ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-សហរដ្ឋអាមេរិក

[ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| [បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មកដល់វិមានសន្តិភាព រាជធានីភ្នំពេញ ឆ្នាំ២០១២]]
ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី រវាង សហរដ្ឋអាមេរិក និង កម្ពុជា ខណៈពេលដែលមានភាពតានតឹងពេញមួយសង្រ្គាមត្រជាក់ បានពង្រឹងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសម័យទំនើបនេះ។ សហរដ្ឋអាមេរិកគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនៅកម្ពុជាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើភេរវកម្ម កសាងស្ថាប័នប្រជាធិបតេយ្យ លើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស ជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច លុបបំបាត់អំពើពុករលួយ សម្រេចបាននូវគណនេយ្យភាពពេញលេញបំផុតសម្រាប់ជនជាតិអាមេរិកដែលបាត់ខ្លួនពីសម័យសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន និងដើម្បីកាត់ទោសអ្នកដែលទទួលខុសត្រូវធ្ងន់ធ្ងរបំផុត។ ការរំលោភលើច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ដែលប្រព្រឹត្តឡើងក្រោម របបខ្មែរក្រហម ។

យោងតាមការស្ទង់មតិរបស់Gallup ឆ្នាំ២០១១ ប្រជាជនកម្ពុជាចំនួន ៦៨% បានយល់ព្រមលើការអនុវត្តការងាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អូបាម៉ា ដោយ ៧% មិនយល់ព្រម ដែលជាមតិអំណោយផលបំផុតសម្រាប់ប្រជាជាតិអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលបានស្ទង់មតិណាមួយ។  នៅក្នុងការស្ទង់មតិGallup ឆ្នាំ២០១២ ប្រជាជនកម្ពុជាចំនួន ៦២% បានយល់ព្រមលើការដឹកនាំរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយ ៨% មិនយល់ព្រម។  ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា មករាជធានីភ្នំពេញ ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១២ បាន​បង្កើត​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជា​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ដំបូង​របស់​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មក​កម្ពុជា។

## ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
[ធ្វេង|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| លោកប្រធានាធិបតី [Dwight D. Eisenhower|ដ្វាត ឌ.អាយសិញអូវឺ និងព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តមសីហនុ ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៩។]]
រវាងឆ្នាំ១៩៥៥ និង ១៩៦៣ សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តល់ជំនួយផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចចំនួន ៤០៩.៦ លានដុល្លារ និងជំនួយផ្នែកយោធាចំនួន ៨៣.៧ លានដុល្លារ។ បានប្រើប្រាស់ជាចម្បងដើម្បីជួសជុលការខូចខាតដែលបណ្តាលមកពីសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន ដើម្បីជួយដល់កម្លាំងសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង និងសម្រាប់ការសាងសង់ផ្លូវគ្រប់អាកាសធាតុទៅកាន់កំពង់ផែសមុទ្រខេត្តព្រះសីហនុ ដែលផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យកម្ពុជាទៅកាន់សមុទ្រដោយផ្ទាល់ជាលើកដំបូង។ និងការចូលទៅកាន់តំបន់ភាគនិរតី។ ទំនាក់ទំនងកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺននៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ។ ទំនាក់ទំនងការទូតត្រូវបានបំបែកដោយប្រទេសកម្ពុជានៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៦៥ ប៉ុន្តែត្រូវបានបង្កើតឡើងវិញនៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៩ ។ ទំនាក់ទំនងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានបន្តបន្ទាប់ពីការបង្កើតសាធារណរដ្ឋខ្មែរ រហូតដល់បេសកកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានជម្លៀស ក្នុងអំឡុងពេលដួលរលំនៃទីក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំំ១៩៧៥ ។

ក្នុងអំឡុងសង្រ្គាមឆ្នាំ១៩៧០-៧៥ សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តល់ជំនួយផ្នែកយោធាចំនួន ១.១៨ ពាន់លានដុល្លារដល់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាតិខ្មែរ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងខ្មែរក្រហម ព្រមទាំងជំនួយសេដ្ឋកិច្ចចំនួន ៥០៣ លានដុល្លារផងដែរ។ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ថ្កោលទោស​ចរិត​ឃោរឃៅ​របស់​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ ១៩៧៩។ ទំនាក់ទំនងកាន់តែអាក្រក់ឡើងបន្ទាប់ពីឧប្បត្តិហេតុ*ម៉ាយ៉ាហ្គេស* នៅពេលដែល កងទ័ពជើងទឹករំដោះកម្ពុជា ចាប់បាន *SS ម៉ាយ៉ាហ្គេស* ហើយ កងម៉ារីនអាមេរិក បានឆ្លើយតបដោយការវាយឆ្មក់លើកោះតាង ។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការពិតដែលថារបបនេះត្រូវបានផ្តួលរំលំនៅក្នុងសង្រ្គាមកម្ពុជា-វៀតណាម ដោយវៀតណាម ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់ទុកថាជាមហាអំណាចអរិភាព បាននាំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកថ្កោលទោសចំពោះការឈ្លានពានរបស់វៀតណាម។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលចម្រុះនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (ដែលរួមបញ្ចូលខ្មែរក្រហម) ជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់របស់កម្ពុជា។  បេន គៀរណាន បាន​អះអាង​ថា សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ផ្តល់​ជំនួយ​ជា​សម្ភារៈ​ដល់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បន្ទាប់​ពី​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​វៀតណាម ។  ប្រភពផ្សេងទៀតបានជំទាស់នឹងការអះអាងទាំងនេះ  ហើយបានពិពណ៌នាអំពីការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងទូលំទូលាយរវាងកងកម្លាំងគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនៃរណសិរ្សរំដោះជាតិខ្មែរ និងខ្មែរក្រហម។ 

ស្របពេលជាមួយនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានគាំទ្រកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ អាស៊ាន ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ដើម្បីសម្រេចបាននូវដំណោះស្រាយនយោបាយនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលកម្ពុជា ដែលនឹងរួមបញ្ចូលខ្មែរក្រហមនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល។ នេះត្រូវបានសម្រេចនៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ នៅពេលដែលសន្និសីទទីក្រុងប៉ារីស បានកោះប្រជុំឡើងវិញដើម្បីចុះហត្ថលេខាលើដំណោះស្រាយទូលំទូលាយ។

បេសកកម្មសហរដ្ឋអាមេរិកនៅភ្នំពេញ បានបើកនៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៤ ដែលដឹកនាំដោយអ្នកការទូតអាជីព ឆាលស៍ ហ. ត្វីននីង ,ជរ. ដែលត្រូវបានតែងតាំងជាតំណាងពិសេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំ SNC ។  នៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩២ សហរដ្ឋអាមេរិកបានដកការហាមប្រាមរបស់ខ្លួនប្រឆាំងនឹងកម្ពុជា ដូច្នេះធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយប្រទេសនេះមានលក្ខណៈធម្មតា។ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក៏​បាន​បញ្ចប់​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ផ្តល់​កម្ចី​ដល់​កម្ពុជា​ដោយ​ស្ថាប័ន​ហិរញ្ញវត្ថុ​អន្តរជាតិ។ នៅពេលដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជាប់ឆ្នោតដោយសេរីត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៣ សហរដ្ឋអាមេរិក និងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតពេញលេញភ្លាមៗ។ បេសកកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានដំឡើងឋានៈជាស្ថានទូតអាមេរិក ហើយនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៤ លោកត្វីនីង បានក្លាយជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក។ បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធគ្នារវាងបក្សពួកក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ និងយន្តការផ្លូវច្បាប់របស់ ហ៊ុន សែន ដើម្បីទម្លាក់នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១ នរោត្តម រណឫទ្ធិ សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្អាកជំនួយទ្វេភាគីដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានេះ ពលរដ្ឋអាមេរិក និងជនបរទេសផ្សេងទៀតជាច្រើននាក់ ត្រូវបានជម្លៀសចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ហើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ និងខែបន្តបន្ទាប់ជនភៀសខ្លួន កម្ពុជាជាង៤០,០០០នាក់ បានភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសថៃ។ ព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ១៩៩៧ ក៏បានបន្សល់ទុកនូវបញ្ជីវែងឆ្ងាយនៃការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដែលមិនមានការស៊ើបអង្កេត រួមទាំងការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការរាប់សិប។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧ រហូតមកដល់ពេលថ្មីៗនេះ ជំនួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដល់ប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវបានផ្តល់ជាចម្បងតាមរយៈអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ដែលរីកដុះដាលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

## ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន 
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧ មក ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរមានភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងក្រោមការអំពាវនាវរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកឱ្យបញ្ឈប់នូវអ្វីដែលខ្លួននិយាយថាជាការដើរថយក្រោយតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងទំនាក់ទំនងយោធាកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ។  យោងតាមក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក ការបង្រ្កាបរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលើអ្នកសារព័ត៌មានសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និង ក្រុមប្រឆាំងនយោបាយ បានប្រែក្លាយប្រទេសពី លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលកំពុងអភិវឌ្ឍ រួមបញ្ចូលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ទៅជា " បក្សតែមួយ - និងផ្តាច់ការ កាន់តែខ្លាំងឡើង - រដ្ឋមិនអត់ឱនចំពោះការមិនយល់ស្រប។ " 

ពីការព្រួយបារម្ភបន្ថែមទៀតចំពោះសហរដ្ឋអាមេរិក កម្ពុជាបានកាត់បន្ថយយ៉ាងខ្លាំងនូវភាពជាដៃគូយោធាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងយោធារបស់ខ្លួនជាមួយប្រទេសចិន។ ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៧ កម្ពុជា​បាន​ផ្អាក​រាល់​ប្រតិបត្តិការ​យោធា​រួម​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ហើយ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ហ្វឹកហ្វឺន​ជាមួយ​កងទ័ព​រំដោះ​ប្រជាជន​ចិន ( PLA )។  ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ *កាសែត Wall Street Journal* បានបោះពុម្ពផ្សាយរបាយការណ៍ដែលរៀបរាប់លម្អិតអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ងាត់រវាង ទីក្រុងប៉េកាំង និង ទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានទីតាំងកងទ័ពកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន នៅមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ។  នៅឆ្នាំ២០២០ កម្ពុជាបានកម្ទេចទីស្នាក់ការកលល្បិចរបស់កងទ័ពជើងទឹកកម្ពុជា ដែលផ្តល់មូលនិធិ និងសាងសង់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយបន្ទាប់ពីបានបើកការដ្ឋានសាងសង់មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាមថ្មី ដែលផ្តល់មូលនិធិដោយទីក្រុងប៉េកាំង។ នៅក្នុងពិធីបើកការដ្ឋានសាងសង់ វ៉ាង វេនតៃន ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា បានប្រកាសថា គម្រោងនេះនឹងធ្វើឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅនូវ "ភាពជាដៃគូដែលធ្វើពីដែក" រវាងយោធានៃប្រទេសទាំងពីរ។  ទំនាក់ទំនងយោធា និងនយោបាយដ៏ជូរចត់ជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនងជាមួយទីក្រុងប៉េកាំង បានធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនសន្មត់ថាកម្ពុជាចាត់ទុកប្រទេសចិនជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធជាង។ 

## វិចិត្រសាល 
 
Cambodia-embassy2dc.jpg|ស្ថានទូតកម្ពុជានៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។
US Embassy Phnom Penh.jpg|ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។
JFK and Prince Sihanouk in New York, 1961.jpg|លោកប្រធានាធិបតី John F. Kennedy ជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តមសីហនុ នៅ ទីក្រុងញូវយ៉ក ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦១។
Jacqueline Kennedy, Sisowath Kossamak and Norodom Sihanouk in 1967.jpg|អតីតជំទាវទី១ Jacqueline Kennedy ជាមួយព្រះមហាក្សត្រី ស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ និងព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តមសីហនុក្នុងឆ្នាំ១៩៦៧។
HM Norodom Sihanouk with U.S. President Reagan (1988).jpg|ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម សីហនុ និងប្រធានាធិបតី Ronald Reagan ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៨។
Jim Webb with Hun Sen.jpg|សមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Virginia លោក Jim Webb បានជួបជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០៩ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។
Hillary Rodham Clinton meets with Hor Namhong June 12, 2012.jpg|រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ហោ ណាំហុង នៅក្រសួងការបរទេស វ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី
Hun Sen Clinton.jpg|លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចាប់ដៃជាមួយលោកស្រី ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន រដ្ឋលេខាធិការ មុនពេលកិច្ចប្រជុំរបស់ពួកគេនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ថ្ងៃទី ១១ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១២។
John Kerry meets with Cambodian Prime Minister Hun Sen.jpg|រដ្ឋលេខាធិការ ចន ឃែរី ជាមួយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៦ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៦។
Cambodian Ambassador Hem Heng and US President Barack Obama.jpg|ឯកអគ្គរដ្ឋទូត ហែម ហេង បង្ហាញលិខិតសម្គាល់លោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នៅ សេតវិមាន នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៩។
ឯកសារ:Secretary of Defense Leon E. Panetta, right, walks with Cambodian Minister of National Defence Gen. Tea Banh, left, during the Association of Southeast Asian Nations defense ministers meeting in Siem Reap, Camb 121116-D-BW835-565.jpg|លោក Leon E. Panetta រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការពារជាតិ ដើរជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ ទៀ បាញ់ ក្នុងជំនួបនៅខេត្តសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា កាលពីឆ្នាំ ២០១២។
Hun Sen and Barack Obama (2012).jpg|លោក​ប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ត្រូវ​បាន​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ទទួល​ស្វាគមន៍​នៅ​វិមាន​សន្តិភាព រាជធានី​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២។
Obama greets American students.jpg|លោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។
US_Navy_110227-N-9950J-210_Royal_Cambodian_Navy_officers_observe_flight_quarters_during_a_ship_tour_aboard_the_forward-deployed_amphibious_assault.jpg|មន្ត្រី​កង​ទ័ព​ជើង​ទឹក​កម្ពុជា​សង្កេត​មើល​ជើង​ហោះ​ហើរ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល ​សម​យុទ្ធ​ដែន​សមុទ្រ​កម្ពុជា-អាមេរិក​ឆ្នាំ​២០១១ ។
The United States Delivers COVID-19 Vaccine Doses to Cambodia (51346267239).jpg|សហរដ្ឋអាមេរិកផ្តល់ វ៉ាក់សាំង Janssen COVID-19 ដល់កម្ពុជាជាផ្នែកនៃកម្មវិធី COVAX ក្នុងឆ្នាំ 2021
ឯកសារ:President Biden met with Prime Minister Hun Sen of Cambodia at the margins of 2022 ASEAN Summit.jpg|លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ជួប​ពិភាក្សា​ជាមួយ​លោក​ប្រធានាធិបតី Joe Biden ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ នៅ​ថ្ងៃ​ទី១២ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២២។

## មន្ត្រីសំខាន់ៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក 
## បេសកកម្មការទូត 
ស្ថានទូតអាមេរិកមានទីតាំងនៅភ្នំពេញ ជិត វត្តភ្នំ ។ វា​ជា​ស្ថានទូត​ធំ​បំផុត​មួយ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ វាមានទីតាំងនៅលើទីតាំងអតីតរង្វង់កីឡា (ហៅម្យ៉ាងទៀតថា ក្លឹបកីឡាខ្មែរ) ហើយបន្ទាប់ពីការដណ្តើមយកទីក្រុងភ្នំពេញដោយខ្មែរក្រហម នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ គឺជាកន្លែងនៃការប្រហារជីវិតមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរបស់ខ្មែរ។ សាធារណរដ្ឋរួមមាន លន់ នុន ឡុង បូរ៉េត និង ស៊ីសុវត្ថិ សិរិមតៈ ។  

## សូម​មើល​ផង​ដែរ 
## ឯកសារយោង