សិក្ខាបទ១០

## បែបអ្នកកាន់សីល ១០
ឧបាសក ឧបាសិកា អ្នករក្សាសីល១០ ឬ​ទសសីល​ត្រូវកោរសក់ បើមានពុកមាត់ ពុកចង្កា ក៏ត្រូវកោរផងដែរ។ ត្រូវកាត់ក្រចកដៃ ក្រចកជើង ឲ្យស្មើនឹងសាច់ ។ ត្រូវស្លៀកពាក់ស ឬពានា សំពត់សផងក៏បាន តាមគួរដល់ការលៃលកឲ្យសមរម្យតាមសុភាពបុរសនិងស្ត្រី ។ 
សីលកើតមានឡើងដោយសារវិរតីចេតនា ពុំមែនដោយសារ កោរសក់ ស្លៀកពាក់សទេ ក៏ពិតមែនហើយ ប៉ុន្តែការកោរសក់ ស្លៀកពាក់សនេះជាប្រវេណីមួយសម្រាប់គ្រហស្ថអ្នកកាន់សីល ១០ ។ ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ជាគ្រឿងសម្គាល់ឲ្យឃើញប្លែកពីគ្រហស្ថទាំងពួង ទាំងជាភ័ស្តុតាង ដល់ផ្លូវចិត្តរបស់គ្រហស្ថអ្នកកាន់សីល ១០ នោះផងទៀត ។ ប៉ុន្តែកុំយល់ថាដូចគ្នានឹងអ្នកស្លៀកពាក់សតាមធម្មតា ឬអ្នកដែលកោរសក់ កោរពុកចង្កាធម្មតា ឥតបានសមាទានកាន់សីលនោះសោះឡើយ ។ អ្នកកាន់សីលនិងអ្នកមិនកាន់សីលមានសភាពផ្សេងផ្ទុយគ្នាដោយផ្លូវចិត្ត ដោយចរិយា និងគុណសម្បត្តិ  សូម្បីអ្នកកាន់សីលផងគ្នា ក៏គង់ផ្សេងទីទៃពីគ្នា ដោយថ្នាក់សីលធម៌ដែរ ។ ភិក្ខុមានសីលខ្ពស់ជាងសាមណេរ ។ សាមណេរមានសីលខ្ពស់ជាងគ្រហស្ថអ្នកកាន់សីល ១០ ។ គ្រហស្ថអ្នកកាន់សីល ១០ មានថ្នាក់ខ្ពស់ជាងអ្នកកាន់សីល ៨ ។ អ្នកកាន់សីល ៨ មានថ្នាក់ខ្ពស់ជាងអ្នកកាន់សីល ៥ ។ អ្នកកាន់សីលទាំងនះ សុទ្ធតែគួរគារពគ្នាតាមលំដាប់ ថ្នាក់សីល ទាំងតាមលំដាប់ ថ្នាក់អាយុវស្សាក្មេង ចាស់ ហើយនិង គុណសម្បត្តិផងទៀត ទើបសមគួរតាមលំអានគន្លង គារវធម៌ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងបោរាណិកធម៌ក្នុងកាលព្រេងនាយ ។ សូម្បី សត្វតិរច្ឆានធំតូចដូចយ៉ាង សត្វទទា ស្វា ដំរី ដែលចេះគោរពគ្នាតាមថ្នាក់អាយុចាស់ក្មេងក៏អាចបានសុគតិភពជាទិដ្ឋានុគតិឲ្យមនុស្សយកតម្រាប់បានដែរ ។

## វិធីសមាទានសីល ១០
វិធីសមាទានសីល ១០ ដូចតទៅនេះ
អ្នកទទួលកាន់តាមសិក្ខាបទ ១០ មុននឹងទទួល គប្បីសូត្រនមស្ការថ្វាយបង្គំរំឭកដល់គុណព្រះរតនត្រ័យដោយសង្ខេបជាមុន រួចហើយត្រូវ សូមនូវ ទសសីល ព្រមទាំងព្រះត្រ័យសរណគមន៍ចំពោះនឹងភិក្ខុដែលខ្លួននឹងសមាទានថា៖
* ឧកាស អហំ (មយំ)  ភន្តេ  តិសរណេន សហ ទស សីលានិ  យាចាមិ (យាចាម) អនុគ្គហំ  កត្វា  សីលំ ទេថ  មេ (នោ)  ភន្តេ ។
: សូមគោរព, បពិត្រព្រះករុណាដ៍ចំរើន  ខ្ញុំព្រះករុណា (ខ្ញុំព្រះករុណាទាំងឡាយ)  សូមនូវសីលទាំងឡាយ ១០ មួយអន្លើដោយព្រះត្រៃសរណគមន៍ផង ទានប្រោស សូមព្រះករុណា មេត្តាធ្វើនូវសេចក្តីអនុគ្រោះឲ្យនូវសីល  ដល់ខ្ញុំព្រះករុណា (ដល់ខ្ញុំព្រះករុណាទាំងឡាយ) ។ 
* ទុតិយម្បិ អហំ(មយំ) ភន្តេ តិសរណេន សហ ទស សីលានិ យាចាមិ (យាចាម) អនុគ្គហំ  កត្វា  សីលំ ទេថ  មេ(នោ)  ភន្តេ ។
: សូមគោរព, បពិត្រព្រះករុណាដ៍ចំរើន  ខ្ញុំព្រះករុណា (ខ្ញុំព្រះករុណាទាំងឡាយ)  សូមនូវសីលទាំងឡាយ ១០ មួយអន្លើដោយព្រះត្រៃសរណគមន៍ផង ទានប្រោស សូមព្រះករុណា មេត្តាធ្វើនូវសេចក្តីអនុគ្រោះឲ្យនូវសីល ដល់ខ្ញុំព្រះករុណា (ដល់ខ្ញុំព្រះករុណាទាំងឡាយ) អស់វារៈជាគម្រប់ ពីរ ដងផង ។
* តតិយម្បិ អហំ(មយំ) ភន្តេ  តិសរណេន សហ ទស សីលានិ យាចាមិ (យាចាម)អនុគ្គហំ  កត្វា  សីលំ ទេថ  មេ(នោ)  ភន្តេ ។
: សូមគោរព, បពិត្រព្រះករុណាដ៍ចំរើន  ខ្ញុំព្រះករុណា (ខ្ញុំព្រះករុណាទាំងឡាយ)  សូមនូវសីលទាំងឡាយ ១០ មួយអន្លើដោយព្រះត្រៃសរណគមន៍ផង ទានប្រោស សូមព្រះករុណា មេត្តាធ្វើនូវសេចក្តីអនុគ្រោះឲ្យនូវសីល ដល់ខ្ញុំព្រះករុណា (ដល់ខ្ញុំព្រះករុណាទាំងឡាយ) អស់វារៈជាគម្រប់ បី ដងផង ។

ចំណាំៈ ពាក្យនៅក្នុងវង់ក្រចក សម្រាប់គ្នាច្រើនតាំងពី ២ នាក់ឡើងទៅ នឹងសូមតែម្នាក់ ត្រូវប្រើពាក្យទាំងនោះជំនួសវិញ ។ ប៉ុន្តែបើសូត្រសូមទាំងអស់គ្នា ត្រូវថា អហំ…យាចាមិ…មេ ដូចអ្នកសមាទានតែម្នាក់ដែរ ។
លោកអ្នកឲ្យសីល គួរពោលពាក្យថាៈ
* យមហំ វទាមិ តំ វទេហិ  អាត្មាពោលនូវពាក្យណា ចូរអ្នកពោលនូវពាក្យនោះ ។ 
បើឧបាសកឧបាសិកាច្រើនគ្នា តាំងពី ២ នាក់ឡើងទៅ, លោកអ្នកឲ្យសីលត្រូវថាៈ 
* យមហំ វទាមិ, តំ វទេថ អាត្មាពោលនូវពាក្យណា ចូរអ្នកទាំងឡាយពោលនូវពាក្យនោះ ។
អ្នកទទួលសីលត្រូវតបថា អាម ភន្តេ  ព្រះករុណាទានប្រោស ។ 
លោកអ្នកឲ្យសីលសូត្រថាៈ 
* នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស  នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស  នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស ។
: ប្រែថាៈ រីកិរិយានមស្ការថ្វាយបង្គំនៃខ្ញុំព្រះករុណា ចូរមានដល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគអង្គនោះ 
ព្រះអង្គជាព្រះអរហន្តដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ត្រាស់ដឹងនូវញេយ្យធម៌ទាំងពួងដោយប្រពៃចំពោះព្រះអង្គឥត មានគ្រូអាចារ្យណាប្រដៅព្រះអង្គឡើយ។
លោកឲ្យត្រៃសរណគមន៍តទៅទៀតៈ
* ពុទ្ធំ     សរណំ   គច្ឆាមិ  ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះពុទ្ធជាទីពឹងទីរឭក ។
* ធម្មំ    សរណំ   គច្ឆាមិ   ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះធម៌ជាទីពឹងទីរឭក ។
* សង្ឃំ  សរណំ   គច្ឆាមិ  ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះសង្ឃជាទីពឹងទីរឭក ។
* ទុតិយម្បិ ពុទ្ធំ សរណំ គច្ឆាមិ   ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះពុទ្ធជាទីពឹងទីរឭកជាគម្រប់ពីរដងផង 
* ទុតិយម្បិ ធម្មំ សរណំ គច្ឆាមិ   ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះធម៌ជាទីពឹងទីរឭកជាគម្រប់ពីរដងផង 
* ទុតិយម្បិ សង្ឃំ សរណំ គច្ឆាមិ  ខ្ញុំព្រះករុណា  សូមដល់នូវព្រះសង្ឃជាទីពឹងទីរឭកជាគម្រប់ពីរដងផង ។ 
* តតិយម្បិ ពុទ្ធំ សរណំ គច្ឆាមិ   ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះពុទ្ធជាទីពឹងទីរឭកជាគម្រប់បីដងផង ។ 
* តតិយម្បិ ធម្មំ សរណំ គច្ឆាមិ  ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះធម៌ជាទីពឹងទីរឭកជាគម្រប់បីដងផង ។
* តតិយម្បិ សង្ឃំ សរណំ គច្ឆាមិ  ខ្ញុំព្រះករុណា  សូមដល់នូវព្រះសង្ឃជាទីពឹងទីរឭកជាគម្រប់បីដងផង ។
* តិសរណគ្គហណំ បរិបុណ្ណំ  ការទទួលត្រៃសរណគមន៍ ចប់បរិបូណ៌ហើយ ។

អ្នកទទួលសីលត្រូវតបថា អាម ភន្តេ  ព្រះករុណាទានប្រោស ។
 រួចលោកឲ្យ សីល ១០ ដូចតទៅ៖
* ១  បាណាតិបាតា វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ  ខ្ញុំព្រះករុណាសូមសមាទាន នូវសិក្ខាបទ 
: 	គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយាធ្វើនូវសត្វមានជីវិតឲ្យធ្លាក់ចុះកន្លង គឺសម្លាប់សត្វ ។
* ២  អទិន្នាទានា វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ  ខ្ញុំព្រះករុណាសូមសមាទាន នូវសិក្ខាបទ គឺ
:          ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយាកាន់យកនូវវត្ថុដែលគេមិនបានឲ្យ ដោយកាយឬដោយវាចា ។
* ៣  អព្រហ្មចរិយា  វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ ខ្ញុំព្រះករុណាសូមសមាទាន នូវសិក្ខាប
:           គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយាប្រព្រឹត្តនូវធម៌ មិនប្រសើរ គឺសេពនូវមេថុធម្ម ។
* ៤  មុសាវាទា វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ  ខ្ញុំព្រះករុណាសូមសមាទាន នូវសិក្ខាបទគឺ
:          ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយាពោលនូវពាក្យកុហក ។
* ៥  សុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានា វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ   ខ្ញុំព្រះករុណាសូម
:          សមាទាន នូវសិក្ខាបទ គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកហេតុជាទីតាំងនៃសេចក្តីប្រមាទ គឺផឹកនូវទឹក
:          ស្រវឹង គឺសុរានិងមេរ័យ ។
* ៦  វិកាលភោជនា វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ  ខ្ញុំព្រះករុណាសូមសមាទាននូវសិក្ខាបទ
:          គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយាបរិភោគនូវភោជនាហារក្នុងកាលខុស ។
* ៧  នច្ចគីតវាទិតវិសូកទស្សនា វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ 
:ខ្ញុំព្រះករុណាសូមសមាទាន នូវសិក្ខាបទ គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយារាំ ច្រៀង ប្រគំ និងការមើលល្បែងផ្សេងៗ ដែល ជាសត្រូវដល់កុសលធម៌ ។ 
* ៨  មាលាគន្ធវិលេបនធារណបណ្ឌនវិភូសនដ្ឋានា វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ
: 	ខ្ញុំព្រះករុណាសូមសមាទាន នូវសិក្ខាបទ គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកការទ្រទ្រង់ ការប្រដាប់
:            និងការតាក់តែងស្អិតស្អាងរាងកាយ ដោយផ្កាកម្រង គ្រឿងក្រអូប និងគ្រឿងលាបផ្សេងៗ ។
* ៩  ឧច្ចាសយនមហាសយនា វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ
: 	ខ្ញុំព្រះករុណាសូមសមាទាន នូវសិក្ខាបទ គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាក សេនាសនៈដ៏ខ្ពស់ហួស
:            ប្រមាណ និងសេនាសនៈដ៏ប្រសើរ ។
* ១០  ជាតរូបរជតប្បដិគ្គហណា វេរមណីសិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ
: 	ខ្ញុំព្រះករុណាសូមសមាទាន នូវសិក្ខាបទ គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកការកាន់យកនូវមាសនិង
:           ប្រាក់ដោយខ្លួនឯង ឬប្រើអ្នកដទៃឲ្យទទួលកាន់យក ហើយត្រកអរចំពោះមានិងប្រាក់នោះ ។
:ឥមានិ ទស សិក្ខាបទានិ អប្បមាទេន សម្មារក្ខិតព្វំ អ្នក(អ្នកទាំងឡាយ) ត្រូវរក្សាដោយប្រពៃ
:          	នូវសិក្ខាបទទាំងឡាយ ១០ នេះកុំបីធ្វេសប្រហែសឡើយ ។  
:         	អ្នកសមាទានត្រូវទទួលថា  អាម ភន្តេ  ព្រះករុណា ទានប្រាស ។

លំដាប់មកទៀត លោកអ្នកឲ្យសីល សំដែងអានិសង្សសីលឲ្យស្ដាប់
សីលេន សុគតឹ យន្តិ   សីលេន ភោគសម្បទា 
សីលេន និព្វុតឹ យន្តិ   តស្មា សីលំវិសោធយេ
សត្វទាំងឡាយ ទៅកាន់ស្ថានសួគ៌បាន ក៏ព្រោះសីល សត្វទាំងឡាយបានបរិបូណ៌ដោយភោគៈ
ក៏ព្រោះសីល សត្វទាំងឡាយ បានទៅកាន់ទីរំលត់ទុក្ខ គឺព្រះនិព្វាន ក៏ព្រោះសីល ព្រោះហេតុនោះ បុគ្គលជាសប្បុរស គប្បីជម្រះនូវសីលឲ្យបរិសុទ្ធ កុំឲ្យសៅហ្មង ។
អ្នកសមាទានត្រូវទទួលថា  សាធុ   ប្រពៃហើយ ។
ចប់វគ្គទទួលសីល ១០

លោកអ្នកឲ្យសីលសំដែងអំពីអានិសង្សសង្ខេបឲ្យស្ដាប់តទៅទៀត
កិកីវ អណ្ឌំ ចមរីវ  វាលធឹ      បិយំវ  បុត្តំ  នយនំវ  ឯកកំ
តថេវ  សីលំ  អនុរក្ខមានកា   សុបេសលា  ហោថ  សទា  សគារវា ។
សត្វត្រដេវ៉ិច រក្សានូវស៊ុតវា យ៉ាងណាមិញ សត្វចាមរី រក្សានូវកន្ទុយវា យ៉ាងណាមិញ មាតារក្សានូវបុត្រាតែមួយយ៉ាងណាមិញ ជនមានភ្នែកតែម្ខាង រក្សានូវភ្នែក យ៉ាងណាមិញ អ្នកទាំងឡាយ កំពុងរក្សាសីល ជាអ្នកមានសីលជាទីស្រឡាញ់ក្រៃលែង ចូរជាអ្នកប្រកបដោយសេចក្ដីគោរពសីល ឲ្យបានសព្វកាល ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

សីលំ  យោគិស្ស  លង្ការោ    សីលំ  យោគិស្ស មណ្ឌនំ
សីលេហិ  លង្កតោ  យោគី    មណ្ឌនេ  អគ្គតំ  គតោ  ។ 
សីលជាគ្រឿងអលង្ការរបស់យោគី ( អ្នករក្សាសីល ) សីលជាគ្រឿងប្រដាប់របស់យោគី ។យោគី ( អ្នករក្សាសីល ) ប្រដាប់តាក់តែងដោយសីលទាំងឡាយ បានដល់នូវភាវៈ ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងការប្រដាប់ ( រាងកាយ ) ។
សីលនេះ លោករាប់ថាជាអរិយទ្រព្យ ជាទ្រព្យប្រសើរវិសេសថ្លៃថ្លា ជាងទ្រព្យមានវិញ្ញាណ ឥតវិញ្ញាណ របស់បុរសស្រ្តីក្នុងលោកនេះ ។ ពុទ្ធសាសនិកជន អ្នកមានវិចារណញ្ញាណ គង់នឹងអាចរិះរេឃើញយល់បានដោយងាយ ៗ ។

ន បុប្ផគន្ធោ  បដិវាតមេតិ      ចន្ទនំ  តគរមល្លិកា  វា
សតញ្ច  គន្ធោ  បដិវាតមេតិ   សពា្វ  ទិសា  សប្បុរិសោ  បវាយតិ ។
ក្លិនផ្កាបក់ផ្សាយច្រាសខ្យល់ពុំបានទេ ក្លិនខ្លឹមចន្ទន៍ក្ដី ក្លិនក្រស្នាក្ដី ក្លិនផ្កាម្លិះរួតក្ដី បក់ផ្សាយច្រាសខ្យល់ពុំបានទេ មានតែក្លិននៃពួកសប្បុរស ( អ្នកមានសីល ) ទើបបក់ផ្សាយច្រាសខ្យល់បានសប្បុរស ( អ្នកមានសីល ) បក់ផ្សាយក្លិនសព្វទិសានុទិស ទាំងបណ្ដោយនិងបញ្ច្រាសខ្យល់បាន ។

ចន្ទនំ  តគរំ  វាបិ       ឧប្បលំ  អថ  វស្សិកី
ឯតេសំ  គន្ធជាតានំ    សីលគន្ធោ  អនុតរោ ។  
ខ្លឹមចន្ទន៍ក្ដី  ក្រស្នាក្ដី  ផ្កាឧប្បលក្ដី  ផ្កាម្លិះលាក្ដី ( សុទ្ធតែមានក្លិនក្រអូប ) ប៉ុន្តែក្លិនសីល ក្រអូបក្រៃលែងជាងគន្ធជាតទាំងនុ៎ះ ( ឥតមានគន្ធជាតអ្វីក្រអូបដូចក្លិនសីលឡើយ ) ។
							ទសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ  ចប់សិក្ខាបទ ១០

## ឯកសារយោង
ចម្លងពីសៀវភៅ  “គិហិបដិបត្តិ ពិស្ដារ”

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា