មូរ សុខហួរ

**មូរ សុខហួរ** (កើតថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៤) គឺជាអ្នកនយោបាយ និងសកម្មជនសិទ្ធិកម្ពុជា ។ លោកស្រី​ជាសមាជិកសភាខេត្តបាត់ដំបង ពីឆ្នាំ២០១៣ ដល់​ឆ្នាំ​២០១៧ ជា​អាសនៈ​ដែល​លោកស្រី​ធ្លាប់​កាន់​ពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ២០០៣ ។ លោកស្រីធ្លាប់ជាសមាជិក និងជាអនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ រហូតដល់មានការរំលាយ និងធ្លាប់ជាសមាជិក គណបក្សសម-រង្ស៊ី មុនការច្របាច់បញ្ចូលគ្នាជាមួយគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស ។ ក្នុង​នាម​ជា​សមាជិកគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច លោកស្រី​ក៏​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកិច្ចការនារី និង​អតីតយុទ្ធជន ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​របស់លោកហ៊ុន សែន ពី​ឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ២០០៤។ បច្ចុប្បន្នលោកស្រីគឺជាឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់របស់គណបក្សប្រឆាំងចំនួន១១៨ ដែលកំពុងបម្រើការហាមឃាត់រយៈពេលប្រាំឆ្នាំពីនយោបាយ បន្ទាប់ពីសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧។ 

## ជីវិតដំបូង 
លោកកើតនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដោយមានឪពុកជា ជនជាតិចិនកាត់ខ្មែរ (ឈ្មោះចិន៖ 莫子凯) និងម្តាយជាជនជាតិចិនកាត់ខ្មែរ (ឈ្មោះចិន៖ 沈珊) ហើយបានទទួលការអប់រំដំបូងនៅសាលាបារាំងលីស៊ី។ នៅឆ្នាំ១៩៧២ ឪពុកម្តាយរបស់លោកស្រី បានបញ្ជូននាងទៅទីក្រុងប៉ារីស ដើម្បីសិក្សាបន្ថែម។  មួយឆ្នាំក្រោយមក នាងបានផ្លាស់ទីលំនៅទៅសាន់ហ្វ្រែនស៊ីស្កូ ដើម្បីចូលរួមជាមួយបងប្រុសរបស់នាងនៅទីនោះ។ នៅពេលដែលខ្មែរក្រហម ចូលកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ ឪពុកម្តាយរបស់នាងបានបាត់ខ្លួន។ លោកស្រីនឹង​នៅ​និរទេស​ខ្លួន​ក្នុង​រយៈពេល​១៨​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ។ កាលនៅសហរដ្ឋអាមេរិក នាងទទួលបានបរិញ្ញាបត្រផ្នែកចិត្តវិទ្យាពីសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋសាន់ហ្វ្រែនស៊ីស្កូ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ និង អនុបណ្ឌិតផ្នែកការងារសង្គម ពី សាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វ័រញ៉ា,ប៊ឺកល្លី ក្នុងឆ្នាំ១៩៨១ មុនពេលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ដើម្បីជួយកសាងសង្គមដែលបែកបាក់ដោយសង្គ្រាម។  ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥ និង១៩៨១ លោកស្រីក៏ជាប្រធានសហគមន៍ខ្មែរ នៅសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូផងដែរ។  លោកស្រីបានចូលប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥ ក្នុងនាមជាសកម្មជនសិទ្ធិស្ត្រី ដោយលើកយកពេលដែលជំទាវទីមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន ជាអ្នកបំផុសគំនិតរបស់លោកស្រី។ 

## ត្រឡប់ពីការនិរទេស 
[ធ្វេង|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| លោកស្រីជាមួយ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក [ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន|ហ៊ីលឡាវី គ្លីនតុន នៅ​ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថ្ងៃទី១១ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ២០០៩។]]
សុខហួរ បានត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញនៅឆ្នាំ ១៩៨៩ បន្ទាប់ពីនិរទេសខ្លួនអស់ ១៨ ឆ្នាំ ហើយបានធ្វើការជាអ្នកតស៊ូមតិដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស ធ្វើការដើម្បីបញ្ឈប់ការជួញដូរមនុស្ស អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងការកេងប្រវ័ញ្ចកម្មករ។ សុខហួរ បាន​បង្កើត​អង្គការ​ដំបូង​គេ​សម្រាប់​ស្ត្រី​ឈ្មោះ ខេមរា (  ) ហើយ​បាន​ចូល​រួម​ជាមួយ​គណបក្ស​នយោបាយ ​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ដោយ​ឈ្នះ​អាសនៈ​រដ្ឋសភា​តំណាង​ឲ្យ​ខេត្ត​បាត់ដំបង​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៨។ បន្តិចក្រោយមក នាងត្រូវបានស្នើសុំឱ្យចូលកាន់តំណែងជាក្រសួងកិច្ចការនារី និងអតីតយុទ្ធជន ដែលជាស្ត្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមស្ត្រីពីរនាក់នៅក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។

នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៤ នាងបានលាឈប់ពីតួនាទីជារដ្ឋមន្ត្រី ដោយលើកឡើងពីអំពើពុករលួយថាជាឧបសគ្គចម្បងសម្រាប់ការងាររបស់នាង។ ស្ទើរតែភ្លាមៗនោះ នាងបានផ្ទេរភក្តីភាពទៅគណបក្ស សម រង្ស៊ី ដែលនាងជាអនុប្រធានគណៈកម្មាធិការដឹកនាំ។

## ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៩ សកម្មភាពបរិហារកេរ្តិ៍ 
រូបភាពតូច| អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ក្រោយ​ការ​ប្រកាស​សាលក្រម​របស់​អ្នកស្រី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៤ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០៩។
ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០០៩ លោកស្រី មូរ សុខហួរ បាន​ប្រកាស​ថា នឹង​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​បរិហារកេរ្តិ៍លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា ទៅ​តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ។  «ខ្ញុំ​គ្មាន​អ្វី​ប្រឆាំង​សម្តេច​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ទេ។ ក្នុងនាមជាសមាជិកសភា ខ្ញុំគោរពគាត់។ ប៉ុន្តែ​សម្តី​សម្តេច​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​និយាយ​ជា​សាធារណៈ​ប៉ះពាល់​ដល់​កិត្តិយស និង​សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ​របស់ខ្ញុំ​ក្នុង​នាម​ជា​ស្ត្រី​ខ្មែរ​។ ជាមួយ​នឹង​បណ្តឹង​នេះ ខ្ញុំ​ចង់​បាន​តែ​យុត្តិធម៌ និង​កិត្តិយស​ក្នុង​នាម​ជា​ស្ត្រី​ខ្មែរ​ម្នាក់»។ អ្នកស្រី​បាន​បន្ថែម​ថា អ្នកស្រី​បាន​ទាមទារ​សំណង​តែ ៥០០ រៀល (០,១២ ដុល្លារ) ជា​ថូខឹន និង​សុំ​ទោស​ជា​សាធារណៈ​ចំពោះ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល។  

ក្រោក្រោយការប្រកាសរបស់លោកស្រី សុខ ហួរ លោក គី តិច ទីប្រឹក្សា​ច្បាប់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​នឹង​ប្តឹង​ប្រឆាំង​បទ​បរិហារកេរ្តិ៍​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្រសួង​យុត្តិធម៌​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​នឹង​ស្នើ​ទៅ​ប្រធាន​សភា​ដើម្បី​បោះឆ្នោត​ដក​អភ័យឯកសិទ្ធិ​សភា​របស់​សុខ ហួរ។ ជាមួយនឹងសំឡេងត្រឹមតែ២៥ ភាគរយប៉ុណ្ណោះ គណបក្សសមរង្ស៊ីនឹងគ្មានអំណាចក្នុងការទប់ស្កាត់សកម្មភាពបន្ថែមទៀតប្រឆាំងនឹងលោកស្រី រួមទាំងការជាប់ពន្ធនាគារផងដែរ។ សំបុត្ររបស់លោកស្រី អំពាវនាវឱ្យមានការជួយជ្រោមជ្រែងពីសហគមន៍អន្តរជាតិ - "As I walk to improving" - ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅជុំវិញពិភពលោក។ 

ក្នុងឱកាសពីរលើកមុន នៅពេលដែលអភ័យឯកសិទ្ធិសភារបស់ប្រធានគណបក្ស សម រង្ស៊ី ត្រូវបានដកចេញ លោកបានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេសកម្ពុជាក្រោមការគំរាមកំហែងនៃបទឧក្រិដ្ឋ ហើយបានទៅនិរទេសនៅប្រទេសបារាំង។ 

## ២០១៧ គំរាមបញ្ចប់ «ការបះបោរ» មូរ សុខហួរ គេចខ្លួន 
ចាប់តាំងពីការចាប់ខ្លួនលោក កឹម សុខា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានព្រមានថា «មិនទាន់រួចរាល់ទេ»  និងព្រមានថាការបង្រ្កាប «បះបោរ» នឹងមិនបញ្ឈប់ជាមួយ កឹម សុខា ឡើយ។ កាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧ អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ បានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេស បន្ទាប់ពីមានព័ត៌មានថាអ្នកស្រីនឹងត្រូវចាប់ខ្លួន។ 

លោកស្រី ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​អន្តោប្រវេសន៍​ម៉ាឡេស៊ី​ចាប់​ខ្លួន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៩ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​មុន​ពេល​គ្រោង​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ។ 

## ជីវិត​ឯកជន 
លោកស្រីបានរៀបការនៅឆ្នាំ១៩៨៤ ជាមួយជនជាតិអាមេរិក ស្កត លីភឺ និងជាម្តាយដែលមានកូនស្រីបីនាក់ រួមទាំងសកម្មជនសិទ្ធិស្ត្រី Devi Leiper O'Malley ផងដែរ។ ស្វាមីអ្នកស្រីបានស្លាប់នៅឆ្នាំ២០១៦។ លោកស្រីរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកអស់រយៈពេល ១៨ឆ្នាំហើយបានចូលរៀននៅសកលវិទ្យាល័យនៅទីនោះ។ នាងក៏បានបាត់បង់សមត្ថភាពនិយាយភាសាខ្មែរជាផ្លូវការផងដែរ ដោយបានចាកចេញពីប្រទេសកំណើតរបស់នាងអស់រយៈពេលជិតពីរទសវត្សរ៍។  លោកស្រីមានសញ្ជាតិអាមេរិកពីរ ។ 

## ពានរង្វាន់ និងការទទួលស្គាល់ 
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់