open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ការកែច្នៃត្រសក់ចាវ

### គ្រឿងផ្សំ 
១. ត្រសក់ស្រូវ   ១០គីឡូក្រាម

២. អង្ករដំណើប   ១គីឡូក្រាម

៣. មេដំបែរ      អាស្រ័យទៅតាមមេ

៤. ស្ករត្នោត      ០,៥គីឡូក្រាម

៥. អំបិល             ៧ ទៅ ៩ ខាំ

៦. ប៊ីចេង            ១០ក្រាម

៧. ម្សៅការពារ   ៥ក្រាម

៨. ទឹក​                 ៧ ទៅ ៨ លីត

### សម្ភារៈ 
១. កូនកាំបិត

២. ជ្រុញ

៣. ចានដែក

៤. កញ្ច្រែង

៥. ឆ្នាំង ឬខ្ទះ

៦. វែក

៧. ចង្ក្រានហ្គាស់ ចង្ក្រានអុស ចង្ក្រានធ្យូង

៨. ជញ្ជីង

៩. ស្លាបព្រា

១០. ប្រដាប់វាល់ទឹក

១១. កែវ ក្រឡ ឬពាង

### របៀបធ្វើ 
១. ត្រូវជ្រើសរើសយកត្រសក់ណាដែលល្អ

២. កាត់ក្បាល និងកន្ទុយត្រសក់ចេញ

៣. លាងសម្អាតត្រសក់អោយអស់ដី និងជ័រ

៤. យកត្រសក់ដែលលាងរួចមកដាក់ក្នុងកញ្ច្រែងអោយស្រស់ទឹក

៥. យកត្រសក់មកឆូតជាពីរបីចំរៀក

៦. យកត្រសក់ដែលឆូតរួចមកតំរៀបក្នុងពាងដែលស្អាត

៧. ដាំទឹកអំបិលអោយពុះ រួចចាក់ចូលក្នុងពាងត្រសក់ រួចទុកត្រសក់នៅក្នុងនោះពេល៣ទៅ៤ម៉ោងហើយត្រូវស្រង់ដាក់ក្នុងកញ្ច្រែងអោយស្រស់ទឹក។

៨. បន្ទាប់មកត្រូវយកត្រសក់នោះទៅហាលថ្ងៃអោយស្រពោន

៩. លុះដល់ល្ងាចត្រូវយកត្រសក់នោះទៅត្រាំទឹកអំបិលម្ដងទៀត។ យើងធ្វើរបៀបដាំទឹកអំបិលចាក់លើត្រសក់ និងហាថ្ងៃអោយបាន៣ទៅ៤ដង។

១០. រៀបចំដាំបាយដំណើបដើម្បីធ្វើដំបែរ

១១. ត្រូវបន្ទំដំបែរ១ទៅ២ថ្ងៃ

១២. បន្ទាប់មកយកដំបែរនោះមកច្របល់ជាមួយស្ករត្នោត បីចេង ម្សៅការពារ អោយបានសព្វសាច់ល្អទើប យើងយកត្រសក់មកច្របល់ជាមួយគ្រឿងដែលលាយទុក ទើបតំរៀបដាក់ចូលក្នុងពាង

១៣. ត្រូវតំរៀបអោយបានស្អាតមួយស្រទាប់ម្ដង មួយស្រទាប់ម្ដង រួចសង្កត់អោយណែន ដោយទុកចន្លោះ១០សង់ទីមែត្រ។

១៤. បន្ទាប់ពីតំរៀបត្រសក់ចូលក្នុងពាងរួចហើយ ត្រូវខ្ទាស់ឬស្សី ដើម្បីត្រសក់អណ្ដែត។

១៥. បន្ទាប់មកធ្វើការជូតសម្អាតមាត់ពាងដោយប្រើក្រណាត់ស្បៃដែលស្អាត

១៦. ក្រោយពីជូតសម្អាតមាត់ពាងរួច ត្រូវគ្របគម្របអោយជិតដើម្បីការពារធូលី ឬសត្វល្អិត។

១៧. ត្រូវសរសេរកាលបរិច្ឆេត និងឈ្មោះផលិតផលដោយបិទនៅលើពាងផលិតផល។

១៨. ក្នុងករណីយើងធ្វើចំណីអាហារច្រើនសម្រាប់បម្រុងទុក យើងត្រូវមានឃ្លាំងសម្រាប់ទុកដាក់ផលិតផលអោយមានរបៀបរៀបរយ ដោយទុកដាក់ក្នុងពាង ក្រឡ កញ្ចប់ ឬថង់ ហើយរក្សាទុកអោយផុតពីដីទៅតាមប្រភេទចំណីអាហារ។
ពេលដែលត្រូវយំ

***ពេលដែលត្រូវយំ*** (    ) ជា​ភាពយន្ត​ខ្មែរ​ឆ្នាំ ១៩៧២ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ អ៊ឹង កន្ទោក សម្តែង​ដោយ គង់ សំអឿន និង វិជ្ជរ៉ា ដានី។ សាច់រឿង​ដូច​រឿង អ៊ឹង កន្ទោក ផ្សេងទៀត​ដែរ ទាក់ទង​នឹង​ទំនាក់ទំនង​ត្រីកោណ​រវាង​បុរស គង់ សំអឿន និង​ស្ត្រី​២​នាក់ គឺ វិជ្ជរ៉ា ដានី និង គឹម ណូវ៉ា។ ខ្សែភាពយន្តនេះមានបទចម្រៀងល្បីចំនួន 5 រួមមាន ពេលដែលត្រូវយំ ដ៏ល្បីល្បាញគ្រប់ពេល។

## បទភ្លេង 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
ចម្រៀងឥតព្រាងទុក

***ចម្រៀងឥតព្រាងទុក***  ជាភាពយន្ត​តន្ត្រី​ខ្មែរ​ឆ្នាំ១៩៧៤ ដឹកនាំ​និង​ផលិត​ដោយ​លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត ។ តារាភាពយន្ត គង់ សំអឿន និង វិជ្ជរ៉ា ដានី ។ ក្នុងនោះក៏មានតារាចម្រៀង រស់ សេរីសុទ្ធា ផងដែរ។

## បទភ្លេង 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
ផ្កាថ្កុលមាស

***ផ្កាថ្កុលមាស*** (Khmer: ផ្កាថ្កុលមាស) (បាល់មាសឆ្នាំ ១៩៦៩) ជា​ភាពយន្ត​ខ្មែរ​ឆ្នាំ​១៩៧៥។ . វា​ជា​ភាពយន្ត​ល្បី​នៅ ប្រទេស​កម្ពុជា ​មុន​ពេល ​ខ្មែរក្រហម ​ឡើង​កាន់​អំណាច។ 

## រឿង 
បងប្អូនភ្លោះកើតនៅថ្ងៃតែមួយដែលមានឃាតកម្មកើតឡើង។ កូនភ្លោះដាច់ដោយឡែកពីគ្នាទៅវិញទៅមក; ម្នាក់​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ចិញ្ចឹម​ក្នុង​គ្រួសារ​អ្នក​មាន ខណៈ​ម្នាក់​ទៀត​នៅ​តែ​មាន​ជីវភាព​ក្រីក្រ។ ជាច្រើនឆ្នាំកន្លងផុតទៅ នៅពេលដែលកូនភ្លោះអ្នកក្រ ចាប់ផ្តើមលង់ស្នេហ៍ជាមួយកូនស្រីអ្នកមានម្នាក់ ឈ្មោះផ្កាថ្កុលមាស។ គូស្នេហ៍​មួយ​គូ​នេះ​ប្រឈម​នឹង​ទុក្ខ​លំបាក​ជា​ច្រើន​ពី​បុរស​អ្នក​មាន​ដ៏​ឃោរឃៅ​ម្នាក់។ វា​អាស្រ័យ​លើ​កូន​ភ្លោះ​អ្នក​មាន​ក្នុង​ការ​សង្គ្រោះ​ជីវិត​បង​ប្អូន​ភ្លោះ​អ្នក​ក្រ និង​ស្នេហ៍​ផ្កា​ថ្កុលមាស។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
នាងចំប៉ាមាស

***នាងចំប៉ាមាស*** (    ) ជា​ខ្សែវណ្ណកម្មភាពយន្ត​ខ្មែរ​ឆ្នាំ​១៩៧០ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយសម្តែងដោយលោក ​សារ៉ាវុធ និង​សម្តែង​ដោយតារាល្បីៗដូចជា វណ្ណ វណ្ណៈ និង ​វិជ្ជរ៉ា ដានី ។

## តារាសម្តែង 
* វណ្ណ វណ្ណៈ
* វិជ្ជរ៉ា ដានី
* គីម ណូវ៉ា

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
វណ្ណ វណ្ណៈ

**វណ្ណ វណ្ណៈ** (    ) ជា ​តារា​សម្ដែង ​ដ៏​ពេញ​និយម​ក្នុង ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ក្នុង​អំឡុង​ចុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៩៦០ ដល់​ឆ្នាំ ១៩៧៥។ ថ្វីត្បិតតែគាត់មានទេពកោសល្យក៏ដោយ ក៏ផលិតករតែងតែពេញចិត្តនឹងការសម្ដែងគូប្រជែងរបស់គាត់គឺ គង់ សំអឿន ឬ ជា យុទ្ធថន ក្នុងភាពយន្តរបស់ពួកគេ។ ដោយ​សារ​តែ​មិន​សូវ​មាន​អ្នក​គាំទ្រ លោក វណ្ណ វណ្ណៈ បាន​សម្ដែង​ក្នុង​ភាពយន្ត​តិច​តួច​បើ​ធៀប​នឹង​គូប្រជែង​របស់​ខ្លួន។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ លោក​ជា​តួឯក​ក្នុង​រឿង​ដូច​ជា *សុវណ្ណបញ្ចា*  *នាង​កាកី* និង *​ចំប៉ាមាស* ដែល​សុទ្ធ​តែ​មាន វិជ្ជរ៉ា ដានី ជា​តួ​ឯក​ស្រី។ ដើម្បីបង្កើនវត្តមានរបស់គាត់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ គាត់បានបង្កើតក្រុមហ៊ុនផលិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា ភីសណូកា ក្នុងឆ្នាំ 1970 ដែលបានផលិតខ្សែភាពយន្តចំនួន 8 ដែលដើរតួជាតួឯកប្រុសនៅក្នុងរឿងទាំងអស់។

ព័ត៌មានលម្អិតអំពីជីវិតរបស់គាត់នៅមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយ ហើយគេជឿថាគាត់បានស្លាប់ក្រោមរបបខ្មែរក្រហម។ ក្នុង​ចំណោម​ភាពយន្ត​ទាំង​អស់​ដែល​លោក​បាន​សម្តែង​នោះ មាន​តែ​លោក *សុវណ្ណ បញ្ចា* ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ថា​បាន​រួច​ជីវិត និង​នៅ​ដដែល។

## ការថតខ្សែភាពយន្តដោយផ្នែក 
## ឯកសារយោង
ព្រះពោធិសត្វច័មភល

[រូបភាពតូច| [ទេវរូបយ៉ាបយុមព្រះពោធិសត្វច័មភល សិល្បៈទីបេ.]]

**ព្រះពោធិសត្វច័មភល ** ( ,  ,  ) គឺ ព្រះពោធិសត្វភេទបុរសរបស់និកាយវជរយាននិងនិកាយត័នត្រៈ. ។   ព្រះអង្គ  គឺ ព្រះបាទវេស្សវ័ណនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ។. និង គឺ ព្រះកុវេរៈ ទេវតានៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ និង គឺ ទេពនិករការពារទិសខាងជើងហើយ​គឺ​ជាស្ដេចចក្រពត្តិយក្ស.៕  

រូបភាព:042 Jambhala, Yogyakarta, 9th c (23464081726).jpg| ទេវរូបព្រះពោធិសត្វច័មភល សិល្បៈឥណ្ឌូនេស៊ី សារមន្ទីរជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី ចាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី.
រូបភាព:Jambhala Inscribed - Basalt - ca 10th Century CE - Pala Period - Bihar - ACCN 4571-A23013 - Indian Museum - Kolkata 2016-03-06 1578.JPG|ទេវរូបព្រះពោធិសត្វច័មភល សិល្បៈឥណ្ឌា Indian Museum, Kolkata 
រូបភាព:Stele of Jambhala, Eastern India, 700s-1200s AD, stone - Dallas Museum of Art - DSC05020.jpg|ទេវរូបព្រះពោធិសត្វច័មភល សិល្បៈឥណ្ឌា Dallas Museum of Art 
រូបភាព:Vajradhara-Ling P1070187.JPG|ទេវរូបព្រះពោធិសត្វច័មភល សិល្បៈទីបេ

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
*ព្រះបាទវេស្សវ័ណ(ព្រះពៃស្រពណ៍)
*ព្រះកុវេរៈ
រ៉ាហ្វាអែល អូរ៉ូសកូ

**រ៉ាហ្វាអែល អូរ៉ូសកូ** (ភាសាអេស្ប៉ាញ: Rafael Orozco Maestre; ថ្ងៃទី ២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៥៤ ដល់ ថ្ងៃទី ១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩២)គាត់គឺជាអ្នកចម្រៀងកូឡុំប៊ីដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នកតំណាងដ៏ល្អបំផុតមួយនៃតន្ត្រីកូឡុំប៊ី

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងកូឡុំប៊ី
ទីម័រព័រទុយហ្គាល់

**ទីម័រព័រទុយហ្គាល់** (    ) គឺជាកម្មសិទ្ធិអាណានិគមរបស់ ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ដែលមាននៅចន្លោះឆ្នាំ ១៧០២ និង ១៩៧៥ ។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ព័រទុយហ្គាល់បានផ្តល់ដីកោះទីម័រជាមួយពួកជនជាតិហូឡង់ខាងកើតឥណ្ឌូណេស៊ី ។

ជនជាតិអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលមកដល់ក្នុងតំបន់គឺជនជាតិព័រទុយហ្គាល់នៅឆ្នាំ ១៥១៥។  បុព្វបុរសដូមីនិក បានបង្កើតវត្តមាននៅលើកោះនេះក្នុងឆ្នាំ ១៥៥៦ ហើយទឹកដីនេះត្រូវបានប្រកាសថាជាអាណានិគមព័រទុយហ្គាល់នៅឆ្នាំ ១៧០២ ។ បន្ទាប់ពីការចាប់ផ្តើមនៃ បដិវត្តន៍ផ្ការីក (ដំណើរការ decolonizationdecolonization ដែលជំរុញដោយ Lisbon) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ទីម័រខាងកើតត្រូវបានឈ្លានពានដោយឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការឈ្លានពាននេះមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាស្របច្បាប់ដោយ អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ដែលបានបន្តចាត់ទុកព័រទុយហ្គាល់ថាជាអំណាចគ្រប់គ្រងស្របច្បាប់នៃទីម័រខាងកើត។ ឯករាជ្យភាពរបស់ទីម័រខាងកើតត្រូវបានសម្រេចនៅឆ្នាំ 2002 បន្ទាប់ពី រយៈពេលអន្តរកាលដែលគ្រប់គ្រងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ។ 

## ឯកសារយោង និងការអានបន្ថែម
ថាវរីមាសបង

***ថាវរីមាសបង***  គឺជាខ្សែវណ្ណភាពយន្តខ្មែរនាចុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ ដឹកនាំដោយ អ៊ុន ខុនធុក នៃ  កងច័ក្រភាពយន្ត ។ ភាពយន្ត​នេះ​សម្ដែង​ដោយ គង់ សំអឿន, សោម វណ្ណសូដានី , វិជ្ជរ៉ា ដានី និង សូ ហ៊ាន ។

## តារាសម្តែង 
* គង់ សំអឿន
* សោម វណ្ណសូដានី
* វិជ្ជរ៉ា ដានី
* សូ ហ៊ាន

## បទភ្លេង 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
ស្ទឹងមង្គលបុរី

តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Mongkol_Borei.png/220px-Mongkol_Borei.png|រូបភាពតូច| ផែនទីបង្ហាញស្ទឹងមង្គលបូរី
**ស្ទឹងមង្គលបូរី** គឺ​ជាស្ទឹងមួយក្នុង ​​ស្រុក​មង្គលបូរី ក្នុង​ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ស្ថិតនៅទិសភាគ​ពាយ័ព្យ​នៃប្រទេស​កម្ពុជា។  វាហូរចេញពីព្រំដែននៃខេត្តចន្ទបុរីនៃប្រទេសថៃ ហើយហូរកាត់តាមស្រុកមង្គលបូរី និងស្រុកក្បែរខាង។  វាគឺជាដៃទន្លេដ៏សំខាន់នៃទន្លេសាប។

ខ្មែរក្រហម បានបំផ្លាញស្ពានមួយ ដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់ទន្លេ។

## ឯកសារយោង
ជនជាតិហ្មុង

**ជនជាតិហ្មុង** ឬ **ម៉ុង** ( ភាសាហ្មុង: Hmoob) គឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចនៃជនជាតិមៀវ ដែលជាជនជាតិដើមភាគតិចនៅ ភាគកណ្តាលប្រទេសចិន ដែលសព្វថ្ងៃនេះភាគច្រើនរស់នៅ ភាគនិរតីនៃប្រទេសចិន ( គុយចូវ, យូណាន, ស៊ីឈួន, ឆុងឈីង, និង ក្វាងស៊ី ), វៀតណាម, ឡាវ, ថៃ និង។ សហរដ្ឋអាមេរិក ។

ក្នុងអំឡុងសសង្គ្រាមង្គ្រាម ឥណ្ឌូចិន លើកទីមួយ និង ទីពីរ បារាំង និង សហរដ្ឋអាមេរិក បានធ្វើអន្តរាគមន៍ក្នុង សង្គ្រាមស៊ីវិលឡាវ ដោយជ្រើសរហ្ើសជនជាតិម៉ុងរាប់ពាន់នាក់ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងពីវៀតណាម ខាងជើង និង ខាងត្បូង ដែលឈរជើងនៅក្នុង ប្រទេសឡាវ ស្របតាមបេសកកម្មរបស់ពួកគេក្នុងការជួយ ពួកកុម្មុយនិស្ត ប៉ាថេតឡាវ ។ ពួកបះបោរ។ ប្រតិបត្តិការ CIA ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា សង្គ្រាមសម្ងាត់ ។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
សុវណ្ណបញ្ចា

***សុវណ្ណបញ្ចា*** គឺជាភាពយន្តខ្មែរឆ្នាំ១៩៧០ ដឹកនាំដោយលោក អ៊ីវង់ ហែម ដែលសម្តែងដោយ វណ្ណ វណ្ណៈ និង ទិត្យ​ វិជ្ជរ៉ាដានី។ ភាពយន្តនេះជាភាពយន្តខ្មែរដែលរស់រានមានជីរិតក្រោយពីរបបខ្មែរក្រហម ហើយជាភាពយន្តបែបយុទ្ធគុន។

## រឿង 
ពិនវង្ស (វណ្ណ វណ្ណៈ) ជា​សិស្ស​តា​ឥសី​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​បេសកកម្ម​ចាប់​យក្ស​ពេល​បាន​ជួប​សុវណ្ណ​បញ្ចា (ទិត្យ​ វិជ្ជរ៉ាដានី)។ ពេល​ដែល​ពិន​វង្ស និង​សុវណ្ណ​បញ្ចាជួប​គ្នា​ក៏​ឈ្លោះ​ប្រកែក​គ្នា។ ពិនវង្ស សន្យាជាមួយសុវណ្ណបញ្ចាថា បើចាញ់ក្នុងសមរភូមិ នឹងជួយកម្ចាត់យក្ស។ បន្ទាប់ពីបេសកកម្មជាច្រើនថ្ងៃ អ្នកទាំងពីរបានទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយនៅទីបំផុតពួកគេធ្លាក់ក្នុងអន្លង់ស្នេហ៍។

## តារាសម្តែង 
* វណ្ណ វណ្ណៈ
* វិជ្ជរ៉ា ដានី

## បទភ្លេង 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
ឆាលស៍ទី ៣

**សម្តេចព្រះចៅឆាសល៍ទី ៣** (ភាសាអង់គ្លេស៖ Charles III, ប្រសូតថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៨) គឺ​ជាព្រះមហាក្សត្រនៃ​សហរាជាណាចក្រ និង​សហធនរដ្ឋចំនួន ១៤ ផ្សេងទៀត។ ព្រះអង្គ​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៨ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ បន្ទាប់ពីព្រះមាតារបស់​ទ្រង់ព្រះនាមអេលីហ្សាប៊ែតទី ២ បានសោយទិវង្គត។ ព្រះអង្គគឺជារជ្ជទាយាទរងចាំឡើងសោយរាជ្យយូរបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេស និងមិនតែប៉ុណ្ណោះ ទ្រង់គឺជាអង្គក្សត្រដែលឡើងសោយរាជ្យនៅវ័យចំណាស់បំផុតពោលគឺ ៧៣ ព្រះវស្សា។ 

ទ្រង់គឺជាព្រះរាជបុត្រាច្បងរបស់ម្ចាស់ក្សត្រី អេលីហ្សាប៊ែតទី២ នៅពេលដែល ព្រះអង្គឆាលស៍ទី៣ មានអាយុ៣ឆ្នាំ ព្រះអយ្យកោរបស់ទ្រង់បានសោយទិវង្គត ហើយមាតារបស់ទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យ ធ្វើឱ្យព្រះអង្គក្លាយជាអ្នកស្នងមរតកបន្ត។ នៅឆ្នាំ ១៩៨១ ព្រះអង្គបានរៀបអភិសេកជាមួយ ព្រះនាងដៃអាណា  ដែលបង្កើតបានកូនប្រុសពីរនាក់គឺ វីល្លៀម និង ហារី ។  ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ គូស្វាមីភរិយានេះបានលែងលះគ្នាបន្ទាប់ពីពួកគេបានភ្ជាប់ពាក្យក្នុងរឿងក្រៅអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងល្អ។  ដាយអាណា បានស្លាប់នៅឆ្នាំបន្ទាប់។  ក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ ព្រះអង្គ បានរៀបការជាមួយដៃគូយូរអង្វែងរបស់គាត់ ខាមីឡា ផាកឺរ បោល។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឆាលស៍ទី ៣
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រនៃសហរាជាណាចក្រ
វត្តចេតិយហ្លួងវរវិហារ

តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%A7%E0%B8%87.jpg/220px-%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%A7%E0%B8%87.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច| ចេតិយហ្លួងនៅពេលរាត្រី
**វត្តចេតិយហ្លួង** (    , ភ្លឺ។ ​*វត្តចេតិយ​ធំ* ឬ *​ វត្តចេតិយ* ​) ជា ​វត្តអារាមព្រះពុទ្ធ​សាសនា ​នៅ​កណ្តាល​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ ​ខេត្ត​ឈៀងម៉ៃ ប្រទេស​ថៃ ។ ទីធ្លា​ប្រាសាទ​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ពី​ដើម​មាន​ប្រាសាទ​ចំនួន​បី &#x2014; ​វត្ត​ចេតិយ​ហ្លួង វត្ត​ហូថាំម និង​វត្ត​សុខមិន្ទ្រ។ 

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ការ​សាងសង់​ប្រាសាទ​នេះ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​នៅ​សតវត្ស​ទី ១៤ នៅ​ពេល​ដែល​ស្ដេច សែន មឿងម៉ា មាន​គម្រោង​បញ្ចុះ​ផេះ​របស់​បិតា​នៅ​ទី​នោះ។ ក្រោយ​ពេល​សាង​សង់​អស់​រយៈ​ពេល​១០​ឆ្នាំ គេ​ទុក​ចោល​មិន​ទាន់​ចប់ ហើយ​ក្រោយ​មក​បន្ត​បន្ទាប់​ពី​ការ​សោយ​ទិវង្គត​របស់​ស្ដេច​ដោយ​ស្ត្រី​មេម៉ាយ​របស់​ព្រះអង្គ។ ប្រហែល​ជា​ដោយសារ​បញ្ហា​ស្ថិរភាព វា​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​រហូត​ដល់​ពាក់​កណ្តាល​សតវត្ស​ទី ១៥ ដើម្បី​បញ្ចប់​ក្នុង​រជ្ជកាល​ស្តេច ទីលោការាជ ។ កាល​នោះ​វា​មាន​កម្ពស់ ៨២ ម៉ែត្រ និង​មាន​អង្កត់ផ្ចិត​មូលដ្ឋាន ៥៤ ម៉ែត្រ ដែល​នៅ​ពេល​នោះ​ជា​អគារ​ធំ​ជាង​គេ​នៃ​ប្រទេស ​លាន​ណា ​ទាំង​អស់។ នៅឆ្នាំ ១៤៦៨ ព្រះពុទ្ធ Emerald ត្រូវបានតំឡើងនៅផ្នែកខាងកើត។ នៅឆ្នាំ 1545 រចនាសម្ព័ន្ធខាងលើ 30 ម៉ែត្របានដួលរលំបន្ទាប់ពីការរញ្ជួយដីមួយហើយមិនយូរប៉ុន្មាននៅឆ្នាំ 1551 ព្រះពុទ្ធកែវមរកត ត្រូវបានផ្លាស់ទៅ ហ្លួងព្រះបាង ។ 

នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 ចេតិយត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញ ផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដោយ អង្គការយូណេស្កូ និងរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន។ យ៉ាង​ណា​មិញ លទ្ធផល​គឺ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​ខ្លះ​ព្រោះ​អ្នក​ខ្លះ​អះអាង​ថា​ធាតុ​ថ្មី​គឺ​ជា​រចនាបថ​ថៃ​កណ្តាល មិន​មែន​រចនាបថ​ឡាណា​ទេ។ សម្រាប់ខួបលើកទី 600 នៃចេតិយនៅឆ្នាំ 1995 ច្បាប់ចម្លងនៃព្រះពុទ្ធរូបត្បូងមរកតដែលធ្វើពីត្បូងថ្មខ្មៅត្រូវបានដាក់នៅក្នុងទីផ្សារពិសេសខាងកើតដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញ។ រូបតំណាងនេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា ព្រះភុតឆាឡឺមសិរីរាជ ប៉ុន្តែត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា ព្រះយក្ស  ។

## អាគារ 
## វិចិត្រសាល 

ឯកសារ:Wat Chedi Luang, Stupa, Chiang Mai, Thailand.jpg|វត្តចេតិយហ្លួង
ឯកសារ:Wat Chedi Luang at night, Chiang Mai, Thailand.jpg|វត្ត Chedi Luang Stupa ពេលយប់
ឯកសារ:Wat Chedi Luang, Wihan, Chiang Mai, Thailand.jpg|វិហារ
ឯកសារ:Chan Kusalo cremation 04.jpg|ពិធីដង្ហែ សព លោក ចាន់ កុសុឡូ មានរាងជាអក្សរ *nok hatsidiling*
ឯកសារ:Chan Kusalo cremation 13.jpg|ពិធីបូជាសពលោក ចាន់ កុសាឡូ ធ្វើឡើងនៅល្ងាចថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១០
ឯកសារ:Chan Kusalo cremation 49.jpg|រូប​ក្រមួន​របស់​ព្រះ​ច័ន្ទ គូ​សាឡូ ក្នុង​វិហារ​នៃ​វត្ត​ចេតិយ​ហ្លួង
ឯកសារ:Wat Chedi Luang Assembly Hall, Chiang Mai, Thailand - Diliff.jpg|ព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ក្នុងវិហារ
ឯកសារ:Wat Chedi Luang at dusk.jpg|វត្ត Chedi Luang ពេលព្រលប់
ឯកសារ:2017 0419 Chiang Mai City Pillar Shrine interior.jpg|ផ្នែកខាងក្នុងនៃទីសក្ការៈបូជាក្រុង

## ឯកសារយោង
ដូនី យេន

**ដូនី យេន ជីតាន់** (; ប្រកប់: ចិន ជឺតាន់ ; កើត 27 កក្កដា 1963) ជាតួសម្ដែង សិល្បករក្បាច់គុន និងប្រយុទ្ធនឹងអ្នករចនាក្បាច់រាំជនជាតិ​ចិន-អាមេរិក-ហុងកុង

គាត់ជា​តារា​សម្តែង​កំពូល​ម្នាក់​របស់​ហុងកុង លោកយេនជាត្រូវបានគេគោរពយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការនាំយកសិល្បៈក្បាច់គុនចម្រុះចូលទៅក្នុងរោងកុនអាស៊ីចរន្តសំខាន់ដោយក្បាច់គុនចម្រុះក្នុងខ្សែភាពយន្តជាច្រើនរបស់គាត់ចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ចាង វៃលី ជើងឯក UFC ចិនដំបូងគេបញ្ជាក់ថាភាពយន្តរបស់គាត់ណែនាំនាងឱ្យស្គាល់សិល្បៈក្បាច់គុនចម្រុះ គាត់បាន​បង្ហាញ​ជំនាញ​ក្នុង​ក្បាច់​គុន​មួយ​ចំនួន មានការយល់ដឹងល្អដូចជាតៃជី ប្រដាល់ ប្រដាល់សេរី ជៀឈួនតៅ (Jeet Kune Do) ហាប់គីដូ ក្បាច់គុនចម្រុះ តេក្វាន់ដូ ប្រដាល់ថៃ (មួយថៃ) កីឡាចំបាប់ស្ម័គ្រចិត្ត យីវយីតស៊ូប្រេស៊ីល ហ៊ុងហ្គា សាន់ដា យូដូ វីងឈុន និងវូស៊ូ​ តារាភាពយន្តដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយនៅអាស៊ីនៃដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 គាត់ជាតារាសម្ដែងដែលទទួលបានប្រាក់ខែខ្ពស់បំផុតនៅអាស៊ី គាត់រកបាន 220 លានដុល្លារហុងកុង (28.4 លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក) ពីខ្សែភាពយន្តចំនួន 4 និងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មចំនួន 6 ក្នុងឆ្នាំ 2013

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្ដែងចិន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្ដែងហុងកុង
យូអេហ្វអូ

[តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Supposed UFO, Passaic, New Jersey.jpg/220px-Supposed UFO, Passaic, New Jersey.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច| រូបថតនៃ UFO ដែលត្រូវបានគេរាយការណ៍នៅ [Passaic រដ្ឋ New Jersey|ផាសេក រដ្ឋ ជឺមស៊ី  ថតនៅថ្ងៃទី 31 ខែកក្កដាឆ្នាំ 1952]]
**វត្ថុហោះមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ ឬ យូអេហ្វអូ** ( **UFO** ) ហៅផងដែរថា **UAP** ( **បាតុភូតពីលើអាកាសមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ** )  គឺជាបាតុភូតពីលើអាកាសដែលគេយល់ឃើញ ដែលមិនអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណ ឬពន្យល់បានភ្លាមៗ។ នៅលើការស៊ើបអង្កេត យូអេហ្វអូ ភាគច្រើនត្រូវបាន កំណត់ ថាជាវត្ថុដែលគេស្គាល់ ឬបាតុភូតបរិយាកាស ខណៈមួយចំនួនតូចនៅតែមិនអាចពន្យល់បាន។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអង្គការដែលមានមន្ទិលសង្ស័យដូចជា គណៈកម្មាធិការសម្រាប់ការស៊ើបអង្កេតមន្ទិលសង្ស័យ បានផ្តល់ការពន្យល់ដ៏ប្រពៃសម្រាប់ យូអេហ្វអូ មួយចំនួនធំដែលអះអាងថាត្រូវបានបង្កឡើងដោយបាតុភូតធម្មជាតិ បច្ចេកវិទ្យារបស់មនុស្ស ការវង្វេង ឬបោកបញ្ឆោត។ ក្រុមតូចប៉ុន្តែសំលេងនៃ " ufologists " ពេញចិត្តនឹងសម្មតិកម្មដែល មិនសមហេតុសមផល វិទ្យាសាស្រ្តក្លែងក្លាយ ដែលខ្លះហួសពីការអះអាងអំពីការទៅលេងក្រៅភពធម្មតា ហើយជួនកាលជាផ្នែកនៃ សាសនាថ្មី ។

ខណៈពេលដែលការមើលឃើញមិនធម្មតាត្រូវបានគេរាយការណ៍នៅលើមេឃពេញមួយប្រវត្តិសាស្រ្ត យូអេហ្វអូជាច្រើន មិនបានសម្រេចបាននូវភាពល្បីល្បាញខាងវប្បធម៌បច្ចុប្បន្នរបស់ពួកគេរហូតដល់អំឡុងពេលក្រោយ សង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ដែលកើនឡើងកំឡុង សម័យអវកាស ។ សតវត្សទី ២០ បានឃើញការសិក្សា និងការស៊ើបអង្កេតលើរបាយការណ៍ យូអេហ្វអូ ដែលធ្វើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាល (ដូចជា គម្រោង Grudge and Sign in United States និង Project Condign in United Kingdom) ក៏ដូចជាដោយអង្គការ និងបុគ្គលផងដែរ។
លី ស៊ាវឡុង

**លី ស៊ាវឡុង ឬ ប្រ៊ូសលី** (ភាសាអង់គ្លេស: Bruce Lee , ភាសាចិន ; 李小龍  **លី ជុនហ្វាន** ,ភាសាចិន: ; កើតថ្ងៃទី ២៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៤០ ដល់ថ្ងៃទី ២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៧៣) គឺជាសិល្បករក្បាច់គុនហុងកុងនិងអាមេរិក គ្រូបង្ហាត់ក្បាច់គុន តារាសម្តែង អ្នកដឹកនាំរឿង អ្នកផលិតភាពយន្ត និងជាទស្សនវិទូ។  លោកគឺជាស្ថាបនិកនៃ ជេត គូន៍ដូ ដែលជាទស្សនវិជ្ជា សិល្បៈក្បាច់គុនកូនកាត់ដែល គូរចេញពីវិញ្ញាសាប្រយុទ្ធផ្សេងៗគ្នា ដែលជារឿយៗត្រូវបានផ្តល់កិត្តិយសក្នុងការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ សិល្បៈក្បាច់គុនចម្រុះទំនើប (MMA) ។ លី ស៊ាវឡុង ត្រូវបានចាត់ទុកដោយអ្នករិះគន់ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសិល្បករក្បាច់គុនផ្សេងទៀតថាជា សិល្បករក្បាច់គុន ដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតគ្រប់ពេល និងជា រូបតំណាងវប្បធម៌ប៉ុប នៃសតវត្សទី២០ ដែលបានបិទគម្លាតរវាង បូព៌ា និងខាងលិច។ លោកត្រូវបានគេកោតសរសើរចំពោះការផ្សព្វផ្សាយ ភាពយន្តសកម្មភាពហុងកុង និងជួយផ្លាស់ប្តូររបៀបដែល ជនជាតិអាស៊ី ត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តអាមេរិក។  

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ជីវិតក្រៅភព

កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអន្តរជាតិធំៗមួយចំនួន ដើម្បីស្វែងរកជីវិតក្រៅភព។ **ទ្រនិចនាឡិកាពីកំពូលឆ្វេង** ៖

* ការស្វែងរក ភពក្រៅព្រះអាទិត្យ (រូបភាព៖ កែវយឺត *Kepler* ) 
ស្តាប់​សញ្ញា​ក្រៅ​ភព​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ភាព​វៃឆ្លាត (រូបភាព៖ អារេ អាលិន ) ការរុករកមនុស្សយន្ត នៃ ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ (រូបភាព៖ *Curiosity* rover នៅលើ ភពអង្គារ )

**ជីវិតក្រៅភព** ឬហៅថា **ជីវិតអេលៀន** គឺជា ជីវិត ដែលអាចកើតមាននៅខាងក្រៅ ផែនដី ហើយដែលមិនមានដើមកំណើតនៅលើផែនដី។ មិនទាន់មានជីវិតក្រៅភពណាមួយត្រូវបានគេរកឃើញនៅឡើយទេ ទោះបីជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកំពុងដំណើរការក៏ដោយ។ ជីវិតបែបនេះអាចមានចាប់ពីទម្រង់សាមញ្ញដូចជា ប្រូការីយ៉ូត ដល់ សត្វឆ្លាតវៃ ដែលអាចនាំមកនូវ អារ្យធម៌ ដែលអាច ជឿនលឿន ជាងមនុស្សជាតិឆ្ងាយណាស់។    សមីការដ្រេក ប៉ាន់ស្មានអំពីអត្ថិភាពនៃជីវិតប្រកបដោយសុវត្ថិភាពនៅកន្លែងផ្សេងទៀតក្នុងសកលលោក។ វិទ្យាសាស្ត្រនៃជីវិតក្រៅភពក្នុងគ្រប់ទម្រង់របស់វាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា តារាជីវវិទ្យា ដែលជាវិស័យពហុជំនាញដែលស៊ើបអង្កេតលក្ខខណ្ឌកំណត់ និងព្រឹត្តិការណ៍បន្តបន្ទាប់គ្នាដែលជីវិតកើតឡើង ចែកចាយ និងវិវឌ្ឍនៅក្នុងសកលលោក។  

នៅក្នុងចក្រវាលរបស់យើងនេះ មានកាឡាក់ស៊ីរហូតដល់ទៅរាប់រយពាន់លាន ហើយក្នុងកាឡាក់ស៊ីនីមួយៗមានផ្កាយដូចជាព្រះអាទិត្យរបស់យើងនេះរហូតដល់ទៅរាប់រយពាន់លាន។ ប្រសិនបើផ្កាយមួយដួងស្មើនឹងខ្សាច់មួយគ្រាប់ បើទោះបីជាយើងអាចរាប់ចំនួនគ្រាប់ខ្សាច់នៅគ្រប់ឆ្នេរនៅទូទាំងភពផែនដីទាំងមូល ក៏នៅមិនទាន់អាចស្មើនឹងចំនួនផ្កាយ នៅក្នុងចក្រវាលនៅឡើយផង។ សំណួរចោទឡើងថា តើក្នុងចក្រវាលដ៏មហាធំធេងនេះ ភពផែនដីយើងជាកន្លែងតែមួយគត់ដែលមានជីវិត ឬក៏ជីវិតអាចមាននៅកន្លែងផ្សេងទៀត? 

## សមីការដ្រេក 
នៅ​ឆ្នាំ១៩៦១ តារាវិទូ​អាមេរិក​មួយរូប ឈ្មោះ ហ្វ្រែង ដ្រេក (Frank Drake) បាន​បង្កើត​សមីការមួយ ដើម្បី​គណនា​អំពី​ប្រូបាប៊ីលីតេ​ថា តើ​គ្រាន់តែ​នៅ​ក្នុង​កាឡាក់ស៊ី​មីលគីវេ​របស់​យើង​មួយ​នេះ អាច​មាន​ជីវិត​ក្រៅភព​ប៉ុន្មាន​ ដែល​ជា​អរិយធម៌ជឿនលឿន មាន​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនាក់ទំនង​ឆ្លង​ភព ​អាច​ទាក់ទង​ជាមួយ​មនុស្សយើងបាន? 

**N = R* x fp x ne x fl x fi x fc x L** 

**•R* ​អត្រា​នៃ​ការ​ចាប់កំណើតផ្កាយ​ ឬ​និយាយ​ដោយ​សាមញ្ញ គឺ​អាស្រ័យ​ថា តើ​នៅ​ក្នុង​កាឡាក់ស៊ី​មីលគីវេ​របស់​យើង​នេះ​មាន​ផ្កាយ​ចំនួន​ប៉ុន្មាន**
ជនជាតិព្រៅ

តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Bamboo_Trap.jpg/220px-Bamboo_Trap.jpg|រូបភាពតូច| យុវជនជនជាតិដើមភាគតិចចងក្រងឯកសារភាសា និងវប្បធម៌ ព្រៅ ក្នុងខេត្តរតនគិរី ប្រទេសកម្ពុជា

**ជនជាតិដើមភាគតិចព្រៅ** គឺជាជនជាតិភាគតិចមួយក្រុមដែលរស់នៅសងខាងនៃព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ។ ជនជាតិព្រៅ មានប្រហែលជាង ៦មុឺននាក់ ដែលត្រូវបានកំណត់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងពិភពលោក។ ពួកគេភាគច្រើនរស់នៅក្នុង ខេត្តអាចម៍ក្រពើ និង ខេត្តចម្ប៉ាសក្ដិ ភាគខាងត្បូងប្រទេសឡាវ និងខេត្តរតនគិរី និងខេត្តស្ទឹងត្រែង នៅភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិ ភាគតិច ក្នុង ប្រទេស កម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិដើមកម្ពុជា
បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា

**បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា** ( **CPB** ),  ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា **គណបក្សកុម្មុយនិស្តភូមា** ( **BCP** ),  គឺជា គណបក្សកុម្មុយនិស្ត ក្រោមដែនដីនៅក្នុង ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា) ។ វាជា គណបក្សនយោបាយ ដែលមានអាយុកាលចំណាស់ជាងគេនៅក្នុងប្រទេស។

ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៩ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា ដំបូងបានប្រយុទ្ធជាមួយកងកម្លាំងអាណានិគមអង់គ្លេស មុនពេលចូលរួមជាមួយពួកគេនៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាពបណ្តោះអាសន្នដើម្បីបណ្តេញ កងទ័ពអធិរាជជប៉ុន ដែលឈ្លានពានអោយចេញពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ។ នៅក្នុងឆ្នាំចុងក្រោយនៃសង្រ្គាម បក្សកុម្មុយនិស្តភូមាបានជួយបង្កើតសម្ព័ន្ធនយោបាយ និងយោធាឆ្វេងនិយមហៅថា សម្ព័ន្ធសេរីភាពប្រជាជនប្រឆាំងហ្វាស៊ីស (AFPFL)។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា បានធ្លាក់ចេញពីការពេញចិត្តជាមួយនឹងអ្នកសង្គមនិយមដែលមានកម្រិតមធ្យមនៅក្នុង សម្ព័ន្ធសេរីភាពប្រជាជនប្រឆាំងហ្វាស៊ីស  ដោយសារតែទស្សនៈផ្សេងគ្នាអំពីរបៀបដែលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាឯករាជ្យគួរតែត្រូវបានគ្រប់គ្រង។ បក្សសម្ព័ន្ធមធ្យមនៃ សម្ព័ន្ធសេរីភាពប្រជាជនប្រឆាំងហ្វាស៊ីស បានក្លាយជាកម្លាំងនយោបាយលេចធ្លោនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បន្ទាប់ពីឯករាជ្យរបស់ប្រទេសក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៨ ។ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា ត្រូវបានបណ្តេញចេញពី សម្ព័ន្ធសេរីភាពប្រជាជនប្រឆាំងហ្វាស៊ីស ជាបន្តបន្ទាប់ ហើយរដ្ឋាភិបាលបានបង្រ្កាបសកម្មភាពនយោបាយរបស់គណបក្សនេះ ដោយជំរុញឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា ភៀសខ្លួនចេញពីរដ្ឋធានីរ៉ង់ហ្គូន ( យ៉ាំងហ្គោន បច្ចុប្បន្ន)។ បន្ទាប់មក បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា បានចាប់ផ្តើម ការបះបោររយៈពេលបួនទស្សវត្សរ៍ នៅទីជនបទ ដែលបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការបះបោរប្រដាប់អាវុធនៅ ប៉ោគង្យី តំបន់ ប៉េគុ ( តំបន់បាហ្គោ នាពេលបច្ចុប្បន្ន) ហើយបានបញ្ចប់ដោយការបះបោរផ្ទៃក្នុង និងការដឹកនាំរបស់បក្សបានភៀសខ្លួនទៅកាន់ ប្រទេសចិន ។

បន្ទាប់ពី រដ្ឋប្រហារមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្នាំ២០២១ កម្មាភិបាល របស់ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា បានរៀបចំខ្លួនឡើងវិញ ហើយបានចូលទៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ។ បក្សកុម្មុយនិស្តភូមា បានប្រកាសជាបន្តបន្ទាប់ថាខ្លួនបានចាប់ផ្តើម " សង្រ្គាមប្រជាជន " ប្រឆាំងនឹង ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ ដែលជា របបយោធា ដែលបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារ។

## ភាពជាអ្នកដឹកនាំ 
### ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
; ប្រធាន

# ថាគិន ថាន់ថន
# ថាគីន ស៊ីន
# ថាគីន បាធៀនទិន

; អគ្គលេខាធិការ

# ថាគិន  អ៊ុងសាន
# ថាគិន ស៊ឹ
# ថាគិន ធៀនប៉េ (ធៀន ប៉េមី្យន៍ )
# យ៉េបំ ហៃ
# យ៉េបំ គី្យនមឿង

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
### ការបង្កើត 
### សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ (1941-1945) 
### ការវិវឌ្ឍន៍ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ (1945-1948) 
### ការបះបោរប្រឆាំងនឹង AFPFL (1948-1962) 
#### រណសិរ្សUnited 
#### "សន្តិភាព និងឯកភាព" ទល់នឹង "អាវុធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ" 
### រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ 1962 និងការបោះឆ្នោតសន្តិភាព 
### ការចរចាសន្តិភាពឆ្នាំ 1963 
### "បដិវត្តន៍វប្បធម៌" របស់ CPB (1964-1968) 
#### ការតស៊ូខាងមនោគមវិជ្ជាផ្ទៃក្នុង 
#### ទំនាក់ទំនងជាមួយចិន និង CCP 
#### ការបោសសំអាត 
### កិច្ចពិភាក្សាសន្តិភាពឆ្នាំ ១៩៨០-១៩៨១ 
### ការកែតម្រូវឆ្នាំ 1985 
### 8888 ការបះបោរ 
### ការបះបោរឆ្នាំ ១៩៨៩ 
### 2021 ការ​លេច​ចេញ​ជា​ថ្មី​ 
## លទ្ធផលបោះឆ្នោត 
## កំណត់ចំណាំ 
## ឯកសារយោង
សម្បត្តិ មេថៈនី

**សម្បត្តិ មេថៈនី** (, ២៦ កក្កដា ១៩៣៧ – ១៨ សីហា ២០២២) ជាតារាសម្ដែងនិងអ្នកដឹកនាំភាពយន្តថៃ លោកដែលបានកិត្តិយសជាសិល្បករជាតិនៅក្នុងសាខាសិល្បៈសម្តែង (ភាពយន្តនិងល្ខោនទូរទស្សន៍) ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦

## ជីវប្រវត្តិ 
លោកសម្បត្តិកើតនៅខេត្តឧប្បលរាជធានី ប្រទេសថៃ ស្រុកកំណើតរបស់ម្តាយរបស់លោក ៧ ថ្ងៃបន្ទាប់ពីកើត គ្រួសាររបស់គាត់បានផ្លាស់ទៅបាងកក តាំងលំនៅក្នុងសៈផានអន់ បទុមវ៉ាន់ សង្កាត់នៅជិតស្ថានីយ៍រថភ្លើងហួឡាំផូង ចាប់តាំងពីឪពុករបស់គាត់ធ្វើការនៅផ្លូវដែកនៃសៀម (ឥឡូវនេះគឺផ្លូវរថភ្លើងនៃប្រទេសថៃ) ដូច្នេះលោក​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​អ្នកជនបាងកក​ដោយ​ផ្ទាល់

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា និងបម្រើក្នុងជួរកងទ័ព គាត់ត្រូវបានបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យចូលក្នុងអាជីវកម្មបង្ហាញ ខណៈពេលដែលគាត់កំពុងស្វែងរកការងារនៅក្នុងសង្កាត់វាំងបូព៌ា

លោកសម្បត្តិបានស្លាប់នៅថ្ងៃទី ១៨ សីហា ២០២២ នៅអាយុ ៨៥ ឆ្នាំ តារា​ប្រុស​ស្រី​ជា​ច្រើន​រូប​បាន​ចូល​រួម​រំលែក​ទុក្ខ​ដល់​ក្រុម​គ្រួសារ​តាម​រយៈ​បណ្ដាញ​សង្គម​​ ការ​ស្លាប់​របស់​លោក​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការ​បាត់​បង់​ដ៏​ធំ​មួយ​សម្រាប់​វិស័យ​កម្សាន្ត​ថៃ

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាភាពយន្តថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកដឹកនាំភាពយន្តថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សិល្បករជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្ដែងថៃ
នេវីន

**នេវីន** (   IPA: [nè wɪ́ɰ̃] ; ថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩១០ ឬ ១៤ ឬ ២៤ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩១១ ដល់ថ្ងៃទី ៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០០២) គឺជាអ្នកនយោបាយ និង ជាមេបញ្ជាការយោធាភូមា ដែលបានបម្រើការជា នាយករដ្ឋមន្ត្រីភូមា ពីឆ្នាំ ១៩៥៨ ដល់ឆ្នាំ ១៩៦០ និងឆ្នាំ ១៩៦២ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៤ និងជា ប្រធានាធិបតីភូមា ពីឆ្នាំ ១៩៦២ ដល់ឆ្នាំ ១៩៨១។  នេវីន គឺជា មេដឹកនាំផ្តាច់ការយោធា របស់ភូមាក្នុងកំឡុងសម័យ សង្គមនិយមភូមា ពីឆ្នាំ ១៩៦២ ដល់ឆ្នាំ ១៩៨៨។ 

នេវីន បានបង្កើត គណបក្សកម្មវិធីសង្គមនិយមភូមា (BSPP) ហើយបានផ្តួលរំលំ សភាសហភាព ប្រជាធិបតេយ្យរបស់ អ៊ូ នូ នៅក្នុង រដ្ឋប្រហារភូមាឆ្នាំ១៩៦២ ដោយបានបង្កើតប្រទេសភូមាជា រដ្ឋសង្គមនិយមឯកបក្ស ក្រោម មាគ៌ាភូមាឆ្ពោះទៅសង្គមនិយម ។ លោក នេវីន គឺជាមេដឹកនាំ *ពិតប្រាកដ* របស់ប្រទេសភូមា ជាប្រធានគណបក្សកម្មវិធីសង្គមនិយមភូមា ដែលបម្រើការក្នុងឋានៈផ្លូវការផ្សេងៗជាផ្នែកនៃ រដ្ឋាភិបាលយោធា របស់គាត់ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ដោយអ្នកគាំទ្ររបស់គាត់ថា **អ៊ូ នេវីន** ។    ការគ្រប់គ្រងរបស់គាត់ត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដោយ គោលនយោបាយការបរទេសមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ ភាពឯកោនិយម ការគ្រប់គ្រងដោយបក្សតែមួយ ភាពជាប់គាំងសេដ្ឋកិច្ច និង អបិយជំនឿ ។  លោក នេវីន បានលាលែងពីតំណែងនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៨៨ ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹង ការបះបោរឆ្នាំ៨៨៨៨ ដែលបានផ្តួលរំលំ គណបក្សកម្មវិធីសង្គមនិយមភូមា ហើយត្រូវបានជំនួសដោយ របបយោធា នៃ ក្រុមប្រឹក្សាស្តារនីតិបញ្ញត្តិរដ្ឋ ។ គាត់បានទទួលឥទ្ធិពលតិចតួចនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩៩០ ប៉ុន្តែនៅទីបំផុតត្រូវបានគេដាក់ឱ្យស្ថិតនៅក្រោម ការឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះ ដែលគាត់បានស្លាប់នៅឆ្នាំ ២០០២។ 

ក្នុងកិច្ចការបរទេស លោក នេវីន បានអនុវត្តតាមគោលនយោបាយ អព្យាក្រឹតនិយម យ៉ាងតឹងរ៉ឹងក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមត្រជាក់ ដោយចូលរួមក្នុង ចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ និងរក្សាចម្ងាយរបស់គាត់ទាំងពី សហរដ្ឋអាមេរិក និង សហភាពសូវៀត ។  ម៉្យាងវិញទៀត ទំនាក់ទំនងរបស់គាត់ជាមួយនិង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ពីដំបូងគឺល្អឥតខ្ចោះ ប៉ុន្តែត្រូវបានបែកបាក់ជាបណ្តោះអាសន្ននៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៦៧ និង ១៩៧១ ដោយសារតែការគាំទ្រសម្ងាត់របស់លោកម៉ៅចំពោះ ការបះបោរកុម្មុយនិស្តនៅក្នុងប្រទេសភូមា និងការផ្ទុះនៃកុបកម្មប្រឆាំងចិនដោយ អ្នកគាំទ្ររបប; ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧១ ទំនាក់ទំនងត្រូវបានស្តារឡើងវិញយ៉ាងពេញលេញ ហើយជំនួយសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិននៅតែបន្ត។
កោះអូគីណាវ៉ា

គឺជាកោះធំរបស់ប្រជុំកោះអូគីណាវ៉ានិងប្រជុំកោះរ្យូគ្យូ (ណាន់សេ) របស់ប្រទេសជប៉ុននៅតំបន់ឃ្យូស្ស៊ូ ជាកោះតូចបំផុត និងមានប្រជាជនតិចបំផុតក្នុងចំណោមកោះសំខាន់ៗទាំងប្រាំរបស់ប្រទេសជប៉ុន​ កោះនេះមានប្រវែងប្រហែល 106 គីឡូម៉ែត្រ (66 ម៉ាយ) ទទឹងជាមធ្យម 11 គីឡូម៉ែត្រ (7 ម៉ាយ) និងមានផ្ទៃដី 1,206.98 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (466.02 ម៉ាយការ៉េ) មានចម្ងាយប្រហែល 640 គីឡូម៉ែត្រ (400 ម៉ាយ) ភាគខាងត្បូងនៃកោះធំរបស់ឃ្យូស្ស៊ូនិងជប៉ុនដែលនៅសល់ មានចម្ងាយ 500 គីឡូម៉ែត្រ (300 ម៉ាយ) ភាគខាងជើងនៃតៃវ៉ាន់ ចំនួនប្រជាជនសរុបនៃកោះអូគីណាវ៉ាមាន 1,384,762 នាក់ មហាតំបន់ណាហាមាន​អ្នក​ស្រុក​ប្រហែល 800,000 នាក់ ខណៈពេលដែលទីក្រុងខ្លួនឯងមានប្រហែល 320,000 នាក់ ណាហាគឺជាទីតាំងនៃខេត្តអូគីណាវ៉ានៅភាគនិរតីរបស់កោះអូគីណាវ៉ា អូគីណាវ៉ាមានអាកាសធាតុត្រូពិចសើម

## ឯកសារយោង
ណាប៉ូឡេអុងទី២

**ណាប៉ូឡេអុងទី ២** (ណាប៉ូឡេអុង ហ្វ្រង់ស័រ ចូសែប ឆាលស៍ បូណាប៉ារត៍ ២០ មីនា ១៨១១ – ថ្ងៃទី 22 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1832) ត្រូវបានជំទាស់នឹង អធិរាជបារាំង អស់រយៈពេលពីរបីសប្តាហ៍ក្នុងឆ្នាំ 1815 ។ កូនប្រុសរបស់ អធិរាជណាប៉ូឡេអុងទី១ និង ម៉ារៀ ល្វីស នៃប្រទេសអូទ្រីស ព្រះអង្គគឺជា ព្រះអង្គម្ចាស់អធិរាជបារាំង និងជាស្តេចនៃទីក្រុងរ៉ូម តាំងពីកំណើត។ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃឪពុករបស់គាត់ គាត់បានរស់នៅពេញមួយជីវិតរបស់គាត់នៅ ទីក្រុងវីយែន ហើយត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងតុលាការអូទ្រីសថាជា **Franz អ្នកឧកញ៉ានៃ Reichstadt** សម្រាប់ជីវិតពេញវ័យរបស់គាត់ (ពីកំណែអាល្លឺម៉ង់នៃឈ្មោះទីពីររបស់គាត់រួមជាមួយចំណងជើងដែលគាត់មាន។ ផ្តល់ដោយអធិរាជអូទ្រីសក្នុងឆ្នាំ 1818) ។ គាត់ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះហៅក្រៅថា '''''L'Aiglon'''* ("The Eaglet") បន្ទាប់ពីការលេងដ៏ពេញនិយម Edmond Rostand *L'Aiglon'' ។

នៅពេលដែលណាប៉ូឡេអុងខ្ញុំបានព្យាយាម ដាក់រាជ្យ នៅថ្ងៃទី 4 ខែមេសាឆ្នាំ 1814 គាត់បាននិយាយថាកូនប្រុសរបស់គាត់នឹងគ្រប់គ្រងជាអធិរាជ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកឈ្នះនៃក្រុមចម្រុះ បានបដិសេធមិនទទួលស្គាល់កូនប្រុសរបស់គាត់ជាអ្នកស្នងតំណែង ហើយណាប៉ូឡេអុងទី 1 ត្រូវបានបង្ខំឱ្យដាក់រាជ្យដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក។ ទោះបីជាណាប៉ូឡេអុងទី 2 មិនដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសបារាំងយ៉ាងពិតប្រាកដក៏ដោយ ក៏គាត់ ជា អធិរាជដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់បារាំងបន្ទាប់ពីការដួលរលំទីពីរនៃឪពុករបស់គាត់។ គាត់រស់នៅស្ទើរតែពេញមួយជីវិតរបស់គាត់នៅទីក្រុងវីយែន ហើយបានស្លាប់ ដោយសារជំងឺរបេង នៅអាយុ 21 ឆ្នាំ។

បងប្អូនជីដូនមួយរបស់គាត់ឈ្មោះ Louis-Napoléon Bonaparte បានបង្កើត អាណាចក្របារាំងទីពីរ នៅឆ្នាំ 1852 ហើយបានគ្រប់គ្រងជា អធិរាជ Napoleon III ។
តៃប៉ិ ១០១

**តៃប៉ិ ១០១** ( រចនាម៉ូដជា **តៃបុិ ១០១** )  ពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា **មជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកតៃប៉ិ** គឺជា អគារខ្ពស់មួយ នៅ ទីក្រុងតៃប៉ិ កោះតៃវ៉ាន់ ។ អគារនេះត្រូវ បានចាត់ថ្នាក់ជាផ្លូវការថា ថាជា អគារខ្ពស់ជាងគេលើពិភពលោក ចាប់តាំងពីការបើកដំណើរការក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ រហូតដល់ការបញ្ចប់ការសាងសង់ អគារ ប៊ឺជខាលីហ្វា  ក្នុង ទីក្រុងឌូបៃ ប្រទេសអារ៉ាប់រួម ឆ្នាំ ២០០៩ ។ នៅពេលសាងសង់រួចរាល់ វាបានក្លាយជាអគារខ្ពស់ទីមួយរបស់ពិភពលោកដែលមានកម្ពស់លើសពីកន្លះគីឡូម៉ែត្រ។

ជណ្តើរយន្តដែលដឹកអ្នកដំណើរពីជាន់ទី ៥ ដល់ជាន់ទី ៨៩ ក្នុងរយៈពេល ៣៧ វិនាទី (ទទួល  ) កំណត់កំណត់ត្រាល្បឿន។  ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ តៃបុិ ១០១ បានទទួលចំណាត់ថ្នាក់ផ្លាទីន ក្រោមប្រព័ន្ធបញ្ជាក់ LEED ដែលបានក្លាយជា អគារបៃតង ខ្ពស់ជាងគេ និងធំជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោក។   រចនាសម្ព័ន្ធលេចឡើងជាទៀងទាត់ជារូបតំណាងរបស់តៃប៉ិនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិ ហើយការបង្ហាញកាំជ្រួច តៃបុិ ១០១ គឺជាលក្ខណៈធម្មតានៃការផ្សាយនៅ ថ្ងៃចូលឆ្នាំសកល ។

រចនាប័ទ្មស្ថាបត្យកម្ម ក្រោយសម័យទំនើប របស់ តៃបុិ ១០១ បង្ហាញពីសោភ័ណភាពបែបអាស៊ីបែបប្រពៃណីនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធទំនើបដែលប្រើប្រាស់សម្ភារៈឧស្សាហកម្ម។ ការរចនារបស់វារួមបញ្ចូលនូវលក្ខណៈពិសេសមួយចំនួនដែលអាចឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធទប់ទល់នឹងការរញ្ជួយដីរបស់ ចិញ្ចៀនភ្លើងប៉ាស៊ីហ្វិក និង ព្យុះត្រូពិច ក្នុងតំបន់។ ប៉មនេះមានការិយាល័យ ភោជនីយដ្ឋាន និងកន្លែងសង្កេតក្នុងនិងក្រៅ។ ប៉មនេះនៅជាប់នឹងផ្សារទំនើបពហុកម្រិតដែលមាននិមិត្តសញ្ញា រូយី ដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោកជាលក្ខណៈខាងក្រៅ។

តៃបុិ ១០១ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ សាជីវកម្មមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុតៃបុិ ។  អគារ​កប់​ពពក​នេះ​បាន​បើក​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៣១ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ២០០៤ ដើម្បី​អបអរ​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​សកល។រូបភាពនៃអគារតៃបុិ១០១ នាពេលរាត្រី
ទិដ្ឋភាពនៃអគារតៃបុិ១០១អ្វីដែលប៉មមើលទៅដូចនៅ ថ្ងៃចូលឆ្នាំសកល 2008 ។ ចំណាំរូបភាពនិមិត្តសញ្ញា "2008 **♥** តៃវ៉ាន់ "

## ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
គូរ៉ាសៅ

**គូរ៉ាសៅ** មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **ប្រទេសគូរ៉ាសៅ** (;) គឺជាប្រទេសជាកោះលេស្ស័រអង់ទីលីសនៅសមុទ្រការាបៀនភាគខាងត្បូង និងតំបន់ការាបៀនហូឡង់ ភាគខាងជើងនៃឆ្នេរសមុទ្រវ៉េណេស៊ុយអេឡា ប្រហែល 65 គីឡូម៉ែត្រ។ (40 ម៉ាយ) ជាប្រទេសដែលមានសមាសភាពរបស់ព្រះរាជាណាចក្រហូឡង់ រួម​ជា​មួយ​នឹងអារូបានិងបូណែរ៉ែ បង្កើតជាកោះអេប៊ីស៊ី ជារួមគូរ៉ាសៅ អារូបា និងកោះហូឡង់ផ្សេងទៀតនៅការីបៀនជារឿយៗត្រូវបានគេហៅថាការាបៀនហូឡង់

គូរ៉ាសៅកាលពីមុនជាផ្នែកមួយរបស់អាណានិគមគូរ៉ាសៅនិងតំបន់សម្ព័ន្ធភាព​ (Curaçao and Dependencies) ពីឆ្នាំ 1815 ដល់ឆ្នាំ 1954 ក្រោយមកនីដឺរឡង់អង់ទីលីសពីឆ្នាំ 1954 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាដែនដីកោះរបស់គូរ៉ាសៅ​ (, ប៉ាពៀម៉េនតូ: *Teritorio Insular di Kòrsou*)​ ហើយឥឡូវនេះត្រូវបានគេហៅថាជាផ្លូវការថា ប្រទេសគូរ៉ាសៅ មានរួមបញ្ចូលទាំងកោះសំខាន់របស់គូរ៉ាសៅនិងកោះតូចជាងច្រើន កោះគ្មានមនុស្សរស់នៅគឺ ក្លែនគូរ៉ាសៅ គូរ៉ាសៅមានប្រជាជនចំនួន 158,665​ នាក់ (ប្រហែលខែមករា ឆ្នាំ 2019)​ ជាមួយនឹងផ្ទៃដី 444 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (171 ម៉ាយការ៉េ) មានរដ្ឋធានីគឺវីឡេមស្តាដ

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសជាកោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing explicitly cited English-language text
សម្តេចព្រះរាជនីនាថអេលីហ្សាប៊ែតទី១ នៃចក្រភពអង់គ្លេស

**សម្តេចព្រះរាជនីនាថអេលីហ្សាប៊ែតទី១ នៃចក្រភពអង់គ្លេស** (, ៧ កញ្ញា ១៥៣៣ - ២៤ មីនា ១៦០៣) ជាមហាក្សត្រីអង់គ្លេសនិងអៀរឡង់ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៥៥៨ រហូតដល់សុគតក្នុងឆ្នាំ១៦០៣ ជួនកាលគេហៅថា​ **ម្ចាស់ក្សត្រីព្រហ្មចារី** សម្តេចអេលីហ្សាប៊ែតជាស្តេចចុងក្រោយក្នុងចំណោមស្តេចទាំងប្រាំនៃរាជវង្សធូឌ័រ

## ឯកសារយោង
វជិវុណ្ហិស

**សម្តេចព្រះបរមឱរសាធិរាជ ចៅហ្វាមហាវជិរុណ្ហិស ស្យាមមកុដរាជកុមារ** ( ; ប្រសូតថ្ងៃទី ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៨៧៨ សុគតថ្ងៃទី ៤ ខែមករា ឆ្នាំ ១៨៩៥) គឺជាព្រះរាជបុត្រទីមួយនៃ រាជវង្សចក្រី ។ ព្រះអង្គ​ជា​ព្រះរាជ​បុត្រ​ទី​មួយ​របស់ ​​ព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍ និង ​​ព្រះនាងស្វាងវឌ្ឍនា រួម​គ្នា​ជា​ព្រះជេដ្ឋានិងព្រះកនិដ្ឋា​បង្កើត។

ព្រះមហាក្សត្រ​បាន​សាងសង់​ព្រះរាជវាំង​មួយ​សម្រាប់​ព្រះអង្គម្ចាស់ ដែល​មាន​រហស្សនាម​ថាវិមានវីនស័រ ។ រាជវាំង​បែប​អឺរ៉ុប​ត្រូវ​បាន​វាយ​កម្ទេច​ចោល​បន្ទាប់​ពី​ការ​សោយ​ទិវង្គត​របស់​ព្រះអង្គ។ ទីតាំង​នេះ​ឥឡូវ​ត្រូវ​បាន​កាន់​កាប់​ដោយ ​ពហុកីឡដ្ឋាន​ជាតិ​នៃ​ប្រទេស​ថៃ ។

## រាជ្យទាយាទ 
ក្នុងឆ្នាំ១៨៨៦, បន្ទាប់ពីការទិវង្គតរបស់ក្រមព្រះរាជវាំងបវរវិជ័យជាញ ក្សត្ររង ព្រះបាទចុល្លាលង្ករណ៍ជ្រើសរើស​មិន​តែង​តាំង​បង​ប្អូន​ណា​ម្នាក់​ជា​ស្ដេច​រង​ថ្មី ​តែជំនួស​វិញ​ដោយ​តែងតាំង​បុត្រច្បងជាមកុដរាជកុមារនៃសៀម នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៨៦ ទ្រង់ត្រូវបានណែនាំជាផ្លូវការចំពោះមុខតំណែងរបស់គាត់ជាមួយនឹងព្រះនាមនៃ ស្យាមមកុដរាជកុមារ ឬ មកុដរាជកុមារនៃសៀម ពីការតែងតាំងនេះរបស់លោកអឺរណេស ម៉ាសុន សាតូវ ឯកអគ្គរាជទូតអង់គ្លេសប្រចាំប្រទេសថៃ បាននាំយកតេឡេក្រាហ្វអបអរសាទរពីសម្តេចព្រះរាជិនីនាថវិចតូរីយ៉ានៃចក្រភពអង់គ្លេស

## ឯកសារយោង
ជនជាតិឥណ្ឌានៅកម្ពុជា

មានសហគមន៍តូចមួយនៃ **ជនជាតិឥណ្ឌានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា** ភាគច្រើនជាជនបរទេស និងជនអន្តោប្រវេសន៍មកពីប្រទេសឥណ្ឌា។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ឥណ្ឌា​និង​កម្ពុជា​ត្រឡប់​ទៅ​សម័យ​បុរាណ។ ពាណិជ្ជករឥណ្ឌាបានទាក់ទងជាមួយអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងផ្ទុយមកវិញដូចជានៅមុនសម័យធម្មតា។ អរិយធម៌អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជា ខ្មែរ ត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញសន្និដ្ឋានថាបានធ្វើដំណើរឆ្ងាយរហូតដល់ដីសណ្ដទន្លេឥណ្ឌូ។ អ្នកប្រាជ្ញសម័យទំនើបបានស្នើថា សិល្បៈ និងសំណង់ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ សម័យដើមបានបង្ហាញពីឥណ្ឌាខាងត្បូង ដូចការស្មានដោយអ្នកប្រាជ្ញមុនៗ។  ភាសាខ្មែរ ត្រូវបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដោយ ជុឡាន, តាមិល ប្រព័ន្ធសរសេរត្រូវបានចេញមកពីប្រទេសដើមកំណើតអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដទៃទៀត។ 

ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​ដំបូង​គេ​ក្នុង​សម័យ​ទំនើប​ដែល​មក​តាំង​ទី​លំនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​មក​ដល់​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៩៦០ និង ១៩៧០ ។ ភាគច្រើនមកពីខេត្តភាគខាងត្បូងនៃ រដ្ឋ តាមិលណាឌូ ពួកគេបានធ្វើការជាអ្នកលក់គ្រឿងអលង្ការ អ្នកខ្ចីប្រាក់ និងអាជីវករនៅជុំវិញផ្សារធំថ្មី ប៉ុន្តែពួកគេបានចាកចេញពីប្រទេសនៅពេលដែល ខ្មែរក្រហម មកដល់។ ប្រជាជន​ឥណ្ឌា​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​នៅ​ពេល​របប ​ប៉ុលពត ​ដួលរលំ។

## ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន 
សព្វថ្ងៃនេះ ប្រជាជនឥណ្ឌាជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានចូលរួមក្នុងផ្នែកឱសថ អង្គការសហប្រជាជាតិ និងអាជីវកម្មដូចជាភោជនីយដ្ឋានជាដើម។ សេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងរីកចម្រើនក៏កំពុងទាក់ទាញអ្នកស្វែងរកឱកាសកាន់តែច្រើនពីប្រទេសឥណ្ឌា។ មិនដូចសហគមន៍ឥណ្ឌាផ្សេងទៀតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា ទីក្រុងបាងកក គូឡាឡាំពួរ ឬ សិង្ហបុរី ទេ ប្រជាជនឥណ្ឌានៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញមានចំនួនតិចពេកក្នុងការទ្រទ្រង់ត្រីមាសតូចមួយរបស់ឥណ្ឌា ប៉ុន្តែវានៅតែជាក្រុមស្និទ្ធស្នាល និងស្និទ្ធស្នាលដែលបានធ្វើសមាហរណកម្មយ៉ាងល្អទៅក្នុងសង្គមក្នុងស្រុក។

វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​មាន​នៅ​កម្ពុជា។ ពិធីបុណ្យហិណ្ឌូឥណ្ឌាដូចជា ឌីវ៉ាលី និង ហូលី ត្រូវបានប្រារព្ធដោយសហគមន៍ឥណ្ឌា។ សូមអរគុណដល់ទូរទស្សន៍ផ្កាយរណប ល្ខោនអូប៉េរ៉ាព្រហ្មញ្ញដ៏ពេញនិយមត្រូវបានបង្ហាញជារៀងរាល់ថ្ងៃ ខណៈដែលភោជនីយដ្ឋានឥណ្ឌាមួយចំនួនតូចរៀបចំកម្មវិធីប្រចាំសប្តាហ៍នៃភាពយន្ត ហូលីវូដ ព្រហ្មញ្ញចុងក្រោយបង្អស់ ក៏ដូចជាការប្រកួតកីឡាក្រីឆេតផងដែរ។ ឌីវីឌីភាពយន្តហិណ្ឌូអាចទិញបានទូទាំងរាជធានី ហើយជនបរទេសអាចមើលគេហទំព័រដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសឥណ្ឌាមួយចំនួនសម្រាប់ព័ត៌មាន និងការកម្សាន្តចុងក្រោយបំផុត។

## មនុស្សគួរឱ្យកត់សម្គាល់ 
* អ៊ីសូប ហ្គេនធី  (1929 - 1976), ជិះសេះ, 1956 អូឡាំពិកOlympian

## សូម​មើល​ផង​ដែរ 
* កៅណ្ឌិន្យទី១

## ឯកសារយោង 
## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
* សមាគមឥណ្ឌាកម្ពុជា។ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិ ភាគតិច ក្នុង ប្រទេស កម្ពុជា
ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា

**ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា**   គឺជាតំបន់ការពារ មួយក្នុង ខេត្តព្រះវិហារ នៃ ប្រទេសកម្ពុជា ។  មានសហគមន៍ចំនួន ៤១ នៅក្នុងតំបន់ការពារក្នុងខេត្តព្រះវិហារ។  គោលបំណងនៃការបង្កើតនៅឆ្នាំ ២០១៦ គឺ៖

* ធានាការការពារជម្រកសត្វព្រៃ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងបំពេញលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ប្រភេទសត្វ និងសត្វជាក់លាក់ និងជីវចម្រុះ
* ចែកចាយផលិតផល និងសេវាកម្មធម្មជាតិសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយនិរន្តរភាព
* លើកកម្ពស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងការគ្រប់គ្រងធនធានជាតិដែលមានមូលដ្ឋានលើសាធារណៈ និងការការពារជីវចម្រុះក្នុងតំបន់។ 

តំបន់​នេះ​រង​ការ​គំរាម​កំហែង​ដោយ ​ការ​កាប់​ឈើ​ខុស​ច្បាប់ ។   តំបន់នេះត្រូវបានជនជាតិដើមភាគតិច កួយ ប្រើប្រាស់សម្រាប់ការប្រមូលជ័រ និង អនុផលព្រៃឈើផ្សេងទៀត ហើយសមាជិកនៃបណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឈើព្រៃព្រះរកា ធ្វើការរួមគ្នាជាមួយមន្ត្រីអនុរក្សរដ្ឋាភិបាលមកពី ក្រសួងបរិស្ថាន គាំទ្រដោយ សមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ ដើម្បីការពារសត្វព្រៃគេហទំព័រ។ 

## ឯកសារយោង
ពិនក្លៅ

**ព្រះបាទសម្តេចព្រះពិនក្លៅចៅយូហួ** ឬ **ពិនក្លៅ** (  ) (ប្រសូតថ្ងៃទី ៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨០៨ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ ១៨៦៦) ជាឧបរាជ​របស់ ​សៀម ។ ព្រះ​អង្គ​ជា​ព្រះ​អនុជ​របស់ស្តេច ​មង្គុដ (រាមាទី៤) ដែល​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ដោយ​មាន​កិត្តិយស​ស្មើ​នឹង​ព្រះអង្គ។

## ឯកសារយោង
ស៊េរី អេ

**ស៊េរីអេ** ត្រូវបានគេហៅថា **Serie A TIM** សម្រាប់ការឧបត្ថម្ភថ្នាក់ជាតិជាមួយ TIM,  គឺជាការប្រកួតលីគអាជីពសម្រាប់ក្លឹបបាល់ទាត់ដែលមានស្ថិតនៅលំដាប់កំពូលនៃប្រព័ន្ធលីគបាល់ទាត់អ៊ីតាលី ហើយអ្នកឈ្នះត្រូវបានផ្តល់រង្វាន់ Scudetto និង Coppa Campioni d'Italia ។ វាត្រូវបានដំណើរការជាការប្រកួតវិលជុំ អស់រយៈពេលជាងកៅសិបឆ្នាំចាប់តាំងពីរដូវកាលឆ្នាំ 1929-30 ។ ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយ Direttorio Divisioni Superiori រហូតដល់ឆ្នាំ 1943 និង Lega Calcio រហូតដល់ឆ្នាំ 2010 នៅពេលដែល ឡេហ្កា ស៊េរីអេ ត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់រដូវកាល 2010-11 ។ ស៊េរីអេ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាលីគបាល់ទាត់ដ៏ល្អបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក ហើយជារឿយៗ វាត្រូវបានពណ៌នាថា ជាលីគថ្នាក់ជាតិដែលមានយុទ្ធសាស្ត្រ និងការការពារល្អបំផុត។  ស៊េរីអេ គឺជាលីគថ្នាក់ជាតិខ្លាំងបំផុតរបស់ពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ 2020 នេះបើយោងតាម IFFHS,  ហើយត្រូវបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី 4 ក្នុងចំណោមលីគអឺរ៉ុបយោងតាម មេគុណលីគរបស់ UEFA - ដោយនៅពីក្រោយ Bundesliga, La Liga និង Premier League និងនាំមុខ Ligue 1 - បើផ្អែកតាមការលេងរបស់ក្លឹបអ៊ីតាលីនៅ Champions League និង Europa League កំឡុងពេលប្រាំឆ្នាំមុន។ ស៊េរីអេ បានដឹកនាំចំណាត់ថ្នាក់របស់ UEFA ពីឆ្នាំ 1986 ដល់ឆ្នាំ 1988 និងពីឆ្នាំ 1990 ដល់ឆ្នាំ 1999។
វិជ័យជាញ

**ក្រមព្រះរាជាវាំងបបវរវិជ័យជាញ** (    ) ឬ **ព្រះអង្គចៅយ៉តយីងយស** (ឬ **យីងយស** ) ( พระองค์เจ้ายอดยิ่งยศ ) (ប្រសូតនៅថ្ងៃទី ៦ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៨៣៨ &#x2013; សុគតថ្ងៃទី ២៨ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៨៨៥) គឺជា ព្រះអង្គម្ចាស់សៀម និងជាសមាជិកនៃរាជវង្សចក្រី ។ ព្រះអង្គ​ជា​បុត្រ​ច្បង​របស់​ឧបរាជ ​ពិនក្លៅ និងព្រះនាងអេម និងជាក្មួយប្រុសរបស់ស្តេច មង្កុដ (រាមាទី៤) វិជ័យជាញបានស្នងរាជ្យបន្តពីបិតារបស់ទ្រង់ ដោយត្រូវបានតែងតាំងជា ក្រមព្រះរាជវាំងបវរស្ថានមង្គល (វិមានខាងមុខ) និងជាឧបរាជនៃសៀម ក្នុងឆ្នាំ ១៨៦៨ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់បងប្អូនជីដូនមួយរបស់ព្រះអង្គគឺព្រះបាទ ចុល្លាង្ករណ៍ (រាមាទី៤) ។  ក្នុង​អំឡុង​ពេល​កាន់​តំណែង​របស់​ព្រះអង្គ ការិយាល័យ វិមានខាងមុខ មាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​ណាស់ ហើយ​បាន​ប្រជែង​នឹងរាជវង្ស​ផ្ទាល់។ ដោយជៀសមិនរួច កងកម្លាំងទាំងពីរបានប៉ះទង្គិចគ្នាក្នុង វិបត្តិការណ៍វាំងមុខ ។  វិជ័យជាញទ្រង់ត្រូវបានចាញ់ ហើយអំណាចនៃរណសិរ្សរណសិរ្សត្រូវបានថយចុះយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គនៅឆ្នាំ១៨៨៥ ស្លាកស្នាមចុងក្រោយនៃងារត្រូវបានលុបចោល ដើម្បីជាជំនួយដល់ ព្រះអង្គម្ចាស់ ។ 

## ឯកសារយោង
​អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង

**អេម៉ានុយអែល ហ្សង់មីសែលហ្វ្រេឌ្រិចម៉ាក្រុង**  (; កើតនៅថ្ងៃទី ២១ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៧៧) គឺជាអ្នកនយោបាយបារាំង ដែលបានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីបារាំង និងជាសហព្រះអង្គម្ចាស់នៃអាន់ដ័ររ៉ាតាំងពីឆ្នាំ ២០១៧។ មុនពេលឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី លោកបានបម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ឧស្សាហកម្ម និងកិច្ចការឌីជីថល (រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ) ចន្លោះឆ្នាំ ២០១៤ និង ២០១៦។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ស៊ីសុវត្ថិ វឌ្ឍឆាយាវង្ស

**ស៊ីសុវត្ថិ វឌ្ឍឆាយាវង្ស** (  ,កើតនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨៩១ – ៣០ មករា ១៩៧២) គឺជាអ្នក​នយោបាយខ្មែរ​ដែល​កាន់​តំណែង​ជានាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជាពី​ឆ្នាំ ១៩៤៧ ដល់ ១៩៤៨។ ទ្រង់បានកើតនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដោយមាន ស៊ីសុវត្ថិ វឌ្ឍនវង្ស ជាបិតា និងអ្នងម្នាង ស្បៃរឿង ជាមាតា ។ បន្ទាប់ពីបានទទួលសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សា ទ្រង់បានមកសិក្សា សាលាវិទ្យានយោបាយ នាទីក្រុងប៉ារីស ។ 

ទ្រង់បានចូលកម្ពុជាវិញដោយបម្រើការងារខាងផ្នែកតុលាការ ទ្រង់បានទទួលតំណែងជា នាយករដ្ឋមន្ត្រី និង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ បន្ទាប់ពីការយាងសោយទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ យុត្តិវង្ស ភ្លាមៗ ។ ទ្រង់បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាច្រើនលើក មានបុត្រចំនួន ២៥ អង្គ ។ ទ្រង់គង់នៅក្រុងភ្នំពេញរហូតដល់ចូលទីវង្គតនៅឆ្នាំ ១៩៧២ ។ ទ្រង់មានបណ្ណាល័យឯកជនមានរក្សាទុកសាស្ត្រា រឿងរាមកេរ្តិ៍ ដែលពេលក្រោយមក ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣២ លោកស្រី ស៊ុយហ្សាន កាប៉ឺឡែស នាយិកាវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ជាមួយសាលាបារាំងចុងបូព៌ា បានបោះពុទ្ធផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា
ឈាន វ៉ម

**ឈាន វ៉ម** (កើតនៅថ្ងៃទី១៩ មេសា ១៩១៦ ដល់ ១៦ មករា ២០០០,ស្រុកកំណើតនៅ ខេត្តបាត់ដំបង) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ និង ជាតិនិយម ។ លោក​ជានាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជាពី​ខែ​កុម្ភៈដល់​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៤៨។ គាត់គឺជាសហស្ថាបនិកនៃ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ នៅឆ្នាំ ១៩៤៦ ។ 

 លោកមានសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សា នៅឆ្នាំ១៩៣៨ និងសញ្ញាបត្រទស្សនវិជ្ជា នៅសកលវិទ្យាល័យប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៤១ ។ លោកបានរៀបការជាមួយនឹងលោកស្រី ជួន ជើម ដែលជាចៅរបស់ សម្ដេចចៅហ្វា ជួន អ្នកទាំងនោះបានចូលរួមក្នុងជួររបបខ្មែរក្រហម តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ មកម្ល៉េះ ។ លោក ឈាន វ៉ម ធ្លាប់មាននាទីជា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំជាតិ ក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិយុត្តិវង្ស ដែលក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រី (១៥ ធ្នូ ១៩៤៦-២៤ កក្កដា ១៩៤៧)។ លោកបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងរយៈពេលខ្លីតែ ៨ ខែ (ថ្ងៃទី ២ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៦ -ថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤៧)។ លោកទទួលមរណភាពនៅឯទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង នាថ្ងៃទី១៩ មករា ឆ្នាំ២០០០ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា
ម៉ែន សំអន

**ម៉ែន សំអន** (   កើតថ្ងៃទី ១៥ សីហា ១៩៥៣) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ ។ អ្នកស្រី​ជា​សមាជិក ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ហើយ​បាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​តំណាង ​ខេត្ត​ស្វាយរៀង ​ក្នុងរដ្ឋសភា ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៣។ 

គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០០៩ លោកស្រី​មាន​តួនាទី​ជា ​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។  លោកស្រីជា​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ស្ត្រី​ទីមួយ និង​ជា​ឧត្តមសេនីយ​ផ្កាយ​បួន។  លោកស្រីបានចូលបម្រើកងទ័ពនៅឆ្នាំ ១៩៧០ ក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយចាប់ផ្តើមអាជីពជាគិលានុបដ្ឋាយិកាយោធា។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
អាន័ន្ទ បន្យារជុន

**អាន័ន្ទ បន្យារជុន** (    , RTGS ៖ Anan Panyarachun,  ; កើតថ្ងៃទី 9 ខែសីហា ឆ្នាំ 1932) គឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ ប្រទេសថៃពីរដង៖ ម្តងក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១-១៩៩២ និងម្តងទៀតក្នុងពាក់កណ្តាលចុងក្រោយនៃឆ្នាំ១៩៩២ ។ គាត់មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការផ្តួចផ្តើមកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ ដែលមួយក្នុងចំនោមនោះគឺការព្រាង "រដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រជាជន" របស់ប្រទេសថៃដែលត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើនៅឆ្នាំ ១៩៩៧ និងដាក់និរាករណ៍នៅឆ្នាំ ២០០៦ ។ អាន័ន្ទ បានទទួលពានរង្វាន់ រ៉ាម៉ុនម៉ាក់សាយសាយ សម្រាប់សេវារដ្ឋាភិបាលក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៧ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
មីខាអ៊ីល ហ្គ័របាឆូវ

**មីខាអ៊ីល សឺហ្គែយេវីច ហ្គ័របាឆូវ**  (2 មីនា 1931 ដល់ 30 សីហា 2022) គឺជាអ្នកនយោបាយរុស្ស៊ី និងសូវៀត ដែលបានបម្រើការជា មេដឹកនាំចុងក្រោយនៃសហភាពសូវៀត ពីឆ្នាំ 1985 រហូតដល់ការរំលាយប្រទេសក្នុងឆ្នាំ 1991 ។ គាត់បានបម្រើការជា អគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តនៃសហភាពសូវៀត ពីឆ្នាំ 1985 និងលើសពីនេះទៀតជា ប្រមុខរដ្ឋ ដែលចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1988 ជាប្រធាន គណៈប្រធាននៃកំពូលសូវៀត ពីឆ្នាំ 1988 ដល់ឆ្នាំ 1989 ប្រធាននៃ កំពូលសូវៀត ពីឆ្នាំ 1989 ដល់ឆ្នាំ 1990 និងមានតែ ប្រធានាធិបតីនៃសហភាពសូវៀត ពីឆ្នាំ 1990 ដល់ឆ្នាំ 1991 ។ តាមទ្រឹស្តីលោកហ្គ័របាឆូវ ដំបូងឡើយបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលទ្ធិម៉ាក្ស-លេនីនប៉ុន្តែបានផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសង្គមនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 ។ 

## ឯកសារយោង
សាន់យុ

**សាន់យុ** (   , pronounced [sáɰ̃ jṵ] ; កើតថ្ងៃទី ៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩១៨ &#x2013; ថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៩៦) គឺជាឧត្តមសេនីយ និងជារដ្ឋបុរសរបស់កងទ័ពភូមា ដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី៥ នៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ពីថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៨៨។ 

## ឯកសារយោង
ហ៊ុយ កន្ធុល

**ហ៊ុយ កន្ធុល**  (១ កុម្ភៈ ១៩០៩ – ១៣ កញ្ញា ១៩៩១) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរមួយរូបដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជាពីឆ្នាំ១៩៥១ ដល់ឆ្នាំ១៩៥២។ 

## ប្រវត្តិ 
* កើត​នៅ​ថ្ងៃទី​១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​១៩០៩ នៅ​ភ្នំពេញ ពី​ឪពុក ហ៊ុយ ផ្លុក និង ម្តាយ​ឈ្មោះ លេ
* រៀបការ ឆ្នាំ​១៩៣៣ ជាមួយ លី ស៊ីផូ
* មានកូន ៥ នាក់ ៖ កន្ថារី, គីន្ថារា, ណូរ៉ាក់ស៊ី, វ៉ូរា និង កាវុទ្ធ

### ការ​សិក្សា និង ការងារ​ក្នុង​ផ្នែក​សិក្សា 
* សិស្ស​នៅ​អនុវិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ និង សាលា​គរុកោសល្យ​ជាន់ខ្ពស់ នៅ​ហាណូយ (ចប់ ឆ្នាំ​១៩៣១)
* ចាប់ផ្តើម​ការងារ​ក្នុង​ផ្នែក​បឋមសិក្សា រួច​ផ្លាស់​ទៅ​វិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ
* នៅ​ឆ្នាំ​១៩៣៧ បាន​ទទួល​អាហារូបករណ៍​ទៅ​ប្រទេស​បារាំង រយៈពេល ៥​ខែ
* នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៣ – ១៩៤៧ ត្រូវ​បាន​ចាត់តាំង​ជា​ប្រតិភូ​ខាង​ព័ត៌មាន ឃោសនាការ និង​សារព័ត៌មាន នៃ​ក្រសួង​អប់រំជាតិ
* ជា​សមាជិក​នៃ​សមាគម​ជា​ច្រើន ៖ អនុប្រធាន មិត្តភាព​អតីត​សិស្ស​នៃ​វិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ ដែល​លោក​បាន​រួម​បង្កើត​ជាមួយ ប៉ាន់ យុង, ប៉ែន នុត និង ថុន អ៊ុក ជាដើម, លេខា​នៃ​ការិយាល័យ​នៃ​និស្សិត​កម្ពុជា នៅ​ប្រទេស​បារាំង, សមាជិក​នៃ​គណៈកម្មការ​ពិគ្រោះ​លើ​វិស័យ​អប់រំ​សាធារណៈ ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា
មហាសុរសិង្ហនាថ

**សម្តេចព្រះបវររាជចៅមហាសុរសិង្ហនាថ** (    ; RTGS ៖ Somdet Phra Boworaratchao Mahasurasinghanat, ឈ្មោះកំណើត **ប៊ុញម៉ា**, ប្រសូតថ្ងៃទី ១ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៧៤៤ ដល់ថ្ងៃទី ៣ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៨០៣) គឺជាព្រះអនុជរបស់ពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោកដែលជាក្សត្រទីមួយនៃរាជវង្សចក្រីនៃប្រទេសសៀម។ ក្នុងនាមជាមេទ័ពអយុធ្យា គាត់បានប្រយុទ្ធជាមួយបងប្រុសរបស់គាត់ក្នុងយុទ្ធនាការផ្សេងៗប្រឆាំងនឹងអ្នកឈ្លានពានភូមា និងពួកមេទ័ពក្នុងស្រុក។ នៅពេលដែលប្អូនប្រុសរបស់គាត់បានឡើងសោយរាជ្យជាស្តេចសៀមនៅទីក្រុងបាងកកក្នុងឆ្នាំ១៧៨១ ព្រះអង្គត្រូវបានតែងតាំងជាព្រះបរមរាជវាំងខាងមុខ ឬ មហាឧបរាជ ដែលជាអ្នកស្នងមរតក។ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ប្អូនប្រុសរបស់គាត់ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាសម្រាប់តួនាទីដ៏សំខាន់របស់គាត់នៅក្នុងយុទ្ធនាការប្រឆាំងនឹង បុឌផឹយ៉ា នៃប្រទេសភូមា។

## ជីវិតដំបូង 
**ប៊ុញម៉ា** កើតនៅឆ្នាំ ១៧៤៤ ក្នុងត្រកូល ថង់ឌី និង ឌឿង។ បិតា​របស់​ទ្រង់ ថង់ឌី ជា​លេខា​ស្តេច​សៀម​ខាង​ជើង និង​ជា​អ្នក​រក្សា​ព្រះរាជ​ត្រា។ ជា​កូន​របស់​អភិជន ទ្រង់​ចូល​ក្នុង​វាំងហើយ​ចាប់​ផ្ដើម​ជីវិត​អភិជន​ក្នុង​នាម​ជា​រាជវង្ស។ ថង់ឌី គឺជាកូនចៅរបស់ កូសាប៉ាន ដែលជាអ្នកដឹកនាំបេសកកម្មសៀមទៅកាន់ប្រទេសបារាំងក្នុងសតវត្សទីដប់ប្រាំពីរ។ ប៊ុញម៉ា មានបងប្អូនបួននាក់ផ្សេងទៀត និងបងប្អូនបង្កើតពីរនាក់ទៀត។ ប៊ុញម៉ា ខ្លួន​ឯង​ជា​កូន​ពៅ​ដែល​កើត​ក្នុង​នាម​ឈ្មោះ ដាវរឿង។

## ការស្លាប់ 
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Mahasurasinghanat0609_Cropped.jpg/150px-Mahasurasinghanat0609_Cropped.jpg|ធ្វេង|រូបភាពតូច|194x194ភីកសែល| រូបសំណាកមហាសុរសិង្ហនាថនៅវត្តមហាធាតុ
នៅឆ្នាំ ១៨០៣ មហាសុរសិង្ហនាថ បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដូចដែលបានកត់ត្រាដោយម្ចាស់ក្សត្រីក័មពូស្ឆាត បុត្រីរបស់មហាសុរសិង្ហនាថជាមួយប្រពន្ធចុងរបស់ព្រះអង្គ មន្ត្រីព្រះបរមរាជវាំងបានរារាំងកងកម្លាំងព្រះបរមរាជវាំងមិនឲ្យចូលព្រះបរមរាជវាំង ខណៈដែលព្រះចៅផាតថាយ៉តហ្វា ជូឡាឡុក មកថែរក្សាប្អូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គ។  មហាសុរសិង្ហនាថ ក៏​បាន​សម្តែង​នូវ​ឆន្ទៈ​របស់​ព្រះអង្គ​ដែរ​ថា សម្បត្តិ​របស់​ព្រះបរមរាជវាំង គួរ​តែ​ទទួល​បាន​តែ​កូនចៅ​របស់​ព្រះអង្គ​ប៉ុណ្ណោះ។ ទីបំផុត មហាសុរសិង្ហនាថ បានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ ១៨០៣។

## ឯកសារយោង
សិរិវណ្ណវរី

**សម្តេចព្រះនាងចៅហ្វាសិរិវណ្ណវរីនារីរ័តនរាជកញ្ញា** (    ;  [[វិគីភីឌា:IPA for Thai and Lao|]] ; RTGS ៖ Siriwanwari Narirat Ratchakanya ; ប្រសូតនៅថ្ងៃទី ៨ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៨៧) គឺជាព្រះនាងនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃនិងជាបុត្រីតែមួយគត់របស់ព្រះបាទវជិរាលង្ករណ៍និងអតីតមហេសីរបស់ព្រះអង្គ សុចាវិឈី វិវ័ឆ្រវង្សគ៍ (ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា យុវធិដា ផលព្រះសេរិធ) ក្នុងត្រកូលស្នងរាជ្យនិងទទួលងារជាស្តេច។ នាង​បាន​ផលិត​ស្នាដៃ​ជា​អ្នក​ច្នៃ​ម៉ូដ និង​ប្រកួត​កីឡា​ជា​អ្នក​ជិះសេះនិង​ជា​អតីតកីឡាករ​វាយសី ។  ព្រះនាង​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​សមាជិក​រាជវង្ស​មួយ​រូប​ដែល​សកម្ម​ក្នុង​ការងារ​សង្គម។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលដែលកើតនៅឆ្នាំ ១៩៨៧
មហាពីរ៉ាមីតនៃជីហ្សា

រូបភាពតូច
**មហាពីរ៉ាមីតនៃជីហ្សា**  គឺជាពីរ៉ាមីតអេហ្ស៊ីប ដ៏ធំបំផុតនិងជាផ្នូររបស់ស្តេចផារ៉ាអុងឃូហ៊្វូរាជវង្សទីបួន ។ សាងសង់ក្នុងសតវត្សទី ២៦ មុនគ្រឹស្តសករាជ ក្នុងអំឡុងពេលប្រហែល ២៧ ឆ្នាំ  វាគឺជា អច្ឆរិយៈទាំងប្រាំពីរនៃពិភពលោកបុរាណ ហើយតែមួយគត់ដែលនៅដដែល។ ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ ​ប្រាសាទ​ពីរ៉ាមីតជីហ្សា វា​មាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​នឹង ជីហ្សា សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​ក្នុង ​ទីក្រុងហ្គ្រៀថឺរ កៃរ៉ូ ប្រទេស​អេហ្ស៊ីប ។

ដំបូងឡើយឈរនៅ  មហាពីរ៉ាមីតគឺជា សំណង់ដែលបង្កើតឡើងដោយមនុស្សខ្ពស់បំផុត នៅលើពិភពលោកអស់រយៈពេលជាង 3,800 ឆ្នាំមកហើយ។ យូរៗទៅ ស្រោមថ្មកំបោរពណ៌សរលោងភាគច្រើនត្រូវបានដកចេញ ដែលបន្ទាបកម្ពស់ពីរ៉ាមីតមកត្រឹមបច្ចុប្បន្ន  ។ អ្វី​ដែល​គេ​មើល​ឃើញ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​គឺ​ជា​រចនាសម្ព័ន្ធ​ស្នូល។ មូលដ្ឋានត្រូវបានវាស់ប្រហែល  ការ៉េដែលផ្តល់បរិមាណប្រហែល  ដែលរួមបញ្ចូលទាំងភ្នំខាងក្នុង។
សហព័ន្ធបាល់ទាត់អាហ្វ្រិក

**សហព័ន្ធបាល់ទាត់អាហ្រ្វិក** ឬហៅកាត់ថា **CAF** (    , អង់គ្លេស: Confederation of African Football) គឺជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រងសមាគមបាល់ទាត់ ហ្វូតសាល និងបាល់ទាត់លើឆ្នេរខ្សាច់នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី 8 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1957 នៅសណ្ឋាគារហ្គ្រេន  ក្នុង ទីក្រុងខាទូម ប្រទេសស៊ូដង់  ដោយសមាគមកីឡាបាល់ទាត់ជាតិនៃ ប្រទេសអេហ្ស៊ីប អេត្យូពី អាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងស៊ូដង់  បន្ទាប់ពីការពិភាក្សាជាផ្លូវការរវាងសមាគមខាងលើនៅឯ សមាជ FIFA ដែលប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី 7 ខែមិថុនាឆ្នាំ 1956 នៅសណ្ឋាគារអាវេនីដា ក្នុង ទីក្រុងលីសបោន ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ។
អ៊ឹង ហួត

**អ៊ឹង ហួត** (  ;កើតថ្ងៃទី ១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៤៥)  គឺជាអតីតអ្នកនយោបាយខ្មែរដែលបានបម្រើការពីឆ្នាំ ១៩៩៧ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៨ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រួមជាមួយ លោក ហ៊ុន សែន ។ ជា​សមាជិក ​គណបក្ស​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ដំបូង​ឡើយ​លោក​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អប់រំ ហើយ​ក្រោយ​មក​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស មុន​នឹង​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី។

## ជីវិតនិងអាជីព 
អ៊ឹង ហួត កើត​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៥ នៅ ​ខេត្ត​កណ្តាល ។ លោកបានសិក្សាផ្នែកគណនេយ្យ និងហិរញ្ញវត្ថុ ហើយបានទទួលអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅ ប្រទេសអូស្ត្រាលី ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧១ ខណៈដែលសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាកំពុងចាប់ផ្តើម។ គាត់បានទទួល សញ្ញាប័ត្រអនុបណ្ឌិតផ្នែកគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម ពី សាកលវិទ្យាល័យមែលប៊ន ហើយបានក្លាយជាពលរដ្ឋអូស្ត្រាលី។  គាត់បានតាំងលំនៅនៅ ទីក្រុងមែលប៊ន ហើយបានប្រកាសខ្លួនឯងថាជាមេដឹកនាំនៃគណៈកម្មាធិការជនបរទេសកម្ពុជានៅក្នុងទីក្រុងនោះ។ គាត់បានផ្លាស់មកកម្ពុជាវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩១ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា(ខ្មែរក្រហម) កំពុងដួលរលំ ហើយបានក្លាយជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅក្នុង គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ។ លោក​បាន​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អប់រំ ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៤ លោក​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​មុខ​តំណែង​នោះ​ដើម្បី​ក្លាយ​ជា ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស ។

នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧ សម្ដេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ មេដឹកនាំគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ដែលកំពុងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១ ត្រូវបានទម្លាក់ពីតំណែងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីទី២ លោក ហ៊ុន សែន នៃគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ដែលជាគូប្រជែង និងជាដៃគូចម្រុះរបស់គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច គឺ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ។ លោក ហ៊ុន សែន អញ្ជើញ​លោក អ៊ឹង ហួត ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ដំបូង​ជំនួស​លោក រណឫទ្ធិ។ ព្រះបិតារបស់សម្តេចក្រុមព្រះរណឫទ្ធិ គឺព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ដំបូងឡើយបានបដិសេធមិនទទួលស្គាល់ការរៀបចំនេះទេ ប៉ុន្តែ អុឹង ហួត បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៩៧ បន្ទាប់ពីត្រូវបានសភាបោះឆ្នោតជ្រើសរើស។ នៅពេលដែលមនុស្សមួយចំនួននៅក្នុងគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចចោទប្រកាន់ អុឹង ហួត ថាជាអាយ៉ង លោកត្រូវបានបង្ខំឱ្យចាកចេញពីគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ហើយបង្កើតគណបក្សផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ គឺគណបក្សរាស្រ្តនិយម (គណបក្សប្រជានិយម)។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៨ គណបក្សរាស្រ្តនិយមមិនទទួលបានអាសនៈណាមួយនៅក្នុងសភាទេ ហើយ អុឹង ហួត ត្រូវបានបង្ខំឱ្យលាលែងពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ដោយទុកឱ្យ លោកហ៊ុន សែន ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីតែម្នាក់។

លោក អ៊ឹង ហួត៖  ខ្ញុំ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​នេះ​រហូត​ទេ។ ខ្ញុំ​បាន​ត្រឡប់​ទៅ​គណបក្ស​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច​វិញ ក្រោយពី​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ១៩៩៨ ដែល​ខ្ញុំ​មិនបាន​ទទួលលទ្ធផល​នោះ។ ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ព្រឹទ្ធសភា​អាណត្តិ​ទី២ ខ្ញុំ​បាន​ជាប់ឆ្នោត​ជា​សមាជិក​ព្រឺទ្ធសភា។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំ​សម្រាក​ពី​នយោបាយ តែ​ខ្ញុំ​នៅ​កម្ពុជា​រហូត​ហ្នឹង។ គេ​មិនដែល​ឃើញ​ខ្ញុំ​នៅតាម​ទូរទស្សន៍​ដូច​កាលពីមុន ម្លោះ​គេ​នឹង​ថា ខ្ញុំ​ប្រហែល​មិន​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ទេ។ អ្នកខ្លះ​ថា ខ្ញុំ​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី។ សព្វថ្ងៃ ខ្ញុំ​មានមុខរ​បរជាកសិក​រ ដោយមាន​អ្នកវិនិយោគ​ពី​បរទេស​មក​ធ្វើ​ជាមួយ​ខ្ញុំ។ 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
អទិត្យាទរកិតិគុណ

**ព្រះចៅវរវង្សធើព្រះអង្គចៅអទិត្យាទរកិតិគុណ ឬ អទិត្យាទរកិតិគុណ** (  ;   ;  ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៥ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៨៤) ដែល​គេ​ស្គាល់​ជាទូទៅ​ថា **ព្រះនាងទីដ** (    ;  ) ជា​បុត្រី​ទី​ពីរ​របស់ ​ព្រះនាងចុឡាភរណ៍ និងវិរ​យ៉ត​ទិស្យាសារិន។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់