គំនិតការបាត់បង់ទឹកដីរបស់ប្រទេសថៃ

រូបភាពតូច| កំណែមួយនៃផែនទីនៃការបាត់បង់ទឹកដីរបស់ប្រទេសថៃ ដោយរាយបញ្ជីការខាតបង់ចំនួនប្រាំបីចំពោះអាណានិគមបារាំង និងអង់គ្លេស
**ការបាត់បង់ទឹកដីរបស់ប្រទេសថៃ** គឺជាគំនិតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថៃ ដែលសំដៅលើជម្លោះក្នុង សម័យរតនៈកូស៊ីន របស់ ប្រទេសថៃ (ឬសៀមតាមដែលដឹងតាមប្រវត្តិសាស្ត្រ) ដែលប្រទេសនេះត្រូវបានបង្ខំឱ្យប្រគល់ទឹកដី ជាពិសេសទៅមហាអំណាចខាងលិចនៃប្រទេសបារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជូ ឡាឡុងកន (រាមាទី៥)។

គំនិត​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​និយម​ប្រើ​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៩៣០ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ ​ជាតិ​និយម​ថៃ ​ដែល​បាន​លើក​កម្ពស់​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​របស់ ផ្លែកភិប៊ុនសង្គ្រាម ។ គំនិតនេះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈសំណុំនៃផែនទីដែលមានចំណងជើងថា **អាត្លាសប្រវត្តិសាស្រ្តនៃប្រទេសថៃ** និង **ផែនទីប្រវត្តិសាស្រ្តនៃព្រំដែនរបស់ប្រទេសថៃ** ដែលអះអាងថាបង្ហាញពីវិសាលភាពប្រវត្តិសាស្ត្រនៃព្រំដែននៃរដ្ឋមុនរបស់ប្រទេសថៃ និងទឹកដីដែលវាបានបាត់បង់ជាបន្តបន្ទាប់។ ផែនទីត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ ជាពិសេសតាមរយៈការដាក់បញ្ចូលក្នុង **សៀវភៅសិក្សាស្ដង់ដាររបស់សិស្ស ថងបៃតែងណយ** ដែលជាសៀវភៅស្ដង់ដារដែលប្រើក្នុងសាលាថៃតាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៣។

ខណៈពេលដែលអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រក្រោយៗមកបានជំទាស់នឹងភាពត្រឹមត្រូវនៃប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ផែនទី គំនិតនៅតែជាគោលនៅក្នុងសុន្ទរកថាជាតិនិយមរបស់ថៃ ហើយបានលេចចេញជាថ្មីជាពិសេសក្នុងដំណាក់កាលនៃ ជម្លោះប្រាសាទព្រះវិហារ ជាមួយកម្ពុជា។

## ប្រភពដើម 
គោលគំនិតនៃការបាត់បង់ទឹកដីរបស់ប្រទេសថៃត្រូវបានគេពេញនិយមជាលើកដំបូងនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៣០ ដែលជាផ្នែកមួយនៃមនោគមវិជ្ជា ជាតិនិយមថៃ ប្រឆាំងនឹងលោកខាងលិចដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយរដ្ឋាភិបាលនៃ ផ្លែកភិប៊ុនសង្គ្រាម (ភិប៊ុន) ។ ការបាត់បង់ទឹកដីត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាប្រធានបទមួយនៅក្នុង "សុន្ទរកថាបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះជាតិ" ដែលហៅកាត់ដោយប្រវត្តិវិទូ Shane Strate ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីជំរុញការគាំទ្រដល់រដ្ឋាភិបាល និងមនោគមវិជ្ជា ផាន-ថៃ ដែលមិនចេះរីងស្ងួត ។  

គំនិតនេះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈតាមរយៈសំណុំនៃផែនទីដែលមានចំណងជើងថា អាត្លាសប្រវត្តិសាស្ត្រនៃប្រទេសថៃ និងផែនទីមួយទៀតហៅថា ផែនទីប្រវត្តិសាស្រ្តនៃព្រំដែនប្រទេសថៃ។ អាត្លាសប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺជាសំណុំនៃផែនទីចំនួនប្រាំមួយ ដែលដំបូងបង្ហាញពីចលនាឆ្ពោះទៅភាគខាងត្បូងរបស់ជនជាតិ តៃ / ថៃ ពី ភ្នំអាល់តៃ (ដូចទ្រឹស្តីដ៏ពេញនិយមនៅពេលនោះ) និងផែនទីផ្សេងទៀតពណ៌នាទឹកដីនៃនគរថៃ ណានចូវ (ត្រូវបានពិចារណាតាមទ្រឹស្ដីនោះ) សុខោទ័យ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ រាម ខាំហាំង ' អយុធ្យា  ធួនបុរី ក្នុង សម័យ តាក់ស៊ីនរតនៈកូស៊ីន ក្នុងរជ្ជកាល រាមាទី១ ។ 

ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃព្រំដែនរបស់ប្រទេសថៃ គឺជាផែនទីតែមួយ ដែលដាក់ស្លាកទឹកដីដែលបាត់បង់ដោយប្រទេសថៃក្នុងឱកាសជាច្រើន ដែលបណ្តាលឱ្យមានរូបរាងរបស់ប្រទេសនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ មានកំណែជាច្រើននៃផែនទី ដោយមានការគណនាខុសគ្នានៃការខាតបង់ ប៉ុន្តែទាំងអស់រួមបញ្ចូលការផ្តាច់ទឹកដីដែលឥឡូវជាឡាវ និងកម្ពុជាទៅបារាំងនៅឆ្នាំ ១៨៩៣, ១៩០៤ និង ១៩០៧ និងរដ្ឋម៉ាឡេទាំងបួនទៅអង់គ្លេសក្នុងឆ្នាំ។  ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃផែនទីព្រំដែនរបស់ប្រទេសថៃ (ហៅផងដែរថាការវិវត្តនៃព្រំប្រទល់ប្រទេសថៃ) ក៏ត្រូវបានផលិតដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៣៥ ទោះបីជាវាជាកំណែផ្សេងគ្នាដែលបានកើនឡើងដល់ភាពលេចធ្លោនៅឆ្នាំ ១៩៤០ ចំពេលមានការរីករាលដាលនៃមនោគមវិជ្ជា ផាន-ថៃ ដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលរបស់ ភិប៊ុន ជាមួយនឹងការអំពាវនាវឱ្យប្រគល់ទឹកដីមកវិញ ១៩១៩ និងបារាំង។ ផែនទី​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចែកចាយ​ដល់​សាលារៀន និង​ការិយាល័យ​រដ្ឋាភិបាល ដែល​ជំរុញ​ឱ្យ​មានការ​តវ៉ា​ពី​អ្នកការទូត​អង់គ្លេស និង​បារាំង ។ រដ្ឋាភិបាលបានឃ្លាតឆ្ងាយពីការបោះពុម្ពផ្សាយ ប៉ុន្តែការចែកចាយរបស់វាត្រូវបានចាប់យកដោយជំនួយការម្នាក់របស់ ភិប៊ុន ។ 

នៅឆ្នាំ ១៩៦៣ កំណែមួយទៀតនៃឈុតត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងអាត្លាសសិស្សដែលគូរដោយលោក ថងបៃ តាំងណូយ ដែលជាគ្រូបង្រៀនសាលាមកពីប្រាជីនបូរី។ អាត្លាសរបស់ថុងបៃ ដែលបោះពុម្ពដោយ ថៃ វឌ្ឍនា ផានិច បានក្លាយជាសៀវភៅសិក្សាដ៏ពេញនិយមបំផុត ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយដោយសាលារៀនទូទាំងប្រទេសរហូតដល់សតវត្សទី ២១ ជាមួយនឹងការបោះពុម្ពលើកទី ៤៤ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ ។  ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ប្រជាជនថៃភាគច្រើនបានស្គាល់ផែនទី តាមរយៈការប្រើប្រាស់របស់វានៅក្នុងអាត្លាសរបស់ថុងបៃ។ 

ផែនទីជាច្រើនផ្សេងទៀត ជាពិសេសផែនទីប្រវត្តិសាស្ត្រព្រំដែនរបស់ប្រទេសថៃ ក៏ត្រូវបានផលិតឡើងផងដែរ ដោយអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រពិភាក្សាអំពីបញ្ហាប្រវត្តិសាស្ត្រ 

គោលគំនិតនេះនៅតែជាចំណុចសំខាន់នៅក្នុងសុន្ទរកថាជាតិនិយមរបស់ថៃ ហើយបានលេចចេញជារូបរាងឡើងវិញជាពិសេសជាមួយនឹងជម្លោះប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលខ្លួនវាបានក្លាយជាការខាតបង់មួយនៅក្នុងកំណែចុងក្រោយនៃផែនទី និងបញ្ជីដែលបានរីករាលដាលនៅក្នុងសតវត្សទី ២១ ។ 

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Thai-language text