open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
កេសរមាលា

**ព្រះនាងកេសរមាលា** (កាន់.១៥៥៨-១៥??) មានឋានៈជាព្រះនាងស្ដាំនៃព្រះបាទបរមិន្ទរាជា ហើយមានព្រះរាជបុត្រមួយព្រះអង្គព្រះនាម ស្រីសុរិយោពណ៌ ដែលក្រោយមកក្លាយជាស្ដេចសោយរាជ្យនៅពេលក្រោយក្នុងសម័យឧដុង្គ។

កាលក្នុងផែនដី ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះបរមខត្តិយាមហាចន្ទរាជា ដែលពាក្យរាស្ត្រទាំងពួង លើកយសព្រះអង្គហៅថា: ព្រះរាជឱង្ការធំនោះ ព្រះអង្គសោយរាជសម្បត្តិ ប្រកបដោយបុញ្ញាធិការមានបុណ្យបារមីណាស់ នោះព្រះបរមិន្ទ
កាល ពស.២១០២, គស. ១៥៥៨, មស. ១៤៨០, ចស.៩២០ ឆ្នាំមមី អដ្ឋស័ក ព្រះជន្មាយុចំរើនបាន ៣៧ វស្សា សម្ដេចព្រះបាទបរមិន្ទរាជាសម្ភពព្រះរាជបុត្រា មួយព្រះអង្គ និង ព្រះនាងកេសរមាលា ជាព្រះនាងស្ដាំ ទ្រង់ប្រទាន ព្រះនាមថា ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌។ ឯពញាយសរាជា ជាសម្ដេចព្រះរៀមអយ្យកោមួយជាមួយព្រះបាទបរមិន្ទរាជា ស្ដេចមានព្រះរាជបុត្រីមួយព្រះអង្គ ទ្រង់ព្រះនាមព្រះសុជាតិក្សត្រី។ ព្រះសុជាតិក្សត្រី អង្គនេះមានព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គ និង ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ ទ្រង់ព្រះនាមជ័យជេស្ដា ហើយពញាយសរាជាក៏សុគតទៅ។ (ត្រង់កន្លែងនេះ សិលាចារឹកព្រះក្សត្រីអង្គនេះជាព្រះមាតានៃព្រះបាទសត្ថាទី១ រឺ ជ័យជេដ្ឋាទី១ ទៅវិញទេ។)
## ឯកសារយោង
*ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ ដោយលោកអេង-សុត ប្រវត្តិវិទូ ជំនាន់សង្គមរាស្ត្រនិយម
*សៀវភៅសិលាចារឹកសម័យកណ្ដាល ដោយលោកសាស្ត្រាចារ្យ វង់-សុធារ៉ា សាស្ត្រាចារ្យសិលាចារឹកសាស្ត្រប្រចាំសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះនាងស្ដាំសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មហេសីសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសម័យលង្វែក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ
ឃុំកាឡៃ

សព្វថ្ងៃនេះឃុំកាឡៃមានភូមិចំនួន៣គឺមានភូមិកាឡៃ១ ភូមិកាឡៃ២ និងភូមិកាឡៃ៣។ ក្នុងឃុំកាឡៃប្រជាជនរស់នៅភាគច្រើនជាជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង។ហើយក៏មានជនជាតិដទៃទៀតដែរដូចជាទំព័រ ព្រៅ កាវែតនិងខ្មែរ ប៉ុន្តែដើមកំណើតនិងនិយាយភាសាគ្រឹងច្រើនជាង។
=រដ្ឋបាល=
 () ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកអូរជុំ ខេត្តរតនគិរី មាន ៣ភូមិ÷

* យោងតាម ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក		

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ឃុំអូរជុំ
  West	ឃុំបានប៉ុង និងឃុំភ្នក់កុក ស្រុកវើនសៃ
  South	ឃុំចាអ៊ុង
  North	ឃុំប៉ូយ និងឃុំបានប៉ុង

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
* បឋមសិក្សាកាឡៃ១
* បឋមសិក្សាកាឡៃ២
* បឋមសិក្សាកាឡៃ៣

## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
កាឡៃ
ជំទាវជៃ

**ជំទាវទេវីសោភី លក្ខណា** រឺ​ **យាយជៃ** ជាជំទាវនៃព្រះដុង។ លោកជំទាវមានកូនស្រីត្រូវជាអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទបរមិន្ទរាជា ដែលព្រះនាមថា **សម្ដេចព្រះអគ្គមហេសីជា ព្រះភគវតី ស្រីទេពធីតា មហាចក្រពត្តិឧត្តមបរមរតនារាជធានីសោភីលក្ខណាមហាក្សត្រី**។
## ប្រវត្តិស្រុកឧដុង្គ
ឯសម្ដេចព្រះបរមិន្ទរាជា មហាឧបរាជ សម័យថ្ងៃមួយព្រះអង្គស្ដេចទៅថ្វាយបង្គំព្រះចេតិយនៅភ្នំព្រះរាជទ្រព្យ តាមរដូវទ្វារទសមាសចូលឆ្នាំលុះមកដល់ភូមិតាដុង នោះទ្រង់ទតព្រះនេត្រទៅយល់អ្នកទេព ជាបុត្រីព្រះដុង អ្នកជៃនោះមាននូវរូបល្អពន់ប្រមាណ។ ទ្រង់ពេញព្រះស្នេហាណាស់ទ្រង់ត្រាស់ឱ្យមន្ត្រីទៅសុំពីព្រះដុង្គអ្នកជៃ ប៉ុន្តែព្រះ និងអ្នកទាំងពីរនេះ មិនព្រមថ្វាយទទេថាឱ្យទ្រង់លើកជាថ្នល់ ហើយឱ្យអ្នកផ្លូវប្រុសមួយស្រីមួយដើរកាន់បណ្ណាការភ័ស្តុភារពីបន្ទាយលង្វែកទៅដល់ភូមិគាត់ទើបព្រមថ្វាយ។ 

សម្ដេចព្រះបរមិន្ទបរមរាជា ទ្រង់ពិរោធណាស់គិតនឹងលើកសេនាយោធាទៅចាប់ តែខ្លាចទ្រង់ជ្រាបដល់សម្ដេចព្រះវររាជបិតាគិតថានឹងឱ្យលើកផ្លូវទៅជាថ្នល់ទៅក៏មិនគួរ ព្រោះហេតុតែស្រីមួយទៅឱ្យនឿយដល់អាណាប្រជានុរាស្ត្រគិតថានឹងឱ្យចាស់ទុំទៅនិយាយចែចង់អ្នកទេពនោះ ចាស់ទុំចូលភូមិព្រះដុង្គអ្នកជៃពុំបាន ព្រះដុង អ្នកជៃគាត់ចាំយាមមាំមួនណាស់។ ទ្រង់ព្រះស្នេហាក្រៃពេករហូតដល់ជាដួលដំជាព្រះរោគខានចូលគាល់ព្រះវរបិតាច្រើនថ្ងៃ។ សម្ដេចព្រះបរមរាជា ជាសម្ដេចព្រះវរបិតាយល់បាត់ព្រះរាជបុត្រដូច្នេះ ទ្រង់ត្រាស់សួរមន្ត្រី ខ្ញុំរាជការគ្រប់គ្នា មន្ត្រីខ្ញុំរាជការ ក៏យកសេចក្ដីក្រាបបង្គំទូលគ្រប់ប្រការ។ ខណៈនោះ ព្រះបរមបពិត្រទ្រង់ជ្រាប ទ្រង់ព្រួយព្រះរាជហឫទ័យនឹងព្រះរាជបុត្រណាស់ អញគិតតែនឹងឱ្យសោយរាជ្យស្នងអញ ព្រោះមានតំរិះប្រាជ្ញាចិត្តក៏សុចរិតល្អ ពុំគួរព្រះដុង អ្នកជៃរឹងទទឹងឡើយ។ ដូច្នេះ គួរឱ្យសេនាទាហានទៅចាប់យកខ្លួនមកធ្វើទោសតាមបទព្រះអយ្យការ។

ក្នុងខណៈនោះ សេនាបតី មន្ត្រីតូចធំ ខ្ញុំព្រះរាជា ក្រាបបង្គំទូលថា: ព្រះដុង អ្នកជៃនេះមានគុណបំណាច់នឹងផែនដីច្រើនណាស់។ កាលព្រះអង្គជាអម្ចាស់ផែនដីស្ដេចព្រះដំណើរទៅស្រុកសៀមនោះ ព្រះដុង អ្នកជៃនោះសទ្ធាចំណាយឱ្យទ្រព្យសម្បត្តិ ស្រូវ អង្កររបស់ខ្លួនចិញ្ចឹមអាណាប្រជានុរាស្ត្រទុកចាំល្អងធូលីព្រះបាទច្រើនណាស់។ ដល់ទ្រង់ត្រឡប់មកពីស្រុកសៀមហើយធ្វើសង្គ្រាមនឹងព្រះស្ដេចកន និងពញាអុងរាជាទៀត ក៏នាយឃ្លាំងទៅខ្ចីស្បៀងអាហារព្រះដុងអ្នកជៃច្រើនម៉ឺនថាំងណាស់ពុំទាន់បានសងគាត់ផង។ ព្រះអង្គពុំទាន់លើកគុណបំណាច់ឱ្យគាត់សោះ ហើយស្រាប់តែយកទោសនេះពុំគប្បីទេ មួយទៀតខាងយើងវិញ បន្ទាយសីមាបីបួនជាន់កសាងបាន ចុះគ្រាន់តែថ្នល់ពីរប៉ុណ្ណោះ ម្ដេចក៏ធ្វើមិនកើត គួរតែសាងទុកឱ្យមានជាព្រះកេរ្តិ៍ឱ្យចំពោះព្រះដុងអ្នកជៃដែលមានគុណបំណាច់នោះកុំបីខាន។ ព្រះបាទព្រះបរមបពិត្រ ទ្រង់ព្រះសណ្ដាប់មន្ត្រីក្រាបបង្គំទូលដូច្នេះ ទ្រង់ត្រូវព្រះរាជហឫទ័យណាស់ ទ្រង់ត្រាស់ឱ្យមន្ត្រីកេណ្ឌរាស្ត្រមកលើកជាថ្នល់ ប្រុសមួយ ស្រីមួយហើយឱ្យឧកញ៉ាមហាមន្ត្រីមហាទេពនាំបណ្ណាការភ័ស្តុភារ អ្នកផ្លូវប្រុសដើរថ្នល់មួយឱ្យជំទាវមហាមន្ត្រីមហាទេពនាំបណ្ណាការជាអ្នកផ្លូវស្រី ដើរថ្នល់មួយទៅដណ្ដឹងអ្នកទេពបុត្រីព្រះដុងអ្នកជៃថ្វាយព្រះទេពី សម្ដេចព្រះមហាឧបរាជ ហើយតាំងព្រះដុងជាសម្ដេចចៅហ្វាទឡ្ហៈ តាំងអ្នកជៃជាជំទាវទេវីសោភី លក្ខណា។ សម្ដេចព្រះមហាឧបរាជទ្រង់ព្រះស្នេហានឹងអ្នកព្រះម្នាងទេពបុប្ផានោះណាស់ ទ្រង់តាំងព្រះនាងជាសម្ដេចព្រះទេពធីតាមហាទេវីសោភីក្សត្រី។ (ដែលថាឧដុង្គកើតពីឈ្មោះគាត់ដូចជាមិនសមទេព្រោះពាក្យត្រឹមត្រូវគឺក្រុងឧត្តុង្គមានជ័យ វាដូចជាឈ្មោះកន្លែងមួយចំនួនដូចយ៉ាង បន្ទាយមានជ័យ នៅពោធិ៍សាត់ ស្ទឹងមានជ័យ)
## ឯកសារយោង
*ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យឧដុង្គ
សន្ធរវោហារម៉ុក

**ប្រវត្តិរបស់កវីវោហារសន្ធរម៉ុក**

**ឧកញ៉ាសន្ធរវោហារម៉ុក** (១៨៣០? - ​១៨៩០?) កវី សន្ធរ ម៉ុក ឬ ឧកញ៉ា​សន្ធរវោហារម៉ុក ឬ អម្រឹត​ក្សត្រីម៉ុក ជា​រាជកវីរបាក្សត្រ​វិទូ ដែល​គេ​ស្គាល់​ជាងគេនា​សតវត្ស​ទី​១៩ មុន​ពេល​លាចាក​លោក​នេះ​ទៅ លោកបានបន្សល់ទុក​នូវ​បុត្រ​ដ៏​ឆ្នើម ​៥ ​រូបហើយ​ក្នុងនោះ​បុត្រ​ទី​៣ ​ជា​អ្នក​ស្នង​តំណែង​របស់​លោកផ្នែក​តែង​និពន្ធ។

## ជីវប្រវត្តិ
លោកត្រូវបានទំនុកបំរុងដោយព្រះ​មាតា​របស់​ព្រះបាទនរោត្តម គឺ​អ្នក​ម្នាង​រស់ ក្រោយមកត្រូវបាន​ទ្រង់​តែងតាំង​ជា សម្តេចព្រះ​វរ​រាជិនី​ខ​ត្តិ​យាវ​ង្ស​សិរី​សេដ្ឋោ​វរោត្តម​បរម​វ​រា​តុល្យ​សកល មង្គល​បរមបពិត្រ ដោយសារ​ទ្រង់មាន​គុណបំណាច់​ក្នុងកា​ទំនុកបំរុង​កវីនិពន្ធ​ទាំងឡាយ មាន​កវី​សន្ធរម៉ុកជាដើម។ ព្រះបាទអង្គដួង ទ្រង់​បាន​ចាត់ចែង​ឱ្យ​កវី​ទាំងឡាយ​តែង​និពន្ធ​នូវ​សាស្ត្រាល្បែង​ផ្សេងៗ​ជាពាក្យកាព្យ។​ លោកជា​មន្ត្រី​ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជវាំងខាង​ក្រុម​ព្រះ​អាល័ក្ស ហើយ​ជា​កវី​១រូប​យ៉ាង​ឯក​ខាង​កាព្យ​ឃ្លោង មាន​កិត្តិស័ព្ទ​ល្បីល្បាញ​ក្នុង​ជំនាន់​រាជ្យ​ព្រះកុរណា​សុវណ្ណកោដ្ឋ(ស្តេចនរោត្តម)។
### គ្រួសារ
​នា​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ នៅ​ថៃ្ង​ទី​១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​១៨៨០ ភរិយា​របស់ឧកញ៉ា​សន្ធរវោហារម៉ុក គឺ​លោកជំទាវសមបាន​ផ្តល់​កំណើត​ឱ្យ​ទារក​ម្នាក់ ហើយ​ឱ្យឈ្មោះ​ថា សំ​ឱក ដែលក្រោយមក​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា ជា​កវីនិពន្ធ នៅ​ដើម​សតវត្ស​ទី​២០ ដែល​មាន​គោត្តនាម និង នាម​ថា ម៉ុក-សំ​ឱក។ ពួក​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ទាំងឡាយជឿថាលោកមានបុត្រច្រើន តែមានតែប៉ុន្មាននាក់ ដែល​គេ​ស្គាល់​ជា​ផ្លូវការ​គឺ​៖
*១. ម៉ុក​ ម៉ិ​ល ប្រុស
*២. ម៉ុក ត្រ​ចាត់ ប្រុស 
ទាំង​២​នាក់​នេះ បាន​ទៅ​សិក្សា​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស ​ប្រទេស​បារាំង។ លុះ​ត្រឡប់មក​ស្រុក​ខ្មែរ​វិញ ម៉ិ​ល បាន​ធ្វើ​ជា​ចៅហ្វាយស្រុក។ ចំណែកត្រ​ចាត់បាន​ទៅ​ធ្វើការ​នៅ​ប្រទេស​លាវហើយ​បាន​ទទួល​មរណភាព​នៅ​ទីនោះ​។​ 
*៣. ម៉ុក សំឱក *   ប្រុស  ជាកវីស្នងពីលោក
*៤. ម៉ុក​ សំ​អែល   ប្រុស​
*៥. ម៉ុក​ រំ​ដេញ ស្រី    (កូនស្រីគាត់នេះ ជាប្រពន្ធព្រះអង្គម្ចាស់ដួងចក្រ (កូនស្តេចនរោត្តម) ដែលត្រូវបារាំងនិរទេសឲ្យទៅរស់នៅប្រទេសអាល់ហ្សេរី ដោយសារប្រឆាំងនឹងបារាំង។
 លោកម៉ុក-សំឱក មាន​ភរិយា​ឈ្មោះ អ្នក​ស្រី​ពុំបាន​កូន​ស្រី​មួយ​ឈ្មោះ សំឱក-ម៉ាលីយ៉ាន។

### ស្នាដៃ និង កេរ្តិ៍ដំណែល
*រឿងទុំទាវនៅឆ្នាំ១៨៥៧ ឧកញ៉ាសន្ធរវោហារម៉ុក បានចារជាកាព្យពាក្យ៧ ប្រកបដោយសិល្ប៍និពន្ធយ៉ាងល្អ គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ព្រោះលោកចេះរើសពាក្យដែលមានន័យចំ និងត្រឹមត្រូវ ដូចនេះហើយបានជារឿងរបស់លោកមានទំហំខ្លី ប៉ុន្តែមានន័យគ្រប់គ្រាន់ ទស្សនៈវណ្ណៈ និងប្រជាជនច្បាស់លាស់ ដែលនាំឲ្យលោកបង្ហាញលក្ខណៈតួបានជាក់លាក់និងរូបី។ ប៉ុន្តែគួរឲ្យស្តាយ ព្រោះរឿងទុំទាវស្នាដៃឧកញ៉ាសន្ធរម៉ុក បានត្រូវបាត់ផ្នែកខាងចុង រកមិនឃើញ គឺបាត់ត្រង់វគ្គ «ស្តេចដាក់ទោសលើអរជូន»។ បន្ទាប់មកទៀត ភិក្ខុសោម ក៏លើកយករឿងនេះមកសរសេរឡើងវិញ នៅឆ្នាំ១៩១៥។ ដូចសេចក្តីក្នុងអារម្ភកថានៃរឿងបានបញ្ជាក់ស្រាប់ ហើយនៅឆ្នាំ១៩៤២ ឧកញ៉ានូ-កន ក៏សរសេរបានមួយបែបទៀត ដោយដាក់ចំណងជើងថា «ទាវឯក»។
*រឿងស្រីទេវន្ទ (១៨៥៩)។
*ដើម្បីរំលឹកដល់កិត្តិសព្ទវោហារសាស្ត្ររបស់លោកគេក៏បានយកឈ្មោះលោកទៅដាក់ជាឈ្មោះវិទ្យាល័យមួយនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវកម្ពុជាក្រោម ហៅថា វិទ្យាល័យសន្ធរម៉ុក និងដាក់ឈ្មោះវិថី                            មួយហៅថា វិថីសន្ធរម៉ុកដូចគ្នាដែលមានលេខផ្លូវ៩៨។

## ឯកសារយោង
*វិគីភីឌាខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កវីនិពន្ធសម័យឧដុង្គចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កវីនិពន្ធសម័យអាណានិគមបារាំងចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាសម័យឧដុង្គចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាសម័យអាណានិគមបារាំងចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សន្ធរវោហារសម័យឧដុង្គចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អម្រឹតក្សត្រីសម័យឧដុង្គចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមអាល័ក្សសម័យឧដុង្គចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមអាល័ក្សសម័យអាណានិគមបារាំងចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសម័យឧដុង្គចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសម័យអាណានិគមបារាំង
ឥណ្ឌីខាងលិច

**ឥណ្ឌីខាងលិច** គឺជាតំបន់មួយដែលបែងចែកអាងសមុទ្រការីបបៀន ពីមហាសមុទ្រអាត្លង់តិចខាងជើង រួមបញ្ចូលនូវក្រុមកោះជាច្រើនព្រមទាំងក្រុមប្រទេសកោះនៃអ៊ែនតែលលីស ហើយនិងលូកាយ៉ានអារ៍ឈិពែឡាហ្គូ. 

បន្ទាប់ពីការធ្វើដំណើរជសលើកដំបូងរបស់ការធ្វើដំណើរសមុទ្ររបស់គ្រិសស្តូភឺរ៍កូឡុំបឺស(voyages of Christopher Columbus)ទៅកាន់អាមេរិក ជនជាតិអឺុរ៉ុបបានចាប់ផ្ដើមហៅតំបន់នេះថា*ឥណ្ឌីខាងលិច* ដើម្បីបែងចែកអោយដាច់ដោយឡែកពីតំបន់ឥណ្ឌី (អាសីុខាងត្បូងហើយនិងអាសីុអាគ្នេយ៍)។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ចាប់តាំពីសតវត្សរ៍ទី១៧រហូតដល់សតវត្សរ៍ទី១៩ អាណានិគមអឺុរ៉ុបបានគ្រប់គ្រងឥណ្ឌីខាងលិចរហូតមករួមមានបារាំង (French West Indies), ចក្រភពអង់គ្លេស(British West Indies),ដាណឺម៉ាក(Danish West Indies), ហូឡង់ (Netherlands Antilles) (Dutch West Indies), ហើយនិងអេស្ប៉ាញ (Spanish West Indies)។

ក្នុងឆ្នាំ១៩១៦ដាណឺម៉ាក បានលក់Danish WestIndies ក្នុងមួយតំបន់តំលៃ25លានដុល្លាគិតជាមាស ទៅឲ្យអាមេរិក។សហរដ្ឋអាមេរិក បាននៅតំបន់ដែលខ្លួនទិញបានថា United States Virgin Islands។

ក្នុងកំលុងឆ្នាំ១៩៥៨ដល់១៩៦២ចក្រភពអង់គ្លេសបានសើរើតំបន់គ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនឡើងវិញ(លើកលែងBritish Virgin Islandsហើយ the Bahamas)ដោយដាក់បញ្ចូលក្នុងសហព័ន្ធWest Indies Federation។ពួកគេសង្ឃឹមថាសហព័ន្ធនេះនឹងរួបរួមគ្នាទៅជាប្រទេសឯករាជ្យមួយ។តែផ្ទុយទៅវិញហសព័ន្ធមិនបានប្រើអំណាចរបស់ខ្លួនឲ្យបានពេញលេញនោះទេព្រមទាំងបញ្ហាអសន្តិសុខ ចោរព្រៃ និងខ្វះប្រជាប្រិយខាងគាំទ្រ បានធ្វើឲ្យសហព័ន្ធនេះរលំរលាយទៅវិញនៅឆ្នាំ១៩៦៣ ដោយមាន៩ខេត្តបានក្លាយទៅជាប្រទេសមានស្ដេចសោយរាជ្យ ហើយបួនខេត្តទៀតស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់British Overseas Territories.

*ឥណ្ឌីខាងលិច* រឺ *ឥណ្ឌាខាងលិច* បានត្រូវគេយកទៅដាក់ឈ្មោះក្រុមហ៊ុនជាច្រើនក្នុងសតវត្សទី17 និង18 Dutch West India Company French West India Company ហើយនិង Swedish West India Company.

សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រើឈ្មោះឥណ្ឌាខាងលិច ជាផ្លូវការនៅក្នងរដ្ឋបាលរបស់ខ្លួនសំរាប់សំគាល់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ឥណ្ឌីខាងលិច 

## តំបន់
បច្ចុប្បន្នឥណ្ឌីខាងលិចរួមមាន:
*ក្រុមកោះបាហាម៉ាស
*បារបាដូស
*គុយបា
*ចាម៉ៃកា
*ហៃទី
*សាធារណរដ្ឋដូម៉ានិច
*ពែរតូរីកូ
*ក្រុមកោះវឺរជីនអាមេរិក
*ក្រុមកោះលីវ៉ារ៍ដហើយក្រុមកោះវីនវ៉ារ៍ដ
*ហ្គូយ៉ាណា
*ស៊ូរីណាមី
* ទ្រីនីដាដ & តូបាហ្គូ  

## References
មហាធម៌រាជាធិរាជ

**មហាធម៌រាជាធិរាជ** () រឺ **សព៌េជ្ញទី១** (), រឺ **មហាធម៌រាជា**, មុនពេលឡើងសោយរាជ្យមានងារជា **ឃុនពិរេន្ទ្រទេព** () រឺ **ឃុនពិរេន្ទ្រ** ជាព្រះមហាក្សត្រទីមួយនៃរាជអាណាចក្រអយុធ្យាមកពីរាជវង្សសុខោទ័យដែលសោយរាជ្យចាប់ពីឆ្នាំ១៥៦៩ ដល់ ១៥៩០។ ជាអភិជនសុខោទ័យដ៏មានអំណាចមួយរូប ពិរេន្ទ្រទេពក៏ចាប់ផ្ដើមមានអំណាចឥទ្ធិពលបន្តិចម្ដងៗ។ បន្ទាប់ពីការដើរតួក្នុងរបត់នយោបាយជាច្រើនលើកច្រើនសាមក ព្រះអង្គនៅទីបំផុតត្រូវបានអភិសេកជាព្រះមហាក្សត្រនៃប្រទេសស្យាម។

## អភិជននៅសុខោទ័យ
''''*
ទោះបីជារាជអាណាចក្រសុខោទ័យបានស្ថិតនៅក្រោមសហភាពបុគ្គលជាមួយនិងអយុធ្យាតាំងពីឆ្នាំ១៤៤៨ក៏ដោយ ក៏រាជត្រកូលនៃសុខោទ័យនៅតែបានកាន់អំណាចនៅមូលដ្ឋានរបស់ពួកទ្រង់ឯ ពិឞ្ណុលោក និងត្រូវចាត់ចូលជារាជវង្សមួយក្នុងចំណោមរាជវង្សនយោបាយទាំងបួននៅអយុធ្យាក្នុងសតវត្សទី១៦ (សុពណ៌ភូមិ ឧទង សុខោទ័យ និង ឝ្រីធម៌នគរ)។ ជ័យរាជា យ៉ាងណាក៏ដោយ បានខិតខំកាត់បន្ថយអំណាចពួកអភិជនសុខោទ័យ។ ព្រះអង្គបានបញ្ឈប់ការតែងតាំង *ឧបរាជ* ឱ្យធ្វើជាស្ដេចនៅសុខោទ័យ ហើយបានកោះហៅពួកអភិជនសុខោទ័យទាំងនោះឱ្យចូលមកអយុធ្យាដើម្បរំលាយមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃអំណាចរបស់ពួកគេនៅពិឞ្ណុលោក។

**ឃុនពិរេន្ទ្រទេព** គឺជាអភិជនម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអភិជនសុខោទ័យនៅឯព្រះរាជវាំងអយុធ្យា។ នៅឆ្នាំ១៥៤៨ រាជអាណាចក្របានដួលរលំស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងនៃព្រះបាទវរវង្ឝាធិរាជ និង ឝ្រីសុតាចន្ទ្រនៃរាជវង្សឧទង។ រាជវង្សឧទងបានបង្កើនអំណាចដើម្បីគ្របដណ្ដប់លើរាជវង្សដទៃទៀត។ ជា**មហាធម៌រាជាធិរាជ**។ ព្រះនាម *មហាធម៌រាជាធិរាជ'' គឺជាព្រះនាមសំរាប់រាជ្យនៃព្រះមហាក្សត្រសុខោទ័យក្នុងសតវត្សទី១៤។ មហាធម៌រាជាធិរាជបានពេញព្រះរាជហឫទ័យនឹងអំណាចដ៏ធំធេងនេះណាស់។ ព្រះអង្គបានរៀបអភិសេកនឹងព្រះរាជបុត្រីនៃព្រះបាទមហាចក្រពត្តិ ព្រះស្វស្តិរាជធីតា ជាសម្ដេចព្រះភគវតីរបស់ទ្រង់ដែលមានព្រះនាមជាម្ចាស់ក្សត្រីថា វិសុទ្ធក្សត្រីយ៍។

នៅឆ្នាំ១៥៦៣ អ្នកស្នងរាជ្យរបស់ព្រះបាទឌ្បិនឝ្វេធិ ព្រះរៀមអង្គ បានដឹកនាំកងទ័ពភូមាដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ចូលមកលុកលុយសៀម។ ព្រះអង្គបានឡោមព័ទ្ធពិឞ្ណុលោក។ មហាធម៌រាជាធិរាជបានធ្វើ "ការតស៊ូយ៉ាងរបឹងរឹងរូស" ប៉ុន្តែបានចុះចាញ់ ហើយចុះចូលទ្រង់បន្ទាប់ពីស្បៀងអស់រលីង និង ជំងឺអុតធំបានឆ្លងរាតត្បាត។ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ កងទ័ពភូមាក៏បានពោរពាសពេញចូលអយុធ្យា ប៉ុន្តែត្រូវបានរុញច្រានទៅវិញ។ មហាធម៌រាជាធិរាជបានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ១៥៩០។ ព្រះអង្គត្រូវបានឡើងសោយរាជ្យដោយព្រះនរេឝ្វរ។

## ឯកសារយោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រថៃ
ទៀន ករុណា

លោកអនុសេនីយ៍ឯក **ទៀន-ករុណា** (កើ.១០កញ្ញា ១៩៧០-២៧មេសា​ ២០១៦) រហស្សនាម **និម្មិត៣៣** ជានាយរងការិយាល័យបទល្មើសគ្រឿងញៀន នៃកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញ។ លោកពិតជាវីរបុរសពិតៗ ដែលបានពលីជីវិតក្នុងការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀន។ លោកបានសង្គ្រោះក្មេងៗយុវជនខ្មែរដែលប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនរួចផុតពីចង្កូមមច្ចុរាជក្រុមសង្គមងងឹតគ្រឿងញៀន។
## ឯកសារយោង
ក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចធំៗ ជី20

**ក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចធំៗ ជី ២០** () តាំងបង្កើតឡើងលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ គ.ស ១៩៩៩ ជាក្រុមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម រ៉ែនិងថាមពល និងទេសាភិបាល ធនាគារកណ្ដាល ពីប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំៗ ១៩ប្រទេស រួមនិងសហភាពអឺុរ៉ុប (EU) ។

ប្រទេសទាំង ១៩ ប្រទេស ប្រកបដោយក្រុមប្រទេសឧស្សាហកម្មនំាមុខ 8 ប្រទេស (ជី-៨) គឺ អង់គេ្លស កាណាដា បារាំង អីុតាលី ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ រូស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក និងក្រុមប្រទេសប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចកើតថ្មីធំៗទាំង11 រួមមានអាហ្សង់ទីន អូស្ត្រាលី ប្រេស៊ីល ចិន ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ិកស៊ីកូ អារ៉ាប់ប៊ីសាអ៊ូឌីត អាហ្វ្រិកខាងត្បូង កូរ៉េខាងត្បូង និងតួគី ។ 

ប្រទេសក្នុងក្រុមជី ២០ មាន ទំហំសេដ្ឋកិច្ចរួមគ្នាស្មើនឹងទំហំ ៩០% នៃសេដ្ឋកិច្ចលោក ហើយមានចំនួនប្រជាជនរួមគ្នាប្រមាណ ២ភាគ៣ នៃលោក៕
ប្រព័ន្ធរបាប់ខ្មែរ

**ប្រព័ន្ធរបាប់ខ្មែរ**គឺជាប្រព័ន្ធរួមផ្សំខាងលាវ សៀម ឥណ្ឌា សំស្ក្រឹត មនខ្មែរ ខ្មែរបុរាណ ខ្មែរ និង បាលី បច្ចុប្បន្នដូចជាមានការខ្ចីពីប្រព័ន្ធរបាប់របស់ភាសាអង់គ្លេសដែរ ដោយទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។
## ឈ្មោះនៃចំនួនលេខ
## ប្រព័ន្ធរបាប់បុរាណ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រព័ន្ធរបាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:លេខ
រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលព្រៃឈើកម្ពុជា

**រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលព្រៃឈើកម្ពុជា** មានប្រធានរដ្ឋបាលព្រៃឈើជាថ្នាក់កំពូល ក្នុងនោះត្រូវបែងចែកជាការិយាល័យ (ការិ.) វិទ្យាស្ថាន មជ្ឈមណ្ឌល និង ឧទ្យានសួនសត្វ ក្រៅពីនោះនៅតាមថ្នាក់មូលដ្ឋានមាន អធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើ (អធិការដ្ឋាន រ.ប.ព.ឈ.) បែងចែកបន្តទៅជា ខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើ (ខណ្ឌរ.ប.ព.ឈ.) បន្ទាប់មក ផ្នែករដ្ឋបាលព្រៃឈើ (ផ្នែករ.ប.ព.ឈ.) ចុងក្រោយបង្អស់គឺ សង្កាត់រដ្ឋបាលព្រៃឈើ។
## ថ្មនាក់ជាតិ
### ការិយាល័យ វិទ្យាស្ថាន មជ្ឈមណ្ឌល និង ឧទ្យានសួនសត្វ
*១
** ការិយាល័យរដ្ឋបាល និង សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ 
** ការិយាល័យផែនការ និង គណនេយ្យ-ហិរញ្ញវត្ថុ
** ការិយាល័យផ្សព្វផ្សាយព្រៃឈើ
*២
** ការិយាល័យកិច្ចការព្រៃឈើ
** ការិយាល័យគ្រប់គ្រងទីជំរាល និង ដីព្រៃឈើ
** ការិយាល័យអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មព្រៃឈើ និង ទីផ្សារ
*៣
** ការិយាល័យដាំឈើ
** ការិយាល័យសហគមន៍ព្រៃឈើ
** ការិយាល័យនីតិកម្ម-វិវាទ
** ការិយាល័យការពារសត្វព្រៃ
*៤
** វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និង វិទ្យាសាស្ត្រព្រៃឈើ
** មជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលវិស័យព្រៃឈើ និង សត្វព្រៃ
** ឧទ្យានសួនសត្វ និង មជ្ឈមណ្ឌលសង្គ្រោះសត្វព្រៃភ្នំតាម៉ៅ

## ថ្នាក់មូលដ្ឋាន
### អធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើ
អធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៅកម្ពុជាត្រូវបានបែងចែកជាបួនតំបន់ធំៗ ហើយវាមានខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើចំណុះជាច្រើនទៀត។
#### ខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើ
ខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើជាបំណែងចែកថ្នាក់ក្រោមអធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើ ហើយវាស្ថិតនៅលើផ្នែករដ្ឋបាលព្រៃឈើ ដែលជាផ្នែកចំណុះនៃខណ្ឌរដ្ឋបាល។
##### ផ្នែករដ្ឋបាលព្រៃឈើ
ផ្នែករដ្ឋបាលព្រៃឈើស្ថិតនៅក្រោមចំណុះនៃខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើ ហើយវាត្រូវបានបែងចែកបន្តទៅជាសង្កាត់តូចៗបន្ថែមទៀត។
###### សង្កាត់រដ្ឋបាលព្រៃឈើ
សង្កាត់រដ្ឋបាលព្រៃឈើជាបំណែងចែកថ្នាក់ក្រោមបង្អស់នៃរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលព្រៃឈើរបស់កម្ពុជា។
ពុធ (ភព)

ភពពុធគឺជាភពតូចបំផុតនិងជិតបំផុតទៅនឹងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ក្នុងនាមជាភពជិតវាតែងតែនៅជិតព្រះអាទិត្យសម្រាប់អ្នកអង្កេតផែនដីដែលជាហេតុធ្វើឱ្យពិបាកសង្កេត។ ទោះបីជាបែបនេះក៏ដោយវាជាកម្មសិទ្ធិរបស់ភពដែលអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេហើយត្រូវបានគេស្គាល់រួចហើយនៅសម័យបុរាណ។ វាអាចត្រូវបានគេមើលឃើញតែមុនពេលថ្ងៃរះឬបន្ទាប់ពីថ្ងៃលិច។

ទ្រង់ទ្រាយផ្ទៃរបស់បារតប្រហាក់ប្រហែលនឹងព្រះចន្ទៈវាមានរណ្ដៅដែលមានឥទ្ធិពលជាច្រើនហើយស្ទើរតែគ្មានបរិយាកាស។ សីតុណ្ហភាពផ្ទៃខាងលើមានចាប់ពី ១៧៣ អង្សាសេដល់ ៤២៧ អង្សាសេ។ ទោះយ៉ាងណាមិនដូចព្រះចន្ទភពផែនដីមានស្នូលដែកដ៏ធំមួយបង្កើតវាលម៉ាញេទិកខ្សោយជាងផែនដីជាងមួយរយដង។ ទំហំនៃស្នូលមានន័យថាបារតមានដង់ស៊ីតេខ្ពស់បំផុតមួយក្នុងចំណោមភពនានានៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ [៥] (ផែនដីមានដង់ស៊ីតេខ្ពស់ជាងបន្តិច) ។ បារតមិនមានផ្កាយរណបធម្មជាតិទេ។

ឯកសារសង្កេតដំបូងរបស់បារតមានតាំងពីជំនាន់សហវត្សរ៍មុនគ។ ស។ ក្រិកបុរាណដំបូងគិតថាពួកគេជាសាកសពសេឡេស្ទាលពីរ: ទីមួយអាចមើលឃើញមុនពេលថ្ងៃរះ (ពួកគេហៅថាអាប៉ូឡូ) ដែលអាចមើលឃើញទីពីរបន្ទាប់ពីថ្ងៃលិច (ពួកគេបានហៅពួកគេថាហ៊ឺមេស) [6] ។ ប្រជាជនអេហ្ស៊ីបបុរាណខាល់ដេនិងក្រោយមកតារាវិទូក្រិកដឹងថាបារតអាចមើលឃើញនៅពេលព្រឹកនិងពេលល្ងាចគឺជាភពតែមួយ។ រឿងនេះត្រូវបានគេដឹងចំពោះប្រជាជនអេហ្ស៊ីបនៅប្រហែលឆ្នាំ ១១៥០ មុនគ។ ស។ ដោយសារតែចលនានៃភពផែនដីយ៉ាងលឿនដែលបណ្តាលមកពីគន្លងដ៏ខ្លីរបស់វារ៉ូម៉ាំងបានដាក់ឈ្មោះឱ្យភពនេះជាកិត្តិយសដល់អ្នកនាំសាររបស់ព្រះនិងម្ចាស់ហាងពាណិជ្ជករ - បារត។ និមិត្តសញ្ញាតារាវិទូរបស់ភពផែនដីគឺជាកំណែទាន់សម័យនៃទ្រឹស្ដីហិមរុស [៧] ។

បើប្រៀបធៀបទៅនឹងភពផ្សេងទៀតនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យយើងមិនសូវស្គាល់អំពីបារតទេ។ ដោយសារតែបញ្ហាបច្ចេកទេសមានតែការស៊ើបអង្កេតចំនួនពីរប៉ុណ្ណោះដែលបានពិនិត្យវារហូតមកដល់ពេលនេះ។ ដំបូងនៃការទាំងនេះ - ម៉ារីន ១០ - ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៤–១៩៧៥ បានហោះឆ្លងកាត់បារតចំនួន ៣ ដងនិងធ្វើផែនទី ៤៥ ភាគរយនៃផ្ទៃដី។ នៅឆ្នាំ ២០០៨ និង ២០០៩ យានអវកាស MESSENGER បានធ្វើការហោះហើរចំនួន ៣ លើកឆ្លងកាត់ភពផែនដីហើយបន្ទាប់មកបានរុករកវាពីគន្លងជាផ្កាយរណបសិប្បនិម្មិតមួយក្នុងឆ្នាំ ២០១១-២០១៥ ។ ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការនៅឆ្នាំ ២០១៨ យានអវកាស BepiColombo ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងធ្វើដំណើរជុំវិញគន្លងបារតក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ។

## មើលផងដែរ 
* ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ
ផាយអូនា​ 10

*ផាយអូនា 10 *(មានឈ្មោះដើមថា ផាយអូនាហ្អិប) ជាយន្តអាវកាស
មិត្តស្រីអាថ៌កំបាំង X

គឺជាម៉ាងង៉ាក (រឿងរូបភាព រឺ ល្ខោនគំនូរ) ជប៉ុនត្រូវបានសរសេរ និង គូររូបដោយលោករីអ៊ីជិ អ៊ឹអេស៊ីបា។ រឿងនឹងដើមឡើយត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយជារឿងរូបភាពមួយឈុតក្នុងឆ្នាំ២០០៤ មុនពេលក្លាយជារឿងរូបភាពភាគក្នុងទស្សនាវដ្ដី *អាបថឺរនូន/Afternoon* របស់ក្រុមហ៊ុនកូដានសាក់ក្នុងឆ្នាំ២០០៦។ ម៉ាងង៉ាកនេះត្រូវបានផ្ដល់អាជ្ញាបណ្ណនៅអាមេរិកខាងជើងដោយក្រុមហ៊ុនវ៉ឺធិខល។ មានការយកលំនាំតាមសាច់រឿងនេះជារឿងគំនូរជីវចលដោយ ហ៊ូដស៍អិនថឺរថេនម៉ិន ចាក់បញ្ចាំងនៅជប៉ុនចាប់ពីថ្ងៃ ៧ មេសា ២០១២ ដល់ ថ្ងៃ ៣០ មិថុនា ២០១២ ដោយមានជារឿងភាគជាអាល់ប៊ុមជីវចលន៍វីដេអូដើម/OVA ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃ ២៣ សីហា ឆ្នាំ២០១២។

## សាច់រឿង
រឿងភាគជីវចលនេះតំណាលពីទំនាក់ទំនងស្នេហានៃអាគីរ៉ា-ត្សឹបាគិ និង នាងមីកូតូ-អ៊ឹរ៉ាបេ។ អ៊ឹរ៉ាបេ នាងគឺជាសិស្សផ្ទេរពីសាលាផ្សេងដែលទើបតែផ្លាស់ចូលមកសាលារៀនរបស់ធ្ស៊ឹបាគីថ្មីៗ។  ក្រោយពីមានព្រឹត្តិការណ៍រឿងរ៉ាវជាបន្តបន្ទាប់មក ធ្ស៊ឹបាគីបានដឹងថាខ្លួនគេបានញៀននឹងរសទឹកមាត់របស់នាងអ៊ឹរ៉ាបេ។  មានថ្ងៃមួយនោះ នាងអ៊ឹរ៉ាបេ អះអាងថាការញៀននេះគឺជាជំងឺស្នេហា ទំនាក់ទំនងនេះនឹងរីកចំរើនទៅយឺតៗផ្ដោតទៅលើចំណងទាក់ទងដ៏ចំលែកមួយនេះ ដែលកើតចេញពីការផ្សារភ្ជាប់គ្នារវាងទឹកមាត់។

## តួអង្គ
; 
:
: អ៊ឹរ៉ាបេគឺជាមិត្តស្រីដ៏អាថ៌កំបាំងម្នាក់នោះហើយ និង ជាតួឯកស្រីសំខាន់នៃរឿងភាគនេះ។ គេមិនសូវដឹងពីនាងប៉ុន្មានទេ ជួនជាចៃដន្យអី ធ្ស៊ឹបាគីបានទៅលេងផ្ទះល្វែងរបស់នាងប៉ុន្តែពុំបានឃើញប៉ាម៉ាក់របស់នាងនៅក្បែរឡើយ។ នាងពីដំបូងបានផ្ទេរចូលមកថ្នាក់រៀនរបស់ធ្ស៊ឹបាគី និងបានទុកខ្លួនក្នុងបរិយាកាសមិនចូលចំណោមគេ ដោយបដិសេធញ៉ាំអាហារថ្ងៃត្រង់ជាមួយមិត្តរួមថ្នាក់នាងដើម្បីតែដេកគេងតែប៉ុណ្ណោះ។ ថ្ងៃមួយ នាងបានផ្ទុះសំណើចយ៉ាងរំជួលចិត្តខ្លាំងៗកំឡុងពេលកំពុងរៀន ហើយននាលលើកំរាលឥដ្ឋ។  នៅពេលក្រោយមកនាងក៏បានប្រាប់ទៅធ្ស៊ឹបាគីថីបាននាងសើច នាងបានប្រាប់ធ្ស៊ឹបាគីឱ្យបានដឹងថា នាងបានលឺសំឡេងមួយនិយាយថា ធ្ស៊ឹបាគីនឹងក្លាយជាដៃគូក្នុងដួងចិត្តរបស់នាងដំបូងគេបំផុត។

: អ៊ឹរ៉ាបេយល់ដឹងច្បាស់ណាស់អំពីចំណងទឹកមាត់ដែលនាងនិងធ្ស៊ឹបាគីមានរួមគ្នា។  នាងបង្ហាញអារម្មណ៍របស់នាងតាមរយៈទឹកមាត់របស់នាង ដោយហេតុថាទឹកមុខរបស់នាងជាធម្មតាត្រូវបានបាំងបិទដោយសក់របស់នាង។ នាងបានបង្ហាញខ្លួនឱ្យធ្ស៊ឹបាគីឃើញនាងក្នុងការយល់សប្តិរបស់គេតាមរយៈទឹកមាត់របស់នាង ដូចគ្នានេះដែរ នាងក៏ប្រើទឹកមាត់ផ្ទាល់របស់នាងដើម្បីធ្វើឱ្យគេយល់សប្ដិកាន់តែឆុតច្បាស់។  តាមរយៈដំណើររឿងតៗមក នាងរាប់អានគ្នាជាមួយ អាយូកុ-អូកា ដែលជាអ្នកកើតមានចំណងទឹកមាត់ជាមួយអ៊ឹរ៉ាបេដែរ។  ថ្វីត្បិតនាងទុកជីវិតឯកជនរបស់នាងជារឿងសំងាត់ ប៉ុន្តែនាងពិតជាមានភាពស្មោះស្មគ្រយ៉ាងខ្លាំងចំពោះមិត្តប្រុសរបស់នាង ធ្ស៊ឹបាគី ណាស់។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តុក្កតាជប៉ុន
អធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៃកម្ពុជា

អធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៃកម្ពុជាមានអធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលចំនួន បួន រួមមាន៖
*១. អធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើមេគង្គ
*២. អធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើខាងជើងបឹងទន្លេសាប
*៣. អធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើខាងត្បូងបឹងទន្លេសាប
*៤. អធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលព្រៃឈើឈូងសមុទ្រ
ភូមិត្រពាំងចក

ភូមិត្រពាំងចក ឃុំសំរោង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ខេត្តព្រៃវែង

=ឯកសារគ្មានទិន្នន័យច្បាស់លាស់អំពីស្រុកអ្វី?=
ត្រពាំងចក ជាភូមិមួយស្ថិតនៅក្នុងឃុំថ្មី។ នៅក្នុងភូមិនេះមានប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណជា ១៨៦គ្រួសារ ហើយភាគច្រើនប្រកបរបរកសិកម្ម និងកម្មកររោងចក្រ។ មេភូមិឈ្មោះ អុន សុខន។
ខ្យងស័ង្ខ

**ខ្យងស័ង្ខ** គឺជាឧបករណ៍ភ្លេងខ្មែរមួយប្រភេទ ដែលត្រូវចាត់ចូលទៅក្នុងពពួកគ្រឿងផ្លុំ។ ឧបករណ៍នេះមានតែពួក “បាគូ” ដែលជា វណ្ណៈព្រាហ្មណ៍ នៅក្នុងព្រះរាជវាំងទេទើបចេះផ្លុំ។ ប្រជារាស្រ្តសាមញ្ញមិនដែលប្រើទេ ហើយក៏គ្មានអ្នកចេះផ្លុំឧបករណ៍នេះដែរ។ 
	ឧបករណ៍ខ្យងស័ង្ខនេះគឺគេយកសំបកសត្វខ្យងម្យ៉ាងដែលមានពូជជាខ្យងស័ង្ខមកធ្វើ។ គេរើសយកសំបកខ្យងណាដែលមានរាងធំល្អយកមកធ្វើ។ គេយកខ្យងមកកាត់គូតចោលបន្តិចដើម្បីអោយមានរន្ធសំរាប់តែល្មមដាក់មាត់ផ្លុំបាន។ ឧបករណ៍ខ្យងស័ង្ខមិនមែនដូចឧបករណ៍តន្ត្រីទៀតៗនោះទេ គឺលឺសូរតែសំនៀង “ ទូត, ទូត ” តែប៉ុណ្ណោះ។ 
	ឧបករណ៍នេះគេប្រើសំរាប់នៅក្នុងព្រះរាជពីធីរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដូចជាព្រះរាជពិធីចំរើនព្រះជន្ម ឬព្រះរាជពិធីផ្សេងៗទៀត សំរាប់ព្រះមហាក្សត្រក្នុងព្រះរាជវាំង ដោយមានពួកព្រហ្ម “បាគូ” ពីរឬបីនាក់ជាអ្នកផ្លុំ។
បច្ចុប្បន្នកាល

Simple Present Forms

### Most Verbs 
Positive    Negative    Question        I **run**.    I **do not run**.    **Do** I **run**?        You **run**.    You **do not run**.    **Do** you **run**?        We **run**.    We **do not run**.    **Do** we **run**?        They **run**.    They **do not run**.    **Do** they **run**?        He **runs**.    He **does not run**.    **Does** he **run**?        She **runs**.    She **does not run**.    **Does** she **run**?        It **runs**.    It **does not run**.    **Does** it **run**?
ឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស

**ឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស** () ឬគេស្គាល់ជាពីអក្សរកាត់នៃឈ្មោះថា **ឣិលឣេ** () គឺជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតដែលបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ២ នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក និង​គឺ​មួយ​នៃមជ្ឈ​មណ្ឌល សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៍ និងការកំសាន្ត ។ ឡូស​អាន់​ជ័រ​លេសត្រូវបានមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា និងរួចដុតក្រុងនៅថ្ងៃទី ៤ មេសា ឆ្នាំ ១៨៥០ ខណៈពេលមានចំនួនប្រជាជន ១.៦១០​ នាក់ ។ នៅក្នុងឆ្នាំ​​​​ ២០០០ យោង​ទៅ​តាមការធ្វើ​ជំរឿន​ប្រជាជនឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស មានប្រជាជនប្រមាន​ ៤ លាននាក់នៅទីប្រជុំជន និងនៅតំបន់ក្រៅក្រុងប្រមាន​ ១៧,៥​ លាននាក់ ។ ឡូស​អាន់​ជ័រ​លេសត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទីក្រុងមួយដែលមានលាយចម្រុះរបស់វប្បធម៍ជាច្រើនបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក ដោយសារតែការជម្លៀសរបស់សញ្ជាតិជាច្រើន ដោយសារតែអាកាសធាតុក្តៅ និងធម្មជាតិនៃជំនឿផ្សេងគ្នា ។

ឈ្មោះទីក្រុងឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស (Los Angeles)  កើត​មកពី​ពាក្យ "ឡូស​អាំងគេ​លេស" ()  នៅក្នុងភាសាអេស្ប៉ាញ មានន័យថា ពួកទេវតាជាច្រើន គឺជាទម្រង់ពហុវចនរបស់​ពាក្យ el ángel ដែលជាបុរស ដូច្នេះឈ្មោះទីក្រុងមានន័យថា "ទីក្រុងនៃពួកទេវតា" ។

ឡូស​អាន់​ជ័រ​លេសត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទីតាំងរបស់ ហូលីវូដ និងចុងនៃផ្លូវជាប្រវត្តិសាស្រ្ត រូ៉ទ ៦៦ ។ ក្រុមកីឡាល្បីល្បាញនៅក្នុងទីក្រុងគឺ​មាន ឡូស​អាន់​ជ័រ​លេសឡេកឹរ ។ នៅក្នុងទីក្រុងឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស ត្រូវបានម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកសម្រាប់ពីរដង នៅក្នុងឆ្នាំ​ ១៩៣២​ និងឆ្នាំ​ ១៩៨៤ ។ សាកលវិទ្យាល័យល្បីឈ្មោះដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងឡូស​អាន់​ជ័រ​លេសគឺ​មាន សាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វញ៉ា ឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស (UCLA) និង សាកលវិទ្យាល័យសឹធឹរ​៍នកាលីហ្វញ៉ា (USC)

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប​ណ្តា​ទីក្រុងនៅក្នុងរដ្ឋរួបរួមគ្នា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា
ពន្ធុវិទ្យា

**សេនេទិច​** ( - បានមកពីពាក្យភាសាក្រិច "genno" ដែលមានន័យថា "ការបង្កើតជីវិត") ជាមុខ​វិជ្ជា​វិទ្យាសាស្រ្តមួយ​ដែលសិក្សាអំពីតំណពូជ ()។

## ប្រវត្តិ​សេនេទិច​
ពាក្យ "សេនេទិច​"​ ពីដំបូងត្រូវបានគេគិតថាបានរហូតដល់ទៅត្រូវបានអនុវត្តទៅផ្នែកសាស្រ្តថ្មីដែលទាក់ទងនឹងការសិក្សាអំពីជនជាតិភាគតិចនិងការវិវត្តន៍របស់វត្ថុ​មានជីវិត ដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង់គ្លេសដែលមានឈ្មោះ វី​លៀម បិតសឹន ដែលបានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងសាររបស់​គាត់ដែលគាត់បានផ្ញើទៅឱ្យ អាដាម ដែលបានចារឹកនៅលើថ្ងៃទី ១៨ មេសា ឆ្នាំ ១៩០៥ ។

ពូជ​មនុស្ស​ចាប់​ប្រមូលចំណេះដឹងអំពីសេនេទិចចាប់តាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិ ដោយអំពីការបង្កាត់ពូជនិងការបន្តពូជប្រតិបត្ដិការទៅរុក្ខជាតិនិងសត្វ ។

## ​មើល​ផង​ដែរ
*ជីវវិទ្យា
*អណូជីវវិទ្យា
*សេណូទីប
ការ​វាយប្រហារ​នៅក្នុងទីក្រុងនីស ឆ្នាំ ២០១៦

នៅពេលយប់នៅថ្ងៃទី ១៤ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៦ ម៉ូ​ហា​ម៉េ​ត ឡាហវ៉ាឣៀហ្ស-បូ៉ហ្លិល អ្នកស្រុកទុយនេស៊ីនៃប្រទេសបារាំង។ បើកបររថយន្តមួយដោយមាន ១៩ តោន ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងមនុស្សដែលត្រូវបានប្រារព្វពិធីនៅថ្ងៃបាស់ស្ទីល (ថ្ងៃជាតិនៃបារាំង) នៅផ្រុំណែត ដឹស៍ អង់ក្លែស៍ (Promenade des Anglais) ផ្លូវនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រល្បីល្បាញនៃទីក្រុងនីស ខេត្តអាល្បស៍-មែ៉រិទិម ភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសបារាំងដោយចេតនា ។ ធ្វើឱ្យមានមនុស្យស្លាប់ ៨៤ នាក់ និងប្រមាន ៣០០ នាក់ទៀតរងរបួស ។ នៅក្នុងថ្ងៃទី ១៦ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៦ រដ្ឋអ៊ីស្លាមនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់និងឡេវ៉ាន់ត្រូវបានគេលើកឡើងថាជាហេតុផលនៅពីក្រោយការវាយប្រហារដងនេះ ។

## ឯកសារយោង
ឆ្នាំ​ ១៩២១

## ព្រឹត្តិការណ៍
* ២៥ ​កុម្ភៈ – សហភាពសូវៀតកាន់កាប់ប្រទេសហ្សកហ្ស៊ី ។
* ១៣​ មីនា – ម៉ុងហ្គោលីទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ពីចិន ។
* ២៧ កក្កដា – ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវសាកលវិទ្យាល័យតូរ៉ុនតូដែលដឹកនាំដោយហ្វ្រេ​ឌ្រិ​ច បែនត៊ីង បានរកឃើញអរម៉ូនអាំង​សូលី​ន ។
## ថ្ងៃខួបកំណើត
* ៦ កក្កដា – ណែនស៊ី​ រីហ្គែន តារាសម្តែងនិងស្ត្រីទីមួយនៃសហរដ្ឋអាមេរិក ។
## ថ្ងៃ​មរណភាព
## រង្វាន់ណូបែល
រូបថ្លុក

**រូបថ្លុក** គឺជាសិល្បៈដែលបញ្ចេញមតិនៃរូបភាពច្រើនប្រភេទ ដែលមានន័យយ៉ាងខ្លាំងខុសគ្នាពីគ្នាទៅវិញទៅមក ។

នៅក្នុងអតីតកាល រូបថ្លុកមាន​ន័យ​ថារូបភាពដែលត្រូវបានប្រើក្នុងការបង្រៀន ។ រូបថ្លុកនៅក្នុងបច្ចុប្បន្នត្រូវបានសំដៅជាញឹកញាប់ថាគំនូរជីវចល ដែលជាច្ចេកទេសនៃការបង្កើតរឿងកំប្លែងនៅបច្ចុប្បន្ននេះ ដែលមានការព្យាករនៅក្នុងទូរទស្សន៍ ឬភាពយន្ត ក្នុងន័យផ្សេងទៀត ។
អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត

**អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត** () មាន​ន័យ​ថា អ្នកដែលស្ម័គ្រចិត្តធ្វើការដើម្បី​ផល​ប្រយោជន៍​នៃប្រជាជននិងសង្គម ដោយ​គ្មាន​ការរំពឹងថានឹងត្រឡប់មកវិញជាប្រាក់ ឬអ្វីផ្សេងទៀត ។ បុគ្គលដែលបានស្ម័គ្រចិត្តដើម្បីជួយជាមួយនឹងការស្ម័គ្រចិត្តក្នុងសង្គម លះបង់ដើម្បីជួយអ្នកដទៃ ការពារ ដោះស្រាយ និងអភិវឌ្ឍសង្គម ដោយ​គ្មាន​ការរំពឹងថានឹងត្រឡប់មកវិញជាអ្វីឡើយ ។
ហោរាសាស្ដ្រយេម៉ែន

**ហោរាសាស្ដ្រយេម៉ែន**គឺជាការមួយនៃប្រព័ន្ធតារាសាស្ត្រចំណាស់ជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក, វាគឺជាពេលវេលាដើម្បីសាកល្បងនិងអ្នកដែលការបែងចែកស្មើភាពគ្នាកើតមកពីតំបន់ដែលទាក់ទងទៅនឹងបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មនុស្សនិងដើម្បីពន្យល់ពីជោគវាសនា។ 8 សតវត្សមុនគបង្កើតជា ភពចំនុះ ។ ចន្លោះឆ្នាំ 1975 និងឆ្នាំ 1993, ហោរាសាស្ដ្រយេម៉ែន ត្រូវបានហាមឃាត់នៅកម្ពុជាម្តង។
ភពចំនុះ

**ភពចំនុះ**វាគឺជាការហោរាសាស្ដ្រយេម៉ែនការប្រើប្រាស់ភព។
សង្កាត់ព្រែកប្រា

មានដូចជាភូមិ
* ជ្រោយបាសាក់
* ព្រះពន្លា
* អូរអណ្តូង
មេឌាវិគី

រូបភាពតូច
**មេឌាវិគី** (ខ្មែរ) គឺជាកម្មវិធីដែលត្រូវបានប្រើសម្រាប់គម្រោងវីគីភីឌាដោយធ្វើការនៅលើម៉ាស៊ីនបម្រើជាការសំខាន់ ។
សាលាប៉ូលីតិចនិក

សាលា**ប៉ូលីតិចនិក **ដែលជារឿយៗត្រូវបានគេហៅថា ប៉ូលីតិចនិក ឬនៅប្រទេសបារាំងគេហៅកាត់ថា l'**«​X«** ជាសាលាវិស្មកម្មបារាំងដែល ត្រូវបាន បង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៧៩៤  ក្នុងនាមជា សាលាជាន់ខ្ពស់ កិច្ចការសាធារណៈ និងត្រូវបានដាក់ឲ្យជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងកិច្ចការ យោធារនៅឆ្នាំ ១៨០៤ ដោយអធិរាជបារាំង ព្រះចៅ ណាប៉ូឡេអុងទី១។ កាលពីដើម សាលានេះមានទីតាំងស្ថិតនៅទីក្រុង  ប៉ារីស និងបន្ទាប់មកផ្លាស់ទីមកកាន់ ប៉ាឡេហ្សូ នៅឆ្នាំ១៩៧៦ ដែលជាបេះដូងនៃ​បណ្តុំបច្ចេកវិទ្យា Paris-Saclay ។ សាលានេះ មាននាមជា គ្រឹះស្ថានសាធារណៈ ដែលមានចរិត្តលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ វប្បធម៏ និង វិជ្ជាជីវៈ (វ-វ-វ) ដែលជាសាលាយោធារដ៏ធំមួយស្ថិត នៅក្រោមការទំនុកបម្រុង របស់ក្រសួងការពារជាតិបារាំង ហើយក៏ជាសមាជិកស្ថាបនិក របស់សាកលវិទ្យាល័យ Paris-Saclay។ វាមានភាពល្បីល្បាញដោយសារ ការបណ្តុះបណ្តាលវិស្វករ ដែលសិស្សគ្រប់ជំនាន់នៃកម្មវិធីនេះ គេហៅថា « polytechniciens »។
ប្រាសាទថ្មសំលៀង

## ប្រវត្តិប្រាសាទ 
**ប្រាសទថ្មសំលៀង**ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ប្រាសាទសំលៀងពល (ហៅតាមអ្នកភូមិ)មានទីតាំង ស្ថិតនៅលើតំបន់កូនភ្នំប្រាសាទថ្មសំលៀង គឺនៅភូមិដូនឯម ឃុំគោកដូង ស្រុកអង្គរជុំ ខេត្តសៀមរាប សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរអាចចេញដំណើរពីសាលាស្រុកអង្គរជុំចម្ងាយ ៣០ គីឡូម៉ែត្រនឹងបានដល់ហើយ។ នេះយើងតាមការចង្អុលបង្ហាញពីមេភូមិដូនឯម លោក ឆង ឈត់។ប្រាសាទថ្មសំលៀង ឬប្រាសាទសំលៀងពលនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅលើតំបន់កូនភ្នំប្រាសាទថ្មសំលៀង ក្នុងភូមិដូនឯម ឃុំគោកដូង ស្រុកអង្គរជុំ ខេត្តសៀមរាប ដែលមានចម្ងាយពីសាលាស្រុកអង្គរជុំ ប្រមាណ ៣០ គីឡូម៉ែត្រ។ វាមិនត្រឹមតែជាប្រាសាទមួយ ដែលមិន៊ទាន់មាននៅក្នុងបញ្ជីរបស់អាជ្ញាធរអប្សរាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាប្រាសាទមួយដែលមិនសូវមានអ្នកស្គាល់ ឬចង់ទៅទស្សនាកម្សាន្តឡើយ។ ប្រហែលជាកត្តាទាំង២ ខាងលើនេះហើយ ទើបបានជាប្រាសាទថ្មសំលៀងនេះ នៅតែស្ថិតក្នុងព្រៃក្រាស់ និងហ៊ុមព័ទ្ធដោយព្រៃឫស្សីយ៉ាងក្រាស់ យ៉ាងស្ងាត់ជ្រងំរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃបែបនេះ។តាមពិតទៅប្រាសាទសាងអំពីឥដ្ឋ ដែលមានសភាពទ្រឌទ្រោមខ្លាំងនេះ គឺពុំទាន់មានឈ្មោះហៅជាផ្លូវការច្បាស់លាស់នោះទេថា វាស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីក្រុមនៃប្រាសាទអ្វី ហើយជាសមិទ្ធផលក្នុងរជ្ជកាលស្តេចអង្គណា និងសង់ឡើងនៅឆ្នាំណានៅឡើយ មកដល់ពេលនេះ ប៉ុន្តែដូនតាអ្នកស្រុកអង្គរជុំបានហៅតៗគ្នាមកមានឈ្មោះថា «ប្រាសាទភ្នំថ្មសំលៀង ឬប្រាសាទសំលៀងពល» ហើយទំនងជាស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ប្រាសាទនៅមុនសម័យអង្គរ ពីព្រោះគេឃើញមានតួប្រាសាទដែលនៅសេសសល់គឺត្រូវបានសាងសង់អំពីឥដ្ឋ។ប្រាសាទនេះ ទំនងជាប្រាសាទនៅមុនសម័យអង្គរពីព្រោះគេឃើញតួប្រាសាទដែលនៅសេសសល់ជាវត្ថុធាតុដើមសល់ប្រាសាទនោះគឺឥដ្ឋ។
## ឯកសារយោង 
ថ្មសំលៀង
អាដុហ្វ អ៊ីទ្លែរ

អាដុហ្វ អ៊ីទ្លែរ(អាល្លឺម៉ង់: [ˈadɔlf ˈhɪtlɐ]កើតនៅថ្ងៃទី២០ កុម្ភៈ ឆ្នាំ១៨៨៩ ស្លាប់នៅថ្ងៃទី៣០ មេសា ឆ្នាំ១៩៤៥)ធ្លាប់ជាអ្នកនយោបាយជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ម្នាក់ដែលជាប្រធានគណបក្សណាស៊ី(ពាក្យពេញNationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei; NSDAP)។នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៣៣ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥លោកបានធ្វើជាអធិការបតីនៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ហើយនៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៣៤ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥លោកមានតំណែងជាមេដឹកនាំគណបក្សណាស៊ីផងដែរ។ក៏ដូចជាជនផ្ដាច់ការក្នុងគណបក្សណាស៊ីរបស់អាល្លឺម៉ង់ដែរ,អ៊ីទ្លែរជាអ្នកដែលដុតភ្លើងសង្គ្រាមលោកលើកទី២នៅទ្វីបអឺរ៉ុបជាមួយនឹងការលុកលុយរបស់ប្រទេសហូឡង់នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៣៩ហើយក៏ជាមេកន្រ្ទាញដែលបានសម្លាប់រង្គាលមនុស្សអស់ជាច្រើននាក់ផងដែរ។

អ៊ីទ្លែរបានកើតនៅក្នុងប្រទេសអូទ្រីសស្ថិតនៅជាយដែនរវាងប្រទេសអូទ្រីសនិងប្រទេសហុងគ្រី។គាត់បានរត់ភៀសខ្លួនមកប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នៅឆ្នាំ១៩១៣ហើយបានចូលបម្រើការងារនៅកងទ័ពអាល្លឺម៉ង់នៅកំលុងពេលសង្រ្គាមលោកលើកទី១។ក្រោយមកគាត់បានចូលរួមក្នុងគណបក្សកម្មករអាល្លឺម៉ង់ ហើយបានក្លាយជាអ្នកដឹកនាំរបស់គណបក្សណាស៊ីនៅឆ្នាំ១៩២១។នៅឆ្នាំ១៩២៣ អ៊ីទ្លែរបានប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារនៅទីក្រុងម៉ូនិចដើម្បីដណ្តើមអំណាច។ប៉ុន្តែការធ្វើរដ្ឋប្រហាររបស់លោកនោះត្រូវបានបរាជ័យ ហើយលោកក៏បានជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារ។កំលុងពេលដែលលោកជាប់ពន្ធនាគារ មានការចេញផ្សាយជីវប្រវត្តិនិងដំណើរនយោបាយរបស់លោកដែលមានចំណងជើងថា"ការតស៊ូរបស់ខ្ញុំ"(My Struggle) និពន្ធដោយលោកMein Kampf។ក្រោយពីគាត់ត្រូវបានដោះលែងក្នុងឆ្នាំ១៩២៤ គាត់ទទួលបានការគាំទ្រពេញទំហឹងចំពោះការវាយប្រហារពីសន្ធិសញ្ញាVersailles(វើសៃល៍)រួមទាំងការលើកតម្កើងPan-Germanism,ពួកប្រឆាំងយូដា និងការប្រឆាំងការទំនាក់ទំនងជាមួយការតស៊ូមតិនិងការឃោសនាណាស៊ី។អ៊ីទ្លែរត្រូវបានគេថ្កោលទោសជាញឹកញាប់ថាគាត់បានចូលរួមក្នុងមូលធននិយមអន្តរជាតិនិងលទ្ធិកុម្មុយនិស្តថាជាផ្នែកមួយនៃការឃុបឃិតរបស់សាសន៍យូដា។

នៅឆ្នាំ១៩៣៣,គណបក្សណាស៊ីបានក្លាយជាម្ចាស់សំឡេងឆ្នោតច្រើនជាងគេក្នុងសភាអាល្លឺម៉ង់ ដែលនាំឱ្យមានការតែងតាំងលោកអាដុហ្វ អ៊ីទ្លែរជាអធិិការបតីនៅថ្ងៃទី៣០ មករា

## ប្រវត្តិលោកអាដុហ្វ អ៊ីទ្លែរ 
### ញាតិសន្តាន 
ឪពុករបស់អ៊ីទ្លែរមានឈ្មោះថាសឺរ. អាល្វី អ៊ីទ្លែរ(១៨៣៧ដល់ឆ្នាំ១៩០៣។

## Notes 
## References 
### Citations
ស៊ូគូ ហុង

**ស៊ូគូ ហុង** (Suku Hong) គឺជាអ្នកបង្រៀន (Guru) រកប្រាក់ចំណូលតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមួយរូប។ គាត់បានចាប់ផ្តើមជំនួញនៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតនេះ តាំងពីឆ្នាំ ២០១១មកម៉្លេះ ដោយរកប្រាក់ចំណូលតាមកម្មវីធី​មួយចំនួន​ដូចជា៖ Google AdSense Affiliate Marketing CPA Marketing។ល។ តាមរយៈចំនេះដឹង បទពិសោធន៍ និងការស្រាវជ្រាវ គាត់បានក្លាយទៅជាបុគ្គល​ដែលមាន​សក្តានុពល​ម្នាក់​ចំពោះ​ជំនួញនៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតនេះ ជាពិសេស គឺវគ្គទាំងពីរធំៗរបស់គាត់​ដែលមានឈ្មោះថា Sukuhong's Web Marketing Mantra និង Sukuhong's Youtube Video Manta។​ ម៉្យាងវិញទៀត គាត់ក៏បានសរសេរអត្ថបទមួយចំនួន និងសៀវភៅខ្លះៗដែលបានបោះពុម្ពជាសៀវភៅអេឡិចត្រូនិច (eBook) និងចែកចូនដល់ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដែលមាន​បំណង​ចង់ចេះ ចង់ដឹងអំពីរបៀបរកប្រាក់ចំណូលនៅលើ​ប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតនេះផងដែរ។ សៀវភៅដែលចេញចុងក្រោយរបស់គាត់មានឈ្មោះថា កំពូលយុទ្ធសាស្ត្រទាំងប្រាំ ជួយឲ្យអ្នក​រក​ប្រាក់ចំណូលបានលឿនជា​មួយ Youtube។

'''អ្វីទៅជា Sukuhong's Web Marketing Mantra?**

វាជាវគ្គសិក្សាតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតមួយ ដែលមាន​វគ្គតូចៗចំនួនបីក្នុងនោះ។ 
* Social Networking Mantra៖ មានប្រាំមេរៀន ហើយមេរៀនទាំងអស់ទាក់ទងទៅនឹង បណ្តាញសង្គម Facebook សុទ្ធសាធដូចជា វិធីសាស្ត្របង្កើត Viral Fanpage ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មឲ្បានតម្លៃថោកសមរម្យ (0,0001$ - 0,0005$ Per Post Engagement) ការស្វែងរកអ្នកគាំទ្រ (Fan) ឲ្យចូល Like Page ។ល។
* Web Vithority Mantra៖ មានប្រាំមេរៀន ហើយមេរៀនទាំងអស់ទាក់ទងទៅនឹង ការបង្កើតវិបសៃថ៍តាមបែប Wordpress និងស្របតាមគោលការណ៍របស់ហ្គូហ្គល (Google) ការបង្កើតអត្ថបទចំនួនច្រើនសម្រាប់វិបសៃថ៍ ការបង្កើតវិបសសថ៍ជាទ្រង់ទ្រាយធំ។ល។
* Website SEO Mantra៖ មានប្រាំមេរៀន ហើយមេរៀនទាំងនោះនិយាយអំពី ការធ្វើ SEO សម្រាប់វិបសៃថ៍ និងការលក់កញ្ចប់ ឬសេវាកម្មតូចៗនៅលើ Fiverr ។ល។

 **ឯកសារ និងគេហទំព័រយោង៖'''
ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍

រមណីដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣។ រមណីដ្ឋាននេះស្ថិតនៅលើផ្ទៃដីប្រមាណ៨ពាន់ហិកាតា ដែលមានប្រាសាទជាង៧០ ក្នុងនោះមានប្រាសាទធំមួយ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាពីរ៉ាមីតនៅអាស៊ីអាគេ្នយ៍។ កោះកេរជាអតីតរាជធានីរបស់ខ្មែរក្នុងសតវត្សរ៍ទី១០ ដែលមានអាយុកាលជាង១ពាន់ឆ្នាំមកហើយ ហើយត្រូវបានកសាងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ នៅពេលផ្លាស់ប្តូររាជធានីពីក្រុងអង្គរមកតំបន់កោះកេរ។

សព្វថៃ្ងនេះ យ៉ាងហោចណាស់ក្នុងមួយថៃ្ង មានភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេស ពី២០ ទៅ៤០នាក់ ដែលបានទៅទស្សនាតំបន់ប្រវត្តិសាស្រ្តកោះកេរ្តិ៍ នៅ ភូមិស្រយង់ជើង ឃុំស្រយង់ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនខាំសូមេធបានវិនិយោគទុនធ្វើផ្លូវល្អស្អាតរួចមក។ កំណើនភ្ញៀវទេសចរណ៍ ទៅកាន់តំបន់ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ខាងលើនេះ មិនបាននិយាយពីភ្ញៀវទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកផងទេ។ លោកខេង សុមេធ នាយកក្រុមហ៊ុនខាំសូមេធ ដែលទទួលសិទ្ធិពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើការអភិវឌ្ឍនៅតំបន់ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ ខេត្តព្រះវិហារ នោះបាននិយាយថា ផ្លូវប្រវែង ១០៥គីឡូម៉ែត្រចេញពីរង្វង់មូល ភ្នំគូលែនទៅដល់ ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍ គឺបានធ្វើរួចរាល់ហើយ។ តាមរយៈផ្លូវដ៏ស្អាតនោះ ធ្វើឲ្យចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេស និងភ្ញៀវទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក មានការកើនឡើងជាលំដាប់ លោកបាននិយាយថា ទោះបីជាផ្លូវនោះល្អហើយក្តី ក៏ក្រុមហ៊ុននៅតែកែសម្រួលជារៀងរាល់ថៃ្ង ដើម្បីឲ្យបានកាន់តែប្រសើរឡើងសម្រាប់ការធ្វើដំណើររបស់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ បានប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ក៏ដូចជាសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់មានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយផងដែរ។

**ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍**បានកសាងឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ័្មនទី៤ ឧទ្ទិសថ្វាយព្រះឥសូរតាមបែបព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះពីដើមឈ្មោះឆកគគីរ ឬផៃ្ទដីគោកគគីរ សព្វថៃ្ងហៅថា អតីត រាជធានីកោះកេរិ៍្ដ មានទំហំផៃ្ទដី១៦X១៦គីឡូម៉ែត្រ រួមមាន៩៨ប្រាសាទ។ ប្រាសាទនេះមាន៧ជាន់ មានកំពស់ ៣៥ម៉ែត្រ ដែលកសាងឡើងតាំងពីសម័យបុរាណ ទុកសំរាប់ជាការគោរពបូជាតាមលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ 

កោះកេរ្តិ៍
ឃុំកូនសត្វ

ឃុំកូនសត្វ មានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងកើតក្រុងកំពត ហ៊ុំព័ទ្ធដោយភ្នំនឹងសមុទ្រ ជាទីតាំងដែលមានសក្តានុពលលើវិស័យជាច្រើនដូចជា ៖ វិស័យកសិកម្ម ចិញ្ចឹមសត្វ នេសាទ ទេសចរណ៍។

ប្រជាជនមានជីវភាពរស់នៅ កំរិតមធ្យមដោយសារភាគច្រើនប្រជាជនរស់នៅពឹងផ្អែកលើការធ្វើកសិកម្មជាវិស័យចម្បង។

'*** (**)** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត មាន ** ០៤ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ*'

=ស្ថិតិចំនួនគ្រួសារនៃភូមិនីមួយ=
ឃុំកូនសត្វ​ មានបួនភូមិ​ 
១​ ភូមិកូនសត្វ​ មានចំនួន  385​ គ្រួសារ
២​ ភូមិកំពង់នង់​ មានចំនួន​ 347គ្រួសារ
៣​ ភូមិបុស្សញិញ មានចំនួន ​618គ្រួសារ
៤​ ភូមិកំពង់ត្នោត មានចំនួន​ 501គ្រួសារ
ថេរីសា តេង

**នាង តឹងលិជីង** (29 មករា 1953 - 8 ឧសភា 1995) ដែលជាតារាចម្រៀងតៃវ៉ាន់ល្បីល្បាញនៅតំបន់អាស៊ី នាងជាតារាអាស៊ីនិងជាព្រះមហាក្សត្រិយានីតន្ត្រីប៉ុបអាស៊ី។ នាងបានច្រៀងបទចម្រៀងរបស់ប្រទេសចិន បទចម្រៀងជប៉ុន បទចម្រៀងឥណ្ឌូនេស៊ី បទចម្រៀងចិនកាតាំង បទចម្រៀងតៃវ៉ាន់និងបទចម្រៀងជាភាសាអង់គ្លេស។ នាងបានកើតនៅថ្ងៃទី 29 មករាឆ្នាំ 1953 នៅកោះតៃវ៉ាន់។ ក្នុងឆ្នាំ 1967 នាងបានចេញអាល់ប៊ុមដំបូងរបស់នាងនៅតៃវ៉ាន់។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1970 នាងទទួលបានការពេញនិយមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងឆ្នាំ 1974 នាងបានចេញផ្សាយអាល់ប៊ុមជាភាសាជប៉ុនដំបូងរបស់នាងនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ បទចម្រៀងរបស់នាងមានការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ដូចជាតៃវ៉ាន់ ហុងកុង ចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូងកូរ៉េខាងជើង ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី សិង្ហបុរី ថៃនិងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតមានអ្នកគាំទ្ររហូតដល់ជាង 1 ពាន់លាននាក់។ សូមជម្រាបថានៅថ្ងៃទី 8 ខែឧសភាឆ្នាំ 1995 នាងបានស្លាប់នៅឈៀងម៉ៃប្រទេសថៃនិងមូលហេតុនៃការស្លាប់នេះគឺជំងឺហឺត។ នៅលើឧសភា 28, ឆ្នាំ 1995 នេះរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់បានប្រារព្ធធ្វើពិធីបុណ្យសពធំសម្រាប់នាងដើម្បីរំលឹកដល់តារាចម្រៀងធំបំផុតរបស់តៃវ៉ាន់។
សាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាចិនភាគខាងត្បូង

**សាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាចិនភាគខាងត្បូង**(南方科技大学/)ជាសាកលវិទ្យាល័យក្នុងទីក្រុងស៊ិនចិន.

## References
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
* Southern University of Science and Technology  
* Southern University of Science and Technology
តូប៉ូវិទ្យា

រូបភាពតូច|240x240ភីកសែល|Möbius strips,ដែលមានមុខខាង និង ជ្រុងតែមួយ គឺជាប្រភេទនៃវត្ថុ ដែលគេសិក្សា នៅក្នុងតូប៉ូវិទ្យា។
នៅក្នុង គណិតវិទ្យា, **តូប៉ូវិទ្យា **(​បើតាមភាសាក្រិច តូប៉ូ(τόπος) មានន័យថា កន្លែង និង ឡូជី​(λόγος) មានន័យថា សិក្សា) គឺទាក់ទង​ទៅនឹង លក្ខណៈនៃលំហដែលត្រូវបានរក្សា ក្នុងភាពជាប់នៃ​កំហូចទ្រង់ទ្រាយ (ឧទាហរណ៏ ទឹកដែលត្រូវបានផ្ទេរពីកែវមួយ​ទៅកែវមួយផ្សេងទៀត) ដូចជា ការលូតប្រវែង(ភាពយឺត) និង ការពត់ (កំណោង) តែមិនមានស្នាមរហែក ឬប្រេះស្រាំ ហើយភ្ជាប់​គ្នាដោយកាវវិញនោះទេ។ វាអាចត្រូវបានសិក្សាដោយ វិភាគទៅលើ បណ្តុំមួយ នៃសំនុំរងជាច្រើន ដែលគេហៅថា *សំនុំបើក *(ជាសំនុំដែលផ្ទៀងផ្ទាត់លក្ខណៈពិសេសមួយចំនួន ដូចជា ប្តូរសំនុំដែលណាមួយ(សំុនុំណាក៏បាន) ទៅជាអ្វីមួយដែលគេស្គាល់ថាជា លំហ តូប៉ូ ។ លក្ខណៈសំខាន់ៗរបស់តូប៉ូរួមមាន  ការភ្ជាប់ (ខុសពីភាពជាប់នៃអនុគមន៏ដែលអ្នកធ្លាប់រៀន) និង ការបង្រួម ។

## ឯកសារយោង
ឃុំម្រោម

() ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត មាន ភូមិ÷

*យោងតាម ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ

**ព្រំប្រទល់នៃ**

## មើលផងដែរ
{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត**
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមាន រាជធានីចំនួន១ ខេត្តចំនួន២៤

}}
អេលីសា ឡាម

= **អេលីសា ឡាម** =
សាកសពរបស់​ អេលីសា ឡាម (Elisa Lam) ​ ឬ​ តាមភាសាកង់តុងហៅថា​ ឡាម​ ហូ យី​ (Lam Ho Yi)​ (simplified Chinese: 蓝可儿;​ traditional Chinese: 藍可 )​ កើតថ្ងៃទី​ ៣០​ ខែមេសា ឆ្នាំ​ ១៩៩១ អាយុ​​ ២១ឆ្នាំ មានសញ្ជាតិកាណាដា នាងជានិស្សិតដែលសិក្សានៅឯសកលវិទ្យាល័យ ព្រីធីស កូឡុំបៀ (University of British Columbia) ក្នុងរដ្ឋ វេនខូវើរ (Vancouver) ត្រូវបានគេស្រង់ចេញពីក្នុងធុងទឹកខាងលើអូតែលឈ្មោះ​ សេស៊ីល (Cecil Hotel) ក្នុង​រដ្ឋ​ ដោនថោន ឡសអេនជេលេស​ (Downtown Los Angeles) ​ នាថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣។​ នាងត្រូវបានគេប្រាប់ថាបានបាត់ខ្លួនតាំងពីថ្ងៃទី ៣១ ខែកុម្ភៈមកម្ល៉េះ។ ការបាត់បង់ជីវិតរបស់នាងបង្កើតឲ្យមានមតិខុសៗគ្នាជាច្រើន ជាពិសេសនោះគឺ clip វីដេអូដែលថតបានដោយកាម៉េរ៉ាសុវត្តិភាពក្នុងជណ្តើរយន្តប្រអប់របស់សណ្ឋាគារដែលត្រូវបានប៉ូលីសយកមកបង្ហាញ ព្រោះវាជាភ័ស្តតាងចុងក្រោយមុនពេលនាងបាត់ខ្លូនដែលជាហេតុធ្វើឲ្យមានការសង្ស័យប្លែកៗជុំវិញ clip វីដេអូមួយនេះ។

### **ការបាត់ខ្លួន និងការរកឃើញសាកសព** 
អេលីសា ឡាម​ បានធ្វើដំណើរចេញពីទីក្រុង ឡសអេនជេលេស ហើយចូលមកស្នាក់នៅក្នុងសណ្ឋាគារ សេស៊ិល មុនថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៣។ តាំងតែពីថ្ងៃដែលនាងបានស៊ីញ៉េចេញពីសណ្ឋាគារនេះក្រុមគ្រួសារនាងពុំបានទទួលដំណឹងអ្វីបន្តិចសោះពីនាងទើបធ្វើឲ្យពួកគាត់ប្តឹងប៉ូលីសឲ្យជួយស្វែងរកនាង។​ ដោយការស្រាវជ្រាវយ៉ាងមមាញឹក ខាងប៉ូលីសបានប្រាប់ថា នាងបានបាត់ខ្លួនសូន្យឈឹងតាំងតែពីថ្ងៃទី៣១ ខែមករា មកម្ល៉េះ ព្រមទាំងមានខ្លីបវីដេអូយកមកជាមួយផង។​ ក្នុងខ្លីបវីដេអូដែលជាភ័ស្តតាងចុងក្រោយមុនពេលនាងបាត់ខ្លួនទៅនោះគឺ អេលីសា ឡាម​ បានបង្ហាញនូវអាកប្បកិរិយាប្លែកៗយ៉ាងខ្លាំង គឺពេលមកដល់ជណ្តើរប្រអប់ដំបូង នាងបានឱនចុចលេខជណ្តើរប្រអប់ធម្មតា ឈរបានមួយសន្ទុះនាងបានបង្ហាញនូវអាកប្បកិរិយាប្លែកៗដូចជា អើតកចេញក្រៅហាក់ដូចកំពុងរកនរណាម្នាក់រួចក៏ចូលក្នុងជណ្តើរប្រអប់វិញដោយរត់ទៅពួនក្បែរកន្លែងចុចលេខជណ្តើរប្រអប់ (ស្រដៀងគ្នានឹងការលែងល្បែងបិទពួន) រួចក៏ចេញទៅខាងក្រៅម្តងទៀតដោយធ្វើអាកប្បកិរិយាដដែល ខណៈនោះក្នុងខ្លីបពុំបានបង្ហាញថាមានមនុស្សណាម្នាក់ដើរកាត់ជណ្តើរប្រអប់ឡើយ ហើយជណ្តើរប្រអប់ក៏ពុំទាន់បិទទ្វារដែរ បន្ទាប់នាងបានទៅឈរនៅខាងក្រៅជណ្តើរប្រអប់ហាក់ដូចជាកំពុងតែរងចាំនរណាម្នាក់ ក្រោយមកនាងក៏បានចូលមកក្នុងជណ្តើរប្រអប់វិញដោយចុចលេខជណ្តើរប្រអប់ពីលើចុះក្រោមទាំងអស់ បន្ទាប់មកនាងទៅឈរនៅខាងក្រៅ ហើយធ្វើកាយវិការហាក់ដូចជារៀបរាប់ពីអ្វីមួយឲ្យអ្នកនៅខាងក្រៅនាងស្តាប់ ក្រោយពីឈរនិយាយបានមួយសន្ទុះ នាងក៏បានដើរចេញទៅបាត់រហូតតែម្តង។ ក្រោយមកដោយមានការបន្ទោសពីភ្ញៀវជាច្រើនដែលមកស្នាក់នៅក្នុងសណ្ឋាគារពីគុណភាពទឹក ដោយថាមានពណ៌ខ្មៅ និងមានក្លិនអាក្រក់ ទើបខាងបុគ្គលិកថែទាំសណ្ឋាគារបានឡើងទៅត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធទឹកខាងលើសណ្ឋាគារ រួចក៏បានជួបសពរបស់នាងក្នុងធុងទឹកលើសណ្ឋាគារក្នុងសភាពហើមព្រមជាមួយនឹងសម្លៀកបំពាក់ដូចនៅក្នុង clip វីដេអូដែលបានបែកខ្ចរខ្ចាយនោះតែម្តងទៅ។ នៅក្នុងរឿងអាថ៌កំបាំងនៃការស្លាប់មួយនេះ ពុំមានហេតុផលណាបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់លាស់នោះទេដែលជាហេតុធ្វើឲ្យមានការវិភាគពិចារណាផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ូលីសបានបិទបញ្ចប់រឿងក្តីមួយនេះថាជាករណី **សម្លាប់ខ្លូនឯង**។​
រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ

រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិសំដៅទៅលើ រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ឃុំ សង្កាត់។ 

* រាជធានី (Capital) គីជារដ្ឋបាលរាជធានីដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សារាជធានី។
* ខេត្ត (ខេត្ត) គីជារដ្ឋបាលខេត្តដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត។
* ក្រុង (Municipality) គីជារដ្ឋបាលក្រុងដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង។
* ស្រុក (District) គីជារដ្ឋបាលស្រុកដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក។
* ខណ្ឌ (Khan) គីជារដ្ឋបាលខណ្ឌ​ដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌ។
* ឃុំ (Commune) គីជារដ្ឋបាលឃុំដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ។
* សង្កាត់ (Sangkat) គីជារដ្ឋបាលសង្កាត់ដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសង្កាត់។

### បំណែងចែករដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ 
* រដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត
* រដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ខ័ណ្ឌ
* រដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់
វេស្ថឺនវ៉លផ្លាហ្សា

thumb|500px|
**លោកខាងលិចជញ្ជាំងផ្លាហ្សា** () ជា ក្រុងការេ នៅក្នុង ត្រីមាស ជ្វីហ្វ (ក្រុងយេរូសាឡឹម) របស់ ទីក្រុងចាស់នៃក្រុងយេរូសាឡឹម ក្បែរ ភាគខាងលិចជញ្ជាំង ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅប៉ែកខាងកើតនៃការ៉េ។.

## វិចិត្រសាល 

file:The Western Wall at night.jpg|លោកខាងលិចជញ្ជាំង
file:Entrance tunnel Western Wall.JPG|ភាគខាងលិចជញ្ជាំងផ្លូវរូង
file:מרכז שרשרת הדורות - ירושלים 2.jpg|ខ្សែសង្វាក់នៃមជ្ឈមណ្ឌលទូទៅ
file:Isreal187 (882810579).jpg|យេរូសាឡិឧទ្យានបុរាណ
file:Old Jerusalem Dung Gate 2.JPG|ទ្វារសំរាម

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
អ៊ីស្រាអែល

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ី
សេចក្តីសម្រេច

សេចក្ដី​សម្រេច​រដ្ឋាបាល​ដែល​បាន​ចេញ​ត្រូវ​ចូល​ជាធរមាន​នៅពេល​ណា?

## និយមន័យ 
សេចក្តីសម្រេចគឺជាលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តិរបស់ក្រុមប្រឹក្សា
ក្រុងពោធិ៍សាត់

'*** (**) ស្ថិតនៅ ខេត្តពោធិ៍សាត់ មាន **៧សង្កាត់** និង **៦៦ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

​

ក្រុងពោធិ៍សាត់ ជាក្រុងមួយក្នុងចំណោមស្រុក ក្រុងទាំង០៦ របស់ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដែលមុនឆ្នាំ២០០៩ ជាអតីត*ស្រុកសំពៅមាស* រាជរដ្ឋាភិបាលបានកែសម្រួលព្រំប្រទល់រដ្ឋបាល និងប្តូរពីស្រុកសំពៅមាសទៅជា *ក្រុងពោធិ៍សាត់'' នៃខេត្តពោធិ៍សាត់ តាមអនុក្រឹត្យលេខៈ ១៤ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី០៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៩។

=ផ្ទៃដី=
មានផ្ទៃដីសរុបចំនួន ២៨,០២៣ ហិកតា បែងចែកជាបួនតំបន់គឺ ផ្ទៃដីសាងសង់ចំនួន ២,០១៥ ហិកតា ផ្ទៃដីកសិកម្ម ១២,២៥៧.៣ ហិកតា ផ្ទៃដីព្រៃឈើចំនួន ១,៥៥៣ ហិកតា និងផ្ទៃដីផ្សេងៗទៀតចំនួន ២,០២១ ហិកតា ។ 
=ដង់ស៊ីតេប្រជាជន=
គ្រួសារសរុប [null ចំនួន] ១៤,៨៦៤ គ្រួសារ មានប្រជាជនសរុប ចំនួន ៦៦,៦២១ នាក់ ស្រីចំនួន ៣៤,២១២ នាក់ មានដង់ស៊ីតេប្រជាជនប្រមាណ ២១៤ នាក់ ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការេ។ គ្រួសារមានមុខរបរកសិកម្មជាចម្បងចំនួន ១៧,៥៦៧ ស្មើនឹង ៦២.៩% គ្រួសារ មានមុខរបរធ្វើសិប្បកម្មជាចម្បងចំនួន ៧៣៨ ស្មើរនឹង ២.៦% គ្រួសារមានមុខរបរសវាកម្មជាចម្បងចំនួន ៩,៦៣៤ នាក់ ស្មើរនឹង ៣៤.៥ % គ្រួសារ មានមុខរបរបន្ទាប់បន្សំផ្នែកកសិកម្មចំនួន ៧.៦៩៨% អ្នកមានមុខរបរបន្ទាប់បន្សំផ្នែកសិប្បកម្ម ចំនួន ២.០៥% អ្នកមានមុខរបរបន្ទាប់បន្សំផ្នែកសេវាកម្មចំនួន ១.២០៦% ជាស្ត្រី ។ ក្រៅពីមុខរបរជា ចម្បងក៏មានសកម្មភាពផ្សេងៗទៀតដូចជាៈ នេសាទត្រី ដាំដំណាំរួមផ្សំ ឡើងត្នោត និងធ្វើកម្មករ ដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលគ្រួសារបន្ថែមផងដែរ។

សាសនា
វត្តអារាម: ពាលញែក បន្ទាយដី​ មុនីរតនារាម ឯក​ សុរិយា​ វាល​ ហ្លួង​ លលកសចាស់ លលកសថ្មី រលាប​ ថ្មីដុំ
សាលាស្រុក

## សាលាស្រុក 
សាលាស្រុកគឺជាការិយាល័យធ្វើការរបស់ក្រុមប្រឹក្សា និងគណៈអភិបាលស្រុក។

* ការិយាល័យរដ្ឋបាល និងហិរញ្ញវត្ថុ
* ការិយាល័យផែនការ និងគាំទ្រឃុំ សង្កាត់
* ការិយាល័យអន្តរវិស័យ
* ការិយាល័យលទ្ធកម្ម
វិទ្យាស្ថានប្រាសាទ

**វិទ្យាស្ថានប្រាសាទ** (**מכון המקדש – The Temple Institute**) ជា សារមន្ទីរ, វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវនិងអប់រំកណ្តាលនៅក្នុង ទីក្រុងចាស់នៃក្រុងយេរូសាឡឹម ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1987 ដោយព្រះគ្រូអ៊ីស្រាអែល Ariel ។ វិទ្យាស្ថាននេះត្រូវបានឧទ្ទិសដល់ពីរ ប្រាសាទក្នុងក្រុងយេរូសាឡឹម (ដែលហៅថា ប្រាសាទព្រះវិហារជាលើកដំបូង និង ព្រះវិហារជាលើកទីពីរ) ។ បុព្វលោក Ariel គ្រោងដើម្បីកសាងប្រាសាទទីពីរលើខ្ពង់រាបធ្វើដោយមនុស្សសាសន៍យូដាបានហៅ ប្រាសាទភ្នំ ។

## វិចិត្រសាល 

File:The Golden Menorah on the way to the Western Wall in the Jewish Quarter, Jerusalem.jpg|គំរូនៃប្រាសាទជើងចង្កៀងនៅជាប់នឹងវិទ្យាស្ថានប្រាសាទ
File:רחבת המנורה - 1.jpg|Temple Institute|ការជើងចង្កៀងការេនិងទស្សនៈទៅព្រះវិហារបរិសុទ្ធភ្នំនៅជាប់នឹងវិទ្យាស្ថានប្រាសាទ

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
* The Temple Institute
* 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ី
អ៊ីស្រាអែល
វត្តអង្គសេរី

**វត្តអង្គសេរី** ស្ថិតនៅក្នុងឃុំអន្លង់រមៀត ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។
វត្តមហាខេត្តវន្ត័

**វត្តមហាខេត្តវន្ត័** ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិស្រុកធំ ឃុំជើងកើប ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល ស្របតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ២ ។
វត្តប្រជុំអង្គ

**វត្តអង្គពណ្ណរាយណ៍** ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិប្រជុំអង្គ ឃុំជើងកើប ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល ។
វត្តរស្មីសោភ័ណារាម

**វត្តរស្មីសោភណារាម** ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិក្រសាំង ឃុំជើងកើប ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល ។  នៅស្របតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ២ និងជាវត្តគណធម្មយុត្តិកនិកាយ ។
វត្តអរិយក្សត្រ

**វត្តអរិយក្សត្រ** ស្ថិតនៅក្នុង ឃុំអរិយក្សត្រ ស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល ស្របតាមបណ្តោយផ្លូវលេខ៣៨០ ។
វត្តអរិយក្សត្រជាវត្តដែលដែលកសាងដោយព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ ក្រោយពីបង្ក្រាបចលនាបះបោរស្រួលបួលហើយ ព្រះអង្គទ្រង់បានបញ្ជាឲ្យគេសង់ព្រះរាជវាំងនៅល្វាឯម គឺវត្តអរិយក្សត្រ នេះឯង ហើយក៏គ្រងរាជ្យនៅទីនោះពីឆ្នាំ ១៦០៣ ដល់ ១៦១៣ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៦០ វស្សា។ ទ្រង់ទទួលរាជាភិសេកជាស្ដេចផែនដីនៅឆ្នាំ ១៦១៣។ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌មានរាជបុត្រពីរអង្គដែលគង់នៅក្នុងប្រទេសសៀមនៅឡើយ គឺជ័យជេដ្ឋា និងឧទ័យ ដែលគង់នៅស្រុលសៀម។
ឃុំប៉ក់ញ៉ៃ

=រដ្ឋបាល=
ឃុំប៉ក់ញ៉ៃ មាន ៤ភូមិគឺ÷
* ប៉ក់ធំ
* ប៉ក់តូច
* ប៉ក់ពោរ
* ឡុំ

## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
=រដ្ឋបាល=
ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
អត្ថន័យពាក្យខ្មែរ

ខែ្មរ

* កៈ+មេរ > កមេរ > ក្មេរ > ក្មែរ > ខ្មែរ
* កម្វុ > កម្វុ+ជៈ > កម្វុជៈ > កម្ពុជា = ពាក្យនេះមកពីក្សត្រមួយអង្គព្រះនាមសុរន្តកម្វុខ្មែរយើងហៅថា**ព្រះគម្លង់** *(សុរន្ត > សុរិន្ទ សព្វថ្ងៃ)*
កេង-វ៉ាន់សាក់
* ក+មេ> កមេ>ក្មេរ>ខេ្មរ>ខែ្មរ  
* ក+ពូជជា>កពូជជា: កម្ពុជា 
ត្រឹង ងា​ : 
* ខែ្មរ> ខេ្មរ>ក្មេរ>ខេ្មរ> ខែ្មរ  
* កម្ពុជា> ឥសីកម្ពុ+ នាងមេរា 
រស់ សារេត​ : 
* ខែ្មរ=​ខម(មាស)> កម>កមេរុ  
* កម្ពុជា=​ក+ពូជជា= ក្រុមមនុស្សដែលមានពូជពង្សជាល្អ 
កៅ-ឈិន 
* ខែ្មរ​=​ ខេមរៈ​​​​​​ មនុស្សរស់នៅដោយមានភាពកេ្សមក្សាន្ត​ជាល្អ  
* កម្ពុជា=​ មកពីព្រះថោងបានផ្លាពីនគរគោកធ្លកនៅ​ កម្ពុជាធិបតី=សុវណ្ណភូមិ។ 
ឈឹម-ក្រសេម​ 
* ខែ្មរ=កេ្មរ>ខេ្មរ កមេរុ=​ កម្ពុជរដ្ឋ អាស្រ័យក្នុងកុមេរុរដ្ឋ 
Gage Cordes : 
* ខែ្មរ=​ កម្ពុ+ មេរា> កម្ព+មេរ> កម+មេរ>កេ្មរ>ខែ្មរ 
* កម្ពុជា=​ ឥសីកម្ពុ+​នាងមេរា=មានបុត្រ២អង្គគឺ​គេឲ្យឈោ្មះបុត្រ២អង្គនោះថាបុត្រកម្ពជៈ​ ហើយក៍ឲ្យបុត្រ​នោះត្រួតត្រាប្រទេសជាតិដែលនាំឲ្យមានពាក្យថា កម្ពុជទេស=​ប្រទេសកម្ពុជា។
ភិក្ខុវិរិយបណ្ឌិតោប៉ាងខាត់ 
* កម្វុ + មេរា > កម្វុ + មេរ > កមវ + មេរ > ក័ម + មេរ > ក មេរ > ក្មេរ =ខ្មេរ ទៅជា ខ្មែរ
សមុទ្រដេដស៊ី

រូបភាពតូច|សមុទ្រមរណៈមើលពីអីុស្រាអែលឆ្ពោះទៅហ្សកដានី
រូបភាពតូច|អ្នកទេសចរអាចបណ្ដែតខ្លួនលើផ្ទៃសមុទ្រដោយសារដង់ស៊ីតេអំបិលខ្ពស់
**សមុទ្រមរណៈ** រឺ **សមុទ្រដេដស៊ី** (; , អាល់បះរ៍ម៉ៃយិត; ភាសាហេប្រ៊ូ:យ៉ាំហាមេឡះ (សមុទ្រអំបិល))

ជាបឹងទឹកប្រៃដែលមានដង់ស៊ីតេអំបិលខ្ពស់បំផុត ស្ថិតនៅត្រង់ព្រំប្រទល់ប្រទេសហ្សកដានី និង ប្រទេសអីុស្រាអែល មាននីវ៉ូទាបជាងនីវ៉ូទឹកសមុទ្របំផុត ។

សមុទ្រមរណៈស្ថិតនៅចន្លោះជួរភ្នំយូដៀផ្នែកពីខាងលើ និងទំនាបថ្រានហ្សកដានីពីខាងកើត ព្រមទាំងមានទន្លេហ្សកដានីហូរចាកចូលពីទិសខាងជើង។សមុទ្រមរណៈមានបណ្ដោយប្រហែល 80គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹងប្រហែល 18គីឡូម៉ែត្រ ដែលមានផ្ទៃសរុប 1020គីឡូម៉ែត្រ។ជ្រោយអ័លលិសាន (ប្រែថាអណ្ដាត) ចែកសមុទ្រផ្នែកខាងកើតជា២ផ្នែក ដែលផ្នែកខាងលើធំជាងគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃ3/4 នៃផ្ទៃសរុប ចំណែកជំរៅអាចមានដល់ 400ម៉ែត្រ។អាងទឹកផ្នែកខាងលើមានទំហំតូចនិងរាក់(ជំរៅប្រហែល 3ម៉ែត្រ)។ក្នុងសម័យសរសេរគម្ពីរបៃបឺលរហូតដល់សតវត្សទី8 មានមនុស្សរស់នៅតែផ្នែកខាងលើប៉ុណ្ណោះនិងមាននីវ៉ូទាបជាងបច្ចុប្បន្ន35ម៉ែត្រ។

ជនជាតិអារ៉ាប់នឹងហៅសមុទ្រនេះថា "អាល់បាហ៍រ៉ាល់ម៉ៃយិត" មានន័យថាសមុទ្រមរណៈ ដូចគ្នាទៅនឹងភាសាអង់គ្លេស ខណៈដែលភាសាហេប៊្រូហៅសមុត្រនេះថា"យ៉ាំហាមេឡះហ៍មានន័យថា"សមុទ្រអំបិល ជាសមុទ្រដែលមានប្រៃបំផុតមួយក្នុងលោក ប្រៃជាងសមុទ្រដ៏ទៃទៀត4ដង ហើយមាននីវ៉ូទាបជាងនីវ៉ូទឹកសមុទ្រដល់ទៅ417.5ម៉ែត្រ រាប់បញ្ចូលជាតំបន់ដែលទាបបំផុតលើលោក។សំរាប់សមុទ្រមរណៈជាទិដៅរបស់អ្នកទេសចរដែលចូលចិត្តការធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ប្លែកៗនិងជាសមុទ្រដែលគ្មានជីវិតរស់នៅឡើយលើកលែងតែ បាក់តេរី និង ពពួកផ្សិត
មួយចំនួន៕
6

'''''' ជាចំនួនលេខ.

## គណិតវិទ្យា
*x· = ·x = x
*x/ = x
*x = x，x = 
*x↑↑ = x, ↑↑x = 
*900000
សង្កាត់ទឹកថ្លា (ខណ្ឌសែនសុខ)

ទឹកថ្លាគឺជាទឹកថ្លា

## រដ្ឋបាល
* ភូមិអូរបែកក្អម
* ភូមិត្រពាំងឈូក
* ភូមិស្លែងរលើង
* ភូមិផ្សារទឹកថ្លា
* ភូមិSe Pe Se
* ភូមិបុរីមួយរយខ្នង
* ភូមិចុងថ្នល់ខាងកើត
* ភូមិចុងថ្នល់ខាងលិច
* ភូមិទឹកថ្លា

## អប់រំ
*អនុវិទ្យាល័យទឹកថ្លា
*អនុវិទ្យាល័យ​បុរី១០០ខ្នង
## សុខាភិបាល
### រដ្ឋ
*មណ្ឌលសុខភាពទឹកថ្លា
### ឯកជន
*មន្ទីរពេទ្យរ៉ូយ៉ាល់ភ្នំពេញ
*មន្ទីរពេទ្យកាលេនីហ៉្តល
*មន្ទីរពេទ្យ​សុខ​ម៉ា​ល់
*មន្ទីរសំរាកព្យាបាលសម្ភពចំរើន
## វត្ត
*វត្ត​​ទឹកថ្លា
*វត្ត​វង្ក​ដ្ឋ​បុរី

## ផ្សារ
*ផ្សារត្រពាំងឈូក
*ផ្សារ​​ទឹក​ថ្លា
*ផ្សាររតនាផ្លាហ្សា
*ផ្សារ ២០០២

## ឯកសារយោង