គឹម សាង

ព្រះតេជព្រះគុណ​ធម្មវិរិយោ **គឹម សាង**​នាយក​សាសនា​នៃ​គណៈ​ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​ថេរវាទ​មជ្ឈមណ្ឌល​ព្រៃ​នគរ​និង​​ជា​​ប្រធាន​​គណៈ​​កម្មាធិការ​​កណ្តាល​​ដឹក​នាំ​ព្រះ​សង្ឃ​ខ្មែរ​ក្រោម នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម​តស៊ូ​ទាមទារ​ឲ្យ​អាណានិគម​យួន​ផ្តល់​នាទី​ជា​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ដល់ខ្មែរក្រោម នាឆ្នាំ ១៩៦៩ ។
ព្រះ​អង្គ​​ប្រសូតិ​ គ.ស.១៩២២ និងសុគត គ.ស. ១៩៨៩ ក្រោយ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​យួន​បាន​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​អស់​ពីរ​លើក​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ។

## ប្រវត្តិ 
ព្រះគុណ **គឹម សាង** (ធម្មវិរិយោ) ឈ្មោះធ្លាប់ហៅថាង៉ាយ ប្រសូតិ នៅក្នុងឆ្នាំចចត្វាស័ក
ព.ស.២៤៦៦ គ.ស.១៩២២ នៅភូមិផ្នោដូងឃុំផ្នោដូង ស្រុកកញ្ចោង (Tiểu Cần) ខេត្តព្រះត្រពាំង។ជាបុត្ររបស់លោក គឹម ចាន់ និង
អ្នកស្រី គឹម ធី ចិប ព្រះអង្គមានបងប្អូនបង្កើត ៤ នាក់គឺ៖
# គឹម ធី ឈិប (ស្រី)
# គឹម ធី ឆាយ (ស្រី)
# គឹម ង៉ាយ (ព្រះអង្គ)
# គឹម ង៉ែ (ប្រុស)

## ការសាងផ្នួស 
ពេលធំដឹងក្តីម៉ែឳបានឲ្យទៅរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាកំពង់ដូង។ រៀនបានបីបួនឆ្នាំក៏បានវិលមកផ្ទះជួយធ្វើការឳពុកម្តាយវិញ ។ អាយុបាន ២១ ឆ្នាំ
បានឧបសម្បទាជាភិក្ខុ នៅវត្តពោធិវង្សកំពង់ដូងឋិតនៅក្នុងស្រុកកញ្ចោង ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែលមានព្រះមហាបរិយត្តិវិជ្ជា ថាច់ លឿក ជាព្រះ
ឧបជ្ឈាយ៍ ហើយដាក់នាមបញ្ញត្តិថា **ធម្មវិរិយោ** ។

## ការសិក្សាអប់រំ 
* ឆ្នាំកុរនព្វស័ក ព.ស.២៤៩១ គ.ស.១៩៤៧ បាននិមន្តទៅរៀននៅវត្តនិគ្រោធកំពង់ក្សាន្ត ហៅវត្តកំពង់ក្សាយស្រុកកំពង់ធំ ខេត្តព្រះត្រពាំង ។
* ឆ្នាំឆ្លូវឯកស័ក ព.ស.២៤៩៣ គ.ស.១៩៤៩ បាននិមន្តទៅបន្តការសិក្សានៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងនៅ
* ឆ្នាំមមីឆស័ក ព.ស.២៤៩៨ គ.ស.១៩៥៤ បានប្រឡងចេញពីសាលាបាលីជាន់ខ្ពស់​នៅក្រុងភ្នំពេញព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាហើយក៏បាននិមន្ត​ត្រឡប់​ទៅ​ស្រុក​កំណើត​វិញ ។

## តួនាទីរបស់ព្រះអង្គក្នុងសង្គមជាតិខ្មែរក្រោម និងពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជាក្រោម 
ពេល​បាន​ត្រឡប់មកដល់វត្តកំណើតក្រោយពីបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅទីក្រុងភ្នំពេញ ព្រះមហាថាច់ លឿកត្រូវជាព្រះឧជ្ឈាយ៍បានបញ្ជាឲ្យបង្រៀននៅ​ពុទ្ធិក​សិក្សា (សាលាបាលីរង ថ្នាក់ទី ១ ទី ២ និងទី ៣ ) ។
ឆ្នាំមមែសប្តស័ក ព.ស.២៤៩៩ គ.ស.១៩៥៥ ព្រះមេគណខេត្តព្រះត្រពាំង សឺង ធន ដែលមានព្រះមហាផាត់ជាលេខាធិការបានខ្នះខ្នែងបើកអនុ
វិទ្យាល័យឯកជនមួយនៅខាងលិច វត្តនិគ្រោធកំពង់ក្សាន្តឈ្មោះ « អនុវិទ្យាល័យរស្មីចរិយា»
និងបង្រៀនតាមកម្មវិធីបារាំង-ខ្មែរ សាស្ត្រាចារ្យមាន អស់ លោក ថាច់ ផែន ថាច់ ស្វី និង មហាថាច់ សាប៊ុត ។ល។អនុវិទ្យាល័យបើកបានដល់ឆ្នាំ ១៩៥៨ មាន ៤ ថ្នាក់ គឺ ថ្នាក់ទី ៧ ទី ៦ទី ៥ និង ទី ៤ មានកូនសិស្ស ចំនួន ២០០ រូប ។
អនុវិទ្យាល័យនេះត្រូវ បាន បិទទ្វារនៅឆ្នាំ ១៩៥៨គឺជាខែដែលប្រធានាធិបតីយួនឈ្មោះ ង៉ោ
ឌិញ យ៉េម ប្រកាសបិទអក្សរខ្មែរទូទាំងប្រទេសនៅតាមសាលាសាធារណៈ ។
ឆ្នាំខាលចត្វាស័កព.ស.២៥០៦ គ.ស.១៩៦២ព្រះ
អង្គបានទទួលនាទីជាអាគាធិការពុទ្ធិកគរុសល្យ
មានការិយាល័យនៅវត្តចន្ទរង្សី ទីក្រុងព្រៃនគរ ។
ថ្ងៃសុក្រ ១២ រោច ខែមិគសិរ ឆ្នាំ ថោះបញ្ច ស័ក
ព.ស.២៥០៧ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ១៣ ខែធ្នូ គ.ស. ១៩៦៣
មហាសន្និបាតទូទៅនៅកម្ពុជាក្រោម បានប្រារព្ធ
ឡើងនៅវត្តចន្ទរង្សីទីក្រុងព្រៃនគរដើម្បីជ្រើស
តាំងថ្នាក់ដឹកនាំគណៈពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ។
លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតមានដូចតទៅ៖
**ក្រុមវិនយធរ និង ក្រុមប្រឹក្សា**
* ព្រះគ្រូ ឡឹម អែម (ឃ្លាំង)
* ព្រះគ្រូ ថាច់ ងោស (ព្រះត្រពាំង)
**នាយកសាសនា**
* ព្រះធម្មវិរិយោ គឹម សាង (ព្រះត្រពាំង)
**នាយកសាសនារង**
* ព្រះតេជព្រះ យ៉ាញ បាវ (ក្រមួនស)
* ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ ពេច (ឃ្លាំង)
**អគ្គពិនិត្យ**
* ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ គង់ (ព្រះត្រពាំង)
ប្រធានខាងគ្រហស្ថ
* លោក សឺង ថាយ ង្វៀង (ព្រះត្រពាំង)
**អនុប្រធាន**
* លោក ថាច់ សង្ហា
**អគ្គលេខាធិការ**
* សឺង ម៉ី ហៅ មហា ផាត់
**អគ្គពិនិត្យ**
* ថាច់ ខេមរិន្ទ

## ការតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិសេរីភាពជូនខ្មែរក្រោម 
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ៣ កើត ខែអស្សុជ ឆ្នាំ ច សំរឹទ្ធិ ស័ក
ព.ស.២៥០២ ត្រូវថ្ងៃទី ១៦ តុលា គ.ស.១៩៥៨
បណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ បានបង្កើតចលនាខ្មែរសេរី
នៅភូមិធំ ខេត្តនាគគិរី កម្ពុជាក្រោម មានគ្នាប្រ
ហែល ១៤០ នាក់ ។ ពេលនោះ ព្រះមហាធម្មវិរិយោ
គឹម សាង ឬ អាចារ្យ ង៉ាយ បានទទួល ងារជា
ឃោសនិកនៃចលនាខ្មែរសេរីប្រចាំខេត្តព្រះត្រពាំង ។
ថ្ងៃទី ២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៦៩ព្រះអង្គបាន ទទួល
ទីជាព្រះប្រធាន គណៈកម្មាធិការកណ្តាល
ដឹកនាំព្រះសង្ឃខ្មែរកំណើតនៅយួនខាងត្បូង
តស៊ូទាមទារដើម្បីរក្សានូវនាទីជាជនជាតិភាគតិច ។
ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៨ ដល់ថ្ងៃទី ២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៦៩
ព្រះអង្គបានចលនាឲ្យមានការធ្វើបាតុកម្មនៅ
ទីក្រុងព្រៃនគរ ដែលមានការចូលរួមពីព្រះសង្ឃ
ខ្មែរក្រោម និមន្តមកពីខេត្តនានាទូទាំងដែនដី
កម្ពុជាក្រោម ដើម្បីទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលយួន
សេរីផ្តល់តួនាទីជាជនជាតិភាគតិចដល់ខ្មែរ
ក្រោម ។ ល ។

## កិច្ចការអន្តរជាតិ 
ព.ស.២៥១០គ.ស.១៩៦៦ ព្រះអង្គតំណាង
ឲ្យគណៈពុទ្ធសាសនាថេរវាទបានចូលរួម
មហាសន្និបាតពុទ្ធសាសនាពិភពលោក
នៅទីក្រុងកូឡូមបួ នៃប្រទេសសិរីលង្កា ។
នៅក្នុងមហាសន្និបាតនេះ ព្រះធម្មវិរិយោ
គឹម សាង បានប្រកែកយកឈ្នះព្រះសង្ឃ
ពុទ្ធសាសនាមហាយានជនជាតិយួន
ឈ្មោះ ថិត ហូ យ៉ាក (Thịch Hộ Giác)
អំពីនាមស័ព្ទ «គណៈពុទ្ធ សាសនាថារវាទ» ។
ហើយក៏បានធ្វើទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅបណ្តា
ប្រទេសកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាមួយចំនួនដូចជា
កូរ៉េខាងត្បូង ,ជប៉ុន, តៃវ៉ាន់, ឥណ្ឌា, នេប៉ាល, ភូមា,
ម៉ាឡេស៊ី, សឹង្ហបូរី ហើយនិងបានចូលរួមមហាសន្និ
បាតលើកទី ៥ នៃពុទ្ធិកសមាគម ពិភពលោក
នៅក្រុងឈៀងម៉ៃ ប្រទេសសៀម ។

## ព្រះអង្គសុគតដោយជាប់គុកពីរលើក 
លើកទីមួយអស់ ៥ ឆ្នាំ ពីថ្ងៃទី ២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ
១៩៧៥ ដល់ ថ្ងៃទី ២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៨០
បានត្រ ឡប់មកដល់វត្តកំណើតក្រោយចេញពីគុក ។
លើកទីពីរពីឆ្នាំ ១៩៨៥ ដល់ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៨៧
យួនបាន ចាក់ថ្នាំឲ្យព្រះអង្គឡប់សតិ ។ ព្រះអង្គសុគត
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ១២ រោច ខែបុស្ស ឆ្នាំរោង សំរឹទ្ធិស័ក
ព.ស. ២៥៣២ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ០២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៨៩ ៕

## ឯកសារ​យោង​ 
* សារព័ត៌មាន​ព្រៃ​នគរ
*ដោយ ថាច់ ប្រីជា គឿន 
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ