open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
សមុទ្ររាម

thumb|left|200px|រូបសំណាកនៅសមុទ្ររាម
**ឧទ្យានជាតិខេត្តព្រះសីហនុ** ស្តិតនៅរវាងកោះថ្មី និង ក្រុងព្រះសីហនុ មានចំងាយប្រហែល ១៨ គម ពីក្រុងព្រះសីហនុ។ ឧទ្យានជាតិនេះបានបើកនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៣ ដែលមានផ្ទៃដី ២១ ០០០ ហិកតា ដែលក្នុងនោះ ១៥​ ០០០ហិកតា ជាដីគោកតាមឆ្នេរសមុទ្រ និង ៦ ០០០ហិកតា ជាផ្ទៃទឹកសមុទ្រ។

ឧទ្យានជាតិនេះមាននូវ ឆ្នេរសមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាត និងមានផ្លូវអមតាមឆ្នេរសមុទ្រ ដើមកោងកាងព្រៃភ្នំ និង សត្វស្លាបជាច្រើនប្រភេទ និង ឆ្នេរស្រស់បំព្រង ដូចជាកោះតាគាវ និង កោះឬស្សី ព្រមទាំងមាន ផ្ទះសំរាប់ស្នាក់នៅ មានសេវាកម្ម ម្ហូបអាហារ និងទូកសំរាប់ ធ្វើដំណើរទៀតផង។

សមុទ្ររាមមានចំងាយប្រមាណ ៣០គឺឡូម៉ែត្រ ពី​ក្រុងព្រះសីហនុ និងមានសេវាកម្មជាច្រើន សំរាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាឆ្នេរខ្សាច់យ៉ាងស្រស់ស្អាត ដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន។  មានកន្លែងសំរាប់កំសាន្ត និងមានទូកសំរាប់ធ្វើដំណើរទៅទស្សនាតាមតំបន់កោះជាច្រើន ដូចជា កោះតាគាវ កោះឬស្សី កោះស្រមោច និងមានកោះជាច្រើនទៀត ដែលមានឆ្នេរខ្សាច់ស្អាត និងអាចមើលផ្កាថ្ម ព្រមទាំងមាន ទេសភាពគួរជាទីគយគន់។ តំបន់រាមជាកន្លែង សំរាប់បងប្អូនកងទ័ព រស់នៅ និង ជាកន្លែងការពារដែនដីទឹក របស់ប្រទេសជាតិ។ បច្ចុប្បន្នមានកងទ័ពជាច្រើន ដែលបានជួយការពារបូរណៈភាពទឹកដីនៅទីនោះ ជាពិសេសយុវជន ជំនាន់ក្រោយ ដែលជា ទំពាំងស្នងឬស្សី ជួយការពារទឹកដី ដើម្បីប្រទេសជាតិខ្មែរយើង។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ ​ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កោះ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទេសចរណ៍
ទីក្រុងមេឌេយីណ

**ទីក្រុងមេឌេយីណ** ជា ទីក្រុង ទីពីរ នៅ ប្រទេសកូឡុំប៊ី (ទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង) ។ ទីក្រុងមានឈ្មោះ​ នៅ ភាសាអេស្ប៉ាញ ដូច Medellín ។ ជាទីក្រុងសំខាង់ នៅសេដ្ឋកិច្ច របស់ប្រទេសកូឡុំបី ។ មេឌេយីណ ជាទីក្រុងធំនៃ ខេត្តអាណទីអូគៀ ។

ប្រជាពលរដ្ឋគឺ ២២៣០៧៩ (ឆ្នាំ២០០៥) និងជាទីក្រុងទី៩១ នៅពិភកលោក ។ ទីក្រុងនេះជា បជ្ឍមណ្ឌលនៃហិរញ្ញវត្ថុ​នៃឧស្សាហកម្ម និង នៃជំនួញ ។ ជាទីក្រុងសម្រាប់ ប្រជុំអន្ដរជាតិច្រើន ។

## សេចក្ដីបញ្ជាក់ 
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកូឡុំប៊ី
ប្រទេសអ៊ីស្លង់

right|thumb|200px|តំបន់ដែនទឹកកក(គំនូរពណ៌បៃតង)
**ប្រទេសអ៊ីស្លង់** (ភាសាអ៊ីស្លង់៖ Ísland, *អ៊ីស្ល័ន្ដ*) ជាប្រទេសមួយនៅទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលជាកោះមួយនៅភាគខាងលិចអឺរ៉ុប ហើយនៅខាងជើងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ។ ឈ្មោះប្រទេសនេះ មានន័យថា ដីទឹកកក ពីព្រោះ ជាប្រទេសដែលជិតតំបន់ប៉ូលខាងជើងជាងគេ ហើយមានផែនទឹកកកច្រើនគ្រប់ដណ្តប់នៅផ្ទៃប្រទេសទាំងមូល ។ 

ប្រទេសអ៊ីស្លង់ ជាប្រទេសអឺរ៉ុបមួយ ដែលនៅជិតទ្វីបអាមេរិកខាងជើងជាងគេ ។ ប្រទេសនេះមានចំនួនប្រជាជន ៣១៧ ៥៩៣  ហើយមនុស្សទាំងអស់រស់នៅខាងត្បូងប្រទេស ។ ប្រទេសអាយឡែន មានភ្នំភ្លើងច្រើន ដែលផ្តល់នូវថាមពលអគ្គីសនី និងជាតំបន់ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ច្រើន ។ 

គេនិយាយភាសាអ៊ីស្លង់ ដែលជាភាសាមកពីអឺរ៉ុបខាងជើង ។

## សេចក្តីបញ្ជាក់ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អឺរ៉ុប
តំលៃលើការចាប់អារម្មណ៍

**តំលៃលើការចាប់អារម្មណ៍**, ជារឿយៗសង្ខេបទៅលើ **ស៊ីភីអាយ** រឺ **ស៊ីភីអឹម** សំរាប់ តំលៃទៅលើការចាប់អារម្មណ៍ វាគឺជាពាក្យមួយដែលជារឿយៗ ត្រូវបានគេប្រើក្នុង ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មលើអ៊ីនធើណែត ហើយទីផ្សារទាក់ទងទៅជាមួយនឹង បណ្តាញអ៊ីនធើណែត ។ វាត្រូវបានប្រើសំរាប់កំនត់តំលៃ និង​ តំលៃដែលត្រូវបានគេបញ្ចុះបញ្ចូល ដោយបិទ​បាំងភ្នែក នៅក្នុង ទីផ្សារអ៊ីនធើណែត ។  វិធីបញ្ចុះបញ្ចូលនេះត្រូវបានគេប្រើទៅលើ ក្បាលទំព័រវេបសាយ ដាក់អក្សរអោយ​ លីង​ (ចុចចូល) ក្នុង អ៊ីម៉ែលស្ព៉ាម និង រើសយកអ៊ីម៉ែលផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ទោះបីជា រើសយកអ៊ីម៉ែលផ្សាយពាណិជ្ជកម្មហើយ ក៏មានការត្រួតពិនិត្យទៅលើ​តំលៃក្នុងការប្រើប្រាស់ ។ការចាប់អារម្មណ៍ផ្សាយ​ ពាណិជ្ជកម្មនៅលើ អ៊ីនធើណែត វាគឺជាចំនុចទោលមួយដែលលេចឡើងនៅលើ ទំព័រវេបសាយ ។
* ស៊ីភីស៊ី តំលៃលើការចូល
* ស៊ីភីអិល ចំណាយនាំមុខ (តាមធម្មតាផ្តល់ជូនដំបូង ក្នុងការចូលរួម)
* ស៊ីភីអេស ចំណាយលើការលក់
* ឌីស៊ីភីអឹម កំលាំង ស៊ីភីអឹម

ស៊ីភីអាយ រឺក៏អ្វីផ្សេងទៀត គឺត្រូវជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងអ្នក ផ្សព្វផ្សាយ រឺ អ្នកបង្កើត វេបសាយ ព្រោះពួកគេត្រូវការតំលៃការងាររបស់ពួកគេ ។ សព្វថ្ងៃនេះ វាគឺមានភាពសមញ្ញបំផុតក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ នូវពាណិជ្ជកម្មរបស់ពួកគេ ទៅលើ "ស៊ីភីអឹម" រឺក៏តំលៃគិតជារយះពេល សំរាប់មូលដ្ឋាន ។

## តំលៃគិតលើការចំណាយ 
តំលៃគិតលើការចំណាយ ជារឿយត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងការ ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​ដើម្បីជាសញ្ញា ដែលគិតតំលៃក្នុងការចំណាយ ។ នៅពេលគេប្រើនៅក្នុងពាណិជ្ជកម្ម វារាយការណ៍ពីទំហំ ក្នុងចាប់អារម្មណ៍ដែលគិតតំលៃជាពាន់ ។ 
សំរាប់ទំព័រ វេបសាយ​ អាចធ្វើការសន្សំលុយ សំរាប់ការចាប់អារម្មណ៍ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ។ ប្រហែលប្រើ វេបសាយ 
វាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការចងចាំ នៅពេលដែលមាននរណាម្នាក់ និយាយរឿងខ្លះដូចជា៖ "ការចំណាយរបស់ពួកយើងគឺ ៥ ដុល្លា" ដែលមានន័យថា "តំលៃលើការចាប់អារម្មណ៍គឺ" ០,០០៥ដុល្លា ។

## ប្រភព
*ទីផ្សាអ៊ីធើណែតត្រូវមានជំនាញខាង ទាក់ទងនិងបញ្ចុះបញ្ជូល ការប្រត្តិបត្ត និង អនុវត្តន៍ ។

## អាចមើលតាម
* ទីផ្សារអ៊ីនធើណែត
* តំលៃឆ្លងកាត់ការគិត
* តំលៃលើការចំណាយ 
* ឥទ្ធិពលលើការចំណាយ 
* តំលៃលើចំណាយច្រើន
* ចំណាយពេលចូល
* ចំណាយពេលប្រើ
* តំលៃពេលចូល
* ឥទ្ធិពលលើការចំណាយពេលប្រើ
* តំលៃគិតតាមរយះពេល
* ទីផ្សារ ស៊ីអឹមភី
* វិធីក្នុងសង
* កន្លែងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

## ឯកសារយោង
គេហទំព័រ

[thumb|right|350px| [ការថតរូប នៃ គេហទំព័រមួយ.]]
**គេហទំព័រ** គឺជាទំព័រមួយ ឬក៏ ជាឯកសារមួយ ជាប្រភពនៃព័ត៌មាន​ ដែលអាច​ដល់​លើប្រព័ន្ធ​វែបសាយ (វើលវ៉ាយវែប) ​និង អាចបើក​មើល​បាន​តាមរយៈ​វែប​ប្រៅស័រ និង អាចបញ្ចាំង​លើ​អេក្រង់​កុំព្យូទ័រ ឬ ឧបករណ៍ចល័ត។
គេ​ច្រើន​ប្រើ​កូដ​ XHTML ដើម្បី​សរសេរ​គេហទំព័រ ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត
V-K

## វិសមភាព
គេអោយអនុគន៍ f:\mathbb{R}\longrightarrow \mathbb{R}_0^{+} ជាអនុគមន៍ប៉ោង។ ចំពោះ a,b,c\in I និងចំពោះចំនួនវិជ្ជមាន  m, n, p ដែល m\geq n ; p\geq n គេបាន៖
:mf(a)-nf(b)+pf(c)\geq 0

## សំរាយបញ្ជាក់
យើងឧបមាថា a\leq b\leq c គេបាន:
:\frac{m}{c-b}(c-b)f(a)-\frac{n}{c-a}(c-a)f(b)+\frac{p}{b-a}(b-a)f(c)\geq 0
:តាង  x=\frac{m}{c-b} ; y=\frac{n}{c-a}; z=\frac{n}{b-a} ; a\leq b\leq c យើងបាន:
:x-y=\frac{m}{c-b}-\frac{n}{c-a}=\frac{m(c-a)-n(c-b)}{(c-a)(c-b)}\geq 0\Longrightarrow x\geq y
:z-y=\frac{p}{b-a}-\frac{n}{c-a}=\frac{m(c-a)-n(b-a)}{(c-a)(b-a)}\geq 0\Longrightarrow z\geq y
តាមវិសមភាព V-K គេបាន 
:x(c-b)f(a)-y(c-a)f(b)+z(b-a)f(c)\geq 0 ពិតជានិច្ច។
:ដូចនេះ mf(a)-nf(b)+pf(c)\geq 0 ពិត។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណិតវិទ្យា
ស៊ីមបាវេ

**ប្រទេសស៊ីមបាវេ** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋស៊ីមបាវេ** គឺជាប្រទេសមួយមានទីតាំងស្ថិតនៅអាហ្រ្វិកអាគ្នេយ៍ត្រង់ចន្លោះទន្លេសំបេហ្ស៊ី និងលីមប៉ូប៉ូ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងនៅភាគខាងត្បូង ប្រទេសបុតស្វាណានៅភាគនិរតី ប្រទេសសំប៊ីនៅភាគខាងជើង និងប្រទេសម៉ូសំប៊ិកនៅភាគខាងកើត។  រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំជាងគេគឺ ហារ៉ា ហើយទីក្រុងធំបន្ទាប់គឺ ប៊ូឡាវ៉ាយ៉ូ។ ប្រទេសនេះមានប្រជាជនប្រហែល ១៥ លាននាក់ និងមានភាសាផ្លូវការចំនួន ១៦

## ឯកសារយោង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជាតិក្រុមដប់ប្រាំ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសគ្មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងកើត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកអាគ្នេយ៍
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក
ប្រាជ្ញាបារមីតហ្ឫទយសូត្រ

ប្រាជ្ញាបារមីតហទយសូត្រ 

អវលោកេស្វរពោធិសត្វ កាលប្រតិបត្តិដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមនូវប្រាជ្ញាបារមី 

បានចាក់ធ្លុះនូវ​បញ្ចក្ខន្ធ​ទាំងឡាយថាជាសភាវសូន្យទទេ និង 

ឆ្លងផុតអន្លង់ទុក្ខ​ សោក រោគ ភ័យ និង អកុសលធម៌ទាំងឡាយ ។

ម្នាលសារីបុត្រ រូបមិនខុសពីសុញ្ញតា, សុញ្ញតាមិនខុសពីរូប, រូបគឺជាសុញ្ញតា, សុញ្ញតាគឺជារូប 

វេទនា សញ្ញា សង្ខារ វិញ្ញាណក៏ដូច្នោះដែរ ។

ម្នាលសារីបុត្រ ព្រះធម៌ទាំងឡាយមានលក្ខណៈ​សូន្យទទេ មិនកើត មិនស្លាប់ 

មិនស្មោកគ្រោក មិនបរិសុទ្ធ មិនថយ មិន​កើន ។

ដូច្នេះនៅក្នុងសុញ្ញតា មិនមានរូប វេទនា សញ្ញា សង្ខារ វិញ្ញាណ​ មិនមានចក្ខុ សោត ឃាន ជិវ្ហា កាយ ចិត្ត 

មិនមានរូប សម្លេង ក្លិន រស សម្ផស្ស ធម្ម 

មិនមានចក្ខុធាតុ … មិន​មាន​មនោវិញ្ញាណធាតុ

មិន​មាន​អវិជ្ជា ក៏មិនមាន​ការ​រលត់​នៃ​​អវិជ្ជា …

មិន​មាន​ជរា និង មរណៈ, មិនមាន​ការ​រលត់​ទៅ​នៃ​ជរា និង មរណៈ

មិន​មាន​សមុទយសច្ច មិន​មាន​និរោធសច្ច និង មិន​មាន​មគ្គសច្ច, 

មិន​មាន​​បញ្ញា និង មិន​មាន​លាភ ។ 

ព្រះពោធិសត្វអាស្រ័យប្រាជ្ញាបារមី 

ដោយសារ​​​មិនមានឧបសគ្គរារាំង​ចិត្ត ពេល​នោះ​ក៏​មិន​មាន​ការភ័យខ្លាច​ដែរ 
ឃ្លាតចាកពី​ចិត្ត​វិបរិត និង សុបិនសញ្ញាទាំងឡាយ រហូតលុះក្នុងទីបំផុតគឺព្រះនិព្វាន ។

ព្រះ​ពុទ្ធ​នៅ​អតីតកាល, បច្ចុប្បន្នកាល និង អនាគតកាល សុទ្ធតែ​អាស្រ័យ​ប្រាជ្ញាបារមី 

និង បាន​​ត្រាស់ដឹង​អនុត្តរសម្មាសម្ពោធិញាណ ។

ដូច្នេះគប្បីដឹងថាប្រាជ្ញាបារមី គឺជាមហិទ្ធិកមន្ត មហាវិទ្យមន្ត្រ អនុត្តរមន្ត អសមមន្ត … 

អាច​កម្ចាត់បង់​ទុក្ខទាំងឡាយ នេះគឺជាសច្ចវាចា មិនមែនក្លែងក្លាយ ។

ដូច្នេះទើបសម្តែងអំពីប្រាជ្ញាបារមីតមន្ត គឺសម្តែងនូវមន្តដូច្នេះថា ៖ 

គតេ គតេ បារគតេ បារសង្គតេ 

ពោធិ ស្វាហា​ 

(ទៅហើយ ទៅហើយ ជាអ្នកមានកិរិយា​ដល់​ត្រើយ ជាអ្នកឈ្នះ​អវិជ្ជា និង តណ្ហា​ និង បរិបូណ៌ដោយ​ពោធិញាណ) ។

**Maha PRAJNA PARAMITA HEART SUTRA** 

Avalokitesvara Bodhisattva, doing deep prajna paramita,

Clearly saw emptiness of all the five conditions,

Thus completely relieving misfortune and pain,

O Shariputra, form is no other than emptiness, emptiness no other than form; 

Form is exactly emptiness, emptiness exactly form; 

Sensation, conception, discrimination, awareness are likewise like this.

O Shariputra, all dharmas are forms of emptiness, not born, not destroyed;

Not stained, not pure, without loss, without gain;

So in emptiness there is no form, no sensation, conception, discrimination, awareness; No eye, ear, nose, tongue, body, mind;

No color, sound, smell, taste, touch, phenomena;

No realm of sight . . . no realm of consciousness;

No ignorance and no end to ignorance . . .

No old age and death, and no end to old age and death;

No suffering, no cause of suffering, no extinguishing, no path;

No wisdom and no gain. No gain and thus

The bodhisattva lives prajna paramita

With no hindrance in the mind, no hindrance, therefore no fear,

Far beyond deluded thoughts, this is nirvana.

All past, present, and future Buddhas live prajna paramita,

And therefore attain anuttara-samyak-sambodhi.

Therefore know, prajna paramita is

The great mantra, the vivid mantra,

The best mantra, the unsurpassable mantra;

It completely clears all pain—this is the truth, not a lie.

So set forth the Prajna Paramita Mantra,

Set forth this mantra and say:

Gate! Gate! Paragate! Parasamgate!

Bodhi svaha. Prajna Heart Sutra. 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
នូវែលហ្សេឡង់

**​ប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់​** (ភាសាអង់គ្លេស៖ *New Zealand* និងភាសាម៉ាវរី៖ *Aotearoa*) គឺជាប្រទេសកោះមួយស្ថិតនៅប៉ែកនិរតីនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប្រទេសនេះមានដែនដីធំៗចំនួនពីរគឺ កោះខាងជើង (*Te Ika-a-Māui*) និងកោះខាងត្បូង (*Te Waipounamu*) និងបូករួមជាមួយកោះតូចៗចំនួន ៧០០ ទៀត។ នូវែលហ្សេឡង់ជាប្រទេសកោះធំបំផុតទីប្រាំមួយ ដែលគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុប ២៦៨,០២១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ វាស្ថិតនៅប្រមាណ ២០០០ គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងត្បូងប្រទេសអូស្ត្រាលី កាត់សមុទ្រតាស្មាន់ និង ១,០០០ គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងត្បូងនៃកោះនូវែលកាឡេដូនី ហ្វីជី និងតុងកា។ ប្រទេសនេះមានតំបន់ភូមិសាស្ត្រ​ចម្រុះច្រើន និង​កំពូល​ភ្នំ​មុតស្រួច រួម​ទាំង​ភ្នំទឹកកកនៅតាមភាគ​ខាង​ត្បូងផងដែរ។ រាជធានីរបស់ប្រទេសនូវែលសេឡង់មានឈ្មោះថា វេលីងតុន ហើយទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេគឺមានឈ្មោះថា អូកឡិន។

ប្រទេស​នូវែលហ្សេឡង់​​ជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មួយដែលមានឋានៈខ្ពស់ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងបណ្តាប្រទេសនៅលើអន្តរជាតិដែលជាប្រទេសកំពូលៗ រួមទាំងវិស័យអប់រំ សេរីភាពសេដ្ឋកិច្ច ហើយបង្ហាញនូវចំនួនដ៏ទាបនៃសន្ទស្សន៍នៃអំពើពុករលួយ ។ ទីក្រុងជាច្រើនក៏មានឋានៈខ្ពស់ៗក្នុងចំណោមទីក្រុងមានបំផុតនៅលើពិភពលោក ។

ម្ចាស់ក្សត្រីអេលីសាប៊ែតទី២ ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៃប្រទេសហើយក៏ជាអ្នកដែលត្រូវបានគេឱ្យតំណាងជាអគ្គទេសាភិបាលដែលកាន់អំណាចបម្រុង ។ ក្សត្រីនិងអភិបាលខេត្តទូទៅកម្រនឹងលុកដៃក្នុងការប្រើអំណាចដោយគ្មានការចេញបញ្ជាពីគណៈរដ្ឋមន្រ្តី​ នីតិបញ្ញាតិ អំណាចក្នុងនយោបាយ ត្រូវបានជាប់ឆ្នោតតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ ។ រដ្ឋសភានៃប្រទេស​នូវែលហ្សេឡង់ ព្រមទាំងអំណាចប្រតិបត្តិដែលធ្វើការយ៉ាងមានប្រសិទ្ឋភាពដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីនូវែលហ្សេឡង់​ និងអ្នកដទៃទៀតនៅជួររដ្ឋមន្ត្រី ។

## កំណត់សម្គាល់
## ឯកសារយោង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំកោះនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអូស្ត្រាឡាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅប៉ូនីណេស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិនៃសហធនរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ្សេឡង់ឌី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអូសេអានី
នេប៉ាល់

**ប្រទេសនេប៉ាល់** (ភាសានេប៉ាល់៖ नेपाल, បញ្ចេញសម្លេង៖ ណេ–ប៉ាល) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យនេប៉ាល់** (सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង។ ទឹកដីភាគច្រើននៃប្រទេសនេះបានលាតសន្ធឹងតាមជួរភ្នំហិម៉ាល័យដោយមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់តំបន់ទីបេនៃប្រទេសចិន នៅភាគខាងត្បូង កើត និងលិចជាប់ប្រទេសឥណ្ឌាដោយមានផ្ទៃក្រឡាសរុប ១៤៧,៥១៦ គម២ និងមានប្រជាជនជាង ២៨ លាននាក់។ ប្រទេសនេប៉ាល់មានទឹកដីភូមិសាស្ត្រចម្រុះដែលគ្របដណ្តប់ដោយតំបន់វាលទំនាប កូនភ្នំនិងព្រៃភ្នំជាច្រើន និងព្រមទាំងភ្នំខ្ពស់ជាងគេបំផុតទាំង ៨ នៅលើពិភពលោករួមទាំងភ្នំអេវើរ៉េសទៀតផងដែលត្រូវជាចំណុចខ្ពស់បំផុតនៅលើភពផែនដី។ នេប៉ាល់គឺជារដ្ឋពហុជនជាតិ ពហុភាសា ពហុសាសនា និងពហុវប្បធម៌ដែលមានភាសានេប៉ាល់ជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេស។ កដ្ឋមណ្ឌូគឺជារដ្ឋធានីនិងជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។

## ឯកសារយោង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងត្បូង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសគ្មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋហិណ្ឌូ
ព័រទុយកាល់

**ប្រទេសព័រទុយកាល់** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋព័រទុយកាល់** (ភាសាព័រទុយហ្កាល់៖ *República Portuguesa*) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅលើឧបទ្វីបអ៊ីបេរីនៃប៉ែកអឺរ៉ុបនិរតី។ វាជាប្រទេសភាគខាងលិចបំផុតនៅអឺរ៉ុបដីគោក ហើយមានព្រំដែនខាងលិច និងខាងត្បូងជាប់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងខាងជើងហើយកើតព័ទ្ធដោយប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ ប្រទេសនេះមានប្រជុំកោះចំនួនពីរគឺកោះម៉ាឌីរ៉ា និងអាហ្សូស ហើយប្រជុំកោះទាំងពីរនេះត្រូវជាតំបន់ស្វយ័តដោយមានរដ្ឋាភិបាលតាមតំបន់រៀងៗខ្លួន។  ភាសាផ្លូវការ និងភាសាជាតិគឺ ភាសាព័រទុយហ្កាល់។ លីស្បោនគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេនៃប្រទេសព័រទុយកាល់។

## និរុត្តិសាស្ត្រ
## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
## កំណត់សម្គាល់
## ឯកសារយោង
## តំណភ្ជាប់ក្រៅ 
* Travel and Tourism office website
* ការទស្សទាយអាកាសធាតុ


ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបទ្វីបអ៊ីបេរី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហគមន៍បណ្តាប្រទេសនិយាយភាសាព័រទុយហ្កាល់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងជើង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងត្បូង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបនិរតី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឆ្លងទ្វីប
កំពង់ផែប្រទេសកម្ពុជា

**កំពង់ផែ**ដែលធំៗ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានបីគឺ កំពង់ផែក្រុងភ្នំពេញ  កំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ និង កំពង់ផែរាម ដែលស្ថិតនៅមូលដ្ឋានរាម គឺជាតំបន់មួយសំបូរទៅដោយកងទ័ពជើងទឹក និង គ្រួសារកងទ័ព ។ ផែនេះគឺសំរាប់តែកប៉ាល់កងទព័ជើងទឹកចូលចតតែប៉ុណ្ណោះ ។ ​ចំនែកឯ កំពង់ផែអន្តរជាតិ ដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុត សំរាប់ចរាចរទំនិញ និង អ្នកទេសចរវិញនោះគឺកំពង់ផែក្រុងភ្នំពេញ និង កំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ ។
កំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ ស្ថិតនៅចំងាយ ២២៦ គ.ម ពីក្រុងភ្នំពេញ តាមផ្លូវជាតិលេខបួន និង ២៦៣ គ.ម ពីភ្នំពេញតាមរថភ្លើង។ កំពង់ផែនេះសាងសង់នៅឆ្នាំ ១៩៥៤ ហើយបើកឲ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ ១៩៦០។​ កំពង់ផែនេះ មានបណ្តោយ ៣៥០ ម៉ែត្រ ទទឹង ២៨ ម៉ែត្រ។
កំពង់ផែភ្នំពេញ រួមមានផែថ្មមានប្រវែង ១៨៤​ ម៉ែត្រ និង ផែបណ្តែតទឹក មានប្រវែង ១៩៦ ម៉ែត្រ។ ជំរៅទឹកនៅរដូវវស្សា ៥.៨ ម៉ែត្រ និង រដូវប្រាំង ៤.២ ម៉ែត្រ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា​
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កំពង់ផែ​
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមុទ្ររាម​
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ​​​ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ​
ឆ្នាំ ២០០១

ព្រឹត្តិការណ៍​ ឆ្នាំ២០០១:

អត្ថបទនេះនិយាយអំពីៈ ឆ្នាំសកល ។ សម្រាប់មើលនូវព្រឹត្តិការណ៍តៗគ្នា នៅក្នុង ឆ្នាំ២០០១ A Space Odyssey (film). សម្រាប់មើលព្រឹត្តិការណ៍ដទៃទៀត គឺយើងមើល 2001 (disambiguation).
ឆ្នំា២០០១ (MMI) គឺជាឆ្នាំ មួយដែលបានចាប់ផ្តើម ដោយថ្ងៃច័ន្ទ ។ នៅក្នុង ប្រតិទិនអន្តរជាតិ វាគឺជាឆ្នំា ទី២០០១ នៃ Anno Domini/Common Era ។ ហើយឆ្នាំ២០០១នេះ ក៏ជាឆ្នាំនៃសហសវត្សទី៣
និង ជាសតវត្ស ទី២១ ដែរ ។ ដូច្នេះវាគ្មានឆ្នំាទីសូន្យទេ​នៅក្នុង ប្រតិទិនអន្តរជាតិ ។ តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយវប្បធម៌ដ៏ពេញនិយមត្រូវបានបង្ហាញជូននៅក្នុង ឆ្នាំ២០០០ ដោយសមរម្យនៅលើផែនដីនេះ ។

## ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ 
### ខែមករា 
* ១១ មករា – សហរដ្ឋអាមេរិក Federal Trade Commission បានយល់ព្រម ការរួបរួមចូលគ្នា នៃ America Online និង Time Warner ដើម្បីបង្កើត AOL Time Warner.
* ១៣ មករា – មានការរញ្ជួយដីមួយនៅ 7.6 magnitude earthquake បានបំផ្លាញ El Salvadorទាំងអស់ និង បានសម្លាប់ប្រជាជនយ៉ាងហោចណាស់ ៨០០នាក់និង ចាកចេញចោលផ្ទះសំបែងរាប់ពាន់នាក់ ។ 
* ១៥ មករា – វីគីភីឌា, សព្វវចនាធិប្បាយ online និង បើកទូលាយនូវប្រព័ន្ធអ៊ិនធើណែត ។ 
* ១៧ មករា – ការចោទប្រកាន់ ការផ្តឹងផ្តល់ប្រឆាំងនិង ប្រធានាធិបតីភីលីពីន ចូសិប អ៊ីស្ត្រាដា និង អ្នកជាប់ចោទត្រួវជាប់ពន្ធនាគារពីបទ ផ្លន់ ហើយរឿងនេះត្រូវបានបញ្ជាប់មុនអាយុកាល និង ជាលើកទី២ មានការផ្ទុះអាវុទ្ធនៅ EDSA ការធ្វើបដិវត្តន៍របស់ប្រជាជន ឬ អំណាចll ប្រជាជន ។ 
* ២០ មករា – Gloria Macapagal-Arroyo គឺ ជាប្រធានាធិបតីទី១៤ នៃប្រទេសភីលីពីនបន្ទាប់ពី កងទ័ពភីលីពីន​ និង សមាជិករួមបញ្ចូលគ្នាទាំងអស់បានដកទំនុកចិត្តលែងគាំទ្រសម្រាប់ ចូសិប អ៊ីស្ត្រាដា ។

## ថ្ងៃខួបកំណើត
## ថ្ងៃ​មរណភាព
ប៉ាកាយ៉ា

ប៉ាកាយ៉ាគឺជា  បន្ទុះភ្នំភ្លើងនៅក្នុង​ ហ្គាតីមាលា​  ដែលបាន​កើតឡើង  កាលពីលើកតំបូង  ប្រមាណ២៣ឆ្នាំមកហើយ​  និង​​ បានផ្ទុះយ៉ាងហោចណាស់២៣ដង  ចាប់តាំងពីការ
ច្បាំងឈ្នះអេស្បាញរបស់ពួកហ្គាតីមាលា​។  ប៉ាកាយ៉ា​ បានលាតត្រដាងប្រមាណ២,៥៥២មែត្រ។  ក្រោយពីការស្ងប់ស្ងាត់​អស់មួយ  ស.ត​ វត្យមកហើយនោះ  វាបានផ្ទុះឡើង
យ៉ាងឃោឃៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥  ហើយក៍បានកំពុងតែកើតឡើងបន្តចាប់តាំងពីពេលនោះមក។
ប៉ាកាយ៉ា  គឺជាកន្លែងមួយដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍។   ប៉ាកាយ៉ា  បានលាតត្រដាង   ៣០គីឡូមែត្រនៅភាគខាងត្បូងនៃក្រុងហ្គាតីមាលា​ និងមានព្រំប្រទល់ជាប់
Angtigua។  ​
នៅក្នុងស.តទី១៩៩០នាពេលចុងក្រោយនេះ ​

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំភ្លើង
យ៉ូសែប ឆ្មារសាឡាស់

រូបភាពតូច|306x306ភីកសែល|លោកអភិបាល ឆ្មារ សាឡាស
លោក យ៉ូសែប ឆ្មារសាឡាស់ កើតនៅថ្ងៃទី២១ តុលា ឆ្នាំ១៩៣៧ ហើយ ស្លាប់ទៅវិញនៅឆ្នាំ ១៩៧៧ ខែកញ្ញា ។ លោកជាសង្ឃរាជ នៃសវររបស់ព្រះយ៉េស៊ូគ្រឹះរបស់សាសនាកាតូលិច នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ (កម្ពុជា)  រវាងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៧។ គាត់ជាសង្ឃរាជដំបូង បង្អស់ របស់ជនជាតិខ្មែរ ហើយបានស្លាប់ដោយសារតែធ្វើការបាក់កំលាំង នៅក្នុងរបបប៉ុល ពត។
## ជីវិត
សាឡាស់ កើតនៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី ២១ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៣៧ ។ ហើយកិច្ចការដំបូងរបស់គាត់ គឺជាអភិបាល នៃសវករបស់ព្រះយេស៊ូគ្រឹស ក្នុងខេត្ដ បាត់ដំបង. គាត់បានត្រលប់ទៅប្រទេស បារាំង ដើម្បី សិក្សាបន្ដ។ នៅក្នុងខែ មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ពួកខ្មែរក្រហម មានអំនាចលើទឹកដីខ្មែរទាំងមូល ។ ពួកគេបានបង្កើតរដ្ឋកុម្មុយនីសមួយ ជាមួយនឹងឈ្មោះថា កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ  ដែលសាសនាមួយចំនួននៅពេលនោះ ត្រូវបានហាមឃាតមិនឲ្យមាន​ ហើយវិនាសកម្មនៃកន្លែងសាសនា គឺបានត្រឹមតែសញ្ចឹងគិត។​ នៅក្នុងខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ជនបរទេសមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសត្រូវបានបណ្ដាញចេញ ហើយ រួមទាំងលោកសង្ឃសាសនាកាតូលិច ផងដែរ  ហើយអ្នកស្រុក ត្រូវបានប្រឈមមុខ នៅក្នុងការបង្កបង្កើនផលនៅក្នុងស្រែ និងមួយចំនួនទៀត ត្រូវបានយកទៅសំលាប់ចោល។
សង្ឃរាជបារាំង អ៊ីវ រ៉ាមូស ជាប្រធាននៃព្រះវិហារនៅកម្ពុជា នៅពេលដែលខ្មែរក្រហមមានអំនាចលើទីកដីខ្មែរ។  គាត់ត្រូវបានបណ្ដាញ់ចេញពីរប្រទេសកម្ពុជាព្រោះគាត់ជាជនបរទេស ហើយ គាត់បានហៅ សាឡាស់ ឲ្យត្រលប់មកកម្ពុជាវិញ។​ នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥  ព្រះវិហារ ហូលី ស៊ី បានតែងតាំង សាឡាស់ ជាអ្នកបំរើរបស់ព្រះយ៉េស៊ូគ្រឹស នៅរាជធានីភ្នំពេញ ។​ នៅថ្ងៃទី​ ៣០ ខែមេសា សង្ឃរាជ អ៊ីវ រ៉ាមូស ត្រូវបាននិរទេស ចេញពីរប្រទេស ជាមួយនិងលោកសង្ឃបរទេស និង អ្នកកាន់សាសនា។ បុព្វជិត និង អ្នកបួស ជនជាតិកម្ពុជាភាគច្រើន នៅសល់នៅតាមជនបទនិងមានជីវិតតិចតួចណាស់។
បន្ទាប់ពីរ សង្ឃរាជ អ៊ីវ រ៉ាមូស លាលែងពីរដំណែង ជាប្រធានព្រះវិហារនៅប្រទេសកម្ពុជា សាឡាស់ ក៏បានក្លាយទៅជាប្រធានវិញម្ដង ប៉ុន្ដែ គាត់ត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហម បញ្ចូលគាត់ឲ្យទៅធ្វើស្រែ នៅក្នុងខេត្ដកំពង់ធំ។ 
ហើយបន្ទាប់មកគាត់បានស្លាប់នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៧ ដោយការបាក់កំលាំង នៅវត្ដថ្លា ឃុំ ស្រយូង ស្រុកបារាយ ខេត្ដកំពង់ធំ។
## ប្រវត្ដិ
លោកទទួលភារកិច្ចបង្រៀនគ្រូអប់រំជំនឿ នៅព្រះសហគមន៏ខេត្ដបាត់ដំបង។ លោកទទួលអគ្គសញ្ញាតែងតាំង ជាអភិបាលព្រះសហគមន៏ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ។ លោកទទួលមុខងារជាអភិបាលឧបត្ថម្ភ នៃលោកអភិបាល អ៊ីវ រ៉ាមូស។ មុនទទួលអគ្គសញ្ញាតែងតាំងជាអភិបាល លោក សាឡាស់ កំពុងស្នាក់នៅ ឯប្រទេសបារាំង ។ ពេលទទួលលិខិតរបស់លោកអភិបាលព្រះសហគមន៏ភូមិភាគភ្នំពេញ ឲ្យវិលត្រលប់មកកម្ពុជាវិញ លោកក៏វិលត្រលប់មកកម្ពុជាភ្លាម។  នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ក្រុងភ្នំពេញត្រូវកាន់កាប់ដោយអង្គការខ្មែរក្រហម លោកត្រូវគេកៀរទៅនៅតាំងគោកស្រុកបារាយ ខេត្ដកំពង់ធំ ។  សាឡាស់ត្រូវបានបង្ខំឲ្យធ្វើការជាទំងន់ នៅតាមកាដ្ឋាននានាក្នុងតំបន់ ស្រុកបារាយ។  ពេលធ្វើដំនើរទៅកាន់កាដ្ឋានលោកសង្ឃឹមថា នឹងបានជួបគ្រឹសបរិស័ទខ្លះ ដើម្បីលើកទឹកចិត្ដគេ តែមិនសម្រេចឡើយ ។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ​១៩៧៧ ក៏ទទួលមរណភាព។

## ឯកសារយោង
en.wikipedia.org
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនាចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកអប់រំ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអ៊ីតាលី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បូជាចារ្យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការតូលិកសាសនិក
ប្រទេសហ្សំប៊ី

|-
| align=center colspan=2 style="background: #ffffff;" | ស្តាំ|350px|
|-
| **រាជធានី**
| លូសាកា
|-
| **រាជរដ្ឋាភិបាល​**
| ១២៣
|-
| **ភាសា​ផ្លូវ​ការ​**
| ភាសាអង់គ្លេស
|-
| **ភ្លេង​ជាតិ​**
| មោទនភាព សិរីភាព
|-
| **បាវចនា​**
| ប្រជាជនតែមួយ ជាតិតែមួយ
|-
| **ផ្ទៃដី​**
| 
	៧៥២,៦១៨​ គម២
|-
| **ចំនួន​ប្រជាជន​**&nbsp;– ដង់ស៊ីតេ/គម&sup2;
| 12,935,000(លេខទី ៧១)&nbsp;១៧.២ នាក់/គម&sup2;
|-
|-
| **រូបបិយប័ណ្ណ**
| Zambian kwacha (ZMK)
|-
| **ល្វែង​ម៉ោង​**
| CAT (UTC+2)
|-
| **កូដទូរស័ព្ទប្រទេស**
| ២៦០
|-
| **កូដកម្មសិទ្ធិប្រទេស**(TLD:Top Level Domain)
| .zm
|}
សាធារណ:រដ្ឋហ្សំប៊ី ជា្រទេសមួយដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយ​ ពីសមុទ្រនៃទ្វីបអាហ្រិកខាងត្បូង។ ប្រទេសដែលនៅជុំវិញសុទ្ធសឹង តែជាប្រទេសកាន់ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានដូចជា ប្រទេសកុង ហ្គូ ស្ថិតនៅភាគខាងជើង ប្រទេសទ្រែនហ្សានៀស្ថិតនៅភាគឥសាន ប្រទេសម៉ាឡាវីស្ថិតនៅ ភាគខាងកើត ប្រទេសម៉ូហ្សំប៉ិក ប្រទេសហ្ស៊ីមបាវ៉េ​ ប្រទេសបូស្វាណា និងប្រទេសណាមីប៊ី ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង អង់ហ្គូឡាស្ថិតនៅភាគខាងលិច។ ទីក្រុងធំគឺលូសាកាមាន ទីតាំនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេស។ វាជាប្រទេសលើកដំបូងតែមួយគត់ នៅក្នុងទ្វីបអាហ្រិកដែលនៅប្រើប្រាស់ ទូរស័ព្ទធ្វើដោយដៃ។ ចំនួនប្រជាជនច្រើនតែប្រមូលផ្តុំនៅជំវិញទីក្រុង លូសាកា។

ហ្សំប៊ីត្រូវបានប្រមូល ផ្តុំដោយក្រុមអ្នកប្រមាញ់ និងបំលាស់ប្តូនៃកុលសម្ព័នអស់រយ: ពេលជាច្រើនពាន់ឆ្នាំមកហើយ ក្រោយពេលមានមនុស្ស ម្នាក់ត្រូវបានស្វែងរកឃើញ ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវជាតិអ៊ឺរុបដើមសតវត្សទី១៨ ។មិនយូប៉ុន្មានប្រទេសហ្សំ ប៊ីត្រូវបានអះអាង​ និងកាន់កាប់ ដោយចក្រភព អង់គ្លេសដូចជាការការពារ នៃ Rhodesia ភាគខាងត្បូង ឆ្ពោះទៅចុងបញ្ចប់នៃ សតវត្សទី ១៩។ 
នៅថ្ងៃទី ២៤ តុលា ឆ្នាំ១៩៦៤ រាជកា រអាណាព្យាបាលបានយកឈ្នះទៅលើ ឯករាជភាព ជាមួយនិងឈ្មោះថ្មីថា ហ្សំប៊ី ដែលក្លាយមកពីសមុទ្រ ដែលហូកាត់ប្រទេស។ ហ្សំប៊ីត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាល **Kenneth Kaunda
** ដែលមកពី** គណ:បក្សឯករាជ្យសន្តិសុខសង្គមនិយម** ពីឆ្នាំ១៩៦៤ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩១។ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសហ្សំប៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទ្វីបអាហ្រិក
ម៉ាស៊ីនត្រជាក់

right|thumb|300px|**រូបរាងខាងក្នុងរបស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់**
 **ប្រវត្តិរបស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់**
**១.១** **សេចក្តីផ្ដើម**
​​​​កាលពីជំនាន់ដើមមនុស្សពុំចេះទុកអាហារសំរាប់បរិភោគនៅពេលក្រោយទៀតបានទៀតបានទេ ធ្វើឲ្យអាហារដែលផលិតបានមកត្រូវខូច
បង់ទៅអស់ច្រើនឬអាហារឬអាហារដែលរកមកបាន ក៏ត្រូវខូចដូចគ្នាដែរ  ។​   អាហារដែលត្រូវខូចទៅនោះគឺរលួយឬរលួយស្អុយឬគុណភាពរបស់អាហារត្រូវចុះអន់ ដូចជា ពួកមនុស្សជំនាន់ដើមពេលបរបាញ់បានតិច
ច្រើនយ៉ាងណា  ត្រូវនាំំគ្នាបរិភោគឲ្យខាងតែអស់ ឬបើមិនអស់ទេត្រូវយកទៅបោះចោល  ចាំដល់ថ្ងៃបន្ទាប់ឬពេលបន្ទាប់សឹមចេញទៅរក
ទៀត។  រស់នៅរបៀបនេះរហូតដល់ឃើញថា  មនុស្សជំនាន់រស់នៅដោយការដណ្ដើមអាហារគ្នាស៊ី  រវល់ខ្វល់ខ្វល់ខ្វាយតែរនឹងរឿងអាហារ
សំរាប់បរិភោគមួយពេលៗប៉ុណ្ណោះ ។  លុះដល់ក្រោយមកមនុស្សកាន់តែឆ្លាតក៏បានព្យាយាមប្រើមធ្យោបាយផ្សេងៗ  ដើម្បីរក្សាអាហារទុក
ឲ្យបានយូរនឹងរក្សារគុណភាពអាហារអោយបានគង់ល្អបំផុត  ដើម្បីសំរាប់ទុកបរិភោគពេលក្រោយឬក្នុងគ្រាខ្វះខាតឬក៏នៅពេលណាដែល
មិនអាចចេញទៅរកបាន។
**១.២**** មធ្យោបាយទុកអាហារ**
មធ្យោបាយក្នុងការទុកដាក់អាហារ របស់មនុស្សជំនាន់ដើមរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន អាចចែកចេញជា៤ យ៉ាងគឺ
**១**.ដោយមធ្យោបាយធ្វើឲ្យអាហារក្ដៅឬ ឆ្អិន ដូចជា គារយកអាហារជំពូកសាច់សត្វធ្វើជាសាច់អាំង  ត្រីអាំង ឬទុកក្នុងកំប៉ុងដែលបិទជិត
មិនឲ្យខ្យល់ចូល(អាហារកំប៉ុង)ជាដើម ។
**២**.ដោយមធ្យោបាយបន្ថយសំណើមក្នុងសាច់  ដូចជា  យកសាច់សត្វទោហាលអោយស្ងួត  ប្រឡាក់រួចយកទៅហាលឲ្យស្ងួត
ផ្លូវរូងដីក្រោមសមុទ្រ

right|thumb|200px|ផែនទីផ្លូវរូងដីក្រោមសមុទ្រ

**ផ្លូវរូងដីក្រោមសមុទ្រ** គឹជាផ្លូវ ដែល នៅក្រោមសមុទ្រ ពី ប្រទេសបារាំង ទៅ ប្រទេសអង់គ្លេស វាមាន ប្រវែង៥០គ.ម ប្រហែល៣១ម៉ាយ ដែលស្ថិតនៅ​ ក្បែររូបសត្វព្រាប នៅក្នុងរាជាណាចក្រអង់គ្លេស ផាស ដឺ កាលាស ក្បែរកាលាស ស្ថិតក្នុងភាគខាងជើង ប្រទេសបារាំងខាងក្រោយ ឈូងសមុទ្រ អង់គ្លេសនៅឯ រូបសត្វ
ព្រាបដ៏តូចចង្អៀត។ នៅចំណុចដែល ទាបបំផុតគឺ មានប្រវែង ៧៥ម (២៤៦ ហ្វីត) ជ្រៅបំផុតមានប្រវែង ៣៨ គ.ម (២៣.៥ ម៉ាយ) វាជាផ្លូវរូងដីក្រោមសមុទ្រមួយភាគ 
ដែលចាស់ជាង គេនៅពិភពលោក ទោះជាយ៉ាងណាក៏ផ្លូវ រូងក្រោមសមុទ្រ សេខាន នៅប្រទេសជប៉ុន ក៏មានប្រវែង វែងដូចនៅប្រទេសបារាំងដែរ គឺមានប្រវែង ៥៣.៨៥ គ.ម
(៣៣.៤៦)ហើយមានជំរៅជ្រៅបំផុតគឺ ២៤០ម(៧៩០ ហ្វីត) ក្រោមកំរិតទឹកសមុទ្រ។ វាជារូងដី សំរាប់រទេះភ្លើងដឹកអ្នកដំណើរ ជនជាតិអ៊ឺរ៉ុប ដែលមានល្បឿនលឿន រូងក្រោមដី
នៅអ៊ីរ៉ុបជាច្រកចេញចូល សំរាប់យានដឹកជញ្ជូន ធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ហើយគឺជាផ្លូវរថភ្លើង អន្តរជាតិមួយ ដែលតភ្ជាប់ជាមួយ LGV Nord ហើយវាផ្លូវដែកមួយខ្សែ
មានល្បឿនជាងគេបង្អស់។ នៅឆ្នាំ១៩៩៦ សង្គមអាមេរិក នៃអ្នកវិភាគនៃរូបរាងរូង ក្រោមដី ថារូងក្រោមដីជាវត្ថុអាច្ឆរយ: ទីប្រាំពីរនៃសម័យទំនើប។

គំនិតសំរាប់​រូង ក្រោមដីដែលមាន លំនឹង​ បានលេចឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក្នុងឆ្នាំ១៨០២ ប៉ុន្តែនយោបាយចក្រភពអង់គ្លេស និង ការគាបសង្កត់ពី ទៅលើការព្រមព្រៀងរបស់
សន្តិសុខជាតិ ដែលការប៉ុនប៉ងសាងសង់ផ្លូវក្រោមដីត្រូវបានរំសាយ។​ ទោះបីជាគំរោងបានសំរេចដោយ មិនបានព្រាងទុកមុន​ ដែលរៀបចំដោយផ្លូវក្រោមដី ប្រទេសអឺរ៉ុប បាន
ចាបផ្តើមសាងសង់នៅ ឆ្នាំ១៩៨៨ហើយ បើកអោយប្រើប្រាស់នៅ ឆ្នាំ១៩៩៤។ គំរោងនឹងបានសំរេច ៨០% អាស្រ័យលើថវិកាដែលបានព្យាករទុកមុន។ តាំងតែពីសាងសង់
ផ្លូវក្រោមដី វាមានបញ្ហាជាច្រើនដែលបានជួបប្រទះ។ ភ្លើងបានបង្អាក់ប្រតិបត្តិការណ៍ នៃការសាងសង់ ផ្លូរូងក្រោមដីនេះ។ ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ និង ការសុំសិទ្ធិជ្រក
កោនមានការប៉ុនប៉ង ចូលទៅក្នុងចក្រភអង់គ្លេស តាមរូងក្រោមដី មូលហេតុមកពីការមិនយល់ព្រម នៃកាទូតអនិកជន និងតំណែង ជុំរំពួកជនភាសខ្លួន សេងហ្គាធី ដែលជា
យថាហេតុបានបិទនៅឆ្នាំ២០០២។

## សំណើរ និង ការខិតខំប្រឹងប្រែង 
[left|thumb|200px|គំរោងរបស់ថូមី ដឺហ្គាមុនស៍នៅឆ្នាំ១៨៥៦ សំរាប់ភ្ជាប់ការឆ្លងកាត់ឈូងសមុទ្រ ជាមួយនឹងផែ/សសរសំរាប់ដឹងខ្យល់បក់នៅ លើ[ពំនូកខ្សាច់វ៉ឺននីកណ្តាលឈូងសមុទ្រ]]

នៅក្នុងឆ្នាំ១៨០២វិស្វករជីករ៉ែជនជាតិបារាំ អាល់បឺត ម៉ាធីអ៊ូ បានដាក់សំណើរបញ្ជូនតទៅផ្លូវរូងក្រោមដីខាងក្រោមឈូង សមុទ្រអង់គ្លេសជាមួយនិងការតាំងភ្លើងចង្កៀងជាច្រើន​
រទេះសេះនៅក្នុងទឹកហើយនិងកោះសប្បនិមិ្មតនៅកណ្តាល ឈូងសមុទ្រដើម្បីឲ្យសេះផ្លាស់ប្តូរទីកន្លែង។នៅក្នុង ទសវត្សឆ្នាំ១៨៣០បុរសជនជាតិបារាំងម្នាក់ឈ្មោះ 
អាមី ថូមេ ដឺ ហ្គេមុនដ៍បានបង្ហាញទីតាំងភូមិសាស្រ្ត ដំបូងនិងស្ទង់មើលកំហាប់អ៊ីត្រូសែននៅក្នុងឈូង សមុទ្រនោះរវាងស្ពានដែលសង់លយចូលទៅក្នុង 
សមុទ្រនិងរូបព្រាបស។ថូមេ ដឺ ហ្គេមុនដ៍បាន ស្វែងរកផែនការណ៍ជាច្រើនហើយនៅក្នុងឆ្នំា១៨៥៦ គាត់បានបង្ហាញនៅសំណើរ​ដើម្បីធ្វើការណ៍ស្នើរ សុំការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវរថភ្លើងពីខេព ហ្គ្រីសញូស ទៅកាន់ត្រើយខាងកើតជាមួយផែ/សសរសំរាប់ដឹង ខ្យល់បក់នៅលើពំនូកខ្សាច់វ៉ឺននី13គឺចំណាចតែ ១០ហ្រ្វង់ប៉ុណោះជាតំលៃមួយគួសមហើយយើងទទួល បាន១៧០​លានហ្រ្វងរឺតិចជាង៧លានអ៊ឺរ៉ូ14។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសបារាំង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអង់គ្លេស
ទំនាក់ទំនង

right|thumb|200px|Model of Shannon
right|thumb|200px|Communication

**ទំនាក់ទំនង**
* ទំនាក់ទំនង គឺជាជំនាញទន់ដែលមានសារៈសំខាន់បំផុតនៅគ្រប់កន្លែងការងារ និងជីវិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។

* ទំនាក់ទំនង​ដោយ​​ប្រើប្រាស់​ភ្នែក កាយវិការ ឬ​ការធ្វើត្រាប់
* ទំនាក់ទំនង​ដោយ​ប្រើ​​ប្រាស់​សំឡេង ដូចជាភាសាមនុស្ស ប៉ុន្តែវាក៏អាចជា​សំឡេង​របស់​សត្វ​ដែរ ដូច​ជា​សំឡេង​ឆ្កែព្រុស សំឡេង​ចាប​យំ ឬ​សំឡេង​សត្វ​ឆ្មា ។
* ទំនាក់ទំនងដោយការ​ស្ទាប ឬ​ប៉ះពាល់
* ទំនាក់ទំនង​ដោយ​ប្រើបា្រស់​ក្លិន
* ទំនាក់​ទំនង​ដោយ​ការ​ប្រើបា្រស់​តួ​​អក្សរ​សម្រាប់​សរសេរ​បញ្ចេញ​គំនិត 

នៅ​ទី​នេះ យើង​ពិភាក្សា​តែ​វិធី​ប្រស្រ័យ​​គ្នា​របស់​មនុស្ស​ ដែល​​មានវីធីច្រើន​យ៉ាង ។ អ្នកផ្ញើសារសរសេរសារ​អំពីគំនិតរបស់ខ្លួន​ទៅ​កាន់​អ្នក​ទទួល​សារ ។ អ្នកផ្ញើ​​សារ​​បញ្ជូន​សារតាមឧបករណ៍ព័ត៌មាន​ច្រើន​ប្រភេទ ។ អ្នកទទួល​សារ​ត្រូវ​មាន​ឧបករណ៍​សម្រាប់​បកប្រែ​សារ​នោះ​ដើម្បី​ឲ្យ​មនុស្ស​អាន​និង​យល់​ន័យ ។ ដើម្បី​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​ផ្លាស់ប្តូរសារ អ្នកផ្ញើ​សារ​និង​អ្នកទទួលសារ ត្រូវព្រម​ព្រៀង​គ្នា​ជា​មុន​​​អំពីពាក្យ​​​ពេចន៍ ប្រយោគ ឬ​សញ្ញា​សម្គាល់​នានា ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​នោះ ។ 
* ទំនា
* ក់ទំនងក្នុងវិចារណញ្ញាណ
* ទំនាក់ទំនងអន្តរបុគ្គល
* ទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សមួយក្រុម
* ទំនាក់ទំនងជាសាធារណៈ 
* ទំនាក់ទំនងមហាជន
* ទំនាក់ទំនងដោយកាយវិការ
* ទុំនាក់ទុំនងវៃឆ្លាត

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំនាក់ទំនង
អង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង

|-
| align=center colspan=2 style="background: #ffffff;" |alt=|ស្តាំ|frameless|upright=1.5
|-
| **ទីបញ្ជាការ**
| ទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង
|-
| **ភាសាផ្លូវការ​**
| បារាំង
|-
| **សមាជិកភាព**
| សមជិក ៥៦​ រដ្ឋ សមាគមន៍៣រួមគ្នា អ្នកអង្កេត១៤
|-
| **អ្នកដឹកនាំ​"
ការប្រតិបត្តិការណ៍
| លោក អាប់ឌូ ឌីអោហ្វ
|-
| **ចាត់តាំងឡើង​'''
| ១៩៧០
|-
|}
ក្រុមអន្តរជាតិប្រើភាសាបារាំង គឺជាអង្គការអន្តរជាតិនៃនយោបាយ និងរាជរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសបារាំង​​ ដូចជា 
ភាសាដើមនៃប្រពៃណីវប្បធម៌ នៅត្រង់មាត្រានៃសេចក្តីសំខាន់នៃប្រជាជន​ដែលជាតិក្រុមអន្តរជាតិប្រើភាសាបារាំង
(និយាយភាសាបារាំង) ដែលមានកំនត់សំគាល់បញ្ចូលគ្នាជាភាសាបារាំង រឺវប្បធម៌បារាំង​ ។ការដែលបានដឹងដូច
ជាអង្គការអន្តរជាតិនៃនយោបាយរបស់បារាំង (OIF) Ocean Iron fertilization អង្កការនេះមានសមជិក ៥៦ទាំងរដ្ឋ
និងរដ្ឋាភិបាលសមាគមន៍៣ ហើយនិង អ្នកអង្កេត១៤ ។​ក្រុមអន្តរជាតិប្រើភាសាបារាំងគឺផ្តោតទៅលើអ្វីដែលពិសេស
នៅក្នុងប្រទេសបារាំងដើម្បីរួបរួមជាសហគមន៍ នៃប្រជាជនដែលនិយាយភាសាបារាំង រួមទាំងបណ្តាញអង្កការគាំទ្រ
រដ្ឋនិងឯកជនជាពិសេសចូលរួមរិតចំណងក្រុមអន្តរជាតិប្រើភាសាបារាំង។ នៅក្នុងនិតិភាពមួយនៃសមាជិករដ្ឋ មិន
មែនភាសាកំណើតមុនគេនោះទេ ។ តំរូវការតំបូងសំរាប់ទទួលសមជិកដើម្បីចូលរួមនៅក្នុងក្រុមអន្តរជាតិប្រើភាសា
បារាំងគឺមិនមែនដឺក្រេនៃការប្រើភាសាបារាំង នៅក្នុងសមាជិកប្រទេសទេ ប៉ុន្តែវត្តមានទូរទៅ នៃវប្បធម៌ និង ភាសា
បារាំងនៅក្នុងអត្តសញ្ញាណនៃសមាជិកប្រទេស ។ ជាធម្មតា ដើមដំបូងគឺមហិច្ចតាអនានិគមន៍របស់បារាំង ជាមួយ
ប្រវត្តសាស្រ្តជាតិនៅក្នុងប្រទេសដ៏ទៃ។អ្នកភូមិសាស្ត្របារាំង លោក អូនណេស៊ីប រីខ្លាស​ ជាបងប្រុស 
លោក​អេលីសេ រីខ្លាស ជាអ្នកបង្កើតពាក្យ ក្រុមអន្តរជាតិប្រើភាសាបារាំងនៅក្នុងឆ្នាំ​ ១៨៨០ ផ្តោតទៅ
លើសមាគមន៍នៃប្រជាជននិងប្រទេសដែលប្រើភាសាបារាំង ។ 
ក្រុមអន្តរជាតិប្រើភាសាបារាំង បានធ្វើជាតំណាងក្នុងពេលលើកទីពីរដោយលោក លីប៉ូល ស៊ីដាស៊ាងហ័រចលនា
នីគ្រីតធូត បានដួលរលំ ហើយរលឹកវិញ្ញាណឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៩៦២ ដែលចាត់ទុកមនុស្សនិយម ។អង្កការដែលទំ
នើបបង្កើតបង្កើតនៅឆ្នាំ ១៩៧០។ បាវចនារបស់វាគឺ សមភាព សេរីភាព ភាតរភាព។ការចាប់ផ្តើមនិយាយភាសាបារាំងតំបូង
នៅក្លិបតូចមួយនៅប្រទេសខាងជើង នៃក្រុមអន្តរជាតិប្រើភាសាបារាំងបានធ្វើសមយុទ្ធ ដើម្បីចូលរួមជាមែកធាងអង្កការ
សហប្រត្តិបត្តិការណ៍ យ៉ាងច្រើនជាមួយសមាជិករដ្ឋនៅក្នុង វិស័យ វប្បធម៌ វិទ្យាសាស្រ្ត សេដ្ឋកិច្ច យុត្តិធម៌ 
និងសន្តិភាព ។
Organisation internationale de la Francophonie
[right|thumb|ទង់ជាតិនៅ[សភា កាណាដា នៅរដ្ឋអូតាវា ]]

## សាសនទូត 
ស្ថានទូតរបស់ក្រុមអន្តរជាតិប្រើភាសាបារាំងដែលជួយផ្តល់ជាវិភាគទានដល់អង្កការនោះ។ហើយថ្មីៗនេះអាគារ 
នោះត្រូវបានបោះបង់ចោលនោក្នុងតំបន់អាំងតង់ណែន ណារីវ៉ូ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិការ ឆ្នាំ ២០០៥ ។ការទទួល
យកនោះត្រូវបានគេចាប់ផ្តើមធ្វើនៅតំបន់ អ៊ូអាហ្កាឌូហ្កូ ហើយនិងតំបន់ប៊ូគីណាហ្វាសូ នៅថ្ងៃទី ២៦-២៧ខែវិច្ចិ
ការឆ្នាំ២០០៤ដែលសបញ្ជាក់អោយឃើញពីការឈប់ទទួលយក នូវទំរង់បែបបទការងារសំរាប់អំឡុងពេលឆ្នាំ
២០០៤​ដល់ឆ្នាំ២០១៤។

## ភាសាបារាំង វប្បធម៌បារាំង និង វិទ្យាផ្សេងៗទៀត 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង្គការ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង្គការ​អន្តរជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសា​បារាំង
ទង់ជាតិ

ទង់ជាតិ គឺជាចំណែក​ ក្រណាត់ មួយ ដែលជាញឹកញាប់អណ្តែតនៅលើឈើវែង រឺ ដងក្តោង ជាទូទៅប្រើជា និមិត្តរូប​ សំរាប់អោយសញ្ញា រឺ អត្តសញ្ញាណកម្ម។ 
គេប្រើវាសំរាប់ជានិមិត្តរូបនៃប្រទេសមួយ​។

ពាក្យទង់ក៏ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីសំដៅទៅលើការរចនាក្រាហ្វិកដែលប្រើដោយទង់ជាតិ ឬសម្រាប់ពណ៌នារបស់វានៅក្នុងឧបករណ៍ផ្ទុកផ្សេងទៀត។

ទង់ទីមួយត្រូវបានប្រើដើម្បីជួយដល់ការសម្របសម្រួលយោធាលើសមរភូមិហើយទង់ជាតិបានវិវត្តទៅជាឧបករណ៍ទូទៅសម្រាប់ការផ្តល់សញ្ញានិងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណជាពិសេសនៅក្នុងបរិស្ថានដែលមានបញ្ហាប្រឈមខ្លាំង (ដូចជាបរិយាកាសសមុទ្រដែលត្រូវបានប្រើ)។ ទង់ជាតិគឺជានិមិត្តសញ្ញាស្នេហាជាតិដែលមានសក្តានុពលជាមួយនឹងការបកស្រាយដ៏ធំទូលាយដែលជារឿយៗរួមទាំងសមាគមយោធារឹងមាំដោយសារតែការប្រើប្រាស់យោធាដើមនិងការបន្តប្រើប្រាស់របស់ពួកគេ។ ទង់ជាតិក៏ត្រូវបានប្រើក្នុងការផ្ញើសារការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មឬសម្រាប់គោលបំណងតុបតែងផ្សេងទៀត។ ការសិក្សាទង់ជាតិត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានភាពវៃឆ្លាតពីឡាតាំងដែលមានអត្ថន័យថាទង់ជាតិឬបដា។
ព្រះវិហារកាតូលិកប្រទេសបារាំង

**]]

|-
| align=center colspan=2 style="background: #ffffff;" | ស្ដាំ|350px|
|-

**ព្រះវិហារកាតូលិក  **នៅទីក្រុងប៉ារីស ( រឺការគ្រប់គ្រងដោយសម្តេចប៉ាប ) ដែលគេហៅ ថា **គ្រិស្ទសាសនា** គឺជាព្រះវិហារដែលនៅចំកណ្តាលទីក្រុងប៉ារីសហើយគ្រប់គ្រងដោយលោកឪពុក បងប្រុស និងបងស្រីនៅទីនោះ។

ផ្នែកជាច្រើននៅក្នុងពិភពលោកនិងជាពិសេសគឺនៅជនបទដែលមានប្រជាជនភាគច្រើនកាន់សាសនា គ្រិស្ទហើយជារៀងរាល់ ខែមេសានៅក្នុងព្រះវិហារការតូលិកនៃទីក្រុងប៉ារីសមានប្រារព្ឋពិធីមួយ គឺ  **ព្រះយេស៊ូប្រសូត្រ** ដើម្បីអោយគ្រិស្ទបរិស័ទនិងប្រជាជនទាំងអស់យល់ដឹងអោយកាន់តែច្បាស់
អំពីព្រះយេស៊ូគ្រិស្ទ។

ព្រះវិហារនៅប្រទេសបារាំងគឺ សាងសង់រំលេចដោយភ្លើងពណ៌ដ៏ប្រណិតគួរអោយចាប់អារម្មណ៏ហើយ មានការរចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងព្រះវិហារកាតូលិកនៃទីក្រុងប៉ារីស។ មានភូមិជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសអ៊ឺរ៉ុប មានព្រះវិហារកាតូលិក ដែលបង្កើតទ្បើងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៏ ប៉ុន្តែអ្នកដែលកសាងព្រះវិហារនេះទ្បើង គឺជា បុព្វបុរសបារាំងជំនាន់ដើមដែលមានទេព្យកោសលនិងជំនាញយ៉ាងពិតប្រាកដក្នុងការកសាង។

មានមួយចំនែកនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេសនិង​មួយចំនែកទៀតនៅទីក្រុងប៉ារីស ហើយមានព្រះវិហារកា តូលិកជាច្រើននៅទីនោះដែលជាកន្លែងស័ក្តិសិទ្ធ និងជាកន្លែងបូជាចារ្យធ្វើអភិបូជាសំរាប់ថ្វាយដង្វាយ ទៅជាព្រះជាម្ចាស់ ទីនោះផងដែរគឺជាកន្លែងតែងតាំងលោកបូជាចារ្យដើម្បីថ្វាយខ្លួនបំរើព្រះជាម្ចាស់
និងគឺជា ព្រះវិហារកាតូលិកមួយពេញច្បាប់នៅទីក្រុងប៉ារីសដែលប្រជាជនភាគច្រើនគោរពប្រតិបត្តិ តាមនិងដើរតាមព្រះយេស៊ូគ្រិស្ទ។ 

នៅក្រុងតំបន់ខ្លះដែលមានប្រជាជនមិនទាន់ជឿលើព្រះជាម្ចាស់ រឺក៏មិនទាន់មានជំនឿលើព្រះអង្គ មកចូលរួមធ្វើអភិបូជានៅកន្លែងធម្មតាសិន តែក្រោយមកប្រសិនបើមានជំនឿកាន់តែខ្លាំងហើយ និងមានការសិក្សារៀនសូត្រអំពី** ព្រះគម្ពី** អោយបានចប់សព្វគ្រប់ហើយបន្ទាប់មកទៀតលោក
អភិបាលរឺក៏លោកបូជាចារ្យធ្វើពិធី **ជ្រមុជទឹក''' អោយរួចហើយនោះយើងអាចចូលរួមទទួលព្រះ កាយព្រះយេស៊ូគ្រិស្ទបានហើយ និងអប់រំជំនឿដល់អ្នកដែលមិនទាន់ជឿអោយមកជឿលើព្រះអង្គវិញ។

នៅក្នុងទីក្រុងដ៏ទៃទៀតដែលគេហៅហៅឈ្មោះព្រះវិហារកាតូលិកដ៏មហាសាល ហើយព្រះវិហារកាតូលិក នៅទីក្រុងប៉ារីសដែលមានអ្នកដឹកនាំដោយលោកអភិបាលយ៉ាងពិតប្រាកដ និងទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះវិហារកាតូលិក​គឺជា កន្លែងស្ងប់ស្ងាត់សំរាប់ធ្វើអភិបូជា និងថ្វាយដង្វាយទៅព្រះជាម្ចាស់។

នៅក្នុងទីក្រុងតូចៗពុំសូវមានព្រះវិហារកាតូលិកប៉ុន្មានទេ ក៏ប៉ុន្តែនៅទីក្រុងធំៗវិញមានព្រះវិហារកាតូលិក ច្រើនជាងនៅទីក្រុងតូចៗ និងនៅតាមស្រុកនីមួយៗពុំមានពុដិមាករ​ រឺក៏រូបសំណាកព្រះយេស៊ូទេ។ ជាញឹកញាប់ព្រះវិហារកាតូលិកក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ដែលមានពេលគ្រប់គ្រាន់សំរាប់ប្រជាពលរដ្ជមកចូល រួមធ្វើអភិបូជា ដែលមានឪពុកថ្វាយខ្លួននិងបូជាជីវិតដើម្បីបំរើព្រះជាម្ចាស់៕ 

## ទិដ្ជភាពក្នុងព្រះវិហារ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសបារាំង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា​ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការតូលិកសាសនិក
លោកអេលីសេ រីខ្លាស

|-
| **កើត**
| ១៥ មិនា ១៨៣០សង្កាត់ ស៊ានហ្វយ ឡាគ្រែន Sainte-Foy-la-Grande បារាំង
|-
| **ស្លាប់​"
| ០៤ កក្កដា  ១៩០៥ (អាយុ ៧៥) សាលាក្រុងTorhout ទួរហួត ប្រទេស Belgian ប៊េលិហ្គែន
|-
| **មុខរបរ​'''
| អ្នកភូមិសាស្រ្ត អ្នកអនាធិបតេយ្យនិយម អ្នកបដិវត្តន៍ និងអ្នកនិពន្ធ
|-
|}
លីប៉ូល ស៊ីដាស៊ាងហ័រ

|-
| **មានពីមុនដោយ**
|  រដ្ឋាភិបាលបារាំង
|-
| **បានទទួលជ័យជំនះ​**
| លោក អាប់ឌូ ឌីអោហ្វ
|-
| **កើត**
| ៩ តុលា ១៩០៦ភូមិ ជោល ស៊ិននិហ្កាល
|-
| **ស្លាប់​"
| ២០​ ធ្នូ ២០០១ (អាយុ ៩៥)Nomandy បារាំង
|-
| **គណបក្សនយោបាយ​'''
| មូលនិធិប្រជាធិបតេយ្យប្រជាជនស៊ិននិហ្កាល
|-
| "សាសនា"
| កាតូលិក រ៉ូម៉ាំង
|-
|}
សិល្បៈ

## **សិល្បៈ** 
**ប្រវត្តិនៃសិល្បៈ**
ពាក្យ សិល្បៈ (សំស្រ្តឹត) រឺ **សិប្បៈ** (បាលី) សំដៅយកកាងារផ្សេងៗជំនាញហត្ថកម្មគ្រប់បែបយ៉ាងដែលមាន សិល្ប៏ ​ពោលគឺធ្វើអោយមនុស្សចាប់ចិត្ត ចាប់អារម្មណ៏ចង់មើល ចង់ឃើញ ចង់ស្តាប់។ សិល្បៈមានច្រើនប្រភេទណាស់ ដូចជាសិល្បៈរបាំ ចំរៀង ភ្លេង  ល្ខោន កុន ចំលាក់ គំនូរ សំណង់ សូនរូប ។ល។ ដោយសិល្បៈមានន័យទូលំទូលាយហើយច្រើនប្រភេទបែបនេះ យើងពុំបាន លើកយកមកអធិប្បាយអោយបានសព្វគ្រុបទេយើងគ្រាន់តែលើកយកតែលក្ខណៈសំខាន់ៗ​នៃសិល្បៈខ្មែរបូរាណខ្លះមកបង្ហាញប៉ុនណ្ណោះ។
**១.សញ្ញាណនៃស្ថាបត្យកម្ម**
**ក.សម្ភារៈសំណង់និងវិវត្តន៏សំណង់**
គេដឹងច្បាស់ថា សិល្បៈសំណង់ប្រាសាទបូរាណ​ខ្មែរតាំងពីសម័យហ្វូនណនមកម្ល៉េះហើយស្នាដៃសិល្បៈ​នេះចេះតែវិវត្តន៏ហូរហែមករហូតដល់សម័យបាយ័ន។ដើម្បីសំរួលដល់ការសិក្សាគេនិយមចែក
សិល្បៈជារ​ចនាបថ (ស្តាយ) ដោយយកឈ្មោះប្រាសាទសំខាន់ៗមកដាក់ឈ្មោះរចនាបថទាំងនោះដូចតទៅ៖
១.រចនាបថ**ភ្នំដា**(ស.វ.ទី​ ១ដល់៦)
២.រចនាបថ**សំបូ**(ពាក់កណ្តាលទី១នៃស.វ.ទី​ ៧)
៣.រចនាបថ**ព្រៃក្មេង**(ពាក់កណ្តាលទី២នៃស.វ.ទី​ ៧)
៤.រចនាបថ**កំពង់ព្រះ**(ស.វ.ទី​ ៨)
៥.រចនាបថ**គូលែន**(ពាក់កណ្តាលទី១ស.វ.ទី​ ៩)
៦.រចនាបថ**ព្រះគោ**(១ភាគ៤ចុងក្ោយនៃស.វ.ទី​ ៩)
៧.រចនាបថ**បាខែង**(ចុងស.វ.ទី​ ៩និងដើមស.វ.ទី១០)
៨.រចនាបថ**កោះកែ**(១ភាគ៤ទី២នៃស.វ.ទី​ ១០)
៩.រចនាបថ**បន្ទាយស្រី**(ពាក់កណ្តាលទី២នៃស.វ.ទី​ ១០)
១០.រចនាបថ**ឃាំង**(ចុងស.វ.ទី​ ១០នៃស.វ.ទី១១)
១១.រចនាបថ**បាពួន**(ពាក់កណ្តាលទី២ស.វ.ទី​ ១១)
១២.រចនាបថ**អង្គរវត្ត**(ពាក់កណ្តាលទី១នៃស.វ.ទី​ ១២)
១៣.រចនាបថ**បាយ័**(ពាក់កណ្តាលទី២នៃស.វ.ទី​ ១២និងដើមស.វ.ទី១៣)
ធម្មជាតិ

ធម្មជាតិ ជា​ទូ​ទៅ​ភាគ​ច្រើន​គឺ​ផ្ដោត​ទៅ​លើ៖ បរិស្ថានធម្មជាតិ បរិស្ថាន​ផែនដី ទី​រហោឋាន 
រួម​ទាំង​ភូគព្ភសាស្ត្រ ព្រៃឈើ មហាសមុទ្រ ទន្លេ ឆ្នេរសមុទ្រ បរិយាកាស ជីវិត ហើយ
និង​នៅ​ក្នុង​តំបន់ភូមិសាស្ត្រទូទៅ ដែល​មិន​មាន​កំណត់​ខ្លឹមសារ​ត្រឹម​ត្រូវ​សំរាប់មនុស្សលោក 
ថ្វីបើ​មនុស្ស​មិន​​បាន​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ក៏​ដោយ​ ។ នេះ​គឺ​ប្រពៃណី​វប្បធម៌​នៃ ធម្មជាតិ មាន​នៅ​ក្នុង​ភាព​ខុសគ្នា​រវាង
ធម្មជាតិ និង​ ការ​ធ្វើ​ដោយ​មនុស្ស ជា​សិប្បនិមិត្ត នៅ​លើ ផែនដី ។

[right|thumb|350px|មានសតិការជាច្រើនបានផ្តល់ការពារលក្ខណះធម្មជាតិនៃ [Hopetoun Falls អូស្ត្រាលី អ្នកទស្សនាចូលថែទាំ]]
[center|thumb|350px|[Bachalpsee នៅក្នុង Swiss Alps ជាតំបន់មានភ្នំច្រើនគឺមនុស្សតិចតួចអាចមានសកម្មភាព]]
|[thumb|350px|[រន្ទះបាញ់យ៉ាងធំនៅពេលផ្ទុះ ភ្នំភ្លើង ហ្គាលឡាំងហ្គាន់ នៅឆ្នាំ ១៩៨២ ]]
right|thumb|350px|
center|thumb|350px|
left|thumb|350px|

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធម្មជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បរិស្ថាន
ថ្ងៃបាស់ស្ទីល

ថ្ងៃបាស់ស្ទីលគឺជាថ្ងៃបុណ្យជាតិរបស់ប្រជាជន បារាំង ដែលប្រារព្ធធ្វើ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែ កក្កដា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ឆ្វេង|thumb|240px|គុគធំជាងគេនៅបារាំង
នៅបារាំងដែលគេហៅថា**La Fête Nationale** (*National Celebration*)  ជាធម្មតា**lequatorze juillet** (*the fourteenth of July*).វាត្រូវបានគេរំលឹកនៅឆ្នាំ១៧៩០ Fête de la Fédération ដែលត្រូវគេប្រារព្វបុណ្យខួបលើកដំបូង storming of the Bastille នៅថ្ញៃទី ១៤  ខែកក្តដា ឆ្នាំ១៧៨៩​​ មានថ្ញៃបុណ្យខួបរបស់
ផ្លេតបន្ទោរ

ផ្លេតបន្ទោរ គឺជាបណ្តេញចរន្ត អគ្គិសនី នៃ បរិយាកាសatmospheric ​ដែលបន្ទរដោយ ផ្គរលាន់thunder

 Slovakia ]]
   អ៊ីតាលី ]]
លោក អាប់ឌូ ឌីអោហ្វ

|-
| **មានពីមុនដោយ**
|  លីប៉ូល ស៊ីដាស៊ាងហ័រ
|-
| **បានទទួលជ័យជំនះ​**
| អាប់ឌូល លេវ៉ាត
|-
| **កើត**
| ០៧​ កញ្ញា ១៩៣៥(អាយុ ៧៤) ទីក្រុងលូហ្កា ស៊ិននិហ្កាល
|-
| '''គណបក្សនយោបាយ​"
| គណបក្សសង្គមនិយមនៃស៊ិននិហ្កាល
|-
| "សាសនា"
| Sunni Muslim  (Maliki​ - Ash'ari Tijani )
|-
|}
វិសមភាពអាប៊ែល

:នៅក្នុងគណិតវិទ្យា, វិសមភាព អាប៊ែល (Abel's inequality) ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះដោយយកតាមឈ្មោះរបស់លោក នីអែល ហានរីក អាប៊ែល (Niels Hunrik Abel)។ វិសមភាពនេះត្រូវបានចែងថា៖ 

ចំពោះ \ f_n គឺជាស៊េរីនៃចំនួនពិត ដែល \ f_n \ge f_{n+1} > 0  គ្រប់ \ n=1,2,3,... និងចំពោះ \ a_n គឺជាស៊េរីនៃចំនួនពិតឬចំនួនកុំផ្លិច នោះគេបាន

:
\left |\sum_{n=1}^m a_n f_n \right | \le A_m f_1,

ដែល

:
A_m=\operatorname{max}\left \lbrace |a_1|,|a_1+a_2|,\dots,|a_1+a_2+\cdots+a_m| \right \rbrace.

វិសមភាពនេះក៏ផ្ទៀងផ្ទាត់​ផង​ដែរ​ចំពោះស៊េរីមិនកំនត់, ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​ដែល​ នៅពេលm \rightarrow \infty , គេ​មាន \lim_{m \rightarrow \infty} A_m\  មាន​តំលៃ​កំនត់។
ការធ្វើសំភាសន៍

ការធ្វើសំភាសគឺជាបែបបទ និងភាពជាក់លាក់មួយ ដើម្បីទទួលពត៌មានច្បាស់លាស់អំពីប្រធានបទដែលត្រូវផ្តល់អោយ (ផ្លូវការ) ។

សេចក្តីណែនាំអំពីការធ្វើសំភាសន៍ ៖
ការហ្វឹកហាត់ និង ការរៀបចំត្រៀម គឺមានសារះសំខាន់ចំពោះអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការធ្វើសំភាសន៍ដល់ជនដែលងាយ និងទទួលរងគ្រោះ។​ 

គ្រប់គ្នាចាំបាច់ត្រូវ ៖
* យល់ពីគោលបំណងនៃការសំភាសន៍ 
* យល់ដឹងពីវប្បធម៌ និង សង្គមរបស់មនុស្សដែលយើងធ្វើការជាមួយ រួមទាំងព្រិត្តិការណ៍កន្លងទៅថ្មីៗដែល ជះផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសកំណើតរបស់ពួកគេ
*ត្រូវមានជំនាញទំនាក់ទំនងដែលអភិវឌ្ឍន៍បានល្អ ជាពិសេសសំដៅដល់សមត្ថភាពស្តាប់អ្នកដ៏ទៃ ដោយមិនធ្វើការសន្និដ្ឋានអំពីអ្វីដែលពួកគេកំពុងនិយាយ
*ចេះនិយាយទៅកាន់ពួកគេអោយបានសុភាពរាបសារ ប៉ុន្តែត្រូវស្វែងរកពត៌មានដែលចាំបាច់នៅក្នុងគ្រានោះដែរ
*មានសមត្ថភាពស្គាល់ និង ចងចាំពត៌មានសំខាន់ៗ
*បើកចំហរចំពោះពត៌មានថ្មីៗនិងនឹកមកដល់ ដែលពត៌មានទាំងនោះប្រហែលជាទទួលបាន

ការសំភាសន៍ គឺទាក់ទងនិងការប្រមូលពត៌មាន ហើយបន្ទាប់មកធ្វើការវិភាគអ្វីដែលអ្នកទទួលបាន ដោយឆ្លុះបញ្ចាំង ទៅលើ ៖ តើលោកអ្នកបានពិភាក្សាអ្វីខ្លះជាមួយគេ និងលើអ្វីដែលលោកអ្នកបានសង្កេតឃើញ ។

## របៀបនៃការធ្វើសំភាសន៍ 
### ការចាប់ផ្តើមធ្វើបទសំភាសន៍ 
* នែនាំខ្លួនរបស់អ្នកដោយប្រាប់ឈ្មោះ និង តំណែងរបស់អ្នក 
* ពន្យល់អោយបានច្បាស់លាស់ថាហេតុអ្វី លោកអ្នកចង់និយាយជាមួយគេ
* ត្រូវឆ្លើយរាល់សំនួរគ្រប់ពេល អោយបានពេញលេញតាមដែលអ្នកអាចធ្វើទៅបាន ដោយមិន រំលោភទៅលើសិទិ្ធរក្សាការសំងាត់របស់អ្នកដ៍ទៃទៀត ។

### បរិយាកាសជុំវិញ ៖  (ការបង្កើតបរិយាកាសដែលមានសុវត្ថិភាព) 
* នៅក្នុងការិយាល័យ វាមានលក្ខណះងាយស្រួលជាងការទៅសួរដល់ផ្ទះ
* ត្រូវអោយច្បាស់លាស់ថានឹងមិនមានអ្វីមកបង្អាក់អ្នក ហើយអោយច្បាស់ថាអ្នកអាចនិយាយ ក្នុងលក្ខណះដែលអាចរក្សាការសំងាត់បាន ។
* អនុញាតិអោយគេជ្រើសកន្លែងដែលគេចង់អង្គុយនិយាយ
* ត្រូវអង្គុយយ៉ាងណាដើម្បីអោយអ្នកអាចសង្កេតពីប្រតិកម្មនានា ។

### ឥរិយាបទ 
* ត្រូវមានកាយវិការចេះគោរព
* ត្រូវចេះផ្តល់ពត៌មាន
* ត្រូវចេះទទួលយក និង មិនវិនិច្ឆ័យ
* ត្រូវបង្ហាញថាអ្នកចាប់អារម្មណ៍

### ជំនាញនិង វិធីសាស្រ្ត 
* ប្រើសំនួរបើក - អ្នកណា. ពេលណា. អ្វី. និង ហេតុអ្វី (លើកលែងតែពេលណាអ្នកចង់ធ្វើការ បញ្ជាក់អោយច្បាស់ថា អ្នកយល់នូវអ្វីដែលគេបាននិយាយ )
* ប្រើភាសាកាយដែលជួយជំរុញទឹកចិត្ត 
* ស្តាប់ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និង ដោយពិចារណា
* បង្ហាញអោយឃើញថាអ្នកបានស្តាប់ដោយធ្វើការសង្ខេប
* អនុញាតិអោយគេបញ្ចេញនូវអារម្មណ៍
* ត្រូវចេះយល់ពីអារម្មណ៍
* បញ្ជាក់ពត៌មានអោយច្បាស់ដោយសំរួលនូវសំនួរអោយសាមញ្ញសាជាថ្មីឡើងវិញ
* សួរដើម្បីបញ្ជាក់បើសិនជាអ្នកមិនយល់
* លើកទឹកចិត្តអោយពួកគេលើកឡើងនូវដំណោះស្រាយរបស់ពួកគេ
ធ្វើការកត់ត្រា ខ្លះនូវពេលសំភាសន៍

### ការបញ្ចប់កិច្ចសន្ទនា 
* មុនពេលចាកចេញទៅ ពន្យល់ពីអ្វីនឹងកើតឡើងបន្ទាប់ទៀត ក្នុងនោះរួមទាំងប្រាប់ពីពេលវេលា ដែលលោកអ្នកនឹងជួបគេម្តងទៀត ។

## សូមកុំ 
* សួរសំនួរនាំមុខ
* បង្អាក់ លើកលែងតែពេលណាដែលអ្នកច្បាស់ថាមានការយល់ច្រឡំ
* ប្រាប់ពួកគេតើត្រូវរស់នៅបែបណានោះទេ
* តិះទៀនអ្នកផ្សេង
* ចោទសួរសំនួរទៅកាន់គេច្រើនពេកទេ
* សន្យាថាអ្នកមិនអាចរក្សា ឬ និយាយរឿងដែលមិនពិតនោះទេ

* == ក្រោយពេលសំភាសន៍ ==

* ត្រូវបន្តអនុវត្តអោយបាននូវរាល់សន្យា និង ការប្តេជ្ញាចិត្តដែលលោកអ្នកបានធ្វើ ជានិច្ច
* គិតអំពីអ្វីដែលគេបានប្រាប់អ្នក និង អ្វីដែលអ្នកសង្កេតឃើញ
* កត់ត្រាទុកអោយបានលំអិតជាងមុននូវអ្វីដែលអ្នកបានដឹង និងរាល់សកម្មភាពដែលអ្នកចាំបាច់ ត្រូវធ្វើ
* កត់សំគាល់នូវចំណុចមិនសមស្របគា្នចំពោះពត៌មានដែលគេផ្តល់អោយអ្នក
* ប្រមូលពត៌មានបន្ថែមទៀតដែលអ្នកត្រូវការ 
* ត្រូវធ្វើការបញ្ជូនបន្តដែលសមស្រប
* បើសិនជាគេត្រូវការ សូមបង្កើតអនុសាសន៍

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកកាសែត
គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច

right|thumb|400px|គ្រឿងអេឡិចត្រូនិចផ្សេងៗ
គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច​ជាធាតុគ្រឺះប្រើក្នុងសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិច។ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច​មានជើងធ្វើពីសំណឬលោហៈ ចំនួនលើសពី២។ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិចអាច​ផ្គុំគ្នាបង្កើតជាសៀគ្វី​ដោយផ្សាភ្ជាប់ទៅលើបន្ទះសៀគ្វីព្រីន
## ប្រភេទ 
គេអាចចែកប្រភេទគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចជា៣ក្រុមធំៗដូចតទៅ៖
### គ្រឿងសកម្ម 
* បំពង់អេឡិចត្រុង
** បំពង់សុញ្ញកាស
** ម៉ាញ៉េត្រុង
** បំពង់បាច់កាតូត (CRT)

* សឺមីកុងឌុចទ័រ
** ឌីយ៉ូត
** ត្រង់ស៊ីស្ទ័រ

### គ្រឿងអកម្ម 
* រេស៊ីស្ទ័រ
* កង់ដង់សាទ័រ
* វ៉ារីស្ទ័រ
* ទែរមីស្ទ័រ
* បូប៊ីន
* រើឡេ
* អូស៊ីឡាទ័រ
* គ្រឿងពីអេហ្សូ
* អូប៉ាល័រ
* អំពូលរង្គុំ អំពូលហ្វ្លុយអររ៉េសង់ អំពូលបន្សាយអគ្គីសនី
* ថ្មពិល
* ម៉ូទ័រ

### គ្រឿងបន្ទាប់បន្សំ 
* បន្ទះសៀគ្វីព្រីន
* កុនណិចទ័រ
* កុងតាក់
* ហ្វុយស៊ីប
* ខ្សែភ្លើង
* អង់តែន
* ឌីស៊ីប៉ាទ័រ
* ទែរម៉ូស្តា
* ត្រង់ស្វរម៉ាទ័រ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អេឡិចត្រូនិច
Moon OS

*បញ្ជាក់៖ ចូរ​សរសេរ​ថា **moonOS** សរសេរ​ថា **MoonOS** មិន​ត្រូវ​ឡើយ។*

**moonOS** គឺ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិ​ការ​លីនុច​មួយ ដែល​មាន​មុខងារ​ធ្វើ​ឲ្យ​កុំព្យូទ័រ​មាន​ដំណើរ​ការ។ **moonOS** ត្រូវ​បាន​បង្កើត​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០០៨ ដោយ​យក Ubuntu មក​ធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ការ​បង្កើត។ moonOS គឺ​កូដ​ចំហ​និង​ឥត​គិត​ថ្លៃ ដូច្នេះ​អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា​អាច​ប្រើ​ប្រាស​វា​បាន​ដោយ​សេរី និង​ស្រប​ច្បាប់។ នៅ​ចុង​ឆ្នាំ ២០០៨ moonOS 1.0 បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ឡើង។ នៅ​ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០៩ moonOS 2.0 បាន​ចេញ​ផ្សាយ​ហើយ​វា​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ហើយ​ព្រម​ទាំង​បាន​ចុះ​ក្នុង​បញ្ជី​លីនុច ឌីស្ត្រូ​ផ្លូវ​ការ​ទៀត​ផង។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ moonOS មាន​កំណែ 4.0 ដែល​មាន​លក្ខណសម្បត្តិ​ថ្មីៗ​ជា​ច្រើន។

## ជំនាន់ moonOS 
មក​ទល់​ពេល​នេះ moonOS មានដល់​ទៅ​៤​ជំនាន់​ហើយ ដូច​ជា៖
*ជំនាន់​ទី១៖ moonOS 1 (Bopha) បាន​ដាក់​ចេញ​ឲ្យ​ប្រើ​នៅ ចុង​ឆ្នាំ​២០០៨
*ជំនាន់​ទី២៖ moonOS 2 (Kachana) បាន​ដាក់​ចេញឲ្យ​ប្រើ​នៅ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០០៩
:200px|moonOS 2
*ជំនាន់​ទី៣៖ moonOS 3 (Makara) បាន​ដាក់​ចេញឲ្យ​ប្រើ​នៅ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០០៩
:200px|moonOS 3
*ជំនាន់​ទី៤៖ moonOS 4 (Neak) បាន​ដាក់​ចេញ​ឲ្យ​ប្រើ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ០១ ខែមករា ឆ្នាំ​២០១១
:200px|moonOS 4

## លក្ខណៈ​ពិសេស 
សម្រាប់ moonOS 4 (Neak) ៖
* ភ្ជាប់​មក​ជា​មួយ​នូវ​កម្មវិធី​កំណែ​ថ្មី និង​រូបរាង​ថ្មី​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​ប្រើប្រាស់​ជាង​មុន។
* ភ្ជាប់​មក​ជាមួយ​នូវ​ខឺនែល​ថ្មី​ដែល​មាន​ល្បឿន​លឿន​ជាង​មុន។
* ផ្លាស់​ប្ដូរ​នូវ​កម្មវិធី​ដែល​ភ្ជាប់​មក​ជាមួយ ដោយ​ផ្ដល់​នូវ​កម្មវិធី​ដែល​ល្អៗ និង​ងាយ​ស្រួល​ប្រើ​ប្រាស់។
* ប្រើ​រូប​រាង​អេក្រង់​ខាង​មុខ (Desktop Environment) គឺ GNOME
* ប្រើ ហ្វ្រម​វើគ Appshell
### កម្មវិធី​ដែល​មាន​ភ្ជាប់​មក​ជាមួយ​ស្រាប់​
:* Pidgin កម្មវិធី​ជជែក​ឆ្លើយ​ឆ្លង​តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធើនិត
:* Banshee កម្មវិធី​ចាក់​តន្ត្រី​ទំនើប
:* OpenOffice.org កម្មវិធី​ការិយាល័យ
:* Cheese កម្មវិធី​បញ្ជា​វែប​ឃែម
:* Firefox កម្មវិធី​រុក​រក​គេហទំព័រ
:* Envolution Mail កម្មវិធី​គ្រប់​គ្រង​សំបុត្រ​អេឡិច​ត្រូណិច
:* Docky ជារបារ​ក្រាហ្វិល​លម្អ​អេក្រង់​ខាង​មុខ សម្រាប់​ផ្ទុក​នូវ​រូប​តំណាង​កម្មវិធី​ផ្សេងៗ

## ឯកសារ​យោង
## តំណ​បន្ថែម​ក្រៅ
បំពង់អេឡិចត្រុង

**បំពង់អេឡិចត្រុង** ជាគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចប្រភេទសកម្ម។ វាជាបំពង់ធ្វើពីកែវសុញ្ញកាសឬមានផ្ទុកឧស្ម័ន ដែលគេអាចធ្វើអោយអេឡិចត្រុង មានចលនាក្រោមអំពើនៃ​ដែនអគ្គីសនី ឬ ដែនម៉ាញេទិច។

## ប្រភេទដែលមានសុញ្ញកាស 
* បំពង់សុញ្ញកាស
* បំពង់រលកមីក្រូ
** ខ្លាយស្ត្រុង (បំពង់រលកដាល)
** ម៉ាញេត្រុង 
* បំពង់បាច់អេឡិចត្រុង
** បំពង់បាច់កាតូត 
** បំពង់ចាប់រូប 
* បំពង់អេឡិចត្រុងលំដាប់ទី២
* បំពង់ហ្វូតូអេឡិចត្រុង

## ប្រភេទដែលមានឧស្ម័ន 
* គ្រឿងតំរឹមភ្លើងផ្ទុកបារ៉ត
* អំពូលបន្សាយសំពាធទាប
* អំពូលHID

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អេឡិចត្រូនិច
បំពង់សុញ្ញកាស

**បំពង់សុញ្ញកាស** ជាបំពង់អេឡិចត្រុងមួយប្រភេទ ដែលផ្នែកខាងក្នុងជាសុញ្ញកាស។ វាជាគ្រឿងអេឡិចត្រូនិច ដែលគេប្រើសំរាប់ តំរឹមភ្លើង យោលភ្លើង ធ្វើម៉ូឌុឡាស្យុង ធ្វើដេម៉ូឌុឡាស្យុង ពង្រីកភ្លើង ជាដើម។
បច្ចុប្បន្ន បំពង់សុញ្ញកាស​មិនសូវមានការនិយមប្រើទេ​ តាំងពីគេរកឃើញត្រង់ស៊ីស្ទ័រមក។

## សញ្ញាណ 
ជាទូទៅ បំពង់សុញ្ញកាសធ្វើពីកែវ លោហៈ ឬ សេរ៉ាមិច ដែលនៅក្នុងនោះជាសុញ្ញកាសឬមានផ្ទុកឧស្ម័នកំរនិងចំហាយបារ៉តតិចតួចក្រោមសំពាធទាប។ នៅក្នុងកែវនោះ គេដាក់អេឡិចត្រូតដែលអាចធ្វើបន្សាយអេឡិចត្រុងពេលគេកំដៅវាទៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់មួយ (ផលអេឌីសុង)។ គេអាចគ្រប់គ្រងចលនាអេឡិចត្រុង​នេះដោយប្រើដែនអគ្គីសនី ឬ ដែនម៉ាញេទិចបាន។
ប៉ាស្កាល់

**ប៉ាស្កាល់**（អក្សរកាត់ Pa）ជាខ្នាតរបស់ សំពាធ និង កុងត្រាំង។ ខ្នាតនេះយកឈ្មោះតាម​រូបវិទូបារាំងឈ្មោះ ប្លែស ប៉ាស្កាល់ ដែលបានរកឃើញគោលការណ៍ប៉ាស្កាល់។

សំពាធឬកុងត្រាំង1ប៉ាស្កាល់ ជាកំលាំង1ញូតុនដែលមានអំពើលើផ្ទៃ1ម៉ែត្រការ៉េ។ 

## ឧទាហរណ៍ខ្លះៗ 
* សំពាធរបស់សុញ្ញកាសឥតខ្ចោះស្មើនឹង 0 Pa
* សំពាធនៅក្នុងអំពូលរង្គុំមានតំលៃប្រហែល 10 Pa
* សំពាធស្តង់ដាររបស់បរិយាកាសផែនដីស្មើនឹង 1 013 hPa (1 hPa ≡ 100 Pa)
* សំពាធនៅក្នុងកង់រថយន្តមានតំលៃពី 180 kPa ទៅ 250 kPa (1 kPa ≡ 1000 Pa)
* សំពាធនៅក្នុងដបស្រាសំប៉ាញ់មានតំលៃពី 407 kPa ទៅ 607 kPa
ប្រព័ន្ធសរសៃឈាម

Ψ

== 
## ចំណងជើងរងនៃអត្ថបទ 
hola ==

រូបភាព:ឧទាហរណ៍១.jpg|ឃ្លាពិពណ៌នា
រូបភាព:ឧទាហរណ៍២.jpg|ឃ្លាពិពណ៌នា
រូបភាព:ឧទាហរណ៍៣.jpg|ឃ្លាពិពណ៌នា
រូបភាព:ឧទាហរណ៍៤.jpg|ឃ្លាពិពណ៌នា
វិសមភាព​ឆេប៊ិស្សែវ

នៅក្នុងគណិតវិទ្យាវិសមភាព ឆេប៊ិស្សែវ (Chebyshev's inequality ) ត្រូវបានយកឈ្មោះតាមឈ្មោះរបស់លោក ផាហ្វណាធី ឆេប៊ិស្សែវ ( Pufnuty Chebyshev )។ វិសមភាពនេះពោលថាៈ

ចំពោះចំនួនវិជ្ជមាន a_1, a_2, ..., a_n ; b_1, b_2, ..., b_n\geq 0 ផ្ទៀងផ្ទាត់ៈ

:*បើ a_1\geq a_2\geq ...\geq a_n និង b_1\geq b_2\geq ...\geq b_n នោះគេបានៈ

\frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}a_ib_i\geq \biggl(\frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}a_i\biggl)\biggl(\frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}b_i\biggl)

:* បើ a_1\geq a_2\geq ...\geq a_n និង b_1\leq b_2\leq ...\leq b_n នោះគេបានៈ

\frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}a_ib_i\leq \biggl(\frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}a_i\biggl)\biggl(\frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}b_i\biggl)
វិសមភាពប៊័រនូយី

នៅក្នុងគណិតវិទ្យា វិសមភាព ប៊័រនូយី (Bernoulli's inequality) គឺជាវិសមភាពមួយដែលប្រើសំរាប់គណនាតំលៃប្រហែលនៃនិទស្សន៍(អ៊ិចស្ប៉ូណង់ស្យែល  exponentiations) របស់ 1+x ។ វិសមភាពនេះមានអត្ថន៍យរួមដូចខាងក្រោមៈ

*ចំពោះ x>-1 ; 0\leq r\leq 1 នោះគេបានៈ 

(1+x)^r\leq 1+rx

*ចំពោះ x>-1 ; r\leq 0 ; r\geq 1 នោះគេបានៈ

(1+x)^r\geq 1+rx
វិសមភាព យិនសិន

នៅក្នងគណិតវិទ្យា វិសមភាព យិនសិន (Jensin's inequality) ត្រូវបានយកឈ្មោះបន្ទាប់ពីឈ្មោះរបស់លោក យូហាន យិនសិន (Juhan Jensen)។ វិសមភាពនេះនិយាយទាក់ទងទៅភាពប៉ោងនិងភាពផតនៃអនុគមន៍ ហើយវិសមភាពត្រូវបានស្រាយបញ្ជាក់ដោយលោក យិនសិន នៅឆ្នាំ 1906 ដែលលោកបានអោយនូវលក្ខណៈទូទៅរបស់វា។ វិសមភាពនេះបានចែងដូចខាងក្រោមៈ

*ចំពោះអនុគមន៍ f ជាអនុគមន៍ប៉ោងលើចន្លោះ \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ x_1, x_2, ..., x_n\in \mathbb{I}(a, b) គេបានៈ

\frac{f(x_1)+f(x_2)+...+f(x_n)}{n}\geq f(\frac{x_1+x_2+...+x_n}{n})

*ចំពោះអនុគមន៍ f ជាអនុគមន៍ផតលើចន្លោះ \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ x_1, x_2, ..., x_n\in \mathbb{I}(a, b) គេបានៈ

\frac{f(x_1)+f(x_2)+...+f(x_n)}{n}\leq f(\frac{x_1+x_2+...+x_n}{n})

វិមសភាពនេះត្រូវបានអោយក្រោមទំរង់ទូទៅដូចខាងក្រោមៈ

*ចំពោះអនុគមន៍ f ជាអនុគមន៍ប៉ោងលើចន្លោះ \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ x_1, x_2, ..., x_n\in \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ \alpha_1, \alpha_2, ...,\alpha_n>0 ;\sum_{i=1}^{n}\alpha_i=1; \forall{n\in \mathbb{N^{*}}} គេបានៈ

\sum_{i=1}^{n}\alpha_i f(x_i)\geq f(\sum_{i=1}^{n}\alpha_i x_i)

*ចំពោះអនុគមន៍ f ជាអនុគមន៍ផតលើចន្លោះ \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ x_1, x_2, ..., x_n\in \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ \alpha_1, \alpha_2, ...,\alpha_n>0 ;\sum_{i=1}^{n}\alpha_i=1; \forall{n\in \mathbb{N^{*}}} គេបានៈ

\sum_{i=1}^{n}\alpha_i f(x_i)\leq f(\sum_{i=1}^{n}\alpha_i x_i)

ឬក៏គេអាចសរសេរនូវរាងមួយទៀតគឺៈ

*ចំពោះអនុគមន៍ f ជាអនុគមន៍ប៉ោងលើចន្លោះ \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ x_1, x_2, ..., x_n\in \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ \alpha_1, \alpha_2, ...,\alpha_n>0; \forall{n\in \mathbb{N^{*}}} គេបានៈ

\sum_{i=1}^{n}\biggl(\frac{\alpha_i f(x_i)}{\sum_{i=1}^{n}\alpha_i}\biggl)\geq f\biggl(\frac{\sum_{i=1}^{n}\alpha_i x_i}{\sum_{i=1}^{n}\alpha_i}\biggl)

*ចំពោះអនុគមន៍ f ជាអនុគមន៍ផតលើចន្លោះ \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ x_1, x_2, ..., x_n\in \mathbb{I}(a, b) និងចំពោះ \alpha_1, \alpha_2, ...,\alpha_n>0; \forall{n\in \mathbb{N^{*}}} គេបានៈ

\sum_{i=1}^{n}\biggl(\frac{\alpha_i f(x_i)}{\sum_{i=1}^{n}\alpha_i}\biggl)\leq f\biggl(\frac{\sum_{i=1}^{n}\alpha_i x_i}{\sum_{i=1}^{n}\alpha_i}\biggl)

*ចំណាំៈ \sum_{i=1}^{n}x_i=x_1+x_2+...+x_n
វិសមភាព ការ៉ាម៉ាតា

នៅក្នុងគណិតវិទ្យា វិសមភាព ការ៉ាម៉ាតា (Karamata's inequality) ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះដោយយកតាមឈ្មោះបន្ទាប់ពីឈ្មោះរបស់លោក ចូវ៉ាន់ ការ៉ាម៉ាតា (Jovan Karamata)។ វិសមភាពនេះបានចែងថាៈ

ចំពោះ f ជាអនុគមន៍ប៉ោងនិងចំពោះពីរស្វ៊ីតនៃចំនួនពិត x_1, x_2, ..., x_n ; y_1, y_2, ...y_n ; \forall{n\in \mathbb{N^{*}}} ផ្ទៀងផ្ទាត់ៈ 

x_1\geq x_2\geq ... \geq x_n និង y_1\geq y_2\geq ...\geq y_n 

x_1+x_2+...+x_k\geq y_1+y_2+...+y_k ; \forall{k=1, 2, ..., n-1}

x_1+x_2+...+x_n=y_1+y_2+...+y_n ; \forall{n\in \mathbb{N^{*}}}

នោះគេបានវិសមភាពដូចខាងក្រោមៈ

f(x_1)+f(x_2)+...+f(x_n)\geq f(y_1)+f(y_2)+...+f(y_n)