អក្សរតៃណយ

អក្សរ **តៃណយ** (សរសេរថា *Thai Noi* ) ឬ អក្សរ **ឡាវ ពុហាន**គឺជា អក្សរព្រាហ្មិ ដែលប្រើជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅ ប្រទេសលាវ និង អ៊ីសាន  តាំងពីប្រហែលឆ្នាំ 1500 នៃគ.ស.។  អក្សរលាវ សហសម័យគឺជាកូនចៅផ្ទាល់ ហើយបានរក្សាទម្រង់អក្សរជាមូលដ្ឋាន។ 

## ឈ្មោះ 
អក្សរ​តៃ​ណយ ( Northeastern Thai :   , cf ។    BGN/PCGN *Akson Tai Noy*) ត្រូវបានគេហៅផងដែរ*ថា តូឡាវ* ( Northeastern Thai:   ។      ) ដែលក្នុងសម័យ ឥសាន និងឡាវ នឹងក្លាយជា តូ*ឡាវ* ( Northeastern Thai    និង    រៀងៗខ្លួន។ អក្សរ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ជា​ភាសា​ឡាវ​ថា *Lao ពុហាន* (     ) ដែលមានន័យថា  ឡាវបុរាណ ' ។  នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​លាវ អក្សរ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​សំដៅ​ទៅ​ក្នុង​ការ​សិក្សា​ថា​ជា​អក្សរ*​ Akson Lao Deum* (  , cf ។ Northeastern Thai  RTGS *Akson Lao Doem*,    )។ 

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
អក្សរតៃណយ/លាវ និងអក្សរថៃ កើតចេញពីអក្សរតៃដូនតាទូទៅ ដែលបច្ចុប្បន្នជាអក្សរថៃខាងជើង ដែលជាការសម្របតាម អក្សរខ្មែរ បង្គត់ដោយឥទ្ធិពលនៃ អក្សរមន ដែលសុទ្ធសឹងជាកូនចៅនៃ អក្សរបល្លវនៃភាគខាងត្បូងប្រទេសឥណ្ឌា។  ឯកសារជាច្រើនត្រូវបានរឹបអូស និងដុតបំផ្លាញ អក្សរសិល្ប៍សាសនាត្រូវបានជំនួសដោយកំណែច្បាប់ថៃ និងសាលារៀនដែលមានតែភាសានិយាយ និងសរសេរជាភាសាថៃប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងតំបន់។ ជាលទ្ធផល មានតែមនុស្សមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ ដូចជាអ្នកជំនាញខាងសិក្សា ព្រះសង្ឃដែលថែទាំបណ្ណាល័យព្រះវិហារ និងមនុស្សចាស់មួយចំនួនក្នុងវ័យជឿនលឿន ដែលស្គាល់ និងអាចអានឯកសារដែលសរសេរជាអក្សរតៃណយ។ ប្រការនេះបាននាំឱ្យភាសាឥសានជាភាសានិយាយជាចម្បង ហើយនៅពេលដែលគេសរសេរ បើនិយាយទាំងអស់ វាត្រូវបានសរសេរជាអក្សរថៃ និងអនុសញ្ញាអក្ខរាវិរុទ្ធ ដែលឃ្លាតឆ្ងាយពីដើមកំណើតឡាវ។   ក្នុងឆ្នាំ 2012 សាកលវិទ្យាល័យខនកែនបានបង្កើត *កម្មវិធីថែរក្សា និងរស់ឡើងវិញវប្បធម៌ឥសាន* រយៈពេល 4 ឆ្នាំ (ICMRP) ដែលនិយាយអំពីការអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីសិក្សាភាសាឥសាន្តដើម្បីធ្វើអោយភាសាមានភាពរស់រវើកឡើងវិញ។ អក្សរ តៃណយ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រព័ន្ធសរសេរសម្រាប់គម្រោងនេះ ដោយសារការប្រើប្រាស់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់សំណេរខាងលោកីយ៍ ក៏ដូចជាសម្រាប់ការប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅ ឥសាន មុនពេលដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអប់រំថៃ។  លទ្ធផលសំខាន់ៗនៃកម្មវិធីគឺកម្មវិធីសិក្សាភាសាឥសានដំបូងគេដែលត្រូវបានអនុម័តជាផ្លូវការសម្រាប់សិស្សបឋមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សា ស្លាកសញ្ញាផ្លូវភាសាថៃ-អ៊ីសាន-អង់គ្លេសដំបូងគេក្នុងក្រុង (មានអក្សរតៃណយ) នៅ ភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ សៀវភៅតាមដានរបស់កុមារសម្រាប់រៀនអក្សរតៃណយ។ អក្សរ តៃណយ ស្ដង់ដារដែលបង្ហាញនៅក្នុងផ្ទាំងរូបភាពអក្ខរក្រម កាតពន្លឺសម្រាប់បង្រៀនភាសា តៃណយ និងវចនានុក្រមថៃ-អ៊ីសាន-អង់គ្លេស ពហុភាសា 16,000 ពាក្យដែលប្រើអក្សរ តៃណយ។ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| 'សារៈមន្ទីរស្រីឧប៊ុនរតនារាម' សរសេរជាភាសាអង់គ្លេស និងភាសាឥសាន ជាអក្សរតៃណយ។ នេះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​បកប្រែ​ជា Northeastern Thai  ជាអក្សរថៃ ដូចគ្នាបេះបិទនឹងភាសាថៃ និង   នៅឡាវសហសម័យ។

## ច​រិ​ក​លក្ខណៈ 
ព្យញ្ជនៈ តៃណយ ត្រូវបានសរសេរផ្ដេកពីឆ្វេងទៅស្តាំ ចំណែកស្រៈវិញគឺសរសេរពីមុខ លើ ខាងក្រោម និងក្រោយអក្សរ អាស្រ័យលើស្រៈ។ ស្គ្រីបមិនមានអក្សរធំ ឬអក្សរតូចទេ។ មិនមានចន្លោះរវាងពាក្យទេ។ ប្រយោគត្រូវបានបញ្ចប់ដោយដកឃ្លា។

អក្សរ​តៃ​ណយ​មាន​លេខ​រៀង​ខ្លួន​ដែល​ស្រដៀង​នឹង​លេខ​ដែល​មាន​ក្នុង​អក្សរ​ឡាវ។

### ព្យញ្ជនៈ 
អក្សរ តៃណយមានព្យញ្ជនៈដំបូងចំនួន 27 ។

500x500ភីកសែល

### ចង្កោមព្យញ្ជនៈ 
ព្យញ្ជនៈចង្កោម គឺជាព្យញ្ជនៈដំបូងដែលមានព្យញ្ជនៈពីរ បញ្ចូលគ្នាជាអក្សរមួយ។ 

រូបភាពខាងក្រោមបង្ហាញពីឧទាហរណ៍មួយចំនួន៖

500x500ភីកសែល

### ព្យញ្ជនៈចុងក្រោយ 
អក្សរ តៃណយ មានអក្សរជាពិសេសសម្រាប់ព្យញ្ជនៈនៅក្នុងទីតាំងចុងក្រោយនៃពាក្យមួយ។ មានព្យញ្ជនៈចុងក្រោយចំនួន ១១ សរុបសម្រាប់សំឡេង ៨ ផ្សេងៗគ្នា។

500x500ភីកសែល

### ស្រៈ 
អក្សរ តៃណយ មានស្រៈចំនួន 29 ដែលបង្កើតឡើងដោយអក្សរសាស្ត្រជាច្រើន។

500x500ភីកសែល

## យូនីកូដ 
ការព្យាយាមអ៊ិនកូដ តៃណយ ជា យូនីកូដ ត្រូវបានធ្វើឡើង។ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរ