ខេត្តកំពង់ធំ

**កំពង់ធំ** () គឺជាខេត្តមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តសៀមរាប នៅភាគពាយព្យ ព្រះវិហារ នៅភាគខាងជើង ស្ទឹងត្រែងនៅភាគឦសាន ក្រចេះនៅខាងកើត កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង នៅខាងត្បូង និង បឹងទន្លេសាបនៅភាគខាងលិច។  ខេត្តកំពង់ធំមានទីរួមខេត្តឈ្មោះក្រុងស្ទឹងសែន​ ដែលជាទីក្រុងមួយដែលមានប្រជាជន ៣០ ០០០ នាក់ មានទេសភាពដ៏ល្អប្រណីត គួរអោយចាប់ចិត្ត ស្ថិតនៅតាម​បណ្តោយនៃច្រាំងដងស្ទឹងសែន។ កំពង់ធំ គឺជាខេត្ត មួយដែលស្ថិតនៅចំកណ្តាលផ្ទៃប្រទេសកម្ពុជា។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃដីសរុប ១៣ ៨១៤ សហាតិមាត្រការ៉េ ហើយបែងចែកជា ៩ ស្រុក-ក្រុង, ៨១ ឃុំ-សង្កាត់ និង ៧៣៤ ភូមិ។ ខេត្តកំពង់ធំជាខេត្តមានផ្ទៃដីធំទី២នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមប្រាសាទសំបូរព្រៃគុហ៍ ដែលសរុបមានប្រមាណជិតពីររយប្រាសាទផ្សេងទៀត មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការសិក្សាអំពីអារ្យធម៌ខ្មែរ មុនសម័យអង្គរ។ ក្រុមប្រាសាទទាំងនេះមានការទាក់ទាញទេសចរណ៍ និង អ្នកស្រាវជ្រាវដូចជាប្រាសាទដទៃទៀតក្នុងតំបន់អង្គរដែរ ហើយដែលត្រូវបានគេចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងនៅពេលបានទៅ ទស្សនាផ្ទាល់។ មានស្ថានីយ៍បុរាណសម័យអង្គរគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនក្នុងតំបន់នេះ រួមមានប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក និង ប្រាសាទអណ្ដែត។ ជាពិសេសនៅពេលបានទៅកំសាន្តហើយៗបានស្នាក់នៅ ១ យប់ ឬ ពីរយប់ជាមួយប្រជាជននៅទីនោះ ជាពិសេសនៅភូមិកំពង់ឈើទាលនាមាត់ស្ទឹងសែន។ នោះគឺ ផ្ទះស្នាក់ របស់សហគមន៍នៅទីនោះ។​ ខេត្តនេះ មានបណ្តាញផ្លូវជាតិលេខ៦ ភ្ជាប់ពី ក្រុងភ្នំពេញ ទៅ ខេត្តសៀមរាប ហើយ មានផ្លូវបំបែកទៅ ខេត្តព្រះវិហារ តាមរយៈផ្លូវជាតិលេខ៦៤ ដែលមានចម្ងាយ ១២៦ សហាតិមាត្រ។ ខេត្តកំពង់ធំជាខេត្តមួយផងដែរដែលសំបូរទៅដោយសក្តានុពលទេសចរណ៍ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្ដរជាតិដូចជាការកម្រនិងអសកម្មបឹង, ទន្លេ, ព្រៃភ្នំនិងប្រាសាទបុរាណចំនួនជាង 200 ។ 
ក៏ជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំងប្រាំបួនដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់បឹងទន្លេសាបដែរ កំពង់ធំជាប៉ែកនៃឋបនីយដ្ឋានជីវមណ្ឌលបឹងទន្លេសាប។
right|240px||thumb|បឹងទន្លេសាប​ ខាងលិចនៃផ្នែកមួយនៃផ្លូវជាតិលេខ ៦ គ្របដណ្តប់ 30% ផ្ទៃធម្មតានេះគឺជាតំបន់ពង្រីកទៅដល់បឹងទន្លេសាប។ តំបន់នេះគឺជាការល្អសម្រាប់ការដាំដុះស្រូវនិងការនេសាទត្រីសម្រាប់គាំទ្រដល់តម្រូវការនៃខេត្តនេះនិងនាំចេញទៅទៀត

## រដ្ឋបាល 
ខេត្តកំពង់ធំមានផ្ទៃក្រលា ១៣ ៨១៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ត្រូវបានចែកចេញជា ៩ ក្រុង-ស្រុក, ៨១ សង្កាត់-ឃុំ និង ៧៣៤ ភូមិ៖

## ប្រវត្តិ 
រូបភាពតូច|ក្រុមប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក
**កំពង់ពស់ធំ** ជាឈ្មោះដើមកំណើតនៃខេត្តកំពង់ធំនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះដែល​ គេហៅថា **កំពង់ធំ**។​ ពីដើមជាយូរយារណាស់មកហើយ នៅឯកំពង់ស្ទឹងសែន ដែលស្ថិតនៅក្បែរនឹងបឹងមួយ គឺមាន រូងថ្មមួយយ៉ាងធំ ដែលក្នុុងនោះមាន សត្វពស់មួយគូរស់នៅទីនោះ។ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្បែរៗតំបន់នោះ បានឃើញពស់ដ៏ធំនោះ ជាញឹកញយនៅពេលមានថ្ងៃសីលម្តងៗ។ ពេលវេលាក្រោយមក សត្វពស់នោះក៏បានបាត់ខ្លួន ហើយមនុស្សម្នារស់នៅតំបន់នោះ បានហៅតំបន់នោះថា កំពង់ពស់ធំ។ ពេលក្រោយមក ពាក្យគេនិយាយកាត់ខ្លីក្លាយជា កំពង់ធំ។ អំឡុងពេលមានពួក អាណានិគមនិយមបារាំង ត្រួតត្រាលើ ប្រទេសកម្ពុជាមក ច្បាប់បារាំង ហើយនិងទឹកដី ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានបែងចែកជា ព្រំប្រទល់ខេត្តនានា​ ហើយបានដាក់ឈ្មោះខេត្ត ដែលប្រជាជនរស់នៅក្បែរនោះធ្លាប់បានហៅពីមុនមក។
កំពង់ធំជារាជធានីមួយដែលមានអំណាចលើសគេ នៅភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៅសម័យនគរភ្នំ។ កំពង់ធំ មាន ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ដែលជាកន្លែងល្បីល្បាញនៅ​ សម័យចេនឡា។

## ភូមិសាស្ត្រ 
=

left|thumb|250px|វាលស្រែនៅខេត្តកំពង់ធំ

ខេត្តកំពង់ធំបែងចែកជាពីរតំបន់៖
* ភាគខាងជើងផ្លូវជាតិលេខ៦៖ គឺផ្ទៃដីគ្របដណ្តប់ទៅដោយផ្ទៃដីខ្ពង់រាប និងព្រៃឈើប្រមាណ ៧០ ភាគរយ ហើយអាកាសធាតុផ្តល់ផលល្អសម្រាប់របរកសិកម្មនានា ដូចជាការធ្វើស្រែចម្ការ ហើយរុក្ខសាស្រ្ត​ និង សត្វពាហនៈគឺអោយទិន្នផលល្អ។
* ភាគខាងលិចផ្លូវជាតិលេខ៦៖ គឺផ្ទៃដីគ្របដណ្តប់ទៅដោយតំបន់វាលរាបដែលលាតសន្ធឹងទៅដល់ បឹងទន្លេសាប។ នៅតំបន់នេះអាកាសធាតុផ្តល់ផលល្អសម្រាប់របរកសិកម្ម និងនេសាទត្រី ដើម្បីបំពេញតម្រូវការ នៅតាមខេត្ត និងការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេសជិតខាងផងដែរ។

ពីរក្នុងចំណោមតំបន់ស្នូលទាំងបីនៅក្នុងឋបនីយដ្ឋានជីវមណ្ឌលទន្លេសាប ស្ថិតនៅកំពង់ធំ។
* បឹងឆ្មារ (១៤ ៥៦០ ហិកតា) និង 
* រូបភាពតូច|ផែនទីភូមិសាស្ត្រខេត្តកំពង់ធំស្ទឹងសែន (៦ ៣៥៥ ហិកតា)។
### ភ្នំ
#ភ្នំសន្ទុក
#ភ្នំច្រាច់
#ភ្នំរាំង
#ភ្នំរាង
#ភ្នំជី
#ភ្នំស្រះខ្ចៅ
#ភ្នំត្បែងពែនជុំ
#ភ្នំចំប៉ា
#ភ្នំដារ គគីរធំ

## ចំនួនប្រជាជន 
រូបភាពតូច|ផ្ទះនៅជនបទនៅខេត្តកំពង់ធំ
ចំនួនប្រជាជនសរុបនៅខេត្តកំពង់ធំ គឺ ចំនួន ៧០៨ ៣៩៨ នាក់ ​ឬក៏ ៤,៥ ភាគរយ នៃចំនួនសរុប ជាមួយនិងការរីកចម្រើននៃចំនួនប្រជាជន ក្នុងនោះមានចំនួនបុរស ៣៤៣ ៤៧៨ នាក់ ឬ ៤៨,៣ ភាគរយ និង ចំនួនស្ត្រី ៣៦៤ ៩២០ នាក់។ ចំនួនប្រជាជនសរុបទាំងអស់នោះ ក្នុងនោះមានចំនួនប្រជាកសិករ ៥១៧ ០៧២ នាក់ ​ឬ ៨៥ ភាគរយ​និង ២៨ ១៥០ នាក់ ​ឬ ៤,៦ ភាគរយ គឺជាអ្នកនេសាទ រីឯ ៩១ ២៤៨ នាក់ ​ឬ ១៥ ភាគរយ ជាគ្រូបង្រៀន និង ៥ ៨៨៤ ឬ ០,៩៧ ភាគរយ ជាមន្រី្តរាជការ ឬការងាររដ្ឋាភិបាល។

## អាកាសធាតុ 
right|thumb|250px|កសិករកំពុងធ្វើស្រែ
នៅក្នុងខេត្តក៏ដូចជានៅទូទាំងប្រទេស គឺទទួលនូវខ្យល់មកពីតំបន់ត្រូពិច ដែលមានអាកាសធាតុក្តៅ ហើយសើម។ នៅរដូវដែលមានខ្យល់មូសុង គឺបានពាំនាំមក​នូវចំនួនទឹកភ្លៀងយ៉ាងច្រើនមកជាមួយ ដែលអំណោយផលទៅដល់ការធ្វើកសិកម្មនានា និងដាំដំណាំផ្សេងៗ។ នៅរដូវកាលនេះ អាកាសធាតុ បានធ្វើអោយ​មានការទាក់ទាញដល់ភ្ញៀវទេសចរណ៍យ៉ាងច្រើនមកទស្សនា។ អ្នកដំណើរមិនចង់ជួបនូវគ្រោះធម្មជាតិនោះទេ ដូចជា ការផ្ទុះភ្នំភ្លើង ឬបណ្តាលមកពី​ខ្យល់ព្យុះនៅតំបន់ត្រូពិចឡើយ។ អំពីអាកាសធាតុ៖
*- រដូវរងារ៖ ខែ វិច្ឆិកា ដល់ ខែ មីនា (២០ ទៅ ២៨ អង្សា)
*- រដូវក្តៅ៖ ខែ មីនា ដល់ ខែ ឧសភា (៣០ ទៅ ៣៥ អង្សា)
*- រដូវភ្លៀង៖ ខែ ឧសភា ដល់ ខែ តុលា (២៣​ ទៅ ៣០ អង្សា ជាមួយនិងការឡើងសំណើម​ទៅដល់ ៩០ ភាគរយ) នៅរដូវនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ គឺមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង នៅពេលព្រឹក។

## មធ្យោបាយធ្វើដំណើរ 
* **ធ្វើដំណើរដោយរថយន្តក្រុង**
ខេត្តនេះគឺមានបណ្តាញផ្លូវជាតិ ដែលភ្ជាប់ពី ក្រុងភ្នំពេញ ចម្ងាយ ១៦៨ គីឡូម៉ែត និង ខេត្តសៀមរាបចម្ងាយ ១៥០ គីឡូម៉ែត ជាមួយនិងផ្លូវជាតិលេខ៦ ហើយ
និង មានផ្លូវបំបែកចេញពីខេត្ត ទៅ​ ខេត្តព្រះវិហារ តាមផ្លូវជាតិលេខ៦៤ ដោយមានចម្ងាយ ១២៦ គីឡូម៉ែត។ នៅទីនេះគឺមានក្រុមហ៊ុនរថយន្តក្រុងជាច្រើន​ទៅមកពី ក្រុងភ្នំពេញ ទៅ ខេត្តសៀមរាប។ ក្រុមហ៊ុនរថយន្តក្រុង មានដូចជា សូរិយា​​ នៅជិតផ្សារកណ្តាល, ជីអេសធី ឬ កាប់ពីតូ ជាធម្មតា គឺធ្វើដំណើរពី ម៉ោង ៧, ៨, ៩ ពេលព្រឹក ហើយនិង ម៉ោង ១២, ១, ២ ពេលល្ងាច ទៅ ខេត្តសៀមរាប ក្នុងតម្លៃ ប្រមាណ ៣ ដល់ ៥ ដុល្លារ។
* **ធ្វើដំណើរដោយរថយន្តឈ្នួល**
ប្រសិនបើ លោកអ្នកធ្វើ ដំណើររយៈពេលខ្លីទៅ ខេត្តកំពង់ធំ អ្នកអាចធ្វើដំណើរបានតាមរថយន្តឈ្នួលបាន​ ដោយចេញដំណើរពីផ្សារថ្មី ប៉ុន្តែវាពុំសូវមានសុវត្តិភាព ដូចការ ធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្រុងនោះទេ។
# -ពីក្រុងភ្នំពេញ ទៅ ខេត្តកំពង់ធំ តម្លៃ ១២ ០០០ រៀល
# -ពី ខេត្តកំពង់ធំ ទៅ ខេត្តសៀមរាប  តម្លៃ ១៥ ០០០រៀល រយៈពេល ២​ ទៅ ៣ ម៉ោង
# -ពី ខេត្តកំពង់ធំ ទៅ ត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារ  តម្លៃ ២៦ ០០០ រៀល រយៈពេល ៤​ ទៅ ៦ ម៉ោង

## ភោជនីយដ្ឋាន និង ទីកន្លែងស្នាក់នៅ 
right|thumb|250px|សណ្ឋាគារ
* **សណ្ឋាគារ និង ភោជនីដ្ឋានអរុណរះ** ៖  គឺជាទីកន្លែងដែលមានប្រជាប្រិយភាពជាងគេក្នុងខេត្ត ដោយមានបម្រើ​អាហារទំនើបៗ អាហារចិន និងអាហារខ្មែរ ដោយមាន​តម្លៃ​សមរម្យ ដោយសារកត្តាទាំងនេះហើយទើបមានប្រជាប្រិយភាពកាន់ខ្លាំងឡើង។ បុគ្គលិក​បម្រើ​ការអាចនិយាយភាសាអង់គ្លេស និងភាសាដទៃទៀតបានយ៉ាងល្អ។
* **សណ្ឋាគារ និង ភោជនីយដ្ឋាន នាគមាស** ៖ មានបម្រើម្ហូបអាហារ ចិន​និងអាហារខ្មែរ ចាប់ពីពេលព្រឹក រហូតដល់ពេលយប់ម៉ោង ៨:៣០។
* **ភោជនីយដ្ឋានមនោរម្យ ** ៖ ភោជនីយដ្ឋានមនោរម្យនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្បែរនឹង សណ្ឋាគារមិត្តភាព។ ទីនេះគឺពិតជាមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង នៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ ទៅភាគខាងជើង និងជាពិសេសទៅទៀតនោះគឺមានបម្រើនូវអាហារពេលព្រឹកទៀតផង។
* **ភោជនីយដ្ឋាន៩មករា** ៖ គឺស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃស្ពានខេត្តកំពង់ធំ ដែលនៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦​​និងជាភោជនីយដ្ឋានមួយក្នុងចំណោម ភោជនីយដ្ឋានទាំងបី។

## សេដ្ឋកិច្ច 
right|thumb|200px|ដំណាំស្រូវ ខេត្តកំពង់ធំ
left|thumb|200px|ផ្លែស្វាយចន្ទី ខេត្តកំពង់ធំ
ខេត្តកំពង់ធំ គឹជាខេត្តដែលមាន សក្តានុពលខាង វិស័យទេសចរណ៍ ដែលទាក់ទាញចិត្តភ្ញៀវទេសចរណ៍ ជាមួយនិងទីកន្លែងដ៏កម្រៗ ដូចជា បឹង ស្ទឹង ព្រៃឈើ ភ្នំ ហើយនិង ប្រាសាទបុរាណ ជាច្រើនជាង ២០០ ប្រាសាទទៀតផង។
កំពង់ធំ ស្ថិតនៅជាប់នឹង បឹងទន្លេសាប ហើយ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ ២០០៤ គេបានចាប់ទុកថាជាខេត្តនៃប្រភពត្រីដ៏ច្រើនលើសលុបប្រហែល (១៨ ៨០០ តោន) និង ជាតំបន់ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤ ដែលមានត្រីច្រើន​ជាងគេបំផុត ដែលអាចចិញ្ចឹមប្រទេសកម្ពុជាបាន (១​ ៨០០ តោន)។ ត្រីភាគច្រើនដែល បានកើនឡើងគឺដោយសារមានការចិញ្ចឹមនៅតាម គ្រួសារនានា ជាមួយនិងការខិតខំប្រឹងប្រែងចិញ្ចឹម នៅតាមវាលស្រែ។
កំពង់ធំក៏ជាផ្នែកមួយដ៏ធំបំផុតចំពោះ ផលិផល គ្រាប់ស្វាយចន្ទី នៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ជាមួយផ្ទៃដីដាំដុះនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ ២០០៤ ប្រមាណ ៦ ​៣៧១ ហិកតា។ នៅក្នុងខេត្តនេះក៏មានផ្សារតាមឃុំ ស្រុក ជាច្រើនដែលជាកន្លែងចែកចាយផលិតផលនានា រួមមានឈ្មោះផ្សារដូចតទៅ៖ 
*កំពង់ឈើទាល 
*កំពង់ថ្ម 
*កំពង់ធំ 
*កំពង់ធំថ្មី 
*តាំងក្រសាំង 
*តាំងគោក 
*ត្រពាំងឈូក 
*ត្រពាំងវែង 
*ទំរីង 
*បារាយណ៍ 
*ព្រៃទទឹង 
*រំលង 
*សណ្ដាន់ 
*សានគរ 
*សាលាវិស័យ 
*សំបូរ 
*ស្ទឹងសែន(ចាស់) 
*ស្ទោង 
*ស្រយូវ 
*ថ្នល់បំបែក។

## សិប្បកម្មថ្ម 
កន្លែងដែលធ្វើសិប្បកម្មថ្ម គឺមានទីតាំងស្តិតនៅ ភូមិកកោះ ឃុំកកោះ ស្រុកសន្ទុក ដែលមានចម្ងាយពីទីរួមខេត្តកំពង់ធំ ១៦ គីឡូម៉ែត្រ តាមផ្លូវជាតិលេខ៦។ សិប្បករបានយកថ្មពីជើងភ្នំសន្ទុក មកធ្វើជារូបចម្លាក់ និងរូបរាងផ្សេងៗគ្នា សម្រាប់ជាគ្រឿងលំអតាមគេហដ្ឋាន។ ចម្លាក់ថ្មនេះបានលក់នៅលើទីផ្សារជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ក្រៅពីថ្មចម្លាក់ ខេត្តកំពង់ធំក៏មានការកែច្នៃដោយដៃដូចជា៖ ក្រមា ហូល ផាមួង អាវចាក់ និងសម្លៀកបំពាក់ កាបូប តាមបែបប្រពៃណីខ្មែរផងដែរ។

## តំបន់ទេសចរណ៍ 
left|thumb|650px|ដំរីជាន់ខ្លា រូបចម្លាក់តំណាងអោយ ខេត្តកំពង់ធំ
ខេត្តកំពង់ធំមានតំបន់ទេសចរណ៍ជាច្រើនកន្លែង ដែលមានភ្ញៀវទេសចរណ៍ 
ទៅដើរកំសាន្តសំខាន់ៗចំនួន​ ៣ កន្លែង ដូចជា​ : 

right|thumb|300px|ភ្នំសន្ទុក ទេសភាពមើលពីលើភ្នំសន្ទុក

***តំបន់ទេសចរណ៍ទី១** ភ្នំសន្ទុកស្ថិតនៅក្នុង ភូមិកកោះ ឃុំកកោះ ស្រុកសន្ទុក ខេត្តកំពង់ធំ និងមានចម្ងាយ ១៧ គម ពីទីរួមខេត្តកំពង់ធំ តាមបណ្តោយ ផ្លូវជាតិលេខ៦ដែលជាតំបន់ទេសចរណ៍ ធម្មជាតិនិងវប្បធម៌​ មួយកន្លែងស្ថិតក្នុងខេត្តនេះ។ នៅពេលមានពិធីបុណ្យផ្សេងៗ និងថ្ងៃឈប់សម្រាកនានា ប្រជាជនតែងតែនាំគ្នាទៅ ដើរកំសាន្តនៅទីនោះ លក្ខណៈជាក្រុមគ្រួសារ ឬមិត្តភក្ដិ។ ដើម្បីធ្វើដំណើរទៅកាន់ភ្នំសន្ទុក យើងត្រូវធ្វើដំណើរ​ចុះពីថ្នល់ជាតិ បន្តិចតាមក្លោងទ្វាររហូតដល់ជើងភ្នំដោយមានទេសភាពស្រស់ត្រកាលអមដងផ្លូវ។ ពេលមកដល់ជើងភ្នំ យើងនឹងមើលឃើញទេសភាពដ៍ស្រស់បំព្រងនៅជាប់នឹងជើងភ្នំ ហើយអាចឡើងទៅលើកំពូលភ្នំបានតាម២របៀប។​ របៀបទី១ យើងអាច ធ្វើ​ដំណើរដោយបើកបរយានយន្ត ឬ ម៉ូតូឡើងតាមផ្លូវដែលក្រវិចក្រវៀន តាមចង្កេះភ្នំរហូតដល់កំពូលភ្នំ តាមរយៈ ថ្នល់ចាក់បេតុងយ៉ាងមាំ និងមានចំណតយានយន្តយ៉ាងធំទូលាយសម្រាប់ចត។ របៀបទី២យើងអាចឡើងទៅលើកំពូលភ្នំបាន តាមរយៈកាំជណ្តើរពីជើងភ្នំ ដល់កំពូលភ្នំ ដែលមានកាំជណ្តើរសរុប ៨០៩​ កាំ ហើយកាំជណ្តើរខ្លះទាប កាំជណ្តើរខ្លះខ្ពស់តាមកន្លែង និងមានបង្កាន់ដៃអមតាមផ្លូវ។ ពេលឡើងដល់កំពូលភ្នំ  យើងនឹងពើបប្រទះ *ព្រះវិហារ១* នៅជាប់មាត់កាំជណ្តើរ *អាស្រមអ្នកតាថ្មអណ្តែត* ហើយអាចមើលឃើញ ទេសភាពយ៉ាងស្អាតនៅជុំវិញ ខ្លួនយើងពីលើកំពូលភ្នំមកមាន *វាលស្រែព្រៃឈើពណ៌បៃតង លំនៅស្ថានប្រជាជន ទឹកទន្លេ ស្ទឹង បឹងបួរ ផ្ទៃមេឃខៀវស្រងាត់ រួមជាមួយខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធធម្មជាតិ ទៀតផង។​
*
***បន្ទាប់ពីចុះពីលើភ្នំមកគេអាចទៅដើរកំសាន្តនៅ តាមប្រាសាទបុរាណវិញ គឺនៅប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ។**
*
left|thumb|250px|ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក (ប្រាសាទយាយព័ន្ធ)ប្រាសាទមួយនៃ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក

***តំបន់ទេសចរណ៍ទី២** ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ស្ថិតនៅភូមិសំបូរ ឃុំសំបូរ ស្រុកសំបូរ ចម្ងាយប្រមាណ ៣៥ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តកំពង់ធំដែលសង់លើដី រាបស្មើមានទំហំ ៣ ០០០ ហិកតា និងជារមណីយដ្ឋាន ទេសចរណ៍វប្បធម៌បុរាណ មួយកន្លែងនៅខេត្តនេះ។ ប្រាសាទនេះសង់ពីថ្មបាយកៀ្រម ឥដ្ឋតាន់ និងថ្មភក់ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឦសានវរ្ម័ន (គ.ស. ៦១៦-៦៣៥) នាសម័យចេនឡា ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយ ព្រះសិវៈក្នុងលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក​ នេះមានប្រាសាទប្រហែល ជាង ១២០ ប្រាសាទ ស្ថិតនៅជាក្រុម។ ​ប្រាសាទនេះមានក្រុមប្រាសាទ ដូចជា ក្រុមប្រាសាទតោ ក្រុមប្រាសាទយាយព័ន្ធ ប្រាសាទបិទមុខ ....។​ ប្រាសាទនេះក៏មានលក្ខណៈដូចប្រាសាទដទៃទៀត នៅប្រទេសកម្ពុជាដែរ វាមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ មានស្រះទឹក មានកន្លែងបូជាផ្សេងៗ និងនៅព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទមាន ដើមឈើតូចធំ រុក្ខជាតិ​ សត្វផ្សេងៗ គួរអោយចាប់អារម្មណ៍​។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ បរទេស និងក្នុងស្រុកជាច្រើន អោយមកទស្សនាកំសាន្ត ដែលជាហេតុជួយបង្កើនកម្រិតជីវភាពប្រជាជនរស់នៅតាមតំបន់នោះ និងជួយផ្សព្វផ្សាយនូវវប្បធម៌ របស់ខ្មែរអោយកាន់តែច្រើន ទៀតផង។ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ក៏ជួយចូលរួមចំណែកក្នុងការ អភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ក្នុងគ្រប់រូបភាពផងដែរ​។

***បន្ទាប់ពីការធ្វើដំណើរកំសាន្ត ហត់នឿយអស់កម្លាំងមក ខេត្តកំពង់ធំ មានកន្លែងសម្រាប់បំបាត់ការនឿយហត់ដែរ គឺស្ទឹងព្រៃប្រស់​។***

[right|thumb|250px|[ស្ទឹងសែន ភូមិព្រែកស្បូវ ស្ថិតនៅតាមដងស្ទឹងសែន]]

***តំបន់ទេសចរណ៍ទី៣** ស្ទឹងព្រៃប្រស់ជាស្ទឹងមួយ ដែលហូរកាត់ខេត្តកំពង់ធំស្ថិតក្នុងស្រុកកំពង់ស្វាយ នៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ ពីភ្នំពេញទៅ សៀមរាប។ ស្ទឹងនេះជារមណីយដ្ឋាន ទេសចរណ៍ធម្មជាតិមួយកន្លែង​ ដែលល្បីក្នុងខេត្តកំពង់ធំ។​នៅថ្ងៃមានបុណ្យទានម្តងៗ ឬមានពិធីផ្សេងៗតែងតែមាន ភ្ញៀវទេសចរណ៍នានាទៅ ដើរកំសាន្តទាំងជនជាតិខ្មែរ​ និងជនបរទេស។ នៅរដូវវស្សាស្ទឹងព្រៃប្រស់មានទឹក ដ៏ថ្លាឈ្វេងនិង ស្រស់ស្អាតសម្រាប់ លេងកំសាន្ត ប្រកបដោយទេសភាពស្រស់បំព្រង។ នៅអបមាត់ទឹក មានរមណីយដ្ឋាន​ និងអាហារដ្ឋាន ដែលអ្នកស្រុករស់នៅតាមតំបន់នោះជាអ្នកបើក​ ដើម្បីបម្រើដល់សេចក្តីត្រូវការរបស់ភ្ញៀវទេសចរណ៍។ អាហារដ្ឋានទាំងនោះ គឺធ្វើឡើងយ៉ាងស្អាត មានអង្រឹងសម្រាប់អង្គុយ​ នៅលើមាត់ទឹកជាមួយខ្យល់អាកាសដ៏បរិសុទ្ធ​ បន្ថែមជាមួយរសជាតិអាហារយ៉ាងឈ្ងុយឆ្ងាញ់។ យើងអាចកម៉្មង់អាហារ បានជាច្រើន តាមតម្រូវការ ដូចជា *មាន់ដុត បាញ់ឆែវ ត្រីដុត​ បុកល្ហុង​ ប្រហិត....... ផ្លែឈើគ្រប់មុខ​ និងភេសជ្ជៈ* គ្រប់ប្រភេទ ជាមួយសេវាកម្មរហ័សទាន់ចិត្ត។​ និយាយរួមស្ទឹងព្រៃប្រស់ សមជាកន្លែងសម្រាប់លំហែកាយជាលក្ខណៈក្រុមគ្រួសារ និងដំណើរកំសាន្តផ្សេងៗ សម្រាប់ប្រជាជនយើង។ ម្យ៉ាងទៀតនៅមានស្ទឹងមួយទៀតដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ខេត្តកំពង់ធំគឺស្ទឹងសែន។

ស្ទឹងសែនជាស្ទឹងមួយដែលហូរកាត់ខេត្តកំពង់ធំ មានប្រភពមកពីទីខ្ពង់រាប។ វាផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ច្រើនណាស់ដល់ប្រជាជន រស់នៅតំបន់នោះ ដូចជា ផ្តល់ទឹកសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម ដំណាំស្រូវ ដំណាំចម្ការទាំងប្រាំង និងវស្សា ផ្តល់ត្រីសម្រាប់បំពេញនូវតម្រូវការម្ហូបអាហារប្រចាំថ្ងៃ ជាផ្លូវគមនាគមន៍ ផ្តល់ទឹកសម្រាប់ ប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ជាកន្លែងទេសចរណ៍ និង ផ្តល់នូវគ្រប់តម្រូវការផ្សេងៗ។ 

***ក្រៅពីតំបន់ទេសចរណ៍ធំៗទាំង៣ មានតំបន់ទេសចរណ៍តូចៗផ្សេងៗទៀតដែរដូចជា:***
*-ទំនប់ទឹកធ្លាក់៧មករានៅកំពង់ថ្ម 
*-សួនច្បារនៅទីរួមខេត្ត 
*-បុស្សម្កាក់នៅស្រុកកំពង់ស្វាយ 
*-ទឹកស្រះដងអន្ទាក់ 
*-និងតាមវត្តអារ៉ាមផ្សេងៗ ។​
​​ 
[left|thumb|150px|សកម្មភាពភ្ញៀវម្នាក់កំពុង​ស្រស់ស្រូបអាហារ​ក្នុង[កញ្ចុស]]
right|thumb|200px|ម្ហូបស្រុកស្រែ
នៅថ្ងៃមានពិធីបុណ្យជាតិធំៗ ខេត្តកំពង់ធំកាន់តែសប្បាយ ព្រោះមានមនុស្សជាច្រើនវិលត្រលប់មក​ ស្រុកកំណើតរបស់ពួកគេវិញដែលធ្វើឲ្យមានសភាពអ៊ូអរខុសពីធម្មតា។ មានន័យថាចំនួនអ្នកដើរកំសាន្ត ក៏កាន់តែច្រើនដូចគ្នា គឺពាសពេញកន្លែងទេសចរណ៍ទាំងអស់ ទាំងតំបន់ទេសចរណ៍ធំៗ និងកន្លែងផ្សេងទៀត។ ភាគច្រើនការធ្វើដំណើរគឺដោយ ម៉ូតូ មិនសូវមាន រថយន្ត ប៉ុន្មានទេ ព្រោះផ្លូវពិបាកធ្វើដំណើរបើជិះរថយន្ត ត្រូវចំណាយពេលយូរ​ និងលំបាកជាងជិះម៉ូតូ។

*សរុបមក ខេត្តកំពង់ធំ ក៏មានតំបន់ទេសចរណ៍ច្រើនមិនចាញ់ ខេត្តដទៃទៀតដែរ ក្នុងចំណោមខេត្តទាំងអស់ក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្ម​ ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ។*

## សុខាភិបាល
### មន្ទីរពេទ្យ
#មន្ទីរពេទ្យខេត្តកំពង់ធំ
#មន្ទីរពេទ្យ​បង្អែកខេត្តកំពង់ធំ
#មន្ទីរពេទ្យបង្អែក​ស្ទោង
#មន្ទីរពេទ្យបង្អែកបារាយ សន្ទុក

## អប់រំ
### សាលាបឋមសិក្សាព្រៃទប់
#សាលាបឋមសិក្សាទ្រៀល
#សាលាបឋមសិក្សាគិរីអណ្ដែត
#សាលាបឋមសិក្សាព្រៃវែង
#សាលាបឋមសិក្សាឧទុម្ពរ

#សាលាបឋមសិក្សា​មានជ័យ
#សាលាបឋមសិក្សា​សានគរ
#សាលាបឋមសិក្សា​ស្ពឺ​
#សាលាបឋមសិក្សា​ឥន្ទ​កុមារ
#សាលាបឋមសិក្សាភូមិរូង
#សាលាបឋមសិក្សាមុន្នីរង្សី
#សាលាបឋមសិក្សារមុាំងងាប់
#សាលាបឋមសិក្សាព្រៃព្រាល(ក)
#សាលាបឋមសិក្សាចំបក់
#សាលាបឋមសិក្សាទួលក្បិល
#សាលាបឋមសិក្សាសូជៃ
#សាលាបឋមសិក្សាកំពង់ស្វាយ
#សាលាបឋមសិក្សាចុងព្រៃ
#សាលាបឋមសិក្សាព្រៃគុយ
#សាលាបឋមសិក្សាតាប៉ោង
#សាលាបឋមសិក្សាគោកងួននាយិកា កែវលីដែន
#សាលាបឋមសិក្សាទឹកអណ្ដូងនាយក បៀវ ម៉ាប់
#សាលាបឋមសិក្សាអូរក្រញូង
#សាលាបឋមសិក្សាមាសគង់
#សាលាបឋមសិក្សាសៀគុយវ៉េងមុយ
#សាលាបឋមសិក្សារត្រពាំងជ្រូក-សំរិទ្ធ

### អនុវិទ្យាល័យ
#អនុវិទ្យាល័យកំពង់ចិន
#អនុវិទ្យាល័យគគីរធំ
#អនុវិទ្យាល័យជ្រាប់
#អនុវិទ្យាល័យដំរីជាន់ខ្លា
#អនុវិទ្យាល័យត្នោតជុំ
#អនុវិទ្យាល័យទួល​ដំណាក់
#អនុវិទ្យាល័យដូនដួង (នាយក ព្រុំ ដារា)
#អនុ​វិទ្យា­ល័យបណ្តុះ​វិជ្ជា
#អនុវិទ្យាល័យ​ប្រាសាទ​សំបូរ
#អនុវិទ្យាល័យមាសគង់
#អនុ​វិទ្យា­ល័យព្រៃ​គុយ
#អនុវិទ្យាល័យសាគ្រាម
#អនុវិទ្យាល័យសាមគ្គី
#អនុវិទ្យាល័យ​សំព្រោច
#អនុវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនឈូកជីព្រះ
#អនុ​វិទ្យា­ល័យហ៊ុនសែនគ្រើលអណ្តូង​ពោធិ
#អនុ​វិទ្យា­ល័យហ៊ុនសែនទំរីង
#អនុវិទ្យាល័យអូរតាសៀវ
#អនុវិទ្យាល័យថ្នល់បែក
#អនុវិទ្យាល័យកំពង់ធំ
#អនុវិទ្យាល័យតេជោមាស
#អនុវិទ្យាល័យដូង
#អនុវិទ្យាល័យទំនប់នាយក ម៉ាន់ យ៉ុម

### វិទ្យាល័យ
#វិទ្យាល័យទ្រៀល{ នាយក តែ គឹមសៀន}
#វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនស្រះបន្ទាយ
#វិទ្យាល័យ​កំពង់​ឈើទាល
#វិទ្យាល័យកំពង់ធំ
#វិទ្យាល័យកំពង់ថ្ម
#វិទ្យាល័យជាស៊ីមកំពង់ថ្ម
#វិទ្យាល័យជាស៊ីមប្រឡាយ
#វិទ្យាល័យប្រាសាទបល្ល័ង្គ
#វិទ្យាល័យតាអោក
#វិទ្យាល័យតាំងក្រសាំង
#វិទ្យាល័យទួលក្បិល
#វិទ្យាល័យរស្មីសោភ័ណ
#វិទ្យាល័យ​ស្ទឹងសែន (នាយក ផៃ នន)
#វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនក្រវ៉ា
#វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនតាំងគោក
#វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនត្បែង
#វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនបល្ល័ង្ក 
#វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនភ្នំសន្ទុក
#វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនរុងរឿង
#វិទ្យាល័យអាក់ស៊ូ

### សកលវិទ្យាល័យ
#សាកលវិទ្យាល័យឯកទេសនៃកម្ពុជា

==វត្ត==វត្តព្រះនាង
#វត្ដមុនីរតនារាម {ហៅ វត្ដទ្រៀល}
#វត្ដកក់ប្រសិទ្ធ
#វត្តគិរីអណ្ដែត
#វត្តដា
#វត្ដក្ដីតាចិន
#វត្តពោធិន៍
#វត្ត ឧទម្ពរ
#វត្ត ស្វាយ
#វត្តគុហ៍ព្រះធាតុ
#វត្ត​ក្រសាំង​តេន ហៅ​វត្ត​ល្វា
#វត្ត​គី​រី​មង្គល​មានជ័យ​ស្រឡៅ​តូង
#វត្ត​តាំងក្រសៅ​ 
#វត្តតាំងក្រសាំង
#វត្ត​ត្រ​ពាំ​ងព្រលិត
#វត្ត​ទួល​ព្រះ​ធាតុ
#វត្ត​នរិន្ទ​កោ​សី ហៅ​ វត្ត​អន្លង់​លោក
#វត្ត​ប្រាសាទ​អ​ណ្តែ​ត
#វត្ត​ព​ពេជ្រ
#វត្ត​ព្រះ​ឥន្ទ​រង្សី​ ហៅ​ វត្ត​ហាប់
#វត្ត​សសាំង​ធម្មរាសី
#វត្ត​ស្លែង​
#វត្តឥន្ទនិមិ្មត​ ហៅ​វត្តត្បែង
#វត្តស្រយូវ
#វត្តបញ្ញាជីរាជ
#វត្តតាលវ័នក្ដីចារ្យ ហៅវត្តក្ដីចារ្យ
#វត្តឥន្ទកុមារ
#វត្តកំពង់ស្វាយ
#វត្តព្រះវិហារខ្ពស់
#វត្តសូជ័យឧត្ដមហៅវត្តទឹកអណ្ដូង
#វត្តករណីដើម​ ហៅវត្តក្ដីដើម
#វត្តព្រះនាង
#វត្តព្រះនាងរួសរាយ​​ ហៅវត្តត្រែង
#វត្តកោះរង្សី​ ហៅវត្តឈើទាល
#វត្តរស្មីសាមគ្គី ហៅពង្រចាស់
#វត្តគុហនគរ
#វត្តបុទុមរង្សី ហៅវត្តខ្ញោម
#វត្តសសី
#

## ប្រាសាទ
#ប្រាសាទគុកនគរ
#ប្រាសាទគុកបារែងចាស់
#ប្រាសាទគុហនគរ
#ប្រាសាទដើមចាន់
#ប្រាសាទត្នោតជុំខាងជើង
#ប្រាសាទត្នោតជុំខាងលិច
#ប្រាសាទទ្វារក្ដី
#ប្រាសាទបន្ទាយស្ទោង
#ប្រាសាទ​បាកាន
#ប្រាសាទភូមិប្រាសាទ
#ប្រាសាទយាយព័ន្ធ
#ប្រាសាទរបងរមាស
#ប្រាសាទឫស្សីរលាក
#ប្រាសាទវាលគុកក្លុង
#ប្រាសាទសិរីសាច 
#ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក
#ប្រាសាទសំរោងព្រះធាតុ
#ប្រាសាទស្រាយអៀ
#ប្រាសាទស្រែប្រាសាទ
#ប្រាសាទអណ្ដែត
#ប្រាសាទអំពិលរលំ
#ប្រាសាទអ្នកតាប៉ាលោប

## ឯកសារពិគ្រោះ 
* ទំព័រវិបគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល 

## តំណខាងក្រៅ 
{{Navbox
|name = ខេត្ត-រាជធានីកម្ពុជា
|title = ខេត្ត-រាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|state = {}
|liststyle = text-align:left;
|image = 
|group1 = **រាជធានី**
|list1 = ភ្នំពេញ 
|group2 = **ខេត្ត**
|list2 = កណ្ដាល កែប កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ តាកែវ ត្បូងឃ្មុំបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ព្រះវិហារ ព្រះសីហនុ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី សៀមរាប ស្ទឹងត្រែង ស្វាយរៀង ឧត្ដរមានជ័យ 
|belowstyle= background: #7BBA43; color: #000080;
|below=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមាន រាជធានីចំនួន១ ខេត្តចំនួន២៤

}}

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកំពង់ធំ
កំពង់ធំ