open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
តិរោកុឌ្ឌសូត្រ

ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > ខុទ្ទកនិកាយ >​ ខុទ្ទកបាឋ > តិរោកុឌ្ឌសូត្រ 

**ខុទ្ទកបាឋ តិរោកុឌ្ឌកណ្ឌ**

[៨] បើបុគ្គលឃើញសុខធំទូលាយ ព្រោះលះ​សុខមាន​ប្រមាណ​តិចចេញ អ្នក​មានប្រាជ្ញា កាលឃើញ​ច្បាស់​សុខធំទូលាយ គប្បីលះ​សុខមាន​ប្រមាណ​តិចចេញ។

ប្រេតទាំងឡាយ មកកាន់ផ្ទះ​នៃញាតិ ដោយគិតថា ផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយឈរ​នៅជិត​ខាងក្រៅ​ជញ្ជាំង​ទាំងឡាយខ្លះ នាផ្លូវ​បែកជា ៤ និងផ្លូវ​បែកជា ៣ ទាំងឡាយខ្លះ ជិតទ្វារ​ក្រុង និងទ្វារផ្ទះ​ទាំងឡាយខ្លះ។ កាលបើបាយ ទឹក បង្អែម និងចំអាប មាន​គ្រប់គ្រាន់ ដែលពួក​ញាតិតាក់តែង​ទុក​ហើយ មិនមាន​ញាតិណាមួយ នឹកដល់​ប្រេតទាំងឡាយ​នោះ ព្រោះកម្ម​របស់សត្វ​ទាំងឡាយ ជាបច្ច័យ។ ញាតិទាំងឡាយណា ជាអ្នកអនុគ្រោះ ញាតិទាំងឡាយ​នោះ រមែង​ឧទ្ទិស​ឲ្យនូវទឹក និង​ភោជន​ដ៏ម៉ត់ចត់ ដ៏ប្រសើរ ជារបស់​គួរតាមកាល ដល់ញាតិ​ទាំងឡាយ យ៉ាងនេះថា ទាននេះ ចូរមាន​ដល់ញាតិ​ទាំងឡាយ សូមញាតិ​ទាំងឡាយ បានដល់​នូវ​សេចក្តីសុខ។ ចំណែក​ប្រេតជា​ញាតិ ជាអ្នកមក​ប្រជុំគ្នា​ទាំងនោះ មកជួបជុំ​គ្នាហើយ ក្នុងមន្ទីរ​ឲ្យទាន​នោះ កាលបើ​បាយ និងទឹក មានល្មម​គ្រាន់ ក៏​អនុមោទនា ដោយ​គោរពថា យើង​ទាំងឡាយ បាន​សម្បត្តិនេះ ព្រោះហេតុ​នៃញាតិទាំង​ឡាយណា សូមពួក​ញាតិ របស់យើង​ទាំងឡាយ​នោះ រស់នៅ​យឺនយូរ ការបូជា​ដែលញាតិ​ទាំងឡាយ​ធ្វើហើយ ដល់យើង​ទាំងឡាយក្តី ញាតិ​ទាំងឡាយ ជាអ្នកឲ្យ​ទានក្តី មិនមែន​ជាឥត​ផលឡើយ កសិកម្ម ក៏មិន​មានក្នុងភូមិ នៃប្រេតនោះ គោរក្ខកម្ម ក៏មិនមាន​ក្នុងភូមិ​នៃប្រេត​នោះ ពាណិជ្ជកម្ម ដែលជា​ហេតុបាន​សម្បត្តិ​បែបដូច្នោះ ក៏មិនមាន ការលក់ទិញ​ផ្លាស់ប្តូរ​ដោយប្រាក់ ក៏មិនមាន បុគ្គល​ទាំងឡាយ ធ្វើកាល​កិរិយា លះលោក​នេះទៅហើយ រមែងញ៉ាំង​អត្តភាព​ឲ្យប្រព្រឹត្ត​ទៅក្នុង​ប្រេតវិស័យ​នោះ ដោយ​ផលទាន​ដែលញាតិ​ទាំងឡាយ​ឧទ្ទិសឲ្យ​ហើយ​អំពី​លោកនេះ។ ទឹកធ្លាក់​ចុះលើទីទួល រមែងហូរ​ទៅកាន់ទី​ទាប ដូចម្តេចមិញ ទានដែល​បុគ្គល​ឲ្យហើយ អំពីលោក​នេះ រមែង​សម្រេចផល ដល់​ប្រេត​ទាំងឡាយ ដូច្នេះដែរ។ ផ្លូវទឹក មានទន្លេ និងស្ទឹង​ជាដើមដ៏ពេញ រមែងញ៉ាំង​សាគរឲ្យ​ពេញប្រៀប ដូចម្តេចមិញ ទានដែល​បុគ្គលឲ្យហើយ​អំពីលោក​នេះ រមែង​សម្រេចផល ដល់ប្រេត​ទាំងឡាយ ដូច្នោះ​ដែរ។ បុគ្គលកាល​រឭកឃើញ​នូវ​ឧបការគុណ ដែលលោក​ធ្វើទុក​ដល់ខ្លួន ក្នុងកាលមុន​ថា អ្នកនេះ​បានឲ្យ​របស់នេះ​ដល់អញ អ្នកនេះ​បានធ្វើ​គុណនេះ​ដល់អញ ជន​ទាំងឡាយ​នោះ ជាញាតិ​មិត្រ ជាសំឡាញ់​របស់អញ​ដូច្នេះហើយ គួរឲ្យ​ទក្ខិណាទាន ចំពោះ​ប្រេត​ទាំងឡាយ។ ការយំសោកសៅ និងការ​ខ្សឹកខ្សួល​ដទៃណា មិនមាន​ប្រយោជន៍​ឡើយ ការយំ​ជាដើមនោះ មិនសម្រេច​ប្រយោជន៍ ដល់ប្រេត​ទាំងឡាយទេ ញាតិ​ទាំងឡាយ រមែង​ឋិតនៅ​យ៉ាងនោះ​ដដែល ឥតបាន​ដឹង បានឮឡើយ។ លុះតែ​ទក្ខិណាទាន​នេះ ដែលបុគ្គល​បានឲ្យហើយ តម្កល់ទុក​ប្រពៃហើយ ក្នុងសង្ឃ ទើបសម្រេច​ផលដោយ​រួសរាន់ ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ដល់ប្រេតនោះ អស់កាល​ជាអង្វែង។ ញាតិធម៌នោះ ឈ្មោះថា មហាបពិត្រ បានសំដែង​ជាបែប​យ៉ាងហើយ ការបូជា​ដ៏ថ្លៃថ្លា ចំពោះប្រេត​ទាំងឡាយ ឈ្មោះថា បានធ្វើហើយ​ផង កំលាំង​កាយ​នៃភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ឈ្មោះថា បានបំពេញ​ឲ្យហើយ​ផង បុណ្យ ឈ្មោះថា បានសន្សំ​ទុក មិនមែន​តិចឡើយផង។

ចប់ តិរោកុឌ្ឌកណ្ឌ ។

## ឯកសារ​យោង
ព្រះត្រៃបិដក​ ភាគ ៥២ ទំព័រទី ១២ ដល់ ​១៥ សុត្តន្តបិដក​ ខុទ្ទកនិកាយ ខុទ្ទកបាឋ តិរោកុឌ្ឌកណ្ឌ
វីតាមីន B

**វីតាមីន B** ជា​ប្រភេទ​វីតាមីន ដែល​ងាយ​រលាយ​ក្នុង​ទឹក វា​មាន​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​កោសិកាមេតាបូលីស៊ីម។ ថ្វីបើ​វីតាមីន​ទាំង​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ស្រដៀង​គ្នា​យ៉ាង​ណា តាម​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​បង្ហាញ​ថា​ពួក​ជា​វីតាមីន​គីមី​ផ្សេងគ្នា ដែលជាទូទៅ​មាន​នៅ​ក្នុង​អាហារ​រួមគ្នាតែមួយ។ ជាទូទៅ​នៅក្នុង​គ្រាប់ថ្នាំ​មានវីតាមីន​ទាំង​៨ ដែលត្រូវ​គេសំដៅលើ​ វីតាមីន B។ 

## រាយនាម​វីតាមីន B 
* **វីតាមីន B1** (ទីអាមីន)
* **វីតាមីន B2** (រីបូហ្វាវីន)
* **វីតាមីន B3** (niacin or niacinamide)
* **វីតាមីន B5** (pantothenic acid)
* **វីតាមីន B6** (pyridoxine, pyridoxal, pyridoxamine)
* **វីតាមីន B7** (biotin)
* **វីតាមីន B9** (folic acid)
* **វីតាមីន B12** (various cobalamins; commonly cyanocobalamin in vitamin supplements)
ស៊ន សៀវម៉ី

**ស៊ន សៀវម៉ី** (ឡាតាំង៖ **Sorn Seavmey;** ) (ចិន៖  **孙秀美;** )កើត ១៤ កញ្ញា ១៩៩៥ នៅក្នុងគ្រួសារខែ្មរដែលមានឪពុកជាដើមកំណើតចិន **សៀវម៉ី**  គឺជាកីឡាការនីជម្រើសជាតិកម្ពុជា ផ្នែកវិញ្ញាសា តៃក្វាន់ដូ ទទួលបានមេដាយសំរឹទ្ធ កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឆ្នាំ២០១១ នៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងមេដាយមាស នៅឆ្នាំ២០១៣ នៅប្រទេសភូមា​​។ សៀវម៉ី ទទួលបានមេដាយមាសក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ កីឡាអាស៊ី២០១៤ នៅទីក្រុងអុីនឆុន សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ។ សៀវម៉ី បានទទួលជោគជ័យដោយទទួលបានមេដាយមាសក្នុងការប្រកួតជម្រុះកីឡាតៃក្វាន់ដូដែលធ្វើឡើងនៅខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ នៅប្រទេសហ្វីលីពីន ដើម្បីទៅចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឆ្នាំ២០១៦ នៅប្រទេសប្រេស៊ីល។ សៀវមុី ក៏ទទួលបានមេដាយប្រាក់ក្នុងការប្រកួតកីឡាតៃក្វាន់ដូទ្វីបអាស៊ី ដែលប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ ប្រទេសហ្វីលីពីនផងដែរ។

## ឯកសារយោង 
http://news.sabay.com.kh/article/25608

http://news.sabay.com.kh/article/684336
យេហ្គីសេ ឆារ៉េន

**Yeghishe Charents** (13 ខែមីនា 1897 - ថ្ងៃទី 27 ខែវិច្ឆិកា 1937) ជាកំណាព្យ Armenian អ្នកនិពន្ធនិងជាសកម្មជនសាធារណៈ។ Charents ជាកវីឆ្នើមនៃសតវត្សរ៍ទី 20 នេះប៉ះលើប្រធានបទច្រើនដែលមានចាប់ពីបទពិសោធន៍របស់គាត់នៅក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកដំបូងបដិវត្តន៍សង្គមនិយមមួយនិងច្រើនទុននៅលើ Armenia និង Armenians ។ គាត់ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជា "កំណាព្យដ៏សំខាន់នៃសតវត្សរ៍ទី 20" នៅក្នុង Armenia ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
ហត្ថាកសិករ លីមីតធីត

**ហត្ថាកសិករ លីមីតធីត**ជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ផ្ដល់សេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុដូចជា ខ្ចីប្រាក់ សន្សំប្រាក់ ផ្ទេរប្រាក់ និងសេវាអេធីអិម។ ដំបូង​នៅឆ្នាំ១៩៩៣ ជាគម្រោង​មួយ​សម្រាប់សុវត្ថិភាព​ចំនីអាហារ​បង្កើតដោយ​អង្គការ​កាណាដា OCSD/OXFAM–Quebec ផ្ដល់​ប្រាក់​កំចី សម្រាប់​ប្រជាជន​នៅ​ជនបទ នៃ​ឃុំ​ចំនួន៤​នៃខេត្តពោធិសាត់។ នៅឆ្នាំ១៩៩៦ គម្រោង​សុវត្ថិភាព​ចំនីអាហារ​ត្រូវបានចុះ​បញ្ជី​ក្នុង​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ជា​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ហៅថា ហត្ថាកសិករ។ ហត្ថាកសិករ​មានន័យថា​ជា​ដៃ​កសិករ ឬដៃ​សម្រាប់​ជួយ​កសិករ។ ការិយាល័យ​ធំ​នៃ​អង្គការ​នេះ​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ខេត្តពោធិសាត់។ 

## បញ្ហា, ភាពចម្រូងចម្រាស 
បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ជាង​ ២​លាន​នាក់​បាន​ខ្ចី​ប្រាក់​ពីគ្រឹះស្ថាន​មីក្រូ​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​។ ដោយ​យោង​តាម​របាយ​ការណ៍​រួម​របស់​​អង្គការ​ លីកាដូ និង​សមាគម​ធាង​ត្នោត  បាន​រក​ឃើញ​ថា ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ​ កម្រិត​នៃ​បំណុល​របស់​ប្រជាពល​រដ្ឋ​​បាន​កើន​ឡើង​កាន់​តែខ្លាំង​ឡើងៗ​ ដែលនេះបណ្តាល​ឱ្យ​​អាចកើតមាន​ការ​រំលោភ​បំពាន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាច្រើន​ រួម​មាន​​ការ​បង្ខំ​ឱ្យ​លក់​ដី ​ការ​កេង​ប្រវ័ញ្ច​កំលាំង​ពលកម្ម​កុមារ ការ​ធ្វើចំណាក​ស្រុក​ដោយ​សារ​​បំណុល និង​ការ​បញ្ចាំ​ខ្លួន​ដើម្បី​ដោះ​បំណុល។

នាំខ្លួនអតីត ប្រធាន ផ្នែក ត្រួតពិនិត្យ និង ប្រតិបត្តិការ នៃ ធនាគារ ហត្ថា  ម្នាក់ មកកា.ត់ទោ.ស  ពាក់ព័ន្ធអំពើល្មើសលួ.ចចូលក្នុង ប្រព័ន្ធទិន្នន័យអាក់ខោនធនាគារ របស់អតិថិជន លួ.ចដកប្រាក់អស់ជាង៦០ម៉ឺនដុល្លារយកទៅលេងល្បែ.ងចាញ់អស់
ភ្នំសុមេរុ

ភ្នំសុមេរុ ឬ ភ្នំសិនេរុ ឬប្រជានជនខ្មែរច្រើនហៅថា ភ្នំព្រះសុមេរុ៍។ តាមគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនា ភ្នំសុមេរុនេះ គឺជាឈ្មោះភ្នំមួយធំ និងខ្ពស់ជាងគេក្នុងចន្លោះមហាទ្វីបទាំង៤ គឺ បុព្វវិទេហទ្វីប អបរគោយានទ្វីប ជម្ពូទ្វីប និងឧត្តរកុរុទ្វីប។ ភ្នំនេះគឺជាទីតាំងនៃចាតុម្មហារាជិកាទេវតា និងតាវត្តឹសទេវតា។

## សណ្ឋាន 
តាមគម្ពីរព្រះអភិធម្មត្ថសង្គហៈប្រែជាភាសាខ្មែរ ភ្នំសុមេរុនេះ មានកំពស់៨៤.០០០យោជន៍។ ចំណែកក្នុងឯកសារបរទេស ភ្នំនេះមានកំពស់ត្រឹមតែ៨០.០០០យោជន៍ប៉ុណ្ណោះ។ តាមឯកសារព្រះត្រៃបិដកខ្មែរ ១យោជន៍ ស្មើនឹង១៦គីឡូម៉ែត្រ។ ឯកសារខ្លះថា ២៤.០០០ហ្វីត(feet) ខ្លះថា ៤,៥មាល(miles) ខ្លះទៀតថា ពី៧ ទៅ៩មាល។ បាតភ្នំសិនេរុនេះ ក៏មានជំរៅទៅក្រោម៨៤.០០០យោជន៍ដែរ ធៀបនឹងកំពស់ទឹកនៃស្រទាប់ផែនដី។ 
ភ្នំនេះមានសណ្ឋានដូចជានាឡិកាខ្សាច់ គឺមានកំពូល និងបាតជារាង៤ជ្រុង មានទំហំ៨៤.០០០យោជន៍ ស្តួចនៅត្រង់កណ្តាល (ជារាងត្រីកោណ)។ 
## ទីតាំង 
ភ្នំសុមេរុ ឬហៅថា ភ្នំព្រះសុមេរ៍ុ (អានថា ភ្នំព្រះសុម៉ែ) ព័ទ្ធជុំវិញទៅដោយមហាសមុទ្រ និងភ្នំ៧ជួរ។ ភ្នំទាំង៧ជួរនោះគឺ ភ្នំយុគន្ធរ ភ្នំឥសិន្ធរ ភ្នំករវិក ភ្នំសុទស្សនៈ ភ្នំនេមិន្ធរ ភ្នំវិនតកៈ និងភ្នំអស្សកណ្ណៈ។ មហាសមុទ្រដែលនៅ​ចន្លោះភ្នំទាំង​៧នោះ ហៅថា មហាសមុទ្រសីតន្តរ។ មហាសមុទ្រនេះ ជាមហាសមុទ្រដែលមានទឹកថ្លា ល្អិតក្រៃលែង គ្មានសរសៃ មានទំហំ និងជម្រៅខាងក្នុងធំ និងជ្រៅ ខាងក្រៅតូច និងរាក់តាមលំដាប់គ្នា។ ខាងក្រោមផុតពីជួរភ្នំ៧នោះ ក៏ជាមហាសមុទ្រ មានកោះធំ តាំងនៅជុំវិញភ្នំសិនេរុទាំង៤ទិស ហៅថា មហាទ្វីបទាំង៤ ដែលបុព្វវិទេហទ្វីប ឋិតនៅទិសខាងកើតនៃភ្នំសិនេរុ អបរគោយានទ្វីប ឋិតនៅខាងលិចនៃភ្នំសិនេរុ ជម្ពូទ្វីប ឋិតនៅខាងត្បូងនៃភ្នំសិនេរុ និងឧត្តរកុរុទ្វីប ឋិតនៅខាងជើងនៃភ្នំសិនេរុ។
## តារាង 
ខាងក្រោមនេះ ជាតារាងទំហំ និងជំរៅនៃមហាសមុទ្រ និងជួរភ្នំទាំង៧ ដែលព័ទ្ធជុំវិញភ្នំសុមេរុ យោងតាមឯកសារបរទេស។

ទេវភូមិឈ្មោះតាវត្តឹង្ស តាំងនៅលើកំពូលភ្នំសិនេរុ ដែលមានកំពស់​៨៤.០០០យោជន៍ ដែលជាទីតាំងខ្ពស់បំផុតជាប់ជាមួយនឹងផែនដី។ លំដាប់ពីតាវត្តឹង្សចុះក្រោម កំពស់៤០.០០០យោជន៍ សណ្ឋានរបស់ភ្នំនេះមានរាងចោទស្តួចចូល ដល់ទំហំ២០.០០០យោជន៍ គឺនៅរយៈកំពស់៤០.០០០យោជន៍ ខាងលើផ្ទៃសមុទ្រ ភ្នំសិនេរុនេះ មានទំហំត្រឹមតែ២០.០០០យោជន៍ប៉ុណ្ណោះ ដែលហៅថា ចង្កេះភ្នំ។ ចាប់ពីរយៈកំពស់នេះ ភ្នំសិនេរុ ក៏ចាប់មានទំហំធំឡើងវិញចុះទៅខាងក្រោម។ នៅទីតាំងនេះ មានទេវភូមិឈ្មោះចាតុម្មហារាជិកា ដែលមានមហារាជទាំង៤គ្រប់គ្រងតាមទិសទាំង៤ គឺទិសខាងកើត ខាងលិច ខាងត្បូង និងខាងជើង។
នៅបាតភ្នំសុមេរុ ជាទីតាំងនៃពួកអសុរ ដែលដើមឡើយ ពួកនេះក៏ជាទេវតាដែរ តែដល់ច្បាំងចាញ់សង្គ្រាមជាមួយពួកទេវតាជាន់តាវត្តឹង្ស ពួកទេវតាជាន់តាវត្តឹង្សក៏ទម្លាក់ពួកអសុរចុះមកក្រោមនៅបាតភ្នំនេះឯង។ 

## ឯកសារយោង 
* វចនានុក្រមខ្មែរ (សម្តេចជួនណាត)
* គម្ពីរអភិធម្មត្ថសង្គហៈ (ភិក្ខុ អគ្គធីរោ គង់ សុមិត្ត)
* ព្រះត្រៃបិដកខ្មែរ
* វប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរ 
* ភ្នំសុមេរុ ជាភាសាដទៃ 

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
* អត្ថន័យនៃ ព្រះមេរុ និងការថ្វាយព្រះភ្លើងព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ក្រុងហាកុណិ (ខេត្តកាណាហ្គាវ៉ា)

**ហាកុណិ** ជាក្រុង ឫ ទីប្រជុំជនមួយ ក្នុងស្រុកអាស៊ីហ្គារ៉ាស៉ីម៉ុ ខេត្តកាណាហ្គាវ៉ា ប្រទេសជប៉ុន។ គិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២ ទីក្រុងនេះមានប្រជាជន ១៣៤៩២នាក់ និង មានដង់ស៉ីតេប្រជាជន ១៤៤នាក់ ក្នុង១គ.ម²។ ក្រឡាផ្ទៃសរុបគឺ ៩២,៨២km²។ ហាកុណិត្រូវបានជ្រើសរើសជាឧទ្យាន Geopark ដោយអង្គការយូណេស្កូ ។
ល្បិច​ទល់​មេឃ

## ឯកសារ​យោង 
# ​សៀវភៅ​ ល្បិច​ទល់​មេឃ ​រៀប​រៀង​ដោយ គីម​ ឃាង 
# ​ក្បួនល្បិចទាំង ៣៦

## ឯកសារសិក្សាបន្ថែម៖ 
ក្បួនល្បិចទាំង ៣៦ ជាភាសាអង់គ្លេស Thirty-Six Stratagems
2. ការផ្សព្វផ្សាយលក់ថ្នាំសម្រេីបតាមបណ្ដាញសង្គម​ Facebook
ទីក្រុងរ៉ូមបុរាណ

**ទីក្រុងរ៉ូមបុរាណ** ជាអារ្យធម៌ទ្រេតដែលបានចាប់ផ្តើមនៅលើឧបទ្វីបអ៊ីតាលីនៅដើមសតវត្សទី 8 មុនគ។ មានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេនិងផ្តោតលើទីក្រុងនៃទីក្រុងរ៉ូមនេះវាបានពង្រីកឱ្យក្លាយទៅជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងពិភពលោកនៅសម័យបុរាណដែលមានប្រមាណពី 50 ទៅ 90 លាននាក់ (ប្រហែល 20% នៃចំនួនប្រជាជននៅលើពិភពលោក) និងគ្របដណ្តប់ 6,5 លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ (2,5 លានការ៉េ Mi) របស់ខ្លួនក្នុងអំឡុងពេលចន្លោះពីដំបូងនិងសតវត្សទីពីរនៃគ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
ខ្មែរសុរិន្ទ

**ខ្មែរសុរិន្ទ** ក៏ត្រូវបានស្គាល់ជាភាសាសៀមថា **ថៃជ័រខ្សែខ្មែរ** រឺ ន័យចំ "ថៃជាប់ខ្សែខ្មែរ" ()  គឺជានាមកត្តាប្រើសំដៅលើជនជាតិខ្មែរមានដើមកំណើតនៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ។ ខ្មែរធ្លាប់មានវត្តមានក្នុងតំបន់នេះយ៉ាងហោចណាស់ក៏ចាប់តាំងពីសម័យចក្រភពខ្មែរមកម៉្លេះ។ ដោយមានការធ្លាក់នៃសម័យអង្គរ យ៉ាងណានោះ ខ្មែរនៅភាគឦសានត្រូវបានស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលសៀមដែលកំពុងតែកើនឡើង។ នៅសតវត្សទី១៨ ប្រទេសសៀមបានដាក់បញ្ចូលអតីតខេត្តខ្មែរសុរិន្ទជាផ្លូវការជាទឹកដីរបស់ខ្លួន។ អ្នករស់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ដែលជាជនជាតិខ្មែរបានក្លាយជាប្រជារាស្ត្រនៃព្រះមហាក្សត្រថៃ *យ៉ាងពិតប្រាកដ*The Khmer residents became *de facto* subjects of the Thai monarchy and a long process of cultural assimilation began.

## ឯកសារយោង
្ក

**្ក** (អ.ស.អ.: [kɑ]) ជើង ក គឺជាព្យញ្ជនៈមួយដែលមានខ្យល់សំឡេង​ក្នុង​ឋាន​បំពង់​ក ជា​សិថិល-អឃោសៈ។ បើសិនជាគិតក្នុងលក្ខណៈនៃសូរសំឡេងអន្តរជាតិវាជាប្រភេទព្យញ្ជនៈមួយបែប ប៉ុន្តែនៅលើលោកនេះមានតែភាសាខ្មែរទេដែលប្រើព្យញ្ជនៈផ្សំត្រូវត្រួតជើង។ 
## សូមមើល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្យញ្ជនៈផ្សំខ្មែរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្យញ្ជនៈផ្សំនៃវគ្គក
ឃុំសៀមរាប

សំដៅដល់ ៖
*ឃុំសៀមរាប ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល។
*ឃុំសៀមរាប ស្រុកសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប។
វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនកំពង់កន្ទួត

**វិទ្យាល័យហ៊ុនសែនកំពង់កន្ទួត** ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ស្វាយមីង​ ឃុំបារគូ ស្រុក​កណ្តាលស្ទឹង ខេត្ត​កណ្តាល។ 
## ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ
ជា​ប្រភេទ​​សាលា​​ជនបទ ​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ខាងត្បូង​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែលមាន​ចម្ងាយ​ប្រហែល ​២៧ គីឡូមាត្រ ​ពី​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ គេអាច​ធ្វើ​ដំណើរ​​ ពី​​​ទីក្រុង​​ភ្នំពេញ ​តាម​​មហាវិថី​​សហព័ន្ធរុស្ស៊ី ​​​កាត់តាម​ពោធិ៍ចិនតុង​មកដល់​ផ្លូវបំបែក​ចោមចៅ​ ត្រូវ​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ៣ ​រហូតដល់​​ស្ពាន​​៧មករា​ក្នុង​ភូមិ​កំពង់ទួល ​ទើប​មាន​ផ្លូវ​មួយ​បត់​ទៅ​ខាង​ឆ្វេង​(ខាង​កើត) ធ្វើ​ដំណើរ​បន្ត​ប្រហែល ​២ សហាតិមាត្រទើប​​ ដល់​ផ្សារ​កំពង់កន្ទួត​ ហើយ​ វិទ្យាល័យហ៊ុនសែន-កំពង់កន្ទួត ស្ថិត​នៅ​ខាង​កើត​ផ្សារ​នេះ ប្រហែល​ ១៥០ មាត្រ​​ប៉ុណ្ណោះ​។ ម៉្យាង​ទៀត គេ​ក៏​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ពី​ភ្នំពេញ កាត់​តាម​ក្រុង​តាខ្មៅ ​ឬ​ក៏​កាត់​តាម​ផ្សារ​ស្ទឹងមានជ័យថ្មី​និង ​ចំការដូង ក៏​អាច​មក​ដល់​ទីតាំងសាលា​នេះ​ផងដែរ​។
## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឃុំកន្ទួតចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិទ្យាល័យនៃស្រុកកណ្ដាលស្ទឹងចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិទ្យាល័យនៃឃុំ
ហ្វ្រីឌ្រីច ឈីលល័រ

**Friedrich Schiller**(10 ខែវិច្ឆិកា 1759 - 9 ខែឧសភា 1805) ជាកំណាព្យ, ទស្សនវិទូ, ប្រវត្តិសាស្រ្ត, និងអ្នកនិពន្ធអាល្លឺម៉ង់។ ក្នុងអំឡុងដប់ប្រាំពីរឆ្នាំចុងក្រោយនៃជីវិតរបស់គាត់ (1788-1805), Schiller អ្នករងឡើងផលិតភាពប្រសិនបើស្មុគស្មាញមិត្តភាពដោយមានដ៏ល្បីល្បាញនិងមានឥទ្ធិពលរួចទៅហើយយ៉ូហានលោក Wolfgang វ៉ុវិទ្យាស្ថាន Goethe ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
ភូមិកាល្លាវេរេ

**កាល្លាវេរេ**ជាភូមិមួយស្ថិតក្នុង ចំណុះជើងវត្តចូអេឡាតមេ អាណាស្រុកហាជូ នៅឯអេស្តូនីភាគខាងជើង។ ភូមិនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅប្រហែល  ភាគឦសាននៃតាល្លីន្ន ត្រឹមខាងកើតនៃកាល្លាវេរេ ដែលគឺជាប៉ែកដ៏ធំ ទីប្រជុំជនម៉ាអាឌូ។ ភូមិកាល្លាវេរេមានប្រជាជនចំនួន ១៤២ នាក់ (កាលពីថ្ងៃទី ១ មករា ២០១០)។

ភូមិនេះទាំងស្រុងស្ថិតនៅលើទីបម្រុងកេរដំណែលរេបាឡា។

កាល្លាវេរេកាលពីដំបូងត្រូវបានវែកញែកក្នុងសៀវភៅជំរឿនដាណឺម៉ាកនៅឆ្នាំ១២៤១។ ប៉ុន្តែវាក៏អាចទៅរួចដែរ ដែលថាកាល្លាវេរេត្រូវបានវែកញែកស្រាប់ហើយក្នុងឆ្នាំ១១៥៤ ដោយ អាលអៃឌ្រីស៊ីថាជា *Qlwry* ។

នៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ អាគារជាទីជម្រកថ្មីត្រូវបានកសាងឡើងលើអតីតដែនដីនៃភូមិកាល្លាវេរេ នៅភាគខាងលិចដែលបានស្ថិតនៅក្រោមរដ្ឋបាលគ្រប់គ្រងរបស់ទីប្រជុំជនម៉ាអាឌូ ប៉ុន្តែក៏មានឈ្មោះថាកាល្លាវេរេដូចគ្នាដែរ។

នៅថ្ងៃ ១៩ មេសា ២០១០ ប៉ែកនៃប៉ែកខាងជើងនៃភូមិនេះត្រូវបានបំបែកចេញហើយបង្កើតជាភូមិផ្លូវការថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថាសាវីរ៉ាណ្ណា។

## បុគ្គលគួរឱ្យកត់សំគាល់
*ម៉ាហ៊្គុស-មេតស្តាក (កើតនៅឆ្នាំ១៩៦១) កីឡាករបាល់បោះ 

## ឯកសារយោង
ហ្គាលីលេអូ ហ្គាលីលេ

**ហ្គាលីលេអូ ហ្គាលីលេ** (Galileo Galilei ; 15 February 1564&nbsp;– 8 January 1642), ភាគច្រើនត្រូវបានគេស្គាល់ត្រឹមឈ្មោះ **ហ្គាលីលេអូ**, គាត់គឺជា រូបវិទូ, គណិតវិទូ, វិស្វករ, តារាវិទូ, និងជា ទស្សនៈវិទូ សញ្ជាតិអ៊ីតាលី ដែលបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុង ការបដិវត្្តវិទ្យាសាស្រ្ត ក្នុងអំឡុងពេល Renaissance. ស្នាដៃរបស់គាត់ រួមមានដូចជា ការធ្វើឲ្យមានភាពប្រសើរឡើងនៃ កែវឆ្លុះ និង រកឃើញពីផលវិបាកក្នុងការសង្កេតនៅក្នុងតារាសាស្រ្ត ព្រមទាំងបានជួយទ្រទ្រង់ Copernicanism.  ហ្គាលីលេអូ ត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជា "បិតានៃ ការសង្កេតនៅក្នុងតារាសាស្រ្ត", ជា "បិតានៃរូបវិទ្យាទំនើប", ជា "បិតានៃវិទ្យាសាស្រ្ត", និងជា "បិតានៃវិទ្យាសាស្រ្តទំនើប"។

វិភាគទានរបស់គាត់លើវិស័យតារាសាស្រ្តក្នុងការសង្កេតរួមមាន អំនះអំណាងដែលបញ្ជាក់ពីដំណើរនៃភពសុក្រ ការរុករកឃើញនូវភពរណបធំៗទាំង ៤របស់Jupiter (ដែលឲ្យឈ្មោះថាព្រះច័ន្ទ Galilean in his honour) ព្រមទាំងការសង្កេត និងវិភាគលើ sunspots។ ហ្គាលីលេអូក៏បានធ្វើការងារទាក់ទងនឹងការយកវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យាមកប្រើប្រាស់ក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ព្រមទាំងការកែច្នៃឲ្យកាន់តែល្អនៃmilitary compass និងឧបករណ៍ផ្សេងទៀត។

ក្នុងការការពារអំពីគំរូ heliocentrism របស់ហ្គាលីលេអូ បានធ្វើឲ្យមានភាពចម្រូងចម្រាស់ស្ទើរពេញមួយជីវិតរបស់គាត់ ពោលគឺជាពេលដែលមនុស្សភាគច្រើនប្រកាន់យកគំរូនៃ geocentrism​ ឬក៏ Tychonic system។ គាត់បានជួបនឹងការប្រឆាំងពីសំណាក់តារាវិទូផ្សេងទៀត ដែលសង្ស័យពីគំរូ heliocentrism ដោយសារតែអវត្តមាននៃការសង្កេតមើល stellar parallax។ ក្រោយមកទៀតហ្គាលីលេអូបានការពារនូវទស្សនៈរបស់គាត់អំពី *Dialogue Concerning the Two Chief World Systems* ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ Pope Urban VIII ដូច្នេះធ្វើឲ្យមានការងាកចេញមិនត្រឹមតែពី Pope ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ងាកចេញពី Jesuits​ ដែលទាំងពីរនេះជាអ្នកទំនុកបម្រុងគាត់រហូតមកដល់ពេលនេះ។ អំឡុងពេលគាត់ស្ថិតនៅក្រោមការឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះនេះ គាត់បានសរសេរពីការងារដ៏អស្ចារ្យរបស់គាត់ *Two New Sciences* ដែលគាត់បានសង្ខេបពីការងារដែលគាត់ប្រឹងប្រែងធ្វើកាលពីជាង ៤០ ឆ្នាំមុន ហើយឥឡូវត្រូវបានហៅថា ស៊ីនេម៉ាទិច និង មេកានិចនៃអង្គធាតុ។

## ឯកសារយោង
ដ្រាយស្ត្រេត្ស

**ច្រកសមុទ្រធ្ងន់ធ្ងរ** ត្រូវបានក្រុមតន្ត្រីរ៉ុកមួយរបស់ប្រទេសអង់គ្លេសបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ 1977 ដោយលោក Mark Knopfler, ប្អូនប្រុសរបស់គាត់លោក David Knopfler លោក John Illsley, និងជ្រើសយក Withers

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
ស្គាល់មិត្តដូចអានសៀវភៅ

រូបភាពតូច|ស្តាំ
រូបភាពតូច|ស្តាំ
## ស្គាល់មិត្តដូចអានសៀវភៅ
ចំណង់ជើងនេះដូចជាចម្លែកបន្តិចមនុស្សម្ដេចប្រៀបដូចនិងសៀវភៅបានទៅ?
តើមានអ្វីដូចគ្នា?
ការអានសៀវភៅគឺសំដៅទៅលើការចង់ដឹងចង់ឃើញនឹងទទួលបានចំណេះដឹងជាច្រើន។
ការរាប់អានមិត្តម្នាក់គឺដូចអានសៀវភៅត្រង់ថាពេលណាដែលអ្នកស្គាល់មនុស្សម្នាក់អ្នកមុខជាបានយល់អំពីចិត្តគេខ្លះៗ នឹងអាចទទួលបានចំណេះដឹងដែលជាជំុនាញនៃអ្នកនោះ។
ហើយអាចដឹងរឿងរាវនិងបទពិសោធន៍ដែលគេមានដោយសាការចែករំលែកមិត្តម្នាក់ៗមានចំណេះដឹងនិងបទពិសោធន៍ខុសៗគ្នា មិត្តម្នាក់ជាកូនម្ចាស់កសិដ្នានដូចនេះអ្នកនិងអាចដឹងអំពីការចិញ្ចឹមសត្វខ្លះពីមិត្តអ្នក។
ការទទួលបានតិចរឺច្រើនអាស្រ័យលើការចែករំលែករបស់គេម្នាក់ៗទោះយ៉ាងណាអ្នកទទួលបានពីមិត្តដោយមិនអាចប្រកែកបានឡើយ។ ការស្គាល់មនុស្សអោយកាន់តែច្រើនហើយសៀវភៅទាំងនោះទៀតផ្តល់អត្តន័យនឹងចំណេះដឹងជាច្រើនខុសៗគ្នា។ មនុស្សម្នាក់ៗក្នុុងសង្គមសុទ្ធតែមានមិត្តដូចនេះត្រូវតែខំប្រឹងមើលគំរូនិងសិក្សាអំពីមិត្តទោះគេជាមិត្តល្អឬមិនល្អរៀនខ្សោយឬរៀនពូកែអ្នកមានឬអ្នកក្រក៏ដោយក៏សកម្មភាពឬក៏បទពិសោធន៍របស់គេគឺជាមេរៀនឬសៀវភៅដ៏ល្អសំរាប់ជីវិតយើងដែលមេរៀនទាំងនេះមិនងាយនិងមានអ្នកណាបង្រៀនយើងឡើយ។
ប្រវត្តិភូមិភិ

លិើោិោឹឆេេុរិ្កឹាេើលកសថដលកលើេឹិោសលេដដ
កលសេ្លរកើេឹោក
(សរសេរក្តោបរួមអំពីអត្ថបទ)

## ១. ភូមិសាស្ត្រ 
### ១.១ ទីតាំង 
#### ១.១.១ ជិតខេត្តកំពត 
ោិសុាដិថោ្ឹដលាដសើិថ្សោដា្ថិ្េសាោិថល៊ក្្ិថផោសោ្ដងថោផឹរេឆ
(អត្តបទ)
ពណ័នាអំពីផ្លែត្នោត

##ទម្រង់ផ្លែត្នោត
ផ្លែត្នោតជាផ្លែរុក្ខជាតិម៉្យាងដែលមានរាងមូល​​​​​​​ ហើយផ្លែនីមូយៗមានពីពីរទៅបីគ្រាប់។ពេលនៅខ្ចីវាមានពណ័ប្រផេះដល់ពេលទុំវាមានពណ័ក្រហម។

##គុណសម្បត្តិផ្លែត្នោត

ផ្លែត្នោតខ្ចីអាចយកទៅស្ល
សាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូសម្រាប់យុវជនក្រីក្រ

## សាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូសម្រាប់យុវជនក្រីក្រ
​​   មូលនិធិដុនបូស្កូ​កម្ពុជា​ ដែលហៅកាត់ថា(**DBFC**)បានបង្កើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩១​ ដែលមានអង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិដើម្បីឧបត្ថមដល់កូនក្មេង​ និងយុវជនដែលមានជីវភាពក្រីក្រអោយទទួលបាននូវការអប់រំ និងការរៀនសូត្រ។ដុនបូស្កូត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅខេត្តកែបក្នុងឆ្នាំ២០០២សម្រាប់ស្រ្តីដែលមានវិបត្តិនៅតាមតំបន់អោយមានជំនាញកាត់ដេរ។ជាទីតាំងដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រដ៏ល្អនៃចន្លេាះរវាងសមុទ្រ និងភ្នំតូចៗនៃឧស្យានជាតិកែប។
ខេត្តកែបមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសវៀតណាម កំពត និងតាកែវ។ជាទីជនបទដែលប្រជាជនប្រកបមុខរបរ ធ្វើស្រែ ចិញ្ចឹមគោក្របី នេសាទ និងការជីកយករ៉ែ។
ជារៀងរាល់ឆ្នាំយុវជនដែលមកពីខេត
សាលាវិទ្យាល័យចំការដូង

​**សាលាវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនចំការដូង**
សាលាវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនចំការដូងកាលពីដើមឡើយជាកន្លែងមួយដែលមានដើមដូងដុះជាច្រើនប្រៀបបានដូចជាចំការដូងមួយអញ្ជឹង ដោយសារការឃើញដើមដូងដុះជាច្រើនបែបនេះធ្វើឲ្យប្រជាជននៅទីនោះក៏បានហៅតៗថាជាចំការដូងមួយ ដែលពួកគាត់បានគិតថាជាស្នាដៃមួយដែលបានបន្សល់ទុកពីដូនតា។ ហើយបន្ទាប់មកកន្លែងនេះក៏បានកសាងឡើងធ្វើជាសាលាមួដែលដឹកនាំអភិវឌ្ឍដោយសម្ដេច ហ៊ុន​ សែន ហើយបាបដាក់ឈ្មោះ សាលានោះថាជាសាលាអនុ.ហើយនឹងវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនចំការដូងមករហូតមកដល់បច្ចុុប្បន្ន។
គំនិតខ្មែរ

## គំនិតខ្មែរ 
ខ្មែរជាជនជាតិចំណាស់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៏
Tigranes the Great

**Tigranes ទី II** (អាមេនី: ՏիգրանԲ) ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថាជា Tigranes ដ៏អស្ចារ្យនេះ (អាមេនី: ՏիգրանՄեծ Tigran Mets; ក្រិចបុរាណ: ΤιγράνηςὁΜέγαςTigránes Mega ហូ; ឡាទីន: Tigranes Magnus) (140 - 55 មុនគ ) គឺជាអធិរាជនៃ Armenia ស្ថិតក្រោមដែលប្រទេសនេះបានក្លាយជាសម្រាប់រយៈពេលខ្លីមួយនៅភាគខាងកើតរដ្ឋខ្លាំងបំផុតនៃសាធារណរដ្ឋរ៉ូម៉ាំង។ គាត់គឺជាសមាជិកម្នាក់នៃ Artaxiad រាជផ្ទះមួយ។ នៅក្រោមរជ្ជកាលរបស់គាត់នគរអាមេនីបានពង្រីកហួសពីព្រំដែនប្រពៃណីរបស់ខ្លួនដែលអនុញ្ញាតឱ្យ Tigranes ទាមទារចំណងជើងព្រះមហាក្សត្រដ៏អស្ចារ្យនេះនិងពាក់ព័ន្ធនឹង Armenia ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគូប្រជែងជាច្រើនដូចជាចក្រភព Parthian និង Seleucid និងសាធារណរដ្ឋរ៉ូម៉ាំង។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
បញ្ជីឈ្មោះទីក្រុងនិងទីប្រជុំជននៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា

នេះគឺជាបញ្ជីឈ្មោះទីក្រុងនិងទីប្រជុំជននានានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

## បញ្ជីឈ្មោះទីក្រុងនិងទីប្រជុំជននៅតាមបណ្ដារាជធានី-ខេត្ត 
## ឯកសារយោង
ហុងដា

## ហុងដា 
ហុងដា គឺជាផលិតផលដើមរបស់ប្រទេសជប៉ុន។
5px|ស៊ុម|កណ្តាល|New
ចន្នី

ខ្ញុំបាទឈ្មោះ***សឿនចន្នី***ភេទប្រុសជាសិស្សនៃសាលាដុនបូស្កូខេត្តកែប
ខ្ញុំបាទរៀនផ្នែកទំនាក់ទំនងសង្គមនិងសារពត៌មាន
ជ្រើសរើសជំនាញវ៉ែបម៉ាស្ទើ 
រៀនផ្នែកទំនាក់ទំនងសង្គមនិងសារពត៌មានឆ្នាំទី៤។
ព្រះបាទហ៊ុនទៀន

## ព្រះបាទហ៊ុនទៀន (ពី គ.ស ៦៨ ដល់...រាជធានីគោកធ្លក) 
     នៅក្នុងចន្លោះ គ.ស ៦៨ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ **ហ៊ុន ទៀន** ជាជនជាតិក្លិង្គនៅប្រទេសឥណ្ឌាប៉ែកអគ្នេយ៍បានលើកទ័ពតាមផ្លូវសមុទ្រចូលមកច្បាំងយកនគរហ្វូណន។លុះច្បាំងឈ្នះហើយក៏ឡើងសោយរាជសម្បត្តិ
ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា

ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ទទួល​ឯករាជ្យ​ពេញលេញ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៣ ដោយ​ការ​តស៊ូ​របស់​រាស្ត្រ មន្ត្រី និង​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ​គឺ ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហនុ ។ នៅ​ពេល​នោះ សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ចាត់តាំង​ប្រេសិត​ដំបូង​បំផុត​របស់​ខ្លួន​មក​កម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥០ នោះ​គឺ​លោក Donald R. Health ។ លោក Health គឺ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​មិន​អចិន្ត្រៃយ៍​ដែល​បាន​បំពេញ​បេសកកម្ម​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ឡាវ និង​វៀតណាម ប៉ុន្តែ​លោក​នៅ​អចិន្ត្រៃយ៍​ឯ​សៃហ្គន ។

ទំនាក់ទំនង​ការទូត​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​សហរដ្ឋអាមេរិក បាន​កាត់ផ្ដាច់​ពីរ​លើក ។ លើក​ទី​មួយ​គឺ​នៅ​រវាង​ឆ្នាំ​១៩៦៥ និង​ឆ្នាំ​១៩៦៩ ហើយ​និង​នៅ​លើក​ទី​ពីរ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៥ ក៏​ព្រោះ​តែ​របប​ប៉ុលពត​បាន​ចូល​គ្រប់គ្រង​វាតទី​ពាសពេញ​ប្រទេស ។ នៅ​ទីបំផុត ទំនាក់ទំនង​នេះ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ឡើង​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១ ។

ស្ថានទូត​នៃ​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅ​កម្ពុជា មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុងភ្នំពេញ ។

## ឯកអគ្គរដ្ឋទូត
## ចំណាំ
## ឯកសារ​យោង
*United States Department of State: Background notes on Cambodia
*

## តំណ​ភ្ជាប់​ទៅ​ក្រៅ
* United States Department of State: Chiefs of Mission for Cambodia
* United States Department of State: Cambodia
* United States Embassy in Phnom Penh 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅ​កម្ពុជា
កៅណ្ឌិន្យទី១

**កុរុងកៅណ្ឌិន្យទី១ ឬ ហ៊ុនទៀន ឬ ព្រះថោង** (ដើមសតវត្សទី១-ចុងសតវត្សទី១ នៃ គ.ស) រជ្ជកាល (គ.ស ៥២-ខាងចុងសតវត្សទី១) គឺជាក្សត្រនៃនគរភ្វូណាន(អាណាចក្រភ្នំ)ទី២បន្ទាប់ពីព្រះនាងសោមា(នាងនាគ)។

**ព្រះថោង ឬ កោណ្ឌិន្យ** (អានថា៖ គាន់-ឌិន)(ចិន: 混塡 - Hun Tien) "ព្រះបាទហ៊ុនទៀន" (អង់គ្លេស: Kaundinya) ព្រះអង្គគឺជាស្ដេចនិរទេស មកពីកោះជ្វា (អង់គ្លេស: Java) ដែលយល់សុបិន ថាបានទទួល​លំពែង​មួយ​ជា​ចំណង​ដៃ​ពី​ព្រាហ្មណ៍ "អត្វាមនៈ" សម្រាប់​យក​ទៅ​ចោល​ផ្សង កំណត់​ទឹក​ដី ដែលត្រូវរៀបចំនគរ លំពែងនោះបានធ្លាក់ចំនគរគោក​ធ្លក នៃនគរភ្នំ ហើយទ្រង់បានធ្វើដំណើរមកដល់នគរភ្នំតាមសុបិននេះដែលត្រូវនិងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ។
ដែលយោងតាមកំណត្រារបស់លោក កាងថាយ (ចិន: 康泰) លោក គឺជាអ្នកដំណើរចិនម្នាក់នៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី៣ មកពីនគរអ៊ូខាងកើត។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារតែការធ្វើដំណើររបស់លោកទៅកាន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាមួយលោក ជូយិង (ចិន:朱應) ដែលបានធ្វើកំណត់ត្រាអំពីនគរភ្នំ របស់កម្ពុជា ។

## អំនះអំអាងផ្សេង
បើតាមសិលាចារឹកនៅមីសឺន (កម្ពុជាក្រោម) ដែលគេបានសិក្សាកំណត់ថា ចារឆ្លាក់នៅក្នុង គ.ស ៦៥៨ ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី១ ​មាន​ព្រះ​នាមថា កៅ​ណ្ឌិន្យ។ សិលាចារឹកនោះ បានបញ្ជាក់ថាព្រះអង្គ បានទទួល​លំពែង​មួយ​ជា​ចំណង​ដៃ​ពី​ព្រាហ្មណ៍ អឝ្វតថាមន សម្រាប់​យក​ទៅ​ចោល​ផ្សង កំណត់​ទឹក​ដី ដែលត្រូវរៀបចំនគរ។ លំពែងនោះបានធ្លាក់ចំនគរគោក​ធ្លក ឬ​ស្រុក​ខ្មែរ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​។ បន្ទាប់​មក ព្រះ​កៅ​ណ្ឌិន្យ ត្រូវ​បាន​រៀបអភិសេកជាមួយនិង ព្រះនាងអូម៉ា ដែលត្រូវជាបុត្រីរបស់ស្ដេចភុជង្គនាគ។ បើមើលតាមរឿង វាហាក់ដូចជាស៊ីគ្នានឹងរឿងព្រះថោង នាងនាគ។

## ពង្សាវលី
*ព្រះបិតាក្មេក ព្រះនាម មូម៉ា
**ព្រះមហេសី ព្រះនាម សោមា

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រសតវត្សទី១នៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃនគរភ្វូណានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃវ្យាធបុរ
ប្រវត្តេរូបសង្ខេប

## ប្រវត្តិទូទៅ 
ខ្ញុំបាទឈ្មោះ  ពូល គឹមសុង     កើតថ្ងៃទី ០៥ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៨៨

ស្រុកកំណើតៈ ភូមិ ព្រែកជ្រៃលើ ឃុំ ព្រែកជ្រៃ ស្រុក កំពង់លាវ ខេត្ត ព្រែវែង

មុខរបរៈ ធ្វើទាហាន    ថ្ងៃទីចូលបំរើទ័ព្ទ ០១ មករា ២០០៦

ឋានស័ក្តៈ  អនុសេនីយ៍ទោ

មុខងាៈ    នាយរងការិយាល័យបច្ចេកទេស   អគ្គបញ្ជាការ

កង់ពលៈ    កង់ពលធំអត្តរគមន៍លេខ២

បច្ចុប្បន្នៈ      អស់ ផ្ទះ

ឆ្នាំសិក្សាៈបានបញ្ចប់វគ្គ បណ្តុះបណ្តាលមធ្យមបច្ចេកទេសជំនាន់ទី២

ពី វិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសតេជោ   ហ៊ុន សែន

ងៃទី      ខែ        ឆ្នាំ  ២០១៦

ស្នាមភិនភាគៈ    មានស្នាមប្រជ្រុយដុះឃ្លាពី ២ សម ខាងឆ្វេង 

កំពស់ ៈ     ១.៧២ ម
សើហ្វារ៉

## ប្រវត្តិរូបសង្ខេប 
នាងខ្ញុំឈ្មោះ ណុះ សើហ្វារ៉  ភេទ ស្រី  អាយុ ១៨ ឆ្នាំ   ជាសិស្សរៀននៅសាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូ ខេត្តកែប
ថ្ងៃ ខែឆ្នាំកំណើត   ០៩    ១២    ១៩៩៦
ទីកន្លែងកំណើត     ភូមិ   ថ្មី    សង្កាត់   ព្រៃធំ   ខណ្ឌ័ កែប  ក្រុង កែប
ទីកន្លែងបច្ចុប្បន្ន   ភូមិ   ថ្មី   សង្កាត់       ព្រៃធំ   ខណ្ឌ័ កែប   ខេត្ត  កែប
ឪពុកឈ្មោះ   កែ  ណុះ   មុខរបរ    កសិករ
ម្ដាយឈ្មោះ    សេន  តៃ  ពះ មុខរបរ កសិករ
មានបងប្អូន ៧ នាក់  ស្រី   ៣  ប្រុស  ៤
ខ្ញុំជាកូនទី ៦  ក្នុង  គ្រួសារ

## ប្រវត្តិការសិក្សា 
#### បឋមសិក្សា 
   កាលខ្ញុំនៅអាយុ៦ឆ្នាំ  ខ្ញុំបានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សា ស្បូវ ក្នុងឆ្នាំ  ២០០២  ហើយបានបញ្ចប់នៅសាលាបឋមនោះក្នងឆ្នាំសិក្សា ២០០៨

#### អនុវិទ្យាលយ័ 
  ក្រោយពីបានបញ្ចប់នៅសាលាបឋមមកខ្ញុំបានមករៀនបន្តនៅសាលា អនុវិទ្យាលយ័សង្គមរាស្រ្ដនិយមក្រុងកែបក្នុងឆ្នាំ២០០៨  រហូតបញ្ចប់នៅអនុវិទ្យាល័យក្នុងឆ្នាំ្២០១១
#### វិទ្យាលយ័ 
   ក្នុងឆ្នាំ២០១១ខ្ញុំបានចូលរៀននៅសាលាវិទ្យាលយ័ប៊ុនរ៉ានីហ៊ុនសែនចរិយាវង្ស អស់រយះពេល៣ឆ្នាំ ហើយបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០១៤
មកដល់បច្ចុប្បបន្នក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ខ្ញុំក៏បបានចូលរៀនបន្ដនៅសាលាបច្ចេកទេស   ក្នុងផ្នែកទំនាក់ទំនងសង្គម ឆ្នាំទី១ ជំនាន់ ទី ៤។
ប្រវត្តិរូបសង្ខប

រូបភាពតូច|ស្តាំ|ស្រី អាយ
## ប្រវត្តិរូបសង្ខេប 
នាងខ្ញុំឈ្មោះ លី ស្រី អាយ ភេទ ស្រី អាយុ ១៧ ឆ្នាំ ជាសិស្សរៀននៅសាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូ ខេត្តកែប
ថ្ងៃ ខែឆ្នាំកំណើត ០៤ មិថុនា ១៩៩៩
ទីកន្លែងកំណើត ភូមិទួលទឹទង សង្កាត់ព្រៃនប់ ខណ្ឌ័ព្រៃនប់ ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ
ឪពុកឈ្មោះ ហៅ រី មុខរបរ ស្លាប់
ម្ដាយឈ្មោះ លី សាវ៉េត មុខរបរ មេផ្ទះ
មានបងប្អូនពីរនាក់ ជាកូនទីពីរ
### ប្រវត្តិការសិក្សា 
### បឋមសិក្សា 
   ខ្ញុំបានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាហ៊ុនសែនក្រុងនៅអាយុ៤ឆ្នាំរហូតដល់អាយុ៩ឆ្នាំក្នុងឆ្នាំ២០០៨
### អនុវិទ្យាល័យ 
   ក្រោយពីរខ្ញុំបានបញ្ចប់នៅសាលាបឋមសិក្សាខ្ញុំក៍បានចូលរៀននៅសាលាអនុវិទ្យាល័យនៅអាយុ១០ឆ្នាំដល់អាយុ១២ឆ្នាំ
### វិទ្យាល័យ 
  នៅពេលដែលខ្ញុំបានចូលដល់វិទ្យាល័យខ្ញុំបានចូលរៀនអស់រយះពេល៣ឆ្នាំ
នៅពេលដែលរៀនចប់ខ្ញុំបានគិតថាត្រូវទៅរៀនបន្តនៅទីណាហើយខ្ញុំក៍គិតថានិងមក
រៀននៅសាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូខេត្តកែប។ហើយខ្ញុំរើសយកផ្នែកទំនាក់ទំនងសង្គមនិងសាពត័មានឆ្នាំទី១ជំនាន់ទី៤។
### ដុន​ បូស្កូ 
 ខ្ញុំបានចូលរៀននៅសាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូនៅឆ្នាំ២០១៤ដល់២០១៦ផ្នែកតទំនងសង្គមនិងសារពត័
សាគរវិទ្យា

]]
**សាគរវិទ្យា** រឺ **សាគរសាស្ត្រ** (បន្សំនៃពាក្យបាលីសំស្ក្រឹត សាគរ មានន័យថា "សមុទ្រ" និង វិទ្យា មានន័យថា "ចំណេះដឹង") នៃចំគួរតែថា **សាគរលេខន៍** ទើបត្រឹមត្រូវជាង ព្រោះអីវាបានកត់ត្រាពីសមុទ្រ មហាសមុទ្រ គឺជាសាខានៃ **វិទ្យាសាស្ត្រផែនដី** រឺ **ផែនដីវិទ្យា** ដែលសិក្សាអំពីមហាសមុទ្រ។ វាផ្ដោតលើប្រធានបទដ៏ធំទូលាយមួយចំនួន រួមមាន សារពាង្គកាយសមុទ្រ និងថាមវន្តសាស្ត្របរិស្ថានប្រព័ន្ធ ចរន្តមហាសមុទ្រ រលក និង ថាមវន្តសាស្ត្រសន្ទនីយភូមិរូប រចិតវិវត្តន៍ផ្ទាំង និង ធរណីវិទ្យានៃបាតសមុទ្រ និងជំនោរនៃសារធាតុរសាយនៈនិងគុណលក្ខណៈរូបផ្សេងៗក្នុងមហាសមុទ្រ ហើយនិងឆ្លងកាត់ព្រំដែនរបស់មហាសមុទ្រ។ ប្រធានបទផ្សេងៗទាំងនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងឯកទេសជាច្រើនដែលពួកសាគរវិទូបន្ស៊ីទៅចំណេះដឹងបន្ថែមទៀតនៃមហាសមុទ្រពិភពលោកនិងការយល់ដឹងអំពីដំណើរការនៅខាងក្នុង: តារាសាស្ត្រ ជីវវិទ្យា រសាយនសាស្ត្រ អាកាសធាតុវិទ្យា ភូមិលេខន៍ ភូមិវិទ្យា ជលវិទ្យា, ឧតុនិយមវិទ្យា និង រូបសាស្ត្រ។ បុរាណសាគរលេខន៍សិក្សាអំពីប្រវត្តិនៃមហាសមុទ្រកាលពីអតីតតាមរយៈភូមិវិទ្យា។
ល្វីទី១៤

ÇÇÇ**ល្វី ដ៏អស្ចារ្យ** (5 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 1638 -1 ខែកញ្ញា 1715) គឺព្រះមហាក្សត្ររបស់សភាកម្សាន្ត The Bourbon ដែលបានគ្រប់គ្រងជាស្ដេចនៃប្រទេសបារាំងនិង Navarre ពី 1643 រហូតដល់ការស្លាប់របស់គាត់។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
រសសាស្ត្រ

, a key text of Western Alchemy, in a 17th-century edition]]

**រសសាស្ត្រ** (អានថា: រៈ'សៈសាស) ជាប្រពៃណៃដ៏មានឥទ្ធិពលមួយ ដែលពួកអ្នកបដិបត្តិវិជ្ជានេះមាន ពីសម័យបុរាណ អះអាងថាអ្នកដែលប្រារភប្រតិបត្តិវាឡើងដើម្បីបានអំណាចឫទ្ធានុភាពដ៏ខ្លាំងពូកែ។ វត្ថុបំណងកំណត់នូវក្នុងរសសាស្ត្រមានផ្សេងៗដោយឡែកៗ ប៉ុន្តែតាមប្រវត្តិសាស្ត្រមានគោលដៅសំខាន់ៗមួយ រឺ ច្រើនដូចតទៅ: បង្កើតថ្មទិព្វតាមរឿងព្រេង ដែលមានសមត្ថភាពបំលែងលោហធាតុដើមទៅជាលោហមានតម្លៃ (មាស រឺ ប្រាក់) និងការចម្រើនថ្នាំអាយុវែង ដែលនឹងរក្សាវ័យ និងអាយុយឺនយូរ។

ទោះបីយ៉ាងណា រសាយនសាស្ត្របានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចម្រើនជឿនលឿននៃវិទ្យាសាស្ត្រដើមសម័យទំនើបនេះដែរ វាខុសប្លែកយ៉ាងខ្លាំងពីវិទ្យាសាស្ត្រទំនើបដោយសារតែការរួមបញ្ចូលនៃគោលការណ៍ និង កិច្ចបដិបត្តិខាងហេមេទិកពាក់ព័ន្ធនឹងទេវកថា វេទមន្ត សាសនា និង ចេតោភាព។ វាត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ ជាមូលវិទ្យាសាស្ត្រមួយដែលបានរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍនៃរសាយនសាស្ត្រ និង វេជ្ជសាស្ត្រ។ ពួករសសាស្ត្រិនបានអភិវឌ្ឍរចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍ជាមូលដ្ឋាន ទ្រឹស្ដី បច្ចេកសព្ទ និង វិធីពិសោធន៍ ភាគខ្លះក្នុងនោះនៅតែមានប្រើក្នុងពេលសព្វថ្ងៃនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ពួករសសាស្ត្រិនបានភ្ជាប់មុននូវមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃរសាយនសាស្ត្រ ដូចជាមជ្ឈធាតុនិយមវិទ្យាសាស្ត្រ ទ្រឹស្ដីបរមាណូ ការយល់ដឹងបែបថ្មីខាងធាតុរសាយនៈ និង សារធាតុរសាយនៈ តារាងខួប និងអភិរក្សនៃដុល និងធាតុមាត្រ។ ជំនួសមកវិញ ពួកលោកបានយល់ថាក្នុងធាតុបួន និងជាលា ហើយនិងនិមិត្តសញ្ញានិយមនិងអាថ៌កំបាំងនិយមខាងគុយ្ហៈ ដែលជាផ្នែកបញ្ចូលគ្នានៃស្នាដៃតាមបែបរសសាស្ត្រ។
វិរោរាជ

ព្រះបាទ**វិរោរាជ** (ម.គ.ស ២២៩-១៣៨) រជ្ជកាល (ម.គ.ស ១៩១-១៤១) ក្រោយព្រះថោង​ ​ឬ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​កុម៉ែរាជ​ ​បាន​ចូល​ទិវង្គត​ ​ព្រះ​វិរោរាជ​ ​បុត្រ​ច្បង​ត្រូវ​បាន​ឡើង​សោយរាជសម្បត្ដិ​បន្ដ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ​១៣​កើត​ ​ខែ​ផល្គុន​ ​ឆ្នាំរកា​ ​ព.ស​ ​៣៥៣ ត្រូវជា​ឆ្នាំ​ ​១៩១ មុន​គ.ស។​ ​ព្រះ​អង្គជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​ពីរ​បន្ទាប់​ពី​ព្រះថោង។​ ​កាលនោះ​ព្រះ​វិរោរាជ​ ​បាន​ព្រះ​ជន្ម ​៣៨​ វស្សា។​ អ្នកម្នាងទេស​ ​កូនស្រី​របស់​មហា​អាមាត្យ​ត្រូវ​បាន​ព្រះ​អង្គ​តែងតាំង​ជា​ព្រះ​អគ្គមហេសី​ ​ដោយ​មាន​ព្រះ​នាម​មន្ទោ​ទេវី​សោភា​លក្ខណា​មហាក្សត្រី។​ ​ក្នុង​ឆ្នាំខាល​ ​ព.ស​ ​៣៧០​ ព្រះ​នាង​ប្រសូត​បាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះអង្គ ព្រះ​នាម​ ​ព្រះឧទ័យ។​ ​សោយរាជសម្បត្ដិ​បាន ​៥០ ​ឆ្នាំ ព្រះ​វិរោរាជ​ ​ក៏​បាន​ចូល​ទិវង្គត​ ​នៅ​ឆ្នាំខាល​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ​៩១ ​វស្សា។

## ឯកសារយោង
*ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន បណ្ឌិត រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សព្រះថោង
ឧទ័យ

ព្រះបាទ**ឧទ័យ** (សំស្ក្រឹត:**ឧទយ**) (ម.គ.ស ១៧៤-ប្រហែល ម.គ.ស ៧៧) រជ្ជកាល (ម.គ.ស ១៣៧-៧៧) នៅថ្ងៃជា​ពេលា​ល្អ​ ​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ ​៣​កើត​ ​ខែចេត្រ​ ​ឆ្នាំថោះ​ ​ព.ស​ ​៤០៥ ត្រូវជា​ឆ្នាំ​ ១៣៧​ ​មុន​គ.ស​ ​ព្រះ​ឧទ័យ​ ​បាន​ទទួល​ព្រះរាជភិសេក​សោយរាជសម្បត្ដិ​ប្រទេស​ខ្មែរ​ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​៣​ ​បន្ដ​ពី​បិតា​ ​ព្រះបាទវិរោរាជ។​

ក្នុង ​ព.ស​ ៤៣៥​ ​ឆ្នាំមមែ ជាមួយ​នឹង​អ្នកម្នាងកេសរ ព្រះ​អង្គ​បាន​បុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ព្រះ​សុវណ្ណបទុម។​ ​ជាមួយ​នឹង​អ្នកម្នាងទារ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​បុត្រី​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទៀត​ ​ព្រះ​នាម​សុវណ្ណមាលា ឆ្នាំ៩១ ម.គ.ស.។​ ​សោយរាជ្យ​បាន​ ​៦០​ឆ្នាំ ព្រះ​ឧទ័យ​រាជា​ក៏​ចូល​ទិវង្គតទៅ​ ​នៅ​ឆ្នាំខាល​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ៩៧​ វស្សា។​

## ឯកសារយោង
*ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សព្រះថោង
ប្រទេសរាជ

ព្រះបាទ**ប្រទេសរាជ** (សំស្ក្រឹត:**ប្រទេឝរាជន៑**) (ម.គ.ស ៩២ ម.គ.ស.- គ.ស ១) រជ្ជកាល (ម.គ.ស ២១-គ.ស ១) ក្រោយ ​ដែល​ព្រះសុវណ្ណបទុមចូល​ទិវង្គត​ ​នាម៉ឺន​មុខមន្ដ្រី​ទាំងឡាយ​បាន​នាំ​គ្នា​ទៅ​សុំ​យាង​ស្ដេច​ប្រទេសរាជ​ ​ដែល​ត្រូវជា​ប្អូនថ្លៃ​ ​ឲ្យ​ឡើង​សោយរាជ​សម្បត្ដិ​នគរ​កម្ពុជា​ជា​បន្ដ។​ ​ពិធី​អភិសេក​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ ១០​កើត ​ខែ​ផល្គុន​ ​ឆ្នាំកុរ​ ​ព.ស​ ​៥២៣ ត្រូវជា​ឆ្នាំ​ ​២១ ​មុន​គ.ស។​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ទទួល​ព្រះ​នាម​ **ព្រះបាទ​សម្ដេច ​ប្រទេស​រាជា​ធិរាជ**។​ ព្រះ​អង្គ​បាន​មក​គង់នៅ​ព្រះរាជ​ធានី​មហា​នគរធំ​ដដែល។​

ស្ដេច ប្រទេសរាជ​ ​និង​ម្ចាស់​ក្សត្រី​សុវណ្ណមាលា​ ​គ្មាន​បុត្រាបុត្រី​សម្រាប់​បន្ដ​ព្រះរាជ​វង្សានុវង្ស​ឡើយ។​ ​ព្រះ​អង្គ​សោយរាជសម្បត្ដិ​បាន​ ​២១​ ឆ្នាំ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​ទិវង្គត​នៅ​ឆ្នាំវក​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ៩២​ វស្សា។​

ដូច្នេះ​បើ​តាម​ពង្សាវតារ​សម្ដេច​វាំង​ជួន​ ​ព្រះរាជ​វង្ស​ក្សត្រ​ខ្មែរ​ដែល​ជាប់​ឈាមជ័រ​ព្រះថោង​នាងនាគ​ ​ឬ​សម្ដេច​កុម៉ែរាជ​ត្រូវ​ចប់​ដាច់​ពូជ​នៅ​ក្នុង​គ្រា​កាលសម័យ​នេះ។​

ព្រះបាទសម្ដេច​ប្រទេសរាជ​ ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​៥​ ​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​ក្នុង​ព្រះរាជ​វង្ស​ព្រះថោង​នាងនាគ។​ ​ក្នុង​រាជ​ព្រះថោង​នាងនាគ​ ​ឬ​សម្ដេច​កុម៉ែរាជ​ ​មាន​ក្សត្រ​ទាំងអស់​៥​ព្រះ​អង្គ​ ​ដែល​បាន​សោយរាជសម្បត្ដិ​បន្ដបន្ទាប់​គ្នា​រៀង​មក​ចាប់​តាំង​តែ​ពី​ ព.ស​ ​២៧៧ ត្រូវជា​ឆ្នាំ​ ២៦៧ ​មុន​គ.ស​ ​រហូត​មក​ដល់​ ព.ស​ ៥៤៣​ ​ត្រូវជា​ឆ្នាំ​ទី ​១​ មុន​គ.ស។​ ​រួម​សេចក្ដី​មក​ ​ព្រះរាជ​វង្ស​ព្រះថោង​នាងនាគ​បាន​គ្រប់គ្រង​ទឹកដី​ខ្មែរ​អស់​រយៈពេល​ប្រមាណជា​ ២៦៧​ ឆ្នាំ។

ព្រះរាជ​វង្ស​ព្រះថោង​នាងនាគ​ត្រូវ ​រលត់​ផុត​ពូជ​ ​ដោយសារ​ព្រះ​សម្ដេច​ប្រទេសរាជ​ ​ស្ដេច​ចុង​ក្រោយបង្អស់​ ​និង​អគ្គមហេសី​សុវណ្ណមាលា​ ​គ្មាន​បុត្រាបុត្រី​សម្រាប់​បន្ដ​រាជ្យ។​ ​ឯ​ព្រះញាតិវង្ស​ជិត​ឆ្ងាយ​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ ​បុណ្យ​បារមី​វិញ​ក៏​គ្មាន។​

## ការវិភាគ
ក្នុងរាជ្យស្ដេចអង្គនេះ​ ​យើង​អាច​កត់សំគាល់​បាន​ថា​ ​ស្ដេច​ប្រទេសរាជ​ ​ដែល​ជា​រាស្ដ្រ​សោះ​ ​ហើយ​ដែល​គ្មាន​ជាប់​ឈាមជ័រ​ស្ដេច​អ្វី​ទាំងអស់​ ​បាន​ឡើង​សោយរាជសម្បត្ដិ​នគរ​កម្ពុជា​ដោយសារ​មហេសី​ជា​កូន​ស្ដេច។​ ​ត្រង់នេះ​មាន​ន័យ​ថា​ ​នៅ​ក្នុង​ទំនៀម​ទម្លាប់​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​ជំនាន់​ដើម​ ​បុរស​អាច​ឈោង​យក​តាម​ត្រកូល​ខាង​ប្រពន្ធ​មក​ប្រើ​ការ​យក​បុណ្យ​សក្ដិ​ ​យក​អំណាច​ ​ឬ​រាជបល្ល័ង្ក​ ​ឡើង​ធ្វើ​ជា​ស្ដេច​បាន។​ ​ដូច្នេះ​ហើយ​ ​ដោយសារ​ម្ចាស់​ក្សត្រី​សុវណ្ណមាលា​ ​ដែល​ត្រូវជា​កូន​របស់​មហាក្សត្រ​ផង​ ​ជា​ប្អូនបង្កើត​ព្រះមហាក្សត្រ​ផង​ ​ស្ដេច​ប្រទេសរាជ​ដែល​ជា​រាស្ដ្រ​ ​និង​ជា​កូន​អ្នកនេសាទ​ត្រី​សោះ​ ​បាន​មាន​សិទ្ធិ​ឡើង​គ្រង​រាជសម្បត្ដិ​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ​ទំនៀមទម្លាប់​ឡើង​ស្នងរាជ្យ​ ​ឬ​ក្ដាប់​អំណាច​ដោយ​វិធី​របៀប​នេះ​ យើង​ឃើញ​មាន​ជា​ហូរហែ​តទៅ​ទៀត​ក្នុង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ខ្មែរ។

## ឯកសារយោង
*ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ដេចត្រាញ់ខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សព្រះថោង
គេហកិច្ច

**គេហកិច្ច** មានន័យថាកិច្ចការក្នុងផ្ទះសំដៅដល់ការរៀបចំចាត់ចែង ការសន្សំសំចៃ ការថ្នម ការប្រយ័ត្នមិនឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ ឬអន្តរាយកើតមានឡើងដល់សមាជិតណាមួយក្នុងគ្រួសារ។ ដើម្បីបំពេញគេហកិច្ចប្រកបដោយនិយតភាព មេគ្រួសារតែងរៀបចំជាមួយនឹងផែនការនានាសម្រាប់គ្រួសារ។
## ឯកសារយោង
សហស្សរង្សី

ព្រះបាទ**សហស្សរង្សី** (គ.ស ៤៣១-៥១១  រឺ គ.ស ៤៣៤-៥១៤) រជ្ជកាល (គ.ស ៤៦៥-៥១១ រឺ គ.ស​ ៤៦៨-៥១៤)នៅ ​ទីបំផុត គឺ​ចៅ​របស់ព្រះកេតុមាលា​ ​ព្រះ​នាម​សហស្សរង្សី​ ​ព្រះ​ជន្ម ​៣៤ ​វស្សា​ ​ដែល​ឡើង​សោយរាជ្យ​បន្ដ​ពី​ព្រះ​អង្គ។​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ក្លាយជា​មហាក្សត្រ​ទី​៨​ ​នេះ​បើ​យើង​សំអាងទៅ​លើ​ពង្សាវតារ​របស់​សម្ដេច​វាំង​ជួន​ ​ចំពោះ​ពង្សាវតារ​វត្ដ​កោកកាក​វិញ​ ​គឺ​ព្រះ​បទុមវរវង្ស​ទៅវិញ ​ដែល​បាន​សោយរាជ្យ​បន្ដ​ពី​ព្រះ​កេតុមាលា។​ ​ពង្សាវតារ​សម្ដេច​វាំងជួន​បាន​កត់ត្រា​ថា​ ​ព្រះ​អង្គ​សហស្សរង្សី​ ​បាន​តាំង​ព្រះរាជ​ធានី​នៅ​ឯ​មហា​នគរធំ​ដដែល។​ ​ព្រះ​អង្គ​សោយរាជ្យ​បាន​ ៤៦ ​ឆ្នាំ​ ​ហើយ​ចូល​ទិវង្គត​នៅ​ឆ្នាំថោះ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ៨០ ​វស្សា។​ ​ព្រះ​អង្គ​ធ្លាប់​បាន​ចែក​កេរ្ដិ៍​ដល់​ព្រះរាជ​វង្ស​ដែល​ជា​ស្ដេច​នៅ​ស្រុកសៀម​ ​នូវ​ដង​ព្រះខ័នរាជ​ ​និង​ដល់​ព្រះរាជ​វង្ស​ស្ដេច​នៅ​ប្រទេស​លាវ​នូវ​ស្រោមដាវ​នោះ។​ ជាមួយ​និងព្រះ​នាងច័ន្ទបុប្ផា ​ព្រះ​អង្គ​បាន​មាន​បុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ ​ព្រះ​ជ័យវង្ស​ ​ដែល​ប្រសូត​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំថោះ។​

## ឯកសារយោង
*ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ជ័យវុទ្ធីវង្ស

ព្រះបាទ**ជ័យវុទ្ធីវង្ស** (គ.ស ៤៨៦-៥៦០) រជ្ជកាល (គ.ស ៥១១-៥៦០) ព្រះ​ជ័យវង្ស​ ​ដែល​មាន​ព្រះ​ជន្ម​២៥​វស្សា​ ​បាន​ទទួល​អភិសេក​ឡើង​សោយរាជ​សម្បត្ដិ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ១១​កើត​ ខែ​អាសាធ​ ​ឆ្នាំថោះ​ ព.ស​ ១០៥៥​ ​ត្រូវជា​ ​គ.ស. ​៥១១​ ​ព្រះ​អង្គជា​មហាក្សត្រ​ទី​៩​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​បរម​នាម **​ព្រះបាទ​ជ័យរុទ្ធីវង្ស​** ព្រះរាជ​ធានី​ស្ថិត​នៅ​ព្រះ​មហានគរ​ជា​និច្ច។​ ​ក្នុង​ឆ្នាំរកា​ ​ព្រះ​អគ្គមហេសី​បទុមកេសរ​ ​បាន​ប្រសូត​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ ​ព្រះ​នាម​ ​បទុមកុមារ​ ​ព្រះរាជា​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ដូច្នេះ​ ​គឺ​ចង់ឲ្យ​ដូច​ទៅ​នឹង​ឈ្មោះ​ម្ដាយ​ ​ព្រះបាទ​ជ័យរុទ្ធីវង្ស​សោយរាជ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន ​៥០​ ឆ្នាំ​ ​ព្រះ​អង្គ​ចូល​ទិវង្គត​ ​នៅ​ឆ្នាំរោង​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម ​​៧៤ ​វស្សា។

## ឯកសារយោង
*ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ភ្នំ​វត្ដមានបុណ្យ

## **ប្រវត្ដភ្នំមានបុណ្យ** 
ភ្នំនៅមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមព្រៃផ្ដៃ ឃុំត្រពាំងភ្លាំង ស្រុកឈូក ខេត្ដកំំពត ភ្នំនេះមានកំពស់ ២០០ម៉ែត្រ មានចម្ងាយប្រហែល៦០ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្ដកំពត ហើយភ្នំនេះដែរមានការកសាងវត្ដនៅចំពីលើកំពូលភ្នំគឺមានវិហារប្រវត្ដភ្នំនេះគឺតាំងពីដើមឡើយមានអ្
ប្រវត្ដវិទ្យាល័យសន្ដហ្រ្វង់ស្វ័រ

## **ទីតាំង** 
រូបភាពតូច|ស្តាំ
វិទ្យាល័យសន្ដហ្រ្វង់ស្វ័រ​ មានទីតាំងស្ថិតនៅ​ ភូមិចំការទៀង ឃុំគុស ស្រុកត្រាំកក់​ ខេត្ដតាកែវ សាលានេះមានទំហំដីប្រហែល២០០ម៉ែត្រការេមានអាគាសិក្សាចំនួនពីរខ្នងអគាទី១សម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី១០​ ដល់ថ្នាក់ទី១២ និងអគារទី២ចាប់សម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី៧ដល់ថ្នាក់ ទី៩ហើយមានអគារមូយខ្នងទៀតសម្រាប់សិស្សមតយេ្យសិក្សាមានចំនួយពីថ្នាក់ ហើយសាលានេះមានលំអរទៅដោយសួនច្បារដូចជាផ្ការដើមឈើស្រះទឹក ហើយសាលាក៏មានទីលានកីឡាសម្រាប់អោយសិស្សលេងកំសាន្ដដូចជា កីឡាបាល់ទាត់ បាល់ទះ បាល់បោះនឹកីឡាបេតងផងដែរ​ មិនតែប៉ុណ្ណោះសាលានេះក៏មានព្រះវិហារកាតូលិកមួួយខ្នងសម្រាប់បងប្អូនដែលជាគ្រិស្ដសាសនាចូលថ្វាយអភិបូជា នៅទីនោះការថ្វាយអភិបូជាគឺមាននៅក្នុងថ្ងៃអាទិត្យ ហើយជារាល់ឆ្នាំនៅវិទ្យាល័យសន្ដហ្វ្រង់ស្វ័រក៏មានការធ្វើកម្មវិធីព្រះយេស៊ូប្រសូត្រជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលប្រព្រឹត្ដទៅនៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយនឹងមានការចាប់រង្វានផ្សងសំណាងនៅក្នុងកម្មវិធីផងដែរ ហើយមានមនុស្សចូលរួមជាមធ្យមជារៀងរាល់ឆ្នាមប្រហែល៥០០ ពាន់នាក់ ។
### **គោលបំណងនៃការបង្កើតសាលា** 
គោលបំណងក្នុងការបង្កើតសាលានេះឡើងគឺដើមឡើយនៅភូមចំការទៀងសិស្សានុសិស្សមួយចំនួនពុំមានលទ្ធភាពទៅបន្ដការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យហើយនៅពេលនោះលោកអភិបាលអូលីវីយេក៏មានចិត្ដអាណិតអាសួរចំពោះសិស្សានុសិស្សក្រីក្រមួយចំនួនដែលបានសិក្សាចងប់ថ្នាក់ទី១២ហើយតែពុំមានលទ្ធភាពក្នុងការសិក្សាបន្ដទៅទៀត ពេលនោះក៏មានបង្កើតថ្នាក់ចាប់ពីថ្នាក់ទី៧ដល់ឆ្នាំទី៤ សម្រាប់អោយសិស្សសិក្សាហើយដោយសាការសិក្សាមានការលមបាកពេកដោយសារមានសិស្សច្រើនពេក លោអភិបាលក៏សម្រេចចិត្ដផ្ដូចផ្ដើមបង្កើតវិទ្យាស្ថានសន្ដប៉ូលសម្រាប់អោយសិស្សសិក្សាព្រោះថាសាលាមានអគាតិចពេកមិនអាចអោយសិស្សសិក្សាដោយមានចំនួនគ្នាច្រើនពេក ហើយការបង្កើតសាលានេះមានភាពងាយស្រូលនៅពេលសិស្សប្រលងចប់ថ្នាក់ទី១២រូចហើយសិស្សអាចបន្ដការសិក្សានៅវិស្ថននេះនេះ។
### **ប្រវត្ដិការសិក្សា** 
ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៣ ​មកសាលានេះក័បានទទួលអោយសិស្សចួលរៀនជាបន្ដបន្ទាប់ហើយនៅពេលនោះដែរការចូលរៀនមានតែថ្នាក់ទី១០ ដល់ថ្នាក់ទី១២តែប៉ុណ្ណោះ
ក្រោយឆ្នាំ២០០៣ មកសាលាក៏ចាប់ទទូលសិស្សអោយចូលរៀនចាប់ពីថ្នាក់ទី៧ ដល់ថ្នាក់ទី៩បន្ដដទៀត ហើយក្នុងការចូលរៀនសាលាតម្រូវអោយមានការប្រលង
ជាមុនសិនហើយប្រលងជាប់ទើបបានអាចមានសិទ្ធចូលរៀនបានហើយក្រោយពីដឹងលទ្ធផលហើយត្រូវមកសំភាសក្នុងករណីសិស្សណាមិនមកសំភាសគឺសិស្សនោះគ្នានសិទ្ធក្នុងការចូលរៀនឡើយ។ ហើយសាលានេះបានកកើតជាត១០ ឆ្នាំកន្លងមកហើយ គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០០៣ ដល់ឆ្នាំ២០១១៤។

### **លទ្ធផលក្នុងការសិក្សាប្រចាំឆ្នាំកន្លងមក** 
នៅក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០០៣ ដល់២០០៤ សិស្សថ្នាក់ទី១២ ប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រថ្នាក់ទី១២ ១០០%​ ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០០៤ ដល់២០០៥សិស្សប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រទី១២១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០០៥ ដល់២០០៦សិសស្សប្រលជាប់សញ្ញាបត្រទី១២ ១០០ើ% ក្នុងឆ្នំសិក្សា២០០៦ ដល់២០០៧សិស្សប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រថ្នាក់ទី១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០០៧ ដល់២០០៨សិស្សប្រលងជាប់សញ្ញបត្រ ១០០% ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ដល់២០០៩សិស្សថ្នាក់នឹងទី១២ ប្រលងជាប់សញាបត្រ១០០% ក្នុងសិក្សា២០០៩ ដល់២០១០សិស្សថ្នាក់ទី១២ប្រលងសញ្ញាបត្រជាប់១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១០ ដល់២០១១សិសថ្នាក់ទី១២ប្រលងសញ្ញបត្រជាប់១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១១ ដល់២០១២សិស្សថ្នាក់ទី៩ នឹងថ្នាក់ទី១២ប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រ១០០%​ ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១២ ដល់២០១៣ថ្នាក់ទី៩ នឹងទី១២សិប្រលងជាប់សញ្ញបត្រ១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១៣ ដល់២០១៤សិស្សថ្នាទី១២ប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រ៨៧% នឹងថ្នាក់ទី៩ជាប់១០០%។
ប្រវិត្តបទនគររាជ

## ប្រវតិ្ត 
បទចំរៀងជាតិនៃ មានឈ្មោះថា **បទនគររាជ** ។បទនេះនិពន្ឋឡើងដោយសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួនណាត 
ក្នុងរជ្ជកាលព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចនរោត្ដម  សីហនុវរ្ម័ន នៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្ដដា គ.ស១៩៤១ ត្រូវនិងថ្ងៃ
១២រោច ខែអាសាធ ឆ្នាំម្សាញ់ ព.ស ២៤៨៤។
ហើយបទនគររាជនេះមានបីបទគឺ
រូបភាពតូច
### បទទី១ 
សរសើរព្រះបារមីនៃមហាក្សត្រខ្មែរ
### បទទី២ 
សរសើរការចនាប្រាសាទខ្មែរបុរាណ
### បទទី៣ 
សរសើរតំលៃខ្មែរកាន់ព្រះពុទ្ឋសាសនា

                     ១-  សូមពួកទេព្ដា                        ​   រក្សាមហាក្សត្រយើង
                         ឱ្យបានរុងរឿង                          ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្ដី
                         យើងខ្ញុំព្រះអង្គ                          សូមជ្រកក្រោមម្លប់ព្រះបារមី
                         នៃព្រះនរបតី                           វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម
                         គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ                        បុរាណថ្កើងថ្កាន។
                     ២-  ប្រាសាទសិលា                           កំបាំងកណ្ដាលព្រៃ
                         គួរឱ្យស្រមៃ                             នឹកដល់យសសក្តិ មហានគរ
                         ជាតិខ្មែរដូចថ្ម                           គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ
                         យើងសង្ឃឹមពរ                          ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា
                         មហារដ្ឋកើតមាន                        យូរអង្វែងហើយ។
                    ៣-   គ្រប់វត្តអារាម                          ឮតែសូរស័ព្ទធម៍
                          សូត្រដោយអំណរ                        រំឭកគុណពុទ្ធសាសនា
                          ចូរយើងជាអ្នក                         ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រ តាមបែបដូនតា
                          គង់តែទេវតា                          នឹងជួយជ្រោមជ្រែងផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱ្យ
                          ដល់ប្រទេសខ្មែរ                        ជាមហានគរ។
ជ័យជេដ្ឋ

ព្រះបាទ**ជ័យជេដ្ឋ** (សំស្ក្រឹត:**ជយជេ្យឞ្ឋ**) (គ.ស ៧៦៩-៨៥៣) រជ្ជកាល (គ.ស ៧៩៤-៨៥៣) ថ្ងៃ ​៥​កើត​ ​ខែ​ផល្គុន​ ​ឆ្នាំច​ ​ព.ស ​១៣៣៨ ត្រូវជា​ ​គ.ស ​៧៩៤ នាម៉ឺន​សព្វ​មុខមន្ដ្រី​ទាំងអស់​បាន​ចុះសម្រុង​គ្នា​សុខចិត្ដ​យល់ព្រម​ តែងតាំង​អភិសេក​វិជ័យកុមារ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ។​ ​កាលនោះ​ព្រះ​អង្គ​បាន​អាយុ​២៥​វស្សា​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះរាជ​បរម​នាម​ **​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ ព្រះ​ស្រីជ័យជេដ្ឋ​នឫទ្ធិរាជា​រាមាធិបតី​បរម​បព៌ត**​ ​ព្រះបាទ​ជ័យ​ជេដ្ឋ​ជា​មហាក្សត្រ​ទី​១៣។​ ព្រះបាទ​ស្រី​ជ័យជេដ្ឋ​សោយរាជសម្បត្ដិ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន ​៦០ ​ឆ្នាំ ព្រះ​អង្គ​ចូល​ទីវង្គត​នៅ​ឆ្នាំរការ​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ៨៤​ វស្សា។​

## ព្រះរាជវង្ស
ក្នុង​ឆ្នាំច​ ​ចុល្លសករាជ ១៩២​ ​ជាមួយនឹង​ព្រះ​នាងភគវត្តី ​(ពង្សាវតា​របស់​សម្ដេច​វាំង​ជួន​ ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​ឈ្មោះ​មហេសី​ស្ដេច​អង្គ​នេះ​ទេ) ព្រះ​អង្គ​បាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ជេដ្ឋាជ័យកុមារ​ព្រះ​ នាង​ភគវត្ដី​ ​(បើ​តាម​ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​ក្នុងស្រុក​ស្អាង​ខេត្ដ​កណ្ដាល​ ​ត្រូវជា​ប្អូនបង្កើត​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យជេដ្ឋ)។​ ​មិនតែប៉ុណ្ណោះ​ ​ជាមួយនឹង​ព្រះ​នាង​ភគវត្ដី​ដដែល​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​បុត្រី​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទៀត​ព្រះ​នាមតារាវត្តី។​ ​ក្នុង​រាជ​ស្ដេច​អង្គ​នេះ​ព្រឹត្ដិការណ៍​ដែល​គេ​អាចកត់​សំគាល់​បាន​នោះ​ ​គឺ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​យ៉ាង​យូរ​បស់​ព្រះ​អង្គ​ដែល​ដើរ​មើល​ត្រួតត្រា​ទឹកដី​ ខណ្ឌ​សីមា​ ​អស់​ពេល​មួយ​ឆ្នាំ​ ៥​ខែ​ ​កាលនោះ​ក្នុង​ឱកាស​ដែល​ព្រះ​អង្គ​គ្មាន​វត្ដ​មាននៅ​រាជធានី​មហានគរ​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ផ្ទុកផ្ដាក់​កិច្ចការ​នគរ​ឲ្យ​សម្ដេច​ចៅហ៊្វាទឡ្ហៈ ​(ជា​ រដ្ឋមន្ដ្រី​ទី​១) និង​នាម៉ឺន ​៤ ​នាក់​កាន់កាប់​ជំនួស​ ​ក្រៅពី​នេះ​ ​គេ​ពុំ​ឃើញ​មាន​ព្រឹត្ដិការណ៍​អ្វី​ជា​សំខាន់​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​ឡើយ។​ 

ព្រះរាជបុត្រ ​របស់​ព្រះ​អង្គ​ ​ព្រះ​ជេដ្ឋាជ័យ​កុមារ​ ​ត្រូវ​ឡើង​សោយរាជ្យ​បន្ដ​ ​ហើយ​ពិធី​អភិសេក​បាន​ប្រព្រឹត្ដ​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃ​ ៩កើត ខែបុស្ស​ ​ឆ្នាំរកា​ ​ព.ស​ ១៣៩៧ ត្រូវជា​គ.ស ​៨៥៣​ ​ដោយ​មាន​ព្រះរាជ​បរម​នាម​ព្រះបាទ​សម្ដេច​​បរម​ជេដ្ឋាជ័យ​រាជាធិបតី ​កាលនោះ​ព្រះ​អង្គ​ទើបតែ​បាន​ព្រះ​ជន្ម​២៤​វស្សា។​ ​ព្រះ​អង្គជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ទី​១៤ ​(ក្នុង​បញ្ហា​ឈ្មោះ​ ​ដើម​កំណើត​សែស្រឡាយ​ ​ថ្ងៃ​ខែ​ឆ្នាំ​កើត​ស្ដេច​ទាំង​អស់នេះ​ ​គេ​មានការ​ពិចារណា​យ៉ាងច្រើន​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​កំណត់​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ ​ពីព្រោះ​ពង្សាវតារ​ ​និង​ឯកសារ​ផ្សេងៗ​ ​បាន​កត់ត្រា​ខុស​អំពី​គ្នា​ទាំងអស់​ ​មាន​ជា​អាទិ​ ​ដូច​ពង្សាវតារ​កោកកាក​ ​ក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង​ ខេត្តកណ្ដាល ​បាន​សរសេរ​ថា​ ​ព្រះ​ស្រី​ជ័យជេដ្ឋ​ ​ព្រះ​ជេដ្ឋាជ័យ​ ​ព្រមទាំង​ព្រះ​ធនញ្ជ័យ​គោរពរាជ្យ​ ​សុទ្ធតែ​ត្រូវជា​បងប្អូន​បង្កើត​ ​និង​ត្រូវជា​កូន​របស់​ព្រះបាទ​បទុមសូរ្យវង្ស)។

## ឯកសារយោង
*ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ប្រវត្ដសាស្រ្ដសាលាអនុវិទ្យាល័យឧដ្ដមមានជ័យ

## ទីតាំង 
សាលាអនុវិទ្យាល័យឧដ្ដមមានជ័តនេះស្ថិតនៅភូមិអង្គរជ័យទី១ ឃុំដំណាក់កន្ទួតខាងត្បូង ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្ដកំពតសាលានេះមានចម្ងាយ៨គីឡូម៉ែត្រពីស្រុកកំបងត្រាច សាលាមានលម្អរទៅដាយសូនច្បារ
អមសងខាងផ្លូវ នឹងនូវពីខាងមុខសាលាមានលម្អទៅដោយសួនច្បារ និងដើមឈើជាច្រើន ហើយសាលាក៏មានកន្លែងលេងកីឡាដូចជា កីឡាបាល់បោះ បាល់ទាត់ នឹងបាលទះ។
### ប្រវត្ដិនៃការកកើតសាលា 
សាលាអ
ចំណីអាហារ៩ប្រភេទ ជួយដល់សុខភាពភ្នែក

## អំពីប្រភេទអាហារ 
រូបភាពតូច
អាហារគឺវាមានសារៈប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាពរបស់មនុស្សយើងជាច្រើនទៅតាមប្រភេទនៃអាហារ។
នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងគឺសំបូរទៅដោយអាហារប្រភេទនេះជាច្រើនណាស់ជាពិសេសនៅតាម
តំបន់ស្រុកស្រែចំការ។ប៉ុន្ដែមានប្រជាជនមួយចំនួនមិនទាន់យល់ដឹងពីអត្ថប្រយោជន៍របស់វានៅ
ឡើយ។ខាងក្រោមនេះគឺជាអត្ថប្រយោជន៍របស់ប្រភេទបន្លែទាំង៩ប្រភេទ៖
### ១-ការ៉ុត  
ត្រូវបានដឹងបានយ៉ាងយូរហើយថា ពួកវាគឺជាអាហារសម្រាប់បំប៉នគ្រាប់ភ្នែក ដោយសារតែ វាមាន
ផ្ទុកនូវ សារជាតិ វីតាមីន A ដ៏ច្រើន។
### ២-ផ្លែបឺរ  
គឺជាប្រភេទអាហារម្យ៉ាង ក្នុងចំណោមពពួកអាហារដែលសំបូរទៅដោយសារ ជាតិបំប៉នជាច្រើន
 ដូច្នេះ វាគ្មាន អ្វីចម្លែកនោះទេ ដែលថា ពួកវាពិតជាមានភាពអស្ចារ្យចំពោះសុខភាពគ្រាប់ភ្នែក។
### ៣-ស៊ុត  
 គឺពិតជាប្រភពដ៏ប្រសើរបំផុត នៃពពួកសារជាតិបំប៉នសម្រាប់សុខភាពមានដូចជា៖វីតាមីន A, 
zinc, lutein, lecithin, វីតាមីន B12 , វីតាមីន D និង cysteine ។
### ៤-ផ្កាខាត់ណាខៀវ  
 គឺជាប្រភពដ៏ល្អ នៃសារជាតិវីតាមីន C, កាល់ស្យូម, lutein, zeaxanthin និង sulforaphane ។
### ៥-ស្ពៃក្តោបច្រើនមុខ  
ស្ពៃក្តោបប្រភេទផ្សេងៗជាច្រើន ក៏ដូចជាស្ពីណាចផងដែរ វាគឺជាប្រភពដ៏ល្អ នៃសារជាតិវីតាមីន A, 
lutein និង zeaxathin ។
### ៦-ផ្លែប៉េងប៉ោះ 
 គឺមានផ្ទុកនូវសារជាតិ វីតាមីន C និង lycopene ដ៏ខ្ពស់ ដែលវាជាសារជាតិបំប៉នពីរប្រភេទ 
យ៉ាងសំខាន់ សម្រាប់គ្រាប់ភ្នែក ។
### ៧-គ្រាប់ផ្កាឈូករ័ត្ន  
គ្រាប់ផ្កាឈូករ័ត្ន មានផ្ទុកសារជាតិ selenium ដែលវាជាសារជាតិបំប៉នមួយប្រភេទ ដែលអាច ការពារ
 អ្នកពីជំងឺភ្នែកឡើងបាយ និង ជម្រុញការពារសុខភាពទាំងអស់របស់គ្រាប់ភ្នែក ។
### ៨-ខ្ទឹមស  
ខ្ទឹមស មានផ្ទុកសារជាតិ selenium និង សារជាតិបំប៉នសម្រាប់គ្រាប់ភ្នែកដ៏ទៃទៀត មានដូច
ជា វីតាមីន C និង quercetin ។
### ៩-ត្រីសាម៉ុង  
គឺសំបូរទៅដោយអាស៊ីតខ្លាញ់ត្រី អូមេហ្គា៣ ដែលវាមានសារៈប្រយោជន៍ យ៉ាងខ្លាំង
 ក្នុងការ រក្សាការពារ សុខភាពភ្នែកបានទាំងស្រុង។ វាក៏មានផ្ទុកផងដែរ នូវ អាស៊ីតហ្វូលីក, វីតាមីន D,
 វីតាមីន B6 , វីតាមីន B12 និង វីតាមីន A។
ឡុងដ៍

**ទីក្រុងឡុងដ៍** ជាទីក្រុងរាជធានីរបស់ប្រទេសអង់គ្លេស និងចក្រភពអង់គ្លេស ហើយជាទីក្រុងមួយដ៏ធំនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប ។ ទីក្រុងនេះគឺជា មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម ដ៏ធំបំផុត នៅលើពិភពលោក ។ ទីក្រុងឡុងដ៍ គឺជា មជ្ឈមណ្ឌល ដ៏សំខាន់សម្រាប់ អាជីវកម្ម ជាប្រវត្តិសាស្រ្ត នយោបាយនិងវប្បធម៌ នៃពិភពលោក ។ ភាពជាអ្នកដឹកនាំ ហិរញ្ញវត្ថុ ការទំនាក់ទំនង នយោបាយ ការកំសាន្ត ម៉ូត និងសិល្បៈ ដែលជាអតីតរាជធានីនៃពិភពលោក ។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានរីកលូតលាស់នៅក្នុងពិភពលោកចាប់ពីពេលកន្លងមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ទីក្រុងនេះមានឥទ្ធិពលនៅទូទាំងពិភពលោក ។ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ទីក្រុងឡុងដ៍ ១៩,៥ភាគរយនៃប្រទេសអង់គ្លេស ។ ទីក្រុងឡុងដ៍មានប្រជាជនប្រហែល ៧,៥លាននាក់ (ក្នុងឆ្នាំ២០០៦) និងប្រមាណ១២-១៤លាននាក់ ប្រសិនបើសរុបទីក្រុងឡុងដ៍ និងតំបន់ជាយក្រុងទីក្រុងឡុងដ៍ ជាទីក្រុងដ៏ធំមួយ មានប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌនៃវប្បធម៌ សាសនា និងភាសា ដែលបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានជាង ៣០០ភាសា ។
ទីក្រុងឡុងដ៍ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៅកម្រិតអន្ដរជាតិនិង ដំណើរទស្សនកិច្ចក្នុងទីក្រុងមួយនៃទ្វីបអឺរ៉ុប ។ ព្រលានយន្តហោះHeathrow ទីក្រុងឡុងដ៍ ធំជាងគេបំផុត ។

ឯកសារ:Tower of London viewed from the River Thames.jpg
ឯកសារ:Buckingham Palace, London - April 2009.jpg
ឯកសារ:Tower Bridge London Dusk Feb 2006.jpg
ឯកសារ:City of London skyline from London City Hall - Oct 2008 - Aligned.jpg
រមណីយដ្ឋានខេត្តកំពត

## ១ ទីកន្លែង 
### ទីកឈូ 
	 ជារមណីដ្ឋានមួយកន្លែងដែលមានភ្ញៀវទេសចរមកលេងកំសាន្ដច្រើនព្រោះវាជាកន្លែងមួយដែលមានទេសភាពស្រស់បំព្រងនិងអមដោយផ្ទាំងថ្មធំៗនិងមានទឹកថ្លាធ្វេងដែលធ្វើអោយមនុស្សចង់ងូតនិងលេងបានយ៉ាងសប្បាយ។ម្យ៉ាងទៀតទឹកឈូក៏ជាកន្លែងមួយដែលមានសួនសត្វនិងចំការជាច្រើនគួរអោយចាប់អារម្មណ៏និងទស្សនាដែរពិសេសគឺចំការធូរេននិងសៅម៉ាវ។ហើយក៏មានស្ពានយោលដ៏ស្រស់ស្អាតទៀតផង សំខាន់គឺខ្យល់បរិសុទ្ធល្អ។
	
=== ភ្នំបូកគោ ===
  ជាភ្នំមួយដែលបាអភិវឌ្ឍន៏មកជាកន្លែរងដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចយ៉ាងអស្ចារ្យនិងជាកន្លែងមួយដែលនៅខ្ពស់ហើយមានទេសភាពខៀវស្រងាត់គួរអោយចាប់អារម្មណ័ហើយភ្ញៀវទេសចរភាពច្រើន ចូលចិត្តទៅកំសាន្ដលេងនៅទីនោះណាស់ទោះបីវាជាកន្លែងមួយដែលពិបាកធ្វើដំណើរបន្តិចក័ដោយតែបើមនុស្សទៅដល់ហើយពិតជាមានអរម្មណ៏សប្បារីករាយណាស់វាស្រស់ស្អាតព្រាបបានដូចជាឋានសួនមួយអចឹង។ហើយមានពពកចុះគួរអោយចង់ទស្សនាហើយធ្វើអោយមានអារម្មណ៏ត្រជាក់ៗគួរអោយចាប់អារម្មណ៏។បូកគោក៏មានទឹកធ្លាក់យ៉ាងស្រស់ស្អាតដែរថែមទាំងមានកន្លែងជាច្រើនទៀតដែលមានប្រវត្តិសាស្រ្ដខ្មែរពីមុនមកជាក់ស្កែងដូចជាវត្តសំពៅប្រាំនិងអ្វីៗជាច្រើនផ្សេងទៀតពិសេសគឺមានរូបសំណាក់យ៉ាងធំមួយដែលសាកសិទិ្ធមានឈ្មោះថារូបសំណាក់យាយម៉ៅ។នៅលើភ្នំបូកគោ]គឺពិតជាមានខ្យល់បរិសុទ្ធល្អណាស់ហើយវាធ្វើអោយឃើញនៅទេសភាពយ៉ាងស្រស់ស្អាតនៃទឹកដីកម្ពុជាផងដែរដែលបានមើលពីលើភ្នំបូកគោមក។

	
### ម្លុងធំរឺហៅថាព្រែកត្នោត 
       វាជាកន្លែងមួយដែលប្លែកជាងគេបន្ដិតព្រោះវាជាកន្លែងមួយដែលស្ថិតក្នងព្រៃតែម្ដងបុន្តែវាក៏ជារមណីដ្ឋានមួយដែលមានទេសភាពនិងបរិយាកាសល្អព្រមទាំងមានទឹកធ្លាក់យ៉ាងស្អាតអមទៅដោយផ្កាព្រៃច្រើនប្រភេទនិងមានបក្សីហោះហើយ៉ាងគួរអោយចាប់អារម្មណ៏និងទស្សនាណាស់។ម្យ៉ាងទៀតមានកញ្ចុះសំរាប់សំរាកអង្គុយលេងជាច្រើនហើយថែមទាំងមានផ្ទាំងថ្មធំៗដែលគួរអោយចាប់ពិតមែន។
## ២​​ សេវាកម្ម
របាំអប្សរា

**របាំអប្សរា** ជាស្នាព្រះហស្ថរបស់ព្រះមហាក្សត្រយានី ស៊ីសុវត្ថិ ព្រះកុសមៈនារីរ័ត្នសិរីវឌ្ឍនានៅឆ្នាំ១៩៦១ (ជាព្រះមាតានៃសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ)។ កាលនោះ ព្រះមហាក្សត្រយានី ទ្រង់យាងទៅធ្វើព្រះរាជទស្សនកិច្ចនៅសាលាបឋមសិក្សាសុធារស។ នាយិកាសាលា ដែលបានរៀបចំពិធីសិល្បៈកុមារ បានកាត់ក្រដាសធ្វើជាមកុដ ដូចគ្នា នឹងមកុដអប្សរាឆ្លាក់ជាប់ជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្តបេះបិទ។ រឿងនេះ ញ៉ាំងឲ្យព្រះមហាក្សត្រយានីផ្តួចផ្តើមគំនិត បង្កើតរបាំនេះឡើង បានប្រសិទ្ធិនាមថា “របាំអប្សរា” ។ សម្តេចព្រះរាម នរោត្តម បុប្ផាទេវី គឺជាតួឯកអប្សរាទីមួយ ។

ពាក្យ “*អប្សរា*” គឺជាពាក្យផ្សំខ្មែរ និង សំស្រ្កឹត មានន័យថា របាំទេវៈ របាំទេពអប្សរ ឬ របាំទេវតា។ បើនិយាយពីគ្រឿងតុបតែងកាយមកុដអប្សរានិងក្បាច់រាំជាដើមសុទ្ធតែបានចម្លងតាមគំរូអប្សរានៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្តទាំងអស់។

របាំអប្សរា គឺជារបាំមួយក្នុងបណ្តារបាំព្រះរាជទ្រព្យឬរបាំក្បាច់បុរាណខ្មែរដែលត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូទទួលចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបរីនៃមនុស្សជាតិ ( Intangible Heritage of Humanity) កាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៣។

## និយមន័យ 
របាំអប្សរា គឺជារបាំមួយដែលស្ថិតក្នុងរបាំព្រះរាជទ្រព្យមានឈ្មោះល្បីល្បាញ និងបានលើកតំកើងកិត្តិយសវប្បធម៍ អរិយ្យធម៍ ប្រទេសជាតិ ធ្វើឲពិភពលោកទទួលស្គាល់ខ្មែរ។ សព្វថ្ងៃគេនិយមសំដែងរបាំនេះនៅពេលប្រារព្ធពិធីបុណ្យជាតិ បុណ្យសាសនា​មហោស្រព​ សិល្បៈធំៗ​  និងពិធីទទួលភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិផ្សេងៗ។

## ប្រភព 
របាំនេះបានបង្កើតជាផ្លូវការតាំងពីឆ្នាំ១៩៦១ដោយស្នាព្រះហស្តព្រះមហាក្សត្រយានី ស៊ីសុវត្តិកុសុមនៈនារីរ័ត្ត ហើយម្ចាស់ក្សត្រី នរោត្តម បុប្ផាទេវី ​ជាតួឯកអប្សរាទី១ ។ របាំនេះបានឧប្បត្តិកឡើងក្នុងឪកាសដែលព្រះមហាក្សត្រីយានីយាងមកធ្វើទស្សនកិច្ច នៅសាលាបឋមសិក្សាសុធារសនាយិកាដែលបានរៀបចំពិធីសិល្បៈកុមារ បានកាត់ក្រដាសធ្វើជាមកុដបាក់ដូចគ្នានិងមកុដអប្សរាឆ្លាក់ជាប់នឹងជញ្ចាំង ប្រាសាទអង្គរវត្ត បេះបិទ។ ឃើញបែបនេះញុំងឲព្រះមហាក្សត្រីយានី នឹកផ្ដូចផ្ដើមគំនិតបង្កើតរបាំនេះឡើងហើយបានប្រសិទ្ធនាមថា **"របាំអប្សរា"** មានន័យថា *របាំទេវៈ ​របាំទេពអប្សរ ឬក៏របាំទេវតា​ តាមពាក្យផ្សំពីបាលីសំស្រ្កឹត។*

## គ្រឿងតុបតែង 
គ្រប់ការតុបតែងកាយ មកុដអប្សរា និងក្បាច់រាំ គឺសុទ្ធតែចំលងតាមគំរូអប្សរានៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្តទាំងអស់។
មកុដពាក់ខាងលើក្បាលត្រូវមានកំពូលប្រាំពីរ ដែលកំពូលនីមួយៗ មានក្បាច់ថ្នាំងអំពៅ សមាមាត្រសមឥតខ្ចោះ និងសក់វែងប្រះស្មា។
ត្រចៀកទាំងសងខាងគេរចនាជាសក់ក្រងម្ខាងៗបីសរសៃ ឯត្រចៀកវិញពាក់រំយោលដល់ស្មា។
កមានសុរង ព្រមទាំងរំលេចដោយរំយោលក្បាច់រចនា តាមម៉ូតផ្សេងៗ ។ ចំនែកដើមដៃទាំងសងខាងពាក់ស្នប់ដៃ និង កដៃពាក់កង។ 
បើពិនិត្យលើទ្រូងវិញ ឃើញមានសង្វារខ្វែងពីរលើអាវ និងស្នាប់ចង្កេះ រឹតយ៉ាងតឹងដែលមានរំយោលភ្ជាប់ទៅនិងសំពត់ផង ។
ភាគច្រើនសំពត់មានរចនាជារាងកន្ទុយត្រី ឯសំពត់មួយផ្ទាំងទៀត ឃើញមានសៀតត្រងើចង្កេះខាងស្ដាំទម្លាក់ជាយចុះក្រោម។
នៅលើជើងមានពាក់កង ឯជាយសំពត់ត្រង់ចង្កេះខាងឆ្វេង រចនាជាផ្នត់អង្កាញ់ៗ ទំលាក់ពីចង្កេះដល់ដី។

## ពេលវេលាសម្ដែង
គេនិយមសំដែងរបាំនេះនៅមុនពេលបើក កម្មវិធី ដើម្បីមានភាពទាក់ទាញ និងជាកិច្ចស្វាគមន៍នៅពេលសំដែង គឺត្រូវមានភ្លេងអមជាមួយផងដែរទើប ធ្វើឲ្យមានភាពរស់រវើក។ ដោយរាងកាយមានភាពល្វត់ល្វន់ យឺតៗ ចង្វាក់មួយៗ ថ្នមៗ ផ្សំនិងចង្កេះអមដោយគូទង បន្តិច ព្រមទាំងម្រាមដៃង​ ធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាមានការជក់ចិត្ត ដិតអារម្មណ៍ជាទីបំផុត ធ្វើឲ្យពិភពលោកទទួលស្គាល់ខ្មែរកាន់តែច្បាស់ថែមមួយកម្រិតទៀត។ 

## សូមមើលផងដែរ 
• រូបសំណាកព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ

• អគារវឌ្ឍនៈ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:របាំខ្មែរ