វិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ

**វិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ** (*National Institute Of Education*) ឬហៅកាត់ថា NIE គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាដែលបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្រៀននៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាអាចជាគោលដៅដ៏ចម្បងមួយសម្រាប់និស្សិតដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ពិសេសគឺសម្រាប់អ្នកដែលមានបំណងចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀន។ 

## ប្រវត្តិសង្ខេប
នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩១៤​អា​ណា​ព្យា​បាល​បារាំង​ បាន​សាង​សង់​សាលា​បឋម​សិក្សា​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា "​ សាលាបឋមសិក្សា មន្ត្រីបារាំង ម្នាក់ឈ្មោះ ហ្វ្រង់ស័រ បូឌាន់ (**Francois Baudoin**) ។ សាលា​នេះ​មាន​ការ​វិវត្តន៍​មិន​ឈប់​ឈរ​ព្រម​ទាំង​ត្រូវ​បាន​ប្តូរ​ឈ្មោះ ជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួន។នៅឆ្នាំ ១៩៤៣ សាលានេះបានប្រែឈ្មោះជាសាលាគរុកោសល្យបន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ ១៩៥៧ ក៏បានប្រែក្លាយទៅជា " វិទ្យាស្ថានជាតិគរុកោសល្យ " ។ ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៦៥ ក៏បានប្រែឈ្មោះមកជា " មហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យ " ។ មុនឆ្នាំ ១៩៧៥ ភារកិច្ចចម្បងរបស់គ្រឹះស្ថាននេះ គឺការបណ្ដុះបណ្ដាលបុគ្គលិកសិក្សា​។ នៅពេលដែលសាលានេះមានឈ្មោះជា "សាលាគរុកោសល្យ " នៅឆ្នាំ ១៩៤៣ គឺការបណ្ដុះ​បណ្ដាលសម្រាប់គ្រូបឋមសិក្សានៅទូទាំងប្រទេស ។ ពីឆ្នា ១៩៥៨​ ដល់ឆ្នាំ ១៩៦៥ វិទ្យាស្ថាន ជាតិគរុកោសល្យមានបេសកកម្មថ្មីគឺបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិគ្រប់មុខវិជ្ជា​នៅទូទាំងប្រទេស​ ។ ពីឆ្នាំ ១៩៦៥ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥ មហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យ មានបេសក​កម្មរបស់ខ្លួនដដែល តែបានបន្ថែមថ្មីមួយទៀតគឺបណ្ដុះបណ្ដាលអធិការបឋមសិក្សា។ គួរ​រំលឹក​ផង​ដែរ​ថា​កាល​ពី​ពេល​នោះ​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​អធិការ​មធ្យម​សិក្សា​បឋម​ភូមិ​មិន​ទាន់​មា​នៅឡើយ​ទេ​ហើយ​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​សាស្រ្តា​ចារ្យ​មធ្យម​សិក្សាទុ​តិយ​ភូមិ​ធ្វើ​នៅ​សា​លា​គរុ​វិជ្ជា​ជាន់​ខ្ពស់​ដែល​មាន​ទីតាំង​កន្លែង​នេះ​បច្ចុប្បន្ន​បាន​ក្លាយ​ជា​វិទ្យា​ស្ថាន​ភាសា​បរទេស​នៃ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ។ វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​បាន​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​គ្រូ​មធ្យម​សិក្សា​បឋម​ភូមិ​គ្រប់​មុខ​វិជ្ជា​បាន​ចំនួន​២៩៩២នាក់​ និង​អធិការ​បឋម​សិក្សា​បាន​ចំនួន ៦៦ នាក់ ។ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៤ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៧៥ មានគ្រូមមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិចំនួន ១៤១ នាក់ និងអធិការបឋមសិក្សាចំនួន ១៤នាក់ កំពុងបណ្ដុះបណ្ដាល តែជាអកុសល ពួកគេទាំងនោះ មិនបានប្រឡងបញ្ចប់ការ​សិក្សាណោះទេ ក៏ព្រោះតែពួកខ្មែរក្រហមបានចូលមកកាន់កាប់អំណាច ។ពីឆ្នាំ ១៩៧៥ រហូតដល់ ឆ្នាំ ១៩៧៨ គ្រឹះស្ថាននេះក៏ដូចជាគ្រឹះស្ថានដទៃទៀតក្នុងទូទាំងប្រទេស គឺត្រូវបានបិទទ្វារទាំងស្រុង ។ ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩គ្រឹះស្ថាននេះបានបើកទ្វារឡើងវិញហើយមានឈ្មោះថា"សាលានយោបាយក្រសួងអប់រំ " បន្ទាប់មកក៏ បានប្រែក្លាយជាសាលាគរុកោសល្យ និង វិក្រឹតការ​មជ្ឍឹមនៅឆ្នាំ១៩៨០រួចនៅឆ្នាំ ១៩៨៦ ក៏មានឈ្នោះថា សាលាគ្រប់គ្រងកម្មាភិបាលជាន់ខ្ពស់  ។

នៅឆ្នាំ ១៩៩៣ បានប្ដូរឈ្មោះម្ដងទៀត ទៅជា " មហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យ " ដែលជាឈ្មោះដើមរបស់ខ្លួនវិញ ហើយមកដល់ឆ្នាំ ២០០៤ នេះ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការវិវត្តិន៍ របស់សង្គមជាតិ និងការអភិវឌ្ឍន៍របស់វិស័យអប់រំ គួបផ្សំនឹងសំណូមពរ និង តម្រូវ ការដ៏ចាំបាច់របស់ប្រទេសជាតិ ក្នុងដំណាក់កាលសកលភាវូបនីយកម្ម និង ក្នុងដំណាក់កាល នៃការរីកចម្រើន របសវិទ្យាសាស្រ្តបច្ចេកវិទ្យាមហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលដែលមានសម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលជាប្រមុខបានសម្រេច​ប្រែក្លាយឲ្យទៅ " ជាវិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ " តាម អនុក្រឹត្យលេខៈ ០៤ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី ១១ ខែ មីនា ឆ្នាំ ២០០៤។ នៅថ្ងៃទី០៨ខែ កុម្ភៈឆ្នាំ ២០០៥ ឈ្មោះ " វិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ "ត្រូវបានសម្ភោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ។  នៅថ្ងៃទី២៨ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០៧ នៅវិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ បានសម្ភោធមជ្ឍ មណ្ឌលវប្បធម៌ សម្ដេច ហ៊ុន សែន និង លោកជំទាវ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ របស់ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ។

## មុខងារបណ្ដុះបណ្ដាល 
សព្វថ្ងៃនេះ វិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ មានមុខងារបណ្ដុះបណ្ដាលជាច្រើនផ្នែក ដូចខាង​ក្រោម ៖​ ក្រិតឧត្ដមសិក្សា បរិញ្ញាបត្រ ១ ចំនួន ១៦ មុខវិជ្ជាឯកទេសរួមមាន ៖

* ១-អក្សរសាស្រ្ត + ភាសាបារាំង
* ២-អក្សរសាស្រ្ត + ប្រវត្តិសិល្បៈ
* ៣-ភាសាអង់គ្លេស + បច្ចេកវិទ្យា ICT
* ៤-ព័ត៌មានវិទ្យា + ការគ្រប់គ្រង និងភាពជាអ្នកដឹកនាំ
* ៥-កសិកម្ម + បច្ចេកវិទ្យា ICT
* ៦-សេដ្ឋកិច្ច + បច្ចេកវិទ្យា ICT
* ៧-សីលធ៌ម-ពលរដ្ឋ- ការគ្រប់គ្រង និងភាពជាអ្នកដឹកនាំ
* ៨-ប្រវត្តិវិទ្យា-ភូមិវិទ្យា
* ៩-ភូមិ​វិទ្យា-គ្រប់គ្រងបណ្ណាល័យ
* ១០-គីមី​គ្រប់​គ្រង​បន្ទប់ពិសោធន៍
* ១១-ផែន​ដី-បរិស្ថាន
* ១២-គណិតវិទ្យា-បច្ចេក​វិទ្យា
* ១៣- បច្ចេក​វិទ្យា- ភាសាអង់គ្លេស
* ១៤-សូន្យ​រូប-ប្រវត្តិ​សីល្បៈ
* ១៥-កសិកម្ម- បច្ចេក​វិទ្យា
* ១៦-ប្រវត្តិ​វិទ្យា-សីល្បៈ

## រចនា​សម្ព័ន្ធ​រដ្ឋបាល​បុគ្គលិក និង ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ 
វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​​រូម​មាន​​ ៖

* ដេប៉ាតឺម៉ង់​​អប់រំ​ និង​ដេប៉ាតឺម៉ង់​ផែនការ​អប់រំ​​
* ការិយាល័យ​​រដ្ឋបាល​​ ការិយាល័យ​គណនេយ្យ​ ការិយាល័យ​បុគ្គលិក​ ការិយាល័យ​សិក្សា​ និង​ការិ​យាល័យ​ស្រាវជ្រាវ​គរុ​កោ​សល្យ​ និង​មាន​កម្មវិធី​អប់រំ​
* សាលា​អនុវត្ត​ពី​កម្រិត​បឋម​រហូត​ដល់​កម្រិត​វិទ្យាល័យ​

បុគ្គលិក​មាន​ចំនួន​ ២២៨ នាក់​ក្នុង​មាន​ស្ត្រី​ចំនួន ៨៨ នាក់​ ( ១៥២​ នាក់​ជា​បុគ្គលិក​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​ ៣២ នាក់​ជា​បុគ្គលិក​សាលា​បឋមសិក្សា​អនុវត្ត​ និង​ ៤៤ នាក់​ជា​វិទ្យាល័យ​អនុវត្ត​ ) ។

វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​​អប់រំ​មាន​អគារ​ចំនួន​ ១៤​ ដែល​មាន​ ៦៥​ បន្ទប់​ក្នុង​នោះ​មាន​បន្ទប់​ពិសោធន៍​វិទ្យាសាស្ត្រ​ចំនួន ០៣ បណ្ណាល័យ​ចំនួន​ ០២ បន្ទប់​ព័ត៌មាន​វិទ្យា​ចំនួន ០៤ សាល​សហ​សិក្សា​ចំនួន​ ០៣ និងបន្ទប់អន្តេវាសិកដ្ឋាន​ចំនួន ០៣ ។ តែ​ជា​អកុសល​អគារសិក្សា​ដែល​​​ជា​កេរ្តិ៍​ដំណែល​ពី​អាណា​ព្យាបាល​បារាំង​ មាន​សភាព​ចាស់​ទ្រុឌ​ទ្រោម​ណាស់​ទៅ​ហើយ​ ។

សកម្មភាព​បណ្តុះ​​​បណ្តាល​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៧៩​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៧៩ មក​​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​មាន​បេសកកម្ម​ជា​ចម្បង​ គឺបណ្តុះបណ្តាល​ និង​វិក្រិតការ​សាស្ត្រា និង​បុគ្គលិក​របស់​ក្រ​សួង​អប់រំ​ព្រម​ទាំង​អធិការ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ ។​ ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ធន​ធាន​​មនុស្ស​របស់​ក្រសួង​អប់រំ​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​​​អប់​រំ​​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ ​នៅ​ក្រោម​រូបភាព​ជា ​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​​ដំបូងនិង​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​បន្ត ។

ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ដំ​បូង​ចាប់​ផ្តើម​នៅ​ក្រោយ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៤ - ១៩៩៥ គឺ​នៅ​​ពេល​ដែល​សាលា​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ មហាវិទ្យាល័យ​គរុកោសល្យ​ ។ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ធ្វើឡើង​ចំពោះ​៖​

* អធិការ​បឋមសិក្សា​​រយៈពេល ០១​ ឆ្នាំ​
* អធិការ​មធ្យម​សិក្សា​រយៈ ០១ ឆ្នាំ​
* គរុ​និស្សិត​គ្រប់មុខ​វិជ្ជា​ឯកទេស​ បរិញ្ញា​បត្រ​ 
* ១ រយៈពេល​ ០១​ ឆ្នាំ​
* គរុ​សិស្ស​កម្រិត​មូល​ដ្ឋាន​មុខ​វិជ្ជា​ឯកទេស​ភាសា​បារាំង​
* ខ្មែរ​ រយៈពេល​ ០២​ ឆ្នាំ​
* គ្រូ​ឧទ្ទេស​ភាសា​អង់គ្លេស​ រយៈពេល ០២ ឆ្នាំ​​ ។

ការ​បណ្តុះបណ្តាល​គឺ​ធ្វើ​ឡើង​សម្រាប់​គ្រូ​ឯកទេស​​​​ អធិការ​បឋមសិក្សា​​ បុគ្គលិក​ឯកទេស​ និង​មន្ត្រី​អប់​រំ​ជាន់​ខ្ពស់​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ ។ មាន​សិក្ខា​កាម​ប្រមាណ​ជិត​ ៣០០០០ នាក់​ដែល​បាន​ទទួល​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​នៅ​ក្នុង​គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​នេះ ។ នៅ​ឆ្នាំ​ ២០០២​ ក្រសួង​អប់រំ​យុវជន និង​កីឡា​​បាន​ផ្ដល់​នូវ​បេសកកម្ម​​ថ្មី​​ទៀត​ដល់​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​​ នោះ​គឺ​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​​​គរុ​និស្សិត​បរិញ្ញាបត្រ​ ដើម្បីឲ្យ​មាន​ជំនាញ​ក្នុង​ការ​បង្រៀន​ពី​មុខ​វិជ្ជា ប្រយោជន៍​ដើម្បី​​​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​​កង្វះ​គ្រូបង្រៀន​នៅ​តាម​ខេត្ត​ ឬ​នៅ​តាម​ទី​ជន​បទ​ដាច់​ស្រយាល ។ លើស​ពី​នេះ​ទៅទៀត​ គរុ​និស្សិត​​​​បណ្តុះ​បណ្តាល​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​ ត្រូវ​ទទួល​ការ​បំពាក់​បំប៉ន​គ្រប់​ៗ​​​ផ្នែក​ព័ត៌មានវិទ្យា​​ដើម្បី​ឲ្យ​ពួក​គេ​មាន​សមត្ថ​ភាព​ប្រើប្រាស់​កុំព្យូ​ទ័រ​បាន​​នៅ​ពេល​ដែល​ពួកគេ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ ។​

សម្ភារៈ​បរិក្ខារក្រោយ​ពី​ថ្ងៃ​ជ័យ​ជំ​នះ​​​ជាប្រវត្តិ​សាស្ត្រ ៧ មករា​ ១៩៧៩ វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​សា​លា​នយោ​បាយ​​​​​​​​​​ក្រ​សួង​អប់​រំ​បាន​ប្រមូល​គ្រូ​បង្រៀន​ សាស្ត្រា​​ចារ្យ​​ អធិការ​បឋមសិក្សា​ ដែល​នៅ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​ពី​របប​វាល​​ពិ​ឃាត​ ដើម្បី​ចូល​រួម​ក្នុ​វគ្គ​វិក្រិតការ និង​ដើម្បី​ទទួលការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​​​​​ផ្នែក​នយោបាយ​រយៈ​ពេល​ខ្លី​ ក្នុង​គោល​បំណង​ឲ្យ​ពួក​គេ​អាច​មាន​លទ្ធភាព​ផ្ទេរ​ចំ​ណេះ​ដឹង​ខាង​លទ្ធិ​សង្គម​និយម​ទៅ​អ្នក​ដ៏ទៃ​ទៀត​វិញ​ម្ដង​​ដោយ​រៀប​ចំ​ជា​វគ្គ​បណ្តុះ​បណ្តាល​​ខ្លី​ៗ​នៅ​តាម​ទី​ក្រុង​ ឬ​ទី​ជន​បទ​នានា​​នៅ​ទូ​ទាំ​ង​​ប្រទេស​ ។ វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​នា​ពេល​​​​​នោះ​បាន​ក្លាយ​ទៅជា​មជ្ឈ​មណ្ឌល បណ្តុះ​បណ្តាល​យ៉ាង​សំខាន់​ ដើម្បី​ស្ថាបនា​ឡើងវិញ​នូវ​គ្រឹះ​​នៃ​ប្រព័ន្ធ​អប់​រំ​​​ និង​ធនធាន​មនុស្ស​ ។​កាល​ពី​ដំបូង​ឡើយ​ ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​​ស្ថាន​ភាព​មួយ​ដ៏​លំបាក​ ។ សាស្ត្រាចារ្យ​មាន​ប្រ​ភព​​ភាគ​ច្រើន​ជា​ជន​ជាតិ​វៀត​ណាម​ ។ ​សាស្ត្រាចារ្យ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​ច្រើន​តែ​មាន​សុខ​ភាព​ទ្រុឌ​ទ្រោម​ ព្រម​ទាំង​ទទួល​រង​នូវ​​ជម្ងឺ​ភ្លេច​​​​ភ្លាំង​ច្រើន​ ហើយ​មិន​ទាន់​មាន​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​បង្រៀន​បាន​ ។នកាល​ពី​ដំបូង​ខ្លឺម​សារ​នៃ​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​ ច្រើន​តែ​ផ្តោត​ទៅ​លើ​នយោបាយ​ បន្តិច​ក្រោយ​មក​​ក៏​មាន​ការ​បញ្ចូល​នូវ​ផ្នែក​គរុ​កោ​សល្យ​ដែល​លក្ខណៈ​ជា​វិជ្ជា​ជី​វៈ​ ។​ ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​គេ​រំឭក​ឡើង​វិញ​នូវ​ចំណេះ​ដឺង​ទាំង​ឡាយ​ដែល​ពួក​គាត់​មាន​ និង​ធ្វើឲ្យ​ពួក​គាត់​មាន​សមត្ថភាព​បង្រៀន​ឡើង​វិញ​ ។ពី​​ដំ​​បូ​ង​ឡើយ​​​​ សម្ភារៈ​ និង​គ្រឿង​បរិ​ក្ខា​​មាន​ការ​ខ្វះ​ខាត​ជា​ខ្លាំង​ សម្ភារ​​​មួយ​ចំ​នួន​ ច្រើន​តែ​បាន​មក​ពី​​បណ្តា​ប្រទេស​សង្គម​និយម​ និង​អង្គការ​អន្តរ​ជាតិ​ផ្សេងៗ​ ។ សម្ភារ​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​នា​ពេល​នោះ​ច្រើន​តែ​ចាស់​ និង​មិន​ឆ្លើយ​តប​​ទៅ​នឺង​ក្រិត​ក្រម​ និង​​​សេច​​ក្ដី​​ត្រូវ​ការ​នៃ​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​ ។ តែ​ដោយ​សារ​ការ​ខិត​ខំ​​របស់​រាជ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ និង​ក្រសួង​អប់​រំ​ សម្ភារ​បរិក្ខារ​ទាំងនោះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​លើក​កម្ពស់​ និង​កែ​លម្អ​​បាន​យ៉ាង​ប្រ​សើ​រ ។ក្រោយ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៣ ប្រទេស​កម្ពុជា​ឈាន​ចូល​ក្នុង​សករាជ​ថ្មី​មួយ​​​​ ។ រដ្ឋ​កម្ពុជា​ក៏​បាន​ដូរ​ឈ្មោះ​ទៅ​ជា​ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​កម្ពុជា​ ដោយ​ប្រកាន់​យក​នូវ​របប​ន​យោ​បាយ​​សេរី​ពហុ​បក្ស​ ។ ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​នៅ​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​ក៏​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​​ទៅ​តាម​របប​ន​យោ​បាយ​ថ្មី​ ។ បើ​ប្រៀប​ធៀប​ទៅ​នឺង​​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​មុន​ៗ​គុណ​ភាព​នៃ​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​​នៅ​ក្រោយ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៣​ មាន​ការ​លើក​កម្ពស់​ កែ​លម្អ​ បាន​ប្រសើរ​ទាំ​ង​ខ្លឺម​សារ​​ទាំង​សម្ភារ​​ប​រិក្ខា​ ព្រម​ទាំង​ធន​ធាន​មនុស្ស​ ​​​និង​ការ​ជ្រើស​រើស​បេក្ខ​ជន​ឲ្យ​ចូល​រៀន​ ។ ប៉ុន្តែ​​នៅ​មាន​ការ​លំ​បា​ក​ សម្រាប់​សាស្ត្រាចារ្យ​ភាគ​ច្រើន​ក្នុង​ការ​​​​ផ្លាស់​ប្តូរ​របប​នយោបាយ​ និង​របៀប​បង្រៀន​ ។វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​បាន​ប្រ​មូល​នូវ​ធនធាន​របស់​ខ្លួន​បន្តិច​ម្តង​ៗ ដើម្បី​សម្រេច​បាន​នូវ​សកម្ម​ភាព​នៃ​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​​ដែល​ជា​បេសកកម្ម​របស់​ខ្លួន​ ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី​ ក៏​នៅ​មាន​​មុខ​វិជ្ជា​មួយ​ចំ​នួន​ដែល​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​ ត្រូវ​អញ្ជើញ​​សាស្ត្រា​ចារ្យ​​ពី​ខាង​ក្រៅ​ឲ្យ​មក​បង្រៀន​ដោយ​គិត​ជា​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ជា​ម៉ោង​បន្ថែម​ឲ្យ​ពួក​គាត់​ ។លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត​ វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​បាន​ទទួល​ជំនួយ​​​បច្ចេក​​ទេស​ និង​​​ថវិកា​​ពី​អង្គការ​អន្តរ​ជាតិ​ និង​កិច្ច​សហ​ប្រ​​តិ​បត្តិ​ការ​ផ្សេង​ៗ​ដើម្បី​ បណ្តុះ​បណ្តាល​អធិការ​បឋម​សិក្សា​ អធិការ​មធ្យម​សិក្សា​ គ្រូឧទ្ទេស​បឋម​សិក្សា​ និង​ម​ន្ត្រីគ្រប់​គ្រង​អប់រំ​ ។ ឧទាហរណ៍​ដូចជា​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ទទួលបន្ទុក​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​គ្រូ​ឧទ្ទេស​បឋមសិក្សា​នៅ​ក្រោម​គម្រោង​ PASEC ។ ទ​ទួ​ល​បន្ទុក​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​​ទៅ​​លើ​​ផែនការ​ និង​ការ​គ្រប់​គ្រង​មន្ត្រី​អប់​រំ​​គ្រប់​កម្រិត​ ។​ កិច្ច​សហ​ប្រ​តិ្ត​ការ​បារាំង​ជួយ​ខាង​បណ្តុះ​បណ្តាល​អធិការ​បឋម​សិក្សា​ និង​គ្រូ​កម្រិត​មូលដ្ឋាន​ឯក​ទេស​ភាសា​បារាំង​- ខ្មែរ​ ព្រម​ទាំង​សហការ​ជា​មួយ​ និង​កិច្ច​សហ​ប្រ​​តិ​​ប​ត្តិ​កា​រ​អង់​​គ្លេស​ក្នុង​ការ​​ បណ្តុះ​បណ្តាល​គ្រូ​កម្រិត​មូលដ្ឋាន​ឯកទេស​ភាសា​អង់​គ្លេស- ខ្មែរ​ជា​ដើម ។វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​ដែល​ជា​មជ្ឈ​ដ្ឋាន​បណ្តុះ​បណ្តាល​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​រាជា​​ណា​ចក្រ​កម្ពុជា​​​​ បន្ត​វិវត្ត​ឥត​ឈប់ឈរ​ និង​បាន​ពង្រីក​នូវ​បេសកកម្ម​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​គោល​បំ​​ណ​ង​​​បណ្តុះ​បណ្តាល​​ប្រកប​ដោយ​បរិមាណ​​ និង​គុណ​ភាព​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​តម្រូវ​ការ​របស់​សង្គម​ដែល​កំ​ពុង​តែ​អភិ​វឌ្ឍន៍ ៕

## ឯកសារយោង