open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ប្លុក(វែបសាយ៍)

## ប្លុក(វែបសាយ៍) 
[thumb|[Yuidmb86@gmail.com|រូបភាពឡូហ្កូនៃប្លុក|border]]
**ប្លុក**(ភាសាអង់គ្លេសសរសេរថា**Blog**ដែលដំបូងឡើយមកពីអក្សរកាត់ថាវែបឡក *Weblog*)គឺជាគេហទំព័រមួយដែលកំពុងពេញនិយមនៅក្នុងពិភពលោកដែលគេហៅថាជាប្រភេទ​ បណ្តាញផ្សព្វផ្សាយពត៍មានផេ្សងៗដែលកើតមានឡើងនៅលើពិភពលោកយើងនេះ។មិនត្រឹមតែបរទេសប៉ុណ្ណោះទេដែលប្រើបា្រស់វា នៅប្រទេសកម្ពុជាក៏មានអ្នកប្រើប្រាស់ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ផងដែរ ដែលភាគច្រើននៃអ្នកប្រើប្រាស់ជាសិស្សនិស្សិត ជាបណ្តាក្រុម​ហ៊ុនធំៗមួយចំនួនដើម្បីធ្វើការផ្សព្វផ្សាយនូវមុខជំនួញរបស់ពួកគេ។

## ប្រវត្តិនៃប្លុក 
លោក **ចន​ បេហ្គ័រ​** (John Barger)គឺជាមនុស្សតំបូងដែលបាន​ដាក់ឈ្មោះអោយប្លុក ហើយតំបូងឡើយប្លុកគឺជាកំណត់ហេតុសំរាប់សរសេរអំពីពត៍មានផ្ទាល់ខ្លួនរបស់មនុស្សនីមួយៗប៉ុណ្ណោះ តែដោយមានការវិវឌ្ឍន៍បន្តិចម្ដងៗទើបធ្វើអោយប្លុកក្លាយជាវែបសាយ៍(Website)ដ៏ល្បីល្បាញនៅលើសកលលោក។
លោក **ចាស្ទីន ហល៏** (Justin Hall)ជាមនុស្សម្នាក់ដែលបានបង្កើតប្លុកតំបូងគេបង្អស់នៅក្នុងឆ្នាំ **១៩៩៤​** ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ **២០០៣** មានមនុស្សជាច្រើនបាននាំគ្នាបង្កើតប្លុកដើម្បីធ្វើជាវែបសាយ៍ផ្ទាល់ខ្លួន។
តាមស្ថិតិបានអោយដឹងថាមានប្លុកចំនួន**១៥៦**លាននៅក្នុងពិភពលោក ហើយវាបង្កើតឡើងដើម្បីបនែ្ថមកម្មវិធីផ្សេងៗលើប្រពន្ធ័អ៊ីនធឺណិត(Internet) ហើយនរណាក៍អាចបង្កើតប្លុកបានដែរ ព្រោះថាវាជាសេវាកម្មមួយដែលប្រើប្រាស់ដោយឥតគិតថ្លៃ(**Free service**)។​ អ្វីដែលសំខាន់នៅក្នុងប្លកគឹមិនមែនជាការរចនាម៉ូត ឬ​ រូបភាពអ្វីឡើយតែវាជាបញ្ជីពត៍មានដែលយើងបានសរសេរវានៅលើវែបសាយ៍(Website)។

## ពត៍មានឬទិន្ន័យនៃមេតា(Meta information) 
មេតា(Meta)គឹជាពត៍មានឬទិន្ន័យបច្ចេកទេសដែលយើងបានដាក់វានៅលើវែបសាយ៍របស់យើងទៅតាមលំដាប់លំដោយដែលត្រូបានបង្ហាញដោយមាស៊ីនស្វែងរកដូចជាហ្គូហ្គល ស៊ើច៍(Google Search)ជាដើម។
ក្នុងមេតានោះមានធាតុសំខាន់បីគឺ៖
***យូ អ័រ អិល**(URL=Uniform Resource Locator)គឺជាអាស័យដ្ឋាននៃវែបសាយ៍ដែលស្ថិតនៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត(Internet)។
ឧទាហរណ៏ដូចជា៖**www.blogspot.com**គឺជា **យូ អ័រ អិល** របស់ប្លុកជាដើម។
*ជាធម្មតាប្លុកត្រូវបានរក្សាទុកនៅក្នុងបណ្តាញធំមួយ ហើយនៅពេលដែលយើងបង្កើត**យូ អ័រ អិល**នៃប្លុករបស់យើង វានិងតភ្ជាប់**យូ អ័រ អិល**ដោយ​ស្វ័យប្រវត្តិទៅកាន់បណ្តាញធំនោះ។
***យូ អ័រ អិល**ត្រូវតែមានលក្ខណៈធម្មតា ដោយងាយស្រួលក្នុងការចាំនិង​ខ្លី ឧទាហរណ៏ដូចជា៖Learnersc20.blogspot.com។
*ក្នុងលំដាប់នៃការប្រើប្រាស់**យូ អ័រ អិល**ហើយនិងភាពចំបងនៃប្លុករបស់យើង យើងត្រូវតែគិតថាតើប្លុករបស់យើងមានអត្ថបទអ្វី?  សរសេរពីអ្វី? នៅឯណា? ពេលណា?
*ពត៍មានដែលមាននៅលើប្លុកត្រូវតែជាពត៍មានដែលមានភាពច្បាស់លាស់ មិន​លំអៀងនិងមានកាលបរិច្ឆេទត្រឹមត្រូវ។

## ចំណងជើងនៃប្លុក(Title) 
ចំណងជើងនៃប្លុក(Title)អាចមានភាពផ្សេងគ្នាពី *យូ អ័រ អិល* ប៉ុន្តែវាក៏មានគោលគំនិតដូច *យូ អ័រ អិល* (URL)ដែរ ពីព្រោះថានៅពេលដែលយើងចង់ស្វែងរកនូវប្លុកណាមួយ យើងអាចសរសេរជាចំណងជើងក៏បានឬក៏សរសេរជា***យូ អ័រ អិល***ក៏បានដែរតាមរយៈមាស៊ីនស្វែងរក(Google Search)វានិងបង្ហាញនូវប្លុកណាមួយដែលយើងចង់រកដូចគ្នា។
ឧទាហរណ៏ដូចជា៖ ផ្លែឈើនៅខេត្តកំពត (ជាចំណងជើង)និង kompotfruit.blogspot.com (ជា យូ អ័រ អិល)ហើយអ្នកដែលចង់ស្វែងរកនោះនិងបានដឹងអំពីពត៍មាននៃផ្លែឈើនៅខេត្តកំពតដូចគ្នា។

## ការពណ៍នារបស់មេតា(Meta Description) 
**ការពណ៍នារបស់មេតា**គឺជាអ្វីដែលយើងបានសរសេរនៅលើប្លុក ហើយយើងអាចអានវាបានតាមរយៈម៉ាស៊ីនស្វែងរក(Google​ Search)ជាដើម ហើយជាធម្មតាវាមានលក្ខណៈ សរសេរបានយ៉ាងក្បោះក្បាយទៅតាមភាសានីមួយៗនិងមានអត្ថន័យច្បាស់លាស់ថាតើចង់និយាយពីអ្វី?

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត
បារ៉ែន

**ប្រទេសបារ៉ែន **(ភាសាអារ៉ាប់៖‏البحرين) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការ **ព្រះរាជាណាចក្របារ៉ែន** (مملكة البحرين) គឺជាប្រទេសកោះតូចមួយស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ វាមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៅលើឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងមានប្រជុំកោះមួយដែលបង្កើតឡើងដោយកោះធម្មជាតិតូចៗចំនួន ៥០ និងកោះសិប្បនិមិត្តចំនួន ៣៣ បន្ថែមទៀត ដែលស្មើនឹង ៨៣ ភាគរយនៃផ្ទៃដីសរុបរបស់ប្រទេស។ បារ៉ែនស្ថិតនៅចន្លោះប្រទេសកាតា និងឆ្នេរសមុទ្រភាគឦសាននៃប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដែលត្រូវបានភ្ជាប់ដោយផ្លូវហាលស្ដេចហ្វាដ។ យោងតាមជំរឿនឆ្នាំ២០២០ បានបង្ហាញថា ប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសនេះមានចំនួន ១,៥០១,៦៣៥ នាក់ដែលក្នុងនោះមាន ៧១២,៣៦២ នាក់ជាជនជាតិបារ៉ែន។ បារ៉ែនមានផ្ទៃដីចំនួន ៧៦០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡាដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសតូចបំផុតទីបីនៅទ្វីបអាស៊ីដោយនៅពីក្រោយតែប្រទេសម៉ាល់ឌីវ និងសិង្ហបុរីប៉ុណ្ណោះ។ រាជធានី និងទីក្រុងធំបំផុតគឺ ម៉ាណាម៉ា។

## ឯកសារយោង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបទ្វីបអារ៉ាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះរាជាណាចក្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋឥស្លាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជាធិបតេយ្យនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសដើមបូព៌ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងលិច
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី
ម៉ាកាវ

**ម៉ាកាវ** (), គឺជាតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសមួយក្នុងចំណោមតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសពីរនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននិងមួយទៀតគឺទីក្រុងហុងកុង  ម៉ាកាវស្ថិតនៅប៉ែកខាងលិចនៃតំបន់ដីសណ្តទន្លេគុជឆ្លងកាត់ពីហុងកុងទៅខាងកើតជាប់ព្រំប្រទល់ខេត្តក្វាងទុងទៅខាងជើងហើយបែរមុខទៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងខាងកើតនិងខាងត្បូង. សេដ្ឋកិច្ចរបស់ទឹកដីនេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើល្បែងស៊ីសងនិងទេសចរណ៍ប៉ុន្តែក៏រួមបញ្ចូលទាំងការផលិតផងដែរ។
សម្ដេចប៉ាបយ៉ូហានប៉ូលទី២

**សម្តេចប៉ាបយ៉ួហានប៉ូលទី២**គឺជាសម្ដេចប៉ាបទី២៦៤នៃព្រះសហគមន៍កាតូលិកតាមរយៈប្រជាជនក្រុងវ៉ាយដូវិលដែលគោរពព្រះអង្គ
បានអោយដឹងថាព្រះអង្គមានព្រះនាមមួយទៀតគឺការ៉ុងវ៉ុយទីឡា ហើយទ្រង់បានប្រសូតនៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩២០ 
នៅក្រុងវ៉ាយដូវិល(Wadowice) ក្នុងប្រទេសប៉ូឡូញនាភូមិភាគកាតូលិកក្រាកូវី(Cracovie)។

* សម្ដេចប៉ាបមុន៖ ស្ដេចប៉ាប យ៉ូហាន ប៉ូលទី១
* សម្ដេចប៉ាបស្នង៖ បេណេឌីកទី១៦

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម្ដេចប៉ាប   
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសប៉ូឡូញ
ទីក្រុងរ៉ូម

រូបភាពតូច
**ទីក្រុងរ៉ូម**គឺជាទីក្រុងមួយនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី។​ ទីក្រុងរ៉ូមគឺជារាជធានីនៃ​ ប្រទេសអ៊ីតាលី​ ព្រមទាំងខែត្ត ឡាស៊ីអូ។ ទីក្រុងរ៉ូម មានប្រជាជន ២.៨លាននាក់រស់នៅក្នុង ១,២៨៥.៣ គីឡូម៉ែត្រការេ(៤៩៦.៣ sq mi), វាផងដែលគឹជាប្រទេសដែលធំជាងគេព្រមទាំងមានមនុស្សរស់នៅជាច្រើ​ន ហើយគឺជាទីក្រុងមួយដែលមានប្រជាជនច្រើនជាង មួយភាគបួន នៅក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុបតែប្រជាជនរស់នៅក្នុងទីក្រុងមានកំហិតកំណត់។ រវាង ៣.២ និង ៣.៨ លាននាក់នៃប្រជាជនរស់នៅក្នុងទីក្រុងរ៉ូម​​ ព្រមទាំងតំបន់ ទីក្រុងធំៗ។ 

ការតាំងទីក្រុងនៅកណ្កាលភាគខាងលិចជាចំនែកមួយនៃឧបទ្វីបប្រទេស អ៊ីតាលី,ដែលមានទីបេនៅក្នុងតំបន់ឡាស៊ីអូនៃប្រទេសអ៊ីតាលី។​ រ៉ូមគឺជាទីក្រុងធំជាងគេបង្អស់,កវី និង អ្នកនិពន្ឋជនជាតិរ៉ូមបុរាណបានបញ្ជក់ប្រាប់អំពីសញ្ញាណ។

ប្រវត្ដិសាស្រ្ដទីក្រុងរ៉ូមគ្របដណ្ដប់លើជាងពីរនិងពាក់កណ្កាលមួយពាន់ឆ្នាំ,​តាំងពីមានការស្ថាបនានៅក្នុងឆ្នាំ ៧៥៣ BC។ វាគឺជាទីក្រុងមួយដែលចាស់បំផុតនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ នៅលើពិភពលោកទីក្រុងដែលចំនាស់ វាគឺជារាជធានីនៃទីក្រុងរបស់ព្រះរាជអាណាចក្ររ៉ូម៉ាំងដែលមានបន្ដមក, សាធារាណរដ្ឋរ៉ូម៉ាំង ហើយនឹង ចក្រភពរ៉ូម៉ាំង,ហើយគឺជាការគោរពដល់អរិយធម៏កំណើតនាឧបទ្វីបខាងលិច។ ចាប់តាំងពីសតវត្សន៍ទី​ ១ មកប្រទេសរ៉ូមបានក្ដោបក្ដាប់កិច្ចមួយដ៏ធំហើយនៅសតវត្សន៏ទី ៨ វាបានក្លាយទៅជារាជធានីនៃរដ្ឋ​ប៉ាប,រយះពេលចុងក្រោយរហូតដល់ ឆ្នាំ ១៨៧០។ នៅក្នុង ឆ្នាំ១៨២ឲ៧១ រ៉ូមបានក្លាយទៅជារាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រនៃប្រទេសអ៊ីតាលី, ហើយនៅ ឆ្នាំ ១៩៤៦គឺជាសាធារាណះរដ្ឋប្រជាមានិតនៃប្រទេសអ៊ីតាលី។
បន្ទាប់ពីមានវ័យកណ្ដាល,រ៉ូមគឺបានអនុវត្ថន៏ច្បាប់ថ្មីដោយ​**សម្ដេចប៉ាប​ អាឡិចសេនត្រាទី៦** និង **សម្ដេចប៉ាប លេអូទី១០**,​ ដែលបានបង្កើតចក្រភពថ្មីផ្លាស់ប្ដូរទីក្រុងទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលធំៗនៅក្នុង​ប្រទេសអ៊ីតាលី។ 

វិចិត្រករ និង និម្មាបនិកល្បីៗ,ប្រាមាន(Bramante),បៀនីនី(Bernini),រាភៀល(Raphael) ដែលជាកន្លែងសំណាក់លំហែកាយនៅក្នុងរ៉ូម, ការនាំអោយវាមានសកម្មភាពជាថ្មី ហើយមានស្ថាបត្យករយ៉ាងប្លែក។
ទីក្រុងរ៉ូមបានទទួលដំណែង ហ្គាដាប់ប៊ូលស៊ី នៅក្នុងាឆ្នាំ ២០១០ជាទីក្រុងបែតានៃពិភពលោក,​នៅក្នុងសតវត្សទី ២៨ សារះសំខាន់បំផុតគឺការរួបរួមទីក្រុងតែមួយ។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៧,រ៉ូមគឺជាទីក្រុងទី​​ឋ ១១ដែលមានការធ្វើទស្សនះកិច្ចច្រើននៅលើពិភពលោក , ការធ្វើទស្សនះកិច្ចលើកទី៣ នៅសហភាពអឺរ៉ុប,ហើយវាមានប្រជាប្រិយភាពទាក់ទាញបំផុតចំពោះអ្នកទស្សនានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី។ ទីក្រុងមួយរបស់អឺរ៉ុប និងជាផ្នែកមួយនៃពិភពលោក

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេស​អ៊ីតាលី
វិទ្យាសាស្ត្រធម្មជាតិ

(center), astronomy, earth science, physics, and biology (clockwise from top-left).]]

**វិទ្យាសាស្ត្រធម្មជាតិ** () គឺជាវិទ្យាសាស្ត្រមួយបែបដែលព្យាយាមបង្ហាញពីច្បាប់ដែលគ្រប់គ្រងពិភពធម្មជាតិ​តាមរយៈការស្រាវជ្រាវតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ។   ពាក្យ​ថា​ "វិទ្យាសាស្ត្រ​ធម្មជាតិ​"​ គឺ​ប្រើដើម្បី​ញែក​ចេញពីវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម​ (social sciences) ដែល​ជាវិទ្យាសាស្ត្រមួយបែបទៀតដែលសិក្សាពីមនុស្សសាស្ត្រ​ដូចជា​ការសិក្សា​ពី​អាកប្បកិរិយា​របស់មនុស្ស​ និងគម្រូសង្គមជាដើម។

## មើលផងដែរ
* Empiricism
* Fields of science
* List of academic disciplines

## ឯកសារយោង
### គន្ថនិទ្ទេស
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## អានបន្ថែម
* Defining Natural Sciences  Ledoux,S. F., 2002: Defining Natural Sciences, *Behaviorology Today*, **5(1)**, 34-36.

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
* The History of Recent Science and Technology
* Natural Sciences Information on the Natural Sciences degree programme at Durham University.
* Natural Sciences  Contains updated information on research in the Natural Sciences including biology, geography and the applied life and earth sciences.
* Natural Sciences Information on the Natural Sciences degree programme at the University of Bath which includes the Biological Sciences, Chemistry, Pharmacology, Physics and Environmental Studies.
* Reviews of Books About Natural Science This site contains over 50 previously published reviews of books about natural science, plus selected essays on timely topics in natural science.
* Scientific Grant Awards Database  Contains details of over 2,000,000 scientific research projects conducted over the past 25 years.
* Natural Sciences Tripos Provides information on the framework within which most of the natural science is taught at the University of Cambridge.
*E!Science Up-to-date science news aggregator from major sources including universities.
ផ្ទះ

**ផ្ទះ**គឺជាទីកន្លែងសំរាប់ស្នាក់អាស្រ័យឬជាទីជំរក។និយាយទៅពោលទៅកាន់ការសាងសង់ធម្មតាផ្ទះគឺជាទីកន្លែងដែលសំរាប់បុគ្គល
ម្នាក់ៗឬក៏ក្រុមគ្រួសារដែលអាចរស់នៅនិងរក្សាជាកម្មសិទ្ធផ្ទាល់ខ្លួន។ជាទូទៅផ្ទះជាកន្លែងដែលការពារសុវត្ថិភាពហើយអាចប្រើជា
មជ្ឈមណ្ឌលសំរាប់មនុស្សឬក៏សំរាប់ជាទីជំរករបស់សត្វ។ភាគច្រើនម្ចាស់ផ្ទះមានការទប់ស្កាត់បញ្ហាការគ្មានអនាម័យហើយនិងការ
រៀបចំអាហារឲ្យមានអនាម័យ។សត្វមានផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួនដូចជាការរស់នៅក្នុងព្រៃផងដែរឬក៏នៅជាមួយមនុស្សផ្សាំងទៅហើយ។
ផ្ទះមានពាក្យមកពីបាលីសំស្រ្តឹត(អាហាម)ឬក៏មកពីពាក្យ(ដើមអាកាំ)។ផ្ទះគឺជាទីតាំង តំបន់ភូមិសាស្រ្ត(ទីក្រុង ជនបទ)វាអាច
ឲ្យមនុស្សរស់នៅលំនៅស្ថានយ៉ាងស្រួល(នៅជាកម្មសិទ្ធ)ឬក៏សត្វរស់នៅផងដែរ។មានវប្បធម៍គឺនៅផ្ទះចល័តឬដូចជាមនុស្សដែល
មិននៅផ្ទះ(មានន័យថានៅចល័ត)។គេនិយមនិយាយថាបន្ទាត់ដ៏វែងគឺ(ផ្ទះគឺជាបេះដូងឬអ្នកអាចទៅផ្ទះម្តងទៀត)៕
## ប្រជុំស័ព្ទបច្ចេកទេស
ពាក្យផ្ទះអាចប្រើសំរាប់គំរូនីមួយៗនៃស្ថាប័នលំនៅឯកជនដែលមនុស្សអាចរស់នៅ ក៏ដូចជាការធ្វើសំរាប់ថែរក្សាអ្នកជំងឺដ៏ធំ ពន្ធធនាគារ
សំរាប់ដាក់ឯក្រិដ្ឋជន។ផ្ទះគឺជាកន្លែងទូទៅដែលអាចផ្តល់ឲ្យកន្លែងសុខសាន្តហើយអាចកាន់កាប់ក្លាយជាម្ចាស់។នៅក្នុងកុំព្យូទ័រពាក្យផ្ទះ
សំដៅទៅលើការចាប់ផ្តើមដើមឈើដែលបែកមែកសាខា។
## ដើមកំណើត
ការសាងសង់ខ្ទមឬក៏ផ្ទះដ៏វែងគឺប្រើសំរាប់រស់នៅចាប់តាំងពីសម័យបុរាណមកម៉្លេះ។ផ្ទះជាច្រើនខ្ទេចខ្ទីដោយសារតែគ្រោះធម្មជាតិ។ហើយមនុស្ស
ជាច្រើនទៀតបានបោះបង់ផ្ទះដោយសារតែសង្រា្គម។
## ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត
វាអាចនិយាយបានថាមនុស្សជាទូទៅគឺជាសត្វលោកនៃទំលាប់។ការបាត់បង់ផ្ទះដោយសារតែគ្រោះថ្នាក់ឬគ្រោះធម្មជាតិ ការយកមកវិញ ករណី
ដែលប្តីប្រពន្ធមានកូននោះអាចផ្លាស់ទីលំនៅ(នៅផ្ទះថ្មី)។មានប្រជាជនខ្លះនៅពេលដែលនឹកផ្ទះក៏ត្រឡប់មកវិញដោយសារតែការទៅរកស៊ីចោល
ផ្ទះអស់រយះពេលជាយួរ។ជួនកាលនៅពេលដែលនឹកផ្ទះខ្លាំងមនុស្សគឺមានរោគសញ្ញានៃជំងឺ។
ម៉ាល់ឌីវ

**ប្រទេសម៉ាល់ឌីវ** (ភាសាឌីវេលី៖ ދިވެހިރާއްޖެ, ភាសាអង់គ្លេស៖ the *Maldives*) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋម៉ាល់ឌីវ** គឺជា​រដ្ឋ​ប្រជុំ​កោះ​មួយស្ថិត​នៅក្នុង​ឧបទ្វីប​ឥណ្ឌា​នៃ​ទ្វីបអាស៊ី លើ​មហាសមុទ្រ​ឥណ្ឌា។ វាស្ថិតនៅភាគនិរតីនៃប្រទេសស្រីលង្កា និងប្រទេសឥណ្ឌា ប្រហែល ៧៥០ គីឡូម៉ែត្រពីអាស៊ីដីគោក។ ទឹកដីប្រទេសនេះមានលក្ខណៈជាប្រជុំកោះដោយបង្កើតចេញពីកម្រងអាតុលចំនួន ២៦ លាតសន្ធឹងពីអាតុលឥយ៉ាវងហ៊ីបប៉ូលូនៅភាគខាងជើងទៅ អាតុលអាដឌូនៅភាគខាងត្បូង (ឆ្លងកាត់ខ្សែអេក្វាទ័រ)។ ទឹកដីប្រទេសនេះផងដែរបានលាតសន្ធឹងប្រហែល ៩០,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េរួមទាំងផ្ទៃសមុទ្រ ហើយផ្ទៃដីនៃកោះនីមួយៗមានទំហំសរុប ២៩៨ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ ម៉ាល់ឌីវជារដ្ឋអធិបតេយ្យដែលមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្របែកខ្ញែករប៉ាត់រប៉ាយខ្លាំងបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក និងជាប្រទេសតូចបំផុតនៅអាស៊ីផងដែរ និងព្រមទាំងជាប្រទេសមូស្លីមដ៏តូចបំផុតមួយបើគិតតាមផ្ទៃដី និងមានប្រជាជនប្រហែល ៥៥៧,៧៥១ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនតិចបំផុតទីពីរនៅទ្វីបអាស៊ី។ ម៉ាល់គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេដែលតាមប្រពៃណី គេនិយមហៅថា "កោះស្តេច" ព្រោះវាជាកន្លែងដែលរាជវង្សបុរាណគ្រប់គ្រង។

## ឯកសារយោង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំកោះនៃមហាសមុទ្រឥណ្ឌា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកោះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកោះនៃមហាសមុទ្រឥណ្ឌា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិនៃសហធនរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋជាសមាជិកនៃសមាគមអាស៊ីខាងត្បូងសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងត្បូង
វិទ្យាសាស្ត្រ

**វិទ្យាសាស្ត្រ** () គឺជាបណ្ដុំនៃការសិក្សាដែលបង្កើតនិងរៀបចំចំណេះដឹងជាទម្រង់នៃការបកស្រាយនិងការព្យាករណ៍គួរឱ្យទុកចិត្តអំពីធម្មជាតិនិងសកលលោក ។ នៅក្នុងអត្ថន័យចាស់ជាងនិងទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ពាក្យថា "វិទ្យាសាស្ត្រ" ក៏សំដៅទៅលើអង្គ
នៃចំណេះដឹងខ្លួនឯងផងដែរដែលជាប្រភេទដែលអាចពន្យល់បានដោយសមហេតុផលនិងអាចអនុវត្តបានដោយងាយ ។ អ្នកប្រកបរបរវិទ្យាសាស្ត្រត្រូវបានហៅថា អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត ។

## មើលផងដែរ
* សៀវភៅវិទ្យាសាស្រ្តបុរាណ
* ការស្រាវជ្រាវ
* ការរិះគន់ចំពោះវិទ្យាសាស្រ្ត
* គ្រោងនៃវិទ្យាសាស្រ្ត
* សង្គ្រាមវិទ្យាសាស្រ្ត
* សង្គមវិទ្យានៃចំណេះដឹងវិទ្យាសាស្រ្ត

## កំណត់ចំណាំ
## ឯកសារយោង
*
*
* Originally published in Italian as ''L'Indagine del Mondo Fisico* by Giulio Einaudi editore 1976; first published in English by Cambridge University Press 1981.
*
*
* Feyerabend, Paul (2005). *Science, history of the philosophy*, as cited in 
* 
* 
*
* 
* Papineau, David. (2005). *Science, problems of the philosophy of.*, as cited in 
* .
*
* 
* 
*
* 

## Further reading
* Augros, Robert M., Stanciu, George N., "The New Story of Science: mind and the universe", Lake Bluff, Ill.: Regnery Gateway, c1984. ISBN 0-89526-833-7
* 
* Cole, K. C., *Things your teacher never told you about science: Nine shocking revelations* Newsday, Long Island, New York, March 23, 1986, pg 21+
* Feynman, Richard "Cargo Cult Science" 
* 
* Gopnik, Alison, "Finding Our Inner Scientist" , Daedalus, Winter 2004.
* Krige, John, and Dominique Pestre, eds., *Science in the Twentieth Century*, Routledge 2003, ISBN 0-415-28606-9
* Levin, Yuval (2008). *Imagining the Future: Science and American Democracy*. New York, Encounter Books. ISBN 1-59403-209-2
* Kuhn, Thomas, *The Structure of Scientific Revolutions*, 1962.
*  
* 
* 
* 
* 

## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ
**Publications**
* "*GCSE Science textbook*". Wikibooks.org

**News**
* Nature News. Science news by the journal *Nature*
* New Scientist. An weekly magazine published by Reed Business Information
* ScienceDaily
* Science Newsline
* Discover Magazine
*

**Resources**
* Euroscience :
** 
* Science Development in the *Latin American docta*
* Classification of the Sciences in *Dictionary of the History of Ideas''. (Dictionary's new electronic format is badly botched, entries after "Design" are inaccessible. *Internet Archive* old version).
* "Nature of Science" University of California Museum of Paleontology
* United States Science Initiative Selected science information provided by US Government agencies, including research & development results
* How science works University of California Museum of Paleontology
សាសនាការតូលិ

## ព្រះសហគមន៍ការតូលិក 
រូបភាពតូច
នេះជាព្រះសហះគមន៍ការតូលិក ដែលមានលោកគ្រូបង្រៀនតាមច្បាប់ព្រះវិហារ​ ព្រះគ្រិស្តនានា។ ការទទូលស្គាល់ថាព្រះគ្រិស្តពិតជាមានការជ្រើសរើសក្នេងកំព្រា​​ ជនដែលគ្មានទីជំរក​ ហើយក៏ជាមណ្ឌលកែប្រែផងដែរ ដែលមានការស្មាក់ចិត្ត របស់ឧត្តរាធិការី(អ្នកស្នង)បន្តវេនធ្វើជាបងស្រីនៃសាសនាគ្រិស្តដើម្បីបម្រើគ្រិស្តសាសនា។ដូចនេះ,វាក៏មានការអះអាងដែរពីរសម្ដេចសង្ឈថ
តែអង្គ​ឋងថាត្រឹមត្រូវតាមចកប្បាប់ ហើយសេចក្ដីអះអាងនេះដែរដែលទាក់ទង់និងអំនាចលោកពេត្រុសហើយនិងបឋមភាព ដែលជំពាក់បំណុល បពជិតមានសមណសត្តិអ្នកស្រុករ៉ូមម៉ាំង់។
នេះជាក្រុមប្រជុំជាសកលនៃសាចក្ដីអះអាងត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ទុកអោយចៅអធិការខាងសាសនាគ្រិស្តហើយលោកសង្ឈ ឬបុព្វជិត លទ្ធភាព លទ្ធី​ការទទូលសាវកររបស់ព្រះ យ៉េស៉ូគ្រឺសហើយនិងមាន
ការអនុញ្ញាត្តិច្បាប់ពីសង្ឈរាជទៅតាមលទ្ធិសាសនាកាតូលិក អាហារ មានភាពសាមមគ្គីគ្នាក្នុងរការរស់នៅ ក្នុងសាសនាកាតូលិក។ ពេលសាសនាគ្រិស្តចូលមកដល់បានកា់តបន្ថយការវាយតប់គ្នា។ក្នុងឆ្នាំ៣១៣,ដែលខំពុះពារក្នុងពេលពេលសាសនាគ្រិស្តចូលមកដល់ធ្វើអោយងអនថយបន្ទិចម្ដងៗនិងររាជាធិរាជក្នុងឆាំ្ន៣៨០នៅខាងក្រោយរាជជាធិរាជអ្នកាន់លទ្ធិព្រះអទិទេព,គ្រិសសាសនាធ្វើអោយស្ងប់ហើយវាបានប្រែក្លាយទៅជាសាសនារដ្ឋនៃចក្រភពរ៉ូមពាក្យបញ្ជានៃរាជជាធិរាជដែលនិងមានមានះរហូតដល់ធ្លាក់ចុះ ភាគខាងលិចនៃចក្រភពមិនទានចេញអោយឃើញនៅពាក្យបញ្ជា។នៅពេលនេះជាប្រវត្តកាលទីប្រាំពីនៃភាសាគ្រិស្តទាំងមូលនេះជាការទាំយហេតុការទុកមុនអ្នកអនុញ្ញាត្តឬាំងអស់មានប្រាំនាក់គឺ:
ក្រោយពីមានការបំផ្លាញ ដោយកុនខោប់ោយ(កុនដែលមានជិះសេះបាញកំភ្លើងក្នុងចក្រភពរ៉ូម នេះជាព្រះវិហានៅទិសខាងលិចកាលពីវិរះសេនីយ៏ត្រីកត្តាក្នុងការរក្សាទុកមនុស្សខ្ចឺលច្រអូស អោយមាន​ការរើកចំរើនបើករាជាធិតេយ្យ
ប្រៃសណីយ៍ភ័ណ្ឌ

**ប្រៃសណីយ៍ភ័ណ្ឌ** () គឺជាសេវាកម្មទទួលផ្ញើកញ្ចប់របស់របរ ដែលអាចជ្រើសរើសតាមប្រភេទ ផ្ទៃរាប ឫតាមយន្តហោះ ដោយតំលៃសមរម្យបំផុត។ គ្រប់បញ្ញើប្រៃសណីយ៍ភ័ណ្ឌ ត្រូវបានថែរក្សាយ៉ាង ហ្មត់ចត់កត់ត្រាត្រឹមត្រូវក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ  និង អាចទាញយកព៌តមានមកវិញ តាមតម្រូវការរបស់អតិថិជន។ អតិថិជនអាចឆែកមើលព៌តមានទាក់ទង នឹងប្រៃសណីយ៍ភ័ណ្ឌ  និមួយៗថាតើបញ្ញើនោះកំពុងនៅទីណា បានទៅដល់ គោលដៅហើយឫនៅ។ល។ បានយ៉ាងងាយស្រួល តាមរយៈប្រព័ន្ធ Internet ឫ តាមរយៈ ផ្នែកសេវាអតិថិជន។

## ឯកសារយោង
* គេហទំព័រផ្លូវការនៃប្រៃសណីយ៌កម្ពុជា
ទិវាទឹកអន្តរជាតិ

រូបភាពតូច|ស្តាំ|រូបឡូហ្គូនៃទិវាទឹកអន្តរជាតិ ឆ្នាំ២០១៣

**ទិវាទឹកអន្តរជាតិ** ត្រូវបានប្រារព្វឡើងជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី២២ មិនា ១៩៩៣ ពេលដែល United Nations General Assembly បានប្រកាសថា **២២ មិនា** ជា**ទិវាពិភពលោកសម្រាប់ទឹក**។

ថ្ងៃនេះត្រូវបានដាក់ស្នើជាផ្លូវការនៅ Agenda 21 នៃ United Nations Conference on Environment and Development (UNCED) ឆ្នាំ១៩៩២ នៅទីក្រុង Rio de Janeiro, ប្រទេសប្រេស៊ីល។ ការប្រារព្វទិវានេះបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ហើយបន្តទទួលបានប្រជាប្រិយភាពរហូតមក ដោយបានលើកទឹកចិត្តដល់សាធារណជន ព្យាយាមមិនប្រើប្រាស់ទឹកចេញពីក្បាលម៉ាស៊ីនពេញមួយថ្ងៃ ដើម្បីបង្ហាញពីការគ្រាំទ្រពីសំណាក់សាធារណជនដល់ស្មារតីនៃទិវាទឹកអន្តរជាតិនេះ។ 

## ឯកសារយោង 
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
* World Water Day 2013
* World Water Day  – Official United Nations World Water Day website
* World Water Day 2008 on Sanitation  – Official UN Water World Water Day thematic site
* Section on Water and Habitat  – ICRC web site
* Earth Institute: World Water Day
* KnowH2O  – Global water education website for students and educators
* UN-Water
* PCI  - Project Concern International (PCI), World Water Day 2012 page
* UN Groundwater meeting marking road to World Water Day 2013
Portal:Current events/Inclusion

{{Portal:Current events/{{#time:Y F j|{}-{}-{}}}}}

{{Portal:Current events/{{#time:Y F j|{}-{}-{} -1 days}}}}

{{Portal:Current events/{{#time:Y F j|{}-{}-{} -2 days}}}}

{{Portal:Current events/{{#time:Y F j|{}-{}-{} -3 days}}}}

{{Portal:Current events/{{#time:Y F j|{}-{}-{} -4 days}}}}

{{Portal:Current events/{{#time:Y F j|{}-{}-{} -5 days}}}}

{{Portal:Current events/{{#time:Y F j|{}-{}-{} -6 days}}}}

This page includes the last seven days onto Portal:Current events.
Portal:Current events/News Browser/doc

## Usage 
This template is the portal browsebar for the current events portal and its subportals.

or

**Defaults**
* Border color: #CEDFF2
* Header color: #CEDFF2
* Background color: #F5FAFF
ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ

**ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ** គឺជាស្ថាប័នមួយនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទទួលខុសត្រូវលើភាសាខ្មែរ។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស/រកត/០៦១១/៦០០ ចុះថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១១ ស្ដីពីការបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ។

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
* គេហទំព័រផ្លូវការនៃក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ
ព្យុងយ៉ាង

**ព្យុងយ៉ាង** (, ប្រកប: ផ្យងយ៉ាង) គឺជារាជធានីនិងទីក្រុងធំរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង កន្លែងដែលគេស្គាល់ថាជា "**រាជធានីនៃបដិវត្តន៍**" ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងមានទីតាំងនៅលើទន្លេថែដុង ប្រហែល 109 គីឡូម៉ែត្រ (68 ម៉ាយ) ហូរចេញពីមាត់របស់វានៅលើសមុទ្រលឿង យោងតាមជំរឿនប្រជាជនឆ្នាំ 2008 មានប្រជាជនចំនួន 3,255,288 នាក់ ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងគឺជាទីក្រុងដែលគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ () ដែលមានឋានៈស្មើខេត្តនៅកូរ៉េខាងជើង​

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជធានីនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជធានី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្យុងយ៉ាង
ដូហា

**ដូហា** (, តួរ៉ូម៉ាំង:*ad-Dawḥa* ឬ *ad-Dōḥa,* ប្រកប: អាដដូហា) គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេរបស់ប្រទេសកាតា​ មានប្រជាជនចំនួន 2,382,000 នាក់ (2018) ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅលើឆ្នេរសមុទ្ររបស់ឈូងសមុទ្រពែក្សនៅភាគខាងកើតនៃប្រទេស​ ភាគខាងជើងរបស់អាល់វ៉ាក្រា និងភាគខាងត្បូងរបស់អាល់ខ័រ​​ ជាទីក្រុងដែលរីកចម្រើនលឿនបំផុតរបស់កាតា ជាមួយនឹងជាង 80% នៃចំនួនប្រជាជនរបស់ប្រទេសដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុងដូហា ឬជាយក្រុងជុំវិញ ជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជធានី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជធានីនៅអាស៊ី
កុនខ្មែរកូនខ្មែរ

រូបភាពតូច|រូបឡូហ្គោ

រូបភាពតូច|ស្នាដៃលើកដំបូង ក្រោមចំណងជើងថា 'ពេជ្យកូនភ្លោះ'

**កុនខ្មែរកូនខ្មែរ** គឺជាក្រុមការងារមួយដែលមានទស្សនវិស័យលើកស្ទួយដល់វិស័យភាពយន្តនៅកម្ពុជា។

## ស្នាដៃ
* ពេជ្យកូនភ្លោះ

## មើលផងដែរ
* ជំរុំភាពយន្តកម្ពុជា
*
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
* គេហទំព័រផ្លូវការ
គូឡាឡាំពួ

**គូឡា​ឡាំពួរ** () គឺ​ជា​រាជធានីនៃ​សហព័ន្ធ និង​ជា​ទីក្រុង​ដែល​មាន​ចំនួន​ប្រជា​ជន​ច្រើន​បំផុត​ក្នុង​ប្រទេស​ ម៉ាឡេស៊ី។  ទីក្រុង​មាន​ផ្ទៃ​ក្រឡា​សរុប ២៤៣ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៩៤ម៉ាញ៍) និង​មាន​ប្រជាជន​ប្រហែល​ជាង​១.៦លាន​នាក់​នៅ​ឆ្នាំ​២០១២។   វាស្ថិតនៅក្នុងចំណោមតំបន់ទីប្រជុំជនដែលមានការរីកចម្រើនលឿនបំផុតនៅក្នុងប្រទេសទាក់ទងនឹងចំនួនប្រជាជននិងសេដ្ឋកិច្ច។ 

ទីក្រុងនេះបម្រើជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ ហិរញ្ញវត្ថុ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។  វាក៏ជាកន្លែងរបស់សភាម៉ាឡេស៊ី និង អ៊ីស្តាណានេការ៉ា ដែលជាលំនៅដ្ឋានផ្លូវការរបស់យ៉ាងឌី-ពឺទួនអាកុង (ស្តេចនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី)។  គូឡាឡាំពួរបានអភិវឌ្ឍដំបូងនៅប្រហែលឆ្នាំ១៨៥៧ ជាទីក្រុងបម្រើការជីករ៉ែសំណប៉ាហាំងក្នុងតំបន់ និងបម្រើការជារដ្ឋធានីនៃសេឡានហ្គ័រពីឆ្នាំ១៨៨០ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៨ ។ គូឡាឡាំពួគឺជារដ្ឋធានីនៃសហព័ន្ធម៉ាឡាយ៉ា និងអ្នកស្នងតំណែងរបស់ម៉ាឡេស៊ី ហើយទីក្រុងនេះនៅតែជាកន្លែងអាសនៈនៃផ្នែកប្រតិបត្តិ និងតុលាការនៃរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធម៉ាឡេស៊ី រហូតទាល់តែអ្នកទាំងនេះត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទៅបុត្រាជ័យ នៅដើមឆ្នាំ១៩៩៩។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ផ្នែកខ្លះនៃស្ថាប័ននយោបាយនៅតែស្ថិតក្នុងទីក្រុងគូឡាឡាំពួ។  ទីក្រុងនេះគឺជាទឹកដីសហព័ន្ធមួយក្នុងចំណោមដែនដីសហព័ន្ធទាំងបីរបស់ម៉ាឡេស៊ី ដែលព័ទ្ធជុំវិញ ក្នុងរដ្ឋសេឡានហ្គ័រ នៅឆ្នេរភាគខាងលិចនៃឧបទ្វីបម៉ាឡេស៊ី។ គូឡាឡាំពួគឺជាទីក្រុងឈានមុខគេមួយក្នុងពិភពលោកសម្រាប់ទេសចរណ៍ និងការដើរទិញឥវ៉ាន់ ដែលជាទីក្រុងដែលមានអ្នកទស្សនាច្រើនបំផុតទី៦ នៅលើពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ 

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ កូឡាឡាំពួរ 
## ភូមិសាស្ត្រ 
## វប្បធម៌ 
## ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ
 ផ្លូវក្នុងទីក្រុងគូឡាឡាំពួ]]

កូឡាឡាំពួរបានបង្កើតនូវការរៀបចំភ្លោះ￼￼ជាផ្លូវការ និងភាពជាដៃគូការទូតជាមួយទីក្រុងជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក។

## See also
*Greater Kuala Lumpur
*Klang Valley
*បុត្រាជ័យ
*Multimedia Super Corridor
*Selangor
*1998 Commonwealth Games
*May 13th Incident
*2005 Malaysian haze
*2019 Asian Games
*Kuala Lumpur FA
*Kuala Lumpur 48 Hour Film Project 

## References
## External links
*Kuala Lumpur City Hall 
*ITIS Kuala Lumpur 
*Kuala Lumpur Deals 
*Kuala Lumpur 
*KLIA
*WE!Come KL Travelguide
*Panoramio
*
* Video about Kuala Lumpur
ម៉ានីល

**ម៉ានីល** ( ; , ) គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំទី២នៃប្រទេសហ្វីលីពីន។ It is one of the sixteen cities (along with the municipality of Pateros) that make up the National Capital Region called Metro Manila which has a population of 12 million.

The City of Manila is located on the eastern shore of Manila Bay and is bordered by the cities of Navotas and Caloocan to the north; Quezon City to the northeast; San Juan to the northeast; Mandaluyong to the east; Makati to the southeast, and Pasay to the south.

Manila has a total population of 1,652,171 according to the 2010 census and is the second most populous city in the Philippines, behind Quezon City. The populace inhabit an area of only 38.55 square kilometers, making Manila the most densely populated city in the world.

The city is divided into six legislative districts and consists of sixteen areas: Binondo, Ermita, Intramuros, Malate, Paco, Pandacan, Port Area, Quiapo, Sampaloc, San Andres, San Miguel, San Nicolas, Santa Ana, Santa Cruz, Santa Mesa and Tondo. Bustling commerce and some of the most historically and culturally significant iconic landmarks in the country, as well as the seat of the executive and judicial branches of the government are found in the city. Manila is also home to many scientific and educational institutions, numerous sport facilities, and other culturally and historically significant venues.

Listed as a global city, Manila has its strengths in the arts, commerce, education, entertainment, finance, healthcare, media, professional services, research and development, tourism and transport making it the historical, cultural, political, economic and educational center of the Philippines.

The earliest written account of the city is the 10th-century Laguna Copperplate Inscription which describes a context of an Indianised kingdom maintaining diplomatic relations with the Kingdom of Medang. The city was invaded by Brunei's Sultan Bolkiah and was already Islamized by the 15th century when the Spanish Conquistadors first arrived. Manila eventually became the center of Spanish activity in the Far East and one end of the Manila-Acapulco Galleon trade route linking Latin America and Asia. The city would eventually be given the moniker of the "Pearl of the Orient", as a result of its central location in the vital Pacific sea trade routes. Several Chinese insurrections, local revolts, a British Occupation and a Sepoy mutiny also occurred shortly thereafter. Manila also saw the rise of the Philippine Revolution which was followed by the arrival of the Americans who made contributions to the city's urban planning and development only to have most of those improvements lost in the devastation of World War II. Since then the city has been rebuilt.
ម៉ោងផែនដី

**ម៉ោងផែនដី** () គឺជាព្រឹត្តិការណ៍សកលមួយដែលរៀបចំឡើងដោយ អង្គការ World Wide Fund for Nature (WWF) នៅចុងខែមិនារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្នុងគោលបំណងលើកទឹកចិត្តដល់ពលរដ្ឋឲ្យធ្វើការបិទភ្លើងអគ្គិសនីរយៈពេល១ម៉ោង ដើម្បីធ្វើការផ្សពផ្សាយឲ្យបានទូលំទូលាយអំពីបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។
## ឯកសារយោង
## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
*Earth Hour
*Earth Hour LIVE 
*The Official Youtube Channel for Earth Hour
អគ្គិសនីកម្ពុជា

រូបភាពតូច

**អគ្គិសនីកម្ពុជា** គឺជាក្រុមហ៊ុនសាធារណៈដែលផ្គត់ផ្គង់សេវាកម្មថាមពលអគ្គិសនីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

## ប្រវត្តិ
## មើលផងដែរ
* អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា
* ក្រសួងឧស្សាហកម្ម រ៉ែ និងថាមពល (កម្ពុជា)

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
* គេហទំព័រផ្លូវការ
ជំរំភាពយន្តកម្ពុជា

រូបភាពតូច|ខិតប័ណ្ណផ្សព្វផ្សាយអំពីព្រឹត្តិការណ័ឆ្នាំ២០១៣

**ជំរុំភាពយន្តកម្ពុជា** គឺជាព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលរៀបចំឡើងដោយក្រុមកុនខ្មែរកូនខ្មែរ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីលើកស្ទួយដល់វិស័យភាពយន្តនៅកម្ពុជា។

## មើលផងដែរ
* កុនខ្មែរកូនខ្មែរ

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
* គេហទំព័រផ្លូវការ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
ធម្មទេសនា

## ធម្មទេសនា 
right|220px
ជាទូទៅមនុស្សលើពិភពលោកតែងមានជំនឿផ្សេងៗគ្នា ។ ក្នុងការជឿនោះមនុស្សម្នាក់តែងមានទស្សនះរៀងៗខ្លូន ឬតាមឪម៉ែរបស់ពួកគេ ប៉ុន្តែក្នុងសាសនាណាក៏ដូចសាសនាណាដែរ
តែងតែពន្យល់អប់រំអោយចេះគោរព ស្រលាញ់ មេត្តា អធ្យាស្រ័យ រវាងគ្នានឹងគ្នា ។
មូលនិធិកុមារដុនបូស្កូ

មូលនិធិ​កុមារ​ដុន​បូស្កូ​ គឺជា​សកម្មភាព ​ដ៏សំខាន់មួយ នៃ​ក្រុម​គ្រួសារ ​ដុន​បូស្កូ​នៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា​ ដែល​ចាប់​ផ្ដើម​​ ដំណើរ​ការ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៩២​ ក្នុង​គោល​បំណងជួយ​ដល់​ កុមារ​ក្រីក្រ និង​ កុមារកំព្រា នៅកម្ពុជា។ ​មូនិធិ​កុមារ​ ដុនបូស្កូ បាន​ជួយ​ដល់​ កុមារ​ទាំង​នោះ​ បាន​ចូល​រៀនដូច​កុមារ​ដ៏ទៃ​ ដោយ​ពឺង​ផ្អែក​លើ​ជំនួយ ពី​សមាគម​ន៍​ ដុនបូស្កូ និង​ ពី សប្បុរស​ជននា​នា។ គម្រោង​នេះ មាន​ទី​ស្នាក់​ការ​ធំ នៅ​រាជធានីភ្នំពេញ​ និង​ការិយាល័យ​នៅ​ ខេត្ត ប៉យប៉ែត​ ខេត្តបាត់ដំបង និង​ ខេត្តព្រះស៊ីហនុ។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ មូនិធិកុមារ​ដុនបូស្កូ ជាង​ ៥០០០០​នាក់​​ នៅទូទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ 

## ប្រវត្តិមូលនិធិកុមារ​ដុន​បូស្កូ
មូលនិធិ​ដុន​បូស្កូកម្ពុជា ត្រូវ​បាន​ បង្កើត​ឡើង​ ដោយ​លោក​ឪពុក​ ចន​​ វីសឺ នៅក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៩២​​ (លោកពុក​ ចន​​ វីសឺ ក៏ជា​អ្នក​ដែល​បាន​ បង្កើត​ឡើង​នូវ មូនិធិកុមារ​ដុន​បូស្កូ​ថៃ​ផង​ដែរ) ។ មូនិធិកុមារ​ដុន​បូស្កូ ត្រូវ​បាន​ បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ គោល​បំណង​ ដើម្បី​ជួយ​ដល់​កុមារ​កម្ពុជា​ បន្ទាប់​ពី​ប្រទេស​ បាន​ជួប​វិបត្តិ សង្គ្រាម​ និង​ នយោបាយ​ អស់​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ។
នៅកំឡុង​ឆ្នាំ​ ១៩៩៩ កុមារ​កម្ពុជា​ ៧០ ភាគរយ មិន​មាន​លិទ្ធិភាព និង​ ឪកាស ក្នុង​ការចូល​សិក្សានៅតាម​សាលា​រៀន​បាន។ សាលា​រៀន​នៅ កម្ពុជា​ជា​ច្រើន​ ត្រូវ​បាន​បំផ្លេច​បំផ្លាញ​ ដោយ​សារ​សង្គ្រាម។ មូនិធិ​ដុន​បូស្កូ បាន​ប្ដេជ្ញា​ កសាង​សាលារៀន នៅ​កម្ពុជា​ ឪ្យបានច្រើន​ឡើង​វិញ ដោយ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ជំនួយ​ពី​ប្រទេស​នៅ អឹរ៉ុប។ នៅក្នុង​ពេល​នោះ​ កុមារ​កម្ពុជា​ជា​ច្រើន​ រស់​នៅក្នុង​សភាព ជា​កុមារ​កំព្រា គ្រួសារ​ក្រីក្រ​ និង​ គ្រួសារ​ដែល​មាន​សមា​ជិក​ផ្ទុក​មេរោគ​ អេដស៍ រួម​ទាំង រំលោភបំពាន និង ​ការ​ជួញ​ដូរ​កុមារ​ ​។​ គម្រោង​នេះ​ មាន​គោលបំណង​ ជួយ​ឲ្យកុមារ​បាន​ចូល​រៀន និង​ ផ្គត់​ផ្គង់​ជា​អាហារ​ដល់​ពួក​គេ។ គម្រោង​មាន​សារៈសំខាន់​ ជា​ខ្លាំង​ដល់​កុមារ​ជា​ពិសេស​ កុមារនៅ​រោងចក្រ​ ផលិត​អិដ្ឋ នៅ​ខេត្តបាត់​ដំបង កុមារ​ដែល​​ បាន​ជួយ​សង្គ្រោះ​ពី​ការ​ជួញដូរ​ នៅ ប៉យប៉ែត និង​ កុមារ​នៅខេត្ត​ព្រះសីហនុ។

## គោល​បំណង
​
មូលនិធិ​កុមារ​ដុន​បូស្កូ មាន​គោល​បំណង​ ជួយ​ដល់​កុមារក្រីក្រ និង​ កុមារ​ដែល​ប្រឈម​មុខ​ និងការ​រំលោភបំពាន​​ ការជួញដូរកុមារ ការ​ប្រើ​កំលាំង​ពលកម្មកុមារ កុមារ​តាម​ជញ្ជើមផ្លូវ និង​កុមារ​កំព្រា​ ដើម្បី​ទទួល​បាន​ការសិក្សា ដូច​កុមារ​ដទៃ។ គម្រោង​នេះ ក៏បាន​ជួយ​ ជា​អាហារ និង​ តម្រូវ​ការ​ក្នុង​ការ​រស់​នៅជាប្រចាំថ្ងៃរបស់​ពួក​គេផងដែរ។
សប្ដាហ៍ពិសិដ្ឋ

**សប្ដាហ៏ពិសិដ្ឋ** គឺជាបុណ្យខួបរបស់គ្រិស្តសាសនា ជាពិសេស ព្រះសហគមន៍កាតូលិក និងព្រះសគមន៏កាតូលិកខាងកើត ដែលគោរពសប្ដាហ៏ចុងក្រោយរបស់ ព្រះយេស៊ូ ក្នុងសប្ដាហ៏នេះ គ្រីស្តបរិស័ទ្ឋកាតូលិក នាំគ្នានឹករលឹកពេលព្រះយេស៊ូបូជាព្រះជន្ម និងទទួលព្រះជន្មថ្មីពេញលេញ។

សប្ដាហ៏ពិសិដ្ឋហៅ «Μεγάλη Ἑβδομάς»​ (មេគ៉ាលេ ហេបដូម៉ាស្ស) នៅភាសាក្រិច និង «Hebdomas Sancta» (ហេបដូម៉ាស្ស សាន្កតា) ឬ «Hebdomas Maior» (ហេបដូម៉ាស្ស ម៉ាយូរ្រ) នៅភាសាឡាតាំង ដែលបកប្រែថា «សប្ដាហ៏ធំ» មានន័យថានេះជាសប្ដាហ៏សំខាន់ជាងគេក្នុងឆ្នាំ សំរាប់ គ្រីស្តបរិស័ទ្ឋកាតូលិកទាំងអស់។

សប្ដាហ៏ពិសិដ្ឋជាសប្ដាហ៏ចុងក្រោយរបស់ រដូវអប់រំពិសេស ឬរដូវសែសិបថ្ងៃ។

ក្នុងសប្ដាហ៏នេះមាន៤ដំណាក់កាលគឺ៖

# ថ្ងៃអាទិត្យលើកតម្កើងទុក្ខលំបាករបស់ព្រះយេស៊ូ
# ថ្ងៃប្រហស្បតិ្តពិសិដ្ឋ
# ថ្ងៃសុក្រពិសិដ្ឋ
# រាត្រិថ្ងៃសៅរ៏

សប្តាហ៏ពិសិដ្ឋមានជារៀងរាល់ឆ្នាំតាមប្រតិទិនលោកខែធ្លាក់រវាងខែកុម្ភះ និងខែមីនា ជាធម្មតារវាងចូលឆ្នាំចិន និងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។

នៅពេលសប្ដាហ៏ពិសិដ្ឋ គ្រីស្តបរិស័ទ្ឋកាតូលិកទាំងអស់ ត្រូវអង្វរសុំនៅព្រះវិហាកាតូលិកដែលជិត ផ្ទះរបស់ខ្លួន និងត្រូវរកលោកបូជាចារ្យ (លោកសង្ឃកាតូលិកមួយអង្គ) សំរាប់ជួយសុំខមាលទោសព្រះជាម្ចាស់នូវបាបទាំងអស់ ដែលគេបានធ្វើក្នុងមួយឆ្នាំកន្លងមកនេះ។

នៅពេលនោះគ្រីស្តបរិស័ទ្ឋកាតូលិក មិនត្រូវបានពិសារសាច់​ ផឹកស្រា ទៅក្នុងការជប់លៀងណា និងគេត្រូវបង្ហាញសេចក្ដីមេត្តាករុណាសំរាប់មនុស្សទាំងអស់។

នៅរាត្រិថ្ងៃសៅរ៏ពេលយប់ ពួកគេធ្វើការជប់លៀងមួយធំ បង្ហាញសេចក្ដីត្រេកអរស្សប្បាយណាស់ នៅពេលពួកគេធ្វើពិធីព្រះយេស៊ូមានរស់លើងវិញ កាលនោះពួកគេ ផ្លាស់ប្ដូរស្លៀកពាក់មរណទុក្ខ និងស្លៀកពាក់សប្បាយវិញ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដូវព្រះសហគមន៍កាតូលិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា
អង្គការសង្គមអភិរក្សសត្វព្រៃ

**អង្គការសង្គមអភិរក្សសត្វព្រៃ** ( អក្សរកាត់ **WCS**) គឺជាអង្គការមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅសួនសត្វ Bronx Zoo ដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៩៥ ក្នុងនាមជា **New York Zoological Society** (NYZS) ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ មានក្រុមការងារជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងបុគ្គលិក ជាង ២០០នាក់ ដែលកំពុងគ្រប់គ្រងគម្រោងអភិរក្សសត្វព្រៃនានាជាង ៥០០គម្រោងក្នុងប្រទេសប្រមាណ ៦០ ដែលគ្រប់ដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណ  ជុំវិញពិភពលោក។ It also runs five facilities in New York City: the Bronx Zoo, Central Park Zoo, New York Aquarium, Prospect Park Zoo and Queens Zoo which together welcome over 4 million visitors per year. All of its New York City, USA facilities are accredited by the Association of Zoos and Aquariums (AZA).

## មើលផងឌេរ
* Wildlife Conservation International
* 21st Century Tiger
* Climate, Community & Biodiversity Alliance
* Last of the Wild

## កំណត់ចំណាំ
## ឯកសារយោង
*
*

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
*
*Champion Of Wildlife; Zoological Society at 100 *The New York Times*
*21st Century Tiger
អសង្ខេយ្យកប្ប

## **អសង្ខេយ្យ** 
សូមមើលផងដែរ  **អសង្ខេយ្យ**

### និយមន័យ 
អសង្ខេយ្យ   អៈសង់-ខៃ   បា.  ( គុ. )  ដែល​ច្រើន​រាប់​ពុំ​អស់, ដែល​រាប់​ពុំ​បាន​ប្រមាណ​ពុំ​អស់ : ច្រើន​ជា​អសង្ខេយ្យ (ប្រើ​ក្លាយ​ជា អសង្ខៃយ ក៏​មាន) ។ ន. ឈ្មោះ​សំខ្យា​ចំនួន​មួយ​រយ​សែន​មហា​កថាន (មាន ១៤០ សូន្យ) ។  អសង្ខេយ្យ​អប្បមេយ្យ ច្រើន​រាប់​ពុំ​បាន​ស្មាន​ឬ​បៀប​ប្រដូច​ពុំ​កើត... : មាន​ផលានិសង្ស​ជា​អសង្ខេយ្យ​អប្បមេយ្យ ។ (វចនានុក្រមសម្តេច ជួន ណាត)

## **កប្ប** 
កប្បទាំង ៤ យ៉ាងមាន

១. **អាយុកប្ប** ជាអាយុខ័យរបស់មនុស្ស 

២. **អន្តរកប្ប** ស្មើនឹងរយៈពេលដែលមនុស្សមានអាយុ ១អសង្ខេយ្យឆ្នាំ ក្នុង១០០ឆ្នាំ ខ័យចុះ(ថយចុះ) ១ឆ្នាំៗ រហូតដល់នៅសល់១០ឆ្នាំស្លាប់ រួចហើយក្នុង ១០០ឆ្នាំ ខ័យឡើង(កើនឡើង) ១ឆ្នាំៗ រហូតដល់ មនុស្សមានអាយុ ១អសង្ខេយ្យវិញ 

៣. **អសង្ខេយ្យកប្ប** ស្មើនឹង ៦៤ អន្តរកប្ប

៤. **មហាកប្ប** ស្មើនឹង ៤ អសង្ខេយ្យកប្ប ឬស្មើនឹង ២៥៦អន្តរកប្ប ។

## **អសង្ខេយ្យកប្ប** 
១អសង្ខេយ្យកប្ប=៦៤ អន្តរកប្ប

អសង្ខេយ្យកប្ប មាន ៤ យ៉ាង
 
១. **សំវដ្តអសង្ខេយ្យកប្ប** ជារយៈពេលដែលសកលលោកកំពុងតែវិនាស ស្មើនឹង ១៦អន្តរកប្ប

២. **សំវដ្តដ្ឋាយីអសង្ខេយ្យកប្ប** ជារយៈពេលដែលគ្មានអ្វីៗទាំងអស់បន្ទាប់ពីសកលលោកវិនាស ស្មើនឹង ១៦អន្តរកប្ប

៣. **វិវដ្តអសង្ខេយ្យកប្ប** ជារយៈពេលដែលសកលលោកកំពុងចាប់ផ្តើម កកើត ស្មើនឹង ១៦អន្តរកប្ប

៤. **វិវដ្តដ្ឋាយីអសង្ខេយ្យកប្ប** ជារយៈពេលដែលសកលលោក កំពុងថិតនៅបន្ទាប់ពីកើតឡើង ពេញបរិបូរណ៍ហើយ ស្មើនឹង ១៦អន្តរកប្ប ។

### ការប្រៀបធៀប 
ក្នុងគំនរគ្រាប់ស្ពៃដែលមានបណ្តោយនិងទទឹង ១យោជន៍ៗ កាលកន្លងទៅ១០០ឆ្នាំ ទើបនាំគ្រាប់ស្ពៃនោះចេញ ១គ្រាប់ គ្រប់ៗ ១០០ឆ្នាំយ៉ាងនេះ សូម្បីគ្រាប់ស្ពៃនោះអស់ទៅ ក៏មិនទាន់អស់អាយុនៃអសង្ខេយ្យកប្ប ។
សាលាសំណាក់

សាលា​សំណាក់ គឺ​ជា​ផ្ទះ​សំណាក់​តូច​មួយ​ប្រភេទ​​ដែល​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវ​នានា​​ដើម្បី​​ផ្តល់​​ជូន​អ្នក​ដំណើរ​​នូវ​ទី​ជម្រក​ស្នាក់​អាស្រ័យ​បណ្តោះ​អាសន្ន។

## សាលា​សំណាក់ ឬ​ «អគ្និគ្រិហ» 
thumb|right|«អគ្និគ្រិហ» ប្រាសាទព្រះខ័ន|400px
សាលា​សំណាក់ បែបនេះ គឺមានប្រវត្តិយ៉ាងហោចណាស់តាំងពីមុនសម័យអង្គរមកម្លេះ។ ឈ្មោះបុរាណរបស់វាគឺ «អគ្និគ្រិហ» មានន័យថាផ្ទះអគ្គី ដែលទំនងសំដៅលើការគោរពបូជាអាទិទេពនៅក្នុងសាលានេះ។

លុះមកដល់រាជ្សព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ ទំនៀមនេះហាក់ដូចជាំគេកាន់តែលើកដម្លៃឲ្យខ្លាំងជាងមុនទៅទៀត។ សិលាចារឹកប្រាសាទព្រះខ័នឲ្យយើងដឹងថា ព្រះរាជាអង្គនេះ សាងសាលាសំណាក់ចំនួន ១២១ នៅតាមដងផ្លូវធំ។ សិលាចារឹកនោះជាភាសាសំស្កឹត ឯពាក្យដែលសំដៅលើសាលាសំណាក់ បើសរសេរឲ្យងាយគឺ អគ្និគ្រិហ មានន័យថា ផ្ទះមានភ្លើង។ អាគារដែលរាងទ្រងវែងមុខ សាងអំពីថ្មភក់​ឫ ថ្មបាយក្រៀម ហើដែលជំនាន់នោះមានតម្កល់បដិមា ជាពិសេសព្រះលោកេសុរ សម្រាប់អ្នកដំណើរធ្វើកិច្ចបូជា ឫ បន់ស្រន់់ជាដើម។ ក្នុងហោបន់ស្រន់នោះប្រហែលជាមានដម្កល់ព្រះភ្លើងថែមទៀតផង បានជាគេហៅថា អគ្និគ្រិហ។

## សាលា​សំណាក់ ឬ​ សាលា​ឆទាន 
thumb|right|សាលាសំណាក់បែបខ្មែរ|400px
បច្វុប្បន្ននេះ សាលា​ឆទាន តាម​ធម្មតា​ អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​អាច​ប្រើប្រាស់​តាម​សេចក្តី​ត្រូវការ​នូវ​វត្ថុ​ ៦ យ៉ាង​ដែល​ប្រជាជន​ក្នុង​ភូមិ​ក្បែរ​នោះ​យក​មក​ដាក់​ទុក​នៅ​ក្នុង​សាលា​សំណាក់​ឬ​សាលា​ឆទាន​នោះ ។ វត្ថុ​ទាំង​ ៦​ យ៉ាង​មាន​ដូច​ជា អាគារ​សាលា​សំណាក់, ពាង​ទឹក​ និង ត្រឡោក​ឬ​ផ្តិល, បង្គន់​អនាម័យ, កន្ទេល និង ខ្នើយ, ថ្នាំ​ពេទ្យ​បុរាណ ។ អ្នក​ភូមិ​ដាក់​វេន​គ្នា​រែកទឹក​ចាក់​បំពេញ​ពាង​ឲ្យ​ពេញរាល់ថ្ងៃ ។ កាយវិការ​ដ៏​ប្រពៃ​នេះ​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​ទឹក​ចិត្ត​សប្បុរសធម៌​ចំពោះ​អ្នក​ដទៃ​ផង និង កាយវិការ​​ទទួលខុសត្រូវ​ខ្ពស់​ចំពោះ​កិច្ចការ​តូចតាច​មួយ​នេះ ។ អ្នក​ភូមិ​ធ្លាប់​មានជំនឿ​តៗ​គ្នា​ថា ប្រសិន​បើ​ទុក​ឲ្យ​ទឹក​ពាង​ស្រក​ចុះ​ក្រោមកន្លះពាង​ នោះ​អ្នកភូមិ​នឹងទទួលបណ្តាសា​រកស៊ី​ឬ​ធ្វើការងារ​ផ្សេងៗ​​មិន​ចម្រុងចម្រើន។ ទំនៀមទម្លាប់នេះ​បន្តមកដល់សព្វថ្ងៃ​នៅតំបន់ខ្លះៗនៃប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេស​នៅ​តំបន់​ជនបទ​ឆ្ងាយ​ពី​ក្រុង និង ទីផ្សារ។ បច្ចុប្បន្ន​យើង​ប្រទះ​ឃើញ​​សាលា​សំណាក់​ឬ​សាលា​ឆទាន​នេះ​នៅ​ពីមុខ​វត្តអារាម​មួយ​ចំនួន ប៉ុន្តែ​យើង​មិន​ឃើញ​មាន​ពាង​ទឹក​ឬ​វត្ថុ​អ្វី​ផ្សេង​ក្រៅ​ពី​អាគារ​សាលា​សំណាក់​ល្ហល្ហេវ​ប៉ុណ្ណោះ ។ ​ 

## សាលាសំណាក់នៅតាមបណ្ដាប្រទេស 
### ប្រទេសកម្ពុជា 
#### ខេត្តត្បូងឃ្មុំ 
ប្រាសាទព្រះធាតុ (ពពេល)

ប្រាសាទព្រះធាតុពណ្ណរាយ

#### ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ 
រូបភាពតូច|ធម្មសាលាប្រាសាទបន្ទាយឆ្មា

ធម្មសាលា (ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ)

#### ខេត្តព្រះវិហារ 
ប្រាសាទគុក (ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ) 

ប្រាសាទសុភាពខាងជើង

#### ខេត្តសៀមរាប 
ធម្មសាលា (ប្រាសាទព្រះខ័ន)

ធម្មសាលា (ប្រាសាទតាព្រហ្ម)

ប្រាសាទសំពៅ

ប្រាសាទស្មាន់តេង

ប្រាសាទគោកអាជ្រឹង ឬ ប្រាសាទអូរជ្រឹង

ប្រាសាទគោកមន

ប្រាសាទជាន់លេច

ប្រាសាទកន្សែង ឬ ប្រាសាទគុកទ័ព

ប្រាសាទទ័ពជ័យតូច

ប្រាសាទតាអិន

#### ខេត្តឧត្តរមានជ័យ 
ប្រាសាទព្រហ្មកិល

ប្រាសាទអំពិល (ឈូកចាស់)

ប្រាសាទគោកព្នៅ ឬ ប្រាសាទគោកខ្ពស់

ប្រាសាទតាមាន់

### ប្រទេសថៃ 
#### ខេត្តនគររាជសីមា 
គូសិលា

ប្រាសាទហិនហួយកែន

#### ខេត្តបុរីរម្យ 
ប្រាសាទណងតាផ្លេង

ប្រាសាទណងផ្លង ឬ គោកប្រាសាទ

ប្រាសាទនងគង ឬ ប្រាសាទគោកប្រាសាទ

ប្រាសាទបានបុ

ប្រាសាទថ្ម

### ប្រទេសឡាវ 
#### ក្រុងវៀងចន្ទន៍ 
វត្តស៊ីមឿង

#### ខេត្តសុវណ្ណខេត 
ប្រាសាទហឿនហ៊ីន

## ឯកសារយោង
សាលាសំណាក់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តសៀមរាប
សមុទ្រ

រូបភាពតូច|ស្តាំ|កោះទន្សាយនៅខេត្តកែប​គឺជា​កោះ​មួយ​នៅ​ឈូងសមុទ្រខ្មែរ​ជាប់ព្រំព្រទល់នឹងសមុទ្រថៃ
**សមុទ្រ**គឺជា​វាល​លំហ​ដ៏​ធំ​ធេង​នៃ​ទឹក​ដែល​មាន​រស​ជាតិ​ប្រៃ នៅ​ពេល​សមុទ្រ​មាន​ផ្ទៃ​ធំ​គេ​ហៅថា​មហាសមុទ្រ ដូចជា មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីភិច។

ប្រទេសកម្ពុជា​​ក៏​​មាន​សមុទ្រ​ដែរ ដែល​ជា ​ឈូងសមុទ្រថៃ​ហើយ​​នឹង​​​មាន​ប្រវែង​៤៤៣​គីឡូម៉ែត​ជាប់​សមុទ្រ​នោះ។

## សូមមើលដែរ 
*​ ទឹកសមុទ្រ
ទឹកសមុទ្រមានជាតិប្រៃបណ្តាលមកពីសារធាតុអំបិលខនិចរលាយនៅក្នុងទឹកសមុទ្រដែលវាបានមកពីប្រភពពីរគឺ ៈ

- ប្រភពពីសមុទ្រ និង មហាសមុទ្រ ៈ បានមកពីពពួកសប្បិសត្វ សត្វសមុទ្រ រុក្ខជាតិក្នុងសមុទ្រ បន្ទុះភ្នំភ្លេីងបាតសមុទ្រ ជាដេីមដែលធ្វេីអោយវាមានសារធាតុអំបិលខនិចកេីតឡេីង ។

- ប្រភពចេញពីទ្វីប ៈ មានដូចជាការរបិចនៃទ្វីប ដោយដំណេីការរូប និងគីមី និងដោយសារការបង្ហូកាកសំណល់នានាចេញពីលេីផ្ទៃទ្វីបចូលទៅក្នុងទឹកសមុទ្រ ។

កត្តាទាំងពីខាងលេីនេះហេីយដែលបណ្តាលអោយទឹកសមុទ្រមានជាតិប្រៃ ៕

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមុទ្រ
សន្តសិលា

រូបភាពតូច|**សន្តសិលា**

សន្ត សិលា ដែលត្រូវបានត្រូវបានមនុស្សទូទៅស្គាល់ថាជាលោកស៊ីមុនភេធឺដែលគាត់គឺជាអ្នកដឹកនាំនៃគ្រិស្ដសាសនាកាតូលិកហើយក៍ជាមនុស្សម្នាក់ដែលជា សាវ័កនៃព្រះយ៉េស៊ូ ដោយ យាងទៅតាមគម្ពីរតេស្ដាម៉ង លោក ភេធឺជាមនុស្សដែលល្បីនៅក្នុងគម្ពីរតេស្ដាម៉ង់និងជាសាវ័ក ដែលគោរពសាលនាគ្រិស្ដយ៉ាងបរិសុទ្ធ។កូនប្រុសរបស់ចន ដែលមកពីភូមិ​បាសេដា​​(Bathsaida)​​​ខេត្តហ្កាលីលិ(Galilee)បងប្រុសរបស់គាត់អាត្រ(Andrew)គឺជាអ្នកគោរពសាសនាគ្រិស្ដយ៉ាងបរិសុទ្ធម្នាក់ដែរ។លោកភេធឺគឺគោរព​និងបម្រើគ្រិស្ដសាសនាយ៉ាងមុតមាំហើយគិតថាព្រះវិហាររបស់សាសនាកាតូលិចដំបូងរបស់សម្ដេចប៉ាបគាត់ក៏បានជឿទុកចិត្តជាមូយនិងការបង្កើតព្រះវិហារនៅអទិន
(Antioch)ហើយបានប្រធានអ្នកដឹកនាំរយះពេលប្រាំពីរឆ្នាំមកហើយនៅក្នុងសង្គមរបស់សាសនាគ្រិស្តហើយមនុស្សគ្រប់គ្នាបានធ្វើតាមព្រះបន្ទូលរបស់គាត់ព្រះគម្ពីររបស់គាត់បានទៅដល់ភនធូន(Pontus)ហ្កាឡាតីន(Galatia)កាភិនដាសិ(Cappadacia)អាស៊ី(Asia)ម៉ានឺ(Minor)ប៊ិកនី(Bithynia)ដែលពូកគេទទួលតាមរយះអ្នកគោរពនិងជឿជាក់គឺលោកជាវ(Jews) ហិនប្រូ(Hebrew) ហើយនិង ជនបរទេលដែលគោរពសាសនាគ្រិស្តបន្ទាប់មកគាត់បានទៅទីក្រុងរូមនៅឆ្នាំបន្ទាប់នៃក្លាដាយ(Claudius)គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ច្រើនជាង សន្តមាច(Magus)​ហើយអ្នកគោរពច្រើនអស់រយះពេលជាយូរមកហើយ។ដោយយាងទៅតាម​អ្នកកានសាសនា​គ្រិស្តបានសរសេរសៀវភៅ​សំបុត្រជាទូទៅ​ពីរហើយ​និងសញ្ញានៃ​សេចក្ដីពិត​ដែលគាត់មានហេតុត្រឹមត្រូវ(ដូចជាសញ្ញជាសាវ័ករបស់គាត់ហើយនិងអ្នកបកប្រែទៀតផង)។និងសៀវភៅជាច្រើនទៀត ដែលជាការប្រតិបត្តិរបស់គាត់ ភីតធឺ គឺជាសិក្ខាបនៃព្រះយេស៊ូ ការប្រៀនប្រដៅ ហើយ សុភនិច្ឆ័យ គឺត្រូវបានច្រានចាលនៅព្រះវិហារសាសនាកាតូលិច ដែលមិនពិត។ដោយយាងទៅតាមគម្ពីរតេស្ដាម៉ង សន្ត ភេត ធឺគឺជាសាវ័កទីដប់ពីរដែលបានជ្រើសរើសដោយព្រះយេស៊ូរបស់សាវ័កដំបូង។អ្នកស្ទូចត្រីជាដើម  គាត់បានដឹកនំាច្បាប់វិន័យជាមួយព្រះយេស៊ូក្នុងអំឡុងពេលនៅមិនទាន់ជាសាវ័កពេញលេញនៅឡើយដែលជាការផ្លាស់ប្ដូរយ៉ាងធំ។តាមគម្ពីរតេស្ដាម៉ង សន្ត សិលា បានទទួលសារភាពចំពោះព្រះយេស៊ូ ដូច មិចសាសដែលជាសាវ័ករបស់ព្រះយ៉េស៊ូ។
## ឈ្មោះ និង ជីវប្រវត្តិ
សន្ត សិលាឈ្មោះដើមរបស់គាត់គឺស៊ីម៉ន ស៊ីម៉នគឺជាភាសាអង់គ្លេស។ឈ្មោះបន្តាប់របស់គាត់គឺសិលា ឈ្មោះជាភាសាឡាតាំងគឺភេធ ត្រូស ជាមួយនិងធ្វើឲមានរបៀបជាប្រុស ដូចនិងការទន់ភ្លន់និងហ្មតចត់ និងក្នុងភាសាក្រិច គឺមានគំនិត ពិចារណាខ្ពស់ភាសាឡាតំាងភេត្រាល(petra) គឺបានកម្ចីមកពីភាសាក្រិច ដែលបានមកពីពាក្យ ស៊ីម៉ន ស៊ីហាម ដែលបន្ទាប់ពីឈ្មោះរបស់គាត់មុនគឺ ហិលិនីស៊ី អារាម៉ា(Hellenised Aramaic)។នៅក្នុងភាសាអង្គគ្លេសនិងភាសាអាឡឺម៉ង ពាក្យភេតធឺ(Peter)ភាសាបារំាង ភីរៀ(Pietro)ភាសាអ៊ីតាលី ភីត្រូ(Pietro) ហើយភាសាអេស្ពាញនិងព័រទុយហ្គ័លភេដ្រូ(Pedro)។ស៊ីយ៉ាឬអារ៉ាម៉ាជាសំគាល់អោយពាក្យសិលាគឺស៊ីមហាដែលក្លាយមកពីពាក្យក្រិចនដែលមានន័យសិលាដែរ ក៏ដូចជាសន្តសិលា ខាផា(Cepha)និងឃិពហា(Kepha) ដែលមកពីភាសាក្រិច ក៏មានន័យថាសិលាលដែរ។យ៉ាងនេះក៏ដោយលោករ៉ូដូ ពិចដែលជាទេវវិទូរបស់សាលនាកាតូលិក បានបដិសេធចំពោះន័យនៃពាក្យខាផា(Cepha)ថាជា ថ្ម បាល់ គុម្គឈើ អំបោះ និងពាក្យសិលាវាគ្រាន់តែជាន័យលាក់កំបាំងមួយ ភេត្រា(Petra) មានន័យតាមភាសាក្រិចថា សូរនៃសិលា ការរញ្ជួយនៃសិលា ច្រាំងថ្មចោទ ជាល្អាង ហើយ ពាក្យភិនត្រូល(Petros)មានន័យថាជា កំទេចថ្ម ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម្ដេចប៉ាប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
ឥន្ឋនូ

**ឥន្ធនូ**​គឺការ​មើលឃើញ​និង​ជា​ផ្នែក​នៃ​បាតុភូត​ឧតុនិយម​ដែល​វា​កើត​ឡើង​ដោយ​ចំណាំង​ផ្លាត​នៃ​ពន្លឺ​ទៅ​ក្នុង​ទឹក​ដែល​ស្រក់​ចុះ​មក​ក្នុង​បរិយាកាស​ផែនដី និង​បង្ហាញ​ឡើង​នូវ​វិសាល​ភា​ពនៃ​ពន្លឺ​ដែល​មាន​ព៌ណ​ចម្រុះ​ច្រើន​នៅ​លើ​មេ​ឃ​

**ឥន្ធនូ​**កើត​ឡើង​ដោយ​ពន្លឺ ព្រះអាទិត្យ ​ដែល​លេច​ឡើង​ក្នុង​ផ្នែក​មួយ​នៃ​មេឃ​ហើយ​បញ្ច្រាស់​ពីព្រះអាទិត្យ​មាន​រាង​ជា​ធ្នូ​
ក្នុង​ឥន្ធនូ​ដែល​បង្ហាញ​រាង​ជា​ធ្នូ ពណ៌​ក្រហម​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្រៅ​បង្អោះ ពណ័​ស្វាយ​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្នុង​បង្អោះ។ ឥន្ធនូ​នេះ​គឺ​បង្ហាញ​ដោយ​ពន្លឺ​ដែល​បាន​ចាំង​ចេញ​ពី​ពណ៌​សរ​នៃ​ដំណង់​ទឹក​ បន្ទាប់​មក​ញែក​ពន្លឺ​ដែល​នៅ​ក្នុង​ដំណក់​ទឹក​ចេញ​ពេល​វា​ចេ​ញ​ពី​ដំណក់​ទឹក​នោះ​វិញ។
សម្រាប់​ឥន្ធនូ​ដែល​មាន​ពីរ​ជាន់ ​ឥន្ធនូ​ទី​ពីរ​នៅ​ពី​ខាង​លើ​ឥន្ធនូ​ទី​មួយ ហើយ​វា​មា​ន​ពណ៌​រា​យ​បញ្ច្រាស​ពី​ឥន្ធនូ​ទី១​ ដែល​ពណ៌​ក្រហម​នៃ​ឥន្ធនូ​ទាំង​ពីរ ស្ថិន​នៅ​ជិត​គ្នា ហើយ​ឥន្ធនូ​ទីពីរ​នេះ​កើត​ឡើង​ពី​ការ​ចាំង​នៃ​ពន្លឺ​ទ្វេ នៅ​ក្នុង​តំណក់​ទឹក​។

ទស្សនៈ

ឥន្ធនូ​គឺ​មិន​មែន​ស្ថិន​នៅ​ចម្ងាយ​និង​នៅ​កន្លែង​តែ​មួយ​នេះ​ទេ តែ​វា​មក​ពី​កន្លែង​មាន​ដំណក់​ទឹក​ដែល​មាន​ទំនាក់​ទំនង ជា​មួយ​កាំ​រស្មី​របស់​ព្រះអាទិត្យ​។ ដូច​ច្នេះ​ឥន្ធនូ​គឺ​មិន​មែន​ជា​របស់​អ្វី​មួយ​ជាក់​លាក់ និង មាន​រូប​រាង​ច្បាស់​លាស់​នោះ​ទេ។ តាម​ពិត​វា​គឺ​មិន​មាន​លទ្ធផល​ជាក់​លាក់​សម្រាប់ អ្នក​មើលដែល​មើល​ឥន្ធនូ នៅ​កន្លែង​មួយ​ចំនួន ជា​ធម្មតា​គេ​មើល​នៅ​កន្លែង​ដែល​បញ្ច្រាស់​ពី​ទិស​នៃ​ព្រះអាទិត្យ​ និង​មើល​ក្នុង​កំរឹត​១២​ដឺក្រេ។ បើ​សិន​ជា​ក្នុង​ពេល​មួយ​ដែល​អ្នក​មើល មើល​ក្នុង​កន្លែង​ផ្សេងៗ​ដូចជា​មើល​ពី​ក្រោម ឬ នៅ​​កន្លែង​ខាង​លើ​បង្អោះ​នៃ​ឥន្ធនូ នឹង​មើល​ឃើញ​ឥន្ធនូ​រាង​ជា​រង្វង់ ហើយ​ខុស​គ្នា​ពី​អ្នក​នៅ​ឆ្ងាយ​ដែល​មើល​ឃើញ​ឥន្ធនូ​រាង​ជា​ធ្នូ​។
ថនិកសត្វ

__NOTOC__
**Mammals** (class **Mammalia** ()) are a clade of warm-blooded amniotes. Among the features that distinguish them from the other amniotes, the reptiles and the birds, are hair, three middle ear bones, mammary glands in females, and a neocortex (a region of the brain). The mammalian brain regulates body temperature and  the circulatory system, including the four-chambered heart. The mammals include the largest animals on the planet, the rorqual whales, as well as some of the most intelligent such as elephants as well as some primates and cetaceans. The basic body type is a four-legged land-borne animal, but some mammals are adapted for life at sea, in the air, in the trees, or on two legs. The largest group of mammals, the placentals, have a placenta which feeds the offspring during pregnancy. Mammals range in size from the 30–40 millimeter (1- to 1.5-inch) bumblebee bat to the 33-meter (108-foot) blue whale.
ប្រវត្តិសាស្ត្រប្រាសាទអង្គរវត្ត

right|thumb|250px|ប្រាសាទអង្គរវត្តប្រទេសកម្ពុជា រុងរឿងនិងសន្តិភាព មហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច និង មហាអំណាចយោធាពិភពលោក

* ប្រាសាទអង្គរវត្ត
* គឺជាប្រាសាទហិណ្ឌូដែលមានលក្ខណះស៊ាំដ៏ធំជាងគេបំផុតនិងជាបូជនីយដ្ឋានសាសនាដ៏ធំ ជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ប្រាសាទត្រូវបានកសាងដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២នៅដើមសតវត្សន៏ទី៨ ដោយយសោធរបុរះដែលជារាជធានីរបស់អាណាចក្រខ្មែរដូចរដ្ឋនៃបា្រសាទរបស់គាត់ហើយនឹងជាយថាហេតុនៃមតចេតិយ។ការបែកទៅជាប្រពៃណីសៃវីស៊ិមរបស់ព្រះមហាក្សត្រពីមុន អង្គរវត្តត្រូវបានគេថ្វាយជំនួសទៅដោយ ព្រះវិស្ណុ។ការរក្សានូវប្រាសាទដ៏ល្អបំផុតនៅកន្លែងនោះ។វាជាកន្លែងតែមួយគត់ដែលមានសាសនាសំខាន់ៗគង់នៅចំកណ្តាលតាំងពីការបង្កើតអ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូដំបូងរបស់ពួកគេក្រោយមកមានសាសនាព្រះពុទ្ធ។ ប្រាសាទគឺនៅកំពូលនៃសម័យសា្ថបត្យកម្មខ្មែរ។វាបានកា្លយជានិម្មិតរូបរបស់ប្រទេសកម្ពុជានឹងបានលេច ឡើងវាជាទង់ជាតិរបស់ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរហើយវាគឺជាប្រទេសដែលចាប់អារម្មណ៏ដំបូងគេចំពោះអ្នក ទស្សនា។ប្រាសាទអង្គរវត្តរៀបចំគំរោងមូលដ្ឋានពីររបស់ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទខ្មែរជាមួយលក្ខណះកូនសោរដូចជាការងើបផុសឡើង។វាគឺជាការបង្ហាញរបស់ដែលសក្ត័សិទ្ធិជាសញ្ញា ផ្ទះរបស់ដេវ៉ាសក្នុងទេវកថាហិណ្ឌូនៅ ខាងក្នុងស្នាមភ្លោះមួយហើយនៅខាងក្រៅជញ្ជាំងមួយ៣.៦គីឡូមែត្រ២.២ម៉ាយបន្ទប់តាំងវត្ថុសិល្បះមាន លក្ខណះកែងជាបីជ្រុងដែលវែងជាងគ្នាហើយបានរះនៅចំពីខាងលើគ្នា។នៅចំពាក់កណ្តាលរបស់ប្រាសាទបញ្ឈ ប៉មជាបួនជ្រុង។ប្រាសាទគឺជាសម័យកាលចុងក្រោយហើយប្រាសាទអង្គរវត្តគឺស្ថិតនៅទិសខាងកើតឆៀង ខាងលិច។អ្នកប្រាជ្ញដែលសំខាន់ៗបែកខ្ញែក។ប្រាសាទអង្គរវត្តគឺត្រួវបានគេកោតសរសើចំពោះភាពដ៏អស្ចារ្យ ហើយនឹងភាពស៊ីគ្នារបស់ស្ថាបត្យកម្មចំម្លាក់លឹមដ៏ធំទូលាយរបស់វានិងព្រះខាងសាសនាហិណ្ឌូជាច្រើនកំពុង តាក់តែងនៅលើជញ្ជាំង។ឈ្មោះសិប្បករដ៏ល្បីល្បាញជាងគេនៅសម័យអង្គរមានន័យថាប្រាសាទទីក្រុងរឺក៏ទីក្រុង របស់ប្រាសាទហើយនៅក្នុងភាសាខ្មែរ អង្គរមានន័យថាទីក្រុងរឺក៏រាជធានីទីក្រុងគឺជាទំរង់ភាសាក្នុងស្រុកណា មួយរបស់ពាក្យនគរដែលមកពីភាសាបាលីសំស្រ្តឹតហើយមកពីពាក្យណាហ្ការាវត្តជាពាក្យភាសាខ្មែរចំពោះប្រាសាទទាំងមូលបានក្លាយមកពីពាក្យបាលីពីមុនពេលប្រាសាទនេះត្រូវគេបានស្គាល់ថាព្រះពិស្នុលោក(វ៉ារា វីស្នុលោកាក្នុងសំស្រ្តឹត)បន្ទាប់ចំណងជើងរឿងមច្ឆាមរណះ។
* ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ប្រាសាទអង្គរវត្តមានប្រវែង៥.៥គីឡូម៉ែត្រ(៣.៤ម៉ាយ)ទិសខាងជើងនៃទីក្រុងដ៏ទំនើបរបស់ខេត្តសៀមរាបហើយ
ចំងាយពីទិសខាងត្បូងមានភាពខ្លីជាងបន្តិចបន្តួចពីទិសខាងកើតរបស់រាជធានីពីមុនហើយដែលនៅប្រាសាទបាពួនផងដែរ។right|thumb|250px|ក្បាច់ចំលាក់លើប្រាសាទអង្គរវត្តវាជាតំបន់របស់ប្រទេសកម្ពុជាដែលជាទីកន្លែងមានក្រុមសារះសំខាន់របស់រចនាសម្ព័ន្ធបុរាណ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទបុរាណ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទអង្គរវត្ត
សូរ្យគ្រាស

**សូរ្យគ្រាស** (ភាសាអង់គ្លេស៖ Solar Eclipse និងជាភាសាបារាំង៖ Éclipse solaire) គឺជាបាតុភូតធម្មជាតិមួយដែលអាចមើលឃើញពីផែនដី នៅពេលដែលដំណើរគោលចរនៃព្រះចន្ទឆ្លងកាត់ចន្លោះផែនដីនិងព្រះអាទិត្យ ហើយបានបាំងពន្លឺព្រះអាទិត្យ។

## ឯកសារយោង
ទោចថ្ពាល់លឿង

The **yellow-cheeked gibbon** (*Nomascus gabriellae*), also called the **yellow-cheeked crested gibbon**, the **golden-cheeked crested gibbon** or the **buffed-cheeked gibbon**, is a species of gibbon native to Vietnam, Laos and Cambodia. 
 
This diurnal and arboreal gibbon lives in primary tropical rainforest, foraging for fruits, using brachiation to move through the trees.
 
The yellow-cheeked gibbon, like all gibbon species, has a unique song which is usually initiated by the male. The female will then join in and sing with the male to reinforce their bond and announce to other gibbons that they are a pair in a specific territory.  The male usually finishes the song after the female has stopped singing.

Little is known about this species in the wild, but it is thought that it has a life span of approximately 46 years.

A recent report by the Wildlife Conservation Society counted 2,500 yellow-cheeked crested gibbons in Cambodia’s Seima Biodiversity Conservation Area, an estimate that represents the largest known population of the species in the world.

## References
កំប្រុកព័ណ៌

'''Finlayson's Squirrel'* (*Callosciurus finlaysonii*, misspelled *C. finlaysoni*) or the **Variable Squirrel** is found in Cambodia, Laos, Myanmar, Thailand, and Vietnam. The subspecies *C. f. floweri*, which is adapted to urban parks and gardens around Bangkok has been introduced in the Serangoon area of Singapore. Its color is extremely variable; over 15 subspecies are recognised, including *C. f. ferrugineus* which has been treated as a separate species. The subspecific name of *C. f. boonsongi* commemorates Thai zoologist and conservationist Dr. Boonsong Lekagul.

* *C. f. finlaysonii*
* *C. f. albivexilli*
* *C. f. folletti*
* *C. f. frandseni*

* *C. f. germaini*
* *C. f. harmandi*
* *C. f. trotteri*
* *C. f. annellatus*

* *C. f. bocourti*
* *C. f. boonsongi*
* *C. f. cinnamomeus*
* *C. f. ferrugineus*

* *C. f. menamicus*
* *C. f. nox*
* *C. f. sinistralis*
* *C. f. williamsoni*

## References 
* Ronald M. Nowak: *Walker's Mammals of the World''. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9
*Ecology Asia page with photos and description.
*Wildlife Singapore Photos and description 
*Ecology Asia Photos and description

## External links
* SUIRRELS OF SOUTHEAST ASIA
* Photo gallery showing some of the variations of the Gray-bellied Squirrel.
* Photo gallery showing some of the variations of Finlayson's Squirrel.
* http://www.ecologyasia.com/verts/mammals/plantain_squirrel.htm
* http://www.wildsingapore.per.sg/discovery/factsheet/squirrelplantain.htm
កណ្ដុរភ្នំ

***កណ្ដុរភ្នំ*** () ឬ​ **កណ្តុរឬស្សី** () គឺជាប្រភេទសត្វកកេរនៅក្នុងគ្រួសារ Spalacidae ទាំងអស់គឺជាអ្នកជីករណ្តៅស្តុកទុកខ្លី កន្ទុយអាក្រាត 
*កណ្ដុរភ្នំ* មានប្រភេទសត្វទាំងនេះ:
* Hoary bamboo rat (*R. pruinosus*)
* Chinese bamboo rat (*R. sinensis*)
* Large bamboo rat (*R. sumatrensis*)
រញីប្រផេះ

The **Bengal slow loris** (*Nycticebus bengalensis*) or **northern slow loris** is a strepsirrhine primate and a species of slow loris native to the Indian subcontinent and Indochina.  Its geographic range is larger than that of any other slow loris species.  Considered a subspecies of the Sunda slow loris (*N.&nbsp;coucang*) until 2001, phylogenetic analysis suggests that the Bengal slow loris is most closely related to the Sunda slow loris.  However, some individuals in both species have mitochondrial DNA sequences that resemble those of the other species, due to introgressive hybridization.  It is the largest species of slow loris, measuring  from head to tail and weighing between .  Like other slow lorises, it has a wet nose (rhinarium), a round head, flat face, large eyes, small ears, a vestigial tail, and dense, woolly fur.  The toxin it secretes from its brachial gland (a scent gland in its arm) differs chemically from that of other slow loris species and may be used to communicate information about sex, age, health, and social status.

## References
### Literature cited
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
ទោចម្កុដ

The **pileated gibbon** (*Hylobates pileatus*) is a primate in the Hylobatidae or gibbon family. 

The pileated gibbon has sexual dimorphism in fur coloration: males have a purely black fur, while the females have a white-grey colored fur with only the belly and head black. The white and often shaggy hair ring around the head is common to both sexes.

The range of the pileated gibbon is eastern Thailand, western Cambodia and southwest Laos. Its lifestyle is much like other gibbons: diurnal and arboreal, it lives together in a monogamous pair, brachiates through the trees with its long arms, and predominantly eats fruits, leaves and small animals. Reproduction habits are not well known, but are presumed to be similar to the other gibbons.

## References
## External links
*Pileated Gibbon photos 
*Pileated Gibbon songs
*Gibbon Conservation Center