open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ជំនឿការអុជធូប

**ជំនឿការអុជធូប** (អង់គ្លេស: Belief in Incense Burning  ) គឺជាគ្រឿងផ្សែងក្រអូបត្រូវបានគេជឿថាបង្កើតបរិយាកាសវេទមន្តដែលសមរម្យសម្រាប់ការអញ្ជើញ ហៅ ឬ ពាំនាំពាក្យពេចន៍ទៅកាន់បារមី នៃអាទិទេព និងវិញ្ញាណដែលតែងតែមានវត្តមាននៅជុំវិញអាសនៈ​នៃការបួងសួងនេះ កិច្ចពិធីនៃការអុជធូប ត្រូវបានគេជឿថា បញ្ចេញថាមពលដ៏ច្រើន ដែលផ្ទុកនៅក្នុងធម្មជាតិ ដើម្បីឱ្យវាអាចប្រើប្រាស់ សម្រាប់គោលបំណងវេទមន្ត នៃការបញ្ជូនសារទៅឱ្យចំពោះនរណាម្នាក់ មិនថាជា ទេវតា អរ័ក្សអ្នកតា ដួងវិញ្ញាណ នៃពួកខ្មោចព្រាយបិសាចឡើយ ។

## អត្ថន័យ​នៃការអុជធូប 
**The meaning of burning incense**

អត្ថន័យ​នៃការអុជធូប គឺជាការផ្សារភ្ជាប់ ធាតុក្នុងខ្លួន ទៅនិងញាណទាំង៥ នៃរាង្គកាយរបស់មនុស្ស តាមរយៈ​ក្បួនហោរ៉ា (ភាសាចិន: ហុងស៊ុយ​) (អង់គ្លេស: Feng shui) ដែលទស្សន៍ទាយដឹងអំពីថាមពលរបស់មនុស្ស ដើម្បីប្រើវាធ្វើទំនាក់ទំនងទៅនិង អ្វីមួយដែលជាបរិស្ថាននៅជុំវិញខ្លួនរបស់ពួគគេ ។ ដូចនេះ​ការអុជធូប ដែលមិនត្រឹមត្រូវតាមក្បួនតម្រា មិនសមប្រកប ទៅនិងការប្រើប្រាស ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាការអុជធូបដែលមិនផ្សារភ្ចាប់ទៅនិង មជ្ឈដ្ឋានធម្មជាតិនៃញាណ ការអុជធូប​នៅក្នុងជំនឿខ្មែរបុរាណ តែងតែប្រើប្រាសនូវការអុជធូបជាចំនួនសេស ដែលគិតចាប់ពី​ចំនួន (១,៣,៥,៧,៩,១១,២១) ចំនួន​អុជ​ធូបទាំងនេះ មានន័យដូចតទៅ៖ 

* ចំនួន ១សសៃធូប តំណាងឱ្យដួងវិញាណ ដែលវិលវល់នៅជុំវិញមជ្ឈដ្ឋានរបស់យើង ការអុជប្រកាសប្រាប់ទៅកាន់ដួងវិញាណ ដែលនូវវិលវល់រកទីមិនឃើញ ។​
ឧទាហរណ៍​: ការអុជសែនដង្វាយទៅកាន់ព្រលឹងខ្មោច ការអុជសែនបញ្ជៀសពែដើម្បីរំដោះគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ។ 

* ចំនួន ៣សសៃធូប តំណាងឱ្យឋានទាំង៣ ឋានលើ (Heaven), ឋានកណ្ដាល (Middle Earth), ឋាននរក (Hell) ការផ្សារភ្ជាប់ឋានទាំងបី ទៅនិងសាច់ញាតិប្រាំពីរសណ្ដាន ឪពុកម្ដាយ និង ជីដូនជីតា ដែលកំណត់យក ផើងដោតធូបចំនួន ៤ ស្មើនិង ១២សសៃ តំណាងខែទាំង១២ ដែលជាទំនាក់ទំនងនៃវិញាណសាច់ញាតិ អុជចំពោះសាច់ញាតិដែលស្គាល់គ្នា ។

* ចំនួន ៥សសៃធូប តំណាងឱ្យការផ្សារភ្ជាប់ញាណទាំង៥ របស់មនុស្ស ទៅនិងមជ្ឈដ្ឋាននៃញាណអាថ៌កំបាំងដែលមិនអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេបាន ដូចជា ទេវតាថ្នាក់ទាប ជំនាងផ្ទះ ព្រះភូមិ ម្រេញ​គង្វាល អរ័ក្សអ្នកតា ជាដើម ល-។​
នូវក្នុងលទ្ធិថេរវាទ នៃពុទ្ធសាសនាត្រូវបានតំណាងឱ្យព្រះពុទ្ធទាំង ៥ ព្រះអង្គផងដែរ ។​

* ចំនួន ៧សសៃធូប តំណាងឱ្យការផ្សារភ្ជាប់ញាណទាំង៦ របស់មនុស្ស​ ទៅបូកនិងញាណទស្សន៍បារមី១ទៀត បានជាញាណនៃការដឹងមុន ដឹងនូវព្រឹត្តិការណ៍មិនល្អអ្វីមួយដែលនិងអាចកើតឡើងចំពោះពួកគេ ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ។ ឧទាហរណ៍​: ឪពុកម្ដាយស្លាប់ហើយ រួចបានធ្វើអាសនៈលើកគាត់ជាគ្រូ ត្រូវអុជ ៧សសៃធូប តំណាងឱ្យគុណឪពុក គុណម្ដាយ ដែលអញ្ជើញ​ពួកគាត់មកជាកិច្ចការពារចំពោះកូនចៅ ទាំង៧ថ្ងៃ ។​

* ចំនួន ៩សសៃធូប តំំណាងឱ្យការឧទ្ទិសចំពោះទស្សន៍បារមី ដែលមានអាសនៈបាយសីថ្នាក់៩ ដែលជាបារមីខ្លាំងពូកែ អាចប្រមើរមើលឃើញ នៅកាលពេលវេលាខាងមុខ បានឆ្ងាយដូចទៅនិងដួងផ្កាយទាំង៩ដួង នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ។​
ឧទាហរណ៍​: ការអុជធូប​ចំពោះតែទេវៈ អទិទេព 
ដែលមានបារមីខ្លាំងពូកែ លើកអាសនៈជាថ្នាក់៩ ថ្នាក់កម្រិត ធំ មានទំនាក់ទំនងញាណទៅនិងការស្នងរូបនៃបុគ្គល ។

* ចំនួន ១១សសៃធូប តំណាងឱ្យការផ្សារភ្ជាប់ញាណ (ព្រលឹង) តូចធំទាំង១០ របស់មនុស្សទៅបូកនិង ព្រលឹងវិញាណខាងក្រៅ១ មិនថា ជាវិញាណទេវតា អរ័ក្សអ្នកតា ឬ ជាវិញាណខ្មោចព្រាយបិសាចជាដើម ដែលត្រូវបានអុជអន្ទងហៅដើម្បីមកស្ថិតក្នុងខ្លួនរបស់ពួកគេ ។

* ចំនួន ២១សសៃធូប តំណាងឱ្យការឧទ្ទិសសំបូងរូងទៅកាន់ច្រកទ្វាទេវតា ទាំង២១ច្រក ឱ្យទទួលបានជាក់ច្បាស់អំពីការបន់ស្រន់អ្វីមួយ ឬ កិច្ចប្ដឹងប្ដល់អ្វីមួយដែលមិនសុខចិត្ត និងសុំឱ្យពពួកបារមី ឬ ទេវតាជួយ ។​
ក្រៅពីការរៀបរាប់ខាងលើនេះរាល់ជនទាំងឡាយណាដែលអុជធូបផ្ទុយពីអត្ថន័យនៃការតំណាលនេះមិនត្រូវបានចាត់ចូលជាជំនឿនៃការអុជធូបបន់ស្រន់តាមបែបខ្មែរនោះទេ ។​

## ឯកសារយោង
មូន ជែអ៊ីន

**មូន ជែអ៊ីន** (; កើត 24 មករា 1953) ជាអ្នកនយោបាយជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងនិងមេធាវី ដែលជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងទី 12 និងបច្ចុប្បន្នចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2017​​ លោកធ្លាប់ធ្វើជាលេខាធិការជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកកិច្ចការរដ្ឋប្បវេណី ក៏ដូចជាប្រធានបុគ្គលិករហូតដល់ណូ មូហ្យុន​ សមាជិករដ្ឋសភានីតិកាលទី 19 និងមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង
បាត

**លុយបាត** (, ប្រតិចារិក: បាទ, និមិត្តសញ្ញា: **฿**, កូដ: **THB**) គឺជារូបិយប័ណ្ណផ្លូវការរបស់ថៃ ការ​ចេញ​រូបិយប័ណ្ណ​ជា​បន្ទុក​របស់​ធនាគារ​ថៃ

នេះ​បើ​តាម Bloomberg ប្រាក់បាតថៃ ជារូបិយប័ណ្ណដែលដំណើរការល្អបំផុតរបស់ពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ 2018​ SWIFT គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ 2019 បានដាក់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រាក់បាតថៃជារូបិយប័ណ្ណទូទាត់ដែលប្រើញឹកញាប់បំផុតទី 10 នៅលើពិភពលោក។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបិយប័ណ្ណ
ប្រធានាធិបតីឡាវ

**ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ** គឺជា ប្រមុខរដ្ឋ នៃ ប្រទេសឡាវ ។ ប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្នគឺ លោក ថងលូន ស៊ីសូលី ត ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 22 ខែមីនា ឆ្នាំ 2021។ គាត់ពីមុនត្រូវបានជ្រើសរើសជា អគ្គលេខាបក្សបដិវត្តន៍ ឡាវ ដែលជាតំណែងដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ប្រទេសឡាវក្នុងខែមករា ឆ្នាំ 2021 ដោយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខមួយនៅក្នុង ការិយាល័យនយោបាយ ។ពាក្យ «ប្រធានាធិបតី» ជាភាសាឡាវ សំដៅលើប្រធានាធិបតី ដែលជាទូទៅគេប្រើ ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ មានមុខតំណែងបែបនេះតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥មកម្ល៉េះ។

យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ មាត្រា ៦ មាត្រា ៦៥ ចែងថា "ប្រធានាធិបតីគឺជាប្រមុខរដ្ឋនៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ តំណាងឱ្យប្រជាជនឡាវគ្រប់ជនជាតិទាំងអស់ទាំងក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស"។

## បញ្ជីឈ្មោះប្រធានាធិបតីឡាវ 
## ឯកសារយោង
នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ

**នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃប្រទេសឡាវ** , អតីត **ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាជនឡាវ** គឺជា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល នៃ ប្រទេសឡាវ ។ តំណែងខ្ពស់បំផុតនៅក្នុង រដ្ឋាភិបាល ពួកគេដឹកនាំ ស្ថាប័នប្រតិបត្តិរបស់ប្រទេស ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីមានគណនេយ្យភាពចំពោះ ប្រធាន នេះ រដ្ឋសភាជាតិ និងគណបក្សស្របច្បាប់តែមួយគត់របស់ប្រទេសនេះ: ការ បក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ (LPRP) ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នគឺលោក Phankham Viphavanh ដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនៅឆ្នាំ 2021។  

## សូមមើលផងដែរ 
• បោសុង បុប្ផាសុវណ្ណ

## ឯកសារយោង
តំបន់យ៉ាំងហ្គូន

**តំបន់យុាំងហ្គូន(ភូមា: ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး;)** វាជាតំបន់តូចបំផុត និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេក្នុងចំណោមតំបន់ និងរដ្ឋចំនួន 14 របស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ វាមានទីតាំងនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ វា​ត្រូវ​បាន​ហ៊ុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​តំបន់​អៀ​រ៉ា​វ៉ា​ឌី​និង​ឈូង​សមុទ្រ​ម៉ា​តា​បាន​។ រាជធានីគឺទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន។ ហើយតំបន់នេះមានផ្ទៃដីចំនួន ១០ ១៧០ km2និងមានប្រជាជនចំនួន ៧ លាននាក់ ។ 

## សូមមើលផងដែរ 
• តំបន់តានីនថារី

• រដ្ឋកាយ៉ា

## ឯកសារយោង
អគ្គលេខាធិការបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ

**អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ** គឺជាការិយាល័យរបស់សមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃ គណបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ (LPRP) ហើយជាទូទៅក៏ជាមេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសឡាវផងដែរ។ ចាប់តាំងពីបក្សបដិវត្តន៍បានឡើងកាន់កាប់អំណាចនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ មេដឹកនាំរបស់បក្សនេះជាទូទៅត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមេដឹកនាំនៃប្រទេសឡាវទាំងមូល។ អគ្គ​លេខា​ធិការ​បក្សក៏​ជា​ប្រធាន​គណៈកម្មការ​ការពារ​ជាតិ និង​សន្តិសុខ​សាធារណៈផងដែរពោលគឺ​អគ្គ​មេបញ្ជាការ​នៃកងកម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ប្រជាជន​ឡាវ។ ពីឆ្នាំ១៩៩១ ដល់ឆ្នាំ២០០៦ ការិយាល័យមួយនេះត្រូវបានគេសម្តៅថា **ប្រធានគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិម**បក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ។ គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សគឺជាអ្នកបោះឆ្នោតជ្រើសរើសអគ្គលេខាធិការបក្ស។ ជាទូទៅ​ អគ្គលេខាធិការ​បក្សតែងតែក្លាយជាប្រធានាធិបតី​ឡាវ​ជាយថាហេតុ ប៉ុន្តែបើយើងសង្កេតមើលនៅរវាង​ឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៩១ និង​ពី​ឆ្នាំ១៩៩២ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៨ ជាធម្មតា ​អគ្គលេខាធិការបក្ស​ច្រើនតែកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី​។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ
សង្គ្រាមអង់គ្លេស–ភូមាទី៣

**សង្គ្រាមអង់គ្លេសភូមាទីបី** ( ភូមា : တတိယအင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ် ) គឺជម្លោះដែលបានកើតឡើងក្នុងថ្ងៃទី ៧-២៩ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៨៨៥ ជាមួយនឹងការតស៊ូរប៉េះរប៉ោះនិងកុបកម្មបន្ត ចូលទៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៧ ។ វាគឺជាចុងក្រោយនៃ សង្រ្គាមចំនួនបីលើក ដែលបានប្រយុទ្ធគ្នាក្នុងសតវត្សទី ១៩ រវាងពួកភូមា និង អង់គ្លេស ។ សង្រ្គាមបានមើលឃើញការបាត់បង់អធិបតេយ្យភាពរបស់ភូមាឯករាជ្យមួយនៅក្រោម រាជវង្សកូបោន ដែលការគ្រប់គ្រងរបស់វាត្រូវបានកាត់បន្ថយរួចហើយទៅទឹកដីដែលគេស្គាល់ថាជា ភូមាខាងលើ ដែលជាតំបន់នៃ ប្រទេសភូមាក្រោម។ហើយត្រូវបានបញ្ចូលដោយអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៨៥៣ ដែលជាលទ្ធផលនៃសង្រ្គាមអង់គ្លេស-ភូមាលើកទីពីរ ។  
រូបភាពតូច|រូបថតនៃការចុះចាញ់របស់កងទ័ពភូមា ក្នុងសង្គ្រាមអង់គ្លេស-ភូមាលើកទី៣ 

## ផ្ទៃជម្លោះ 
## សូមមើលផងដែរ 
• សង្គ្រាមអង់គ្លេស-ភូមា
លី ស៊ានឡុង

**លី ស៊ានឡុង** (ភាសាចិន៖ 李显龙, ភិងអ៊ិង៖ Lǐ Xiǎnlóng និងភាសាអង់គ្លេស៖ Lee Hsien Loong, កើតថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៥២) គឺជាអ្នកនយោបាយសិង្ហបុរីម្នាក់ដែលសព្វថ្ងៃកំពុងបម្រើការជាទេសរដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី និងជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី។ ក្រៅពីតំណែងទាំងនេះ លោកលីក៏ធ្លាប់បានបម្រើការជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅរវាងឆ្នាំ១៩៩០ និងឆ្នាំ២០០៤ ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុពីឆ្នាំ២០០១ ដល់ឆ្នាំ២០០៧ និងជាអគ្គលេខាធិការនៃគណបក្សសកម្មភាពប្រជាជន (PAP) ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៤ មកផងដែរ។

## មើលផងដែរ
*រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី
*នយោបាយនៅសិង្ហបុរី

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រួសារត្រកូលលី (សិង្ហបុរី)
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតនិស្សិតនៃមហាវិទ្យាល័យទ្រីនីធី ខាមប៊្រីជ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមាជិកសភាសិង្ហបុរី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយគណបក្សសកម្មភាពប្រជាជន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានអាជ្ញាធររូបិយវត្ថុសិង្ហបុរី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេដឹកនាំយោធាសិង្ហបុរី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មសិង្ហបុរី
ត្រារដ្ឋនៃមីយ៉ាន់ម៉ា

**ត្រារដ្ឋរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា** ( ភូមា : ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် ) ត្រូវបានប្រើនៅក្នុងឯកសារផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងអស់ក្នុងនោះរួមមានការបោះពុម្ពផ្សាយ។ សម្រាប់កិត្តិយសនៃត្រារដ្ឋ មាន ច្បាប់ ត្រារដ្ឋ និង គោលការណ៍ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់។ 

## សូមមើលផងដែរ 
• ទង់ជាតិនៃមីយ៉ាន់ម៉ា

## ឯកសារយោង
ដែហ្គូ

**ដែហ្គូ** (, , បកប្រែតាមព្យញ្ជនៈ: 'ភ្នំធំ', 대구광역시), ពីមុនសរសេរថា **ថែគូ** និងត្រូវបានគេស្គាល់ជាផ្លូវការថាជា **ទីក្រុងមហានគរដែហ្គូ**, គឺជាទីក្រុងនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង

ជា​ទីក្រុង​ធំ​ជាង​គេ​ទី​បី​នៅ​កូរ៉េ​បន្ទាប់​ពី​ទីក្រុង​សេអ៊ូល និង​ប៊ូសាន​ ជាតំបន់ទីប្រជុំជនផ្លូវការធំជាងគេទីបីនៅក្នុងប្រទេសដែលមានប្រជាជនជាង 2.5 លាននាក់ និងជាទីក្រុងធំទីពីរបន្ទាប់ពីទីក្រុងប៊ូសានក្នុងតំបន់យ៉ុងណាំភាគអាគ្នេយ៍ឧបទ្វីបកូរ៉េ​ ត្រូវបានយកឈ្នះដោយអ៊ីនឆុនក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000​ ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវបានគេនិយាយថាជាទីក្រុងទីបី យោងតាមច្បាប់ស្តីពីការបង្កើតទីក្រុងដែហ្គូនិងទីក្រុងអ៊ីនឆុន (ច្បាប់លេខ 3424 និងថ្ងៃទី 13 ខែមេសា ឆ្នាំ 1981) ដែហ្គូនិងជុំវិញខេត្តក្យង់សាំងខាងជើងជារឿយៗត្រូវបានគេហៅថា ដែហ្គូ-ក្យង់ប៊ុក ជាមួយនឹងចំនួនប្រជាជនសរុបជាង 5 លាននាក់

ដែហ្គូស្ថិតនៅភាគអាគ្នេយ៍ប្រទេសកូរ៉េ ប្រហែល 80 គីឡូម៉ែត្រ (50 ម៉ាយ) ពីឆ្នេរសមុទ្រ នៅជិតទន្លេហ្គឺមហូនិងចរន្តសំខាន់​ ទន្លេណាកដុងនៅខេត្តក្យង់សាំង អាងដែហ្គូគឺជាវាលទំនាបកណ្តាលរបស់តំបន់យ៉ុងណាំ នៅសម័យបុរាណ តំបន់ដែហ្គូគឺជាផ្នែកមួយរបស់អាណាចក្ររាជវង្សជីនហាន់ ក្រោយមក ដែហ្គូស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាណាចក្រស៊ីល្លា ដែលបង្រួបបង្រួមឧបទ្វីបកូរ៉េ ក្នុងសម័យរាជវង្សចូសន់ ទីក្រុងនេះគឺជារាជធានីរបស់ខេត្តក្យង់សាំង ខេត្តប្រពៃណីមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំងប្រាំបីរបស់ប្រទេស

ដែហ្គូគឺជាម៉ូទ័រសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកូរ៉េក្នុងកំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960-1980 ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ជាពិសេសសម្រាប់ឧស្សាហកម្មអេឡិចត្រូនិចរបស់ខ្លួន​ អាកាសធាតុត្រូពិចសើមនៃទីក្រុងដែហ្គូគឺល្អសម្រាប់ផលិតផ្លែប៉ោមដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ដូច្នេះឈ្មោះហៅក្រៅថា "ទីក្រុងផ្លែប៉ោម" ដែហ្គូត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា "ទីក្រុងវាយនភ័ណ្ឌ" ជាមួយនឹងការបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចសេរីដែហ្គូ-ក្យង់ប៊ុក បច្ចុប្បន្នដែហ្គូកំពុងផ្តោតលើការជំរុញម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ និងឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់

ដែហ្គូគឺជាទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះរបស់សមាជថាមពលពិភពលោកលើកទី 22​ ការប្រកួតជើងឯកពិភពលោកឆ្នាំ 2011 ផ្នែកអត្តពលកម្ម និងកីឡាសាកលវិទ្យាល័យរដូវក្តៅឆ្នាំ 2003 ក៏ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតចំនួន 4 ក្នុងការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ 2002

## កំណត់ចំណាំ 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនៅកូរ៉េខាងត្បូង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនិងមហានគរពិសេសរបស់កូរ៉េខាងត្បូង
ទង់ជាតិនៃមីយ៉ាន់ម៉ា

**ទង់ជាតិបច្ចុប្បន្ននៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា** (ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា **ភូមា** ) ត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី 21 ខែតុលា ឆ្នាំ 2010 ដើម្បីជំនួសទង់ជាតិចាស់ដែលប្រើតាំងពីឆ្នាំ 1974 ។ ទង់ជាតិថ្មីត្រូវបានណែនាំរួមជាមួយការអនុវត្តការផ្លាស់ប្តូរចំពោះឈ្មោះរបស់ប្រទេសដែលត្រូវបានដាក់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ 2008 ។

ទង់ជាតិថ្មីមានឆ្នូតផ្តេកនៃពណ៌លឿង បៃតង និងក្រហម ជាមួយនឹងផ្កាយពណ៌សដ៏ធំមួយនៅកណ្តាល។ពណ៌ទាំងបីនៃឆ្នូតគឺមានន័យថាជានិមិត្តរូបនៃសាមគ្គីភាព សន្តិភាព និងភាពស្ងប់ស្ងាត់និង ភាពក្លាហាន និងការសម្រេចចិត្តរៀងៗខ្លួន។ 

ការ​ប្រកាស​ទង់ជាតិ​ថ្មី​នេះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​តាម​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​រដ្ឋ​នៅ​មុន​ពិធី​ដែល​គេ​សន្មត់​ថា​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្នុង​ពេល​ដំណាល​គ្នា​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស។

មន្ត្រីអប់រំនៅក្រុងប៉ាធិន ក្នុងខេត្តអ៊ីរ៉ាវ៉ាឌី បាននិយាយថា “យើងបានទទួលការណែនាំឲ្យទម្លាក់ទង់ជាតិចាស់ និងទង់ជាតិថ្មីនៅម៉ោង ៣ រសៀល”។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ 2008 ដែលត្រូវបានរុញច្រានដោយយោធាបានអំពាវនាវឱ្យមាននិមិត្តសញ្ញាជាតិស្រស់ៗ រួមទាំងទង់ជាតិថ្មីដែលមានពណ៌លឿង បៃតង និងក្រហម តំណាងឱ្យសាមគ្គីភាព សន្តិភាព និងភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងភាពក្លាហាន និងការសម្រេចចិត្ត។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ការចេញទង់ជាតិថ្មីភ្លាមៗបានកើតមានការភ្ញាក់ផ្អើល។

## ឯកសារយោង
ដំណើរសាធារណរដ្ឋខ្មែរ

**បទដំណើរសាធារណរដ្ឋខ្មែរ** គឺជាអតីតភ្លេងជាតិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងជាភ្លេងជាតិរបស់សាធារណរដ្ឋខ្មែរពីឆ្នាំ​ ១៩៧០​ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥​ បទ​ចម្រៀង​នេះ​ច្រើន​តែ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ថា​ជា​ក្រុម​សិស្ស ដឹកនាំដោយ ហង្ស ធុនហាក់ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ រាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែប្រភពសិក្សានិយាយថាវាត្រូវបានសរសេរ និងនិពន្ធដោយ ព្រះសង្ឃ ខៀវ ជុំ​ សិស្សរបស់​ ហែម ចៀវ បទ​ចម្រៀង​នេះ​ត្រូវ​បាន​យក​ជា​ភ្លេង​ជាតិ​នៃ​របប​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​ទើប​បង្កើត​ថ្មី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ៩ ខែ​តុលា ឆ្នាំ ​១៩៧០ បន្ទាប់ពីការផ្តួលរំលំរបបរាជានិយម ក្រោយ​ការ​បញ្ចប់​នៃ​របប​សាធារណរដ្ឋ​ដោយសារ​ជ័យជម្នះ​របស់​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ឆ្នាំ ​១៩៧៥ បទ​ចម្រៀង​នេះ​បាន​ឈប់​ធ្វើ​ជា​ភ្លេង​ជាតិ​ហើយ​ត្រូវ​បាន​ជំនួស​ជា​ផ្លូវ​ការ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៦ ដោយភ្លេងជាតិខ្មែរក្រហមគឺ ដប់ប្រាំពីរមេសាជោគជ័យ 

សត្រូវនៅក្នុងជួរទីមួយរបស់ឃ្លាទីពីរគឺ​យោង​ទៅ​លើ​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​កម្ពុជាដោយកុម្មុយនិស្តវៀតណាមខាងជើង ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ ១៨ ថ្ងៃបន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារ តាម​សំណើ​របស់​មេទ័ព​ទីពីរ​របស់​ខ្មែរក្រហម នួន ជា ហើយបានវាយលុកភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជាទាំងស្រុងដោយពេលវេលាដែលសាធារណរដ្ឋត្រូវបានប្រកាសថាខែតុលា។

## ទំនុកច្រៀង 
## ឯកសារយោង 
## តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
* Vocal and instrumental version 
* MIDI file

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្លេងជាតិអតីតប្រទេស
កាបាម៉ាជេ

"**កាបាម៉ាជេ**" (  'រហូតដល់ទីបញ្ចប់') គឺជាភ្លេងជាតិរបស់ប្រទេសភូមា និងជា​ភ្លេងជាតិ​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា តាំងពី​ឆ្នាំ 1947 មានពីរផ្នែក ទីមួយគឺផ្នែករចនាបថភូមាបុរាណ មុនពេលផ្លាស់ប្តូរទៅពាក់កណ្តាលទីពីរវង់តន្រ្តីបែបលោកខាងលិច

## ទំនុកច្រៀង 
### ទំនុកច្រៀងជាភាសាភូមា 
### បកប្រែជាភាសាខ្មែរ 
កន្លែងណាដែលលេចឡើងពេញដែលជាយុត្តិធម៌និងឯករាជ្យ

ប្រទេសយើង... ដីរបស់យើង

កន្លែងណាដែលលេចឡើងពេញដែលសិទ្ធិ​ស្មើនិងវិធីត្រឹមត្រូវ

នាំមនុស្សទៅរកជីវិតសន្តិភាព

ប្រទេសយើង... ដីរបស់យើង

ជាសហភាព ដែលជាមរតក

យើងសូមសច្ចាដើម្បីការពារនេះ​ ដរាបណាភាពអស់កល្បជានិច្ច

រហូតដល់ទីបញ្ចប់ ទឹកដីភូមានៅ​តែ​មាន

យើងស្រឡាញ់និងគោរពស្រុកប្រទេស ព្រោះនេះគឺមរតកពិតពីដូនតា

យើងនឹងលះបង់ ដើម្បីការពារសហភាពរបស់យើង

នេះគឺជាតិរបស់យើង ដីរបស់យើង ដែលពួកយើងជាម្ចាស់

យើងនឹងទទួលបន្ទុកដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ជាតិនិងទឹកដី

នេះគឺកាតព្វកិច្ចដែលយើងធ្វើដើម្បីដីដ៏មានតម្លៃនេះ។

## ឯកសារយោង
ក្រុមជនជាតិ

**ក្រុមជនជាតិដើមភាគតិច** ឬ **ជាតិសាសន៍** គឺការដាក់ជាក្រុមនៃ ប្រជាជន ដែលបាន កំណត់អត្តសញ្ញាណ ជាមួយនឹងគ្នានៅលើមូលដ្ឋាននៃគុណលក្ខណៈដែលចែករំលែកដែលសម្គាល់ពួកវាពីក្រុមដទៃទៀតដូចជាសំណុំរឿងធម្មតាមួយនៃប្រពៃណី, ពូជពង្ស, ភាសា, ប្រវត្តិសាស្រ្ត, សង្គម, វប្បធម៍, ជាតិសាសន៍, សាសនា, ឬ ការព្យាបាលសង្គមក្នុងតំបន់រស់នៅរបស់ពួកគេ។  ជាតិសាសន៍ ជួនកាលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជំនួសគ្នាជាមួយនឹងពាក្យថា ជាតិ ជាពិសេសនៅក្នុងករណីនៃ ជាតិនិយមជនជាតិភាគតិច ហើយដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ប៉ុន្តែទាក់ទងទៅនឹងគំនិតនៃ ជាតិសាសន៍ ។

ជាតិសាសន៍អាចជាឋានៈជាមរតក ឬផ្អែកលើសង្គមដែលមនុស្សរស់នៅ។ សមាជិករបស់ក្រុមជនជាតិដើមភាគតិចមួយដែលមាននិន្នាការត្រូវបានកំណត់ដោយការចែករំលែក បេតិកភ័ណ្ឌវប្បធម៍ , ពូជពង្ស , ទេវកថាប្រភពដើម , ប្រវត្តិសាស្រ្ត , ប្រទេសកំណើត , ភាសា , ឬ ភាសា ប្រព័ន្ធនិមិត្តសញ្ញាដូចជា សាសនា , ទេវកថា និង ពិធីសាសនា , ម្ហូប , រចនាប័ទ្មស្លៀកពាក់ , សិល្បៈ , ឬ រូបរាងរាងកាយ. ក្រុមជនជាតិភាគតិចអាចចែករំលែកវិសាលគមតូចចង្អៀត ឬទូលំទូលាយនៃតំណពូជ អាស្រ័យលើការកំណត់អត្តសញ្ញាណក្រុម ដោយក្រុមជាច្រើនមានតំណពូជចម្រុះ។  ក្រុមជនជាតិភាគតិចច្រើនតែបន្តនិយាយ ភាសាដែលពាក់ព័ន្ធ ។

ដោយវិធីនៃ ការផ្លាស់ប្តូរភាសា , acculturation , ការអនុម័ត និង ការបម្លែងសាសនា , បុគ្គលឬក្រុមដែលអាចផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាពីជាងក្រុមជនជាតិភាគតិចមួយទៅមួយទៀត។ ក្រុមជនជាតិភាគតិចអាចត្រូវបានបែងចែកទៅជាក្រុមរង ឬ កុលសម្ព័ន្ធ ដែលយូរៗទៅអាចក្លាយជាក្រុមជនជាតិដាច់ដោយឡែកពីគ្នាដោយខ្លួនឯង ដោយសារ ការបញ្ចប់ ឬ ភាពឯកោខាងរាងកាយ ពីក្រុមមេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ជាតិសាសន៍ពីមុនដាច់ដោយឡែកអាចបញ្ចូលគ្នាបង្កើតជា ជនជាតិដើមភាគតិច ហើយអាច បញ្ចូលគ្នាជាជនជាតិតែមួយ ។ ទោះ​បី​ជា​តាម​រយៈ​ការ​បែង​ចែក​ឬ​ការ​រួម​គ្នា​ក៏​ដោយ ការ​បង្កើត​អត្តសញ្ញាណ​ជនជាតិ​ដាច់​ដោយ​ឡែក​មួយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​ជា ethnogenesis ។

ទោះបីជាលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យសរីរាង្គ និងការអនុវត្តមានលក្ខណៈជាក្រុមជនជាតិភាគតិចក៏ដោយ ក៏ការជជែកដេញដោលគ្នាកាលពីអតីតកាលបានបែងចែករវាងលទ្ធិបឋមនិយម និងលទ្ធិស្ថាបនា។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី 20 'Primordialists' បានចាត់ទុកក្រុមជនជាតិភាគតិចថាជាបាតុភូតពិតដែលមានលក្ខណៈប្លែកពីគេបានស៊ូទ្រាំតាំងពីអតីតកាលដ៏ឆ្ងាយ។  ទស្សនវិស័យដែលបានអភិវឌ្ឍក្រោយទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 បានចាត់ទុកក្រុមជនជាតិភាគតិចថាជា ''សំណង់សង្គម 'ជាមួយនឹងអត្តសញ្ញាណដែលកំណត់ដោយច្បាប់សង្គម។'' 

## ឯកសារយោង
ជនជាតិវៀតណាម

រូបភាពតូច
**ជនជាតិវៀតណាម ឬ ជនជាតិយួន** (ភាសាវៀតណាម : *ngườiViệt*) ឬ **គិញ** គឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានដើមកំណើតនៅវៀតណាមខាងជើង និងភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសចិនសម័យបច្ចុប្បន្ន។ ភាសា​កំណើត​គឺ **វៀតណាម** ជា​ភាសា​អូស្ត្រូអាស៊ីក​ដែល​គេ​និយាយ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​បំផុត។ ជនជាតិវៀតណាម មានត្រឹមតែជាង ៨៥.៣២% នៃចំនួនប្រជាជនវៀតណាមក្នុងជំរឿនឆ្នាំ ២០១៩ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ជាផ្លូវការថាជាជនជាតិគិញ (người Kinh) ដើម្បីសម្គាល់ពួកគេពីក្រុមជនជាតិភាគតិចផ្សេងទៀតដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសដូចជាជនជាតិ ហ្មុង, ចាម្ប៍ ឬ មុង ជាដើម។ ជនជាតិវៀតណាមគឺជាក្រុមមួយក្នុងចំណោមក្រុមសំខាន់ៗទាំងបួននៃអ្នកនិយាយភាសាវៀតក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដែលក្រុមផ្សេងទៀតគឺជាជនជាតិ មុង, ថូ និង ជុត ។  ពួកគេទាក់ទងនឹង ជីន ឬ ជីង ប្រជាជនដែលជាក្រុមជនជាតិវៀតណាមនៅក្នុងប្រទេសចិន។ តំបន់ដែលមានចំនួនប្រជាជនសំខាន់ៗរួម ប្រទេសវៀតណាម 82,085,826 នាក់ សហរដ្ឋអាមេរិក 2,183,000 នាក់ កម្ពុជា 400,000–1,000,000 នាក់ ជប៉ុន 432,934 នាក់ ...។ ភាគច្រើន នៃសាសនាប្រជាប្រិយវៀតណាម ធ្វើសមកាលកម្មជាមួយ ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ។ ជនជាតិភាគតិចនៃ គ្រិស្តបរិស័ទ (ភាគច្រើនជា រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក ) និងក្រុមផ្សេងទៀត។

## ប្រវត្តិ 
**ដើមកំណើត និងបុរេប្រវត្តិ** 

បុព្វបុរសនៃជនជាតិវៀតណាមគឺជាជនជាតិ ប្រូតូ-វៀត ដែលបន្តពូជសាសន៍ពី ប្រូតូ-អូស្ត្រូអាស៊ីទិក ដែលអាចមានប្រភពមកពីកន្លែងណាមួយនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន យូណាន លីងណាន ឬទន្លេយ៉ង់សេ ឬដីគោក អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមជាមួយនឹង មន ដែលបានតាំងទីលំនៅ  ឆ្ងាយ​ទៅ​ខាង​លិច ហើយ​ខ្មែរ​ធ្វើ​ចំណាក​ស្រុក​ទៅ​ខាង​ត្បូង។  

## ឯកសារយោង
ផ្លូវរថភ្លើងបរតិន–វៀងច័ន្ទន៍

**ផ្លូវរថភ្លើងបរតិន–វៀងចន្ទន៍** (ជួនកាលគេហៅថា **ផ្លូវរថភ្លើងចិន–ឡាវ** ឬ **ផ្លូវរថភ្លើងឡាវ-ចិន**) គឺជាផ្លូវរថភ្លើងដែលមានថាមពលអគ្គិសនី ប្រវែង 414 គីឡូម៉ែត្រ (257 ម៉ាយ) មីលីម៉ែត្រ (4 ហ្វីត 8 1⁄2 អ៊ិន្ឈ៍) នៅប្រទេសឡាវ រត់នៅចន្លោះរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍និងទីក្រុងបរតិនជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសចិន ខ្សែរថភ្លើងនេះត្រូវបានបើកជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី 3 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2021

ចុងខាងជើងនៃខ្សែនេះត្រូវបានតភ្ជាប់ទៅប្រព័ន្ធផ្លូវដែកចិននៅម៉ូហាន ឆ្លងកាត់ផ្លូវរថភ្លើងយូស៊ី-ម៉ូហាន នៅភាគខាងត្បូងវាជួបផ្លូវដែកម៉ែត្រដែលមានស្រាប់នៅស្ថានីយ​រថភ្លើងថាណាលែង ភ្ជាប់វាតាមរយៈទីក្រុងហ្នងគាយក្នុងប្រទេសថៃ ទៅបាងកក ល្បឿនលឿនមួយ ការពង្រីករង្វាស់ស្ដង់ដារទៅកាន់ទីក្រុងបាងកកក៏កំពុងសាងសង់ផងដែរ  ហើយគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 2028 ហើយត្រូវបានសាងសង់ជាផ្នែកមួយរបស់គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវ

## ប្រវត្តិ 
## ហិរញ្ញប្បទាន 
## ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ 
### ភាគហ៊ុន​រំកិល 
### បញ្ជីស្ថានីយ៍ 
ផ្លូវរថភ្លើងបរតិន–វៀងចន្ទន៍ មានស្ថានីយ៍អ្នកដំណើរចំនួន 10 ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លូវដែក
រដ្ឋធម្មនុញ្ញវៀតណាម

**រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម** (ភាសាវៀតណាម÷ Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam)បច្ចុប្បន្នគឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃប្រទេសវៀតណាម បានអនុម័តនៅថ្ងៃទី 28 ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ 2013 ទីដប់បីដោយរដ្ឋសភា និងបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី 1 ខែមករាឆ្នាំ 2014  គឺ​ជា​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ទី​៤ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​បាន​អនុម័ត​ចាប់​តាំង​ពី​មាន​ការ​បង្រួបបង្រួម​នយោបាយ​ក្នុង​ប្រទេស​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៦។ 

## ឯកសារយោង
ចម្រៀងចលនាទ័ព

**ចម្រៀងចលនាទ័ព** (ភាសាវៀតណាម៖ Tiến Quân Ca, "*តៀន-ក្វឹន-កា*") គឺជាភ្លេងជាតិនៃប្រទេសវៀតណាម ត្រូវ​​បាននិពន្ធ​និងចងក្រងដោយ​ វ៉ាន់ កាវ ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៤៤។ ចម្រៀងត្រូវបានអនុម័តជាភ្លេងជាតិរបស់សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម (វៀតណាមខាងជើង) ពីថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ ដល់ថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៦ ហើយត្រូវបានអនុម័តជាភ្លេងជាតិនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាមនៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៦ បន្ទាប់ពីការបង្រួបបង្រួមរបស់វៀតណាមនៅចុងបញ្ចប់របស់សង្គ្រាមវៀតណាម ទោះ​បី​ជា​វា​មាន​ពីរវគ្គ តែ​វគ្គទី​មួយ​ត្រូវ​បានច្រៀង​ជា​ចម្បង។

## ទំនុកច្រៀង 
## ឯកសារយោង
ហ្វាម មិញជិញ

រូបភាពតូច
**ផាំ មិញជិញ** (កើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៥៨) គឺជាអ្នកនយោបាយវៀតណាមដែលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាមបច្ចុប្បន្ន ។ លោកជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយរូបក្នុងប្រទេសវៀតណាម រួមជាមួយលោកង្វៀន ហ៊្វូចុង ជាអគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម និង ង្វៀន ស៊ួកហ្វុក ដែលជាប្រធានាធិបតីវៀតណាម។ បច្ចុប្បន្នលោកជាសមាជិកការិយាល័យនយោបាយនៃបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមអាណត្តិទី១៣ ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការការពារនយោបាយផ្ទៃក្នុងនៃបក្សកុម្មុយនិស្តមជ្ឈិមវៀតណាម សមាជិករដ្ឋសភាវៀតណាមសម័យប្រជុំ១៤ ។  គាត់គឺជាឧត្តមសេនីយនៃកងកម្លាំងសន្តិសុខសាធារណៈរបស់ប្រជាជននិងជាសមាជិកនៃការិយាល័យនយោបាយអាណត្តិទី១២ អតីតលេខាធិការដ្ឋានបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមសម័យទី១២ ប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំនាយករងនៃគណៈកម្មការរៀបចំ។ លេខាគណៈកម្មាធិការបក្សខេត្តក្វាងនីញ ; អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានភស្តុភារ និងបច្ចេកវិទ្យា ក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ និងអគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានស៊ើបការណ៍។  

លោកកើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៥៨ នៅខេត្តថាញហ្វា ប្រទេសវៀតណាមខាងជើង ក្នុងគ្រួសារដែលមានបងប្អូនប្រាំបីនាក់។  ឪពុក​របស់​គាត់​ជា​កម្មាភិបាលនិង​មន្ត្រី​រាជការ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន ហើយ​ម្ដាយ​គាត់​ជា​កសិករ។

## ឯកសារយោង
ឌ្រុក ត្សេនដេន

**ឌ្រុក ត្សេនដេន** គឺជាភ្លេងជាតិនៃប្រទេសប៊ូតង់(**ភូតាន**) ។ ត្រូវបានអនុម័តនៅឆ្នាំ 1953 អត្ថបទចម្រៀងដែលបានសរសេរដោយ Dolop ត្រូវបាន Droep Namgay និង ប្រហែលជាត្រូវបានបកប្រែជាភាសាអង់គ្លេសដោយ Dasho Gyaldun Thinley។ តន្ត្រីអមត្រូវបាននិពន្ធដោយ Aku Tongmi។ 

## ឯកសារយោង
ងើបឡើង ឱកូនៗទាំងអស់

" **ឱ ក្រោកឡើង កូនទាំងអស់** " គឺជា ភ្លេងជាតិ របស់ ប្រទេសប៉ាពួញូហ្គីណេ ។ 'ច្បាប់អត្តសញ្ញាណជាតិ' របស់ប្រទេសប៉ាពួញូហ្គីណេត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1971 ដោយជំរុញឱ្យប្រទេសនេះបង្កើតទង់ជាតិ និមិត្តសញ្ញាជាតិ ការសន្យាជាតិ និងភ្លេងជាតិ។
ស៊ូដង់ខាងត្បូង

**ប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូង** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋស៊ូដង់ខាងត្បូង** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាហ្រ្វិកឦសាន។ វាមានព្រំប្រទល់ខាងកើតជាប់នឹង ប្រទេសអេត្យូពី ប្រទេសស៊ូដង់នៅភាគខាងជើង ខាងលិចជាប់នឹងសាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល ភាគនិរតីជាប់នឹងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងគោ នៅភាគខាងត្បូងជាប់នឹងប្រទេសអ៊ូកង់ដា និងនៅភាគអាគ្នេយ៍ជាប់ជាមួយប្រទេសកេនយ៉ា។ ប្រទេសនេះ​មាន​ប្រជាជន​ចំនួន ១១ លាន​នាក់ ហើយមានរដ្ឋធានី ​និង​ទីក្រុង​ធំ​បំផុតឈ្មោះជូបា។ ប្រទេសនេះពេលខ្លះត្រូវបានគេហៅថា **សាធារណរដ្ឋនីឡូទិក** (ព្រោះគេបានចាត់ទុកវាជាទឹកដីកំណើតនៃជនជាតិនីឡូទិក)។

ថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១ ស៊ូដង់ខាងត្បូងបានប្រកាសឯករាជ្យជាផ្លូវការដោយផ្ដាច់ខ្លួនចេញពីសាធារណរដ្ឋស៊ូដង់ ហើយជាលទ្ធផល សង្គ្រាមស៊ីវិលដែលបានអូសបន្លាយជិត​ពាក់​កណ្ដាលសត្សវត្សរវាងរដ្ឋខាងជើងនិងខាងត្បូងក៏ចូលមកដល់ទីបញ្ចប់។

## មើលផងដែរ 
*សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងស៊ូដង់លើកទី២
*សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងស៊ូដង់ខាងត្បូង

## កំណត់សម្គាល់
## ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកកណ្តាល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងកើត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សហគមន៍អាហ្វ្រិកខាងកើត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសគ្មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រ
អេត្យូពី

**ប្រទេសអេត្យូពី** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា "**សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យអេត្យូពី"** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតក្នុងឧបទ្វីបស្នែងអាហ្វ្រិកនៃតំបន់អាហ្វ្រិកខាងកើត។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសអេរីទ្រេនិងឌីប៊ូជីនៅភាគខាងជើង រដ្ឋសូម៉ាលីឡង់នៅភាគឦសាន ប្រទេសសូម៉ាលីនៅភាគខាងកើត ប្រទេសកេនយ៉ានៅភាគខាងត្បូង ប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូងនៅភាគខាងលិច និងប្រទេសស៊ូដង់នៅភាគពាយ័ព្យ។ ប្រទេសអេត្យូពីមានផ្ទៃដីសរុប ១,១០០,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៤២០,០០០ ម៉ាយការ៉េ) និងមានប្រជាជនជាង ១១៧ លាននាក់ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី ១២ នៅលើពិភពលោក និងទីពីរនៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបង្អស់នៃប្រទេសអេត្យូពីមានឈ្មោះថាអាឌីសអាបាបា។

## ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងកើត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសស្នែងអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសគ្មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
អេរីត្រេ

**ប្រទេសអេរីត្រេ** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **រដ្ឋអេរីត្រេ** គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅអនុតំបន់ស្នែងអាហ្រ្វិកនៃតំបន់អាហ្រ្វិកខាងកើត។​ អេរីត្រេមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសអេត្យូពីនៅប៉ែកខាងត្បូង ប្រទេសស៊ូដង់នៅភាគខាងលិច និងប្រទេសជីប៊ូទីនៅភាគអាគ្នេយ៍។ អេរីត្រេមានឆ្នេរអូសបន្លាយតាមសមុទ្រក្រហម]នៅឯភាគឦសាន និងកើតនៃប្រទេស។ ប្រទេសនេះមានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ១១៧,៦០០ គីឡូម៉ែត្រ២ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងប្រជុំកោះដាឡាក់ និងបណ្ដុំកោះមួយចំនួននៃប្រជុំហានីស។​​ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតនៃប្រទេសនេះមានឈ្មោះថា អាស្មារ៉ា។

## កំណត់សម្គាល់
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អេរីត្រេ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងកើត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតអាណានិគមអ៊ីតាលី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសស្នែងអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋឯកបក្ស
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋផ្ដាច់ការ
វរលញ្ឆករប៉ាពួនូវែលគីនេ

**និមិត្តរូបជាតិនៃ ប្រទេសប៉ាពួញូហ្គីណេ** មានមួយ បក្សីនៃសួនមនោរម្យនៅ លើប្រពៃណី លំពែង និង *kundu* ស្គរ។ រចនាដោយ Hal Holman ដែលជា វិចិត្រករជនជាតិ អូស្ត្រាលី ដែលធ្វើការឱ្យ រដ្ឋាភិបាល Papuan លោក Holman ក៏ចូលរួមក្នុងការរចនា ទង់ជាតិ ផងដែរ។ ទាំងនិមិត្តសញ្ញា និងទង់ជាតិត្រូវបានទទួលយកដោយ សភាប៉ាពួ និងញូហ្គីណេ ហើយបានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់ជា *បទបញ្ញត្តិអត្តសញ្ញាណជាតិ* ដោយ អ្នកគ្រប់គ្រង Sir Leslie Johnsonនៅថ្ងៃទី 24 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1971។ ពិធីបរិសុទ្ធនេះបានចូលជាធរមានបន្ទាប់ពីការបោះពុម្ពផ្សាយនៅក្នុង Papua New Guinea Gazette ថ្ងៃទី 1 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1971។
វ៉ាស៊ីនតោន

រូបភាពតូច|335x335ភីកសែល|វ៉ាស៊ីនតោន
រូបភាពតូច|254x254ភីកសែល|អាងទឹករលក
**វ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី** ជាផ្លូវការ **ស្រុកកូឡុំប៊ី** ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាគ្រាន់តែជា**វ៉ាស៊ីនតោន** ឬ **Just DC** គឺជា ទីក្រុងរដ្ឋធានីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ។  វាមានទីតាំងនៅលើច្រាំងខាងកើតនៃ ទន្លេ Potomac ដែលបង្កើតជាព្រំប្រទល់ភាគនិរតីនិងភាគខាងត្បូងរបស់វាជាមួយរដ្ឋ Virginia សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយចែករំលែកព្រំដែនដីជាមួយរដ្ឋ Maryland សហរដ្ឋអាមេរិក នៅលើផ្នែកដែលនៅសល់របស់វា។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា George Washington ដែលជា ប្រធានាធិបតី ទីមួយ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក និងជា បិតាស្ថាបនិក  និងស្រុកសហព័ន្ធ ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាម កូឡុំប៊ី ដែលជាបុគ្គលិកលក្ខណៈស្ត្រីរបស់ប្រទេស។ ជា​កន្លែង​អង្គុយ​របស់ ​រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ​អាមេរិក និង​អង្គការ​អន្តរជាតិ​មួយ​ចំនួន ទីក្រុង​នេះ​ជា ​រាជធានី​នយោបាយ​ពិភពលោក ​ដ៏​សំខាន់ ។  វាជាទីក្រុងមួយក្នុងចំនោមទីក្រុងដែលមានអ្នកទស្សនាច្រើនជាងគេបំផុតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយឃើញមានអ្នកទស្សនាជាង 20 លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ 2016។ 

## សូមមើលផងដែរ 
• ដែនជម្រកសត្វព្រៃ 

• ឧទ្យានជាតិ 

• តំបន់ការពារទេសភាព 

• តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាង

## ឯកសារយោង
ជីបូ៊ទី

**ប្រទេសជីបូទី**  មានឈ្មោះជាផ្លូវការ **សាធារណរដ្ឋជីប៊ូទី** គឺជាប្រទេសមួយដែលមានទីតាំងនៅ ស្នែងនៃទ្វីបអាហ្វ្រិក ។ ប្រទេសជីបូទីមាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​នឹងប្រទេស​សូម៉ាលី នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង ប្រទេស​អេត្យូពីនៅ​ភាគ​និរតី ប្រទេស​អេរីទ្រា ​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង និងសមុទ្រ​ក្រហម និង ​ឈូង​សមុទ្រ អាដេន នៅ​ភាគ​ខាង​កើត នៅជុំវិញឈូងសមុទ្រអាដេន គឺ ប្រទេសយេម៉ែន ។ ប្រទេសនេះមានផ្ទៃដីសរុប 23,200 គីឡូម៉ែត្រ 2 (8,958 sq mi) និងមានប្រជាជនចំនួន ៩ សែននាក់ ប្រទេសជីប៊ូទីមានរដ្ឋធានី ជីប៊ូទី ។ 

## ឯកសារយោង
តុល្យភាព

**តុល្យភាព** គឺជាការថ្លឹងថ្លែងកត្តានៅក្នុងស្ថានភាពដើម្បីដឹងជាមុននូវលទ្ធផលឬការវិវត្តន៍របស់វា។ សមតុល្យអាចត្រូវបានប្រើដើម្បីយោង របាយការណ៍គណនី នៅក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចឬទៅ ការសិក្សាប្រៀបធៀប ពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នា។ ឬ អាចនិយាយថា **លំនឹង ឬ ស្មើគ្នា** ។ 

## សូមមើលផងដែរ 
• ឱនភាព
របបយោធា

**របបយោធា ឬ អំណាចយោធា** គឺជា របស់រដ្ឋាភិបាល ដែលដឹកនាំដោយគណៈកម្មាធិនៃការដឹកនាំ យោធា ។ ពាក្យ *របបយោធា* មានន័យថា«កិច្ចប្រជុំ "ឬ" គណៈកម្មាធិ "និងមានប្រភពដើមនៅក្នុង របបយោធាជាតិនិងថ្នាក់មូលដ្ឋានបានរៀបចំដោយការតស៊ូរបស់អេស្ប៉ាញ ដើម្បី ការឈ្លានពានណាប៉ូឡេអុងនៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ នៅ 1808  ពាក្យនេះត្រូវបានប្រើដើម្បីយោងទៅជា ផ្តាច់ សំណុំបែបបទនៃរដ្ឋាភិបាល បានកំណត់ដោយ របបផ្តាច់ការយោធាបែប oligarchic ដូចដែលត្រូវបានសម្គាល់ពីប្រភេទផ្សេងទៀតនៃការគ្រប់គ្រង បែបផ្តាច់ការ ជាពិសេស បុរសខ្លាំង (របបផ្តាច់ការយោធាស្វ័យភាព); ម៉ាស៊ីន ( របបផ្តាច់ការរបស់បក្ស oligarchic ); និងអំណាចផ្តាច់ការ (របបផ្តាច់ការរបស់បក្សស្វ័យភាព)។ 

## សូមមើលផងដែរ 
• តុល្យភាព
ឱនភាព

**ឱនភាព** ត្រូវបានយកនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចឬពាណិជ្ជកម្មដែលជា រកឃើញថាវាមានលទ្ធផលដោយប្រៀបធៀបទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានស្រាប់ជាមួយដើមទុនដាក់ចូលក្រុមហ៊ុន។ ឱនភាពរយៈត្រូវបានប្រើដើម្បីចង្អុលបង្ហាញ កង្វះថវិកាក្នុងគណនីនោះគឺជាលទ្ធផលរវាងប្រាក់ចំណូលនិងចំណាយគឺជាលេខអវិជ្ជមាន។

ឱនភាពគឺមានប្រភពដើមឡាតាំងវាមកពីកិរិយាស័ព្ទ *"អាន់ឌ័រ"* តើ​វា​មានន័យ​យ៉ាង​ដូចម្តេច "*ខ្វះឬវង្វេងស្មារតី*ពាក្យនេះត្រូវបានប្រើដោយជនជាតិបារាំងដើម្បីយោងទៅលើអ្វីដែលបានបាត់បន្ទាប់ពីបានយកស្តុក។

ឱនភាពរយៈពេលអាចត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅក្នុងបរិបទផ្សេងៗគ្នា។ ឱនភាពសារពើពន្ធ វាទាក់ទងនឹងរដ្ឋបាលសាធារណៈរបស់រដ្ឋវាបង្ហាញពីភាពខុសគ្នាអវិជ្ជមានរវាងប្រាក់ចំណូលនិងការចំណាយរបស់រដ្ឋក្នុងពេលវេលាដែលបានកំណត់ពោលគឺការចំណាយរដ្ឋាភិបាលមានច្រើនជាងចំណូល។ អ្នកជំនាញខ្លះទាក់ទងនឹងឱនភាពសារពើពន្ធ ឱនភាពថវិកា ការធ្វើការកក់ដែលមិនតែងតែបង្ហាញថាការចំណាយលើសប្រាក់ចំណូលនោះទេព្រោះថាបុគ្គលនោះក្រុមហ៊ុនឬប្រជាជាតិក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់មួយទទួលបានប្រាក់ចំណេញតិចនិងចំណាយខ្ពស់ជាងការរំពឹងទុកទាំងនេះ។ ឱនភាព មានន័យរួមថា **ភាពអន់ថយ** ។
Sastra Film

ផលិតកម្ម ***សាស្រ្តាហ្វីម( Sastra Film Production***) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១៥ ដោយ**អ្នកស្រី​ប៊ុន ចាន់និមល** និងលោក**ខេង ពិទូកេត្យា**តាមរយៈការចេញផ្សាយរឿងខ្លីអប់រំដំបូងបំផុតឈ្មោះ ប៉ាប៉ា។ ជាមួយចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមហ៊ុនក្នុងការលើកស្ទួយវិស័យភាពយន្តភាគទូរទស្សន៍ខ្មែរកាន់តែសម្បូរបែប ផលិតកម្មសាស្រ្តាបានចាប់ផ្តើមសហការផលិតភាពយន្តជាមួយស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍បាយ័នជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៦ មានចំណងជើងថា ទឹកភ្នែកកក។

ជាថ្មីម្តងទៀតក្រុមហ៊ុនបានសហការផលិតរឿងភាគជាមួយដៃគូរថ្មីបន្ថែមទៀតគឺផលិតកម្ម ហង្សមាស ចេញនៅភាពយន្តភាគទូរទស្សន៍ដ៏ល្បី គឺរឿង ផ្កាថ្ម ដែលជាស្នាដៃនិពន្ធផ្ទាល់របស់អ្នកស្រីប៊ុនចាន់និមល។ តាមរយៈ រឿង ផ្កាថ្មនេះ ​បានធ្វើអោយភាយន្តភាគទូរទស្សន៍ដែលបាត់ការគាំទ្រមួយភាគធំពីប្រជាជនខ្មែរអស់ជិត១០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ បានទាញការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីទស្សនិកជនទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស ហើយការប្រកួតប្រជែងទៅលើគុណភាពការផលិតរបស់ស្ថានីយន៍ទូរទស្សន៍នានាចាប់មានឡើងវិញ។

ទន្ទឹមនិងការផលិតរឿងភាគ នៅឆ្នាំ២០១៩ផលិតកម្មសាស្រ្តាបានបោះទុនវិនិយោគលើមាតិការភាពយន្តខ្លីមួយសប្តាហ៍មួយរឿង ឈ្មោះថា ភាពយន្តជីវិត( Life's FIlm)។ តាមរយៈភាពយន្តជីវិត បានធ្វើអោយទស្សនិកជនជាច្រើនកាន់តែអោយតម្លៃបន្ថែមទៀតទៅលើភាពយន្តខ្មែរ គុណភាពការផលិត សមត្ថភាពតួសម្តែង ហើយជាពេលវេលាល្អបំផុតដើម្បីជាឧកាសដល់តួសម្តែងថ្មី បានបញ្ចេញសមត្ថភាព។ ទោះបីមានភាពជោគជ័យយ៉ាងណាក៏ សាស្រ្តានៅមិនបញ្ឈប់ជំហានដើររបស់ខ្លួនឡើយ ជាក់ស្តែងនៅដើមឆ្នាំ២០២០ សាស្រ្តា បានបន្តការបោះទុនផលិតមាតិការថ្មីបន្ថែមមួយទៀតគឺ ខ្សែររឿងជីវិត(Life's Series) ជាមាតិការឿងភាគខ្នាតខ្លី ជាសាច់រឿងបង្ហាញពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃរ​បស់ប្រជាជនខ្មែរ។
រូបភាពតូច|ឡុហ្គូ សាស្រ្តា
ជាចក្ខុវិស័យរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំក្នុងការនាំយកភាពយន្តខ្មែរឆ្ពោះទៅកាន់ពិភពលោក អ្នកស្រីប៊ុនចាន់និមល បានចំណាយទុនដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដែលខ្លួនមាន និងបានចាប់ផ្តើមផែនការដែលខ្លនបានរៀបចំប៉ុន្មានឆ្នាំមកហើយ ដើម្បីចាប់ផ្តើមគម្រោងបង្កើត **Sastra Film App**។ ហើយសមិទ្ធផលដែលជាស្នាដៃកូនខ្មែរសុទ្ធសាធ បានដាក់អោយទស្សនិកជនទូទាំងពិភពលោកប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីបានចំណាយពេលសាងសង់Appអស់ប្រមាណជិត២ឆ្នាំ។
អាហ្វ្រិកខាងកើត

**ទ្វីបអាហ្រ្វិកខាងកើត** ឬ **អាហ្រ្វិកខាងកើត** ឬ **ខាងកើតនៃទ្វីបអាហ្រ្វិក** គឺជាភាគខាងកើត នៃអនុតំបន់ទ្វីបអាហ្រ្វិក ។ នៅក្នុងគ្រោងការណ៍នៃផ្នែកស្ថិតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៃតំបន់ភូមិសាស្រ្ត ១៩ ទឹកដីបង្កើតបានជាអាហ្វ្រិកខាងកើត ។
តង់ហ្សានី

**ប្រទេសតង់ហ្សានី**  មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា "**សាធារណរដ្ឋសហរដ្ឋតង់ហ្សានី"** គឺប្រទេសមួយដែលនៅ ទ្វីបអាហ្រ្វិកខាងកើត ក្នុងតំបន់បឹងយក្សធំនៅអាហ្វ្រិក ។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់ ប្រទេសអ៊ូហ្គង់ដា នៅភាគខាងជើង ប្រទេសកេនយ៉ា នៅភាគឦសាន កោះកូម៉ូរ៉ូ និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌានៅភាគខាងកើត ប្រទេសម៉ូហ្សំប៊ិក និង ម៉ាឡាវីទៅភាគខាងត្បូង ប្រទេសហ្សំប៊ី នៅភាគនិរតី; និង ប្រទេសរ៉្វាន់ដា , ប៊ូរុនឌី និង សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ នៅភាគខាងលិច។ ភ្នំគីលីម៉ាន់ចារ៉ូ ជាភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅទ្វីបអាហ្រ្វិក ស្ថិតនៅភាគឦសានប្រទេសតង់ហ្សានី។ យោងតាមជំរឿនជាតិឆ្នាំ ២០២២ តង់ហ្សានីមានប្រជាជនប្រហែល ៦២លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនេះក្លាយជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនបំផុតដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងត្បូងនៃអេក្វាទ័រ ។ ដោយលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដី ៩៤៧ ៣០៣ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ប្រទេសនេះជាប់ឈ្មោះជាប្រទេសធំបំផុតទី៣០ នៃពិភពលោក ។ ដូដូម៉ា គឺជារដ្ឋធានីនៃប្រទេស ។
បង់ដា⁠សេរីបេកាវ៉ាន់

**បង់ដា⁠សេរីបេកាវ៉ាន់** (អក្សរកាត់: **BSB** , ចាវី: بندر سري بڬاوان‎) ជារាជធានីនិងជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់ប្រ៊ុយណេ។ វាជា តំបន់ក្រុងជាផ្លូវការ (  ) ដែលមានផ្ទៃដី  និងចំនួនប្រជាជនប៉ាន់ស្មាននៃ១០០,៧០០នាក់ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០០៧។  វាគឺជាផ្នែកមួយនៃ ស្រុកប្រ៊ុយណេ-មួរ៉ា ដែលជាស្រុកតូចបំផុតដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតដែលជាកន្លែងរស់នៅជាង ៧០ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនរបស់ប្រទេស។  វាជាមជ្ឈមណ្ឌលទីក្រុងដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេស និងជាទីក្រុងតែមួយគត់របស់ប្រទេស។ រដ្ឋធានីគឺជាកន្លែងសម្រាប់អាសនៈរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសប្រ៊ុយណេ ក៏ដូចជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម និងវប្បធម៌ផងដែរ។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ពីមុនថាជា **ទីក្រុងប្រ៊ុយណេ** រហូតដល់វាត្រូវបានប្តូរឈ្មោះនៅឆ្នាំ១៩៧០ ដើម្បីជាកិត្តិយសដល់ស្តេចស៊ុលតង់ អូម៉ារ អាលី សៃហ្វូដឌៀនទី៣  ដែលជាស្តេចស៊ុលតង់ទី២៨នៃប្រទេសប្រ៊ុយណេ និងជាបិតារបស់ ស្តេចស៊ុលតង់ហាសាណាល់ ប៊ូលគាហ៍ បច្ចុប្បន្ន។

ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃបង់ដា⁠សេរីបេកាវ៉ាន់ អាចត្រូវបានគេចងក្រងទៅនឹងការបង្កើតការតាំងទីលំនៅរបស់ជនជាតិម៉ាឡេ នៅលើទឹកនៃទន្លេប្រ៊ុយណេ ដែលបានក្លាយជាអ្នកកាន់តំណែងមុននៃកំពង់អាយឺ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ វាបានក្លាយជារាជធានីនៃស៊ុលតង់នៃប្រទេសប្រ៊ុយណេ ចាប់ពីសតវត្សទី១៦តទៅ ក៏ដូចជានៅសតវត្សទី១៩ នៅពេលដែលវាបានក្លាយជាអាណាព្យាបាលរបស់អង់គ្លេស។ ការបង្កើតលំនៅដ្ឋានរបស់អង់គ្លេសនៅសតវត្សទី២០ បានឃើញការបង្កើតរដ្ឋបាលសម័យទំនើបនៅលើដីក៏ដូចជាការតាំងទីលំនៅថ្មីបន្តិចម្តង ៗ នៃអ្នករស់នៅតាមដងទន្លេទៅដី។ ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ រដ្ឋធានីត្រូវបានកាន់កាប់ដោយកងកម្លាំងជប៉ុន ពីឆ្នាំ១៩៤១ ហើយបានទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅឆ្នាំ១៩៤៥ តាមការរំដោះដោយកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត។ ឯករាជ្យភាពរបស់ប្រ៊ុយណេពីអង់គ្លេសត្រូវបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី០១ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៨៤ នៅលើទីលានមួយនៅកណ្តាលទីក្រុង ។

បង់ដា⁠សេរីបេកាវ៉ាន់ គឺជាទីកន្លែងរបស់ អ៊ីស្តាណា នូរុល អ៊ីម៉ាន់ (Istana Nurul Iman) ដែលជាវិមានលំនៅដ្ឋានដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោកដោយ កំណត់ត្រាពិភពលោកហ្គីណេស,  និង វិហារអូម៉ា អាលី សៃហ្វូដឌៀន ដែលជាទីសំគាល់សំខាន់របស់ប្រទេសប្រ៊ុយណេ។ វាក៏ជាផ្ទះរបស់ កំពង់អាយឺ ដែលជា 'ភូមិទឹក' ដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក និងមានឈ្មោះហៅក្រៅថា វេនីសនាបូព៌ា ។  វាធ្លាប់ជាទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះនៃ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី២០ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ និងកិច្ចប្រជុំកំពូល APEC លើកទី៨ ក្នុងឆ្នាំ២០០០។

## ឯកសារយោង
បញ្ជីឈ្មោះប្រធានាធិបតីវៀតណាម

ខាងក្រោមនេះគឺជា **បញ្ជីឈ្មោះប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម** () ស្គាល់​ថា​ជា **ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ** ()

## សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម (1945–76) 
; ស្ថានភាព

## សាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង (1969–76) 
## សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម (1976–បច្ចុប្បន្ន) 
; ស្ថានភាព

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីវៀតណាម
ហាវ៉ៃ

**ហាវ៉ៃ** () គឺជារដ្ឋមួយនៅភាគខាងលិចសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានទីតាំងនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ចម្ងាយប្រហែល 2,000 ម៉ាយពីដីគោកសហរដ្ឋអាមេរិក ជារដ្ឋតែមួយគត់នៅក្រៅអាមេរិកខាងជើង រដ្ឋតែមួយគត់ដែលជាប្រជុំកោះ និងជារដ្ឋតែមួយគត់នៅតំបន់ត្រូពិច ហាវ៉ៃក៏ជារដ្ឋមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋចំនួនបួនរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលធ្លាប់ជាប្រទេសឯករាជ្យរួមជាមួយរដ្ឋវឺម៉ុន រដ្ឋតិចសាស់ និងកាលីហ្វ័រញ៉ា

ភាសាវិទូចាត់ថ្នាក់ភាសាហាវ៉ៃជាភាសា ប៉ូលីណេស៊ី ខាងកើតដែលទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយ Mangarevanian និង Marquesanian មកពី ប៉ូលីណេស៊ីបារាំង។ វាមានទំនាក់ទំនងតិចតួចជាមួយ កោះ Cook Island Māori, Māori, Rapa Nui និង Tahitian ហើយវាក៏មានទំនាក់ទំនងរលុងទៅនឹងភាសានៃប៉ូលីណេស៊ីខាងលិចផងដែរ រួមមាន Niuian, Samoan, Tokelauan, Tongan និង Tuvaluan។

យោងតាមគណៈកម្មាការភាសាហាវ៉ៃ ចំនួនអ្នកនិយាយពេញវ័យដែលអាចនិយាយភាសាហាវ៉ៃយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញក្នុងឆ្នាំ 1997 មានប្រហែល 2 ។&nbsp;០០០ ធ្លាក់ចុះ។

## ឯកសារយោង
ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស

**ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស​** (អង់គ្លេស: Rasmey Hang Meas Production) គឺជាភ្នាក់ងារកំសាន្តរបស់កម្ពុជា ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤ ដោយលោក អុឹង ឆាយងួន ក្រុមហ៊ុននេះដំណើរការជាស្លាកសញ្ញាផលិតកម្ម ជាភ្នាក់ងារទេពកោសល្យ ក្រុមហ៊ុនផលិតតន្ត្រី ការគ្រប់គ្រងព្រឹត្តិការណ៍ និងក្រុមហ៊ុនផលិតការប្រគុំតន្ត្រី និងជាស្នាក់ការផ្សព្វផ្សាយតន្ត្រីផងដែរ ។

សិល្បករបច្ចុប្បន្នរួមមាន​៖ ឱក សុគន្ធកញ្ញា, ណុប ប៉ាយ៉ារិទ្ធ, ពេជ្រ សោភា, ​ឆន សុវណ្ណរាជ, សុគន្ធ នីសា, សុខ សុីឡាលីន, ផន ស្រីខួច, សួន ពិសិដ្ឋ​, Step, នីកូ, រ៉េត ស៊ូហ្សាណា, ឈីន រតនៈ, នី រតនា, វី ឌីណែត,....។​

## ប្រវត្តិ​ក្រុមហ៊ុន 
ក្រុមហ៊ុនហង្សមាសវីដេអូ ត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៩៤ ជា ក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មចម្រៀង និងវីដេអូ មួយ។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៩ ក្រុមហ៊ុននេះបានសម្ពោធ ស្ថានីយវិទ្យុហង្សមាស FM (១០៤.៥ មេកាហឺត) ដែលធ្វើការផ្សាយចម្រៀងដែលផលិតផ្តាច់មុខ ដោយក្រុមហ៊ុនដើមរបស់ខ្លួន ។ បន្ទាប់មកទៀត ក៏មានការសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ស្ថានីយវិទ្យុរស្មីហង្សមាស FM (៩៥.៧ មេកាហឺត)។ នៅឆ្នាំ២០១២ ក្រុមហ៊ុននេះក៏បានសម្ពោធ [ស្ថានីយទូរទស្សន៍ហង្សមាស HDTV ដែលផ្តោតការផ្សាយចម្បងទៅលើការកម្សាន្ត។ ក៏ប៉ុន្តែ កម្មវិធីព័ត៌មានពេលព្រឹករបស់ទូរទស្សន៍នេះ គឺមានប្រជាប្រិយបំផុត ក្នុងចំណោមអ្នកទស្សនាប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍នេះ។ បន្ទាប់មក ក្រុមហ៊ុននេះបានពង្រីកបន្ថែមទៀត ដោយបង្កើតប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍រស្មីហង្សមាស HDTV ដែលមាតិកាផ្សាយរបស់ប៉ុស្តិ៍នេះ គឺស្រដៀងទៅនឹងប៉ុស្តិ៍ហង្សមាស HDTV ដែរ។ បន្ថែមពីលើស្ថានីយទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុ ក្រុមហ៊ុននេះក៏បានសម្ពោធគេហទំព័រព័ត៌មានមួយ ដែលព័ត៌មានថ្មីៗត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពយ៉ាងទៀតទាត់ ហើយទាំងកម្មវិធីវិទ្យុ ទាំងទូរទស្សន៍ គឺមានដាក់នៅលើគេហទំព័រនោះ ។

## សិល្បៈ​ករ 
សិល្បករតន្ត្រីករ និងតារាសម្ដែងទាំងអស់នៅក្រោម ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស ត្រូវបានគេស្គាល់ជាសមូហភាពរៀងៗខ្លួនថាជា គ្រួសារហង្សមាស និង ជាដំណាក់កាល ហង្ស​មាស ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមហ៊ុនកម្ពុជា
U Better Not Come Home​ (អាល់ប៊ុម)

អាល់ប៊ុម U Better Not Come Home គឺជា Album Cover របស់អ្នកចម្រៀង  ព្រាប សុវត្ថិ ft ពេជ្រ សោភា, ឌីជេ-ស្ដី ចេញផ្សាយដោយ ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស CD Vol.255 ឆ្នាំ 2005 ដែលយកតាមលំនាំបទដើម  U Better Not Come Home របស់ក្រុមចម្រៀង តៃវ៉ាន់ Energy Ft. Cecilia ដែលទម្លាក់បទចម្រៀង ក្នុងឆ្នាំ 2002 ។

## បទក្នុងអាល់ប៊ុម 
* 01. U Better Not Come Home – ព្រាប សុវត្ថិ Ft. ពេជ្រ សោភា, ឌីជេ-ស្ដី
* 02. Oh!...No – ពេជ្រ សោភា Ft. ឌីជេ-ស្ដី
* 03. ព្រោះពាក្យស្នេហ៍ - ព្រាប សុវត្ថិ
* 04. បញ្ជាទឹកភ្នែកឈប់ស្រក់ – ព្រាប សុវត្ថិ
* 05. ចប់ត្រឹមហ្នឹង – ណុប ប៉ាយរិទ្ធ Ft. ពេជ្រ សោភា
* 06. ហៅមិនឮ – ព្រាប សុវត្ថិ
* 07.​ ស្គាល់ច្បាស់ – ព្រាប សុវត្ថិ
* 08. លោះចិត្ត លោះស្នេហ៍ – ព្រាប សុវត្ថិ
* 09. កំណត់ខ្លួនឯង – ព្រាប សុវត្ថិ
* 10. ស្លាប់បន្តិចម្តង – ព្រាប សុវត្ថិ

## តំណភ្ជាប់ 
* U Better Not Come Home (2002) Released: by Taiwan Band-Energy​​​ Ft. Cecilia
* U Better Not Come Home (2005) Released: Vol.255-DNC, Licensed to YouTube by HAAWK for a 3rd Party (on behalf of Rasmey Hang Meas), and 1 Music Rights Societies.
សុភានុវង្ស

[រូបភាពតូច|ព្រះអង្គម្ចាស់សុភានុវង្សនៅ[អាកាសយានដ្ឋានវៀងចន្ទន៍ (ឧសភា ១៩៧៤)]]
**ព្រះអង្គម្ចាស់សុភានុវង្ស** (១៣ កក្កដា ១៩០៩ - ៩ មករា ១៩៩៥) ព្រះអង្គមានរហស្សនាមថា **ព្រះអង្គម្ចាស់ក្រហម**  នៅជាមួយព្រះអនុជរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់សុវណ្ណភូមា និងព្រះអង្គម្ចាស់បុណ្យអ៊ុម នៃខេត្តចម្ប៉ាសាក់ដែលជា “**ព្រះអង្គម្ចាស់ទាំងបី**” ដែលតំណាងឱ្យបក្សកុម្មុយនិស្ត (និយមវៀតណាម) អព្យាក្រឹតនិយមនិងគណបក្សនយោបាយរាជានិយមក្នុងប្រទេសឡាវ។ ព្រះអង្គសុភានុវង្ស បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតឡាវ ចាប់ពីខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៩១។ សុភានុវង្ស គឺជាព្រះរាជបុត្រាមួយអង្គរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ប៊ុនខង និងជាឧបរាជចុងក្រោយរបស់ហ្លួងព្រះបាង។  ខុស​ពី​បង​ប្អូន​បង្កើត​របស់​គាត់សុវណ្ណភូមានិងភេតសារាជ រតនាវង្សា ដែល​មាន​មាតា​ជា​រាជបុត្រីនៃរាជវង្ស ចំណែកម្ដាយ​របស់​គាត់​គ្រាន់តែជា​មនុស្ស​សាមញ្ញម្នាក់គឺ​មុំ ខាំអ៊ូន។

  

## ឯកសារយោង
ចូកូ វីដូដូ

**ចូកូ វីដូដូ**  (ភាសាឥណ្ឌូណេស៊ី៖ Joko Widodo,កើតនៅថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦១) ឬគេច្រើននិយមហៅក្រៅថា **ចូកូវី**  (*Jokowi*) គឺជាអ្នកនយោបាយ និងធុរជនជឥណ្ឌូណេស៊ីមួយរូបដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទីប្រាំពីរនៃប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីពីឆ្នាំ២០១៤ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៤។ លោកបានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤ ហើយត្រូវជាប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីដំបូងគេបង្អស់ដែលមិនមានជីវប្រវត្តិនយោបាយខ្ពង់ខ្ពស់ ឬជាវរជនយោធា។ គាត់ធ្លាប់កាន់តំណែងជាអភិបាលក្រុងស៊ូរ៉ាកាតាពីឆ្នាំ២០០៥ ដល់ឆ្នាំ២០១២ និងជាអភិបាលនៃរដ្ឋធានីចាកាតាពីឆ្នាំ២០១២ ដល់ឆ្នាំ២០១៤។ មុនពេលប្រកបអាជីពជាអ្នកនយោបាយ គាត់ធ្លាប់ជាឧស្សាហករ ជាងឈើ និងពាណិជ្ជករ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចូកូ វីដូដូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធុរជនឥណ្ឌូណេស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អភិបាលក្រុងចាការតា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិជ្វា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អភិបាលក្រុងស៊ូរ៉ាកាតា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឥស្លាមសាសនិកឥណ្ឌូណេស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយគណបក្សតស៊ូប្រជាធិបតេយ្យឥណ្ឌូណេស៊ី
ប្រវត្តិនៃគណិតវិទ្យា

**ប្រវត្តិនៃគណិតវិទ្យា**មានភាពទូលំទូលាយណាស់ ហើយលាតសន្ធឹងជាច្រើនសហសវត្សរ៍ និងទីកន្លែងជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក។ រហូតមកដល់សតវត្សរ៍ទី ១៧ ការបង្កើតចំណេះដឹងគណិតវិទ្យា ធ្វើឡើងមានភាពដាច់ ឯកោពីគ្នា ក្នុងតំបន់ផ្សេងៗក្នុងពិភពលោក។ តាំងពីសតវត្សរ៍ទី ១៩ មក និងជាពិសេសនៅសតវត្សរ៍ទី ២០ ដោយសារតែមានការរីកសាយនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវគណិតវិទ្យា និងសកលភាវូបនីយកម្ម បានធ្វើឱ្យភាពឯកោនៃការស្រាវជ្រាវគណិតវិទ្យាមានការប្រែប្រួល។

## បុរេប្រវត្តិ 
ឆ្អឹងអុីសាងកូ ដែលមានអាយុកាលជាង ២០ ០០០ ឆ្នាំត្រូវបានគេចាត់ទុកថាគឺជាការចេះដឹងអំពីចំនួនបឋមនិងប្រមាណវិធីគុណដំបូងបំផុត ប៉ុន្តែការបកស្រាយនេះនៅតែជាកម្មវត្ថុនៃការជជែកដេញដោល។ នៅឆ្នាំ ២ ៦០០ មុនគ.ស. ស្ថាបត្យកម្មនៃពួកអេហ្ស៊ីបបង្ហាញថាពួកគេមានចំណេះដឹងយ៉ាងជ្រៅជ្រះខាងធរណីមាត្រ។

## ស៊ុយមែ និងបាប៊ីឡោន
ការបង្កើតប្រព័ន្ធសម្រាប់សរសេរដំបូងបំផុត ត្រូវបានគេគិតថាបានចាប់ផ្ដើមនៅស៊ុយមែ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅអាងនៃទន្លេទីគ () និងអ៊ុយប្រាត () ក្នុងមេសូប៉ូតាមី។ ប្រព័ន្ធសរសេរនេះដែលស្គាល់ជាភាសាបារាំងថា  ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីជួយសម្រួលសម្រាប់ការបង្កើតប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងពាណិជ្ជកម្ម។ ជាមួយគ្នានឹងការកកើតអក្សរនេះដែរ គណិតវិទ្យាសម្រាប់ប្រើប្រាស់ (សេដ្ឋកិច្ច, ការគណនាផ្សេងៗ) បានចាប់កំណើតឡើង។ ប្រព័ន្ធរបាប់ដំបូងបំផុតក៏បានកកើតឡើង គឺប្រព័ន្ធគោល ៦០ ()។ អស់រយៈពេលជិតពីរពាន់ឆ្នាំ គណិតវិទ្យាបានកកើត និងរីកចម្រើនឡើងនៅតំបន់ស៊ុយមែ អាកាដ និងបាប៊ីឡោន។ គេបានរកឃើញក្ដារបន្ទះដែលមានតារាងលេខ និងការណែនាំ មកពីសម័យកាលនេះ។ ហើយនៅនីពួរ () (ចម្ងាយ ១០០ គ.ម ពី បាកដាដ) បន្ទះក្ដារសាលារៀន ដែលបន្សល់ទុកពីសម័យកាលប៉ាឡេអូ-បាប៊ីឡោន () ត្រូវបានគេរកឃើញនៅសតវត្សរ៍ទី ១៩។ យើងដឹងថាពួកគេមិនត្រឹមតែអាចគណនាប្រមាណវិធីទាំងបួននោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេក៏ចេះធ្វើការគណនាដែលមានភាពលំបាកមួយចំនួនទៀតយ៉ាងច្បាស់លាស់ផងដែរ ដូចជាអាល់កូរីតសម្រាប់គណនាឫសការេ ឫសគូប និងការគណនាសមីការដឺក្រេទី២។ ដោយពួកគេគណនាផលចែកដោយគុណជាមួយនឹងលេខច្រាស តារាងបង្ហាញពីលេខច្រាសដើរតួយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ការគណនារបស់ពួកគេ។ ពួកគេបានរកឃើញលេខច្រាសនៃលេខមានប្រាំមួយខ្ទង់ក្នុងប្រព័ន្ធគោលហុកសិប យ៉ាងច្បាស់លាស់។ គេក៏បានរកឃើញក្ដារបន្ទះផ្សេងៗទៀត ដែលបានសរសេរពីបញ្ជីនៃការេរបស់ចំនួនគត់រ៉ឺឡាទីប បញ្ជីនៃគូប បញ្ជីគូជ្រុងនៃត្រីកោណកែង ដែលគេស្គាល់ថាជាបញ្ជីគូជ្រុងពីតាគរ មានន័យថាពួកគេស្គាល់ពីលក្ខណៈនៃត្រីកោណកែងជាងមួយពាន់ឆ្នាំមុនពីតាគរឯណោះ។ ក្ដារមួយចំនួនទៀតដែលគេបានរកឃើញ រៀបរាប់អំពីអាល់កូរីតសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាគណិតវិទ្យាពិបាក។

ពួកគេអាចប្រើប្រាស់អាំងទែប៉ូឡាស្យុងលីនេអ៊ែរ ដើម្បីធ្វើការគណនាតម្លៃផ្សេងៗ ដែលគ្មានក្នុងតារាងរបស់ពួកគេ។ គណិតវិទ្យាក្នុងតំបន់នេះបានស្គាល់ភាពរីកចម្រើនបំផុតក្នុងរជ្ជកាលរបស់ហាមួរ៉ាប៊ី (សតវត្សរ៍ទី ១៨ មុនគ.ស)។ នៅជុំវិញ ១០០០ ឆ្នាំមុនគ.ស មានការអភិវឌ្ឍគណិតវិទ្យាទាក់ទងទៅនឹងតារាវិទ្យា។

## អេហ្ស៊ីប
ភស្តុតាង​បញ្ជាក់​ពី​វត្តមាន​នៃ​ការ​សិក្សា​គណិតវិទ្យា​នៅ​អេហ្ស៊ីប​បុរាណ​គឺ ស្លឹកប៉ាពីរុសរ៉ាំង​ (យុគសម័យទី​ពីរ​នៃ​អេហ្ស៊ីប​បុរាណ)​ ដែល​បានសរសេរ​ពីបញ្ហា​ធរណីមាត្រ​មួយ​ចំនួន ព្រមទាំងប៉ាពីរុស​ម៉ូស្គូ (ឆ្នាំ ១៨៥០ មុនគ.ស.) ក៏​ដូច​ជា​សំណេរ​លើ​ស្បែក​សត្វ។

## ឯកសារយោង
ក្មេងខ្មែរ

**ក្មេងខ្មែរ** (អង់គ្លេស: Khmeng Khmer) គឺ​ជា​ក្រុម​ចម្រៀង​កម្ពុជា​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ កៅ ពន្លឺ និង ជា សុជាតិ ជា​អ្នក​រ៉េប​នៃ​ក្រុម​ចម្រៀង​ប្រុស Cambodia Pop ហៅកាត់ថា (C-Pop) នៅដើមឆ្នាំ 2016។ ការចេញអាល់ប៊ុមដំបូងរបស់ពួកគេ ជាមួយ ឡូរ៉ា ម៉ម ក្នុងបទ 
"ណាវណ្ណីគឺខ្ញុំ" ដែលជាបទពេញនិយមមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ដែលនេះជាការបោះហ៊ានមួយរបស់អ្នកទាំងពីរ ទៅក្នុងពិភពសិល្បៈ ហើយជាពេលដែលអ្នកគ្រប់គ្នាបានស្គាល់ កៅ ពន្លឺ និង ជា សុជាតិ ថាជាក្រុមក្មេងខ្មែរ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងខ្មែរ
អង់កូឡា

**ប្រទេសអង់កូឡា** ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **សាធារណរដ្ឋអង់កូឡា** (ភាសាព័រទុយហ្គាល់៖ *República de Angola* ) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅឯឆ្នេរខាងលិចនៃតំបន់អាហ្រ្វិកភាគខាងត្បូង។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសណាមីប៊ីនៅភាគខាងត្បូង ស.ប. កុងគោនៅភាគខាងជើង ប្រទេសសំប៊ីនៅទិសខាងកើត និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនៅភាគខាងលិច។ ប្រទេសអង់កូឡាមានខេត្តបរិពន្ធភូមិមួយ ពោលគឺខេត្តកាប៊ីនដាដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងសាធារណរដ្ឋកុងគោ និងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងគោ។ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតរបស់ប្រទេសនេះគឺ លូអង់ដា។

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង់កូឡា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកកណ្ដាល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតអាណានិគមព័រទុយហ្កាល់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការនាំចេញប្រេងកាត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហគមន៍បណ្តាប្រទេសនិយាយភាសាព័រទុយហ្កាល់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកភាគខាងត្បូង
នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃមីយ៉ាន់ម៉ា

**នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា** ជាប្រធាននៃ មីយ៉ាន់ម៉ា ឈ្មោះដែលដឹកនាំដោយជនស៊ីវិលរបស់ រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ន ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការនិងការប្រតិបត្តិការក្រោមដែលជា ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋរដ្ឋបាល , កាន់អំណាចរបស់ប្រទេសនេះ របបយោធា ។ មិនមានការផ្តល់ជូនសម្រាប់តំណែងនៅក្នុង រដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ 2008 នៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ទេ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នគឺ Min Aung Hlaing ដែលជា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ និង ជាអគ្គមេបញ្ជាការនៃសេវាកម្មការពារជាតិ ។
មហាឥណ្ឌូនេស៊ី

"**អ៊ីនដូនីស៊ីយ៉ារ៉ាយ៉ា**" (, "មហាឥណ្ឌូនេស៊ី") គឺជាភ្លេងជាតិរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ជាភ្លេងជាតិចាប់តាំងពីការប្រកាសឯករាជ្យរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីនៅថ្ងៃទី 17 ខែសីហាឆ្នាំ 1945 បទចម្រៀងនេះត្រូវបានណែនាំដោយអ្នកតែងនិពន្ធរបស់ខ្លួនគឺ វ៉ាហ្គេ រូដូហ្វ ស៊ូប៉្រាតម៉ាន នៅថ្ងៃទី 28 ខែតុលាឆ្នាំ 1928 ក្នុងអំឡុងពេលសមាជយុវជនឥណ្ឌូនេស៊ីលើកទីពីរនៅទីក្រុងបាតាវៀ បទចម្រៀងនេះបានកត់សម្គាល់ពីកំណើតនៃចលនាជាតិនិយមប្រជុំកោះទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីដែលគាំទ្រគំនិតនៃ "ឥណ្ឌូនេស៊ី" តែមួយជាអ្នកស្នងបន្តទៅជនជាតិហូឡង់ខាងកើត ជាជាងបំបែកទៅជាអាណានិគមជាច្រើន កាសែត​ដំបូង​គេ​ដែល​បោះផ្សាយ​ដោយ​ចំហ​នូវ​កំណត់​ចំណាំ​តន្ត្រី និង​ទំនុក​ច្រៀងរបស់ "អ៊ីនដូនីស៊ីយ៉ារ៉ាយ៉ា" ទង្វើ​ប្រឆាំង​នឹង​អាជ្ញាធរ​ហូឡង់គឺស៊ីនប៉ូប្រចាំសប្តាហ៍របស់ចិនឥណ្ឌូនេស៊ី

## ទំនុកច្រៀង 
## ឯកសារយោង
អគារវឌ្ឍនៈ កាពីតាល

រូបភាពតូច|មើលពីស្ថានីយ៍រថភ្លើងភ្នំពេញ ដែលឃើញមានអគារវឌ្ឍនៈកាពីតាល(ឆ្វេង) និងប៉មកាណាឌីយ៉ា(ស្តាំ)
 

**អគារវឌ្ឍនៈ កាពីតាល** គឺជាអគារខ្ពស់បំផុតរបស់កម្ពុជាអគារនេះមានកម្ពស់  អគារ នេះមាន ៣៩ ជាន់ ស្ថិតនៅក្នុង រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ។ វាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ Vattanac Properties Limited ដែលជាសាខារបស់ ធនាគារវឌ្ឍនៈ ។ ការ​សាង​សង់​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​ក្នុង​ឆ្នាំ 2009 ហើយ​អគារ​នេះ​បាន​បញ្ចប់​នៅ​ខែ​ឧសភា 2012 ។ អគារ​ភាគច្រើន​បាន​បើក​ដំណើរការ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤ នៅពេល​បើក​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៨​។ ប៉ម​នេះ​ជា​អគារ​ខ្ពស់​ទី​ពីរ​នៅ​កម្ពុជា។

អគារនេះមានទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ធនាគារវឌ្ឍនៈ សណ្ឋាគារប្រណិត សេវាកម្មអាផាតមិន កន្លែងលក់រាយ ការិយាល័យ របារក្រៅដំបូល និងចំណតរថយន្ត។

ផ្ទះជាន់ទី 25 ដល់ 39 នៃ សណ្ឋាគារ Rosewood Phnom Penh បានបើកដំណើរការក្នុងឆ្នាំ 2018។  សណ្ឋាគារនេះផ្តល់បន្ទប់ចំនួន 148 និងអាផាតមិនចំនួន 27 ព្រមទាំងបរិក្ខារសន្និសីទ កន្លែងហាត់ប្រាណ កន្លែងទទួលភ្ញៀវ "sky bar" និងអាងហែលទឹកទំហំ 20 ម៉ែត្រនៅជាន់ទី 33 ។ របារលើមេឃស្ថិតនៅលើរាបស្មើរមួយ ដែលត្រូវបានបិទពីខ្សែដំបូលកោងនៃប៉ម។ 

អគារនេះត្រូវបានរចនាឡើងដោយ TFP Farrels ។  ទម្រង់​ប៉ម​ត្រូវ​បាន​បំផុស​គំនិត​ដោយ​នាគ ហើយ​បញ្ចូល ​ហុងស៊ុយ និង​គំនូរ​ណាហ្គា​បុរាណ។  អ្នកគ្រប់គ្រងសំណង់ និងវិស្វករគឺ Arup ។  ទីប្រឹក្សា LEED គឺ CO2nnsulting ។ អគារនេះមានជណ្តើរយន្ត Schindler ល្បឿនលឿនចំនួន 30 គ្រឿង ក៏ដូចជាជណ្តើរ Kone ពីរ។ 

* សួនឧស្សាហកម្មវឌ្ឍនៈ
* រមណីយដ្ឋានវាយកូនហ្គោលរួមបញ្ចូលគ្នា  

## ឯកសារយោង 
*
វិមានសន្តិភាព

**វិមានសន្តិភាព** (  )ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា **ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា** (    ) ជាកន្លែងការងារសំខាន់របស់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ។  មានទីតាំងនៅ រាជធានីភ្នំពេញ ។ អគារនេះត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការដោយព្រះបាទ នរោត្តមសីហមុនី នៅថ្ងៃទី 19 ខែតុលាឆ្នាំ 2010 ។ ការចំណាយសរុបរបស់វាគឺ 50 លានដុល្លារ។ ក្រៅពីធ្វើជាការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី វិមានសន្តិភាពក៏បានធ្វើជាប្រធាន កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា ក្នុង ឆ្នាំ 2012  និងកិច្ចប្រជុំជាច្រើនទៀតជាមួយមេដឹកនាំបរទេស។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ

**ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ** (ភាសាភូមា៖ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ) គឺជាប្រមុខនៃក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ ពោលជារដ្ឋាភិបាលយោធានៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាចាប់ពីឆ្នាំ២០២១ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៥។ អង្គស្ថាប័ននេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០២១ ដោយមានលោកលោក មីន អ៊ុងឡាំងជា​ប្រធាន និងជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ​នៃរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្នមីយ៉ាន់ម៉ា។ 

## ប្រវត្តិសាវតារ 
នៅថ្ងៃទី ១ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០២១ ពួកយោធានៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាបានចាប់ផ្តើមធ្វើ ការរដ្ឋប្រហារនៅលើ អ្នកបានជ្រើសតាំងតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សមាជិករបស់ មីយ៉ាន់ម៉ា របស់គណបក្សកាន់អំណាចដែលជាសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ។  មេដឹកនាំនៃរដ្ឋប្រហារគឺលោក មីន អ៊ុងឡាំង​បានក្លាយជាមេដឹកនាំនៃរដ្ឋបន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារ។  មួយថ្ងៃបន្ទាប់ក្រោយពីរដ្ឋប្រហារ លោក មីន អ៊ុងឡាំង​ បានបង្កើតការដឹកនាំរបស់គាត់ជាផ្លូវការដោយបង្កើតក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ ដែលគាត់បានកាន់តំណែងជាប្រធាន។

## អំណាច
នៅពេលដែរលោកមីន អ៊ុងឡាំង​បានកាន់តំណែងជា អគ្គមេបញ្ជាការ នៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងពេលដំណាលគ្នានោះ គាត់មានសិទ្ធិប្រើប្រាស់អំណាចនីតិបញ្ញត្តិ អំណាចតុលាការ និងនីតិប្រតិបត្តិ។ ប្រធានការិយាល័យរបស់គាត់អនុវត្តអំណាចនីតិបញ្ញត្តិរបស់គាត់។

## ប្រធាន 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:របបយោធាផ្ដាច់ការ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា
ស្តូបព្រះបរមរូបព្រះករុណាព្រះបរមរតនកោដ្ឋ

**ស្តូបព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ** ហៅផងដែរថា **រូបសំណាកសម្តេចឪ នរោត្តម សីហនុ** គឺជាស្តូបរំលឹកដល់អតីតព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហនុ  ដែលមានទីតាំងនៅ ទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។ រូបសំណាក​សំរិទ្ធ​នេះ​មាន​កម្ពស់ ៤,៥ ម៉ែត្រ និង​ត្រូវ​បាន​តម្កល់​នៅ​ក្រោម ​ចេតិយ ​កម្ពស់ ២៧ ម៉ែត្រ នៅ​ក្នុង​ឧទ្យាន​ខាង​កើត ​វិមាន​ឯករាជ្យ ។  រូបសំណាក​ដែល​បង្ហាញ​ពី​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ដែលចំណាយ​អស់​ប្រហែល ១,២ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក និង​ចំណាយ​ពេល​ប្រមាណ ៨ ខែ​ដើម្បី​បញ្ចប់។ ក្នុងអំឡុងពេលថ្ងៃដែលរូបសំណាកត្រូវបានសម្ពោធនោះ សាធារណជនចូលទៅកាន់រូបសំណាកត្រូវបានត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ខណៈពេលដែលប៉ូលិសយោធាប្រដាប់អាវុធបានឈរជើងនៅជិតរូបសំណាកកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ 2013។  ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុបានសោយទិវង្គតនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែ តុលា ឆ្នាំ ២០១២ នៅ ទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន  ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះបាទ នរោត្តម សីហមុនី និងភរិយារបស់ព្រះអង្គគឺ នរោត្តម មុនីនាថ ។ 
រូបភាពតូច

រូបសំណាកនេះត្រូវបានឧទ្ទិសដល់សមិទ្ធិផលរបស់ព្រះសីហនុក្នុងការរំដោះប្រទេសនៅថ្ងៃទី 9 ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ 1953 ពី អាណានិគមនិយមបារាំង ។  

## ឯកសារយោង
ជនជាតិចិនហាន់

**ប្រជាជនចិនហាន** ( Chinese    ) ឬ **ជនជាតិហាន** ( Chinese    ) គឺជា ក្រុមជនជាតិភាគតិច អាស៊ីបូព៌ា និងជា ប្រជាជាតិដែល មានដើមកំណើតនៅ ប្រទេសចិន ។ តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ពួកគេមានដើមកំណើតនៅ តំបន់អាងទន្លេលឿង នៃប្រទេសចិនសម័យទំនើប។ ពួកគេបង្កើតជា ក្រុមជនជាតិភាគតិចដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក ដែលបង្កើតបានប្រហែល 18% នៃ ចំនួនប្រជាជនពិភពលោក ហើយមាន ក្រុមរង ជាច្រើនដែលនិយាយ ភាសាចិនផ្សេងៗគ្នា ។   ប្រជាជនចិនហានប្រមាណ 1.4 ពាន់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកត្រូវបានប្រមូលផ្តុំជាចម្បងនៅក្នុង សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ( ចិនដីគោក ) ដែលពួកគេមានចំនួនប្រហែល 92% នៃចំនួនប្រជាជនសរុប។  នៅ សាធារណរដ្ឋចិន (តៃវ៉ាន់) ពួកគេបង្កើតបានប្រហែល 97% នៃចំនួនប្រជាជន។   ជន​ជាតិ​ចិន​ហាន​ក៏​មាន​ប្រមាណ ៧៥% នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​សរុប​នៃ ​ប្រទេស​សិង្ហបុរី ។ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Chinese-language text