ក្សិតិគភ៌

**ក្សិតិគភ៌** ( សំស្ក្រឹត:   Kṣitigarbha, ក្ឝិតិគភ៌) គឺជា ព្រះពោធិសត្វ ដែលគោរពបូជាជាចម្បងនៅក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនាអាស៊ីបូព៌ា ហើយជាធម្មតាត្រូវបានពណ៌នាថាជា ព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនា ។ ឈ្មោះរបស់គាត់អាចត្រូវបានបកប្រែជា "រតនាគារផែនដី", "ហាងផែនដី", "ម៉ាទ្រីសផែនដី" ឬ "ស្បូនផែនដី" ។ ក្សិតិគភ៌ ត្រូវបានគេស្គាល់ចំពោះការប្តេជ្ញាថានឹងទទួលខុសត្រូវចំពោះការណែនាំរបស់សត្វលោកទាំងអស់នៅក្នុង ពិភពទាំងប្រាំមួយ រវាងការសោយទិវង្គតរបស់ ព្រះពុទ្ធ គោត្តម និងការរស់ឡើងវិញនៃ មៃត្រេយ ក៏ដូចជាការប្តេជ្ញារបស់គាត់ថានឹងមិនសម្រេចបាននូវ ពុទ្ធសាសនា រហូតដល់ នរក ទាំងអស់ត្រូវបានទទេ។ ដូច្នេះហើយ ជារឿយៗគាត់ត្រូវបានចាត់ទុកជាព្រះពោធិសត្វនៃឋាននរក ក៏ដូចជាអាណាព្យាបាលរបស់កុមារ និងជាអាទិទេពនៃកុមារដែលបានស្លាប់ និងទារកដែលរំលូតកូននៅក្នុងវប្បធម៌ជប៉ុន។

ជាធម្មតា​គេ​ពណ៌នា​ថា​ជា​ព្រះសង្ឃ​ដែល​មាន ​សក្ការៈ ​ជុំវិញ​កោរសក់ ព្រះអង្គ​កាន់ ​ដំបង ​ដើម្បី​បង្ខំ​បើក​ទ្វារ​នរក និង ​គ្រឿងអលង្ការ​បំពេញ​តាម​បំណង​ប្រាថ្នា ​ដើម្បី​បំភ្លឺ​ភាពងងឹត។

## ទិដ្ឋភាពទូទៅ 
[រូបភាពតូច| រូបសំណាកសេរ៉ាមិច **ក្សិតិគភ៌** ក្នុង [រាជវង្សង្វៀន|រាជវង្ស ង្វៀន សតវត្សទី 19]]
**ក្សិតិគភ៌** គឺជា ព្រះពោធិសត្វមួយក្នុងចំណោមព្រះពោធិសត្វ ទាំងបួន រួមជាមួយ សមន្តភទ្រ, មញ្ជុស្រី និង អវលោកេស្វរ ( គង់អ៊ីម ) នៅក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន អាស៊ីបូព៌ា ។

នៅរជ្ជកាលមុន រាជវង្សថាង នៅ Dunhuang និង Longmen គាត់ត្រូវបានបង្ហាញជាទម្រង់ព្រះពោធិសត្វបុរាណ។ ក្រោយ​ពី​តា​តាំង​មក គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​ព្រះសង្ឃ​កាន់ ​អង្កាំ​បួងសួង ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង។

ឈ្មោះពេញរបស់គាត់ជាភាសាចិនគឺ *Dayuan Dizang Pusa* ( Chinese    ) ឬ "**ក្សិតិគភ៌ពោធិសត្វរបស់មហាសច្ចា**" បាននិយាយថា *Daigan Jizō Bosatsu* ជាភាសាជប៉ុន *Jijang Bosal* ជាភាសាកូរ៉េ *Đại Nguyện Địa Tạng Vương Bồ Tát* ជាភាសាវៀតណាម។ ឈ្មោះនេះសំដៅលើការសន្យារបស់ព្រះអង្គ ដូចមានកត់ត្រាក្នុង ព្រះសូត្រ ថា ទទួលខុសត្រូវក្នុងការប្រៀនប្រដៅដល់សព្វសត្វក្នុង លោកទាំង៦ ក្នុងសម័យរវាង ព្រះបរិនិព្វាន នៃព្រះពុទ្ធ និងការយាងឡើងនៃព្រះនាងមេត្រី។ ដោយសារតែតួនាទីដ៏សំខាន់នេះ ទីសក្ការបូជាដល់ **ក្សិតិគភ៌** តែងតែកាន់កាប់តួនាទីកណ្តាលនៅក្នុងប្រាសាទ ជាពិសេសនៅក្នុងសាលរំលឹក ឬចេតិយ។

## តួនាទីប្រវត្តិសាស្ត្រ 
មនុស្សមានការភ័យខ្លាចចំពោះសម័យកាលដែលគេស្គាល់ថា *មប្បា* ការធ្លាក់ចុះ និងការរលត់នៃ ព្រះធម៌ ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយ ព្រះពុទ្ធសាសនាដែនដីបរិសុទ្ធ ជាសម័យដែលមិនអាចយល់បាននូវពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ពុទ្ធសាសនាដើមតទៅទៀត ហើយបានត្រាស់ដឹងតាមមធ្យោបាយប្រពៃណី។  មូលនិធិនេះបានគាំទ្រតួនាទីក្នុងចំណោមប្រជាជននៃ **ក្សិតិគភ៌** នៅពេលដែលគាត់បានជួយអ្នកដែលមានគ្រោះថ្នាក់នៃការធ្លាក់ចូលទៅក្នុង ឋាននរក ក្នុងការស្តាប់ការសារភាពរបស់ពួកគេនិងដើម្បីធានាបាននូវការសង្គ្រោះរបស់ពួកគេ។ 

ការអនុវត្តដ៏ទូលំទូលាយមួយនៃការថ្វាយបង្គំ **ក្សិតិគភ៌** នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនគឺការដកស្រង់ និងការចម្លងនៃ Lotus Sutra ដូចដែលវាបានសន្យាថានឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ក្នុងបច្ចុប្បន្ននិងអនាគត។ **ក្សិតិគភ៌** បំពេញសេចក្តីត្រូវការជាបន្ទាន់ទាំងនោះ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដ៏លាមករបស់ពួកអ្នកថ្វាយបង្គំ ដល់កម្រិតនៃការប្រគល់ដល់ដែនដីបរិសុទ្ធនៃអាមាត្យ ក្នុងវេលានៃព្រះធម៌។ 

## ប្រភព 
### ជា​ព្រាហ្មណ៍​ព្រាហ្មណ៍ 
រឿងរបស់ **ក្សិតិគភ៌** ត្រូវបានពិពណ៌នាជាលើកដំបូងនៅក្នុង * ពោធិសត្វ បូវ៌ប្រណិធាន សូត្រ* ដែលជា ព្រះសូត្រដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយរបស់មហាយាន ។ ព្រះសូត្រ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ទុក​ក្នុង​ការ​បញ្ចប់​ជីវិត​របស់​ព្រះអង្គ​ចំពោះ​សត្វលោក​នៅ​ឋានសួគ៌ ​ត្រៃ​យស្ត្រីស ​ដើម្បី​ជា​សញ្ញា​នៃ​ការដឹងគុណ និង​ការនឹករលឹក​ចំពោះ ​មាយា ​ជាទី​ស្រឡាញ់​របស់​ព្រះអង្គ ។ *ក្សិតិគភ៌ ពោធិសត្វ បូវ៌ប្រណិធាន សូត្រ* ចាប់ផ្តើមថា ” តថាគត​បាន​ស្តាប់​មក​យ៉ាងនេះ ​កាល​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់គង់​នៅ​ត្រើយ​ត្រើយ​សួគ៌ ដើម្បី​សំដែង​ធម៌​ដល់​មាតា។ 

*Kṣitigarbha* *Bodhisattva Pūrvapraṇidhāna Sūtra* ត្រូវ បាន បកប្រែជាលើកដំបូងពី សំស្រ្កឹត ទៅជាភាសាចិននៅចន្លោះឆ្នាំ 695 និង  គ ។ *Laṅkāvatāra Sūtra* ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានសង្ស័យថា ជំនួសឱ្យការបកប្រែ អត្ថបទនេះប្រហែលជាមានប្រភពមកពី ប្រទេសចិន ដោយសារគ្មានសាត្រាស្លឹករឹតសំស្ក្រឹតនៃអត្ថបទនេះត្រូវបានរកឃើញទេ។ ផ្នែកមួយនៃហេតុផលសម្រាប់ការសង្ស័យគឺថា អត្ថបទដែលតស៊ូមតិអំពី ការគោរពបូជា ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង វប្បធម៌ចិន ។ វាបាននិយាយថា ក្សិតិគភ៌ បានអនុវត្ត filial piety ជាជីវិតរមែងស្លាប់ដែលនាំឱ្យមានការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏អស្ចារ្យក្នុងការសង្គ្រោះសត្វមានចិត្តទាំងអស់។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក អ្នកប្រាជ្ញផ្សេងទៀតដូចជា Gregory Schopen បានចង្អុលបង្ហាញថា ព្រះពុទ្ធសាសនាឥណ្ឌាក៏មានទំនៀមទំលាប់នៃការគោរពបូជាផងដែរ។  បច្ចុប្បន្ន​នេះ​មិន​មាន​ភ័ស្តុតាង​ច្បាស់​លាស់​ដែល​បញ្ជាក់​ថា​មាន​ដើម​កំណើត​ឥណ្ឌា ឬ​ចិន​សម្រាប់​អត្ថបទ​នោះ​ទេ។

ក្នុង *ក្សិតិគភ៌សូត្រ* ​ព្រះពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា ក្នុង​អតីតកាល​ដ៏​ឆ្ងាយ​នោះ *ក្សិតិគភ៌* ជា​ស្រី​ក្នុង​វណ្ណៈ ​ព្រាហ្មណ៍ ដោយ​ព្រះនាម​ថា *ក្មេងស្រី* ។   ស្ត្រី​ក្រមុំ​រូប​នេះ​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ការ​ស្លាប់​របស់​ម្តាយ​នាង ដែល​ជា​ញឹក​ញាប់​បាន​និយាយ​បង្កាច់​បង្ខូច ​គ្រឿង​អលង្ការ​ទាំង​បី ។ ដើម្បីជួយសង្រ្គោះម្តាយរបស់នាងឱ្យរួចផុតពីទារុណកម្មដ៏ធំនៃនរក កុមារីរូបនេះបានលក់អ្វីៗដែលនាងមាន ហើយបានប្រើប្រាស់លុយដើម្បីទិញគ្រឿងបូជាដែលនាងថ្វាយប្រចាំថ្ងៃដល់ព្រះពុទ្ធនៃសម័យរបស់នាង ដែលគេស្គាល់ថាជាព្រះពុទ្ធនៃផ្កាសមាធិ និងត្រាស់ដឹង។ នាង​បាន​បន់ស្រន់​យ៉ាង​ក្លៀវក្លា​ឱ្យ​ម្តាយ​នាង​រួច​ផុត​ពី​ការ​ឈឺចាប់​នៃ​នរក ហើយ​បាន​អង្វរ​ព្រះពុទ្ធ​ឱ្យ​ជួយ ។ 

### ជាព្រះសង្ឃ 
រូបភាពតូច| គំនូរ *ក្សិតិគភ៌*, Goryeo, ចុងសតវត្សទី 14
មានរឿងព្រេងមួយអំពីរបៀបដែល *ក្សិតិគភ៌* បង្ហាញខ្លួននៅក្នុងប្រទេសចិន ហើយបានជ្រើសរើស ព្រះពោធិសត្វ របស់គាត់ធ្វើជា ភ្នំ Jiuhua ដែលជាភ្នំពិសិដ្ឋមួយក្នុងចំណោម ភ្នំពិសិដ្ឋទាំងបួនរបស់ប្រទេសចិន ។

ក្នុងរជ្ជកាល អធិរាជ Ming នៃ Han ព្រះពុទ្ធសាសនាបានចាប់ផ្តើមរីកចម្រើនឡើងដល់កំពូលនៅក្នុង Tang ហើយទីបំផុតបានរីករាលដាលដល់ប្រទេសកូរ៉េ។ គ្រានោះ ព្រះសង្ឃ និង​អ្នកប្រាជ្ញ​បាន​មក​ពី​ប្រទេស​ទាំងនោះ ដើម្បី​ស្វែងរក ​ព្រះធម៌ ​នៅ​ប្រទេស​ចិន។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកធម្មយាត្រាទាំងនេះគឺជាអតីតព្រះអង្គម្ចាស់មកពី Silla ឈ្មោះ Kim Gyo-gak ដែលបានក្លាយជាព្រះសង្ឃក្រោមឈ្មោះចិន Dizang "*ក្សិតិគភ៌*" ដែលបញ្ចេញសំឡេង *Jijang* ជាភាសាកូរ៉េ។  គាត់បានទៅភ្នំ Jiuhua ក្នុង ទីក្រុង Anhui បច្ចុប្បន្ន។ លុះ​ឡើង​ទៅ​ហើយ លោក​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​សង់​ខ្ទម​នៅ​តំបន់​ភ្នំ​ជ្រៅ​មួយ ដើម្បី​ឲ្យ​លោក​ធ្វើ​ធម៌​ទេសនា។

យោងតាមកំណត់ត្រា Jijang ត្រូវបានពស់ពិសខាំ ប៉ុន្តែគាត់មិនរើទេ ទើបបណ្តោយឱ្យពស់ទៅ។ ស្ត្រី​ម្នាក់​បាន​ដើរ​កាត់​ហើយ​បាន​ប្រគេន​ថ្នាំ​ដល់​ព្រះសង្ឃ​ដើម្បី​ព្យាបាល​ពិស ព្រម​ទាំង​ចាក់​ទឹក​ឲ្យ​កូន​ប្រុស​ផង។ ពីរបីឆ្នាំមកនេះ Jijang បានបន្តធ្វើសមាធិនៅក្នុងខ្ទមរបស់គាត់ រហូតដល់ថ្ងៃមួយ អ្នកប្រាជ្ញម្នាក់ឈ្មោះ Chu-Ke បានដឹកនាំក្រុមមិត្តភក្តិ និងក្រុមគ្រួសារទៅលេងភ្នំ។ ដោយ​ឃើញ​ព្រះសង្ឃ​កំពុង​ធ្វើ​សមាធិ​ក្នុង​ខ្ទម ក៏​នាំគ្នា​ទៅ​មើល​ស្ថានភាព​របស់​ព្រះអង្គ។ ពួក​គេ​បាន​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ចាន​របស់​គាត់​មិន​មាន​អាហារ​ទេ ហើយ​សក់​របស់​គាត់​បាន​ដុះ​មក​វិញ។

ដោយ​មាន​ក្តី​អាណិត​ដល់​ព្រះសង្ឃ Chu-Ke បាន​សម្រេច​ចិត្ត​សាងសង់​ព្រះវិហារ​មួយ​សម្រាប់​ថ្វាយ​ព្រះអង្គ។ ក្រុម​ទាំង​មូល​បាន​ចុះ​ពី​ភ្នំ​ភ្លាម​ដើម្បី​ពិភាក្សា​ពី​គម្រោង​សាងសង់​ប្រាសាទ។ ភ្នំ Jiuhua ក៏​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​អ្នក​មាន​ម្នាក់​ឈ្មោះ​អែលឌើរ Wen-Ke ដែល​មាន​កាតព្វកិច្ច​សាងសង់​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ​នៅ​លើ​ភ្នំ​របស់​គាត់។ ដូច្នេះហើយ Wen-Ke និងក្រុមបានឡើងភ្នំម្តងទៀត ហើយសួរ Jijang ថាតើគាត់ត្រូវការដីប៉ុន្មាន។

Jijang បានឆ្លើយតបថាគាត់ត្រូវការដីមួយដែលអាចគ្របដណ្តប់បានពេញលេញដោយ kasaya របស់គាត់។ ដំបូងឡើយ ដោយជឿថា ក្រមាមួយដុំមិនអាចផ្តល់ដីគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សាងសង់ប្រាសាទទេ ពួកគេមានការភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលដែល Jijang បោះ kasaya ទៅលើអាកាស ហើយអាវធំក៏ធំឡើងគ្របដណ្តប់លើភ្នំទាំងមូល។ បន្ទាប់មក អែលឌើរ វេន-កែ បានសម្រេចចិត្តលះបង់ភ្នំទាំងមូលទៅ Jijang ហើយបានក្លាយជាអ្នកការពាររបស់គាត់។ មួយ​រយៈ​ក្រោយ​មក កូន​ប្រុស​របស់​លោក Wen-Ke ក៏​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ជីវិត​លោក​ទៅ​បួស​ជា​ព្រះសង្ឃ។

Jijang រស់នៅលើភ្នំ Jiuhua អស់រយៈពេល 75 ឆ្នាំ មុនពេលទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ 99 ឆ្នាំ។ បី​ឆ្នាំ​ក្រោយ ​បរិនិព្វាន ផ្នូរ​របស់​ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​បើក​ឲ្យ​ដឹង​ថា ព្រះ​កាយ ​មិន​បាន​រលួយ​ឡើយ ។ ដោយសារតែ Jijang បានដឹកនាំផ្លូវរបស់គាត់ដោយការលំបាកជាច្រើន មនុស្សភាគច្រើនមានវិចារណញាណក្នុងការជឿថាគាត់ពិតជាបានចាប់កំណើតរបស់ *ក្សិតិគភ៌* ។

រាងកាយដែលខ្សោះជាតិទឹកដែលត្រូវបានរក្សាទុកយ៉ាងល្អរបស់ Jijang នៅតែអាចត្រូវបានគេមើលឃើញនៅថ្ងៃនេះនៅឯវត្តដែលគាត់បានសាងសង់នៅលើភ្នំ Jiuhua ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Japanese-language text
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations