ខេត្តបូហុល

**បូហុល** ជា ខេត្តមួយ នៅ វីសាយ៉ាសកណ្ដាល (Central Visayas) ប្រទេសហ្វីលីពីន ។ វាមានកោះធំ និងកោះតូចៗចំនួន 75 ។  ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងបូហុលត្រូវបានគេហៅថា បូហុលាណូស (Boholanos) ។ រដ្ឋធានីគឺ តាក់ប៊ីឡារ៉ាន់ ដែល ជាទីក្រុងធំបំផុតនៅ បូហុល ។ បូហុល មានប្រជាជនចំនួន 1,313,560 (គិតត្រឹមឆ្នាំ 2015) និងផ្ទៃដី 4,820,95&nbsp;គីឡូម៉ែត្រ 2 និងមានឆ្នេរសមុទ្រប្រវែង 261 គីឡូម៉ែត្រ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាកោះធំជាងគេទី 10 នៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។ 

វាគ្រប់គ្រង កោះបូហុល ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ សេប៊ូ នៅភាគខាងលិច ឡៃត៍ ទៅភាគឦសាន ភាគខាងត្បូង ឡៃត៍ ទៅខាងកើត ស៊ីគីជ័រ នៅភាគនិរតី និង មីនដាណាវ នៅភាគខាងត្បូងឆ្លងកាត់ សមុទ្រ បូហុល ។

បូហុល ជាខេត្តលំដាប់ទីមួយ បែងចែកជាសង្កាត់ចំនួនបី អនុក្រុងមួយ និងក្រុងចំនួន 47។  វាក៏មាន 1,109 ភូមិ ផងដែរ។

បូហុល ជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមមួយ ដែលគេស្គាល់ថាជាឆ្នេរ និងរមណីយដ្ឋាននានា។  កន្លែងទេសចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយនៅលើដីគោកគឺទួលសូកូឡា (Chocolate Hills) ។ ទួលសូកូឡា គឺជាជួរភ្នំជាច្រើនដែលបង្កើតឡើងដោយ គំនរថ្មកំបោរ ពណ៌ត្នោត។ អ្នកទេសចរអាចឡើងដល់ចំណុចខ្ពស់បំផុត ឬមើលពីលើអាកាសក្នុងយន្តហោះដែលមានពន្លឺខ្លាំង។ កោះពាំងឡាវ (Panglao) ស្ថិតនៅភាគនិរតីនៃ តាក់ប៊ីឡារ៉ាន់ គឺជាកន្លែង មុជទឹក ដ៏ល្បីល្បាញ ហើយជារឿយៗត្រូវបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងចំណោមកន្លែងមុជទឹកកំពូលទាំង 10 នៅលើពិភពលោក។ រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ និងមជ្ឈមណ្ឌលមុជទឹកជាច្រើនមានទីតាំងនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងត្បូង។ សត្វតាសៀ (សត្វរញីភ្លើង) គឺជា​សត្វ​​តូច​បំផុត​មួយ​ក្នុង​ពិភពលោក ហើយ​ជា​សត្វ​ឆ្លង​ទៅ​កោះ បូហុល ។

បូហុល គឺជាស្រុកកំណើតរបស់ លោក Carlos P. Garcia ដែល ជាប្រធានាធិបតីទីប្រាំបីនៃប្រទេសហ្វីលីពីន។ គាត់កើតនៅតាលីបង់ បូហុល។ 

នៅថ្ងៃទី 15 ខែតុលា ឆ្នាំ 2013 ទីក្រុង បូហុល បានរងគ្រោះដោយការរញ្ជួយដីកម្រិត 7.2 រ៉ិចទ័រ។ ចំណុចកណ្តាលនៃការរញ្ជួយដីស្ថិតនៅចម្ងាយ 6 គីឡូម៉ែត្រ (3.7 ម៉ាយ) ភាគខាងត្បូងនៃ សាកបាយ៉ាន់ ហើយការរញ្ជួយដីក៏បានវាយប្រហារភាគខាងត្បូង សេប៊ូផងដែរ។ ការរញ្ជួយដីនេះបានសម្លាប់មនុស្ស 222 នាក់ របួស 374 នាក់ និងបានបំផ្លាញ ឬបំផ្លាញព្រះវិហារប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុង បូហុល ។  

នៅឆ្នាំ 2023 កោះ បូហុល ត្រូវបានគេកំណត់ថាជាឧទ្យានភូគព្ភសាស្ត្រសកលដំបូងរបស់អង្គការយូណេស្កូនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។  

## និរុត្តិសាស្ត្រ 
ឈ្មោះ 'បូហុល' មកពីពាក្យក្នុងស្រុក 'បូល' ដែលមានន័យថា 'ដើមឈើដែលដុះយ៉ាងច្រើននៅលើកោះ' ។ 

## គ្រឿងបរិក្ខារតំណាង 
### យន្តហោះ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ផ្នែកខាងក្រៅនៃ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Bohol-Panglao ។
អាកាសយានដ្ឋានសំខាន់នៅ បូហុល គឺ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ បូហុល-ពាំងឡាវ ដែលមានទីតាំងនៅលើកោះ ពាំងឡាវ ។ អាកាសយានដ្ឋាននេះត្រូវបានសាងសង់នៅទីក្រុង ពាំងឡាវក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2018 ដើម្បីជំនួស អាកាសយានដ្ឋាន Tagbilaran ដែលបម្រើជាច្រកផ្លូវសម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរតាមផ្លូវអាកាសទៅកាន់កោះសំខាន់នៃ បូហុល ។ ព្រលានយន្តហោះនេះត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាផ្លូវការថាជាព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិដោយអាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលនៃប្រទេសហ្វីលីពីន។ ជើងហោះហើរត្រង់ភ្ជាប់ពី អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ បូហុល និង Incheon International Airport ត្រូវបានបើកដំណើរការនៅថ្ងៃទី 22 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 2017។   កាលពីមុន ជើងហោះហើររវាង ទីក្រុង Chengdu និង បូហុល បានដំណើរការ ប៉ុន្តែត្រូវបានផ្អាកនៅឆ្នាំ 2020 ដោយសារជំងឺរាតត្បាត។ 

### កំពង់ផែ 
កំពង់ផែ Tubigon គឺជាកំពង់ផែដ៏មមាញឹកបំផុតនៃកំពង់ផែតូចៗរបស់ បូហុល ។ យើងដំណើរការផ្លូវទៅមកច្រើនជាង 10 ផ្លូវក្នុងមួយថ្ងៃនៅលើផ្លូវ សេប៊ូ-បូហុល ដែលគាំទ្រទាំងកប៉ាល់ល្បឿនលឿន និង កប៉ាល់ RORO ។ កំពង់ផែ Katagbacan របស់ Luon គាំទ្រកប៉ាល់ RORO ដែលតភ្ជាប់ Argao និង Sibonga ក្នុងទីក្រុង សេប៊ូ ។ កំពង់ផែ Jagna ផ្តល់ផ្លូវតភ្ជាប់ បូហុល និង Opol, Cagayan de Oro, Camiguin (Balbagon និង Benoni) និង Nasipit ព្រមទាំងដំណើរការនាវា RORO ផងដែរ។

កំពង់ផែ Ubay គឺជាច្រកផ្លូវទៅកាន់ Visayas ភាគខាងកើតពី Bohol ដោយផ្តល់ជូននូវជើងហោះហើរទៅមក Bato, Hilongos និង Maasin City ក៏ដូចជាជើងហោះហើរទៅមកប្រចាំថ្ងៃទៅកាន់ទីក្រុង សេប៊ូ ។ Tapal Jetty ដែលជាកំពង់ផែទីពីររបស់ Ubay មានទីតាំងនៅ Barangay Tapal និងគ្រប់គ្រងការដឹកជញ្ជូនប្រចាំថ្ងៃរវាងប្រធានាធិបតី Carlos P. Garcia និងកោះសំខាន់នៃ បូហុល ។

កំពង់ផែ Buenavista, Clarin, Getafe, និង Taliban ក៏ផ្តល់សេវាធ្វើដំណើរទៅមកប្រចាំថ្ងៃទៅកាន់ សេប៊ូ ផងដែរ ខណៈដែលកំពង់ផែអ្នកដំណើរពាណិជ្ជកម្មដូចជា Baclaion, Buena Unida និងប្រធានាធិបតី Carlos P. Garcia ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរ។