open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
គូ សុភាព

ព្រះភិក្ខុ វជិរប្បញ្ញោ **គូ សុភាព** គឺ​ជា​ព្រះសង្ឃ​ខ្មៃរ​មួយ​អង្គ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ដ៏​ល្បីល្បាញនៅ​ប្រទេសកម្ពុជា​។ ភិក្ខុ គូ សុភាព វជិរប្បញ្ញោ គង់​នៅ​វត្ត​«និគ្រោធវ័ន» ហៅ គល់ទទឹង ក្នុង​ឃុំ​ព្រែក​ថ្មី ស្រុក​កៀន​ស្វាយ ខេត្ត​កណ្តាល ។
## កាលបរិច្ឋេទ និងកន្លែងកំណើត 
## ប្រវត្តិការសិក្សា 
គូ សុភាព គឺជាសាស្តាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា ឯកទេសផ្នែកគ្រប់គ្រងនិងភាពជាអ្នកដឹកនាំ ចរិយាវិទ្យា និងបណ្តុះគុណធម៌។ ព្រះតេជគុណជាវាគ្មិនដែលមានប្រជាប្រិយ ក្នុងការបង្រៀនព្រះពុទ្ធសាសនា ភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងការលើកទឺកចិត្ត។ ព្រះតេជគុណបានបញ្ចប់ថា្នក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រ និងសាកលវិទ្យាល័យត្រយ (Troy University, USA) ឯកទេសផ្នែកអប់រំ។  ទន្ទឹមនឹងនេះ ព្រះអង្គ ក៏ជាស្ថាបនិកនៃមូលនិធិធម្មឱសថផងដែរ។

## ស្នាដៃ និងបទពិសោដន៍ សង្គម 
គូ សុភាព ជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅដ៏ពេញនិយម “អាហារផ្លូវចិត្ត” និង “ជំនួយសុខភាពផ្លូវចិត្ត”។ 
ភ្នំពេញ៖ ព្រះមេធានុរ័ក្ខ គូ សុភាព ព្រះរាជាគណៈកិត្តិយស ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រចេញព្រះរាជក្រឹត្យ ត្រាស់បង្គាប់តែងតាំងគោរមងារ ជា«សម្ដេចព្រះឧត្តមវង្សា»។ នេះបើតាមព្រះរាជក្រឹត្យឡាយព្រះហស្តលេខាដោយព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី នៅថ្ងៃទី៥ កក្កដានេះ។
## ឯកសារយោង
វ៉ានូអាទូ

**ប្រទេសវ៉ានូអាទូ** (ភាសាប៊ីស្លាម៉ា អង់គ្លេស និងបារាំង៖ *Vanuatu*)  ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋវ៉ានូអាទូ** (ប៊ីស្លាម៉ា៖ *Ripablik blong Vanuatu*) គឺជាប្រទេសកោះមួយស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប្រជុំកោះនេះមានដើមកំណើតមកពីភ្នំភ្លើង ហើយមានចម្ងាយ ១,៧៥០ គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងកើតនៃប្រទេសអូស្ត្រាលី, ៥៤០ គីឡូម៉ែត្រពីភាគឦសាននៃប្រជុំកោះនូវែលកាឡេដូនី ភាគខាងកើតនៃនូវែលគីនេ ភាគអាគ្នេយ៍នៃកោះសូឡូម៉ុង និងភាគខាងលិចនៃប្រទេសហ្វីជី។

វ៉ានូអាទូត្រូវបានប្រជាជន Melanesian រស់នៅដំបូង។ ជនជាតិអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលបានទៅលេងកោះនេះគឺជាបេសកកម្មរបស់អេស្ប៉ាញដឹកនាំដោយអ្នកធ្វើនាវាចរជនជាតិព័រទុយហ្កាល់ Fernandes de Queirósដែលបានមកដល់កោះធំជាងគេគឺអេសស្ព្រីទ្រូសាន់តូក្នុងឆ្នាំ ១៦០៦។ ឃ្វីរបានទាមទារប្រជុំកោះសម្រាប់អេស្ប៉ាញដែលជាផ្នែកមួយនៃអាណានិគមអេស្ប៉ាញខាងកើតឥណ្ឌានិងដាក់ឈ្មោះ ឡាអូស្ត្រាលីយ៉ាឌែលអេស្ប៉ារីទូសាន់តូ។

នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៨៨០ ប្រទេសបារាំងនិងចក្រភពអង់គ្លេសបានទាមទារផ្នែកខ្លះនៃប្រជុំកោះហើយនៅឆ្នាំ ១៩០៦ ពួកគេបានឯកភាពលើក្របខ័ណ្ឌមួយសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាលើប្រជុំកោះនេះថាជាហេប្រាយថ្មីតាមរយៈខុនដូអង់គ្លេស-បារាំង។

ចលនាឯករាជ្យមួយបានកើតឡើងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ហើយសាធារណរដ្ឋវ៉ានូអាទូត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨០។ ចាប់តាំងពីឯករាជ្យភាពប្រទេសនេះបានក្លាយជាសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ Commonwealth of Nations អង្គការអន្តរជាតិ de la Francophonie និងវេទិកាកោះប៉ាស៊ីហ្វិក។

## ឯកសារយោង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំកោះនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅមេឡាណេស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិនៃសហធនរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអូសេអានី
ពោនរគ

**Po Nagar** គឺជាប្រាង្គប្រាសាទ ចាម មួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅមុនឆ្នាំ 781 ហើយមានទីតាំងនៅមជ្ឈិមសម័យនៃ Kauthara នៅជិត ញ៉ាត្រាង នៃ ប្រទេសវៀតណាម ។ វាត្រូវបានឧទ្ទិសដល់ យានពោនគរ ដែលជាទេពធីតានៃប្រទេសដែលបានមកកំណត់អត្តសញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនា មហាយានគឺ ភគវតីនិង ហរិតិ ហើយអ្នកដែលនៅក្នុងភាសាវៀតណាមត្រូវបានគេហៅថា Thiên Y Thánh Mẫu ។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ចារឹក ចុះឆ្នាំ781 បង្ហាញថា ស្តេច ចាម សត្យាវរ្ម័ន ឡើងកាន់អំណាចឡើងវិញ នៅតំបន់ "ស្ពានហារ៉ា" ហើយថា ទ្រង់បានជួសជុលប្រាសាទដែលបំផ្លិចបំផ្លាញឡើងវិញ។ តាមសិលាចារឹកនេះអាចសន្និដ្ឋានបានថា តំបន់ពីមុនធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បរទេសបណ្តោះអាសន្ន ហើយការបំផ្លិចបំផ្លាញរបស់បរទេសបានបំផ្លាញប្រាសាទដែលមានស្រាប់។ រចនាបថផ្សេងទៀតបង្ហាញថា ប្រាសាទនេះមានផ្ទុកនូវ គ្រឿងអលង្កា ដែលតុបតែងលម្អ និងស្រដៀងនឹងក្បាលទេវតា។ ចោរបរទេស ប្រហែលជាមកពី កោះជ្វា "មនុស្សគួរឲ្យខ្លាចជាងខ្មោច គួរឱ្យខ្លាច ខ្មៅទាំងស្រុង និងស្លេកស្លាំង គួរឱ្យខ្លាច និងអាក្រក់ដូចខ្មោច" បានមកដល់ដោយសំពៅ ហើយបានលួចគ្រឿងអលង្ការ ហើយបានបំបែក លិង្គ ។  ទោះ​ជា​ស្ដេច​ដេញ​ចោរ​សមុទ្រចេញ​ទៅ​សមុទ្រ​ក៏​ដោយ ក៏​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ត្រូវ​បាត់​បង់​ជា​រៀង​រហូត។ ចរឹកក៏​បង្ហាញ​ថា​ស្តេច​បាន​ស្ដារ​លិង្គ​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ ៧៨៤។   

មេទ័ពចាម សេនាបតីបារ ក្រោមរជ្ជកាលព្រះបាទ ហរិវរ្ម័នទី១ បានធ្វើអំណោយនៅឆ្នាំ ៨១៧។ សេនាបតីបានធ្វើការវាយប្រហារលើខ្មែរក្រោមរាជព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ។ ព្រះបាទហរិវរ្ម័នទី១ ឡើងសោយរាជ្យបន្តដោយព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ គឺ ព្រះបាទវិក្រាន្តវរ្ម័នទី៣ ដែលទ្រង់បានប្រទានគ្រឿងបរិក្ខារផងដែរ។  

ចារឹក ចុះថ្ងៃទី ៩១៨ ដោយស្តេចចាមឥន្ទ្រវរ្ម័នទី ៣ ចែងអំពីបញ្ជាឱ្យសាងសង់រូបសំណាកមាសថ្វាយព្រះនាង ភគវតី ។ ក្រោយ​មក​ ចារឹក បាន​រាយការណ៍​ថា​រូប​សំណាក​មាស​ដើម​ត្រូវ​បាន ​រាជេន្ទ្រ​វរ្ម័ន​ទី​២ ​ជាស្ដេច ​ខ្មែរ ​លួច​ក្នុង​ឆ្នាំ​៩៥០  ហើយនៅឆ្នាំ ៩៦៥ ព្រះបាទជ័យឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១ បានជំនួសរូបសំណាកដែលបាត់បង់ដោយថ្មថ្មីមួយ។  ចារឹកចុះកាលបរិច្ឆេទឆ្នាំ ១០៥០ និយាយថា ការថ្វាយដី ទាសករ គ្រឿងអលង្កា និងលោហធាតុដ៏មានតម្លៃ ត្រូវបានធ្វើឡើងចំពោះរូបសំណាកដោយ ព្រះបាទជ័យបរមេស្វរវរ្ម័នទី១ ។ 

នៅសតវត្សទី 17 ជនជាតិ វៀតណាម បានកាន់កាប់ចំប៉ា ហើយបានកាន់កាប់ប្រាង្គប្រាសាទនេះ ដោយហៅថា ប៉ម Thiên Y Thanh Mâu ។  រឿងព្រេង​វៀតណាម​មួយ​ចំនួន​ទាក់​ទង​នឹង​ទេពធីតា និង​ប្រាង្គ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ជា​ដើម។

## តំបន់ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ប៉ម​ពោនគរ​ស្ថិត​នៅ​លើ​ភ្នំ។
បរិវេណ ពោនគរ ស្ថិតនៅលើភ្នំ Cù Lao។ វាមានបីកម្រិត ដែលខ្ពស់បំផុតមានប៉មពីរជួរ។ ប៉មធំមានកំពស់ប្រហែល ២៥ ម៉ែត្រ។ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ទុគ៌ា ដែលជាអ្នកសម្លាប់បិសាចក្របី ត្រូវបានតំណាងនៅលើជើងទម្រខាងលើច្រកចូលប្រាសាទ។

## សូម​មើល​ផង​ដែរ 
* សិល្បៈចំប៉ា
* ផូសុប
ញ៉ាត្រាង

**ញ៉ាត្រាង** គឺជាតំបន់ ឆ្នេរសមុទ្រ ទីក្រុង និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និង ទេសចរណ៍ នៃខេត្ត ខាញ់ហ័រ ប្រទេសវៀតណាម ញ៉ាត្រាង មានចម្ងាយពី ហាណូយ ខាងជើងប្រហែល ១២៩០ km និង មានចម្ងាយពី ទីក្រុង ហូជីមិញ ( ព្រៃនរគ ) ប្រមាណជា ៤៤១ km **ញ៉ាត្រាង** មានប្រជានជន ៥៣៥ ០០០នាក់ ដង់ស៊ីតេ ១៦៧៥ នាក់/km2 ដែលមានផ្ទៃដី ២៥១ km2 ញ៉ាត្រាងធ្លាប់ដែនដីនៃ ប្រទេសចម្ប៉ា មាន ជនជាតិចាមជាច្រើនកំពុងតែរស់នៅ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនៃប្រទេសវៀតណាម
ទឹកកកឈូស

រូបភាពតូច|កាលពីដើមរៀងមក ទឹកកកឈូសត្រូវបានគេយកទឹកកកដុំមកឈូសអោយក្លាយជាកំទិចទឹកកក ដែលអាចសូន្យជារាងផ្សេងៗបាន។
**ទឹកកកឈូស** គឺជាបង្អែម ឬជាភេជ្ជៈមួយប្រភេទដែលពលរដ្ឋសឹងតែគ្រប់គ្នាស្គាល់ និងចូលចិត្តទទួលទាន ។  ទឹកកកឈូសផ្សំឡើងអំពី ទឹកកកដែលគេឈូសឱ្យហ្មត់ ដាក់ក្នុងកែវ លាយគ្រាប់ជី សណ្តែកស្ងោរ ចាហួយខ្មៅ ទឹកស្ករក្រហម អាចមានខ្ទិះដូង និងគ្រឿងផ្សំផ្សេងទៀត ។ រដូវក្តៅទឹកកកឈូសកាន់តែឆ្ងាញ់ ។ នៅហាងធំៗទឹកកកឈូសអាចមានគ្រឿងផ្សំច្រើនជាង ។

ដើម្បីចង់លក់ដាច់បានច្រើន អ្នកលក់ទឹកកកដោយប្រើឈើឈូស តាមបែបបុរាណ ធ្វើទឹកស្ករដោយខ្លួនឯង ។  

ទឹកកកឈូស ធានាថាឃើញហើយចង់ញ៉ាំហ្មង បើឃើញដោយសារទឹកកកឈូស មាន គ្រឿងបន្ថែមច្រើនមុខសំរាប់អោយអតិថិជនជ្រើសរើស ពិសេសនោះគឺ ទឹកស្ករដ៏ផ្អែមមុត មិនមែនតាលាន់ហើយមានសាច់ដូង ។

ពេលញ៉ាំទឹកកកឈូសកាលនៅក្មេងៗ ពិតជាអនុស្សាវរីយ៍ ដ៏មានន័យមួយ សម្រាប់យុវជនខ្មែរជាច្រើន ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភេសជ្ជៈ
រឿងធម្មសោកណ្ឌក

កាលណោះ មានព្រះមហាក្សត្រាធិរាជមួយព្រះអង្គ ទ្រង់ព្រះនាមព្រះបាទ ធម្មសោណ្ឌករាជ គ្រងរាជ្យសម្បត្តិក្នុងនរគពារាណសី ទ្រង់ប្រកបដោយសក្តានុភាពថ្លៃថ្លាឧបមាដូចស្តេចចក្រពត្រាធិរាជ រុងរឿងដោយរាជសិរីគួរជាទីមនោរម្យដូចទេវនរគ ព្រះអង្គទើបតែនិងបានឡើងគ្រងរាជ្យបានមួយខែ ស្រាប់តែទ្រង់ភ្នកព្រះហឫទ័យមមៃចង់ស្តាប់ធម៌ពន់ពេក ប៉ុន្តែគ្មាននរណាមួយអាចសំដែងធម៌ថ្វាយបានសោះ ទើបទ្រង់ព្រះចិន្តាថា " រាជ្យសម្បត្តិនឹងព្រះរាជានុភាព របស់អាត្មាអញ ទូលំទូលាយគួរជាទីរីករាយពិតមែន ប៉ុន្តែប្រាសចាកធម៌ដូច្នេះ មិនល្អសោះ ហាក់ដូចអាកាសប្រាសចាកដួងអាទិត្យ ដូចរាត្រីងងឹតប្រាសចាកដួងចន្ទនឹងតារាករទាំងឡាយ"។

លុះទ្រង់ព្រះចិន្តាដូច្នោះហើយ ព្រះចក្រីទ្រង់បញ្ជាឲ្យយកប្រាក់ ១ សែនហាបណៈ ដាក់ប្រអប់មាសផ្ទុកលើពោងទីនាំងហត្ថី ទ្រង់ឲ្យគោះគងទូងភេរីប្រកាសឃោសនាតាមមហាវិថីនានាថា"នរណាចេះធម៌ ១ បទក្តី ២ បទក្តី ៣ បទក្តី ៤ បទក្តី យើងនឹងព្រះរាជទានទ្រព្យទាំងអស់នេះ ដល់អ្នកនោះ"។ បើទុកជាធ្វើដូច្នេះក៏ដោយ ក៏ឥតបានជួបប្រទះនឹងជនណាមួយ ដែលអះអាងថា ខ្លួនចេះសំដែងធម៌សោះ ។ ព្រះនរបតីទ្រង់ មានវិប្បដិសារីគឺក្តីសោកស្តាយក្តៅក្រហាយក្នុងព្រះហឫទ័យ ទើបទ្រង់ព្រះចិន្តាតទៅទៀតថា " មិនសមបើត្រូវការដោយរាជសម្បត្តិដែលប្រាសចាកធម៌ដូច្នេះសោះ " ។ តអំពីនោះ ទ្រង់បានប្រគល់រាជសម្បត្តិដល់សម្ដេចព្រះឧបយុវជន ហើយទ្រង់យាងចូលទៅស្នាក់ក្នុងព្រៃ ដើម្បីស្វែងរកធម៌។

ខណៈនោះ ពិភពព្រះឥន្ទ្រាធិរាជកើតរំជួលឡើងជាអស្ចារ្យទើបទ្រង់បើកទិព្វចក្ខុទតមកឋានមនុស្សលោក ទ្រង់បានជ្រាបហេតុភេទសព្វគ្រប់ហើយ ទើបស្តេចកាឡាជាយក្ខធំមួយរូប មកឋិតជិតព្រះបាទធម្មសោណ្ឌករាជៗ ទ្រង់ទតឃើញយក្ខនោះហើយទ្រង់ត្រាស់សួរយក្ខថា : 

"បពិត្រមហាយក្ខ , អ្នកនៅនាដងព្រៃនេះ អ្នកបានចេះធម៌ខ្លះដែរឬទេ ? " 

យក្ខក្រាបទូលថា " បពិត្រមហារាជ ខ្ញុំចេះធម៌ខ្លះដែរ " ។

" សូមអ្នកសំដែងធម៌ឲ្យខ្ញុំបានស្តាប់ផង" ។

" បើខ្ញុំសំដែងធម៌ឲ្យទ្រង់ស្តាប់ តើទ្រង់បូជាអ្វីដល់យើង?"។

" បើអ្នកត្រូវការ ដោយគ្រឿងសក្ការបូជា ខ្ញុំសុខចិត្តបូជាសាច់ឈាមរបស់ខ្ញុំ សុំឲ្យអ្នកសំដែងមកចុះ"។

" ខ្ញុំឃ្លានណាស់, សំដែងធម៌មិនកើតទេ សូមទ្រង់ប្រទានសាច់ឈាមមកសិន"។

" បើអ្នកបរិភោគសាច់ឈាមខ្ញុំមុនហើយ តើអ្នកសំដែងធម៌ឲ្យនរណាស្តាប់?"។

" បើដូច្នោះ សូមទ្រង់ឡើងទៅលើកំពូលភ្នំដ៏ខ្ពស់រួចលោតទម្លាក់ខ្លួនមកឲ្យចំមាត់ខ្ញុំៗសំដែងធម៌បានប៉ុន្មានម៉ាត់ សូមទ្រង់ព្រះសណ្ដាប់ប៉ុណ្ណោះចុះ ទាំងខ្លួនខ្ញុំបានសាច់បរិភោគភ្លាមក្នុងខណៈនោះដែរ"។

ព្រះបាទធម្មសោណ្ឌករាជ ស្តេចឡើងទៅលើកំពូលភ្នំធំខ្ពស់ហើយទ្រង់ប្រកាសដល់ទេវតាទាំងឡាយថា " បពិត្រទេវតាដ៏ចំរើនអើយ ខ្ញុំបានប្រគល់ខ្លួនជូនយក្ខ ដើម្បីស្តាប់ធម៌នេះ ខ្ញុំប្រាថ្នាឲ្យបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធទៅអនាគតកាលប៉ុណ្ណោះ"។ ព្រះរាជាមានបន្ទូលដូច្នោះហើយ ក៏លោតហក់ចុះពីលើកំពូលភ្នំធំនោះដោយឥតរារង់ឡើង។ ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ ទ្រង់បានផ្សាយសម្ជស្សទិព្វទៅលើអាកាសឱបក្រសោបព្រះមហាក្សត្រពុំឲ្យអន្តរាយ ហើយនាំហោះទៅកាន់ឋានទេវលោក ទ្រង់បានបូជាដោយទិព្វមាលាផ្សេងៗ ហើយទ្រង់សំដែងធម៌ទេសនាថ្វាយព្រះមហាក្សត្រមានជាអាទិ៍ថា : 

" សង្ខារទាំងឡាយមិនទៀងសោះឡើយ តែកើតឡើងហើយតែងរលត់សូន្យទៅវិញ ការរលត់បង់នូវសង្ខារទាំងនោះ ជាការនាំមកនូវសេក្តីសុខ"។ល។

លុះចប់ធម៌ទេសនាហើយ ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ ទ្រង់បាន ប្រសិទ្ធីពរផ្សេងៗ ថ្វាយព្រះបាទសោណ្ឌករាជ ហើយបាននាំទ្រង់មកកាន់មនុស្សលោក ទ្រង់បានអភិសេកឲ្យគ្រងរាជ្យសម្បត្តិនាក្រុងពារាណសីដូចដែលវិញ។

## ឯកសារយោង
សុទស្សនមហារាជ

**សុទស្សនមហារាជ** គឺជារឿងមួយក្នុងប្រភេទអក្សរសិល្ប៍ដែលរួមមាន៥០រឿងដែលពុំមានក្នុងគម្ពីរ ព្រះត្រ័យបិតកទេតែទាក់ទងនឹងទស្សន ទ្រឹស្តីនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ។  បញ្ញាសជាតកមានសេចក្តីដំណាលថា កាលពី ក្នុងអំឡុងពុទ្ធសាសនាកស្សបនោះ ព្រះពោធិសត្វ បានទៅចាប់កំណើតក្នុងត្រកូលសេដ្ឋី ក្នុងក្រុងពារាណសី មានសេចក្តីជ្រះថ្លាចំពោះព្រះថេរៈមួយអង្គដែលគង់នៅក្នុងព្រៃ ហើយបានធ្វើបណ្ណសាលា ទីចង្ក្រមន៍ ជីកអណ្ដូង ជម្រះស្មៅ រោយរាយដីខ្សាច​។

## រឿង សុទស្សនមហារាជ 
មានសេចក្តីដំណាលថា កាលពីក្នុងអំឡុងពុទ្ធសាសនាព្រះពុទ្ធកស្សបនោះ ព្រះពោធិសត្វយើង បានទៅចាប់កំណើតក្នុងត្រកូលសេដ្ឋីក្នុងក្រុងពារាណសី មានសេចក្តីជ្រះថ្លាចំពោះព្រះថេរៈមួយអង្គដែលគង់នៅក្នុងព្រៃ ហើយបានធ្វើបណ្ណសាលា ទីចង្រ្កមន៍ ជីកអណ្តូង ជម្រះស្មៅ រោយរាយដីខ្សាច់ដោយជុំវិញទីអាស្រមបូជាដោយទៀនធូប និងភ្ញីផ្កាជាដើម ហើយត្រឡប់ទៅទីលំនៅអាត្មាវិញ ។ ចាប់តាំងអំពីថ្ងៃនោះមក អ្នកបានផ្គត់ផ្គង់ទំនុកបំរុងព្រះថេរៈអង្គនោះ ដោយត្រ័យចីវរចង្ហាន់ ព្រមទាំងឈើច្រត់, ពាងទឹក, គោមចង្កៀង, គ្រែតាំង, កម្រាល និងបញ្ចគោរស សព្វគ្រប់ ។

ព្រះថេរៈអង្គនោះ បានធ្វើអនុមោទនាថា៖ “ អ្នកឲ្យបាយ ជាអ្នកឲ្យកម្លាំង, អ្នកឲ្យសំពត់ ជាអ្នកឲ្យពណ៌សម្បុរ, អ្នកឲ្យយានជំនិះ ជាអ្នកឲ្យសេចក្តីសុខ អ្នកឲ្យប្រទីប ជាអ្នកឲ្យចក្ខុ ” ។

អ្នកដែលបានដាំដើមឈើផ្លែ ឈើផ្កាផ្សេង ៗ រៀបចំទីកន្លែងនោះឲ្យសមជាទីរមណីរដ្ឋានក្សេមក្សាន្តសប្បាយ សមជាទីលំនៅនៃបព្វជិតអ្នកស្វែងរកទីវិវេក ហើយអ្នកនិមន្តព្រះថេរៈឲ្យគង់ចាំព្រះវស្សា អ្នកតែងទៅទទួលឧបោសថសីល នៅឧបោសថសីលពុំដែលខាន ។ អ្នកតែងប្រគេនចង្ហាន់បិណ្ឌបាតរាល់ ៗ ថ្ងៃ ត្រាតែដល់អាយុក្ខ័យអ្នកបានទៅកើតក្នុងឋានសួគ៌ទេវលោក បរិបូណ៌ដោយសម្បត្តិទិព្វគ្រប់ប្រការ ។

លុះច្យុតពីឋានសួគ៌ មកចាប់កំណើតក្នុងមនុស្សលោកវិញ អ្នកបានឡើងគ្រងរាជ្យជាស្តេចចក្រពត្រាធិរាជ ប្រកបដោយរ័ត្ន ៧ ប្រការ ទ្រង់ព្រះនាមព្រះបាទមហាសុទស្សនរាជ គ្រងរាជ្យក្នុងមហានគរកុសាវតី ទ្រង់មានមហិទ្ធិឫទ្ធិក្លៀវក្លា បរិបូណ៌ដោយឃ្លាំងមាសឃ្លាំងប្រាក់ និងឃ្លាំងរតនផ្សេង ៗ  ទៀតជាច្រើនប្រការ គ្មានក្សត្រាធិរាជអង្គណា អាចប្រៀបផ្ទឹមស្មើនឹងព្រះអង្គឡើយ ។ អាណាប្រជានុរាស្រ្តក៏ក្សេមក្សាន្តរីករាយ ប្រកបដោយសន្តិសុខ និងសេចក្តីសម្បូណ៌សប្បាយគ្រប់យ៉ាង ដែលគេអាចរកបាននាឋានមនុស្សលោកនេះ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធនិយមក្លាយ
របាំកិន្នរី

[រូបភាពតូច| នាដកាកិន្នរីខ្មែរឆ្នាំ១៩២០ នៅ [សារមន្ទីរជាតិ|​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ភ្នំពេញ។]]
**របាំកិន្នរី**  គឺជារបាំប្រពៃណីមួយរបស់កម្ពុជា ដែលបង្ហាញពីពពួកសត្វពាក់កណ្តាល មនុស្សពាក់កណ្តាល បក្សីដ៏សប្បុរសរាំក្នុងស្រះឈូកដែលតែងតែសំដែងក្នុងរបាំព្រះរាជទ្រព្យនៃកម្ពុជា ។ 

## និរុត្តិសាស្ត្រ 
ពាក្យ ***របាំ*** ក្នុង ​ភាសា​ខ្មែរ ​សំដៅ​លើ​របាំ​ប្រពៃណី។ កំណត់ត្រាដំបូងបំផុតមួយនៃរបាំ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺតាំងពីសតវត្សទី៧ ដែលការសម្តែងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាពិធីបុណ្យសពរបស់ស្តេច។ ក្នុង​សម័យអង្គរ របាំ​ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​នៅ​តាម​ប្រាសាទ។

**កិន្នរី** មានប្រភពមកពីភាសាសំស្រ្កឹត *កិន្នរី* សម្រាប់សត្វពាក់កណ្តាលមនុស្ស និងពាក់កណ្តាលសត្វបក្សីដែលគេជឿថាបានរស់នៅក្នុងហិមាពាន្ត ។ ខណៈពេលដែល ***កិន្នរ*** ឬ ***កិន្នរា*** គឺមកពី*កិន្នរ* សម្រាប់បុរសឬប្រភេទនៃសត្វនេះ។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ការ​បង្ហាញ​រូបកិន្នរ ​ចំណាស់​បំផុត​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​នៅ​ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​៧  ដែល​បច្ចុប្បន្ន​ជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ ។
នៅសម័យអង្គរ **កិន្នរ** និង **កិន្នរី** ជាញឹកញាប់បង្ហាញនៅលើប្រាសាទអង្គរដែលមានរូបរាងខុសៗគ្នា។ នៅប្រាសាទអង្គរវត្ត ក៏មានការបង្ហាញរូបសត្វពាក់កណ្តាលមនុស្ស និងពាក់កណ្តាលសត្វស្លាបទាំងពីរនេះផងដែរ។

កិន្នរ ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ជា​ទូទៅ​ឆ្លាក់​ជា​រូប​ចម្លាក់​សម្រាប់​សសរ​នៃស្ថាបត្យកម្មក្រោយសម័យអង្គរ ។  ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម (១៩៧៥-១៩៧៩) នៅកម្ពុជា របាំនេះស្ទើរតែបាត់ទៅហើយ ហើយបានលេចចេញជាថ្មីក្នុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម បុប្ផាទេវី ដែលជាម្ចាស់របាំព្រះរាជទ្រព្យដំបូងបង្អស់របស់កម្ពុជា។

## តួអង្គនិងសំលៀកបំពាក់ 
រូបភាពតូច| នាដកាកិន្នរីខ្មែរបានសម្តែងនៅសារមន្ទីរ​ជាតិ​ភ្នំពេញ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩២០។
តួអង្គសំខាន់ និងទោលដែលដើរតួក្នុងរបាំកិន្នរី គឺជាក្រុមនៃសត្វពាក់កណ្តាលមនុស្ស និងសត្វពាក់កណ្តាលបក្សីដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា កិន្នរី ។

តួអង្គកិន្នរី ស្លៀក​សំលៀកបំពាក់​ខុស​ប្លែក​ពី​គ្នា​ទៅ​នឹង​តួអង្គ​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង របាំព្រះរាជទ្រព្យ￼￼។  សំលៀកបំពាក់​របស់​តួអង្គ​នេះ​បង្ហាញ​ពី​សត្វ​ស្លាប​ដែល​មាន​ការតុបតែង​ដូច​កន្ទុយ និង​ស្លាប។

សំលៀកបំពាក់​របស់ Kenorei មាន​ពណ៌​ចម្រុះ និង​ខុស​គ្នា​ទៅ​នឹង​ការ​រាំ​ដែល​ពួក​គេ​បាន​អម។ Kenorei ពាក់ mokot ksatrei ដែលជាមកុដរាងតែមួយដែលមាន transl. សា - បកប្រែ។ kbang (មកុដខាងមុខ) ។ ត្រចៀក​ត្រូវ​បាន​លម្អ​ដោយ​ផ្កា (ផ្កា និង lbak pkar ​ទាំង​សង​ខាង) ក្រវិល និង ​ចោម​ត្រាច (ត្រចៀក​តុបតែង​គ្រឿងអលង្ការ)។ Kenorei មិន​ស្លៀក​ពាក់ ​ស្បៃ (ជា​សម្លៀក​បំពាក់​ដូច​ក្រណាត់​ពាក់​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា) ហើយ​ស្លៀក​តែ​អាវ​សូត្រ​ដៃ​វែង​ទន់។ កអាវ​ប៉ាក់​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា ​ស្រេង​គរ ​ត្រូវ​ពាក់​ជុំវិញ​ក និង​លើ​អាវ។ ភ្ជាប់​ពី​ស្រេង​គរ​គឺ​ជា​ទម្រង់​នៃ​អេប៉ូឡែត​ដែល​បត់​ឡើង​លើ​ស្មា ប៉ុន្តែ​ខុស​ពី '''' ។ ពាក់ដោយតួអង្គប្រុសភាគច្រើន។ តួអង្គ Kenorei ពាក់អាវទ្រនាប់មាសនៅលើដើមទ្រូង ខុសពីតួនាទីណាមួយនៅក្នុងរបាំព្រះរាជទ្រព្យកម្ពុជា។ ខ្សែ​ដែល​មាន​រាង​ដូច​អក្សរ X ដែល​បាន​តុបតែង​ប្លែក​ពី​គេ​ជុំវិញ​ដងខ្លួន​ត្រូវ​បាន​ពាក់​លើ​ដងខ្លួន​ដោយ​មាន​លម្អ​ប៉ាក់​នៅ​កណ្តាល។
អក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធនិយមក្លាយ

**អក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធនិយមក្លាយ​** (; ) គឺជាផ្នែកមួយក្នុងអក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធនិយម គឺជាអក្សរសិល្ប៍ទាំងឡាយណាដែលបានទទួលឥទ្ធិពល ពីព្រោះពុទ្ធសាសនា ដែល ចែកជា៣ ។**អក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធនិយមក្លាយ** គឺជាប្រភទអក្សរសិល្ប៍ដែលពុំមាននៅក្នុងគម្ពីរព្រះត្រៃបិតកទេ តែទាក់ទងទៅនឹងទស្សនៈទ្រឹស្តីក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ។ រឿងនោះគេហៅថា “បញ្ញាសជាតក” ដែលរួមមានទាំងអស់ ៥០ រឿង ៖

* ទី១ ៖ រឿងព្រះសមុទ្ទឃោស
* ទី២ ៖ រឿងសិរិចូឌាមណី
* ទី៣ ៖ រឿងវត្តង្គុលីរាជ
* ទី៤ ៖ រឿងរថសេន
* ទី៥ ៖ រឿងព្រះសុធន
* ទី៦ ៖ រឿងព្រះចន្ទរាជ
* ទី៧ ៖ រឿងបោរាណកបិរាជ
* ទី៨ ៖ រឿងវរនេត្តវរនុជ
* ទី៩ ៖ រឿងព្រះសុធនុកុមារ
* ទី១០ ៖ រឿងសុភមិត្ត
* ទី១១ ៖ រឿងធម្មិកបណ្ឌិតរាជ
* ទី១២ ៖ រឿងសង្ខបត្ត
* ទី១៣ ៖ រឿងរតនប្បជោត
* ទី១៤ ៖ រឿងព្រះសិរិធរ
* ទី១៥ ៖ រឿងចាគទាន
* ទី១៦ ៖ រឿងសព្វសិទ្ធិ
* ទី១៧ ៖ រឿងសិរិវិបុលកិត្តិ
* ទី១៨ ៖ រឿងទុលកបណ្ឌិត
* ទី១៩ ៖ រឿងធម្មរាជ
* ទី២០ ៖ រឿងសិទ្ធិសារ
* ទី២១ ៖ រឿងវិបុលរាជ
* ទី២២ ៖ រឿងអាទិត្តរាជ
* ទី២៣ ៖ រឿងនរជីវៈ
* ទី២៤ ៖ រឿងសិសោររាជ
* ទី២៥ ៖ រឿងទុក្កម្មារាជ
* ទី២៦ ៖ រឿងពារាណសិរាជ
* ទី២៧ ៖ រឿងសុរូប
* ទី២៨ ៖ រឿងសុបិនកុមារ
* ទី២៩ ៖ រឿងមហាសុរសេន
* ទី៣០ ៖ រឿងព្រហឃោសរាជ
* ទី៣១ ៖ រឿងមហាបុទុម
* ទី៣២ ៖ រឿងសុវណ្ណកច្ចបៈទី១
* ទី៣៣ ៖ រឿងសុវណ្ណកុមារ
* ទី៣៤ ៖ រឿងទេវរុក្ខកុមារ
* ទី៣៥ ៖ រឿងភណ្ឌាគារ
* ទី៣៦ ៖ រឿងសុវណ្ណកច្ចបៈទី២
* ទី៣៧ ៖ រឿងកនកវណ្ណរាជ
* ទី៣៨ ៖ រឿងសលកៈ
* ទី៣៩ ៖ រឿងពហុគាវី
* ទី៤០ ៖ រឿងសុវណ្ណវង្ស
* ទី៤១ ៖ រឿងវីរិយបណ្ឌិត
* ទី៤២ ៖ រឿងសោនន្ទ
* ទី៤៣ ៖ រឿងសេកបណ្ឌិត
* ទី៤៤ ៖ រឿងសូរវង្សវរវង្ស
* ទី៤៥ ៖ រឿងអតិទេវរាជ
* ទី៤៦ ៖ រឿងបុប្ជរាជ
* ទី៤៧ ៖ រឿងទេវន្ទ
* ទី៤៨ ៖ រឿងព្រះសុទស្សនមហារាជ
* ទី៤៩ ៖ រឿងនរជីវកឋិន
* ទី៥០ ៖ រឿងធម្មសោកណ្ឌក ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធនិយមក្លាយ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជនអាស៊ី
សង្កាត់ទួលសង្កែ

**សង្កាត់ទួលសង្កែ** ត្រូវបានបែងចែកជាពីរ យោងតាមអនុក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី ១៨ កក្កដា​ ២០១៦ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចបំបែកជាសង្កាត់ទួលសង្កែ​ នៃ ខណ្ឌឫស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ ជា០២​ គឺ សង្កាត់ទួលសង្កែ១​ និង សង្កាត់ទួលសង្កែទី២ ដែលបានចែងដូចតទៅ៖

* សង្កាត់ទួលសង្កែទី១ មានភូមិចំនួន០៦ គឺ ភូមិផ្សារតូច ភូមិទួលសង្កែ ភូមិទួលគោក​ ភូមិចុងខ្សាច់ ភូមិបាក់ទូក និងភូមិទួលសំពៅ
* សង្កាត់ទួលសង្កែទី២​ មានភូមិចំនួន០៦ គឺ ភូមិគង្គាផុស ភូមិកោះអណ្ដែត ភូមិពោងពាយ ភូមិបឹងរាំង ភូមិទួលពពែ និងភូមិទួលថ្ងាន់។

ឫស្សីកែវ

## ឯកសារយោង
* អនុក្រឹត្យ-ស្ដីពីការបំបែកជាសង្កាត់ទួលសង្កែ​ នៃខណ្ឌ​ឬស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ
រដ្ឋកាឈីន

**រដ្ឋកាឈីន** គឺជារដ្ឋនៃភាគខាងជើងប្រទេស មីយ៉ាន់ម៉ា វាមានព្រំប្រទល់ខាងជើងនិងខាងកើតជាប់ និង ប្រទេសចិន ( ទីបេ និង យូណាន ) ខាងត្បូងជាប់នឹង រដ្ឋសាន និង តំបន់សាគីនៀ ខាងលិចជាប់នឹង ប្រទេសឥណ្ឌា រដ្ឋមួយនេះស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា រដ្ឋនេះមានផ្ទៃដី ៨៩.០៤១ km2 មានប្រជាជនរស់នៅ ១.៦៨៩.៤៤១ នាក់ ១៩ នាក់/km2  ទីនេះមានជនជាតិរស់នៅដូចជា ជនជាតិកាឈីន ជនជាតិចិន ជនជាតិសាន ជនជាតិណាហ្គា ជនជាតិប៉ាម៉ា ជនជាតិនូ ជនជាតិទីបេ ជនជាតិភូមាហ្គូខា រដ្ឋនេះមាន សាសនា ដូចជា ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ៦៤.០% គ្រិស្តសាសនា ៣៣.៨% អុីស្លាមសាសនា ១.៦% ហិណ្ឌូសាសនា ០.១% និង ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ០.១% ជារដ្ឋធំទី៣ របស់ប្រទេស មីយ៉ាន់ម៉ា និងមានរាជធានី មីតគីណា រដ្ឋកាឈីនមានភ្នំដែលខ្ពស់បំផុតនៅមីយ៉ាន់ម៉ា  គឺ ភ្នំខាកាបុរ៉ាហ្សី ៥ ៨៨៩ m ។

## សូមមើលផងដែរ 
• រដ្ឋសាន 

## ឯកសារយោង
ហាយហ្វង

**ហៃហ្វុង** គឺជាទីក្រុងកំពង់ផែដ៏សំខាន់ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃឧស្សាហកម្ម កំពង់ផែសមុទ្រ ក៏ដូចជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចវប្បធម៌ វេជ្ជសាស្ត្រ អប់រំវិទ្យាសាស្ត្រ ពាណិជ្ជកម្មនិងបច្ចេកវិទ្យានៃឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងជើងនៃប្រទេស វៀតណាម **ហៃហ្វុង**ជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោម ទីក្រុងទាំងប្រាំ ដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលកណ្ដាល នៅវៀតណាម ទីក្រុងមួយនេះត្រូវបានគេបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៨ នៅពេលដែលវាត្រូវបានបំំែកចេញពីអនុតំបន់ឆ្នេរមួយនៃ ខេត្តក្វាងនិញ ហៃហ្វុងមានចម្ងាយពីទីក្រុង ហាណូយ ប្រមាណ ១០៦ km តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខប្រាំ ទីក្រុងមួយនេះមានផ្ទៃដី ១ ៥២៧.៤ Km2 និងមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណជា ២ ០២៨ ៥១៤ នាក់ និង ដង់ស៊ីតេ ១ ២៧៤ នាក់ / km2 ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនៃប្រទេសវៀតណាម
បរិយាកាស

សព្វថ្ងៃនេះ ដោយ វិទ្យាសាស្ត្រ រីកចម្រើនគេតែងទទួលបានទិន្នន័យពីម៉ាស៊ីនថត និងឧបករណ៍ផ្សេងៗនៅ លើ យានអវកាសអំពីទម្រង់ និងសមាសភាពបរិយាកាសផែនដីបច្ចុប្បន្ន។

## **១. សមាសភាពបរិយាកាស** 
កាលពី ៤ ៦០០ លានឆ្នាំមុនគេ សម្គាល់ឃើញថា បរិយាកាសនៅជុំវិញផែនដីមានតែចំហាយទឹកនិងឧស្ម័នពុលពីរយ៉ាងដែលមិនអាចឲ្យជីវិតមនុស្ស សត្វរស់នៅបាន គឺ មេតាន និង អាម៉ូញ៉ាក់ ។ ប៉ុន្តែ បច្ចុប្បន្ននេះបរិយាកាសផែនដីមិនដូចពីមុនទៀតឡើយ ។ គេឃើញមានជីវិតជាច្រើនបានកើតឡើយជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយសារបរិយាកាសផែនដីប្រែប្រួល។ 

បរិយាកាសបច្ចុប្បន្ននេះជាល្បាយនៃឧស្ម័នច្រើនមុខដូចជា អាសូត ៧៨% អុកសុីសែន ២១% និង ១%ជាល្បាយ ឧស្ម័នផ្សេងៗទៀត ដែលមានដូចជា ឧស្ម័នកាបូនិច ចំហាយទឹក អាកុង នេអុង សេណុង គ្រីបតុង អេល្យូម មេតាន អ៊ីដ្រូសែន និង អូសូន ។

## **២. ស្រទាប់បរិយាកាស** 
## នៅលើភពផែនដីមានស្រទាប់បរិកាសចំនួន៤មណ្ឌលគឺ៖ 
១. មណ្ខលអាកាសរចល់ ៖​ មានកម្ពស់ចាប់ពីផ្ទៃផែនដីដល់រយៈកម្ពស់12Km ដែលមានសីតុណ្ហភាព15ដល់-56អស្សាសេ​ ហើយអនុញ្ញាតឲ្យភាវៈមានជីវិតអាចរស់នៅបាន និងមានឧស្ម័នO2គ្រប់គ្រាន់ ទឹក72% ឧស្ម័នដទៃទៀត1%

២.មណ្ឌលអាកាសស្ងប់៖ មានកម្ពស់ចាប់ពី12kmដល់50km  និងមានសីតុណ្ហភាព -56អស្សាសេ ដល់-2អស្សាសេ ជាស្រទាប់ដែលអាចស្រាវជ្រាវពីសីតុណ្ហភាពរបស់ផែនដីបាន ព្រមទាំងមានស្រទាប់អូសូនដ៏ក្រាស់សម្រាប់ការពារពីកាំរស្មីស្វាយអ៊ុលត្រាដែលវិទ្យុសកម្មបានពីការភាយចេញពីពន្លឺព្រះអាទិត្យ អាចបណ្តាលឲ្យកើតជំងឺមហារីកស្បែក ប៉ះពាល់ភ្នែកជាដើម 

៣.មណ្ឌលអាកាសកណ្តាល៖ មានកម្ពស់ចាប់ពី50kmដល់85km  និងមានសីតុណ្ហភាព -2អស្សាសេ ដល់-92អស្សាសេ ក៏ជាស្រទាប់ត្រជាក់បំផុតដែលបណ្តាលឲ្យសំណើមដែលភាយចេញពីផែនដីកកបានក្លាយជាពពក 

៤.មណ្ឌលអាកាសកម្តៅ ៖ មានកម្ពស់ចាប់ពី85kmដល់10000km  និងមានសីតុណ្ហភាព -92អស្សាសេ ដល់1200អស្សាសេ ស្រទាប់នេះក្តៅខ្លាំងនៅពេលថ្ងៃ និងត្រជាក់ខ្លាំងនៅពេលយប់ ។
អាប៊ូដាប៊ី

**ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ី** គឺជា រដ្ឋធានីនឹងជាក្រុងទីពីរ ទីក្រុងមានប្រជាជនច្រើនបំផុត នៃប្រទេសអារ៉ាប់រួម (បន្ទាប់ពីទីក្រុងឌូបៃ ) ។ ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីមានទីតាំងស្ថិតនៅលើកោះមួយនៅ ឈូងសមុទ្រពែរ្សនៅកណ្តាលឆ្នេរខាងលិចកណ្តាល ទីក្រុងនិងអេមីរ៉ាតភាគច្រើនរស់នៅលើដីគោកដែលភ្ជាប់ទៅនឹងប្រទេសផ្សេងទៀត។ ក្នុងនាមជានៃឆ្នាំ២០២០ តំបន់ទីក្រុងរបស់ក្រុងអាប៊ូដាប៊ី មានចំនួនប្រជាជនប្រមាណជា ១,៤៨លាននាក់  ចេញពី២,៩លាននាក់នៅអេមីរ៉ាតនៃទីក្រុង Abu Dhabi បាន, ដូចជានៃឆ្នាំ 2016  អាជ្ញាធរទីក្រុង Abu Dhabi វិនិយោគ ដែលជា មូលនិធិរបស់ពិភពលោកទី 3 ធំជាងគេអធិបតេយ្យទ្រព្យសម្បត្តិ នៅ ឆ្នាំ ២០២០ មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុង  ខណៈដែលទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីខ្លួនឯងមានទ្រព្យសម្បត្តិជាងមួយ ទ្រីលាន ដុល្លារ ក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយការរួមបញ្ចូលគ្នានៃ មូលនិធិទ្រព្យសម្បត្តិអធិបតេយ្យ ផ្សេងៗ ដែល មានទីស្នាក់ការនៅទីនោះ។ 

ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីមានការិយាល័យរដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុកនិងសហព័ន្ធនិងជាផ្ទះរបស់ រដ្ឋាភិបាលអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម និង ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាប្រេងកាត ។ ទីក្រុងនេះគឺជាផ្ទះរបស់ ប្រធានាធិបតីអារ៉ាប់រួម ដែលជាសមាជិកនៃ គ្រួសារអាល់ណាយ៉ាន ។ ការអភិវ ឌ្ន៍ និង នគរូបនីយកម្ម យ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ី រួមជាមួយទុនបំរុងប្រេងនិងឧស្ម័ននិងផលិតកម្មនិងប្រាក់ចំណូលមធ្យមខ្ពស់បានផ្លាស់ប្តូរវាទៅជាទីក្រុងធំដែលមានការអភិវឌ្ developed ។ វាគឺជាមជ្ឈមណ្ឌល នយោបាយ និង ឧស្សាហកម្មរបស់ ប្រទេសនិងជាមជ្ឈមណ្ឌល វប្បធម៌ និង ពាណិជ្ជកម្ម ដ៏សំខាន់ ។ ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ីមានចំនួនប្រហែល ២ ភាគ ៣ នៃសេដ្ឋកិច្ចអារ៉ាប់រួមប្រមាណ ៤០០ ពាន់លានដុល្លារ។

## ឯកសារយោង
អាអ៊ូហ្គូស្ធីនូស នៃ ហុីបផូ

**អាអ៊ូហ្គូស្ធីនូស នៃ ហុីបផូ** ឬ **លោកគ្រូអហ្គស្ទីន** ឬ **សន្តអូគូស្តាំង** ជា​ទស្សនវិទូគ្រីស្តសាសនា​ដ៏​សំខាន់ ជា​ទេវវិទូ និង​ជា​ឥស្សរជនឆ្នើម​ក្នុង​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ពី​ទស្សនវិជ្ជា​ពាហិរសាសនា​ទៅ​កាន់​តស្សនវិជ្ជា​គ្រីស្តសាសនា​ជាក់លាក់។

## ជីវប្រវត្តិ 
អាអ៊ូហ្គូស្ទីន កើតនៅក្រុងតាកាស ទ្វីបអាហ្រ្វិក ហើយ​ទទួល​មរណភាព​នៅក្រុង​ហុីបផូ។ ឪពុក​របស់​លោក​ឈ្មោះ ប៉ាទ្រីឈិអុស ដែល​ជា​ជនក្រៅសាសន៍ រីឯ​ម្តាយ​របស់​លោក​គឺ សន្តីម៉ូនីក ដែល​ជា​គ្រិស្តបរិស័ទ។ លោក​ទទួល​ការសិក្សា​តាម​របៀបគ្រីស្តបរិស័ទ​យ៉ាងល្អ។ លោក​ជានិស្សិត​ខាងច្បាប់​នៅ​ក្រុងកាតេច។ ដំបូង​លោក​ជឿ​លើ​ក្រុមវង្វេង​ជំនឿ ម៉ានិឈាន ហើយ​បង្រៀន​វិជ្ជាវោហាសាស្ត្រ​នៅ​ទីក្រុង មិឡាន ជា​កន្លែង​ដែលលោកបានកែប្រែចិត្តគំនិត​ ដោយ សន្តអំប៊្រាស ។

ពេល​ត្រឡប់​ទៅ ក្រុងតាកាស លោក​បាន​ចែក​របស់របរ​ឲ្យ​ជនក្រីក្រ ហើយ​ទទួល​ការតែងតាំង​ជាបូជាចារ្យ​ ក្រោយមក​ទទួល​ការតែងតាំង​ជាលោកអភិបាល ក្រុងហិប្ប៉ូ ពេល​មាន​អាយុ ៤១ ឆ្នាំ។ លោក​ក្លាយទៅជា​អ្នកបំភ្លឺព្រះសហគមន៍​នៅ​ទ្វីបអាហ្វ្រិក។ លោក​ជា​ម្នាក់​ក្នុងចំណោម​អ្នកបង្កើតក្រុមបព្វជិត​ដ៏ល្បីល្បាញ ៤ នាក់ និង​ជា​គ្រូបាធ្យាយ​របស់​ព្រះសហគមន៍។

## គំនិត 
### ទេវវិជ្ជា 
ការរួមចំណែក​របស់​លោក អាអ៊ូហ្គូស្ធីនូស ចំពោះ​ទេវវិជ្ជា​មាន​ច្រើន​ណាស់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទេវវិជ្ជា។

លោក​ជាអ្នកការពារ​រឿងដំណឺងល្អ​របស់​ព្រះគ្រីស្ត​ជា​ព្រះគុណ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​ពីក្រុមខុសឆ្គង​ជាច្រើន។

សៀភៅ​របស់​លោក អាអ៊ូហ្គូស្ធីនូស ដែលមានចំណងជើងថា « *ព្រះត្រៃឯកដ៏បរិសុទ្ធ* » គឺ​ជា​ស្នាដៃ​នៅ​ក្នុង​ទេវសាស្ត្រ​ដ៏​ឆ្នើម។ នៅ​ក្នុង​ឯកសារនេះលោកបានឃើញព្រះដែលមានចែងនៅក្នុង​ព្រះគម្ពីរ​ថា​ជា​ព្រះ​ត្រៃឯក ដ៏​អស់កល្ប ដ៏​មហិមា ដ៏​ឥតខ្ចោះ និង​គ្រប់លក្ខណ៌។

នៅ​ក្នុង​សំណេរ​របស់​លោក​ដែល​មាន​ចំណងជើង « *ទីក្រុងរបស់ព្រះ* » បាន​ចាក់ឫស​នៅ​ក្នុង​ជំនឿ​លើ​អធិបតេយ្យភាព​របស់​ព្រះ​និង​គុណូបការរបស់ព្រះអង្គ​ជា​ដើម ដែល​គេ​បាន​អះអាង​ថា​របៀប​ដែល​គ្រីស្តបរិស័ទមាន​ទស្សនទាន​ចំពោះ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ។
### ទស្សនវិជ្ជា 
ទស្សនវិជ្ជារបស់ អាអ៊ូហ្គស្ធិនូស ជា​និច្ចកាល​បម្រើ​ឲ្យ​ទេវវិជ្ជា​របស់​លោក​ ថ្វីបើ​មាន​ការពិភាក្សា​យា៉ង​ល្អ​ពី​អស្តិរូបវិជ្ជា​ជា​ពិសេស​អំពី​ពេលវេលា​និង​ឆន្ទៈសេរី​និង​សីល៍វិជ្ជា​ក៏​ដោយ។ ក្នុងឋានៈ​ជា​លោកអភិបាល​កាតូលិក​ម្នាក់​គាត់​បាន​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​អ្នកជឿ​បីក្រុម​៖
* ពួកសាសនម៉ានី
* ពួកដូណាធូស
* ពូកផេឡាហ្ជីអ៊ូស។
ប្រឆាំងពួកសាសនមា៉នី អាអ៊ូហ្គូស្ធីនូស អះអាង​ថា​ចក្រវាឡគឺ​ល្អ​ទាំងស្រុង​និង​អំពើបាប​គឺ​គ្រាន់តែ​គ្មាន​ឫុ​អវត្តមាន​អ្វី​ដែល​ល្អ។ ក្នុង​ករណី​នៃ​អំពើ​អាក្រក់់​ខាង​សីលធម៌​នេះ​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ឆន្ទៈសរី។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទស្សនវិទូចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនិពន្ធ ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកអប់រំ
តក្កវិជ្ជា

តក្កវិជ្ជា  (ភាសាក្រិក λογική ក្លាយមកពីពាក្យ λόγος  - មានន័យថា « ហេតុផល » « ភាសា » និង « ការវែកញែក » គឺជាច្បាប់មួយសំខាន់ដែលការលើកឡើងផ្សេងៗត្រូវស្របតាម)។ ពាក្យនេះត្រូវបានប្រើដំបូងដោយ សេណូក្រាត ដែលជាទស្សនវិទូជាតិក្រិកម្នាក់។

តក្កវិជ្ជាបុរាណត្រូវបានបែងចែកជាវិចារវិទ្យា និងសិល្បៈប្រើវោហារបង្ហូរគំនិត។

តាំងពីសម័យបុរាណមក តក្កវិជ្ជា ជាមុខវិជ្ជាមួយដ៏សំខាន់ក្នុងទស្សនវិជ្ជា ជាមួយនឹង ទស្សនវិជ្ជាសីលធម៌ និងរូបវិទ្យា។

ចាប់តាំងពីសតវត្សរ៍ទី ១៩ ការងាររបស់ ហ្សក ប៊ូល និង ហ្សេវ៉ុង បាននាំឱ្យមានការរីកចម្រើន នៃវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាតាមបែបតក្កវិជ្ជា។ ការរួមបញ្ចូលគ្នារបស់វាជាមួយវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រចាប់តាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ បានធ្វើឱ្យមុខវិជ្ជានេះមានភាពរឹងមាំឡើងវិញ។

ចាប់តាំងពីសតវត្សរ៍ទី ២០ គេបានប្រើប្រាស់វាក្នុងវិស័យផ្សេងៗទៀតដូចជា វិស្វកម្ម ភាសាវិទ្យា ចិត្តវិទ្យា ទស្សនវិជ្ជាវិភាគ និងទំនាក់ទំនង។

## ប្រវត្តិ 
### សម័យបុរាណ 
កាលពីដំបូង តក្កវិជ្ជាគឺជាការស្វែងរកច្បាប់ផ្លូវការ ដែលស្វែងរក និងបែងចែកការលើកឡើងដែលអាចបញ្ជាក់បាន ពីការលើកឡើងដែលបញ្ជាក់មិនបាន។ វាត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដំបូងក្នុងគណិតវិទ្យា និងជាពិសេសធរណីមាត្រ ប៉ុន្តែវិជ្ជានេះមានការរីកចម្រើនខ្លាំង ក្រោយពីការប្រើប្រាស់របស់ មេការីកស៍ និងក្រោយមកទៀត អារីស្តូត។

### សហសម័យ
នៅសតវត្សរ៍ទី ១៧ ទស្សនវិទូ ហ្កតហ្វ្រ៊ីត វីលហេម លីបនីស បានធ្វើការស្រាវជ្រាវជាមូលដ្ឋានក្នុងតក្កវិជ្ជា ដែលបានធ្វើឱ្យមានការរីកចម្រើននូវតក្កវិជ្ជារបស់អារីស្តូត។ គាត់ជានិច្ចកាលប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រតក្កវិជ្ជារបស់អារីស្តូត ហើយព្យាយាមបញ្ចូលវាទៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្លួនគាត់។ គាត់ក៏ជាអ្នកបង្កើតនូវ តក្កវិជ្ជាផ្លូវការដំបូងគេ។

លោក អេម៉ានូអែល កង់ បានកំណត់និយមន័យតក្កវិជ្ជាថាជា « វិទ្យាសាស្ត្រដែលកំណត់លម្អិតនិងបង្ហាញយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនូវច្បាប់ជាផ្លូវការនៃការគិតទាំងអស់ »។  ស្នាដៃទាំង ៦ របស់អារីស្តូតដែលត្រូវបានដាក់ជាក្រុម ក្រោមចំណងជើងថា អ័រកាណុង ដែលរួមមានប្រភេទនិងការសិក្សាអំពីតក្កវិជ្ជា ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាឯកសារយោងលើប្រធានបទនេះជាយូរមកហើយ។

## ឯកសារយោង
បញ្ជីនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ

បញ្ជីនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃបានតម្រៀបតាមលំដាប់លំដោយ គិតមកដល់បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីចំនួន ២៩ រូប

## បញ្ជីនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ
ឌួង ចក្រ

ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម **ឌួងចក្រ** គឺជាព្រះរាជបុត្រខ្មែរមួយអង្គ ដែលហ៊ានងើបតវ៉ា ប្រឆាំងនឹងពួកអាណានិគមនិយមបារាំង មុនដំបូងគេដល់ទីក្រុងបារីស ហើយក្រោយមកត្រូវពួកបារាំងចាប់ខ្លួន និង និរទេសទៅទ្វីបអាព្រិក។

## ជីវប្រវត្តិ 
### ការអប់រំ 
សម្តេចព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ឌួងចក្រ ទ្រង់ត្រូវជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទនរោត្តម និង ឃុនថាន់ ព្រះអង្គទ្រង់ប្រសូតនៅអតីតព្រះរាជវាំង 

ឧត្តុង នាឆ្នាំ១៨៦១ ហើយទ្រង់ជាព្រះរាជបុត្រាមួយអង្គដែលមាន ព្រះបញ្ញាវាងវៃ សិក្សាបានជ្រៅជ្រះ និងប្រកបដោយគុណធម៌យល់អស់កិច្ចការប្រទេសជាតិ។ 

### ការចូលរួមនយោបាយ 
ទ្រង់ជាអ្នកគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងដល់ចលនាប៉ះបោរបស់ទ្រង់សីុវត្ថា (ត្រូវជាព្រះបិតុលា/ឪពុកមា) ប្រឆាំងនឹងបារាំងនាឆ្នាំ១៨៨៥-១៨៨៦ ដែលក្រោយមកត្រូវបានបារាំងបង្រ្កាបបាន។ 
នាឆ្នាំ១៨៩០ ព្រះបាទនរោត្តមទ្រង់ព្រះប្រឈួន ហើយមានព្រះរាជបំណងដាក់រាជសម្បត្តិថ្វាយ ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ឌួងចក្រ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវបានបារាំងជំទាស់ដោយសារតែទ្រង់មាននិន្នាការប្រឆាំងបារាំង មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះពួកបារាំងដោយយកលេស ថាទ្រង់បានចូលរួមគាំទ្រចលនាប៉ះបោរប្រឆាំងបារាំងនាប៉ុន្មានឆ្នាំមុន បានចាប់ខ្លួនទ្រង់ដាក់គុកនៅឆ្នាំ១៨៩០ទៅ តែមួយឆ្នាំក្រោយមកព្រះអង្គទ្រង់រំដោះព្រះកាយបាន ហើយក៏ភាសព្រះកាយទៅជ្រកកោននៅប្រទេសសៀម។ 

### ការនិរទេសនិងការស្លាប់នៅក្នុងពន្ធនាគារ 
ដោយទ្រង់មិនស្ងប់ព្រះរាជហរទ័យ នឹងការជិះជាន់របស់បារាំង និង ទង្វើមើលងាយមើលថោកដល់ព្រះរាជវង្ស ពីសំណាក់ពួកបារាំង ជាពិសេសពីលោករ៉េស៊ីដង់សូពេរីយ៉េ Albert Louis Huyn de Vernéville ទ្រង់បានយាងដំណើរដល់ទីក្រុងបារីស នៅខែមិថុនាឆ្នាំ១៨៩៣ ដើម្បីតវ៉ាប្រឆាំងការដាក់សំពាធមកលើខ្សែព្រះរាជវង្ស និង ការប្រមូលពន្ធដារជិះជាន់រាស្រ្តខ្មែរដោយពួកបារាំង ព្រមទាំងសុំឲដាក់អគ្គទេសាភិបាលថ្មីជំនួសលោក Albert Louis ក៏ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញអាជ្ញាធរបារាំងមិនបានអើពើឡើយ ថែមទាំងបានចាប់ខ្លួនទ្រង់ម្តងទៀត ហើយនិរទេសព្រះអង្គទៅកាន់ប្រទេសអាល់ហ្ស៊េរី ដែលជាដែនដីអាណានិគមបារាំងមួយដែរនៅទ្វីបអាព្រិច ទ្រង់ត្រូវគេបង្ខាំងឲគង់នៅទីនោះ រហូតដល់ទ្រង់ចូលទីវង្គត នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិនា ឆ្នាំ១៨៩៧ ដោយសារចាញ់អាកាសធាតុ នាព្រះជន្មាយុ៣៦ព្រះវស្សា នៅទីក្រុងដាចេលហ្វា ប្រទេសអាល់ហ្សេរី ។ 

## រាជបច្ឆាញាតិ 
ព្រះអង្គម្ចាស់ ឌួងចក្រ ទ្រង់មានអ្នកម្នាងបីអង្គ គឺ អ្នកម្នាងរំដេង (ដែលត្រូវជាកូន លោកកវី សន្ធរម៉ុក) អ្នកម្នាងអាន និង អ្នកម្នាងអុក ព្រមទាំងមានរាជបុត្រាពីរអង្គ និង រាជាបុត្រីពីរអង្គគឺ អ្នកអង្គម្ចាស់នរោត្តម ម័នធុនថាន័យ អ្នកអង្គម្ចាស់នរោត្តម រិទ្ធដ្ឋារង្សី អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រីនរោត្តមព្រះពាយផាត់ និង អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រីនរោត្តមវិល័យលក្ខ៍។ ទ្រង់មានព្រះរាជនត្តា (ចៅ) មួយអង្គ ដែលគង់នៅមានព្រះជនដល់សព្វថ្ងៃ គឺទ្រង់នរោត្តមបាល័យ (ប្រសូតឆ្នាំ១៩៣១) ដែលជាអតីតពីឡុតទ័ពអាកាសខ្មែរនាទសវត្សន៍ទី៧០។

លើសពីនេះទៅទៀត សម្តេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរក្នុងសេរីភាពសេចក្តីថ្លៃថ្នូរនិងសុភមង្គល (សម្ដេចម៉ែ) កាលដើមកំណើត ឈ្មោះ ប៉ូល ម៉ូនិក អ៊ីហ្ស៊ី មានមាតាឈ្មោះលោកយាយ ប៉ុម ពាង និងមានជីដូនឈ្មោះលោកយាយ អ៊ុក រស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។ លោកយាយ អ៊ុក បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្ដម ដួងចក្រ ។
## តំណភ្ជាប់ក្រៅ 
* 

## គន្ថនីទ្ទេស 
* 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
ភូមិទ្រលោកលិច

**ភូមិទ្រលោកលិច** ឃុំភ្នំលៀប ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ
NEC PC-6001

NEC PC-6001 គឺជាម៉ូដែលកុំព្យូទ័រ ដែលចាប់ផ្ដើមលក់នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៨១។ វាគឺជាម៉ូដែលប្រភេទកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួនដំបូងគេដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនជប៉ុន NEC Corporation។ ម៉ូដែលផ្សេងទៀតក្នុងស៊េរីនេះមាន PC-6001 MK2, PC-6001 MK2 SR និង PC-6801 ក៏ដូចជាម៉ូដែលអាមេរិកាំង ដែលគេហៅថា NEC PC-6001A ឬ NEC TREK។ ស៊េរីបន្តវេនពីវាគឺ NEC PC-6601។
ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម កម្ពុជាសុដាដួង

**ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម កម្ពុជាសុដាដួង ( អ្នក សុដាដួង )** () គឺជា ព្រះរាជធីតានៃ  ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម ព្រហ្មបរិរក្ស បរមរាមាទេវតា ព្រះមហាក្សត្រព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា , ព្រះនាង គឺជា អ្នកម្នាង នៃ ព្រះបាទសម្តេចមង្កុដព្រះមហាក្សត្រសៀម.

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
ទ័រ ដេ កុលសេរ៉ូឡា

ទ័រ ដេ កុលសេរ៉ូឡា (អេស្ប៉ាញ: ) គឺជាប៉មទូរគមនាគមន៍មួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅ Turó de la Vilana ជិត Tibidabo ក្នុង Sierra de Collserola ទីក្រុងបាសេឡូណា ភាគពាយ័ព្យនៃទីក្រុង។

រចនាដោយស្ថាបត្យករជនជាតិអង់គ្លេសលោក Norman Foster វាត្រូវបានសម្ពោធ ដាក់ឲ្យ ប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩២ និង ដាក់ឲ្យ ប្រើប្រាស់សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅ។
ចូហានសឺបាសៀនបាច

[រូបភាពតូច| ចូហានសឺបាសៀនបាច ១៧៤៦ [ឯកសារ:Johann_Sebastian_Bach_signature.svg|កណ្តាល|គ្មានស៊ុម| ហត្ថលេខារបស់ Bach]]
រូបភាពតូច| ត្រាដែលត្រូវបានរចនាឡើងដោយខ្លួនរបស់ **ចូហានសឺបាសៀនបាច** ជាមួយនឹងអក្សរទីមួយនៃឈ្មោះរបស់គាត់ឈ្មោះ "JSB" ដែលមានភ្ជាប់គ្នានៅក្នុងរូបភាពកញ្ចក់
**ចូហានសឺបាសៀនបាច** (ថ្ងៃទី ២១ ខែមីនាឆ្នាំ ១៦៨៥ ដល់ថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៧៥០) គឺជាតន្ត្រីករជនជាតិអាឡឺម៉ង់នៅដើមសតវត្សទី ១៨ ។ គាត់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាតន្ត្រីករដ៏អស្ចារ្យបំផុតម្នាក់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រលោកខាងលិច។ ចូហានសឺបាសៀនបាច មានឥទ្ធិពលលើតន្រ្តីករដូចជា ម៉ូហ្សាត, បេថេវិន និង វ៉ាកណឺរ ហើយគាត់បានលើកតម្កើងតន្ត្រីសម័យរបស់គាត់ឱ្យមានភាពប្រសើរនិងល្អឥតខ្ចោះ។ តន្ត្រីរបស់បាចត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារភាពស្រស់ស្អាតភាពស្មុគស្មាញភាពត្រចះត្រចង់បញ្ញានិងថាមពលអារម្មណ៍។ ដោយសារតែគុណភាពនៃតន្ត្រីរបស់គាត់អ្នកនិពន្ធអាជីពតែងហៅគាត់ថាជាអ្នកនិពន្ធដ៏អស្ចារ្យបំផុតម្នាក់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រលោកខាងលិច។ ស្នាដៃតន្ត្រីរបស់បាចត្រូវបានសម្តែងសិក្សានិងរីករាយទូទាំងពិភពលោក។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
សីលាទិគុណ

ពាក្យថា សីលាទិគុណ បាន​មក​ពី​ពាក្យ សីល + អាទិ (ជាដើម) + គុណ ដែល​មាន​ន័យ​ថា គុណ​មាន​សីល​ជា​ដើម ។ ព្រះពុទ្ធ​ទ្រង់​មាន​សីលាទិគុណ គឺ​ព្រះ​អង្គប្រសើរដោយរូបកាយ (មហាបុរិសលក្ខណៈ ៣២ ប្រការ និងអនុព្យញ្ជនៈ ៨០) ប្រសើរដោយសីល សមាធិ បញ្ញា ។

**សីលាទិគុណសម្បន្នោ សង្ឃោ មគ្គផលេ ឋិតោ ជិតិន្រ្ទិយោ ជិតបាបោ ទក្ខិណេយ្យោ អនត្តរោ ។**

*ព្រះសង្ឃអ្នកបរិបូណ៌ដោយគុណមានសីលជាដើម ទ្រទ្រង់នូវមគ្គផល ជាអ្នកឈ្នះឥន្រ្ទិយ និងបាបបាន ជាអ្នកគួរទទួលនូវទក្ខិណាដ៏ប្រសើរ ។*

### ឯកសារយោង
ស្រីមារៈ

**ស្រីមារៈ ឬ ឝ្រីមារៈ** ( ចាម : ꨦꨴꨫ ꨠꨩꨣ, ខ្មែរ : ឝ្រីមារ,    fl. ១៣៧ ឬ ១៩២ គ.ស.) ជា​អ្នក​បង្កើត​ប្រទេស​ចម្ប៉ា ។   

## ជីវប្រវត្តិ 
លោកត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងកំណត់ត្រាចិនថា **ឃ្យូលៀន** (連)  ដែលនៅក្នុងការបញ្ចេញសំឡេងរបស់វៀតណាមគឺ **ឃួ លៀន** (ក៏ 區連) ។ ការព្យាយាមក៏ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណស្រីម៉ារ៉ាជាមួយ ហ្វានស៊ីម៉ាន់  (范師蔓) នៃ ហ្វូណន (ប្រហែលឆ្នាំ ២៣០ គ.ស.)។    នៅ​លើ សិលាចារឹក កត់ត្រា​ថា​ជា ស្រីមារៈ (ចិន 释利摩罗​) ។ 

លោកកើតនៅ ទឿងឡាម (ការបញ្ចេញសំឡេងវៀតណាមនៃភាសាចិន 象林 នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ខេត្ត ធៀន ហឿ នៅ ភាគកណ្តាលវៀតណាម ) ដែលជាតំបន់នៃភាពតានតឹងរវាង រាជវង្សហាន និងជនជាតិដើមនៃឡាំអប (ការបញ្ចេញសំឡេងវៀតណាមរបស់ចិន លីនយី, 林ដើម ចម្ប៉ា )។ នៅឆ្នាំ ១៣៧ ឬ ១៩២ នៃគ.ស.  លោកបានកម្ចាត់អាណាខេត្តចិន ហើយបានប្រកាសខ្លួនឯងថាជាស្តេចនៃចាម្ប៉ា (លីនយី) ។  នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការ​បង្កើត​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា​ជា​ផ្លូវ​ការ​ ទោះ​បី​ជា​រឿងព្រេង​ចាម​បាន​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​នៃ​ការ​បង្កើត​នេះ​មុន​ពេល​ច្រើន​ក៏​ដោយ។ 

នៅឆ្នាំ ២៤៨ គាត់បានដឹកនាំចាមក្នុងការលួច និងវាយលុក Jiaozhi និង Cửu Chân ។ ចាម​បន្ទាប់​មក​បាន​កម្ចាត់​កង​នាវា​ដែល​បញ្ជូន​ទៅ​វាយ​វិញ​នៅ​ឈូង​សមុទ្រ​សមរភូមិ។  

## សូម​មើល​ផង​ដែរ 
## ឯកសារយោង
ហូឡូឡាយហ្វ៍ ប្រូដាកសឹន

**ហូឡូឡាយហ្វ៍ ប្រូដាកសឹន** (ホロライブプロダクション, Hololive production) គឺជាជំរុំរបស់វើរឈូលយូធូបឺរ (VTuber) ដែល​មានម្ចាស់របស់ជា ខូវើរខរប៉ូរេសឹន (Cover coporation) ផ្អែកលើទិន្នន័យនៅឆ្នាំ 2021 ហូឡូឡាយហ្វ៍មាន VTuber គំរូជាង 50 នាក់ ឧទាហរណ៍ជា អ៊ុសាដា ពេកូរ៉ា (Usada pekora) ហូស្យូ ម៉ារីន (Houshou marine) ស៊ីរ៉ាកាមី ហ៊្វូប៊ូគី (Shirakami fubuki) អ៊ីនូហ្គាមី កូរ៉ូនេ (Inugami korone) ហ្គាវ ហ៊្គូរ៉ា (Gawr gura) ម៉ូរី ខាលីអូពេ (Mori calliope) មីណាតូ អាខ្វា (Minato aqua) និង អាកាអ៊ី ហាតូ (Akai haato) 

ផ្អែកលើទិន្នន័យគិតត្រឹមខែឧសភាឆ្នាំ 2021 Vtuber ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់ Hololive មានអ្នកគាំទ្រជាង 40 លាននាក់នៅលើ Youtube

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមអាយដល
ស្ថានបន្សុទ្ធ

**ស្ថានបន្សុទ្ធ** ជាគោលលទ្ធិមួយ នៃ ជំនឿ គ្រិស្តសាសនា តាម ព្រះសហគមន៍កាតូលិក។

តាម ព្រះសហគមន៍កាតូលិក ពេល​យើង​ស្លាប់​ទៅ មាន​អ្នក​ខ្លះ​មិន​ទាន់​វិសុទ្ធ​ទេ ហើយ​គេ​នឹង​ទៅ​ឯស្ថានបន្សុទ្ធ។ នៅ​ឯស្ថានបន្សុទ្ធ​ពួកគេ​វេទនាណាស់ ដោយសារ​គ្នាន​ព្រះជាម្ចាស់​គង់​នៅ​ជាមួយ​គេ ហើយ​ពួកគេ​ក៏​ចង់​ទៅ​ជាមួយ​ព្រះជាម្ចាស់​ខ្លាំងណាស់ដែរ។ ប៉ុន្តែ គេ​មិន​មែន​នៅ​ស្ថានបន្សុទ្ធ​រហូត​ទេ។ កាលណា​ពួកគេ​បាន​ទទួល​ទណ្ឌកម្ម ហើយបន្សុទ្ធ​ស្អាត​រួចរាល់ហើយ គេ​នឹង​ទៅ​ឯស្ថានបរមសុខ។

## ស្ថានបន្សុទ្ធ ក្នុង ព្រះគម្ពីរ 
ព្រះគម្ពីរសម្ពន្ធ​មេត្រីចាស់ បង្ហាញ​ថា ប្រជាជនហេប្រឺ​មាន​ទម្លាប់នេះ គឺ ថ្វាយ​យញ្ញ‌បូជា​សម្រាប់​មនុស្ស​ស្លាប់ ដូចមានថ្លែងក្នុង កណ្ឌគម្ពីរ ម៉ាកាបាយទី២ថា៖

លើសពីនេះទៅទៀត ក្នុង ព្រះគម្ពីរសម្ពន្ធមេត្រីថ្មី សាវកប៉ុល ផ្ញើលិខិតមួយទៅកាន់ពួកកូរិនថូស បានប្រកាសថា៖

## ពិធីបុណ្យគោរពមរណបុគ្គល 
ដោយសារ​គោលលទ្ធិ​ស្ថានបន្សុទ្ធ នៅ​ក្នុង​សាសនាកាតូលិក​ការអធិស្ឋាន​សម្រាប់​អ្នកស្លាប់​អាចជួយអ្នក​ជាទីស្រឡាញ់​ឡើងឋានៈ​នៃព្រះគុណ។ នៅពេលអ្នកស្លាប់ជាទីស្រឡាញ់ម្នាក់ប្រសិនបើ​មនុស្សម្នាក់នេះ​រស់នៅ​ក្នុងស្ថានភាពនៃព្រះគុណ នោះគោលលទ្ធិ​បង្រៀន​ឱ្យ​គេ​ចូល​ទៅ​ស្ថានសួគ៌។ ប្រសិនបើ​មនុស្សម្នាក់នេះ​មិន​មាន​ព្រះគុណទេ​តែរស់នៅ​ក្នុង​ជីវិតល្អ​និងធ្លាប់មានជំនឿលើព្រះ​នោះ​មនុស្សម្នាក់នោះទៅ​បួងសួង​នៅឯស្ថានបន្សុទ្ធ​ដែល​ដូចជា​ទីលានបណ្តោះអាសន្ន​សម្រាប់​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​ការការបោសសំអាត​មុន​ពួកគេ​អាច​ចូល​ទៅ​ស្ថានសួគ៌។

ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅប្រទេសកម្ពុជា បាន​ទទួល​ការអនុញ្ញាត​ពី សន្តអសនៈ ក្នុងការប្រារព្ធ​ពិធីបុណ្យគោរពមរណបុគ្គលដែលត្រូវនឹងថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកាជារៀងរាល់ឆ្នាំ តាមប្រតិទិន​ព្រះសហគមន៍​កាតូលិក​សកល មកប្រារព្ធនៅថ្ងៃ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ដែល​ជា​បុណ្យប្រពៃណី​ជាតិខ្មែរ​រួមជាមួយ​ប្រជាជនកម្ពុជា​ទាំងអស់។

## វិចិត្រសាលរូបភាព 

File:Peter Paul Rubens 172.jpg | ស្ថានបន្សុទ្ធ គូរដោយវិចិត្រករហូឡង់ ឈ្មោះ រូបុីន្ស
File:Concepcion Santa Cruz 09.jpg | គំនូរ ស្ថានបន្សុទ្ធ នៅលើអាសនៈ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ
File:Folio 113v - Purgatory.jpg | គំនូរភ្លើងនៅឯស្ថានបន្សុទ្ធ
File:Auhausen St. Maria 473gf.JPG | ពត៌មានលំអិត​នៃ​អាសនៈ​នៅក្នុង​ព្រះវិហារលូធើរាន នៅ ខត្ត បាវ៉ារៀ ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា
មីឆេឡា លូស៊ី

**មីឆែល លូស៊ី** () (កើតនៅ ១៩ ខែឧសភាឆ្នាំ ២០០៦) គឺជាតារាសម្តែងនិងចំរៀងវ័យជំទង់ជនជាតិកាណាដាមកពីទីក្រុង Ancaster រដ្ឋ Ontario ដែលភាគច្រើនត្រូវបានគេកត់សំគាល់ថាជាតួឯករបស់ *Go, Dog. Go!* ។

## ឯកសារយោង 
## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
* 
*
អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ

លោក **អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ** ជា​អភិបាល ព្រះសហគមន៏កាតូលិកភូមិភាគភ្នំពេញ ក្នុង ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅប្រទេសកម្ពុជា។

## ជីវប្រវត្តិ 
លោក **អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ** កើត​នៅ​ថ្ងៃទី​២៦ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៩៧០ នៅ​ទីក្រុង​ស្ត្រាសប៊ួក ប្រទេស​បារាំង។ លោក​ជា​កូន​របស់​លោក រ៉ូឡង់ ហ្ស៊ីលប៊ែរ ជ្មីតហស្លេ មុខ​របរ​ជីវ​គីមី​វិទូ និង​លោក​ស្រី គ្រីស្ទីន ម៉ារីម៉ាហ្គីរីត វ៉ាទែរ មុខ​របរ​ជា​មេ​ផ្ទះ ហើយ​លោក​មាន​បង​ប្អូន​បង្កើត​ចំនួន ៤​នាក់ (ស្រី​ម្នាក់) លោក​ជា​កូន​ច្បង​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ។ 

លោក អូលីវីយ៉េ ធ្លាប់​បាន​ទៅ​បម្រើ​ការងារ​ជា​អ្នក​ស្ម័គ្រចិត្ត​នៅ​ប្រទេស ជប៉ុន នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៩៤។

លោកបាន​ទទួល​អគ្គសញ្ញា​តែងតាំង​ជា​បូជាចារ្យ នៅថ្ងៃទី២៨​ ខែ​មិថុនា​ ឆ្នាំ​១៩៩៨ ​ក្នុង​គ្រួសារ​សាសនៈទូត​ក្រៅ​ប្រទេសនាទី​ក្រុង​ប៉ារីស។ 

លោក​បាន​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ​ឆ្នាំ​១៩៩៨ គឺប៉ុន្មាន​ខែ​ក្រោយ​បន្ទាប់​ពី​លោក​បាន​ទទួល​អគ្គ​សញ្ញា​តែង​តាំង​ជា​បូជាចារ្យ។ ការ​ឈាន​ជើង​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​របស់​លោក​ឪពុក អូលីវីយ៉េ ។

នៅថ្ងៃទី២៤​ ខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ​២០០៩​ លោក​ទទួល​បាន​ការ​ជ្រើសតាំង​ជា​អភិបាល​ឧបត្ថម្ភកៈ និង​ទទួល​អគ្គសញ្ញា​តែងតាំង​ជា​អភិបាល នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១០។ លោក​ទទួល​មុខ​ងារ​ពេញ​សិទ្ធិ​ជាអភិបាល​ព្រះសហមន៍​ភូមិភាគ​ភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី០១​ ខែ​តុលា​ ឆ្នាំ​២០១០ បន្ត​ពី​លោក អេមីល ដេតម្យ។ លោក​អភិបាល អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ ត្រូវ​បាន​ព្រះករុណា​ព្រះបាទ​សម្តេច​ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា សព្វ​ព្រះរាជ្យ​ហឫទ័យ ប្រោស​ប្រទានសញ្ជាតិខ្មែរជូន​លោក​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១០។

ដើម្បីការពារពី ជំងឺកូវីដ-១៩ លោកអភិបាល អូលីវីយ៉េ បានធ្វើការណែនាំដល់ កម្មវិធីសុខភាពព្រះសហគមន៍ ដើម្បីបង្កើតនូវវប្បធម៌ នៃការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការថែទាំដល់អ្នកជំងឺ ដោយចេះ​អង្គុយលេងជាមួយអ្នកជំងឺ ស្តាប់ បង្កើតទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួន យល់ចិត្តគ្នា ដោយមានចិត្តអាណិតមេត្តា​ និងយល់អំពីការឈឺចាប់របស់គេ។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកអប់រំ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បូជាចារ្យ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការតូលិកសាសនិក
ព្រះធាតុហ្លួង

**ព្រះធាតុហ្លួង** គឺជាការគ្របដណ្តប់ដ៏ធំនៃមាស ព្រះពុទ្ធសាសនា ចេតិយ នៅកណ្តាលក្រុងនៃ ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ , ប្រទេសឡាវ ។  ចាប់តាំងពីការបង្កើតដំបូងបានស្នើឱ្យមាននៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ៣ នៃគ.សចេតិយបានឆ្លងកាត់ការស្ថាបនាឡើងវិញជាច្រើននាពេលថ្មីៗនេះដូចជាទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៣០ ដោយសារការឈ្លានពានរបស់បរទេសនៅតំបន់នោះ។ ជាទូទៅវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបូជនីយដ្ឋានជាតិដ៏សំខាន់បំផុតនៅក្នុងប្រទេសឡាវនិងជានិមិត្តសញ្ញាជាតិ។ 

## ប្រវត្តិសាស្រ្ត 
**ព្រះធាតុហ្លួង** និងស្ថានភាពរបស់វានៅវៀងចន្ទន៍ 

អ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា មកពី ចក្រភព ម៉ូរីយ៉ា ត្រូវបានគេជឿថាត្រូវបានបញ្ជូនដោយអធិរាជ អាសូកា រួមទាំង បូរីចាន់ ឬ ប្រាយ៉ាចន្ថាបូរីប៉ាស៊ីសាក់ និងព្រះសង្ឃ ៥ អង្គដែលបាននាំយកព្រះសារីរិកធាតុ (ដែលគេជឿថាជា ឆ្អឹងទ្រូង ) របស់ ព្រះពុទ្ធ មកកាន់ចេតិយនៅសតវត្សរ៍ទី ៣ មុនគ.ស  វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញនៅសតវត្សរ៍ទី ១៣ ដោយ ជនជាតិខ្មែរជាប្រាសាទដែលបានបាក់បែក។

នៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី 16 ស្ដេច សត្ថាធិរត្ន័ បានផ្លាស់ប្តូររាជធានីពី ហ្លួងព្រះបាង ទៅ ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ព្រះអង្គបានបញ្ជាគេឱ្យការសាងសង់ចេតិយនោះនៅ ១៥៦៦  វាត្រូវបានគេកសាងឡើងវិញប្រមាណ ៤m ពីកណ្តាលនៃទីក្រុងវៀងចន្ទន៍នេះនៅចុងបញ្ចប់នៃការសាងសង់ ព្រះធាតុហ្លួង ហើយព្រះអង្គបានដាក់ឈ្មោះថា  **ថាហ្វាថាហ្លួង**  មូលដ្ឋានមានប្រវែង ៦៩ ម៉ែត្រនីមួយៗនិងមានកំពស់ ៤៥ ម៉ែត្រហើយត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយស្តូបតូចចំនួន ៣០ ។ 

ក្នុង ១៦៤១ ពួកហូឡង់របស់ក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌាខាងកើត ពួកហូឡង់  បានមកទស្សនាទីក្រុងវៀងច័ន្ទនិងត្រូវបានទទួលដោយព្រះមហាក្សត្រសុរិយវង្សា នៅឯព្រះវិហារជាកន្លែងដែលគាត់ត្រូវបានគេផ្តល់ដំណឹងថាបានទទួលធ្វើពិធីនៅក្នុងពិធីមួយ។ គាត់បានសរសេរថាគាត់មានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះ“ សាជីជ្រុងដ៏ធំសម្បើមហើយផ្នែកខាងលើត្រូវបានគ្របដោយស្លឹកមាសដែលមានទម្ងន់ប្រហែលមួយពាន់ផោន” ។  ទោះយ៉ាងណាចេតិយនេះត្រូវបានលួចម្តងហើយម្តងទៀតដោយជនជាតិ ភូមា សៀមនិង ចិន។ 

ព្រះធាតុហ្លួងត្រូវបានបំផ្លាញដោយ ការលុកលុយរបស់ សៀម នៅឆ្នាំ ១៨២៨ ដែលធ្វើឱ្យវាខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនិងបោះបង់ចោល។ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩០០ ដែលជនជាតិបារាំងបានស្តារការរចនាដើមឡើងវិញដោយផ្អែកលើគំនូរលំអិតពីឆ្នាំ ១៨៦៧ ដោយស្ថាបត្យករនិងអ្នករុករកជនជាតិបារាំងឈ្មោះ Louis Delaporte ។  ទោះយ៉ាងណាការប៉ុនប៉ងដំបូងដើម្បីស្តារវាឡើងវិញគឺមិនជោគជ័យទេហើយវាត្រូវរៀបចំឡើងវិញហើយបន្ទាប់មកត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៣០ ។  កំឡុង សង្គ្រាមបារាំង-ថៃ ព្រះធាតុហ្លួងបានរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងកំឡុងពេលវាយឆ្មក់តាមអាកាសរបស់ថៃ។ ចុងបញ្ចប់ សង្រ្គាមលោកលើកទី ២ ព្រះធាតុហ្លួងត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញ ។
ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប

{{Expand language
|langcode=en
|otherarticle={}
|date={}
|fa={}
|topic=
|nodoc={}
|no interwiki={}
}} 

**ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប** ឬអាចសរសេរកាត់ថា **ផសស** (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ *gross domestic product*, GDP) គឺជារង្វាស់រូបិយវត្ថុឬទ្រព្យសម្បត្តិនៃទំនិញនិងសេវាកម្មទាំងអស់ក្នុងតម្លៃទីផ្សារដែលផលិតឡើងនៅអំឡុងពេលជាក់លាក់ណាមួយ។ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (មធ្យម) សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗគឺមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពខុសគ្នានៃជីវភាពមនុស្សនិងអត្រាអតិផរណារបស់ប្រទេសមួយឡើយ។ ដូច្នេះ ការប្រើប្រាស់ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់មនុស្សម្នាក់គិតជាយុគភាពនៃអំណាចទិញ (យអទ) ជាមូលដ្ឋានអាចមានប្រយោជន៍ជាងនៅពេលយើងប្រៀបធៀបកម្រិតជីវភាពរវាងប្រជាជាតិនានាខណៈដែលផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗគឺមានប្រយោជន៍នៅពេលធ្វើការប្រៀបធៀបសេដ្ឋកិច្ចជាតិនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ផសស សរុបក៏អាចបំបែកទៅជាភាគទុននៃឧស្សាហកម្មឬវិស័យនីមួយៗនៃសេដ្ឋកិច្ច។ សមាមាត្រនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបទៅនឹងប្រជាជនសរុបក្នុងតំបន់ត្រូវបានគេហៅថា ផសស សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗ ឬអាចហៅសាមញ្ញថាបទដ្ឋាននៃការរស់នៅ។

និយមន័យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបត្រូវបានកំណត់ដោយអង្គការសេដ្ឋកិច្ចជាតិនិងអន្តរជាតិផ្សេងៗគ្នា។ ឧទាហរណ៍៖ អង្គការដើម្បីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនិងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចបានកំណត់និយមន័យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបថាជា "វិធានការណ៍ផលិតកម្មសរុបស្មើនឹងផលបូកនៃតម្លៃសរុបដែលបានមកពីគេហដ្ឋានរបស់បុគ្គលឬអង្គស្ថាប័នណាមួយដែលចូលរួមចំណែកក្នុងផលិតកម្មនិងសេវាកម្ម (បូកពន្ធនិងដកប្រាក់ឧបត្ថម្ភធន លើផលិតផលដែលមិនរាប់បញ្ចូលក្នុងតម្លៃនៃផលិតផលសម្រេច)"។ សម្រាប់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) គេបានចែងថា "ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបគឺជាការវាស់តម្លៃរូបិយវត្ថុនៃទំនិញនិងសេវាកម្មសម្រេចដែលត្រូវបានទិញដោយអ្នកប្រើប្រាស់ចុងក្រោយនិងផលិតនៅក្នុងប្រទេសមួយក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ"។

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណនីជាតិ
ភ្លេងជាតិចិន

**ចលនាទ័ពស្ម័គ្រចិត្ត** ឬ **ចម្រៀងដើរក្បួនយោធាក្លាហាននិងស្ម័គ្រ** ( *Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ*) គឺជាភ្លេងជាតិរបស់ប្រទេសចិន មិនដូចបទចំរៀងភ្លេងជាតិចិនមុន ត្រូវបានសរសេរទាំងស្រុងនៅក្នុងវចនានុក្រមដើម ជាជាងភាសាចិនបុរាណ

ផ្សំឡើងក្នុងកំឡុងពេលដែលជប៉ុនឈ្លានពានចិន ទំនុកច្រៀងត្រូវបានសរសេរជាកំណាព្យយ៉ាងអស្ចារ្យដោយកវីនិងអ្នកនិពន្ធរឿង ធានហាន់ (Tian han) នៅឆ្នាំ 1934) និងកំណត់ទៅតន្ត្រីដោយ នៀអឺរ (Nie er) ពីខេត្តយូណាន នៅឆ្នាំក្រោយសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តនេះគឺ *Children of Troubled Times* ត្រូវបានអនុម័តជាបទចំរៀងបណ្តោះអាសន្នរបស់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននៅឆ្នាំ 1949 ជំនួសឱ្យ "Three Principles of the People" របស់សាធារណរដ្ឋចិន និងកុម្មុយនិស្ត "Internationale" ពេលលោកធានហាន់បានចាប់ដាក់គុកក្នុងកំឡុងពេលបដិវត្តវប្បធម៌នៅទសវត្សឆ្នាំ 1960 បទចម្រៀងនេះត្រូវបានជំនួសដោយខ្លីនិងក្រៅផ្លូវការដោយ "ខាងកើតគឺក្រហម (The East Is Red)" ស្តារឡើងវិញប៉ុន្តែលេងដោយគ្មានពាក្យ បន្ទាប់មកលេងជាមួយពាក្យដែលបានកែប្រែ បានស្ដារទៅកំណែដើមរបស់វា បទចម្រៀងភ្លេងជាតិនេះត្រូវបានលើកជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ 1982 បានអនុម័តដោយហុងកុងនិងម៉ាកាវនៅពេលផ្ទេរទៅប្រទេសចិនក្នុងឆ្នាំ 1997 និង 1999 រៀងៗខ្លួន និងបញ្ចូលក្នុងមាត្រា 136 នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញចិនក្នុងឆ្នាំ 2004

## ទំនុកច្រៀង 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្លេងជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្លេងជាតិរបស់ប្រទេសនៅទ្វីបអាស៊ី
ភ្លេងជាតិសាធារណរដ្ឋចិន

**ភ្លេងជាតិសាធារណរដ្ឋចិន** (ចិនសាមញ្ញ: 中华民国国歌, ចិនពេញ: 中華民國國歌, ភីនអ៊ីន: *Zhōnghuá Míngúo gúogē*, ចុងហួមីនគួគួគើ) ជាបទចម្រៀងភ្លេងជាតិរបស់សាធារណរដ្ឋចិនដែលមានទីតាំងនៅលើកោះតៃវ៉ាន់សព្វថ្ងៃនេះ ចម្រៀងភ្លេងជាតិនេះជារឿយៗវាត្រូវបានសំដៅក្រៅផ្លូវការថាជា "សានមីនជូអ៊ី" (ចិនសាមញ្ញ: 三民主义, ចិនពេញ: 三民主義, ភីនអ៊ីន: *Sān Mín Zhǔyì*) ជាឈ្មោះរបស់ចម្បងគោលលទ្ធិគោលការណ៍បីដែលលេចឡើងក្នុងកថាខណ្ឌទីមួយនៃបទចម្រៀង ប៉ុន្តែឈ្មោះនេះមិនត្រូវបានគេស្គាល់ជាផ្លូវការតាមវិធីណាក៏ដោយ

## ទំនុកច្រៀង 
ទំនុកច្រៀង: ស៊ុនយ៉ាតសេន (ឆ្នាំ 1924) 

បទភ្លេង: ឆេងម៉ាវយុន (ឆ្នាំ 1928) 

ប្រើក្នុងឆ្នាំ: 1940

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្លេងជាតិ
ភ្លេងជាតិកូរ៉េខាងជើង

**ចម្រៀងស្នេហាជាតិ** (, អក្សររ៉ូមាំង: Aegukka) គឺជាភ្លេងជាតិរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង និពន្ធនៅឆ្នាំ 1945 ជាចម្រៀងស្នេហាជាតិអបអរសាទរឯករាជ្យពីការកាន់កាប់របស់ជប៉ុននិងត្រូវបានអនុម័តជាភ្លេងជាតិនៅឆ្នាំ 1947

## ទំនុកច្រៀង 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្លេងជាតិ
សម្តេចព្រះរាជិនីនាថអេលីហ្សាប៊ែតទី ២ នៃសហរាជាណាចក្រ

**សម្តេចព្រះរាជិនីនាថអេលីហ្សាប៊ែតទី ២ នៃសហរាជាណាចក្រ** (ភាសាអង់គ្លេស៖ Elizabeth II, ២១ មេសា ១៩២៦ – ៨ កញ្ញា ២០២២) ជាព្រះមហាក្សត្រិយានីនៃសហរាជាណាចក្រពីថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៥២ រហូតដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។ រជ្ជកាលរយៈពេល ៧០ ឆ្នាំ និង ២១៤ ថ្ងៃរបស់ទ្រង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជារជ្ជកាលដ៏វែងជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសអង់គ្លេស និងយូរបំផុតទីពីរនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររាជានិយមពិភពលោក។ នៅក្នុងថ្ងៃចូលទិវង្គត សម្តេចអេលីហ្សាប៊ែតគឺជាព្រះមហាក្សត្រិយានីនៃសហធនរដ្ឋចំនួន ១៤ ផ្សេងទៀតបន្ថែមពីលើសហរាជាណាចក្រ។

អេលីហ្សាប៊ែតទ្រង់ព្រះរាជប្រសូតនៅមេយ៍ហ្វ៊ែរ រាជធានីឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស ហើយត្រូវជាបុត្រដំបូងរបស់សម្តេចចៅពញានៃយ៉ក (ដែលក្រោយមកឡើងសោយរាជ្យមាននាមថា ចចទី៦ និងមហាក្សត្រីអេលីហ្សាប៊ែត)។ ព្រះរាជបិតា​របស់​ព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យបន្តពីបងប្រុសរបស់ទ្រង់ព្រះនាមអេដវើដទី៨ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦ ហើយចាប់ពីពេលនោះមកព្រះអង្គក៏បានជាក្លាយអ្នកស្នងរាជសម្បត្តិបន្តពីព្រះបិតាទ្រង់។ ទ្រង់ត្រូវបានទទួលការអប់រំឯកជននៅក្នុងព្រះរាជដំណាក់ និងបានចាប់ផ្តើមបំពេញភារកិច្ចរដ្ឋក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ នៅឆ្នាំ១៩៤៧ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វីលីព អតីតព្រះអង្គម្ចាស់នៃប្រទេសក្រិក និងដាណឺម៉ាក ហើយទ្រង់ទាំងពីរប្រសូតបានបុត្រចំនួនបួនអង្គ៖ ព្រះអង្គម្ចាស់ឆាលស៍ អង្គម្ចាស់នៃវេលស៍, ព្រះនាងអែន ព្រះរាជកុមារី, ព្រះអង្គម្ចាស់អេនឌ្រូ សម្តេចចៅពញានៃយ៉ក និង ព្រះអង្គម្ចាស់អេដវើដ អឺលនៃវ៉េសសេក្ស។

ពេលព្រះរាជបិតារបស់ព្រះអង្គបានចូលព្រះទិវង្គតនៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៥២ អង្គម្ចាស់អេលីហ្សាប៊ែត (កាលនុះជន្មាយុ ២៥ ព្រះវស្សា) ក៏បានក្លាយជាប្រមុខនៃចក្រភព និងសម្តេចព្រះរាជិនីនាថនៃសហធនរដ្ឋឯករាជ្យចំនួន ៧ រួមមាន៖ សហរាជាណាចក្រ កាណាដា នូវែលសេឡង់ អា​ហ្វ្រិកខាងត្បូង ប៉ាគីស្ថាន និងស៊ីឡង់។ អេលីហ្សាប៊ែតបានសោយរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រិយានីក្នុងរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយទ្រង់បានជួប និងឆ្លងកាត់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ៗជាច្រើនដូចជា៖ វិបត្តិនៅអៀរឡង់ខាងជើង ការដកអាណានិគមកិច្ចពីទ្វីបអាហ្វ្រិក ពិធីទទួលសហរាជាណាចក្រជាសមាជិកនៃសហគមន៍អឺរ៉ុប និងការដកខ្លួនរបស់អង់គ្លេសចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ល។ ចំនួនដែនដីដែលស្ថិតនៅក្រោមរជ្ជកាលព្រះអង្គតែងតែមានការប្រែប្រួលព្រោះដែនដីទាំងអស់នោះមានខ្លះបានទទួលឯករាជ្យ និងខ្លះបានប្តូរមកកាន់របបសាធារណរដ្ឋ។ ដំណើរទស្សនកិច្ច និងកិច្ចប្រជុំសំខាន់ៗនៅក្រៅប្រទេសរបស់ព្រះអង្គមានដូចជា ដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសចិននៅឆ្នាំ១៩៨៦ រុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ សាធារណរដ្ឋអៀរឡង់ក្នុងឆ្នាំ២០១១ និងជំនួបជាមួយសម្ដេចប៉ាបប្រាំអង្គ។

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ផ្សេងៗនៅក្នុងដំណើរជីវិតទ្រង់រួមមាន៖ ពិធីរាជាភិសេកនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣ និងការប្រារព្ធខួបប្រាក់ មាស និងពេជ្រ និងប្លាទីន (ជូប៊ីលីស) នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ ២០០២ ២០១២ និងឆ្នាំ២០២២ រៀងៗគ្នា។ នៅឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីរួមរស់ជាមួយគ្នាបាន ៧៣ ឆ្នាំ ព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វីលីពដែលជាព្រះរាជស្វាមីរបស់ទ្រង់បានចូលទិវង្គតក្នុងព្រះជន្មាយុ ៩៩ វស្សា។

សម្តេចព្រះរាជិនីអេលីហ្សាប៊ែតគឺជាព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេសដែលមានព្រះជន្មាយុយូរជាងគេ ប្រមុខរដ្ឋស្ត្រីដែលកាន់តំណែងបានយូរបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក ព្រះមហាក្សត្រដែលមានព្រះជន្មចាស់ជាងគេនៅលើពិភពលោក ព្រះមហាក្សត្របច្ចុប្បន្នដែលសោយរាជ្យយូរជាងគេ និង ប្រមុខរដ្ឋបច្ចុប្បន្នដែលចំណាស់ជាងគេនិងមានអាយុកាលវែងជាងគេ។ ព្រះរាជិនីអេលីហ្សាប៊ែតធ្លាប់បានប្រឈមមុខ និងរិះគន់ដោយអ្នកសាធារណរដ្ឋនិយម និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួន ជាពិសេសបន្ទាប់ពីការបែកបាក់អាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ព្រះរាជឱរសនិងព្រះរាជធីតារបស់ព្រះអង្គ តែទោះយ៉ាងណាក្តី ការគាំទ្ររបបរាជានិយមនៅចក្រភពអង់គ្លេសនៅមានកម្រិតខ្ពស់ជានិច្ច ក៏ដូចជាប្រជាប្រិយភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ទ្រង់។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
កិន្នរ

**កិន្នរ** និង​**កិន្នរី** គឺ​ជា​សត្វ​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ហិមពាន្ត ដែល​មាន​រាង​កាយ​ផ្នែក​ខាង​លើ​ជា​មនុស្ស ខាង​ក្រោម​ជា​សត្វ​។ មាន​ស្លាប អាច​ហោះ​ហើរ​បាន​។ នៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​ បាន​ផ្ដល់​និយម​ន័យ​ថា ​*«​ឈ្មោះ​បក្សី​មួយ​ប្រភេទ ថា​មាន​រូប​ដូច​មនុស្ស មាន​ស្លាប​ហើរ​បាន​ មាន​និយាយ​តែ​ក្នុង​រឿង​បុរាណ​។»*
[កណ្តាល|រូបភាពតូច|រូបសំណាកកិន្នរីក្នុងឥរិយាបថសំពះនៅ[វត្តបទុមវតី ​រាជធានីភ្នំពេញ ។]]

## និយមន័យ 
ពាក្យ «​កិន្នរ​» នេះ​សំដៅ​លើ​ពពួក​សត្វ​កិន្នរ​ទាំង​ឡាយ មាន​ទាំង​ញី មាន​ទាំង​ឈ្មោល និង​សំដៅ​កិន្នរ​ឈ្មោល​ផង​ដែរ ចំណែក​ឯ​​ពាក្យ «​កិន្នរី​» សំដៅ​លើ​កិន្នរ​ដែល​ជា​ភេទ​ញី​ តែ​មួយ​មុខ​ប៉ុណ្ណោះ​។

## និទាន​ជាតក 
តាម​តំណាល​និទាន​​ថា កិន្នរ និង​កិន្នរី នេះ​អាស្រ័យ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ហិមពាន្ត ជើង​ភ្នំ​​កៃលាស ហើយ​ដែល​ជា​សត្វ​មួយ​ប្រភេទ​មាន​ប្រាកដ​នៅ​ក្នុង​សិល្បៈ​បុរាណ​ខ្មែរ ក៏​ដូច​ជា​​នៅ​ក្នុង​អក្សរ​សិល្ប៍​​ខ្មែរ ក៏​មាន​និយាយ​ដល់​ប្រភេទ​សត្វ​នេះដែរ​ ដូច​ជា​​រឿង​ព្រះសុធន​ នាង​កែវ​​មនោរាហ៍​ ជា​ដើម​។ល។

នៅ​ក្នុង​ជាតក​វិញ នៅ​មាន​និយាយ​អំពី​រឿង​កិន្នរ​នេះ​ដែរ​។

## ឈុត​របាំ 
ឈុត​កិន្នរ ជា​សម្លៀកបំពាក់​របាំ​បុរាណ​ខ្មែរ ក្នុង​សម័យ​រជ្ជកាល​ព្រះរាជា​ស៊ីសុវត្ថិ​ច្នៃ​ឡើង​ពី​គ្រឿង​សម្ភារ​ឧបភោគ ។
ដែល​ត្រូវ​បាន​ចំណាយ​ពេល​ឌីហ្សាញ ។

## តន្ត្រី 
នៅ​ក្នុង​ជីវភាព​រស់​នៅ​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ គេ​តែង​ប្រដូច នារី​ក្រមុំ​ស្អាត ទៅ​នឹង​កិន្នរី ផង​ដែរ​៕ ឧទាហរណ៍ បទ កិន្នរ ភ្លេងការប្រពៃណី ភ្លេងខ្មែរ ឬថ្មីៗនេះបទចម្រៀង «​កិន្នរ​» ជាមួយតារាចំរៀង នៅឆ្នាំ ២០២១ ផលិត​ដោយ ក្លាបយ៉ាហ៊ែន ផង ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំនឿប្រជាប្រិយ
ឥស្សរសូត្រ

### ឥស្សរសូត្រ​ ទី ៧ 
(២១៣) (ទេវតា) អ្វី​ជាធំក្នុងលោក អ្វី​ឧត្តមជាងទ្រព្យទាំងឡាយក្នុងលោក អ្វី​ដូចជាច្រែះចាប់សស្ត្រាក្នុងលោក អ្វីជាសេចក្តីអន្តរាយក្នុងលោក អ្នកផង​តែងឃាត់ខាំងទុកនូវជនដូចម្តេច កាលដែលនាំយកទ្រព្យទៅ មួយទៀត អ្នក​ផងតែងពេញចិត្ត​ចំពោះជនដូចម្តេច កាលនាំយកទ្រព្យទៅ ពួកជនជាបណ្ឌិត​តែងត្រេកអរ​ចំពោះជនដូចម្តេចដែលមករឿយៗ ។

(២១៤) (ព្រះពុទ្ធ) អំណាចជាធំក្នុងលោក ស្ត្រី​ឧត្តមជាងទ្រព្យទាំងឡាយក្នុងលោក​ សេចក្តីក្រោធ​ដូចជាច្រែះចាប់សស្ត្រាក្នុងលោក ពួកចោរជាសេចក្តីអន្តរាយក្នុងលោក​ អ្នកផងតែងឃាត់ខាំងទុក​នូវចោរកាលដែលនាំយកទ្រព្យទៅ អ្នកផងតែងពេញចិត្ត​ចំពោះសមណៈកាលនាំយកទ្រព្យទៅ ពួកជនជាបណ្ឌិត​តែងត្រេកអរចំពោះសមណៈ 

ដែលមករឿយៗ ។

### ឯកសារយោង 
សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃ​បិដកលេខ២៩ ទំព័រ ១១៤

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๕  พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๗ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค อิสสรสูตรที่ ๗

Issara Sutta: Sovereignty ​ (SN 1.77 [SN i 43 ])
នជីរតិសូត្រ

### នជីរតិសូត្រ​ទី ៦ 
[២១១] ទេវតាទូលថា អ្វី​រមែង​ចាស់ជរា អ្វី​រមែង​មិនចាស់ជរា អ្វី​ហៅថាផ្លូវខុស អ្វី​ជាសេចក្តី​អន្តរាយនៃ​ធម៌​ទាំង​ឡាយ អ្វី​អស់ទៅតាមយប់និងថ្ងៃ អ្វី​ជាមន្ទិល​នៃ​ព្រហ្មចរិយៈ អ្វី​ជាធម្មជាតសម្រាប់លាងជម្រះ មិនចាំបាច់មានទឹក ចិត្តរមែង​មិនឋិត​នៅក្នុងច្រក​ទាំងឡាយណា ច្រកទាំងនោះ តើមានប៉ុន្មានក្នុងលោក យើងខ្ញុំព្រះអង្គ​នាំគ្នា​មក​គាល់​ព្រះមានព្រះភាគ ធ្វើម្តេចហ្ន៎ នឹងដឹងនូវសេចក្តីនោះបាន ។

[២១២] ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា រូបរបស់សត្វទាំងឡាយរមែង​ចាស់​ជរា នាម​និងគោត្រ​រមែង​មិនចាស់ជរាឡើយ រាគៈ​ហៅថាផ្លូវខុស លោភៈ​ជាសេចក្តី​អន្តរាយ​នៃ​ធម៌​ទាំង​ឡាយ វ័យ​អស់ទៅតាមយប់​និងថ្ងៃ ស្ត្រី​ជាមន្ទិល​របស់​ព្រហ្មចរិយៈ ប្រជាជន​ទាំងនេះ​រមែង​ជាប់​ចំពាក់​នៅ​នឹងស្ត្រីទាំងនោះ តបធម៌​ឬព្រហ្មចរិយធម៌​ជាធម្មជាត​សម្រាប់​លាង​ជម្រះ​នូវ​មន្ទិល​នោះ មិនចាំបាច់មានទឹកឡើយ ចិត្តរមែង​មិនឋិត​នៅ​ក្នុងច្រក​​ទាំង​ឡាយ​ណា ច្រកទាំងនោះ​មាន ៦ យ៉ាង​ក្នុងលោក គឺ​​សេចក្តីខ្ជិលច្រអូស, សេចក្តី​ធ្វេស​ប្រហែស, សេចក្តី​មិនព្យាយាម, ការ​មិនសង្រួម, ការលក់ និង​សេចក្តីខ្ជិល ជនគប្បីវៀរបង់​នូវ​ច្រក​ទាំងនោះ ដោយ​ប្រការ​​ទាំងពួងចុះ។

### ឯកសារយោង 
ព្រះត្រៃបិដក សុត្តន្តបិដក​​លេខ​២៩ ទំព័រ​ទី ១១២ (នជីរតិសូត្រ)

Najīrati: Does Not Decay  (SN 1.76 [SN i 43 SN i 96])

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๕  พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๗ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค นชีรติสูตรที่ ๖
លេអាម៉ីហ្គុល្ដ

លេអាម៉ីហ្គុល្ដ (អង់គ្លេស៖ Leah Mei Gold ថ្ងៃទី ២៣ ខែកុម្ភះឆ្នាំ ២០០៧) គឺជាតារាសម្តែងជនជាតិអាមេរិកអ្នកសំដែងសំលេងនិងយូធូប៊ឺរ។

គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់ដោយសារតួនាទីរបស់គាត់ជាស៊ីដចាន់នៅក្នុងរឿង "Loudhouse" និង "Casagrandes" និងមានប៉ុស្តិ៍ YouTube មួយឈ្មោះថា "Leah & San San" ។

## ជីវិត 
### ជីវិតដំបូង 
កើតនៅមីលហ្វដរដ្ឋញូវហាំបៀសហរដ្ឋអាមេរិកជាកូនរបស់parentsពុកម្តាយជនជាតិអាមេរិក។ ពីរបីឆ្នាំក្រោយមកនាងបានផ្លាស់ទៅទីក្រុង Los Angeles រដ្ឋ California ។