open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ភូមិក្លោងទ្វារ

**ភូមិក្លោងទ្វារ​**គឺជាភូមិមួយក្នុងចំណោមទាំងអស់ដែលស្ថិតនៅ ឃុំរនាមស្រុកទ្រាំងខេត្តតាកែវ និង ភូមិនេះស្ថិតនៅភាគខាងលិចភូមិត្រពាំងធំនៅភាគខាងកើត ភូមិព្រៃផ្អេរនៅភាគខាងជើង ភូមិធម្មតានៅភាគខាងត្បូង និងភូមិត្រពាំងខ្នុល។  ហើយវាជាភូមិមួយដែលស្ថិត​នៅក្នុង​ឃុំរនាម។ 

== សាលារៀន ==
 នៅឃុំរនាមមានសាលារៀន
# វិទ្យាល័យសម្តេចហ៊ុនសែន
# បឋមសិក្សាសម្តេចហ៊ុនសែនព្រៃផ្អេរ
# បឋមសិក្សាព្រៃផ្អាវ
# បឋមសិក្សាត្រពាំងធំ
# បឋមសិក្សាសូភីី

== សេដ្ឋកិច្ច ==
សេដ្ធកិច្ចនៅក្នុងភូមិនេះប្រជាជនប្រកបររបរ​ជាកសិករ និង ធ្វើចំការមួយចំនួនតូច ពុំបានទទួលប្រាក់កំរៃច្រើននោះទេ។​​ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះមានការរីចម្រើនច្រើន គឺ មានអគ្គីសនី និង ទឹកស្អាត ប្រើគ្រប់គ្រាន់។ ប្រជាជនមិនសូវជាមានជីវភាពគ្រប់គ្រាន់ទេ ព្រោះពួកគាត់ភាគច្រើនពុំសូវបានរៀនសូត្រគ្រប់គ្រាន់។ហើយពួកគាត់ប្រកបរបរជាកម្មករ ធ្វើការអោយគេ ដូចជា ប្រកបរបរអាជីកម្មផ្សេងៗ កម្មករច្រូតកាត់ សំណង់ ​​ កម្មករ រោងចក្រ ដើម្បើចិញ្ចិមជីវិត ។ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ភូមិក្លោងទ្វារវិញបើនិយាយពីផ្លូវគឹពុំមានភាពងាយស្រួលធ្វើដំណើរនោះទេជាពិសេសផ្លូូវចូលភូមិ និងផ្លូវទៅកាន់​ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន  ។ ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញគឹពុំមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ខ្លាំនោះទេ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ។

== វប្បធម៏ ==
ប្រជាជននៅទីនេះមានចំរុះជាតិសាសន៏ ហើយកាន់សាសនាផ្សេងៗគ្នា តែភាគច្រើនគឺកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ​ តែពួកគាត់ចេះជួយគ្នាទៅវិញទៅមកពេលមានអាសន្នម្ដងៗ​​​ រឺបុណ្យទាន ពិធីរៀបអាពាពិពាហ៏ ដោយមិនរើសអើងទៅលើសាសនាមួយឡើយនិងរាប់អានគ្នាទៀតផង។

== កាអប់រំ ==
ការអប់រំពុំមានការវិវត្តន៏ខ្លាំងនោះទេ​ ដោយសារនៅទីនោះពុំនូវមានរីកចំរើន ផ្លូវពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរ ជីវភាពមានការខ្វះខាត​ ។ដោយសារប្រជាជននៅទីនោះមានជីវភាពខ្វះខាត​ធ្វើអោយពួកគេទៅរកការងារធ្វើនៅតាមរោងចក្រផ្សេងៗដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសាររបស់គេ។នៅក្នុងខេត្តនេះក៏មានសាលាមត្តេយ្យ សាលាបឋមសិក្សា អនុវិឡាលយ័ និងវិទ្យាល័យផងដែរ។ប៉ុន្តែពុំសូវបានទទួលការអប់រំទូលំទូលាយទេ ដោយសារជីវភាពខ្វះខាត និងពេលវេលាសម្រាប់សិក្សា ព្រោះពួកគាតជួយធ្វើការដើម្បីរកចំណូល។

== ឯកសារយោង ==
ឃុំថ្មី(ស្រុកកំពង់រោទិ៍)

'*** () ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មាន** ភូមិ*'÷

1	20021101	ព្រៃវល្លិ៍	Prey Voa	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
2	20021102	អូរ	Ou	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
3	20021103	កោះត្រាច	Kaoh Trach	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
4	20021104	ថ្មី	Thmei	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
5	20021105	វាលម្អម	Veal M'am	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
6	20021106	ជប់ព្រីង	Chob Pring

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងប្រទេសវៀតណាម
  West	ទល់នឹងឃុំបន្ទាយក្រាំង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ និងប្រទេសវៀតណាម
  South	ទល់នឹងប្រទេសវៀតណាម
  North	ទល់នឹងឃុំបន្ទាយក្រាំង ឃុំញរ ឃុំរាជមន្ទីរ ស្រុកកំពង់រោទិ៍

=រដ្ឋបាលឃុំចាស់=
ឃុំថី មាន ៦ភូមិ៖
*ព្រៃវល្លិ
*អូរ
*កោះត្រាច
*ថ្មី
*វាលម្អម
*ជប់ព្រីង

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
## គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ=
=មើលផងដែរ=

{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត**
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មាន ​រាជធានីចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២៤

}}

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ឃុំស្វាយតាយាន

'*** () ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មាន** ភូមិ**÷

1	20020901	ព្រៃស្ទៀង	Prey Stieng	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
2	20020902	ត្រពាំងត្រាច	Trapeang Trach	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
3	20020903	សេកជ្រុំ	Sek Chrum	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
4	20020904	រាមជោរ	Ream Chour	លេខ​៤៩៣​ប្រ.ក	ខេត្តស្នើមកជាឈ្មោះ(រាមជោ) និងអក្សរឡាតាំង (Ream Chou) វិញ
5	20020905	ព្រៃប្រើស	Prey Praeus	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
6	20020906	ព្រៃធ្លក	Prey Thlok	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
7	20020907	ភូមិបុស្ស	Phum Bos	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
8	20020908	ពោធិ៍ថ្មី	Pou Thmei	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
9	20020909	ដើមពោធិ៍	Daeum Pou	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
10	20020910	ស្វាយតាយាន	Svay Ta Yean

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំព្រៃអង្គុញ ឃុំព្រៃគគីរ ស្រុកចន្ទ្រា
  West	ទល់នឹងឃុំប្រសូត្រ ស្រុកស្វាយទាប
  South	ទល់នឹងឃុំសំឡី ឃុំខ្សែត្រ ស្រុកកំពង់រោទិ៍
  North	ទល់នឹងឃុំកណ្តៀងរាយ ស្រុកស្វាយទាប នឹងឃុំព្រៃអង្គុញ ស្រុកចន្ទ្រា

=រដ្ឋបាលឃុំចាស់=
ឃុំស្វាយតាយាន មាន ១០ភូមិ៖
*ព្រៃស្នៀង
*ត្រាំងត្រាច
*សេកជ្រុំ
*រាមជោរ
*ព្រៃប្រើស
*ព្រៃធ្លក
*ភូមិបុស្ស
*ពោធិថ្មី
*ដើមពោធិ៍
*ស្វាយតាយាន

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ ហ៊ុនសែន ស្វាយតាយាន
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
## គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ=
=មើលផងដែរ=

{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត*'
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មាន ​រាជធានីចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២៤

}}

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ឃុំសំឡី(ស្រុកកំពង់រោទិ៍)

'*** () ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មាន** ភូមិ*'÷

1	20020701	ស្វាយ	Svay	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
2	20020702	ព្រៃម្នាស់	Prey Mnoas	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
3	20020703	សំឡីខាងត្បូង	Samlei Khang Tboung	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
4	20020704	សំឡីខាងជើង	Samlei Khang Cheung	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
5	20020705	តាប៉ោ	Ta Pao	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
6	20020706	ស្វាយចេក	Svay Chek	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
7	20020707	ព្រៃភ្នៀត	Prey Phniet	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
8	20020708	ព្រៃផ្អាវ	Prey Ph'av

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំព្រៃគគីរ ឃុំច្រេស ស្រុកចន្ទ្រា
  West	ទល់នឹងឃុំខ្សែត្រ ស្រុកកំពង់រោទិ៍
  South	ទល់នឹងឃុំត្នោត ស្រុកកំពង់រោទិ៍
  North	ទល់នឹងឃុំស្វាយតាយាន ស្រុកកំពង់រោទិ៍

=រដ្ឋបាលឃុំចាស់=
ឃុំសំឡី មាន ៨ភូមិ៖
*ស្វាយ
*ព្រៃម្នាស់
*សំឡីខាងជើង
*សំឡីខាងត្បូង
*តាប៉ោ
*ស្វាយចេក
*ព្រៃក្នៀត
*ព្រៃផ្អាវ

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
## គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ=
=មើលផងដែរ=

{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត**
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មាន ​រាជធានីចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២៤

}}

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ឃុំព្រៃធំ

'*** () ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មាន** ភូមិ**÷

1	20020501	ព្រៃធំ	Prey Thum	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
2	20020502	គគ្រួស	Kakruos	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
3	20020503	តាកឹង	Ta Koeng	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
4	20020504	ព្រះបាក់ក	Preah Bak Ka	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
5	20020505	ព្រៃសាគុំ	Prey Sakum

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំប្រសូត្រ ស្រុកស្វាយទាប និងឃុំញរ ស្រុកកំពង់រោទិ៍
  West	ទល់នឹងឃុំសំយ៉ោង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ និងឃុំបាសាក់ ស្រុកស្វាយជ្រំ
  South	ទល់នឹងឃុំបន្ទាយក្រាំង ឃុំរាជមន្ទីរ​ ស្រុកកំពង់រោទិ៍

  North	ទល់នឹងឃុំព្រះពន្លា ស្រុកកំពង់រោទិ៍

=រដ្ឋបាលឃុំចាស់=
ឃុំព្រៃធំ មាន ៥ភូមិ៖
*ព្រៃធំ
*គគ្រួស
*តាកឹង
*ព្រះបាក់ក
*ព្រៃសាគុំ

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
## គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ=
=មើលផងដែរ=

{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត*'
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មាន ​រាជធានីចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២៤

}}

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ឃុំសំរោងលើ (ស្រុកបន្ទាយមាស)

**ឃុំសំរោងលើ**គឺជាឃុំមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបន្ទាយមាស​​ខេត្តកំពត ចំពោះការគោរពប្រត្តិបត្តសាសនាវិញអ្នកឃុំនេះកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ។ប្រជាជនភាគច្រើនដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាតែងតែប្រាស្រ័យទាក់ទង់ ជួយទុក្ខទុរះគ្នាទៅវិញទៅមកដូចជាក្នុងពិធីរៀបអាពាពិពាហ៌ ក្នុងពិធីបុណ្យទាននឹងពិធីបុណ្យដទៃទៀតដែលមាននៅក្នុងភូមិ(បុណ្យភូមិ បុណ្យឡើងលាន បុណ្យឆ្លងផ្លូវ បុណ្យអ្នកតា )​ ប្រជាជនរស់នៅក្នុងភូមិមានសន្តានចិត្តល្អ មិនចេះរករឿងគ្នាមិនច្រណែនឈ្នានីរឺបៀតបៀនអ្នកដទៃឡើយ​ ចេះគោរពសិទ្ធគ្នាទៅវិញទៅមក មិនប្រកាន់វណ្ណ:ពណ៍សប្បុលរឺអ្នកក្រឡើយ

សេដ្ធកិច្ចឃុំសំរោងកាលពីឹឆ្នាំ២០១៤ ការប្រមូលផលគឺមានការកើនឡើងខ្ពស់ជាលំដាប់ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៦​ មានការធ្លាក់ជាលំដាប់ផងដែរពីព្រោះអាកាសធាតុមិនអំណោយផល មានគ្រោះទឹកជំនន់ ហើយកសិករធ្វើស្រែដោយពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង ។

## **អាកាសធាតុ** 
ប្រែប្រួលទទួលខ្យល់មូសុងក្ដៅហើយសើមពេលខ្លះក្ដៅខ្លាំងពេលខ្លះក្ដៅល្មម ។

ចំពោះការអប់រំនៅក្នុង**ឃុំសំរោងលើ**នេះពុំសូវមានការអប់រំប៉ុន្មានទេ ព្រោះគ្រួសារខ្លះមានជីវភាពខ្វះខាត់ពុំសូវអោយកូនទៅរៀននោះទេ ខ្លះបានរៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៩ ទី១០ប៉ុនោះ ។​ ខ្លះទៀតគ្រួសារមានជីវភាពមធ្យមអាចឲ្យកូនរបស់គាត់ទៅរៀននៅវិទ្យាល័យខ្លះទៀតបន្តនៅកលកវិទ្យាល័យ។

## **ទេសចរណ៍** 
ឃុំសំរោងលើ ខេត្តកំពត ។ គ្មានកន្លែងសំរាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍សំរាប់ដើរទស្សនាកំសាន្តនោះទេ។

ការអភិវឌ្ឍន៏ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះវិញមានភាពរីកចំរើននិងងាយស្រួលជាងមុន ដោយមានផ្លូវលំ​ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន អណ្ដូង អណ្ដូងលូ ​​ ។ ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្មានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ​។ ​មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះប្រព័ន្ធអគ្គីសនីវិញមានស្ទើគ្រប់ផ្ទះ។ហើយនៅក្នុងឃុំនេះមានភូមិចំនួន៦ដូចជា

## **ប្រវត្តិសាស្រ្ត** 
កាលពីដើមឡើយត្រាំសរស គ្រាន់តែភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងវាលស្រែច្រើន ហើយក្រោយមកប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងភូមិនោះមានជំនឿរលើបរមី និងមានគ្រូខ្មែរច្រើន ។ការប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ ក៏មិនមានវិធីសាស្រ្តនិងបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដាំដុះ។ ឯការចិញ្ចឹមសត្វវិញក៏មិនមានជំនាញក្នុងការចិញ្ចឹមបានដិតដល់ដូចសព្វថ្ងៃដែរ ចំនែកផ្លូវវិញគឺ ភ្លូវ ភ្លឺស្រែ គឺមិនទាន់មានការអភិវឌ្ឍន៏នៅឡើយ កាលពីមុនផ្លូវពិបាកធ្វើដំណើរប្រជាពលរដ្ធមានភាពលំបាកច្រើន។ មិនមានទឹក​ស្អាត​ និង អគ្គីសនី គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើនោះទេ។ប្រជាពលរដ្ខបានពឹងផ្អែកទៅលើទឹកអណ្តូងនិង ភ្លើងទាន និង ចង្កៀងជាចំបង!ហើយរាល់ការធ្វើដំណើរគឺធ្វើតាម រទះគោ(តាមស្រែ) ឬ ថ្មើរជើង ព្រោះផ្លូវ តូចចង្អៀត ពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរ។

កាលពីដើមឡើយភូមិត្រាំសរស គ្រាន់តែភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងវាលស្រែច្រើន ហើយក្រោយមកប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងភូមិនោះមានជំនឿរលើបរមី និងមានគ្រូខ្មែរច្រើន ។ការប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ ក៏មិនមានវិធីសាស្រ្តនិងបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដាំដុះ។ ឯការចិញ្ចឹមសត្វវិញក៏មិនមានជំនាញក្នុងការចិញ្ចឹមបានដិតដល់ដូចសព្វថ្ងៃដែរ ចំនែកផ្លូវវិញគឺ ភ្លូវ ភ្លឺស្រែ គឺមិនទាន់មានការអភិវឌ្ឍន៏នៅឡើយ កាលពីមុនផ្លូវពិបាកធ្វើដំណើរប្រជាពលរដ្ធមានភាពលំបាកច្រើន។ មិនមានទឹក​ស្អាត​ និង អគ្គីសនី គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើនោះទេ។ប្រជាពលរដ្ខបានពឹងផ្អែកទៅលើទឹកអណ្តូងនិង ភ្លើងទាន និង ចង្កៀងជាចំបង!ហើយរាល់ការធ្វើដំណើរគឺធ្វើតាម រទះគោ(តាមស្រែ) ឬ ថ្មើរជើង ព្រោះផ្លូវ តូចចង្អៀត ពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរ។

* ភូមិត្រាំសរសរ
* ភូមិដំណាក់ត្រយឹង
* ភូមិបរិវាស
* ភូមិគាថាវង្ស
* ភូមិដំណាក់ចំបក់
* ភូមិព្រៃឈ្នៀត
ឃុំញរ

'*** () ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មាន** ភូមិ**÷

1	20020201	រោទិ៍	Rou	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
2	20020202	ត្រពាំងឆ្លូញ	Trapeang Chhlounh	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
3	20020203	ត្រពាំងត្រាវ	Trapeang Trav	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
4	20020204	ញរ	Nhor	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
5	20020205	ព្រៃត្រុំ	Prey Trom	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
6	20020206	ស្វាយអាណាត	Svay Anat

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំខ្សែត្រ ស្រុកកំពង់រោទិ៍ នឹងប្រទេសវៀតណាម
  West	ទល់នឹងឃុំរាជមន្ទីរ ស្រុកកំពង់រោទិ៍
  South	ទល់នឹងឃុំថ្មី ស្រុកកំពង់រោទិ៍
  North	ទល់នឹងឃុំជ្រៃធំ ស្រុកកំពង់រោទិ៍ និងឃុំប្រសូត្រ ស្រុកស្វាយទាប

=រដ្ឋបាលឃុំចាស់=
ឃុំញរ មាន ៦ភូមិ៖
*រោទិ៍
*ត្រពាំងឆ្លូញ
*ត្រពាំងត្រាវ
*ព្រៃត្រុំ
*ញរ
*ស្វាយអាណាត

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
## គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ=
=មើលផងដែរ=

{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត*'
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មាន ​រាជធានីចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២៤

}}

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ឃុំធ្មា

សំដៅទៅកាន់៖
*ឃុំធ្មា ស្រុករំដួល ខេត្តស្វាយរៀង
*ឃុំធ្មា ស្រុកជ័យសែន ខេត្តព្រះវិហារ
ជំងឺបក្សីដែលបណ្តាលមកពីប្រូតូសូអ៊ែរផ្សេងៗទៀត

ប្រូតូសូអ៊ែរ (Protozoai)

## Plasmodium Gallinaceun (Avian malaria) 
### របៀបឆ្លងជំងឺ (Transmission) 
មូស ជំពូក Aedes ជាអ្នកចំលងជំងឺ

### រោគសញ្ញា (Clinical Signs) 
កូនបក្សី បង្ហាញឲ្យឃើញសញ្ញានៃជំងឺភ្ហាមៗ ចំណែកឯបក្សីធំវិញបង្ហាញឲ្យឃើញនូវសញ្ញារ៉ាំរ៉ៃ ដូចជាសីតុណ្ហភាពរបស់បក្សីឡើងខ្ពស់ (ឡើងកំដៅ) រាគពណ៌ខៀវ ចុះស្គមជាបន្តបន្ទាប់ កង្វះឈាម ស្លេកស្លាំង ស្ពឹកកំរើកលែងរួច (Paralysis) និងស្លាប់។

### រោគវិនិច្ឆ័យ (Diagnosis) 
អាចប្រព្រឹត្តទៅដោយពិនិត្យទៅលើរោគសញ្ញា ពិនិត្យឈាម ពិនិត្យថ្លើម ផាល និងខួរក្បាល (គៀសដាក់នៅលើកញ្ចក់ពិនិត្យ) ផាលរីកធំ (Spleromegaly) ថ្លើមរីកធំ (Hepatomegaly) ទីកន្លែងរបស់ (Merozoites ឬ Schizonts) ។

### ការព្យាបាល (Treatment) 
* Mepacrire កំរិតៈ ៧,៥ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ 
* Chloroquin កំរិតៈ ៥ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ 
* Poludrine កំរិតៈ ៧,៥ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ 
* Pyrimethamine កំរិតៈ ០,៣ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ 
* Sulphadiazine កំរិតៈ ១០០ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ 

## Trichomonas gallinae (Avian trichomoniasis) 
### របៀបឆ្លងជំងឺ (Transmission) 
អាចឆ្លងតាមចំណី និងទឹក ដែលមានមេរោគ

### រោគសញ្ញា (Clinical Signs) 
សង្កេតឃើញបក្សីអន់ចំណី ស្រកទំងន់ (ស្គម) ហៀរទឹកមាត់ មានក្លិនមាត់អាក្រក់ មានសារធាតុដូចជាប្រូុម៉ានៅចំពុះ និងសិរ ចំណែកណង់មានពណ៌រាងស្វាយជាំក្រម៉ៅ។

### រោគវិនិច្ឆ័យ (Diagnosis) 
អាស្រ័យទៅនិងរោគសញ្ញា ពិិនិត្យដោយមីក្រូទស្សន៍ នូវគំនាសវត្ថុវិភាគដែលបានមកពីគែរ និងបំពង់អាហារ នៅលើកញ្ចក់បណ្តុះ Glucose broth serum media។

### ការព្យាបាល (Treatment) 
* Copper Sulphate កំរិតៈ ១:២០០០ ដោយធ្វើការព្យាបាលរយៈពេលពី ៣-៥ថ្ងៃ 
* Methronidazole កំរិតៈ ៦០ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ ដោយធ្វើការព្យាបាលរយៈពេលពី ៥-៧ថ្ងៃ 
* Furazolidine កំរិតៈ ២៥-៣០ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ ដោយធ្វើការព្យាបាលរយៈពេល ៧ថ្ងៃ។ 

## Trypanosoma Avium (Trypanosomiasis) 
### របៀបឆ្លងជំងឺ (Transmission) 
មិនច្បាស់លាស់ អាចជារុយ Hippoboscid

### រោគសញ្ញា (Clinical Signs) 
បក្សីចុះទំងន់ ខ្សោយ និងខ្វះឈាម (ស្លេកស្លាំង)

### រោគវិនិច្ឆ័យ (Diagnosis) 
អាស្រ័យទៅលើរោគសញ្ញា និងពិនិត្យគំនាសឈាមនៅលើកញ្ចក់ (ដោយមីក្រូទស្សន៍)

### ការព្យាបាល (Treatment) 
យើងអាចប្រើថ្នាំ Berenil ២ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ (ចាក់សាច់ដុំ)។ 

## Sarcocystis Spp (Sarcosporidiosis) 
### របៀបឆ្លងជំងឺ (Transmission) 
មានវដ្តជីវិតមិនច្បាស់លាស់ វាអាចឆ្លងតាមចំណីដែលមានមេរោគ

### រោគសញ្ញា (Clinical Signs) 
សញ្ញាពុំមានលក្ខណៈច្បាស់លាស់ ស្លាកស្នាមនៅលើស្បែក ស្លាកស្នាមនៅលើសាច់ដុំ ខ្ចើកខ្ចកជើង Paralysis ហើយបក្សីអាចស្លាប់។

### រោគវិនិច្ឆ័យ (Diagnosis) 
ការប្រែប្រួល (ស្លាកស្នាម) នៅលើសាច់ដុំ ការវះកាត់សាច់ដុំ ដើម្បីរកកន្លែងដែល Cyst នៅ និងធ្វើ Histopathology នៃសាច់ដុំ ដើម្បីរកមើល Sac like bodies។

### ការព្យាបាល (Treatment) 
ពុំមានការព្យាបាលណាមួយអាចទទួលលទ្ធផលវិជ្ជមានទេ (មិនអាចព្យាបាល) បក្សីស្លាប់ត្រូវយកទៅចោលឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
ឃុំបាសាក់

សំដៅទៅដល់÷
*ឃុំបាសាក់ ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង
ឃុំដូនស

'*** () ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង មាន** ភូមិ**÷

1	20050801	បឹងកែក	Boeng Kaek	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
2	20050802	ព្រៃរកា	Prey Roka	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
3	20050803	រំពាត់ជ្រូក	Rumpoat Chruk	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
4	20050804	ព្រៃពោធិ	Prey Pou	លេខ​៤៩៣​ប្រ.ក	ខេត្តស្នើមកជាឈ្មោះ(ព្រៃពោធិ៍) វិញ
5	20050805	អូរស្រងាំ	Ou Srangam	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
6	20050806	ចំន្យា	Chamsa	លេខ​៤៩៣​ប្រ.ក	ខេត្តស្នើមកជាឈ្មោះ(ច័ន្សា) វិញ
7	20050807	ដូនស	Doun Sa	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
8	20050808	ត្រាច	Trach	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
9	20050809	ដូងព្រះ	Doung Preah	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
10	20050810	សូ	Sou	តាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក	
11	20050811	គួយ	Kuoy

**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំមុឺនជ័យ ឃុំធ្មា ស្រុករំដួល
  West	ទល់នឹងឃុំស្វាយយា ឃុំអង្គតាសូរ ស្រុកស្វាយជ្រំ
  South	ទល់នឹងឃុំធ្លក ឃុំអង្គតាសូរ ស្រុកស្វាយជ្រំ
  North	ទល់នឹងឃុំចន្ត្រី ស្រុករមាសហែក

=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
## គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ=
=មើលផងដែរ=

{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត*'
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មាន ​រាជធានីចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២៤

}}

ដូនស
ជំងឺតុកស៊ីប្លាស្មូស៊ីស

### និមិត្តហេតុ (Etiology) 
ជំងឺ Toxoplasmosis បង្កឡើងដោយ Toxoplasma gondii។ Felidae គឺជាម្ចាស់ពិតប្រាកដមួយ (Definitive host) សំរាប់ T. gondii ។ បក្សីស្រុក បក្សីព្រៃ ព្រមទាំងសត្វល្មូន ត្រូវបានគេរកឃើញថាជាម្ចាស់កណ្តាល (Intermediate) ឬ Accidental hosts សំរាប់វា។ Toxoplasmosis គឺជាជំងឺមួយដែលអាចឆ្លងពីសត្វទៅមនុស្សបាន។

### របៀបឆ្លងជំងឺ (Transmission) 
បក្សីអាចឆ្លងជំងឺនេះ ដោយសារការលេបចូលនូវចំណី ដែលលាយឡំជាមួយលាមកដែលមាន Sporulated Oocysts ឬ ការចំអិនសាច់ដែលមានមេរោគ (Contaminated meat) ពុំបានឆ្អិនល្អ ការលេបចូលនូវ Coprophagous arthropods តាមការពីសោធន៍កូនមាន់ ជំងឺនេះអាចឆ្លងពីមេបាមក (ឆ្លងពីកំណើត) ប៉ុន្តែពុំបានគិតថាវាមានសារៈប្រយោជន៍ក្នុងការអនុវត្តន៍ផ្ទាល់ឡើយ។

### រោគសញ្ញា (Clinical Sign) 
អត្រានៃបក្សីឈឺអាចមានរហូតដល់ ៥០% ព្រមជាមួយអត្រាស្លាប់ត្រូវបានគេកត់សំគាល់ឃើញមានក្នុងហ្វូងដែលមានចំនួនមាន់តិច។

ការឆ្លងកើតមានជាទូទៅចំពោះមាន់បារាំង និងទា ដែលត្រូវបានគេធ្វើការតាមដាន ឬអង្កេតឃើញ។ រោគសញ្ញាមានដូចជា ថ្លោះសរសៃ (Torticollis) ការស្ទះចង្វាក់នៃចលនាសាច់ដុំ (ataxia) ខ្វាក់ភ្នែក (blindness)  និងបក្សីស្រកទំងន់ (emaciation)។

### ស្លាកស្នាម (Lesions) 
ស្លាកស្នាមដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំបានត្រូវរៀបរាប់ មិនបានគិតថាវាជា Pathognomoic ឬសារៈសំខាន់សំរាប់ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យទាំងនោះរួមមានៈ ផាល និងថ្លើមរីកធំ រលាកស្រោមបេះដូង (Pericarditis) រលាកខួរក្បាល (Encephalitis)។

### រោគវិនិច្ឆ័យ (Diagnosis) 
រោគវិនិច្ឆ័យគឺអាស្រ័យទៅនឹង

* ការបង្ហាញនៃ Encysted organisms ក្នុងការរៀបចំជាលិកាវិជ្ជា នៃជាលិកាសរសៃប្រសាទ ជាលិកាសាច់ដុំបេះដូង និងអាការៈក្នុងផ្សេងៗទៀត។
* មេរោគអាចបំបែកចេញដោយសត្វដែលចិញ្ចឹមនៅមន្ទីរពិសោធន៍ រួមទាំងកណ្តុរ ដែលត្រូវបានចាក់បញ្ចូលនូវ Suspension of Infected tissues។
* អំប្រ៊ីយ៉ុងនៃស៊ុតមាន់ ដែលមានអាយុពី ៧-១០ថ្ងៃ អាចចាក់បញ្ចូលនូវ Suspensions of Material ដែលមាន T. gondii តាម Chorioallantoic route។
* Serologial Test រួមបញ្ចូលទាំង Complement fixation and indirect fluoresceut antibody test ហើយនិង subinfeldman dye test ត្រូវបានប្រើប្រកបដោយជោគជ័យ ដើម្បីកំណត់ Reactors ក្នុងចំណោមបក្សីទាំងអស់។

### រោគវិនិច្ឆ័យប្រៀបធៀប (Differential Diagnosis) 
លក្ខខណ្ឌណាដែលពាក់ព័ន្ធ និងធ្វើឲ្យបក្សីចុះស្គមគួររាប់បញ្ចូលទាំង E-coli granuloma ជំងឺរបេងបក្សី និង Neoplasia។ ជំងឺដែលបណ្តាលឲ្យមានរោគសញ្ញាសរសៃប្រសាទ ក្នុងនោះមាន Neoplasia និងការពុល។

### ការព្យាបាល (Treatment) 
ពុំមានការរាយការណ៍ណាមួយជាក់លាក់ដែលបញ្ជាក់ថា គេបានអនុវត្តន៍ការព្យាបាលពពួកបក្សីដែលត្រូវឈឺដោយជំងឺនេះឡើយ ហើយជាទូទៅបក្សីឈឺដោយជំងឺនេះគេត្រូវតែកំទេចចោលជាដាច់ខាតឲ្យបានម៉ត់ចត់។

### ការការពារ (Prevention) 
កម្មវិធីបង្រ្កាបសត្វកកេរ ការការពារកុំឲ្យបក្សីចឹកគ្នា (Cannibalism) ធ្វើការរំងាប់មេរោគនៅក្នុងទ្រុង ការដាក់មេមាន់ជាពិសេស គឺបរិវេណចិញ្ចឹមបក្សីដែលប្លែក ឬពូជបក្សីមកពីបរទេស។ ការរកឲ្យឃើញ និងការកំចាត់នូវពពួកបក្សីទាំងឡាយណាដែលផ្ទុកមេរោគដោយពុំមានបញ្ចេញនូវរោគសញ្ញាឲ្យឃើញ។
ឃុំស្វាយជ្រំ

សំដៅទៅដល់÷
*ឃុំស្វាយជ្រំ ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង
*ឃុំស្វាយជ្រុំ ស្រុកមេសាង ខេត្តព្រៃវែង
*ឃុំស្វាយជ្រុំ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង
*ឃុំស្វាយជ្រុំ ស្រុកខ្សាច់កណ្ដាល ខេត្តកណ្ដាល
*ឃុំស្វាយជ្រុំ ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង (ពីអតីតកាលមាន) បច្ចុប្បន្នត្រូវបានកាត់ចេញពី ស្រុកបាភ្នំ ហើយ។
ជំងឺអាស្ពែហ្គីឡូស៊ីស

***Aspergillosis ឬ Brooder Pneumonia***

Aspergillosis ភាគច្រើនកើតមានឡើងចំពោះមាន់បារាំង ហើយពុំសូវកើតមានជាញឹកញាប់ទៅលើកូនទា ចាប Canaries ក្ងាន បក្សីព្រៃ និងបក្សីស្រុក ដែលចិញ្ចឹមសម្រាប់លំអរនៅតាមផ្ទះផ្សេងៗ (Pet Birds)។
ថ្នាំ Kanamycin

(***Kanamycin, Kanamycine, Kanacin, Kamycin, Kantrex...***)

### លក្ខណៈទូទៅ 
Kanamycin ជាប្រភេទថ្នាំពណ៌ស រលាយក្នុងទឹក តែមិនរលាយក្នុងអាល់កុល aceton, benzen ទេ។ សូលុយស្យុងថ្នាំមាន pH ប្រហែល ៧,៨-៨,២ (បាស)។ Kanamycin ពុលតិចជាង Steptomycin និងប្រភេទAminosid ផ្សេងទៀត។

ក្រោយពេលចាក់១-២ ម៉ោង កំហាប់ជាតិថ្នាំនៅក្នុងឈាមមានកំរិតខ្ពស់ ហើយរក្សាប្រសិទ្ធិភាពក្នុងរយៈពេល ១២-១៨ ម៉ោង។

Kanamycin បញ្ចេញមកក្រៅជាសំខាន់ គឺតាមទឹកនោម និងតាមទឹកប្រមាត់។ ថ្នាំនេះមិនជ្រាបចូលក្នុងបំពង់រំលាយអាហារទេ ហេតុនេះបានជាគេប្រើជាប្រភេទចាក់សរសៃ ឬសាច់ដុំ ដើម្បីព្យាបាលជំងឺ (មិនមែនតាមផ្លូវរំលាយអាហារ)។

### ប្រសិទ្ធភាព 
Kanamycin មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការសម្លាប់ មីក្រុបទាំង Gram (+) និង Gram (-) ជាពិសេសមានប្រសិទ្ធភាពលើមីក្រុប Microbacterium, Tuberculosis (របេង), Escherichia Coli, Enterobacteria, Staphylococcus, Proteus, Salmonella, Klebsiella, Shigella។ ថ្នាំនេះក្នុងកំហាប់ទាបមានប្រសិទ្ធភាពទប់ទល់​មីក្រុបមិនឲ្យរីកដុះដាល។

កាលណាប្រើប្រភេទផឹក ថ្នាំនេះមិនជ្រាបតាមផ្លូវរំលាយអាហារទេ ដូច្នេះអាចប្រើក្នុងការព្យាបាលជំងឺផ្លូវពោះវៀន។

### មុខសញ្ញាប្រើ 
គេប្រើ Kanamycin ក្នុងការព្យាបាលជំងឺដូចតទៅនេះ ៖

ជំងឺមានមីក្រុបរាតត្បាត
ស្រុក​សូទ្រ​និគម

**ស្រុកសូទ្រនិគម** គឺជាស្រុកមួយរបស់ខេត្តសៀមរាបដែលស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ស្រុកនេះមានព្រំប្រទល់ខាងលិចជាប់នឹងក្រុងរុនតាឯកនិងស្រុកប្រាសាទបាគងខាងកើតជាប់នឹងស្រុកជីក្រែងខាងជើងជាប់នឹងស្រុកបន្ទាយស្រីនិងស្រុកស្វាយលើនិងខាងត្បូងជាប់នឹងបឹងទន្លេសាប។

## រដ្ឋបាល
**ស្រុកសូទ្រនិគម** ជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាបមាន ១០ ឃុំ ៖

## ឯកសារយោង
អស្សជិតត្ថេរ

### អស្សជិតត្ថេរ 
តាមភាសាបាលី អស្សជិ (Assaji) ភាសាសំស្រ្កឹត អស្សជិត (Assajit) គឺជាព្រះអរហន្តមួយអង្គក្នុងចំណោម អរហន្តបញ្ចវគ្គិយភិក្ខុដំបូងបង្អស់ដែលទទួលស្តាប់ធម្មទេសនាដំបូងរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ។ អស្សជិតត្ថេរ គឺជាឧបជ្ឈាយ៍របស់ព្រះសារីបុត្តផងដែរ ។ ព្រះអស្សជិ បានសម្តែងគាថាដល់ព្រះសារីបុត្ត ថា ៖ *"យេ ធម្មា ហេតុប្បភវា តេសំ ហេតុំ តថាគតោ (អាហ) តេសញ្ច យោ និរោធោ​ ឯវំ វាទី មហាសមណោតិ"* ។ សេចក្តីថា *"ធម៌ទាំងឡាយណា គឺ ខន្ធ ៥ តែង​កើតអំពីហេតុ ព្រះតថាគតពោល​នូវហេតុនៃធម៌ទាំងឡាយនោះ ម្យ៉ាង​ទៀត​សេចក្ដី​រលត់​និង​ឧបាយ​ជា​គ្រឿង​រលត់​នៃ​ធម៌​ទាំងឡាយ​ណា ព្រះ​តថាគត​ពោល​នូវ​សេចក្ដី​រលត់​និង​ឧបាយ​ជា​គ្រឿង​រលត់​នៃ​​ធម៌ទាំងឡាយ​នោះ ព្រះមហាសមណៈមានប្រក្រតី​ពោល​ពាក្យ​​យ៉ាងនេះ"* ។

### ប្រវត្តិ 
អស្សជិ បានកើតនៅក្នុងគ្រួសារព្រាហ្មណ៍ ។ ឪពុករបស់អស្សជិ គឺជាអ្នកប្រាជ្ញម្នាក់ (ព្រាហ្មណ៍ប្រាជ្ញា) ក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ ៨ នាក់ដែលត្រូវបានអញ្ជើញដោយព្រះបាទសុទ្ធោទនៈ (Suddhodana) ជាស្ដេចនៃនគរសាក្យៈ (Sakyan) ឲ្យទៅកាន់ក្រុងកបិលវត្ថុ (កបិលភ័ស្ត) ដើម្បីគន់គូរឬក៏ទស្សន៍ទាយលក្ខណសម្បតិ្តព្រះបុត្រារបស់ព្រះអង្គគឺ ព្រះសិទ្ធត្ថកុមារ (Siddhartha) ។ ឪពុករបស់អស្សជិ និងព្រាហ្មណ៍ ៦ នាក់ទៀតបានទស្សន៍ទាយថា ព្រះសិទ្ធត្ថកុមារ នឹងក្លាយទៅជាអ្នកដឹកនាំសាសនាដ៏អស្ចារ្យ (ព្រះពុទ្ធ) ឬជាស្តេចយោធាដ៏អស្ចារ្យ (ស្តេចចក្រព័ត្តិ) ។ ព្រាហ្មណ៍កោណ្ឌញ្ញ (Kaundinya) ដែលក្មេងជាងគេគឺជាអ្នកដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញបំផុត ដោយអះអាងថា ព្រះសិទ្ធត្ថកុមារ នឹងក្លាយជាព្រះពុទ្ធ ។ ជាលទ្ធផលនៅពេលដែល ព្រះសិទ្ធត្ថកុមារ បានលះជីវិតលោកិយចោល (ចេញបួស) កោណ្ឌញ្ញ និង អស្សជិ ក៏ដូចជា ភទ្ទិយៈ (Bhaddiya) វប្បៈ (Vappa) និង មហានាម (Mahanama) កូនប្រុស ៣ នាក់របស់អ្នកប្រាជ្ញ ៣ នាក់ បានចូលរួមជាមួយ ព្រះសិទ្ធត្ថ ក្នុងជីវិតតាបស ។ អ្នកទាំង ៥ នាក់បានចូលរួមជាមួយ ព្រះសិទ្ធត្ថ ក្នុងការអនុវត្តអត្តកិលមកម្ម (ធ្វើខ្លួនឲ្យលំបាក) នៅក្នុងព្រៃឧរុវេល (Uruvela) តាមទំនាបស្ទឹងនេរញ្ជរា ជាទីឋានដែលស្ងប់ស្ងាត់ត្រជាក់ស្រួល ដែលព្រះសិទ្ធត្ថជ្រើសរើសជាកន្លែងតាំងបំពេញសេចក្តីព្យាយាមរហូតដល់បានត្រាស់ដឹងអនុត្តរសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ ក្លាយជាសាស្តាចារ្យឯកក្នុងលោកនៅទីនោះឯង ។ នៅពេលដែល ព្រះសិទ្ធត្ថ បានបោះបង់ចោលនូវការអនុវត្ដដ៏តឹងតែងនេះ ដើម្បីដើរតាមមាគ៌ាមជ្ឈិម ពួកគេបានទុកឱ្យ ព្រះសិទ្ធត្ថ ខកចិត្តនៅម្នាក់ឯង ដោយជឿថា ព្រះសិទ្ធត្ថ បានក្លាយទៅជារាយមាយ និងមិនតឹងតែងដូចមុនទៀតទេ ។

### ឯកសារយោង 
ព្រះត្រៃបិដក > វិនយបិដក > មហាវគ្គ > បឋមភាគ > មហាខន្ធកៈ > បព្វជ្ជា​របស់​បរិព្វាជក​ឈ្មោះ​សារីបុត្ត​និង​មោគ្គល្លាន រឿង​អស្សជិត្ថេរ (សៀវភៅ​ភាគ ៦ ទំព័រ​ទី ១២៣)
ឃុំរមាំងថ្កោល

=រដ្ខបាល=
ឃុំ មានភូមិ៖
*ទន្លៀង
*ស្វាយ
*ខ្នុរ
*ខ្ជាយ
*ឫស្សីជង្រុក
*ក្រញូង
*ព្រៃធ្នង់
*បែកចាន
*រមាំងថ្កោល
## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
🏬 សាលាបឋមសិក្សា ខ្ជាយ

## អនុវិទ្យាល័យមាន១គឺ
🏬 អនុវិទ្យាល័យ ខ្ជាយ

=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
វត្តមានចំនួន៣គឺ

♦ វត្ត ខ្ជាយ

♦ វត្ត ព្រៃធ្នង់

♦ វត្ត បែកចាន

## គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ=
ឃុំ រមាំងថ្កោល មិនមានផ្សារទេ

=មើលផងដែរ=

{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត**
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មាន ​រាជធានីចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២៤

}}
កំបោរបាយអ

កំបោរជាវត្ថុមានសាច់ផូរផង់មានពណ៌សកើតឡើងពីថ្មម្យ៉ាងដែលដុតសុស ឬអំពីសំបកលៀស គ្រំជាដើមហៅថាកំបោរលៀស។ ចំណែកបាយអជាចំណុះធាតុពីរយ៉ាងគឺកំបោរ និងខ្សាច់លាយនឹងសម្រាប់បូកជាមួយសំណង់ធ្វើអំពីឥដ្ឋ ថ្មភក់ ឬថ្មបាយក្រៀមដើម្បីឱ្យផ្ទៃរលោងគឺបំពេញនូវស្នាមប្រះ បន្សាបរមុខតំណឥដ្ឋមុខលាបខ្មុកម្រ័ក្ស ហើយជនជាតិខ្មែរចូលចិត្តហៅថាកំបោរបាយអ។
លោក ប៊ែកណាត ហ្វីលីព គ្រួសយ៉េ (Bernard Philippe Groslier) បញ្ជាក់ថា មនុស្សចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់កំបោរបាយអនៅសតវត្សទី១នៃគ្រិស្តសករាជ ដោយជនជាតិក្លឹង្គបានធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមសមុទ្រមកកាន់តំបន់ភូមិភាគអាស៊ីក្នុងសម័យគន្ធារ (Gandhara)នៅប្រទេសឥណ្ឌា។ លទ្ធផលកំណាយតំបន់បាថេក្នុងដែនដីអាណាចក្រនគរភ្នំបានរកឃើញព្រះកេស(ក្បាល)ព្រះពុទ្ធបដិមាមួយអង្គដែលឆ្លាក់តាមរចនាបថគន្ធារ។
ដូច្នេះអាចសន្និដ្ឋានបានថា កំបោរបាយអមាននៅដែនដីអាណាចក្រខ្មែរយើងរួចហើយ សិល្បៈករបង្កើតតាមរូបមន្តដោយពឹងផ្អែកជាមូលដ្ឋានលើរូបធាតុដើមដែលមានវត្តមាននៅក្នុងស្រុកគួបផ្សំនឹងពុទ្ធិខ្លះប្រទេសក្លឹង្គ។ តាមភាសាវិទ្យាវិញគេសង្កេតឃើញមានពាក្យសុធាជាភាសាសំស្រ្កឹតក្នុងសិលាចារឹកប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង K-២៨៦ ឆ្នាំ៩៤៧ និងសិចារឹកប្រាសាទដំរី K-៦៧៧។
ក្រោយពីការសង់សងចាប់កាលណានោះ គេត្រូវគូសព្រាងគំនូវចម្គាក់ក្រឡោតលើផ្ទៃឥដ្ឋឬថ្ម។ កំបោរបាយអដែលជាល្បាយពីសំបកលៀសដុតខ្សាច់ដែលបានដឹកជញ្ជូនពីទន្លេឬស្ទឹងនិងទឹក។ មុនពេលបូកកំបោរបាយអគេត្រូវជះទឹកផ្ទៃជញ្ជាំងឥដ្ឋ ដើម្បីជៀសវាងការស្រូបយកកាល់ស្យូមអ៊ីដ្រុកស៊ីតរហ័សពេកចូលទៅក្នុងអាចបណ្តាលឱ្យកំបោរបាយអមានគុណភាពអន់។ តាមធម្មតាគេបូកល្បាយកំបោរបាយអជាច្រើនជាន់ ពាសមុខឱ្យស្មើដោយទុក កន្លែងរចនា។ កំបោរបាយអត្រូវបានគេបូកពាសពីលើប្រាសាទឥដ្ឋ និងប្រាសាទថ្មភក់ ដើម្បីឱ្យផ្ទៃរាបស្មើល្អ មុនលាបម្រ័ក្សណ៍ជាឈ្មោះជ័រកើតអំពីដើមគ្រើលមានសម្បុរខ្មៅក្លិនហាងឆួល។ គេយកជ័រគ្រើលមកលាយជាមួយល្បាយផ្សេងៗទៀតតាមរូបមន្តដើម្បីថែរក្សាពណ៌បានយូរ។
កំបោរបាយអជាសមាសធាតុផ្សំដោយប្រើសំបកលៀស គ្រំដុតឱ្យក្លាយជាម្សៅរួចរែងយកតែភាពម៉ដ្ឋបន្ទាប់មកលាយជាមួយខ្សាច់ ស្ករត្នោតនិងបបរអង្ករដំណើបតាមរូបមន្តពីសម័យបុរាណដោយសារវាមានភាពស្វិតខ្លាំង មុនបូកកំបោរបាយអគេត្រូវជះទឹកលើសំណង់ធ្វើអំពីឥដ្ឋ ដើម្បីជៀសវាងឥដ្ឋត្រូវការស្រូបយកកាបូនឌីអុកស៊ីត(CO2) នៃក្បាយកំបោរបាយអចូលទៅក្នុងផ្ទៃឥដ្ឋធ្វើឱ្យឥដ្ឋនឹងល្បាយលាយជាប់បានយូរ។ គេបូកបាយអជាច្រើនដងហើយចុងក្រោយ ជាងចាក់ពុម្ពផ្កាភ្ញី ផ្កាទេស ឬទ្វារបាលបិទជាប់ទៅនឹងកំបោរអចាស់។
## ឯកសារយោង
ត្រៃត្រិង្ស

ត្រៃត្រិង្ស ឬតាវតិង្សក្លាយមកពីបាលី ឬសំស្រឹ្កតមានន័យថាសាមសិបបី៣៣ ជាចំនួនទេវតា៣៣អង្គ(រួមទាំងព្រះឥន្ទ្រ) គ្រប់គ្រងដោយព្រះឥន្ទ្រ នៅឋានកាមាវចរសួគ៌ទី២។ ឋាននេះមានឈ្មោះផ្សេងទៀតថា តាវតឹ្តសា ឬតាវតឹ្តង្សវាមានទ្វីបធំមួយដែលលោកកំណត់ហៅថា ដោយសារមានដើមព្រីងធំសម្បើមដុះនៅលើភ្នំសុមេរុជាគោលចារឹកហៅថាព្រីងប្រចាំទ្វីបក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំសុមេរុដែលកាលពីដើមឡើយ ជាអសុរៈស្ថានរស់នៅ។
## ឯកសារយោង
វិទ្យាសាស្រ្តប្រចាំថ្ងៃ

::**១. អត្ថបទសុខភាព**
::**២. អត្ថបទបច្ចេកវិទ្យា ** 
::**៣. អត្ថបទបរិស្ថានវិទ្យា**
::**៤. វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម **
អត្ថបទសុខភាព

::**១. សុខភាព និង ឧ៌សថ**
::**២. ចិត្ត និង ខួរក្បាល ** 
::**៣. ការរស់នៅដោយល្អ**
សុខភាព និង ឧ៌សថ

::**១. បុរសអាចមើលថែរក្សាប្តីប្រពន្ធខ្លួនល្អដូចស្រ្តីដែរ**​​​​​​១០​សីហា​២០១៨
រឿងព្រះវស្ណុគង់លើនាគអនន្ត

រូបភាពតូច|ព្រះវស្ណុគង់លើនាគអនន្ត
នៅក្នុងគម្ពីរ ព្រះវិស្ណុបុរាណបានតំណាលថា៖ក្រោយពេលចក្រវាលទាំងមូលត្រូវបានរលាយដោយភ្លើងឆាបឆេះគ្រប់ទីកន្លែង ហើយត្រូវបានបំផ្លាញគ្រប់សភាវៈទាំងឡាយឱ្យរលាយសាបសូន្យមក ចក្រវាលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងកប្បថ្មី ពោលគឺគ្រប់ដណ្តប់ដោយមហាសមុទ្រផ្សេងគ្មានអ្វីទាំងអស់។ លុះក្រោយមកមានទឹកជោរជន់បានបង្កជាជាមហាសមុទ្រមានមហារលកបោកបក់ដោយមានទារកមួយបានផុសអណ្តែតលើផ្ទៃមហាសាគរ។ កុមារគឺទ្រដោយស្លឹកឈើ ស្លឹកឈើបានប្រែក្លាយជាសត្វនាគក្បាលមួយពាន់ដ៏ធំអស្ចារ្យទ្រទារកនោះ។ បន្ទាប់មកទារកនោះក៏បានលូតលាស់ធំឡើងៗក្លាយជាទេពនៃចក្រវាលមួយអង្គគឺព្រះវិស្ណុ ព្រះនារាយណ៍។ ព្រះអង្គបានបង្កចក្រវាលទាំងមូលក្នុងនោះក៏មានព្រះព្រហ្ម និងនាគលក្ស្មីផងដែរ ព្រះព្រហ្មជាទេវៈមានព្រះភក្រ្តបួនកើតចេញពីផ្ចិតរបស់ព្រះវិស្ណុគង់លើត្របកផ្កាឈូកមានតួនាទីជាអ្នកបង្កើតលោកឱ្យរស់រានមានជីវិត និងជាអ្នកបង្កើតឱ្យមានគម្ពីរសាសនា វណ្ណៈទាំងបួន និងបង្កើតទេព ព្រះទាំងមនុស្សទាំងឡាយនៅក្នុងភពទាំងបីជាដើម។ រីឯព្រះសិវៈ ឬព្រះឥសូរមានភ្នែកបី ឬហៅថាអាទិទេពត្រីនេត្រ ព្រះអង្គកើតចេញពីសសរភ្លើងនៃកំហឹងរបស់ព្រះវិស្ណុ និងព្រះព្រហ្ម ពេលព្រះអង្គទាំងទ្វេដណ្តើមជាអាទិទេពបង្កើតលោក ព្រះសិវៈមានតួនាទីជាអ្នកបំផ្លាញលោក។ ចំណែកព្រះនាងលក្ស្មីកើតចេញពីដើមដៃរបស់ព្រះវិស្ណុ ហើយព្រះនាងតែងតែគង់នៅចុងជើងរបស់ព្រះវិស្ណុជានិច្ច ដើម្បីថែរក្សាព្រះអង្គគ្រប់ពេលវេលា។
## ឯកសារយោង
រឿងឧមាមហេស្វរ

**ឧមាមហេស្វរៈ** ជាភាសាសំស្រ្កឹត ការហៅឈ្មោះទេពពីរអង្គបញ្ចូលគ្នាគឺ ព្រះនាងឧមា (សំស្រ្កឹត) មានន័យថាសេចក្តីស្ងប់ សុខសាន្ត កិត្តិយស លំអ ពន្លឺ ជានាមជាយាដ៏សំណប់ចិត្តរបស់ព្រះឥសូរ។
រឿងនេះតំណាលថា នៅពេលអង្គព្រះឥសូរកំពុងតាំងសមាធិនៅលើភ្នំកៃលាស ស្រាប់តែនៅចំពោះមុខព្រះអង្គមានផុសចេញនូវទេពធិតាមួយព្រះអង្គឈ្មោះថាឧមា ដែលមានកំណើតចេញពីតំណក់ទឹកសន្សើមរបស់ស្ថានទាំងបីផ្គុំធាតុចូលគ្នា ភ្លាមនោះព្រះឥសូរក៏ចាប់ចិត្តស្រឡាញ់នាងឧមាមួយរំពេច ប៉ុន្តែព្រះនាងបានពោលថា បើព្រះអង្គពិតជាស្រឡាញ់ទូលបង្គំមែន ទួលបង្គំសូមស្នើឱ្យមានវត្ថុពិសេសមួយធ្វើជាសាក្សីនៃក្តីស្រឡាញ់លើលដំបូងរបស់ព្រះអង្គមកលើខ្ញុំម្ចាស់។ ស្រាប់តែភ្លាមនោះមានរូបគោមួយដែលលេចចេញរូបរាងមិនពេញលក្ខណៈផុសនៅក្នុងកម្រងផ្កាទិព្វអណ្តែតលើលំហអាកាស ជួនឃើញខ្លួន ជួនឃើញស្នែង ជួនឃើញមុខមាត់ ជួនឃើញជើង ជួនឃើញកន្ទុយ។ ពេលនោះព្រះនាងឧមាបានសុំឱ្យព្រះឥសូរផ្គុំរូបគោឱ្យមានរូបរាងពេញលេញ និងមានជីវិតឡើង ព្រះឥសូរក៏យល់ព្រមហើយចាប់ផ្តើមរៀបចំផ្គំធាតុគោនេះឡើង ដើម្បីជាចំណងដៃក្នុងពិធីមង្គលនោះ។ ជាកិច្ចចាប់ផ្តើមព្រះឥសូរចាប់ផ្តើមព្រះឥសូរស្នើសុំនូវតំណក់ទឹកសន្សើមនៅលើខ្លួនរបស់ព្រះនាងឧមា និងតំណក់ទឹកភ្នែករបស់បក្សីគ្រុឌដែលរក្សានៅលើថ្ងាសរបស់ព្រះពហ្ម បន្ទាប់មកព្រះឥសូរស្នើសុំវត្ថុទិព្វមួយទៀតគឺឆព្វណ្ណរង្សីទាំងប្រាំមួយពណ៌របស់ព្រះវស្ណុ ភ្លាមនោះព្រះវិស្ណុបានរាំបញ្ចេញរស្មីឆព្វណ្ណរង្សីមានពណ៌ស ក្រហម ខៀវ លឿង ហង្សបាទ និងពណ៌ផ្លេកៗពន្លឺពេជ្រ បង្កើតបានជាពន្លឺចែងចាំងទាំងប្រាំមួយពណ៌ចាក់ចូលទៅក្នុងវត្ថុទិព្វទាំងឡាយនៅបាតដែព្រះឥសូរ ហើយព្រះឥសូរក៏បានបាចតំណត់ទឹកទាំងនោះទៅលើបំណែករូបគោ ទើបរូបគោនោះបានផ្គុំជារូបពេញតែម្តង។ ក្រោយមករូបពេញលក្ខណៈនិងមានជីវិតមក ព្រះគោបានចុះសំដៅទៅគោរពព្រះម៉ែឧមារួចហើយគោរពព្រះឥសូរ គោនោះមានឈ្មោះថា គោនន្ទិ ក្រោយមកបានក្លាយជាយាន្តជំនិះ និងជាឆ្មាំការពាររបស់ព្រះឥសូរនឹងព្រះនាងឧមា។ នៅក្នុងពិធីមង្គលនោះមុននឹងព្រះឥសូរលើកព្រះនាងឧមាត្រកងបីដាក់លើខ្នងគោនន្ទិ ព្រះនាងបានសួរទៅព្រះឥសូរថា ព្រះអង្គស្រឡាញ់ខ្ញុំម្ចាស់ទុកស្មើនឹងអ្វី? ព្រះឥសូរឆ្លើយតបថា ទូលបង្គំស្រឡាញ់ទុកស្មើនឹងដួងជីវិត ភ្លាមនោះព្រះឥសូរបានចាប់លើកបីព្រះនាងឧមាដាក់លើភ្លៅគង់នៅលើគោនន្ទិជាមួយគ្នា ហើយពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ចាប់ផ្តើមឡើងដោយមានអាទិទេពទាំងអស់បានមកចូលរួមអបអរសាទរថ្វាយពរជ័យដល់អ្នកទាំងពីរ នៅទីបំផុតអាទិទេពទាំងឡាយបានសម្រេចនាំគ្នាហៅព្រះឥសូរនិងព្រះនាងឧមានៅគ្រានោះថា ឧមាមហេស្វរៈ។
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ឃុំដារ(ស្រុកចិត្របុរី)

=រដ្ឋបាល=
ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
=ផ្សារ=
=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
## មើលផងដែរ
ឃុំល្បើក

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**
ឃុំហាន់ជ័យ(ស្រុកឆ្លូង)

ឃុំហាន់ជ័យជាឃុំមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកឆ្លូងខេត្តក្រចេះដែលមានភូមិចំនួន៤ ហើយមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់នឹងកោះតាស៊ុយ ស្រុកព្រែកប្រសព្វ ខាងត្បូងជាប់នឹងឃុំសេដា ខាងលិចជាប់នឹងឃុំពង្រ ខាងកើតជាប់នឹងឃុំឆ្លូង។

=រដ្ឋបាល=
ឃុំហាន់ជ័យ មាន ៤ ភូមិគឺ÷
* ហាន់ជ័យ១
* ហាន់ជ័យ២
* ហាន់ជ័យ៣
* ហាន់ជ័យ៤
* 

## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
•សាលាបឋមសិក្សា ហុ៊នសែន ហាន់ជ័យលើ

•សាលាបឋមសិក្សា ហ៊ុនសែន ហាន់ជ័យក្រោម

## អនុវិទ្យាល័យ
•អនុវិទ្យាល័យហាន់ជ័យ

=សាសនា=
## វត្តអារាម
•វត្តពោធិវ័ន

•វត្តពោធិហាន់ជ័យ
*

=ផ្សារ=
*ពុំមានទិន្នន័យខ្លឹមសារបញ្ជាក់

=រមណីដ្ឋាន=
## ឯកសារពិគ្រោះ
## មើលផងដែរ
ឃុំប្រសូត្រ(ស្រុកស្វាយទាប)

=រដ្ខបាល=
ឃុំ មានភូមិ៖
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
## ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
## បឋមសិក្សា
## អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
## ព្រះពុទ្ធសាសនា
### វត្ត
## គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ=
=មើលផងដែរ=

{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត**
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មាន ​រាជធានីចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២៤

}}
ឃុំស្នួល

សំដៅទៅដល់៖
*ឃុំស្នួល ស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ
ឃុំស្រែចារ

=រដ្ឋបាល=

#### សាលាឃុំស្រែចារ 
នៅក្នុងឃុំស្រែចារ មានភូមិរដ្ឋបាលចំនួន១៥ ដូចជា:
# ភូមិរហារ៍
# ភូមិដូនប៉ុក
# ជីប៉ែ
# ភូមិមានជ័យ
# ភូមិស្រែចារ
# ភូមិបាត់ហើយ
# ភូមិទ្រៀក
# ភូមិស្អាត
# ភូមិក្បាលត្រាច
# ភូមិមាក់កណ្ដាល
# ភូមិមានជ័យ
# ភូមិដូនមាស១
# ភូមិដូនមាស២
# ភូមិអូរតាញាន
# ដូនមាស៣

## ព្រំប្រទល់
=ការអប់រំ=

# បឋមសិក្សា វត្តដូនប៉ុក ស្ថិតនៅក្នុងភូមិរហារ៍
# បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន ក្បាលត្រាច ស្ថិតនៅក្នុងភូមិរហារ៍
# បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន ស្អាត ស្ថិតនៅក្នុងភូមិស្អាត
# បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន មាក់កណ្ដាល ស្ថិតនៅក្នុងភូមិមាក់កណ្ដាល
# បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន ដូនមាស ស្ថិតនៅក្នុងភូមិដូនមាស
# បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន មានជ័យ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិមានជ័យ
# បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន ក្របីចូលរូង ស្ថិតនៅក្នុងភូមិក្បាលត្រាច
# បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន ស្រែចារ ស្ថិតក្នុងភូមិខ្វាន់ជៀល
# បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន បាត់ហើយ ស្ថិតនៅវត្តអូរលុង ភូមិបាត់ហើយ

## អនុវិទ្យាល័យ
អនុវិទ្យាល័យក្បាលត្រាចស្ថិតនៅក្នុងក្បាលត្រាច

=សាសនា=

# ព្រះពុទ្ធសាសនា
# *វត្តអូរលុង*
# វត្តរហារ៍
# ព្រហ្មសាសនា
# គ្រិស្គសាសនា

=រមណីយដ្ឋាន=

# ទំនប់ច្រវើន

## ឯកសារពិគ្រោះ
## មើលផងដែរ
ចច វ៉ឃ័រប៉ូស

**ចច វ៉ឃ័រប៉ូស** (born កក្កដា 6, 1946). 43th បញ្ចីរាយនាមប្រធានាធីបតីនៅសហរដ្ឋអាមេរិច (2001-2009). He was also the 46th Governor of Texas from 1995 to 2000.

### References
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធីបតី
ខ្លោងទ្វាររាជធានីអង្គរធំ

## ខ្លោងទ្វារជ័យ(ទិសខាងកើត) 
ខ្លោងទ្វារខាងកើតមួយ ស្ថិតនៅចំផ្លូវខាងមុខព្រះពន្លាកិត្តិយសនៃព្រះលានជល់ដំរី បានប្រើសប្រាស់សម្រាប់ចេញចូលដោយព្រះមហាក្សត្រ និងកងទ័ពបន្ទាប់ពីបានទទួលនូវជោគជ័យលើខ្មាំងសត្រូវ ដូច្មេះខ្លោងទ្វារនោះត្រូវបានគេហៅថា ខ្លោងទ្វារជ័យwow

## ខ្លោងទ្វារខ្មោច(ទិសខាងកើត) 
ខ្លោងទ្វារខាងកើតមួយផ្សេងទៀត ស្ថិតនៅចំផ្លូវខាងមុខប្រាសាទបាយ័នមានមុខងារសម្រាប់ដង្ហែរសាកសពរបស់អ្នកដែលរស់នៅខាងក្នុងបរិវេណអង្គរធំ ដើម្បីយកទៅបូជា ឬចោលទៅក្នុងទឹកស្ទឹងនៅបរិវេណផ្នែកខាងក្រៅនៃទីក្រុង។ ខ្លោងទ្វារនោះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា ខ្លោងទ្វារខ្មោច។
thumb|ខ្លោងទ្វារអង្គរធំ
## ខ្លោងទ្វារទន្លេអ៊ុំ(ទិសខាងត្បូង) 
ខ្លោងទ្វារខាងត្បូងត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ ទាំងវណ្ណៈក្សត្រ ទាំងវណ្ណៈនម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រីរហូតដល់ប្រជារាស្រ្តសាមញ្ញ ដែលអាចចេញចូលបានគ្រប់ពេលវេលាតាំងពីប្រលឹម(ថ្ងៃរះ) ទល់ព្រលប់(ថ្ងៃលិច) ក្នុងគោលបំណងកិច្ចការរដ្ឋបាល សាសនា និងរកស៊ីជួញដូរ ដូច្នេះវាជាខ្លោងទ្វារដែលមមាញឹកជាងគេ។ បច្ចុប្បន្នខ្លោងទ្វារនេះត្រូវបានគេហៅថា ខ្លោងទ្វារទន្លេអ៊ុំ ព្រះគូរទឹកទាំងពីរនេះត្រូវបានគេប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រារព្ធពិធីបុណ្យអ៊ុំទូក ដើម្បីរំលឹកអំពីការធ្វើចម្បាំងឈ្នះមកលើទ័ពជើងទឹករបស់កងទ័ពចាមនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ និងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។
## ខ្លោងទ្វារតាកៅ(ទិសខាងលិច) 
ខ្លោងទ្វារខាងលិចត្រូវបានគេប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រហារជីវិត។ នៅពេលមានជនណាម្នាក់បានព្រឹត្តនូវបទល្មើសធ្ងន់ធ្ងរ មិនអាចលើកលែងទោសបាន ជននោះត្រូវបានគេនាំយកទៅប្រហារជីវិតនៅខាងក្រៅបរិវេណនៃខ្លោងទ្វារដោយជីករណ្តៅកប់និងយកដីឬថ្មកប់កគ្របពីលើ(ឯកសារ ជីវ តាក្វាន់) បច្ចុប្បន្នខ្លោងទ្វារនេះត្រូវបានខ្លោងទ្វារតាកៅ។

## ខ្លោងទ្វារដីឆ្នាំង(ទិសខាងជើង) 
ខ្លោងទ្វារខាងជើងត្រូវបានគេប្រើសប្រាស់សម្រាប់ក្រុមបព្វជិតមកពីទីជិតឆ្ងាយដង្ហែរក្បួន ព្យុហយាត្រាចូលមករាជធានី ដើម្បីគាល់ព្រះមហាក្សត្រ ក្នុងគោលបំណងសូមសេចក្តីប្រទានទោស ប្រោសដល់អ្នកមានកំហុសបន្តិចបន្តួច ដែលកំពុងជាប់ឃុំឃាំងនៅក្នុងបរិវេណរាជធានី ដើម្បីនាំយកពួកគេទៅអប់រំសារជាថ្មីឡើងវិញ។ ប្រពៃណីបែបនេះនៅតែបន្តរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយព្រះមហាក្សត្រនៅតែមានព្រះរាជសិទ្ធិស្នើសុំឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលនិងតុលាការលើកលែងទោសចំពោះអ្នកមានទោសស្រាលធ្ងន់ ដែលជាប់ឃុំឃាំង ដើម្បីទទួលបាននូវការសម្រាលទោសជាបន្តបន្ទាប់ រហូតត្រូវបានគេដោះលែងឱ្យមានសេរីភាព អាស្រ័យទៅតាមប្រភេទនៃទោសកំហុសរបស់ពួកគេម្នាក់ៗ។ ខ្លោងទ្វារនេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា ខ្លោងទ្វារដីឆ្នាំង ព្រោះអ្នកស្រុកសម័យក្រោយយល់ថានៅមុំបរិវេណខ្លោងទ្វារនេះសម្បូរទៅដោយដីឥដ្ឋសម្រាប់យកមកធ្វើជាឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃដូចជា ចាន ឆ្នាំង និងក្អមជាដើម។
ឃុំអង្គរបាន (ស្រុកកងមាស)

ឃុំអង្គរបាន ស្ថិតនៅ ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម។
=រដ្ឋបាល=
ឃុំអង្គរបានមាន០៩ភូមិគឺ៖
*ភូមិអង្គរបានទី១
*ភូមិអង្គរបានទី២
*ភូមិអង្គរបានទី៣
*ភូមិអង្គរបានទី៤
*ភូមិអង្គរបានទី៥
*ភូមិអង្គរបានទី៦
*ភូមិអង្គរបានទី៧
*ភូមិអង្គរបានទី៨
*ភូមិអង្គរបានទី៩
ឃុំអង្គតាសូ(ស្រុកស្វាយជ្រំ)

ឃុំអង្គតាសូ ស្ថិតនៅ ស្រុកស្វាយទៀផោ ខត្តាហវាយរៀង។
=រដ្ខបាល=
ឃុំអង្គតាសូ មាន ១២ភូមិ៖
*ចែងម៉ែង
*ត្រពាំងឈូក
*បឹង
*ម្អម
*ត្រពាំងថ្ម
*ស្វាយមីង
*សណ្ដោត
*ថ្មពាន
*ព្រៃឈើទាល
*រកា
*បឹងក្រៀល
*ម៉ឺនសាយ

## ព្រំប្រទល់
ឃុំចេក(ស្រុកស្វាយជ្រំ)

=រដ្ខបាល=
ឃុំ មានភូមិ៖
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
## ព្រំប្រទល់
ឃុំក្រោលគោ(ស្រុកស្វាយជ្រំ)

=រដ្ខបាល=
ឃុំ មានភូមិ៖
*ក្រោលគោ
*បឹងរៃ
*ធ្លក
*ឬស្សីជួរខាងជើង
*ឃួច
*ព្រៃញ៉យ
*ព្រៃខ្លា
*បន្លាស្អិត
*ឬស្សីទទឹង
*គោកណ្តោល
## ព្រំប្រទល់
ឃុំដូនស(ស្រុកស្វាយជ្រំ)

=រដ្ខបាល=
ឃុំដូនស មាន ១១ភូមិ៖
*ដូនស
*រំពាត់ជ្រូក
*ដូងព្រះ
*ចំន្យា
*ព្រៃពោធិ៍
*បឹងក្រែល
*ព្រៃរកា
*អូរស្រងាំ
*ត្រាច
*សូ
*គួយ

## ព្រំប្រទល់
យុគថ្មបំបែក

**យុគថ្មបំបែក** ជាដំណាក់កាលដំបូងនៃយុគថ្ម ដែលនៅពេលនោះមនុស្សយកបំណែកថ្មមកធ្វើជាឧបករណ៍ប្រើប្រាស់។ យុគថ្មបំបែកចាប់ផ្ដើមដោយកំណើតមនុស្សដំបូងដែលមានអាយុកាលប្រហែលជា ១,៨លានឆ្នាំមុន រហូតដល់ប្រហែល ១០០០០ ឆ្នាំមុនគ.ស.។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:យុគថ្មបំបែក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កាលសម័យបុរេប្រវត្តិ
ឃុំចំបក់(ស្រុកស្វាយជ្រំ)

'*** () ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង មាន **៧ភូមិ**÷

*យោងតាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ		

**ព្រំប្រទល់នៃ*'

ចំបក់(ស្រុកស្វាយជ្រំ)
យុគលោហៈ

**យុគលោហៈ** (, ) គឺជាដំណាក់កាលបន្ទាប់ពីយុគថ្មរំលីងដែលមនុស្សចេះយកលោហធាតុមកប្រើប្រាស់។ យុគលោហៈចែកចេញជាបីគឺ យុគស្ពាន់, យុគសំរឹទ្ធ និង យុគដែក។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:យុគលោហៈ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កាលសម័យបុរេប្រវត្តិ
គីម៉ូណូ

**គីម៉ូណូ** () គឺជាសំលៀកបំពាក់បុរាណរបស់ជប៉ុន។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ជប៉ុន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សំលៀកបំពាក់
បុព្វប្រវត្តិសាស្ត្រតិ

**បុព្វប្រវត្តិសាស្ត្រ** (prehistory) គឺជាការសិក្សាប្រវត្តិមនុស្សលោក មុនពេលមានឯកសារសរសេរ។ គេអាចតាមដានបាន ដោយសិក្សាសំណល់ឆ្អឹង និងសំណល់ឧបករណ៍ផ្សេងៗ ដែលគេបានគាស់កាយឃើញ គេបែងចែកបុព្វប្រវត្តិសាស្ត្រជាបី យុគ ដែលមានដូចតទៅ៖ ១- 

* យុគថ្មចាស់ (paléolithique) ៖ ភាគច្រើននៃជីវិតទី៤នៃធរណី (quaternaire) មកដល់ឆ្នាំ ៨០០០ មុនគ.ស.។ ជីវិតទី ៤ នៃធរណី គឺសម័យដែលធាតុអាកាសចាប់ត្រជាក់ខ្លាំង ហើយទឹកកករឹងទាំងអស់ (ចាប់ផ្តើមពី ២ ទៅ ៣ លានឆ្នាំមុន)។ មនុស្ស លោកកើតឡើងក្នុងជីវិតទី ៤ នៃធរណីនោះ។ ក្នុងយុគថ្មចាស់, មនុស្សកាន់តែចេះធ្វើឧបករណ៍ផ្សេងៗ (វាយបំបកថ្ម ហើយ ចាំងឲ្យស្រួច), បើឆ្អឹងនឹងភ្លុក, មានសិល្ប:ខ្លះ (គំនូរក្នុងរូងភ្នំឡាស្កូ, បារាំង) ។ 
* យុគថ្មកណ្ដាល (mésolithique ពីឆ្នាំ ៨០០០ មុន គ.ស. ដល់ ៣០០០ មុន គ.ស. ហួសពីការរកចិញ្ចឹមជីវិត ដោយបរបាញ់ គេឃើញលេចចេញនូវសេដ្ឋកិច្ចជាដំណាំដាំដុះ។ ការចេះប្រើប្រាស់ដែក ក៏ចាប់ផ្ដើមឡើងហើយ។ 
* យុគថ្មថ្មី (néolithique ពី ៣០០០ មុន គ.ស. ដល់ ១៥០០ មុន គ.ស. ។ មនុស្សចេះកាត់សំលៀងថ្ម, ធ្វើ និង បំពង់

រីឯកាលសម័យបុរេប្រវត្តិ (, ) គឺជាកាលសម័យដែលចាប់ផ្ដើមពីការកកើតមនុស្សលើផែនដី ប្រហែល ៥ លានឆ្នាំមុន និង បញ្ចប់ដោយការបង្កើតអក្សរប្រហែល ៦០០០ ឆ្នាំកន្លងទៅ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កាលសម័យបុរេប្រវត្តិ
ព្រះបាទត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័ន

## ព្រះបាទត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័ន(ឆ្នាំ១១៦៥-ឆ្នាំ១១៧៧នៃគ.ស) 
ព្រះបាទត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័នរជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១១៦៥-១១៧៧) ទ្រង់ជាស្ដេចជ្រែករាជបន្តពីព្រះបាទ ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី២ ទ្រង់សោយរាជបានតែសោយរាជ្យសម្បត្តិរយៈពេល ១២ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ត្រូវទ័ពស្ដេចចាម មកពីនគរចម្ប៉ាព្រះនាម ជ័យឥន្ត្រវរ្ម័នទី៤ បរសំពៅបញ្ច្រាសទន្លេវាយចូលក្នុងក្រុងអង្គរ ហើយធ្វើឃាតស្តេចត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័នក្នុងឆ្នាំ ១១៧៧ នៃគ.ស ចាមបានកាន់កាប់ក្រុងអង្គរអស់រយៈពេល ៤ ឆ្នាំទើប ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ មករំដោះក្រុងអង្គរ។ ព្រះបាទត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័នមានព្រះនាមសម្រាប់រាជ្យថា ធូលីព្រះបាទធូលីជើង ព្រះកម្រតេងអញស្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័នទេវៈ។
## ឯកសារយោង
សង្កាត់គយត្របែក

('***) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ក្រុងស្វាយរៀង ខេត្តស្វាយរៀង មាន ២ភូមិ÷

	
**ព្រំប្រទល់នៃ*'
សង្កាត់ពោធិ៍តាហោ

('***) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ក្រុងស្វាយរៀង ខេត្តស្វាយរៀង មាន ៤ភូមិ÷

	

**ព្រំប្រទល់នៃ**

=មើលផងដែរ=

{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត*'
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មាន ​រាជធានីចំនួន១​ ខេត្ត​ចំនួន​២៤

}}

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តស្វាយរៀង
ពោធិ៍តាហោ
ឃុំតាសួស(ស្រុកស្វាយជ្រុំ)

ឃុំ ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង
=រដ្ឋបាល=
*ភូមិតាម៉
*ភូមិស្វាយក្អែ
*ភូមិចំបក់កោង
*ភូមិត្រាេក
*ភូមិអង្គាសដី
*ភូមិត្របែកប្រហោង
*ភូមិព្នៅ
*ភូមិបឹងអណ្ដែង
ឃុំធ្លក(ស្រុកស្វាយជ្រំ)

() ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង មាន ភូមិ÷

	
**ព្រំប្រទល់នៃ**

Boundary
  East	ទល់នឹងឃុំមុឺនជ័យ ឃុំស្វាយចេក ស្រុករំដួល
  West	ទល់នឹងឃុំគោកព្រីង ឃុំអង្គតាសូ ស្រុកស្វាយជ្រំ
  South	ទល់នឹងឃុំពោធិរាជ ស្រុកស្វាយជ្រំ
  North	ទល់នឹងឃុំដូនស ស្រុកស្វាយជ្រំ

ធ្លក(ស្រុកស្វាយជ្រំ)
វប្បធម៌ អរិយធម៌ និងសាសនា

::**១. ព្រះត្រៃបិដកខ្មែរ**
:: **២. ព្រះត្រៃបិដកបាលី** 
:: **៣. ព្រះត្រៃបិដកអង់គ្លេស**
:: **៤. ព្រះសូត្រ (ខ្មែរ-អង់គ្លេស)**
:: **៥. ​ទស្សនៈវិទូ(ខ្មែរ-អង់គ្លេស)**
::**៦. គម្គីរព្រះបរិសុទ្ធ (Holy Bible)**
::**៧.​​រៀនដោះលែងជីវិតអ្នកចេញពីទុក្ខ**
ទុក្ខតាសូត្រ

**ទុក្ខតាសូត្រ** **ទី៥**

[៣១៩] សាវត្ថីនិទាន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីទុក្ខនេះ មាន៣យ៉ាង។ សេចក្តី​ទុក្ខ មាន៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ។  គឺសេចក្តីទុក្ខ ព្រោះអត់ធន់បានដោយក្រ១ សេចក្តី​ទុក្ខ​ព្រោះ​សង្ខារ១ សេចក្តីទុក្ខព្រោះការប្រែប្រួល១។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តី​ទុក្ខ​ មាន៣យ៉ាងនេះឯង។

[៣២០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បីចំរើន នូវមគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់ នូវសេចក្តីទុក្ខ ៣យ៉ាងនេះឯង។បេ។ ភិក្ខុគប្បីចំរើន​ នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ។

( សុត្តន្តបិដក សំយុត្តនិកាយ មហាវារវគ្គ សៀវភៅលេខ ៣៧ ទំព័រទី ១៥៤; SN 45.165: Dukkhata Sutta — Suffering )
ឃុំស្វាយចេក(ស្រុករំដួល)

=រដ្ឋបាល=
ឃុំស្វាយចេក មាន ៩ភូមិ÷
*អន្លង់ស្ពាន
*បាក្រុង
*ច្រកស្គរ
*កណ្ដាល
*ពពូល
*រោងដំរី
*ស្វាយចេក
*ត្រពាំងចំបក់
*ថ្មី
ឃុំអណ្តូងពោធិ៍

សំដៅទៅដល់÷
*ឃុំអណ្ដូងពោធិ៍ ស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ
*ឃុំអណ្ដូងពោធិ៍ ស្រុកតាំងគោក ខេត្តកំពង់ធំ
*ឃុំអណ្ដូងពោធិ៍ ស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀង
ឃុំដូង(ស្រុករមាសហែក)

=រដ្ឋបាល=
ឃុំ មានភូមិ៖
*តាសួស
*ពោន
*ត្រពាំងស្លា
*បុស្សសង្ឃ័រ
*កំពង់ថ្នា
*ព្រិច
*ត្រពាំងធ្លក
*ព្រៃទួល
*ឈើទាល
*ត្រពាំងធំ
*ដូង
*ត្រពាំងស្វាយ
*ត្រពាំងក្រឡាញ់
*អង្គញ់
*គរ
*ដូង
*ត្រពាំងផ្លុង
*ក្រញូង
*ជាធាជ
*ត្រពាំងរំពាក់
*ស្វាយពក
*ថ្លុកព្រីង
## ព្រំប្រទល់
វ៉ាន់ខូវឺ

**វ៉ាន់ខូវឺ** () គឺជាទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រនិងជាកំពង់ផែដ៏សំខាន់មួយនៅលើដីគោកនៃភាគនិរតីនៃរដ្ឋព្រីធីសកូឡុំបៀ ប្រទេសកាណាដា។ ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនជាង ៦៣០.០០០ នាក់។
ឃុំប្រសូត្រ

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយទាប ខេត្តស្វាយរៀង មាន ** ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

=ភូមិចាស់=
ឃុំ មានភូមិ
*ព្រៃរំដួល
*ពោធិវង្ស
*អង្គស្វាយ
*ទួលត្របែក
*ព្រៃឈើទាល
*ព្រៃទទឹង
*ព្រៃតាយឹង
*ព្រៃទួល
*អង្គតាមោក
ឃុំច្រកម្ទេស

ឃុំច្រកម្ទេស ពីអតីតកាល ជាឃុំដែលស្ថិតក្នុងដែនរដ្ឋបាលរបស់ ស្រុកស្វាយទាប ខេត្តស្វាយរៀង បច្ចុប្បន្នបានកាត់ចេញពី ស្រុកស្វាយទាប ខេត្តស្វាយរៀង កាត់ពី ឃុំច្រកម្ទេស ទៅជា សង្កាត់ច្រកម្ទេស ក្រុងបាវិត ខេត្តស្វាយរៀង។
## រដ្ឋបាល
ឃុំច្រកម្ទេស មាន ភូមិ÷
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
ឃុំសំបួរ(ស្រុកស្វាយទាប)

## រដ្ឋបាល
*ទួលអង្គប់
*ថ្មី
*ត្រពាំងអំពិល
*ព្រៃទទឹង
*អូរក្អាម
*សង្គ្រោះ
*សំបួរ
*ព្រៃសម្ភ័រ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំនៃកម្ពុជា
ឃុំសំឡី(ស្រុកំពង់រោទិ៍)

() ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មាន ភូមិ÷

**ព្រំប្រទល់នៃ**
ភូមិវាល(ឃុំចាម)

ភូមិវាល ជាភូមិដែលស្ថិតនៅក្រោមដែនរដ្ឋបាលរបស់ ឃុំចាម ស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែង
=មើលផងដែរ=
*ភូមិវាល
ភូមិអង្គ(ឃុំជាងដែក)

ភូមិអង្គ ឃុំជាងដែក ស្រុកកំពង់ត្របែក ខេត្តព្រៃវែង។ 

* **កសិកម្មជាចម្បង៖** ដូចទៅនឹងតំបន់ផ្សេងទៀតក្នុងខេត្តព្រៃវែងដែរ ប្រជាជននៅភូមិអង្គភាគច្រើនជាកសិករ។ របរបរចម្បងគឺ **ការធ្វើស្រែ** (ទាំងស្រែវស្សា និងស្រែប្រាំងក្នុងតំបន់ខ្លះ)។
* **ការចិញ្ចឹមសត្វ៖** ក្រៅពីស្រែចម្ការ អ្នកភូមិនិយមចិញ្ចឹមគោ ក្របី មាន់ ទា ដើម្បីបំពេញតម្រូវការជីវភាព និងបង្កើនចំណូលគ្រួសារ។
ឃុំកំពង់ចំឡង(ស្រុកស្វាយជ្រំ)

'***  () ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង មាន **៧ភូមិ**÷

*យោងតាមប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ			

**ព្រំប្រទល់នៃ*'

កំពង់ចំឡង(ស្រុកស្វាយជ្រំ)
ប្រាសាទបន្ទាយសៀម

## ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត 
ប្រាសាទបន្ទាយសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងព្រៃឡង់ជិតភូមិត្រពំាងទា ឃុំបឹងចារ ស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចេះ។ យើងអាចដំណើរឆ្លងតាមកំពង់ដឈ្មោះវឌ្ឍនះដែលស្ថិតក្នុងភូមិធំ ក្នុងឃុំសណ្តាន់នៃស្រុកសំបូរឆ្ពោះទៅត្រើយម្ខាង កាត់តាមវត្តពាក់វែក ដែលជាវត្តមួយដែលមានសល់ស្លាកស្នាមនៃបុរាណស្ថានដ៏សំខាន់មួយដែរ ដែលចំាបាច់ត្រូវសិក្សាស្វែងយល់បន្ថែមទៀត....យើងបានឆ្លងកាត់ស្ពានឈើចាស់ៗ ស្របដងទន្លេ ដែលតូចល្មមតែរថយន្ដ ហើយទ្រុឌទ្រោមគួរអោយព្រឺស្ញើប ហូរហែរតាមវត្តអាជេនរហូតត្រាទៅដល់ភូមិស្ពានក្តារ ។ ហើយពេលរសៀលបន្តិចក៏នំាគ្នាទៅមើលទីថ្មរំចេកដែលមានសណ្ឋានស្រួចៗឡើងលើ ។ គោយន្តឆ្នៃបានរត់លើផ្លូវដែលឈូសឆាយដោយក្រុមហ៊ុនមួយក្នុងដែនព្រៃឡង់ប្រមាណជាងម្ភៃគ.ម មុនចាកចេញពីផ្លូវបុកចូលផ្លូវលំបាកជាង១០គ.មទៀត កាត់កូនជ្រោះនានា ឆ្ពោះទៅកាន់ប្រាសាទ ។ទោះជាសម្លេងម៉ាស៊ីនរថយន្តលាន់កងរំពងខ្ទរព្រៃពិតមែនក៏ដោយតែសត្វស្លាបគួរអោយស្រឡាញ់ខ្លះនៅតែហើរ និង លោតជិតៗយើងនៅឡើយ ។​ អ្នកស្រុកបានប្រាប់ថា ទីនេះកើនចំនួនសត្វក្ងោក សត្វខ្ទីង និង ដំរី....ដំណឹងក្រៅផ្លូវការនេះវាជាដំណឹងសែនរីករាយ និង សែនមោទន។ ប្រាសាទទំាងមូល ក៏ដូចជាកំពែង វាមិនមានអ្វីដែលនៅសេសសល់ទេ ។ វារលុះដោយសារធម្មជាតិ និង មនុស្សជីកកកាយ ។ លើរថយន្ត គេបានដាក់រួចហើយនូវផ្ទំាងថ្មធំៗពីរ ដែលមួយជាមេទ្វារមានសិលាចារឹក( ប.១៩៨ស.ម​,​ទទឹង៧៨.៥ស.ម កំរាស់២៤ស.ម ) មួយទៀតជាផ្តែរ ដែលស្ថិតក្នុងរចនាបថកំពង់ព្រះនាស.វទី៨( ប.២១៤ស.ម,​ទទឹង៨៦ស.ម កំរាស់១៩ស.ម ) ទំរសសរពេជ្រ ​( ? ) ៣ដុំ ។ ក្រុមទំាងមូលចង់យកវត្ថុលំអរដទៃទៀតមានជើងទំរ(យោនី)២ដុំ ...និង មេទ្វារមួយផ្ទំាងទៀត តែពេលវេលា....ស្ថានភាពផ្លូវ....និង ភាពប្រទំាងប្រទើសរបស់អ្នកស្រុក រហូតមានការប្រកាសប្រមូលមនុស្សក្នុងភូមិភ្លាមៗ ដោយសារអ្នកស្រុកខ្លះមិនសប្បាយចិត្តនឹងយកអ្វីចេញពីតំបន់គាត់បើទោះជាមានច្បាប់ក៏ដោយ....  រហូតលេចចេញនូវព័ត៌មានច្របូកច្របល់ ភ័ន្តច្រឡំ....និង តឹងសរសៃកដាក់គ្នាម្ដងម្កាល ។ ជាទម្លាប់ដែលយើងធ្លាប់ដឹងនិងធ្លាប់ឆ្លងកាត់ រាល់សម្បត្ដិវប្បធម៌ជាតិដែលនៅសល់ពីការលួច ឬ បំផ្លាញដោយមនុស្ស ឬ ទុកចោលអោយខូចមិនរវីរល់ក៏ដោយ បើសិនជាមានច្បាប់ទៅសុំយកមករក្សាទុក បែរជាមានបញ្ហាទៅវិញ ។ ល្ងាចមែនទែនហើយទើបយើងមកដល់ភូមិស្ពានក្តារវិញ ។
បន្ទាយសៀម
ឧស្សាហកម្ម

ឧស្សាហកម្មជាសំណុំសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចដែលប្រើប្រាស់ឬប្លែងរូបធាតុដើម ដើម្បីផលិតគ្រឿងសម្ភារៈ។ ជារួមឧស្សាហកម្មមានឧ

នី ព្រមទាំងឧស្សាហកម្មប្លែងភាពផងដែរ។ ដូននេះ វាបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនចំពោះសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ជាពិសេសបង្កើត និងបង្កើនមុខរបរដល់ប្រជាជនផងដែរ។

## ប្រភេទសំណង់
ជាទូទៅគេអាចធ្វើចំណែកថ្នាក់ឧស្សាហកម្មជាសាខា និងអនុសាខាទៅតាមផលិតផលបង្កើតបាននិងទៅតាមបច្ចេកទេសអនុវត្តន៍។ ប៉ុន្តែគេអាចធ្វើចំណែកថ្នាក់ផ្សេងៗទៀតដែរតាម៖
# លក្ខណៈរូបធាតុដើម ឬផលិតផលសម្រេច៖ ឧស្សាហកម្មធន់ធ្ងន់ ឧស្សាហកម្មធន់ស្រាល។
# កម្រិតកម្ពស់នៃបម្រើបម្រាស់ផលិតផលបង្កើតបាន៖ គ្រឿងឧបភោគបរិភោគ គ្រឿងបរិក្ខារ ផលិតផលពាក់កណ្តាលសម្រេច។
# កម្រិតកម្ពស់បច្ចេកវិទ្យា៖ ឧស្សាហកម្មប្រពៃណី ឧស្សាហកម្មស្រួចស្រាលឬបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់។
# តម្រូវការទុន៖ ឧស្សាហកម្មមូលធន ឬឧស្សាហកម្មហត្ថពលកម្ម។

## ផលប៉ះពាល់នៃឧស្សាហកម្មទៅលើបរិស្ថាន 
# ឧស្សាហកម្មដើរដោយចំហេះឥន្ធនៈផូស៊ីល បង្កឱ្យមានឧស្ម័នពុលផ្សេងៗទៅក្នុងបរិយាកាស ពិសេសកាបូនឌីអុកស៊ីតដែលជាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចាក់ដ៏សំខាន់មួយដែលធ្វើឱ្យផែនដីឡើងកម្តៅ។
# ឧស្សាហកម្មដើរដោយចំហេះឥន្ធនៈនុយក្លេអ៊ែបន្សល់ទុកនូវសំណល់ជាតិពុល ពិសេសធាតុវិទ្យុសកម្មដ៏គ្រោះថ្នាក់។
# ឧស្សាហកម្មគីមីបង្កមហន្តរាយដល់បរិស្ថានទាំងក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍ និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។
## ឯកសារយោង
របាំងរូប

## និយមន័យ 
របាំងរូបគឺជាឧបសគ្គធម្មជាតិមានដូចជាជួរភ្នំធំៗ លំហដ៏ធំល្វឹងល្វើយនៃផ្ទាំងទ្វិបមហាសមុទ្រ រួមទាំងលំហផងដែរ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ដោយសារមនុស្សមានបច្ចេកវិទ្យាជឿនលឿនមនុស្សអាចជំនះរបាំងរូបបានជាបណ្តើរៗដូចជា របាំងភ្នំ របាំងដៅគោក របាំងទឹក និងរបាំងលំហថែមទៀតផង។
ស្រុកគោកខ័ណ្ឌ

**ស្រុកគោកខ័ណ្ឌ** ជាស្រុកដែលចំណុះអោយរដ្ឋបាលនៃខេត្តសុរិន្ទ្រ។នៅក្នុងស្រុកនេះសម្បូរអ្នកចម្រៀងខ្មែរសុរិន្ទ្រដែលមានប្រជាជនខ្មែរសុរិន្ទ្ររស់នៅច្រើនទៀតផងដូចជាលោក **ខុង ខុយ** ជាដើម។

=រដ្ឋបាល=
ស្រុកគោកខ័ណ្ឌ មានឃុំដូចជា ៖
*ឃុំត្រពាំងស្ដៅ មានភូមិក្បាលខ្លា
ស្រុកពិមាឃ(ខេត្តនគររាជ)

**ស្រុកពិមាឃ** ជាស្រុកដែលសមស្របនឹងការស្ថាបនាសំណង់ប្រាសាទទើបព្រះរាជាខ្មែរសព្វព្រះរាជហឫទ័យចាត់ឲ្យកសាងប្រាសាទពិមាឃនេះឡើងរួចក៏បន្តយកឈ្មោះប្រាសាទនេះទៅជាឈ្មោះស្រុកតំណរៀងមក។
ឃុំក្រឡាញ់

**ឃុំក្រឡាញ់** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកក្រឡាញ់ ខេត្តសៀមរាបមាន ០៧ ភូមិ ៖
ឯកអគ្គរាជទូត

ឯកអគ្គរាជទូតវិសាមញ្ញនិងពេញសមត្ថភាព
គឺជាអ្នកការទូតលំដាប់ខ្ពស់បំផុតដែលត្រូវបានតែងតាំងឱ្យធ្វើជាតំណាងឱ្យប្រទេសមួយនៅក្នុងប្រទេសមួយផ្សេងទៀតឬអង្គការអន្តរជាតិមួយ។
ឯកអគ្គរាជទូតគឺជាបេសកជនពិសេសម្នាក់ជាអ្នកការទូតជាន់ខ្ពស់ដែលតំណាងរដ្ឋហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ជារដ្ឋអធិបតេយ្យមួយឬជាអង្គការអន្ដរជាតិដែលជាអ្នកតំណាងតំណាងរាស្ដ្រនៃរដ្ឋាភិបាលផ្ទាល់របស់ពួកគេឬជាអធិបតីឬត្រូវបានតែងតាំងសម្រាប់ភារកិច្ចការទូតពិសេសនិងជាបណ្ដោះអាសន្ន។  ពាក្យនេះក៏ត្រូវបានគេប្រើជាញឹកញាប់បន្ថែមទៀតសម្រាប់មនុស្សដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាដោយគ្មានការតែងតាំងជាតិដើម្បីតំណាងឱ្យអាជីពមួយចំនួនសកម្មភាពនិងវាលនៃការខិតខំដូចជាការលក់។

ឯកអគ្គរាជទូតគឺជាអ្នកតំណាងរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ខ្ពស់ដែលឈរជើងនៅក្នុងរដ្ឋធានីបរទេស។ ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះជាធម្មតាអនុញ្ញាតឱ្យឯកអគ្គរដ្ឋទូតត្រួតត្រាទឹកដីជាក់លាក់ដែលហៅថាស្ថានទូតដែលទឹកដីបុគ្គលិកនិងយានយន្តរបស់ពួកគេជាទូទៅត្រូវបានផ្តល់អភ័យឯកសិទ្ធិការទូតនៅក្នុងប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ។ ក្រោមអនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីទំនាក់ទំនងការទូតឯកអគ្គរដ្ឋទូតមានឋានៈការទូតខ្ពស់បំផុត។ បណ្តាប្រទេសនានាអាចជ្រើសរើសរក្សាទំនាក់ទំនងការទូតនៅកម្រិតទាបដោយតែងតាំងភារធារីជំនួសឱ្យឯកអគ្គរាជទូត។

## និរុត្តិសាស្ត្រ 
## គោលបំណង 
## References