ហ្សក សឺដែស្ត

រូបភាពតូច| លោក ហ្សក សឺដែស
លោក **ហ្សក សឺដែស្ត** (គើត ថ្ងៃទី ១០ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨៨៦​ និង ស្លាប់ថ្ងៃទី ២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៦៩) លោកកជាអ្នកប្រាជ្ញបារាំងស ខាង បុរាណវិទ្យា និងប្រវត្តិសាស្ត្រ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។

## ជីវប្រវត្តិ 
លោក ហ្សក សឺដែស្ត កើតនៅ ទីក្រុងប៉ារីស ក្នុងគ្រួសារ ជនជាតិហុងគ្រី ដែលកាន់សាសនារ ជ្វីហ្វ ។  ពីមុន គ្រួសារគាតមានទីលំនៅក្នុងតំបន់ ស្ត្រាស់បួរ តាំងពីឆ្នាំ ១៧៤០ ។ បុព្វបុរស​របស់​គាត់​ធ្វើ​ការ​ឱ្យ​រតនាគារ។ ឪពុករបស់គាត់ធ្វើការជាធនាគារិកដែរ។

លោក សឺដែស្ត បានក្លាយជានាយក បណ្ណាល័យជាតិនៃប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៨ ហើយនៅឆ្នាំ ១៩២៩ បានក្លាយជានាយក សាលាបារាំងចុងបូព៌ា‌ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៤៦ ។ នៅឆ្នាំ ១៩៣៥ គាត់បានរៀបការជាមួយនាងយ៉ាវ។ បន្ទាប់មកគាត់បានរស់នៅក្នុង ទីក្រុងប៉ារីស រហូតដល់គាត់បានស្លាប់នៅឆ្នាំ ១៩៦៩ ។

សមិទ្ធិផល​ផ្នែក​វិជ្ជា​ដ៏​អស្ចារ្យ​បំផុត​របស់​គាត់​គឺ​ស្នាដៃ​របស់គាត់​លើ​សិលាចារឹក ​សំស្ក្រឹត និង ​អក្សរបូរាណខ្មែរ ​ពី ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ស្នាដៃ ៨ ភាគរបស់គាត់ដែលមានចំណងជើង *សិលាចារឹកកម្ពុជា* (១៩៣៧-១៩៦៦) មានការបោះពុម្ព និងការបកប្រែជាងមួយពាន់សិលាចារឹកពីសម័យមុនអង្គរ និងអង្គរ។ បើតាមលោកហ្សក សឺដេសបានឱ្យដឹងថាប្រាសាទអង្គរវត្តគឺតំណាងឱ្យពិភពលោក។ ប្រាង្គកណ្តាលតំណាងឱ្យភ្នំព្រះសុមេរុដែលស្ថិតនៅកណ្តាលពិភពលោក។ ប្រាង្គទាំង៥ តំណាងឱ្យកំពូលភ្នំព្រះសុមេរុដែលជាជាយផែនដី និងគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទគឺ ជាសមុទ្រដែលព័ទ្ធជុំវិញ។ លោក ហ្សក សឺដែស្ត បានរកឃើញឡើងវិញនូវអតីតរាជាណាចក្រ អាណាចក្រស្រីវិជ័យ ដែលមានឥទ្ធិពលលាតសន្ធឹងពី កោះស៊ូម៉ាត្រា រហូតដល់ ឧបទ្វីបម៉ាឡេ និង ជ្វា ។ សៀវភៅ​របស់គាត ពុំ​មែន​ជា​មគ្គុទ្ទេសក៍​ទេសចរណ៍​ទេ តែ​ជា​គំនិត​ផ្ដួច​ផ្ដើម​ឱ្យ​អ្នក​សិក្សា អ្នក​អាន​មាន​ចំណេះ​ដឹង​លើ​កេរដំណែល​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​រាជធានី​ខ្មែរ ពី​អតីតកាល។

## ស្នាដៃ 
* ''Textes d'auteurs grecs et latins relatifs à l'Extrême-Orient depuis le IV siècle av. J.-C. jusqu'au XIV siècle*, 1910
* *Études cambodgiennes*, 1911–1956
* *Le Royaume de Çrīvijaya*, 1918
* "Some Problems in the Ancient History of the Hinduized States of South-East Asia", *Journal of Southeast Asian History'', Vol.5, No.2, pp.&nbsp;1–14
* "À propos de l'origine des chiffres arabes", *Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London*, Vol.6, No.2, pp.&nbsp;323–328
* "La Stèle de Ta-Prohm", ''Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient (BEFEO)*, Hanoi, VI, 1906, pp.&nbsp;44–81
* "The Origins of the Sukhodaya Dynasty" , *Journal of the Siam Society*, Vol. 14.1, 1921
* *Listes générales des inscriptions et des monuments du Champa et du Cambodge,'' Hanoi, Imprimerie d'Extrême-Orient, 1923
* *The Vajiranana National Library of Siam*, Bangkok, Council of the National Library, 1924
* ''Documents sur l'histoire politique et religieuse du Laos occidental*, 1925
* "Une exposition de sculptures Khmères et Siamoises au Musée Cernuschi", *Artibus Asiae*, Vol.1, No.3 (1926), pp.&nbsp;190–202
* "À propos de la chute du royaume de Çrīvijaya". *Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde van Nederlandsch-Indië*, Deel 83, 2de/3de Afl. (1927), pp.&nbsp;459–472
* "The excavations at Pong Tuk and their importance for the ancient history of Siam", *Journal of the Siam Society*, Vol.21, part 3, Mar. 1928, pp.&nbsp;195–209
* "Études cambodgiennes: XXXI. Nouvelles notes sur tcheou ta-kouan", *Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient (BEFEO)*, II, pp.&nbsp;148–151
* "Les inscriptions malaises de Çrīvijaya". *Bulletin de l'Ecole française d'Extrême-Orient*, 30 (1930), pp.&nbsp;29–80.
* "Pa-sseu-wei", *T'oung Pao*, Second Series, Vol. 30, No. 3/5 (1933), pp.&nbsp;224–230
* *Un grand roi du Cambodge: Jayavarman VII,'' Phnom Penh, Editions de la Bibliothèque Royale, 1935
* "L'origine du cycle des douze animaux au Cambodge", ''T'oung Pao*, Second Series, Vol.31, Livr.3/5 (1935), pp.&nbsp;315–329
* *Inscriptions du Cambodge'', Hanoi, Imp. d'Extreme-Orient, 1937–1966
* *Pour mieux comprendre Angkor*, 1943
* *Les stèles de Sdok Kok Thom, Phnom Sandak et Prah Vihar*, 1943–1946
* ''Histoire ancienne des États hindouisés d'Extrême-Orient'', Hanoi, Imprimerie d'Extrême-Orient, 1944
* "Fouilles en Cochinchine: Le Site de Go Oc Eo, Ancien Port du Royaume de Fou-nan", *Artibus Asiae*, Vol.10, No.3 (1947), pp.&nbsp;193–199
* ''Les états hindouisés d'Indochine et d'Indonésie*, 1948
* "Un yantra recemment decouvert a Angkor", *Journal asiatique'', Année 1952, p. [465]–477.
* "Une Roue de la Loi avec inscription en Pāli provenant du Site de P'ră Păthŏm", *Artibus Asiae*, Vol.19, No.3/4 (1956), pp.&nbsp;221–226
* "The Traibhūmikathā Buddhist Cosmology and Treaty on Ethics", *East and West*, Vol.7, No.4 (January 1957), pp.&nbsp;349–352
* "Note sur une stèle indienne d'époque Pāla découverte a Ayudhyā (Siam)", *Artibus Asiae*, Vol.22, No.1/2 (1959), pp.&nbsp;9–14
* "Les Môns de Dvāravatī", *Artibus Asiae. Supplementum*, Vol.23, pp.&nbsp;112–116
* *Les Peuples de la péninsule indochinoise*, 1962
* *Découverte numismatique au Siam interessant le royaume de Dvaravati,* Paris, Librairie C. Klincksieck, 1964.
* ''L'avenir des etudes khmeres'', Saigon, Imprimerie nouvelle d'Extrême-Orient, 1965
* *Angkor: an Introduction* translated and edited by Emily Floyd Gardiner, photographs by George Bliss, Hong Kong, Oxford University Press, 1966
* *The making of South East Asia*, translated by H. M. Wright, London, Routledge & Kegan Paul, 1966
* *Catalogue des manuscrits en pali, laotien et siamois provenant de la Thailande*, Copenhague, Bibliothèque Royale, 1966
* *The Indianized States of Southeast Asia*, edited by Walter F. Vella, translated by Susan Brown Cowing, Canberra, Australian National University Press, 1968
* —and Charles Archaimbault, ''Les trois mondes = Traibhumi Brah R'van'' Paris, École française d'Extrême-Orient 1973
* *Sriwijaya: history, religion & language of an early Malay polity. Collected studies by George Cœdès and Louis-Charles Damais*, Kuala Lumpur, MBRAS, 1992
* ''Finding Zero: A Mathematician's Odyssey to Uncover the Origins of Numbers,'' New York, Palgrave Macmillan, Aczel, Amir D., 2015

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នករុករកជនជាតិបារាំង