ភ្លើងចរាចរ

*បានបកប្រែមកពីគេហទំព័ររបស់ភាសា****អង់គ្លេស***
 លឿង
ឬទឹកក្រូច និង ក្រហម។]]
**ភ្លើងចរាចរ**គឺជាសញ្ញាចរាចរមួយដែលមានសារៈសំខាន់មានដូចជា ៖ ចង្កៀងចរាចរ ស្លាកសញ្ញា រថយន្ដដែលបើកបរនៅក្នុងស្ថានភាព និងនៅជិតដងផ្លូវ។ សំរាប់ការធ្វើដំណើរដោយថ្មើរជើង ហើយមានកន្លែងផ្សេងៗដែលបានគ្រប់គ្រងព្រមទាំងមានការគោរពចំពោះច្បាប់ចរាចរទៀតផង។
ភ្លើងចរាចរនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងនៅឆ្នាំ ១៨៦៨ ក្នុងទីក្រុងឡុនដុន និងប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិច ប៉ុន្ដែនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះបានប្រើភាគច្រើនបំផុតនៅគ្រប់ទីក្រុងទូទាំងសកលលោក។

**ភ្លើងចរាចរណ៍**គឺជាឧបករណ៍សំរាប់បញ្ជាចរាចរណ៍របស់ផ្លូវដែកឬផ្លូវថ្មល់ ដើម្បីអោយអាយស្ម័យយាន(រថភ្លើង) ឬយានជំនិះផ្សេងៗធ្វើចរាចរណ៍បានប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងភាពរលូន។ ជាទូទៅគេហៅភ្លើងចរាចរណ៍សំដៅលើភ្លើងស្តុប ដែលដាក់តាមកន្លែងផ្លូវឬវិថីកាត់គ្នា។

## អំពីពណ៌ 
ភ្លើងស្ដុបដែលប្រើនៅតាមដងវិថីនានាលើពិភពលោកប្រើពណ៌ចំនួនបីដូចគ្នាគឺ **បៃតង**() **លឿងឬទឹកក្រូច**() និង ក្រហម()។ ពណ៌បៃតងមានន័យថា«អាចទៅមុខ(អនុញ្ញាតអោយឆ្លងកាត់)» ពណ៌លឿងឬទឹកក្រូចមានន័យថា«បន្ថយល្បឿនរួចឈប់នៅមុខគំនូសឈប់» និងពណ៌ក្រហមមានន័យថា«មិនអាចទៅមុខ(មិនអនុញ្ញាតអោយឆ្លងកាត់)»។ ជួនកាលគេឃើញមាន ភ្លើងលឿងភ្លឹបភ្លែត (ជាពិសេសពេលយប់) ដែលមានន័យថា «បន្ថយល្បឿន មើលឆ្វេងស្ដាំ មុននឹងឆ្លងកាត់»។ នៅប្រទេសភាគច្រើន យានយន្តពិសេសៗដែលត្រូវការធ្វើដំណើរប្រញាប់​ដូចជា រថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់ រថយន្តអគ្គីភ័យ ឡានប៉ូលីស ម៉ូតូប៉ូលីស និងក្បួនរថយន្តថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ជាដើម អាចទទួលអាទិភាពឆ្លងកាត់ភ្លើងស្ដុបដោយមិនប្រកាន់ពណ៌ក៏បាន។ ថ្មីៗនេះនៅប្រទេសជឿនលឿន គេប្រើប្រព័ន្ធអាទិភាពចរាចរណ៍សាធារណៈ ហៅកាត់ថាPTPS(Public Transportation Priority System) ដែលអាចចាប់ព័ត៌មានពេលមាន​រថយន្តបន្ទាន់​និងយានដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ(ដូចជាឡានក្រុងជាដើម) មកជិត ហើយប្ដូរពណ៌ភ្លើងស្ដុបជាពណ៌បៃតង(ឬភ្លើងខៀវតាមភាសានិយាយ) ជាបណ្ណោះអាសន្នរហូតដល់រថយន្តទាំងនោះទៅផុត។ ក្នុងករណីនេះ ខាងរថយន្តបន្ទាន់​និងយានដឹកជញ្ជូនសាធារណៈត្រូវមានម៉ាស៊ីនផ្សាយសញ្ញាផ្ទាល់ខ្លួនដែរ។
ភ្លើងស្តុបចែកចេញជា២ប្រភេទ គឺមួយប្រភេទសំរាប់យានយន្ត និងមួយប្រភេទទៀតសំរាប់អ្នកថ្មើរជើង។ សំរាប់យានយន្តគេប្រើពណ៌ទាំងបីគឺបៃតង លឿង ក្រហម តែសំរាប់អ្នកថ្មើរជើង　គេប្រើតែពីរពណ៌ទេគឺបៃតងនិងក្រហម។ 

## ប្រវត្តិ 
ភ្លើងចរាចរណ៍​បង្កើតដំបូងឡើយនៅឆ្នាំ ១៨៦៨ នៅទីក្រុងឡិនដិន។ ភ្លើងនោះប្រើប្រភពពីចំហេះហ្គាស់ ហើយប្ដូរពណ៌បៃតងនិងក្រហមដោយដៃ។ ភ្លើងចរាចរណ៍នេះប្រើដំបូងសំរាប់​គ្រប់គ្រងការធ្វើដំណើររបស់រទេះសេះ តែក្រោយមកមានឧបទ្ទវហេតុផ្ទុះឆេះ។ នៅឆ្នាំ១៩១៨ ភ្លើងចរាចរណ៍ដើរដោយអគ្គីសនីដំបូងគេ មានដាក់ប្រើនៅទីក្រុងញូវយ៉ក។
(អំពីប្រទេសកម្ពុជាវិញ មិនទាន់មានប្រភពនិយាយពីនោះទេ។ នរណាដឹងសូមជួយសរសេរនៅទីនេះផង។)

## អំពីបច្ចេកទេស 
អំពូលភ្លើងដែលប្រើនៅខាងក្នុង ភាគច្រើនជាចង្កៀងរង្គុំ។ ប៉ុន្តែអំពូលនេះស៊ីភ្លើងច្រើនដល់ទៅ70W និងត្រូវការអោយផ្លាស់ថ្មីជាប្រចាំ(ជាមធ្យម១ដងក្នុង១ឆ្នាំ)នោះ ថ្មីៗនេះគេនាំគ្នាផ្លាស់មកប្រើអំពូលLED(ឌីយ៉ូដផ្សាយពន្លឺ)វិញ។ អំពូលLEDស៊ីភ្លើងតែ15Wនិងមានអាយុប្រើប្រាស់៧ឆ្នាំ។ 

## ប្រភេទភ្លើងចរាចរណ៍និងបំរើបំរាស់ 
### ភ្លើងចរចរណ៍សំរាប់យានយន្ត 
ភ្លើងចររាចរណ៏សំរាប់យានយន្ដ គឺជាការអោយសញ្ញាបានច្បាស់សំរាប់អ្នកធ្វើដំណើរឯកជន។ ពូកគេអាចមើលជាក្រដាស ចុងព្រួញ ឬក៏របាំងដែលមានពណ័ស ឬរាងពន្លឺពណ័។
នៅប្រទេសប៉ូឡូញ អរីហ្គន ផ្លាកសញ្ញាភាពច្រើនជាពណ៏ទឹក្រូចរាងផ្ដេក និង​ពណ័ស ជាបន្ទាត់បញ្ឃរ ។

### ភ្លើងចរាចរណ៍សំរាប់ថ្មើរជើង 
### ភ្លើងចរាចរណ៍សំរាប់រថភ្លើងលើថ្នល់ 
### ភ្លើងប្រយ័ត្ននិងភ្លើងជំនួយ 
### ប្រភេទភ្លើងចរចរណ៍នៅលើពិភពលោក 
## រឿងរ៉ាយផ្សេងៗ 
* សំរាប់ប្រទេសដែលមានវប្បធម៌​មិនចែកច្បាស់រវាងពណ៌ខៀវនិងពណ៌បៃតង(ដូចជាប្រទេសជប៉ុននិងកម្ពុជាជាដើម) គេច្រើនហៅ«ភ្លើងបៃតង»ថា«ភ្លើងខៀវ»ទៅវិញ។ សំរាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលជាប្រទេសកសិកម្ម គេក៏មានប្រើពាក្យ «វាលស្រែពណ៌ខៀវស្រងាត់» ដោយសំដៅលើវាលស្រែពេញដោយស្រូវពណ៌បៃតងខ្ចីៗនោះផងដែរ។
* សំរាប់មនុស្សខ្វាក់ពណ៌ គេមិនអាចមើលចែកពណ៌បៃតង​និងពណ៌ក្រហមបានទេ។ ហេតុនេះទើបគេមិនអោយមនុស្សខ្វាក់ពណ៌បើកបរ។
* នៅប្រទេសចិន​នាសម័យបដិវដ្ដន៍វប្បធម៌ ពួកទ័ពក្រហមបានលើកសំណើរអោយប្ដូរន័យ​ពណ៌ក្រហមថា«អោយទៅមុខ» ដោយសំអាងថាពណ៌ក្រហមជាតំណាងអោយ​បដិវដ្ដន៍ឈានទៅមុខ​មិនមែនអោយឈប់ទេ។ ប៉ុន្តែសំនើរនេះត្រូវនិរាករណ៍ដោយគេខ្លាចក្រែងនាំអោយមានភាពរញ៉េរញ៉ៃ។​ នៅក្នុងរឿង *The Last Emperor* (អធិរាជចុងក្រោយ) គេឃើញមានឈុតមនុស្សឆ្លងផ្លូវពេលពណ៌បៃតងប្ដូរជាពណ៌ក្រហម តែវាមិនដែលកើតឡើងក្នុងស្ថានភាពពិតទេ។

## ឯកសារយោង 
* City of Beacon. Canajoharie, New York: Credits . Retrieved 30 Sep 2008.
* Croton-on-Hudson Historical Society. Canajoharie, New York: Credits. Retrieved 30 Sep 2008.
* Villages of Canajoharie & Palatine Bridge. Canajoharie, New York: Credits . Retrieved 30 Sep 2008.
* 

## តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
* FHWA Arterial Management Website, latest information on traffic signal operations
* Traffic Lights by Ed Pegg, Jr., Wolfram Demonstrations Project: demonstrates that there are "seven distinct light cycles that will prevent collisions."
* Animations of various US signal phasings 
* Micro Controller based Traffic Light Controller.
* SCATS&nbsp;– Sydney Coordinated Adaptive Traffic System 
* InSync: The #1 Self-Optimizing Traffic Signal System. Pioneer in Artificial Intelligence and Robotics for Traffic Signal Optimization

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្លើងចរាចរ