មណ្ឌប

ស្តាំ|រូបភាពតូច| បើកមណ្ឌបជាមួយសសរ និងទីធ្លា។
***មណ្ឌប*** ឬ ***មណ្តប*** (     )  គឺជាសាល សសរ ឬ ពន្លា សម្រាប់ធ្វើពិធីសាធារណៈនៅក្នុង ស្ថាបត្យកម្មឥណ្ឌា ជាពិសេសមានលក្ខណៈពិសេសនៅក្នុង ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទហិណ្ឌូ និង ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទជេន ។ 

***មណ្ឌប*** ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជា "បើកចំហ" ឬ "បិទ" អាស្រ័យលើថាតើពួកគេមានជញ្ជាំង។ នៅក្នុងប្រាសាទ ជារឿយៗ ***មណ្ឌប*** មួយ ឬច្រើនស្ថិតនៅចន្លោះទីជម្រក និងច្រកចូលប្រាសាទ នៅលើអ័ក្សតែមួយ។ នៅក្នុងប្រាសាទធំមួយ អាចដាក់ *មណ្ឌប* នៅសងខាង ឬនៅជាប់ក្នុងបរិវេណប្រាសាទ។

## ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទ 
រូបភាពតូច| ***មណ្ឌប*** នៅ Odisha ដែលមានរាងដូចកណ្តឹង Ghanta
នៅ​ក្នុង ​ប្រាសាទ​ហិណ្ឌូ ***មណ្ឌប*** គឺ​ជា​រចនាសម្ព័ន្ធ​ដូច​ជា​រានហាល​កាត់​តាម ( *គោបុរ* ) (ច្រក​ទ្វារ​លម្អ​) និង​នាំ​ទៅ​កាន់​ប្រាសាទ​។ វា​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សម្រាប់​ការ​រាំ​បែប​សាសនា និង​តន្ត្រី ហើយ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​បរិវេណ​ប្រាសាទ​មូលដ្ឋាន។  សាល​បន់ស្រន់​ត្រូវ​បាន​គេ​សាង​សង់​ជា​ទូ​ទៅ​នៅ​ខាង​មុខ​ទី *សក្ការៈ​បូជា* ​នៃ​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ ( *គភ៌គ្រឹះ* ) ។ ប្រាសាទដ៏ធំមួយនឹងមាន ***មណ្ឌប*** ជាច្រើន។ 

ប្រសិនបើប្រាសាទមួយមាន ***មណ្ឌប*** ច្រើនជាងមួយ ប្រាសាទនីមួយៗត្រូវបានបែងចែកសម្រាប់មុខងារផ្សេងគ្នា និងផ្តល់ឈ្មោះដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្រើប្រាស់របស់វា។ ជាឧទាហរណ៍ ***មណ្ឌប*** ដែលឧទ្ទិសដល់មង្គលដ៏ទេវភាព ហៅថា *កល្យាណ**មណ្ឌប*** ។  ជា​ញឹក​ញាប់​សាល​ត្រូវ​បាន​សសរ ហើយ​សសរ​ត្រូវ​បាន​តុបតែង​ដោយ ​ចម្លាក់ ​យ៉ាង​ស្មុគ​ស្មាញ។  នៅក្នុងន័យសហសម័យ វាក៏តំណាងឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធមួយដែល ពិធីមង្គលការហិណ្ឌូ ត្រូវបានអនុវត្ត។ កូនក្រមុំ​និង​កូន​កំលោះ​ឡោម​ព័ទ្ធ​ភ្លើង​ដ៏​បរិសុទ្ធ​ដែល​បូជា​ដោយ​អាចារ្យ​នៅ​កណ្តាល *​**មណ្ឌប*** ។

## ចំណាត់ថ្នាក់ 
[រូបភាពតូច| ***មណ្ឌប*** នៃទីសក្ការៈបូជាកណ្តាលនៃ [ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ប្រទេសកម្ពុជា]]
នៅពេលដែលប្រាសាទមួយមាន ***មណ្ឌប*** ច្រើនជាងមួយ ពួកគេត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះខុសៗគ្នា។ 

* Artha Mandapam ឬ Ardh Mandapam - ចន្លោះអន្តរការីរវាងផ្នែកខាងក្រៅនៃប្រាសាទ និង **ទីសក្ការៈបូជា* ឬ **មណ្ឌប** ផ្សេងទៀត* *នៃប្រាសាទ*
* Asthana Mandapam - សាលប្រជុំ
* Kalyana Mandapam - ឧទ្ទិសដល់ពិធីមង្គលការរបស់ព្រះអម្ចាស់ជាមួយព្រះ
* Maha Mandapam – (Maha=big) នៅពេលដែលមាន ***មណ្ឌប*** ជាច្រើននៅក្នុងប្រាសាទ វាគឺជាដ៏ធំបំផុត និងខ្ពស់ជាងគេ។ វា​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សម្រាប់​ការ​និយាយ​អំពី​សាសនា។ ពេលខ្លះ *មហា**មណ្ឌប*** ក៏ត្រូវបានសាងសង់តាមអ័ក្សឆ្លងកាត់ដែលមាន ផ្នែកឆ្លងកាត់ (ផ្នែកដែលបាក់ចេញតាមអ័ក្សឆ្លងកាត់នេះ)។ នៅផ្នែកខាងក្រៅ ផ្ទាំងក្រណាត់បញ្ចប់ដោយបង្អួចធំ ដែលនាំពន្លឺ និងភាពស្រស់ស្រាយចូលក្នុងប្រាសាទ។
* Nandi Mandapam (ឬ Nandi mandir) - នៅក្នុងប្រាសាទព្រះសិវៈ ព្រះពន្លាដែលមានរូបសំណាកគោដ៏ពិសិដ្ឋ Nandi សម្លឹងមើលរូបចម្លាក់ ឬ *លិង្គ* របស់ព្រះសិវៈ។
* Ranga Mandapa ឬ *rangamandapa* - mandapa ធំជាង ដែលអាចត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការរាំ ឬរឿងល្ខោន ជាមួយនឹងតន្ត្រី
* មេឃនាថមណ្ឌប
* នស្ករមណ្ឌប
* បើក Mandapa

[ស្តាំ|រូបភាពតូច|267x267ភីកសែល| *មណ្ឌបវត្ត* [វត្តព្រះកែវ|​ព្រះ *​កែវ* ទីក្រុង ​បាងកក]]

## នាមត្រកូល 
នៅក្នុង ភាសាភូមា ពាក្យ *ថា mandat* ( မဏ္ဍပ်) ដែល​មាន​ដើម​កំណើត​ជា​ភាសា​បាលី *​មណ្ឌប* ជា​វេទិកា​ចំហ ឬ​ព្រះ​ពន្លា​ដែល​មនុស្ស​ម្នា​បាញ់​ទឹក​ជូន​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់​ក្នុង​ឱកាស​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ព្រះពុទ្ធ ​សាសនា ។

នៅក្នុង ភាសាជ្វា ***មណ្ឌប*** ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា *pendhapa* (  ) មិនធម្មតាទេ Pendopos ឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវបានសាងសង់ឡើងភាគច្រើនសម្រាប់សហគមន៍មូស្លីម។ វិហារអ៊ីស្លាមជាច្រើនធ្វើតាមការរចនា pendepo  ដោយមានដំបូលស្រទាប់។ 

នៅក្នុង ភាសាខ្មែរ ហៅថា ***មណ្ឌប***។ ខ្មែរយើង តែងហៅប្រាសាទនេះថា ជារាងតូចមួយ មានកំពូលខ្ពស់ រាងដូចប៉ម តុបតែងលម្អដោយគ្រឿងលម្អយ៉ាងប្រណិតតាមរចនាបថផ្សេងៗ។  នៅក្នុង ប្រាសាទខ្មែរ ក្នុងសម័យ អង្គរ ជាទូទៅ មណ្ឌប ត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងប្រាង្គកណ្តាលនៃប្រាសាទមួយ ហើយស្ថិតនៅបណ្តោយទៅទិសសំខាន់នីមួយៗ។

នៅក្នុង ភាសាតាមីល វេទិកានេះគឺជា *Aayiram Kaal Mandapam* - សាលសសររាប់ពាន់យ៉ាងជាក់លាក់នៅជិត វិមាន នៃ Koil ដែលបង្កើតជាផ្នែកផ្សេងគ្នានៃផែនការគេហទំព័រនៃ ស្ថាបត្យកម្មទ្រាវិឌ បុរាណ។

នៅក្នុង ភាសាថៃ គេហៅថា *mondop* (  ) វាមានលក្ខណៈពិសេសជាញឹកញាប់នៅក្នុង សិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទថៃ ទាំងក្នុងទម្រង់ជា ហោត្រៃ (បណ្ណាល័យប្រាសាទ) ឬជាអាសនៈដូចជា វត្តឈៀងម៉ាន់ ក្នុង ខេត្តឈៀងម៉ៃ ។

## វិចិត្រសាល 
រូបភាពតូច|មណ្ឌបវត្តព្រះកែវមរកត,ភ្នំពេញ

ឯកសារ:Jain_Temple_05_(5342731535).jpg|alt=Mandapa interior and ceiling| ***មណ្ឌប*** ផ្នែកខាងក្នុងនិងពិដាន
ឯកសារ:The_Chitragupta_temple,_Khajuraho_03.jpg|alt=Chitragupta Temple, Khajuraho, 11th century, mantapas at the entrance.| ប្រាសាទ Chitragupta, Khajuraho, សតវត្សទី 11, ***មណ្ឌប*** នៅច្រកចូល។
ឯកសារ:Ranakpur_(2155233007).jpg|alt=Mandapa interior ceiling| ពិដានខាងក្នុង ***មណ្ឌប***
ឯកសារ:Thommanon_Temple,_Angkor,_Cambodia.jpg|alt=Madapa of Thommanon temple connected its main shrine tower, facing to the east, Cambodia| ***មណ្ឌប***នៃ​ប្រាសាទ ​ធម្មនន្ទ ​បាន​តភ្ជាប់​ប្រាង្គ​ទីសក្ការៈ​សំខាន់​របស់​ខ្លួន​ដែល​បែរ​មុខ​ទៅ​ទិស​ខាង​កើត ​ប្រទេស​កម្ពុជា។
ឯកសារ:Cambodge-1000a.jpg|alt=Chau Say Tevoda's mandapa and main tower enclosed by its wall and 4 gopuras, Cambodia| ***មណ្ឌប***​របស់ប្រាសាទ ​ចៅ​សាយ​ទេវតានិង​ប្រាង្គ​ធំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​កំផែង និង ​គោបុរៈ ​៤ កម្ពុជា
ឯកសារ:Pasat_Khaw_Phanom_Rung_-_panoramio_-_JAMRAT_(6).jpg|alt=Phanom Rung temple's prang and its mandapa, Thailand| ប្រាង្គ ប្រាសាទ ភ្នំរុង និង ***មណ្ឌប*** 
ឯកសារ:P5254889พนมวันโคราช.JPG|alt=Mandapa of Phanom Wan temple, Thailand| ***មណ្ឌប*** នៃប្រាសាទ ភ្នំក្រវ៉ាន់ ប្រទេសថៃ
ឯកសារ:2019_02_Prasat_Hin_Phimai_22.jpg|alt=Mandapa and tower of Phimai temple, Thailand| ***មណ្ឌប*** និងប៉មប្រាសាទ ភិម៉ៃប្រទេសថៃ
ឯកសារ:TMII_Central_Java_Pavilion_1.JPG|alt=Royal pendopo in Java, Indonesia, commonly found in sultans' palaces| Royal Pendopo នៅ Java ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ត្រូវបានគេរកឃើញជាទូទៅនៅក្នុងរាជវាំងរបស់ស៊ុលតង់
ឯកសារ:Bhaktapur_Durbar_Square_Premises_2016_(61).jpg|alt=Chyasilin Mandap in Bhaktapur, Nepal| Chyasilin Mandap នៅ Bhaktapur ប្រទេសនេប៉ាល់
ឯកសារ:Kasthamandap_GP3.JPG|alt=Kasthamandap in Kathmandu, Nepal| Kasthamandap នៅ Kathmandu ប្រទេសនេប៉ាល់