ្នាំ១៩៦៨ សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេសបានពង្រីកសកម្មភាពរបស់ខ្លួននៅប្រទេសជប៉ុន តាមរយៈការចាត់មូលនិធិនៃវិទ្យាស្ថាន ហូបូគីរីន ប្រទសជប៉ុន ដើម្បីសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនា។ នៅឆ្នាំ១៩៧៥ សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេសបានបង្កើតនៅខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ស្របពេលការសិក្សាពីព្រះពុទ្ធសាសនាបានរីកចម្រើនឡើងដោយមានការបង្កើតនូវមូនិធិសម្រាប់បោះពុម្ពសាស្រ្តាស្លឹងរឹត។ ដោយឡែកនៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេសបានបើទ្វារឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩០មក។ បន្ទាប់មកទើបមានបេសកកម្មជាច្រើនរបស់អ្នកជំនាញការឯកទេស បានកំណត់ឡើង ដើម្បីធ្វើស្រាវជ្រាវសាជាថ្មីនៅរមណីយដ្ឋានអង្គរ។ ការចាប់ផ្តើមរៀបចំកម្មវិធីកំណាយបុរាណវិទ្យាស្វែងយល់ពិហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្នែកនគរូបនីយកម្មទីក្រុងបុរាណឆ្នាំ១៩៩៦។

## មជ្ឈមណ្ឌល 
បណ្តាញនៃការិយាល័យ សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស មានមួយចំនួន ១៨ គន្លែងគ្របដណ្តប់ប្រទេសចំនួន ១២ ពី ប្រទេសឥណ្ឌា រហូតដល់ ប្រទេសជប៉ុន ។ 

* ការិយាល័យ​ក​ណ្តា​ល : “ ផ្ទះអាស៊ី »,  ទីក្រុងប៉ារីស (ប្រទេសបារាំង) ;
* ឥណ្ឌា ) ;
* យ៉ាំងហ្គោន ( ភូមា ) ;
* ឈៀងម៉ៃ និង បាងកក ( ប្រទេសថៃ ) ;
* គូឡាឡាំពួ ( ម៉ាឡេស៊ី ) ;
* ហ្សាកាតា ( ឥណ្ឌូនេស៊ី ) ;
* ភ្នំពេញ និង សៀមរាប ( កម្ពុជា ) ;
* វៀងចន្ទន៍ ( ឡាវ ) ;
* ទីក្រុងហាណូយ និង ហូជីមិញ ( វៀតណាម ) ;
* ហុងកុង និង ប៉េកាំង ( ចិន ) ;
* តៃប៉ិ ( តៃវ៉ាន់ ) ;
* សេអ៊ូល ( កូរ៉េខាងត្បូង ) ;
* ក្យូតូ និង តូក្យូ ( ប្រទេសជប៉ុន )។

## នាយក 
* ១៨៩៨ ៖ លោក ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍
* ១៩០៥ ៖ លោក Alfred Foucher
* ១៩០៨ ៖ Claude Eugene Master
* ឆ្នាំ 1920 ៖ លោក ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍
* ១៩២៦ ៖ លោក Leonard Aurousseau
* ១៩២៩ ៖ លោក ហ្សក សឺដែស្ត
* ១៩៤៧ ៖ Paul Levy
* ឆ្នាំ 1950 ៖ លោក Louis Malleret
* ១៩៥៦ ៖ លោក Jean Filliozat
* ឆ្នាំ ១៩៧៧ ៖ Francois Gros
* ឆ្នាំ ១៩៨៩ ៖ លោក Leon Vandermeersch
* ឆ្នាំ ១៩៩៣ ៖ Denys Lombard
* ឆ្នាំ ១៩៩៨ ៖ លោក Jean-Pierre Drège
* ២០០៤ ៖ Franciscus Verellen
* ឆ្នាំ ២០១៤ ៖ Yves Goudineau
* ឆ្នាំ 2018 ៖ Christophe Marquet
* ២០២២&nbsp;៖ Nicolas Fievé

## អ្នកថែរក្សាអង្គរ 
* ឆ្នាំ១៩០៨ ៖ Jean Commaille
* ឆ្នាំ១៩១៦ ៖ លោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់
* ឆ្នាំ១៩៣៥ ៖ George Finds
* ឆ្នាំ១៩៣៥ ៖ លោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់
* ឆ្នាំ១៩៣៧ ៖ Maurice Glaize
* ឆ្នាំ១៩៤៦ ៖ លោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់
* ឆ្នាំ១៩៦០ ៖ Bernard-Philippe Groslier
* ឆ្នាំ១៩៩១ ៖ លោក Jacques Dumarcay
* ឆ្នាំ២០០២ ៖ Pascal Royere

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ី