សតវត្សទី ១ នៃគ.ស

File:1st century collage.png|thumb|From top left, clockwise: Jesus is **crucified by Roman authorities in Judaea** (17th century painting). Four different men (Galba, Otho, Vitellius, and Vespasian) **claim the title of Emperor within the span of a year**; The **Great Fire of Rome** (18th-century painting) sees the destruction of two-thirds of the city, precipitating the empire's first persecution against Christians, who are blamed for the disaster; The Roman Colosseum is built and **holds its inaugural games**; Roman forces **besiege Jerusalem** during the First Jewish–Roman War (19th-century painting); The Trưng sisters **lead a rebellion** against the Chinese Han dynasty (anachronistic depiction); Boudica, queen of the British Iceni leads **a rebellion against Rome** (19th-century statue); Knife-shaped coin of the **Xin dynasty**.|335px
rect 30 30 737 1077 Crucifixion of Jesus
rect 767 30 1815 1077 Year of the Four Emperors
rect 1846 30 3223 1077 Great Fire of Rome
rect 30 1108 1106 2155 Boudican revolt
rect 1136 1108 2010 2155 Xin dynasty
rect 2041 1108 3223 2155 Inaugural games of the Flavian Amphitheatre
rect 30 2186 1650 3223 Trung sisters' rebellion
rect 1681 2186 3223 3223 Siege of Jerusalem (70 CE)
ទសវត្ស៍ទី0 បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 1 ខែមករា ឆ្នាំ 1នៃគ.ស និងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ9 នៃគ.ស។ ដែលគ្របដណ្តប់ប្រាំបួនឆ្នាំដំបូងនៃសករាជ។  វា​គឺ​ជា​រយៈពេល​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​រយៈពេល​ពីរ​ទសវត្សរ៍ "0-ដល់-9" ដែល​មាន​ប្រាំបួន​ឆ្នាំ​រួម​ជាមួយ​នឹងទសវត្ស៍ទី0 មុនគ.ស ។នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ទសវត្សរ៍ទី 0 បានឃើញការបន្តនៃជម្លោះរវាងចក្រភពរ៉ូម និងកុលសម្ព័ន្ធអាឡឺម៉ង់ នៅក្នុងយុទ្ធនាការអធិរាជដើមដំបូងនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។  Vinicius, ទីបេរ៉ុស និង វ៉ារុស បានដឹកនាំកងកម្លាំងរ៉ូម៉ាំងនៅក្នុងយុទ្ធនាការដាក់ទណ្ឌកម្មជាច្រើន មុនពេលរក្សាការបរាជ័យដ៏ធំមួយនៅឯដៃរបស់ Arminius ក្នុងសមរភូមិព្រៃឈើ Teutoburg ។  ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះ ចក្រភពរ៉ូមបានប្រយុទ្ធជាមួយ Bellum Batonianum ប្រឆាំងនឹងសម្ព័ន្ធភាពបះបោររបស់ជនជាតិដើមដែលដឹកនាំដោយ Bato the Daesitiate នៅ Illyricum ដែលត្រូវបានបង្ក្រាបនៅក្នុងឆ្នាំ  9 ។ ជម្លោះក៏បានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េ ដែល ដែសូ, ស្តេច ដុងប៊ុយយ៉ូ បានលុកលុយ ហ្គោហ្គូរីយ៉ូជាមួយនឹងទ័ព 50,000 នៅឆ្នាំ 6។ គាត់ត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យដកថយនៅពេលដែលព្រិលធ្លាក់ខ្លាំង ដោយបញ្ឈប់ជម្លោះរហូតដល់ទសវត្សរ៍បន្ទាប់។  នៅក្នុងប្រទេសចិន អ្នកគ្រប់គ្រងចុងក្រោយនៃរាជវង្សហានភាគខាងលិចរបស់ចិន (Ruzi Ying) ត្រូវបានទម្លាក់ដោយអនុញ្ញាតឱ្យ វ៉ាងម៉ាង បង្កើតរាជវង្ស ស៊ិន ។

**សតវត្សទី ១** គឺជា សតវត្ស ដែលលាតសន្ធឹងពី គ.ស ១ (តំណាងដោយ លេខរ៉ូម៉ាំង I) ដល់ គ.ស ១០០ (C)។  ចក្រភពរ៉ូម, ហាន ចិន និង ផាធៀន ពែរ្ស គឺជារដ្ឋដែលមានអំណាច និង អនុត្តរភាព បំផុត។

អំឡុងសតវត្សនេះ ចក្រភពរ៉ូម (គ្រប់គ្រងដោយរាជវង្ស Julio-Claudian និង Flavian ) បានបន្តស្ថិតនៅក្នុងរយៈពេលនៃស្ថេរភាពទាក់ទងគ្នាដែលគេស្គាល់ថាជា Pax Romana, ការស៊ូទ្រាំ វិប្បត្តិហិរញវត្ថុនៅឆ្នាំ 33 និង  សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅឆ្នាំ 69។ នៅអ៊ឺរ៉ុប ចក្រភពរ៉ូមបានពង្រីកនៅអង់គ្លេស និង សង្គ្រាមអាលីម៉ង់ និងDacia។ នៅទ្វីបអាហ្រ្វិក ទីក្រុងរ៉ូមត្រូវបានជំទាស់ដោយ Tacfarinas ដែលដឹកនាំកុលសម្ព័ន្ធ Musulamii ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ និងសម្ព័ន្ធភាពរលុង និងផ្លាស់ប្តូរនៃកុលសម្ព័ន្ធ Berber ផ្សេងទៀត មុនពេលត្រូវបានចាញ់នៅឆ្នាំ 24។ នៅអាស៊ីខាងលិច ទីក្រុងរ៉ូមបានកម្ចាត់ការបះបោររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ (66–73) និងបានធ្វើសង្រ្គាមជាមួយ  Parthia ពីឆ្នាំ 58-63 ទោះបីជាជម្លោះចុងក្រោយមិនសន្និដ្ឋានក៏ដោយ។  នៅអាស៊ីបូព៌ា រាជវង្សហានខាងលិចរបស់ចិនត្រូវបានផ្ដួលរំលំ ហើយជំនួសដោយរាជវង្ស ស៊ីន នៅឆ្នាំទី 9 ដែលក្រោយមកត្រូវប្រឈមមុខនឹងចលនាបះបោររបស់ខ្លួន (គឺ ក្រសែភ្នែកក្រហម និងលូលីន) ហើយត្រូវបានជំនួសដោយរាជវង្សហានខាងកើតនៅឆ្នាំ 25។  បន្ទាប់មក រាជវង្សហានបានប្រឈមមុខ និងបង្ក្រាបការបះបោរដោយបងប្អូនស្រីត្រឹង (៤០–៤៣)។  នៅឆ្នាំ 58 រាជវង្សហានខាងកើតបានចូលដល់យុគសម័យមាសជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់ ម៉ិង និង សាង ដែលជាទូទៅត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកគ្រប់គ្រងដែលអាចយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជន និងជាអ្នកដែលលើកតម្កើងមន្ត្រីដោយសុចរិតភាព។  នៅលើព្រំដែនភាគខាងជើងរបស់ខ្លួន រាជវង្សចិនបានធ្វើសង្រ្គាមមិនឈប់ឈរជាមួយពួក ចាងនូ មុនពេលទទួលបានជ័យជំនះនៅឆ្នាំ 91 រដ្ឋហ្វូណន និង Xianbei ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសតវត្សនេះ។

សតវត្សនេះបានឃើញប្រភពដើមនៃសាសនាគ្រឹស្តពីប៉ាឡេស្ទីន។  នៅដើមទសវត្សរ៍ទី 30 ទេសាភិបាលរ៉ូម៉ាំង ប៉ុលទាសពីឡាត់ បានកាត់ទោសព្រះយេស៊ូវឱ្យឆ្កាង។  ការរងទុក្ខ និងការប្រោសលោះការស្លាប់របស់ទ្រង់ដោយការឆ្កាងនឹងក្លាយទៅជាទិដ្ឋភាពសំខាន់នៃទ្រឹស្ដីគ្រីស្ទានទាក់ទងនឹងគោលលទ្ធិនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ និងដង្វាយធួន។  កុប្បកម្មប្រឆាំងជនជាតិយូដាបានផ្ទុះឡើងនៅអាឡិចសាន់ឌ្រីក្នុងឆ្នាំ 38។ នៅឆ្នាំ 64 ភ្លើងដ៏អស្ចារ្យនៃទីក្រុងរ៉ូមបានបំផ្លាញទីក្រុងរ៉ូមចំនួន 2 ភាគ 3 ដោយធ្វើឱ្យមានការបៀតបៀនគ្រីស្ទបរិស័ទជាលើកដំបូងរបស់ចក្រភពដែលត្រូវបានស្តីបន្ទោសចំពោះគ្រោះមហន្តរាយនេះ។  ក្រោយមកនៅឆ្នាំ 70 ការឡោមព័ទ្ធ និងបាវបន្តបន្ទាប់នៃក្រុងយេរូសាឡឹម និងព្រះវិហារបរិសុទ្ធទីពីរកំឡុងសង្គ្រាមជ្វីហ្វ-រ៉ូម៉ាំងលើកទីមួយបានសម្គាល់ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជ្វីហ្វ។  ការ​បាត់​បង់​ទីក្រុង​មាតា និង​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​ការ​កែ​ទម្រង់​វប្បធម៌​ជ្វីហ្វ ដើម្បី​ធានា​ដល់​ការ​រស់រាន​មាន​ជីវិត។  និកាយដែលមានមូលដ្ឋានលើព្រះវិហារបរិសុទ្ធរបស់សាសនាយូដា រួមទាំងបព្វជិតភាព និងពួកសាឌូស៊ី បានថយចុះនៅក្នុងសារៈសំខាន់។  សាសនាយូដាទីពីរបានឈានដល់ទីបញ្ចប់ ខណៈពេលដែលទម្រង់ថ្មីមួយនៃសាសនាយូដាដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសាសនាយូដាសាសនាបានអភិវឌ្ឍចេញពីសាលាផារីស៊ី។  លើសពីនេះ ប្រាសាទសេះស ដែលជាប្រាសាទពុទ្ធសាសនាដំបូងគេក្នុងប្រទេសចិន ត្រូវបានសាងសង់តាមបែបប្រពៃណីនៅឆ្នាំ 68 ទោះបីជាវាមិនត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងប្រភពសហសម័យមុនឆ្នាំ 289 ក៏ដោយ។

គ្រោះធម្មជាតិជាច្រើនបានកើតឡើងនៅក្នុងសតវត្សនេះ។  នៅឆ្នាំ 17 ការរញ្ជួយដីបានវាយប្រហារតំបន់លីឌាក្នុងខេត្តរ៉ូម៉ាំងនៃអាស៊ីក្នុងអាស៊ីមីន័រ (ឥឡូវនេះជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសទួរគី) បណ្តាលឱ្យមានការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងហោចណាស់ 12 ទីក្រុងដោយ Sardis រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត។  ប្រហែលឆ្នាំ 44 ដល់ 48 ទុរ្ភិក្សបានកើតឡើងនៅយូឌា ដោយជំនួយដោយ ហេលេណា នៃអាឌីប៊ីបេន និងកូនប្រុសរបស់នាងឈ្មោះ អ៊ីហ្សេត ទី II ។  នៅឆ្នាំ 62 ការរញ្ជួយដីដែលមានកម្រិតប៉ាន់ស្មានពី 5 ទៅ 6 និងអាំងតង់ស៊ីតេអតិបរមានៃ 9 ឬ 10 នៅលើមាត្រដ្ឋាន Mercalli បានវាយប្រហារទីក្រុង Pompeii និង Herculaneum ធ្វើឱ្យខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។  ទីប្រជុំជន Pompeii និង Herculaneum ទាំងពីររងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ជាមួយនឹងការខូចខាតអគារមួយចំនួនក៏បានរាយការណ៍ពី Naples និង Nuceria ផងដែរ។  នៅឆ្នាំ 79 ភ្នំ Vesuvius បានបញ្ចេញពពកដ៏សាហាវនៃ tephra ដ៏ក្តៅគគុក និងឧស្ម័នរហូតដល់កម្ពស់ 33 គីឡូម៉ែត (21 ម៉ៃល៍) ដោយបញ្ចេញថ្មដែលរលាយ ធូលី និងផេះក្តៅចេញ។  ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបំផ្លាញទីប្រជុំជនជាច្រើន និងការតាំងទីលំនៅតូចៗនៅក្នុងតំបន់នោះ នៅគ្រានៃចក្រភពរ៉ូម ដោយ Pompeii និង Herculaneum គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញបំផុត។  ប្រជាជនសរុបនៃទីក្រុងទាំងពីរមានជាងពីរម៉ឺននាក់។  អដ្ឋិធាតុមនុស្សជាង 1,500 នាក់ត្រូវបានរកឃើញនៅ Pompeii និង Herculaneum រហូតមកដល់ពេលនេះ ទោះបីជាចំនួនអ្នកស្លាប់សរុបពីការផ្ទុះនេះនៅមិនទាន់ដឹងនៅឡើយ។

## នយោបាយក្នុងតំបន់ 
ទសវត្សរ៍ទី 10 ដំណើរការពីថ្ងៃទី 1 ខែមករា នៃគ.ស. 10 ដល់ថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 19 នៃគ.ស.។

នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ទសវត្សរ៍បានឃើញការបញ្ចប់នៃយុទ្ធនាការដំបូងរបស់អធិរាជនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ នៅពេលដែលកងកម្លាំងរ៉ូម៉ាំងដែលដឹកនាំដោយ  អាឡឺម៉ង់បានកម្ចាត់កុលសម្ព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់នៅក្នុងសមរភូមិ Idistaviso ក្នុងឆ្នាំ 16 គ.ស។ នៅឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ សង្រ្គាមបានផ្ទុះឡើងរវាង  ម៉ារ៉ូបូឌូសនិង  អាមីនីស។  នៅទ្វីបអាហ្រ្វិក  តាកហ្វារិនបានដឹកនាំកុលសម្ព័ន្ធ Musulamii ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ និងសម្ព័ន្ធភាពរលុង និងផ្លាស់ប្តូរនៃកុលសម្ព័ន្ធ Berber ផ្សេងទៀតនៅក្នុងសង្រ្គាមប្រឆាំងនឹងពួករ៉ូមនៅអាហ្វ្រិកខាងជើងកំឡុងការគ្រប់គ្រងរបស់អធិរាជ ទីបេរ៉ុស (គ.ស. 14-37) ។  រាជវង្ស  អាតាកៀដរបស់អាមេនីត្រូវបានផ្តួលរំលំដោយពួករ៉ូម។  នៅប្រទេសចិន ការបះបោរចិញ្ចើមក្រហមបានផ្ទុះឡើងប្រឆាំងនឹង វ៉ាងម៉ាង ដែលជាអធិរាជនៃរាជវង្ស ស៊ិន ។  នៅប្រទេសកូរ៉េ ដែសូ ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៃនគរ  ដុងប៊ុយយ៉ូបានដឹកនាំកងទ័ពរបស់គាត់ចូលទៅក្នុង  ហ្គោហ្គូរីយ៉ូម្តងទៀត។  លើកនេះ Muhyul ដែលជាព្រះអង្គម្ចាស់នៃហ្គោហ្គូរីយ៉ូ  បានដឹកនាំកងទ័ពរបស់  ហ្គោហ្គូរីយ៉ូក្នុងការវាយឆ្មក់ដែលបានគ្រោងទុកយ៉ាងល្អ ហើយបានសម្លាប់កងទ័ពរបស់ ដែសូ ទាំងអស់។  មានតែគាត់ និងបុរសរបស់គាត់ពីរបីនាក់ប៉ុណ្ណោះដែលរត់ចេញពីផ្ទះ។

* អឺរ៉ុបខាងលិច ៖ សេសទិក, អាឡឺម៉ង់, សាអាម៉ី និង ហ្វិននិច កុលសម្ព័ន្ធ និង ចក្រភព រ៉ូម
* អឺរ៉ុបខាងកើត ៖ ចក្រភពរ៉ូម៉ាំង ដាស៊ីន សាម៉ាតៀន វេ ណេដា និង កុលសម្ព័ន្ធ បាល ត
* អាហ្រ្វិកខាងជើង ៖ ចក្រភពរ៉ូម ហ្គារ៉ាម៉ាន់ត៍ ម៉ូរី លីប៊ី និង មេ កុលសម្ព័ន្ធ ហ្គេតធូលៀន
* អាហ្រ្វិកខាងលិច : Gur, ក្វា, សូនីងខេ និង ម៉ាន់ដេ
* អាហ្រ្វិកកណ្តាល ៖ កុលសម្ព័ន្ធ Bantu ដួលរលំ វប្បធម៌ណុក អរិយធម៌ណុក
* អាហ្រ្វិកខាងកើត ៖ ព្រះរាជាណាចក្រ គូស, ព្រះរាជាណាចក្រ Blemmyes, ព្រះរាជាណាចក្រ Aksum
* អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ៖ កុលសម្ព័ន្ធ Bantu, Khoisan
* អាស៊ីខាងលិច ៖ ចក្រភពរ៉ូម៉ាំង និងផាធៀន អាណាចក្រ សាបៀន និងអារ៉ាប់
* អាស៊ីកណ្តាល ៖ អាណាចក្រ Kushan, Sarmatian, Dahae និង កុលសម្ព័ន្ធ អ៊ីរ៉ង់ ផ្សេងទៀត
* អាស៊ីខាងត្បូង ៖ អាណាចក្រ កុសន,សានត្រាប  ខាងលិច, អាណាចក្រ សាត្វាហាន់, ព្រះរាជាណាចក្រ ដាវីឌៀន, ព្រះរាជាណាចក្រ កាលិង្គ, ព្រះរាជាណាចក្រឥណ្ឌូ-ផាធៀន, Zhangzhung
* អាស៊ីអាគ្នេយ៍ : មណ្ឌល នៃ ទីក្រុង-រដ្ឋ ព្រះរាជាណាចក្រហ្វូណន
* អាស៊ីបូព៌ា ៖ រាជវង្សហាន យ៉ាម៉ាតៃ ស៊ីងនូ និង សៀនប៉ី កុលសម្ព័ន្ធ នគរបី ( ហ្គោហ្គូរី យ៉ូ បាកជេ និង ស៊ីឡា )
* អាមេរិកកណ្តាល ៖ អរិយធម៌ ម៉ាយាន, Teotihuacan និង Zapotec
* អាមេរិកខាងត្បូង ៖ Nazca, អរិយធម៌ Moche , កុលសម្ព័ន្ធ Tairona

## ព្រឹត្តិការណ៍ 
### ទសវត្ស៍ទី 0 
នៅអឺរ៉ុប ទសវត្សរ៍ទី 20 បានឃើញការបះបោរដោយ Aedui កុលសម្ព័ន្ធ  ថូរ៉ាស៊ីននិង  ហ្វ្រីសៀនប្រឆាំងនឹងចក្រភពរ៉ូម។  នៅអាហ្រ្វិកខាងជើង តាកហ្វារិន ដែលជាអ្នករត់ចោលជួរ Numidian Berber បានដឹកនាំកុលសម្ព័ន្ធ Musulamii និងសម្ព័ន្ធភាពរលុង និងផ្លាស់ប្តូរនៃកុលសម្ព័ន្ធ Berber ផ្សេងទៀតក្នុងការបះបោរ មុនពេលត្រូវបានចាញ់នៅឆ្នាំ  24 ។ នៅក្នុងប្រទេសចិន រាជវង្ស ស៊ិន បានដួលរលំ ហើយរាជវង្សហានខាងកើតត្រូវបានបង្កើតឡើង។  នៅប្រទេសកូរ៉េ ដែម៉ូសិន នៃ  ហ្គោហ្គូរីយ៉ូបានបញ្ចូល  ដុងប៊ុយយ៉ូហើយសម្លាប់ស្តេច ដែសូ ។នៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ ទសវត្សរ៍ទី 20 បានឃើញការផលិតប៊ិច និងឧបករណ៍សម្រាប់សរសេរលោហៈនៅក្នុងទីក្រុងរ៉ូម។  គ្រោះមហន្តរាយធំៗក្នុងទសវត្សរ៍នេះរួមមានភ្លើងឆេះនៅទីក្រុងរ៉ូម និងការដួលរលំនៃរោងមហោស្រពដែលសាងសង់មិនសូវល្អនៅ Fidenae ដែលបានសម្លាប់អ្នកទស្សនា 20,000 នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទស្សនា 50,000 នាក់។  នៅឆ្នាំ 27 គ្រិស្តសាសនាបានកើតជានិកាយសាសន៍យូដានៅក្រុងយេរូសាឡឹម។   ភូមិសាស្ត្រដែលជាសព្វវចនាធិប្បាយនៃចំណេះដឹងភូមិសាស្រ្តដែលបង្កើតឡើងដោយ ស្ត្រាបូ ត្រូវបានបញ្ចប់មិនយូរជាង 23 ។

### ទស្សវត្សរ៍ទី 10 
ព្រះយេស៊ូវត្រូវបានឆ្កាងនៅដើមទសវត្សរ៍៖ ការរងទុក្ខ និងការសោយទិវង្គតរបស់ទ្រង់នឹងបង្កើតជាទិដ្ឋភាពសំខាន់នៃទ្រឹស្ដីគ្រីស្ទានទាក់ទងនឹងគោលលទ្ធិនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ និងដង្វាយធួន។  ពេត្រុស​ជា​សាវក​បាន​បង្កើត​សាសនាចក្រ​អាន់ទីយ៉ូក។  កុប្បកម្មប្រឆាំងជនជាតិយូដាបានផ្ទុះឡើងនៅអាឡិចសាន់ឌ្រី។  វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុបានវាយលុកទីក្រុងរ៉ូមក្នុងឆ្នាំ ៣៣ គ.ស។នៅអាស៊ី ចក្រភព Satraps និង Kushan ខាងលិចបានលេចចេញមក។  នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ទសវត្សរ៍ទី 30 បានឃើញការបះបោរ Dacian ប្រឆាំងនឹងកុលសម្ព័ន្ធ Sarmatian នៃ Iazyges ដែលបានធ្វើជាទាសកររបស់ពួកគេ និងការបះបោរជនជាតិសាម៉ារី។  នៅអាស៊ីខាងលិច Artabanus II នៃ Parthia បានប្រយុទ្ធជាមួយទីក្រុងរ៉ូមលើអាមេនី។  រាជវង្សហានបានឃើញការផ្ទុះឡើងនៃការបះបោររបស់ Gongsun Shu ។  អធិរាជរ៉ូម៉ាំង Tiberius បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ 37 គ.ស. ដែលត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយ Caligula ។

ការរញ្ជួយដីដែលបានអង្រួនក្រុងអាន់ទីយ៉ូកនៅឆ្នាំ 37 AD បានបណ្តាលឱ្យអធិរាជ Caligula បញ្ជូនសមាជិកព្រឹទ្ធសភាពីរនាក់ទៅរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពនៃទីក្រុង។  នៅក្នុងប្រទេសចិន ជំងឺរាតត្បាតមួយបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងទីក្រុង K'aui-chi បណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ជាច្រើន ហើយមន្ត្រីអធិរាជ Ch'ung-li I (Zhongli Yi) បានផ្តល់ថ្នាំដែលជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សជាច្រើន។

### ទស្សវត្សរ៍ទី 20 
ក្លូឌីសបានក្លាយជាអធិរាជរ៉ូម៉ាំងនៅឆ្នាំ 41 បន្ទាប់ពីការធ្វើឃាត Caligula ។  នៅឆ្នាំ 43 គាត់បានបញ្ជូន Aulus Plautius ជាមួយនឹងកងពលចំនួនបួនទៅកាន់ចក្រភពអង់គ្លេស (Britannia) ដោយចាប់ផ្តើមការសញ្ជ័យរ៉ូម៉ាំងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។  នៅប្រទេសចិន ការបះបោររបស់បងប្អូនស្រី ទ្រុង បានកើតឡើងនៅភាគខាងត្បូងនៃ ហាន ចន្លោះពីឆ្នាំ 40  និង 43 : នៅឆ្នាំ 40 មេដឹកនាំវៀតណាម  ទ្រុងត្រាក់និងប្អូនស្រីរបស់គាត់ ទ្រុង ញីបានបះបោរប្រឆាំងនឹងអាជ្ញាធរចិននៅ Jiaozhi (នៅក្នុងបច្ចុប្បន្នភាគខាងជើងវៀតណាម។  )  នៅឆ្នាំ 42 នៃគ.ស. ហានចិនបានបញ្ជូនឧត្តមសេនីយ ម៉ាយួន ឱ្យដឹកនាំកងទ័ពដើម្បីវាយកម្ទេចការបះបោរ Yue របស់បងប្អូនស្រី ទ្រុង ។  នៅឆ្នាំ ៤៣ នៃគ.ស កងទ័ពហានបានបង្ក្រាបការបះបោរយ៉ាងពេញទំហឹង ហើយបានគ្រប់គ្រងឡើងវិញទាំងស្រុង។

គ្រិស្តសាសនាបានមកដល់ប្រទេសអេហ្ស៊ីប ខណៈដែលសាសនាចក្រនៃអាឡិចសាន់ឌ្រីត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមានម៉ាកុស អ្នកផ្សាយដំណឹងល្អជាអយ្យកោដំបូង។  យ៉ាកុបបានស្លាប់នៅឆ្នាំ 44៖ សាវកម្នាក់ក្នុងចំណោមសាវកដប់ពីរនាក់របស់ព្រះយេស៊ូវ គាត់គឺជាមនុស្សដំបូងគេដែលត្រូវបានធ្វើទុក្ករកម្ម យោងតាមគម្ពីរសញ្ញាថ្មី។   ក្លូឌីសបានបណ្តេញជនជាតិយូដាចេញពីទីក្រុងរ៉ូមនៅចន្លោះឆ្នាំ 41 និង 53: Silvia Cappelletti ពិពណ៌នាអំពីការលើកទឹកចិត្តរបស់  ក្លូឌីសថាជាតម្រូវការក្នុងការគ្រប់គ្រងចំនួនប្រជាជននៅទីក្រុងរ៉ូម និងរារាំងការប្រជុំនយោបាយ។  (គាត់ "មិនមានគោលនយោបាយប្រឆាំងនឹងសាសន៍យូដាទេ។") Donna Hurley ពន្យល់ថា Suetonius រួមបញ្ចូលទាំងការបណ្តេញចេញ "ក្នុងចំណោមបញ្ហាជាមួយប្រជាជនបរទេស មិនមែនក្នុងចំណោមសាសនា"

នៅចន្លោះឆ្នាំ 44 និង 48 ទុរ្ភិក្សបានកើតឡើងនៅយូឌា។  យ៉ូសែប​ប្រាប់​ថា ហេលេណា ជា​អ្នក​ស្រុក​អាដាប៊ីន «បាន​ចុះ​ទៅ​ក្រុង​យេរូសាឡិម ជា​កូន​នាំ​នាង​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​ដ៏​ធំ ឥឡូវ​ការ​មក​របស់​នាង​មាន​ប្រយោជន៍​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់​ប្រជាជន​ក្រុង​យេរូសាឡិម ដ្បិត​គ្រា​នោះ​មាន​ទុរ្ភិក្ស​បាន​សង្កត់​សង្កិន​ពួក​គេ  ហើយមនុស្សជាច្រើនបានស្លាប់ដោយសារចង់បានរបស់ដែលចាំបាច់សម្រាប់ទិញអាហារ ម្ចាស់ក្សត្រី ហេលេណា បានបញ្ជូនអ្នកបម្រើខ្លះទៅកាន់  អាឡិចសាន់ឌ្រីដោយយកលុយទៅទិញពោតជាច្រើន ហើយពួកគេផ្សេងទៀតទៅកាន់ប្រទេស គីប្រុស ដើម្បីនាំយកផ្លែល្វាស្ងួត  ពេលពួកគេត្រលប់មកវិញ ហើយបាននាំយកគ្រឿងឧបភោគបរិភោគដែលរួចរាល់យ៉ាងរហ័សនោះ នាងបានចែកអាហារដល់អ្នកដែលចង់បាន ហើយបានបន្សល់ទុកនូវអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ប្រពៃបំផុតមួយនៅពីក្រោយនាងនៃអំណោយទាននេះ ដែលនាងបានផ្តល់ឱ្យយើងទាំងអស់គ្នា។  ហើយនៅពេលដែល Izates កូនប្រុសរបស់នាងត្រូវបានជូនដំណឹងអំពីទុរ្ភិក្សនេះគាត់បានផ្ញើប្រាក់យ៉ាងច្រើនទៅបុរសសំខាន់នៅក្រុងយេរូសាឡឹម។

### 30 
ព្រះយេស៊ូវត្រូវបានឆ្កាងនៅដើមទសវត្សរ៍៖ ការរងទុក្ខ និងការសោយទិវង្គតរបស់ទ្រង់នឹងបង្កើតជាទិដ្ឋភាពសំខាន់នៃទ្រឹស្ដីគ្រីស្ទានទាក់ទងនឹងគោលលទ្ធិនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ និងដង្វាយធួន។  ពេត្រុស​ជា​សាវក​បាន​បង្កើត​សាសនាចក្រ​អាន់ទីយ៉ូក។  កុប្បកម្មប្រឆាំងជនជាតិយូដាបានផ្ទុះឡើងនៅអាឡិចសាន់ឌ្រី។  វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុបានវាយលុកទីក្រុងរ៉ូមក្នុងឆ្នាំ ៣៣ គ.ស.

### ៤០ ស