ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃរូបថត

"*បង្ហាញនៅលី​ ហ្គ្រាស*," សៀនលុប ឌី​វ៉ារិននេស (បារាំង).]]
**រូបថត**ដែលគេបានបង្កើតដំបូងគេគឺនៅក្នុងឆ្នាំ១៨២៦ដោយជនជាតិបារាំងឈ្មោះចូសេប​ នេសេបប៉រ នីហ្វ(Joseph Nicéphore Niépce)។

## ដើមកំនើតនៃពាក្យ​រូបថត
ពាក្យរូបថតគឺមកពីភាសាក្រិច ផូ(phōs)​ មានន័យថាពន្លឺ​ ក្រាហ្វិន(gráphein)មានន័យថា​គូស​។ ពាក្យនេះត្រូវ​បានបកប្រែដោយលោក​ចន ហើស្សែល(John Herschel)នៅឆ្នាំ​១៨៣៩។
## បច្ចេកវិទ្យាដំបូង
រូបថតបានបង្កើតឡើងដោយសារការផ្សំរវៀងបច្ចេកវិទ្យាផ្សេងៗ។​រូបថតដំបូងគឺត្រូវបានបង្កើ់តឡើងដោយអ្នកទស្សនវិទូជនជាតិចិនឈ្មោះ​​មូ​ ទី(Mo Ti )​និង​អ្នកគណិតសាស្រ្តជនជាតិក្រិច​ឈ្មោះ​អារីស្តល(Aristle)​និង​អេឃ្លីត(Euclid)​បានបង្ហាញពី​កែវរបស់កាម៉ាសំរាប់ថត​​នៅស.វ​ទី៤និង​ទី៥នៃBCE។ហើយនៅស.វ​ទី៦​​ អ្នកគណិតសាស្រ្តប្រទេសប៊ីសង់បានប្រើកាម៉ារ៉ា​អ​ប់ស្កូរ៉ា(camara obcura)​នៅក្នុងការពិសោធន៍របស់គាត់អប​ អាល ហៃដាម (Ibn al-Haytham) (Alhazen)នៅឆ្នាំ៩៦៥ដល់ឆ្នាំ​​១០៤០​បានសិក្សាអំពីកាម៉ារ៉ា​ អប់ស្កូរ៉ានិង​កែវថត​របស់កាម៉ារ៉ា អាលប៊ឺតូស(Albertus Magnus)បានរកឃើញប្រាក់និង​នីត្រាតនៅឆ្នាំ១១៩៣និងឆ្នាំ១២០៦ ។ ចក​ហ្វេប្រ៊ីខៀសបាន​រកឃើញ​មាសនិង​ក្លូរីន។​ដានីលបានបង្ហាញពីសន្ទះនៅក្នុងកាម៉ារ៉ានៅឆ្នាំ១៥៦៨។ វាលហិល​ ហូមប៊ឺហ្គបានបង្ហាញវិធីដែលព្លឺធ្វើអោយភាពងងឹតខ្លះនៃគីមីនៅឆ្នាំ១៦៩៤។​ប្រលោមលោក ហ្គីបផាថៃ(Giphantie)បានបង្ហាញនូវអ្វីដែលគេបានបកប្រែដូចជា​រូបថត។
## ប្រវត្តិសាស្រ្តបន្ទាប់របស់រូបថត
", ថតដោយ Louis Daguerreនៅចន្លោះឆ្នាំ 1838 និង1839, ជារូបថតមនុស្សដំបូង។វាជារូបថតដែលនិយាយពីផ្លូវដមមារញឹក ប៉ុន្តែមានតែ១៥នាទី ចរាចរបានប្លាស់ប្ដូរយ៉ាងលឿន។មានមនុស្សសំខាន់ពីរនាក់នៅខាងក្រោមជ្រុងខាងឆ្វេងនិងម្នាក់ទៀតកំពុងពាក់ស្បែកជើងកវែងថ្មី និងរូបភាពជាច្រើនទៀតនៅក្នុងរូបថត]]នៅខែតុលា​រឺ​​ វិច្ឆិកា ១៨៣៩ ដែលរូបថតមានទំរង់ជិតបួនជ្រុង។នេះជារូបដែលមានពន្លឺដែលបានបង្កើតដំបូងគេ។នេះជារូបថតដែលមានសំរស់នៃបុរសដែលបានផលិត]]

**ភាពមានតែមួយព៌រ**
ការថតរូបថតដំបូង(បន្ទាប់មកត្រូវបានបំផ្លាញ)គឺជារូបភាពដែលបានផលិតនៅឆ្នាំ២៨២៦ ដោយអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តជនជាតិបារាំងឈ្មោះជួសេ នេប៉រ នីហ្វ (Joseph Nicéphore Niépce)។ រូបថតរបស់គាត់ត្រូវបានធ្វើអំពីផ្ទាំងសំនររលោងដែលព័ទ្ធ ទៅដោយតេលសិលាដែលក្លាយពី ការរំលាយនៅក្នុងប្រេងកាតស។ កាកប្រេងកាតរឹងហាលពន្លឺថ្ងៃ។វត្ថុមិនរឹងត្រូវបានសំអាតចោលហើយបន្ទះស្ពាន់​យកទៅធ្វើជារូបថតនិងពន្លឺនៃកាកប្រេងកាតនិងព៌ណខ្មៅនៃសំនរ។ នីហ្វបានចាប់ផ្ដើមការពិសោធជាមួយប្រាក់់ជាច្រើនដោយពឹងផ្អែកជូហានហិនរិចស្កល្ស(Johann Heinrich Schultz)បានរកឃើញប្រាក់លាយនីត្រាត(AgNO3)បានបំបាត់ភាពងងឹត។ នៅក្នុងការសហការរបស់លោកនីហ្វ(Niépce)និងលោកលៀសដាហ្គឺរី(LouisDaguerre) នៅទីក្រុងបារីស បានរកឃើញ​សារះសំខាន់​របស់ប្រាក់។ នៅឆ្នាំ១៨៣៣នីហ្វបានស្លាប់ដោយត្រូវគេវាយដំអំលុងពេលគាត់បានទៅកត់ត្រានៅដាហ្គឺរី(Daguerre)។​នៅពេលដែលគាត់មិនទាន់ក្លាយជាអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តដាហ្គឺបានធ្វើវិភាគទានពីរលើកដើម្បីជួយក្នុងការស្រាវជ្រាវ។​គាត់បានរំលាយប្រាក់ដំបូងជាមួយចំហាយអ៊ីយ៉ូដមុននិងដុតហើយបន្ទាប់មកលាយចំហាយបារត​នៅពេលដែល​រូបថតបានធ្វើរួចដែលជារូបថតមិនទាន់ឃើញច្បាស់។​ការលាងរូបថតជាមួយទឹកអំបិលដើម្បីបានរូបភាព។​នៅខែមករាឆ្នាំ១៨៣៩ដាហ្គឺរីបានផ្សាយនូវអ្វីដែលគាត់បានប្រើបា្រក់លាយ​និងទង់ដែងបង្កើតរូបថតដែលគេហៅថា​ប្រភេទដាហ្គឺរី​ហើយនិងបង្ហាញនូវ​រូបថតដំបូង។​រដ្ឋាភិបាលបារាំងបានទិញរូបថតដំបូងភ្លាមៗ(នៅថ្ងៃទី១៩ខែសីហាឆ្នាំ១៨៣៩)ហើយបានផ្សព្វផ្សាយជាកម្មសិទ្ធ។​នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៣២អ្នកវិចិត្តករប្រទេសបារាំងហើយនិងអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តហឺខោលហ្លរិនបានបង្កើតរូបថតស្រដៀងគ្នាជាច្រើន។​​បន្ទាប់ពីអានអំពីវិទ្យាសាស្រ្តរបស់ដាហ្គឺរីលោកហ្វកថាលបុត(FoxTalbot)​បានបង្កើតរូបថតរបស់គាត់បានយ៉ាងល្អនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៣៩​គាត់បានមានឈ្មោះល្បីជាអ្នកជាអ្នកជួសជុលដោយលោកចនហឺសែល​ដែលជាដារាវិទូបានបង្ហាញយ៉ាងពិតប្រាកដថាពិតជាល្អដែលរំលាយប្រាក់និងចំ ហាយអំបិល។​បន្ទាប់ពីឆ្នាំនោះហឺសែលបានបង្កើតកែវថតរូបដំបូង។​​​នៅឆ្នាំ១៨៤០តាលបុត(Talbot)​មិនដូចប្រភេទដាហ្គឹរី ប្រភេទនេះថ្មីនេះត្រូវបានផ្ដិតឡើងជារូបថត ដែលដូចហ្វិម(film)សព្វថ្ងៃ។​​ការថតដោយកែវបានយកទៅប្រើប្រាស់ដូចគ្នាជាមួយ​ រូបថតមុននៅថ្ងៃនោះហើយបានទទួលគុណភាពល្អនិងច្បាស់នៅពេលផ្ដិត។ នេះជាការរកឃើញដំបូងសំរាប់ទេសភាពពីព្រោះវាមើលទៅហាក់បីដូចជារូបភាពនេះទន់ ជាការពិតណាស់ ការថត​ពិតជាមានសារៈសំខាន់នៅក្នុងទុកជាឯកសាររឺក៏ជាការសំអាងនៅ
អ្វីមួយ ហើយវាមានភាពងាយស្រួលក្នុងការដឹង ថាតើរូបនេះគេចង់និយាយអំពីអ្វី  ហើយគេធ្វើការសំគាល់ទៅលើវា ថាគេថតនៅសម័យណា នៅពេលណា នៅកន្លែងណា ប៉ុន្មានឆ្នាំហើយ។​​​​​​​​ថាបូត(Talbot) បានប្រើវិធីនេះដែលជារបស់ខ្លូន។​គត់បានចំនាយពេលសំរាកស្រាវរហូតគាត់បាត់បង់ជីវិត។​​​​​បន្ទាប់ពីចចអេសមេន​(George Eastman) បានរកឃើញផលិតផលរបស់លោក ថាលបូតម្ដងទៀត ដែលជាបច្ចេកវិទ្យាដំបូង​ដែលបានប្រើហ្វីមការម៉ារ៉ានៅថ្ងៃនេះ។​​​​ហ៊ីភភូលីត  បាយ៉ាដ(Hippolyte Bayard)​បានបង្កើតវិធីធ្វើរូបថតផងដែរប៉ុន្តែបានពន្យាពេលវា​ហើ់យមិនបានរៀបំថ្មីដើម្បីស្រាវជា្រវ។​​​នៅឆ្នាំ១៨៣៩​ចនហឹសែលបានបង្កើតកែវដំបូងសំរាប់ថតរូប ប៉ុន្តែការបង្កើតរបស់គាត់មានការលំបាកក្នុងការផលិត។ ​ស្លូវិនចានីស្ស ផូហា(Janez Puhar)បានបង្កើតរូបថតដោយកែវថតរូបនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៤១ ដែបានរៀបចំម្តងទៀតនៅថ្ងៃទី១៧ ​ខែមិថុនាឆ្នាំ១៨៥២នៅក្នុងទីក្រុងបារីសដោយ Académie Nationale Agricole, Manufacturière et Commerciale។​ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៤៧បងប្អូនជីដូនមួយរបស់NicephoreNiépceដែលជាអ្នកគីមីវិទ្យាឈ្មោះនិហ្វអេសធីវិចថរ​(NiépceSt.Victor)ការរកឃើញរបស់គាត់ក្នុងការបង្កើតម៉ាស៊ីនថតជាមួយនិងតលូទកាសរ។​​​​​​​​​​ បងប្រុសរបស់ភីលេដេលភា(Philadelphia)និងចនវីភលបូស្ទូនបានរកឃើញកែវថតរូបនៅអំឡុងឆ្នាំ១៨៤០។ការថតនៅ
សម័យមុនវាគ្មានពណ៏ទេ តែនូវនាសម័យនោះការថត និងសម័យ
ថ្មីនេះមានភាពខុសគ្នា​​​ តែសម័យថ្មីគេនិយមរូបពីសម័យមុន ដែលធ្វើអោយពួកគេមានការចាប់អារម្មណ៏នៅឆ្នាំ១៨៥១ភីលេដេលភាបានរកឃើញcollodionprocess។អ្នកថតរូបនិងអ្នកនិពន្ធក្រោយបានប្រើកាម៉ារ៉ានេះ។អង្គុយលើរទេះកាម៉ារ៉ា​ នៅ Crimea, 1855.]]ហឺបឺតបូវយឺបឹកិលិយ(HerbertBowyerBerkeley)​បានពិសោធន៍និងជាតិអន្ធឹលភ្នែករបស់គាត់បន្ទាប់ពីសាមាន(Samman)បានបង្ហា​ញគំនិតក្នុងការបន្ថែមdithioniteទៅការបង្កើនពន្លឹ។​បឺកិលិយបានរកឃើញការបន្ថែមនៃsulfite​ដើម្បីស្រូបយកsulfurdioxideបានអោយពីសារធាតុគីមីដែលមិនតំរូវនៅក្នុងការបង្កើត។​​នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៨១គាត់បានបង្ហាញការរកឃើញរបស់គាត់។​​​រូបមន្តរបស់លោកបឺកិលិយsulfite​និងអាស៊ីតនៃក្រូចឆ្មា។​​គេបន្ថែមអាម៉ូញាក់មុនប្រើដើម្បីធ្វើរូបមន្តទឹកក្បុង។​រូបមន្តថ្មីត្រូវបា​នលក់ដោយក្រុមហ៊ុន​ផ្លាទីនូថាយ(Platinotype)​នៅក្នុងទីក្រុងឡុង។​​​​នៅស.វទី១៩ការពិសោធន៍ជាមួយស៊ីនុយសូអ៊ីតនៃម៉ាស៊ីនថតបានក្លាយជាទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងអស្ចារ្យ។​អ្នកថតរូបថ្មីរបស់អាឡឺម៉ង់ឈ្មោះដិដរលិលីនដាល(TheodoreLilienthal)បានទទួលជោគជ័យយ៉ាងពេញ​លេញនៅឆ្នាំ១៨៨១អំពីLambert Process​របស់គាត់នៅក្នុងភាគខាងកើតនៃLouisiana។
#### ភាពពេញនិយម
 at Sydenham by Philip Henry Delamotte]]
).]]
 

ប្រភេទដាហ្គឺរី​មានភាពពេញនិយមនៅក្នុងការថតរូបដែលមានការស្រម៉ៃនៅក្នុងអំឡុងពេលIndustrial Revolution។​​​​ការទាមទានេះមិនអាចជួបនិងអោយតំលៃដោយប្រេងសំរាប់គូស​ដើម្បីបង្កើនគុណភាពរូបថត។​ នៅឆ្នាំ១៨៤៧​ ចំនួនការឆ្នៃប្រឌិតដោយកាម៉ារ៉ាSergei Lvovich Levitsky​ដែលមានការសំខាន់ក្នុងការធ្វើអោយកាម៉ារ៉ាកាន់តែល្អ។​ការផ្លាស់ប្ដូរនេះមានឥទ្ធិពលលើការឆ្នៃរូបភាពសំរាប់ទស្សវត្សនេះ​​និងបន្តរហូតបានឃើញអ្វីថ្មីសំរាប់អោយអ្នកជំនាញថតរូបប្រើនៅថ្ងៃនេះ។​​អំឡុងពេលនៅប៉ារីស​វ Levitsky​​​បានក្លាយជាអ្នកថតរូបដំបូងដោយគូររូបមនុស្ស​​នៅក្នុងដោយគួរអោយឆ្ងល់និង​​ព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗ។​

រូហ្គឺ ហ្វិនតុន(Roger Fenton)និងភីលីហ្វ ហេនរី ដេឡាម៉ូត(Philip Henry Delamotte)​បានជួយបង្កើតវិធីថ្មី​ដើម្បីផ្ដិតយកព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើន ដំបូងគឺរូបថតសង្គ្រាមនៅ Crimean ទីពីរគឺរូបថតអំពីការស្ថាបនានៃThe Crystal Palaceនៅទីក្រុងឡុង(London) ។​​​
មានរូបថតជាច្រើននៅស.វទី១៩បានបង្កើតត្រឹមត្រូវមានក្បាច់រចនាយ៉ាងស្អាតរបស់ទាសភាពនិងស្ថាបត្យកម្ម។នៅឆ្នាំ១៨៤៩ ​រូបភាពដែលបានបង្កើតដោយ​Levitsky​ដែលមានទស្សនទៅ​Caucasus​ដែលបានបង្ហាញដោយ​អ្នកបង្កើតកែវឧបទិចជនជាតិប៉ារីសChevalierនៅទីក្រុងប៉ារីសដែលបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណលើកទីពីរនូវកែវកាម៉ារ៉ា។​​រូបថតទាំងនេះបានទទួលមេដាយមាសដែលជារង្វាន់ដំបូងសំរាប់រូបថត។​​នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៤៩នោះផងដែរ St. Petersburg ​ស្ទូឌីយ៉ូរបស់រូស៊ីបានដាក់គំនិតរបស់ ​Levitsky​​ ដំបូងដើម្បីថតនៅក្នុងស្ទូឌីយ៉ូដោយប្រើភ្លើងអគ្គិសនីដើម្បីជំនួយពន្លឺថ្ងៃ។​​គាត់បាននិយាយថាខ្ញុំដឹងថាការប្រើពន្លឺអគ្គិសនីសំរាប់ជំនួយការថតនោះ​​មិនធា្លប់មានការសាកល្បងពីមុនឡើយវាគឺជាអ្វីដែលថ្មីដែលនិងអាចអោយអ្នកថតរូបប្រើប្រាស់វាបាន ពីព្រោះវាមានភាពងាយស្រួល។​​នៅឆ្នាំ១៨៥១ការតាំងពិពរ៌នៅទីក្រុងប៉ារីស រូបថតរបស់Levitskyបានទទួលមេដាយមាស។នៅឆ្នាំ១៨៥១នៅក្នុងប្រទេសអាមេរិចបានផ្សាយអំពី daguerreotypist Augustus ​Washingtonដែលមានតំលៃចាប់ពី៥០សេនទៅ១០ដុល្លា។ ​.ទោះបីជាdaguerreotypesស្រួយនិងពិបាកចម្លង។​អ្នកថតរូបនៅតែបន្តស្រាវជា្រវ​ក្នុងការចម្លងជាច្រើន ហើយថោកដែលធ្វើអោយត្រលប់ទៅប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនថត Talbot។​នៅទីបំផុតម៉ូតphotographicprocess​បានមកជាបន្តបន្ទាប់ហើយបង្កើនភាពរីកចំរើននៅ២០ឆ្នាំមុន។​នៅឆ្នាំ១៨៨៤​GeorgeEastman​នៅRochester,NewYork​បានបង្កើតរូបថតស្ងួតរីរូបថតដោយប្រើហ្វីមជំនួសផ្ទាំងរូបថតធំៗ​ពីមុនដូច្នេះអ្នកថតរូបងាយស្រួលប្រើប្រាស់វា។​នៅខែកក្កដាកាម៉ារ៉ាកូដាក(Kodak)របស់អេសមាន (Eastman) បានឈានចូល​ទៅក្នុងទីផ្សារ​និងមានពាក្យស្លោកថា​”ពេលដែលអ្នកចុចបុតុងយើងនិងចាប់យក”។​ឥលូវយើងអាចថតរូបនិងបំបាត់នូវភាពស្មុគស្មាញផ្សេងៗ​​ ក្នុងការទំនាក់ទំនងផ្សេងៗ ​ហើយរូបថតបានលក់នៅក្នុងទីផ្សាជាច្រើននៅឆ្នាំ១៩០១ដែលមានការណែនាំអំពី KodakBrownie។​នៅស.វទី២០កាម៉ារ៉ាកាន់តែទំនើបនិងរហ័សដូចជាសេវាកម្មជំនួញ។​​អ្នកប្រើចុងក្រោយផ្ដល់សំភារៈទុកសំរាប់ត្រឹមតែ២០%សំរាប់ធ្វើ​ទុន។​សំរាប់អ្នកថតរូបហ្វីលខ្មៅសបានផ្លាស់មកប្រើកាម៉ារ៉ាលិកា(Leica)នៅឆ្នាំ១៩២៥។ ​ម៉ាស៊ីនស្កេនដំបូងគេបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៥៧ដែលរកឃើញដោយRussell A. Kirsch,ជាកុំព្យូទ័រសំរាប់ផ្ដិតរូបភាពនៅ National Institute of Standards and Technology. គាត់បានបង្កើតប្រព័ន្ធខ្សែសំរាប់ភ្ជាប់រូបភាពទៅ ក្នុងកុំព្យូទ័រហើយរូបភាព ដំបូងនោះគឺ ជាកូនប្រុសរបស់គាត់ Walden Kirsch. រូបថតមានទំហំ 176x176 pixels.

### ព៌រនៃរូបថត
, 1861.]]
ទោះបីជាព៌ណនៃរូបថតត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងស.វទី១៩ការពិសោធន៍បានបង្ហាញនៅក្នុងរូបភាពបណ្ដោះអាសន្នប្រសើជាងធ្វើ​ជារូបភាពពិតលើសពីនេះទៅទៀតនៅឆ្នាំ១៨៧០អ្វីដែលគេធ្វើបានមនអាចស្គាល់ពន្លឺក្រហមរឺបៃតងឡើយ។រូបថតដែលមានព៌រដំបូង​បានបន្ថែមនូវចំរៀកសំពត់នៅឆ្នាំ១៨៦១​ដោយScottishដែលជាអ្នកចូលចិត្តរូបថតឈ្មោះJames Clerk Maxwell.​ ជាវិធីដែលយកទៅប្រើសំរាប់ធ្វើរូបថតនៅឆ្នាំ១៨៦២ដោយអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តជនជាតិបារាំងពីរនាក់Louis Ducos du Hauronនិង Charles Cros.​ការប្រើវិធីនេះដើម្បីធ្វើហ្វីមព៌ណប្រាក់ទៅជាព៌ណបៃតងនិងព៌ណទឹកក្រូច​ដែលបានរកឃើញ​​​នៅឆ្នាំ១៨៧៣និង១៨៨៤ដោយHermannW.Vogel,ប៉ុន្តែព៌ណក្រហមមិនអាចបង្កើតបានទេរហូតដល់ជិតស.វទី២០។​ការប្រើប្រាស់រូបថតមានព៌ណគ្រាប់Autochrome,មិនមាននៅតាមទីផ្សារហូតដល់ឆ្នាំ១៩០៧។ហើយវាអាស្រ័យទៅលើប្រភេទកាម៉ារ៉ាដែលកំពុងប្រើpotato starch។​​​​​​កាម៉ារ៉ាដែលមានពន្លឺក្រហម បៃតង ខៀវ​បានខ្លាយទៅជារូបថតដែលមានអត្ថន័យ។​​​ផ្ទាំងរូបថតបានមានការរីកចំរើននិងពេញនិយមដែលមានទេសភាពនិងផ្ទុកនូវព័ណដើមទាំងស្រុង។​ប្រភេទរូបភាពមានព៌ណដទៃទៀតដូចជារូបភាពដែលមានព៌ណចែកដាច់ពីគ្នារបស់លោក​Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskiiដែលមានបីព៌ណដូចជា​ ក្រហម បៃតង និងខៀវ។​នេះគឺជាម៉ាស៊ីនពិសេសសំរាប់បង្ហាញ​ប៉ុន្តែនៅពេលដែលផ្ដិតគឺមានលទ្ធផលល្អ។​​​​​​​ការប្រមូលកែវថតរបស់គាត់ត្រូវបានទិញដោយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់Library of Congress នៅឆ្នាំ១៩៤៨​ ហើយអាចប្រើនៅក្នុងកាម៉ារ៉ាឌីយីថល។​​

## ភាពជឿនលឿននៃកាម៉ារ៉ាឌីយីថល
]]
ការ ឧបករណ៍សំរាប់ផ្ទុក(charge-coupled device) (CCD)គឺមានសារសំខាន់ក្នុងការបង្កើតកាម៉ារ៉ាឌីយីថល។វាត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៦៩ដោយWillard Boyle និង George E. Smith at AT&T Bell Labs។ កន្លែងពិសោធន៍កំពុងតែបង្កើតកាម៉ារ៉ានៅលើទូរស័ព្ទ(Picturephone)និងបង្កើតmemory។ គំនិតពីរនេះត្រូវបានរកឃើញដោយBoyle និង Smith ជាអ្នកមានគំនិតឆ្នៃប្រឌិតបង្កើតនូវអ្វីដែលក្រុមពួកគេបង្កើតគឺ'Charge "Bubble" Devices'។ការប៉ិនប្រសព្វក្នុងការបង្កើតរបស់ពួកគេបានផ្ទេររហូតនៃពាក់កណ្តាលរង្វង់។
* 1973 - Fairchild Semiconductorគេបានបង្កើតរូបថតយ៉ាងធំពីCCD chipដែលមានទំហំ100បន្ទាត់ដេកនិង100បន្ទាត់ឈរ.
* 1975 - Bryce Bayer of Kodak បានបងកើតBayer filter ជាគំនូដែលមានភាពលំអតូចៗសំរាប់ព៌ររូបភាពរបស់CCD 
* 1986 - អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តKodakបានបង្កើតនៅមុនគេលើពិភពលោកmegapixel។ webបានក្លាយជាពេញនិយមដែលផ្ទុកនិងចែករំលែករូបថតដែលមានតាំងពីដំបូងដាក់នៅវិបសាយដោយ Tim Berners-Leeនៅឆ្នាំ១៩៩២(ជារូបថតនៃក្រុមផ្ទះ(CERN) Les Horribles Cernettes)។សព្វថ្ងៃនេះវិបសាយដែលល្បីមានFlickr, Picasa និង PhotoBucket ដែលត្រូវបានប្រើដោយមនុស្សរាប់លាននាក់និងចែករំលែករូបភាពរបស់ពួកគេ។
## ផ្សេងៗ
*ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃកាម៉ារ៉ា
*បច្ចេកវិទ្យារូបថតរបស់Timeline
*បញ្ជីនៃរូបថតដំបូង

## ឯកសារយោង
## លើកតំកើងការអាន 
*រូបថតចំនួនប្រាំនៅស.វ​ទី១៩របស់ Hannavy, John. ENCYCLOPAEDIA  http://www.gbhap-us.com/ncphotog/entries.html
* Clerc, L.P. ទ្រឹស្ដីថតរូបនិងការអនុវត្តន៍បានក្លាយជាអ្នកកែប្រែភាសាខ្មែរនៃ "La Technique Photographique" http://www.archive.org/details/PhotographyTheoryAndPractice
## ទំនាក់ទំនងខាងក្រៅ
*The Photo History Timeline Collection
*A history of photography from its beginnings till the 1920s , by Dr. Robert Leggat
*History of photography , by J. Monge-Najera, University of Costa Rica
*The First Photograph at The University of Texas at Austin
*Alhazen, Kepler and the History of Optics 
*Camera Obscura , digital library on the history photographic techniques
*http://www.niepce.house.museum 
*http://www.niepce-letters-and-documents.com