open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ភូមិព្រនប់

## ភូមិព្រៃនប់១ 
ភូមិព្រៃនប់១ គឺភូមយួមស្ថិតនៅក្នុងឃុំព្រៃនប់ ខ័ណ្ឌព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ។ ភូមិនេះមានព្រំប្រទល់ខាងត្បូង​ជាប់ភូមិបត់សេមាន់ ខាងជើងជាប់ភូមិព្រៃនប់២ ខាងលិចជាប់ភ្នំត្រង៉ល៕ ប្រជាជន
ការងារ
ប្រជាជនភាគច្រើនប្រកបការងារជាកសិករ ចិញ្ចឹមសត្វ ធ្វើចំការ ធ្វើស្រែ​ហើយមួយចំនួនទៀតជាកម្មកររោងចក្រ។ ផ្ចៃដី
ភូមិព្រៃនប១

### ភូមិព្រៃននប់១ 
គឺជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងឃុំព្រៃនប់ ខ័ណ្ឌព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ ។​ 
#### ព្រំប្រទល់ 
*ខាងជើងជាប់ភូមិព្រៃនប់២ 
*ខាងត្បូងជាប់ភូមិបត់សេមាន់
*ខាងលិចជាប់ភ្នំត្រង៉ល
*ខាងកើតជាប់ភូមិប៉ែកក្រង់
ប្រជាជន
##### មុខរបចិញ្ចឹមជីវិត
ប្រកបរបកសិកម្ម ដូចជា, ចិញ្ចឹមសត្វ ធ្វើស្រែចំការ
ភូមិព្រៃនប់១

## ភូមិព្រៃនប់១
គឹជាភូមិស្ថិតនៅក្នុងឃុំព្រៃនប់ ស្រុកព្រៃនប់ ខ័ណ្ឌព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ។
### ព្រំប្រទល់
*ខាងជើងជាប់ភូមិព្រៃនប់២
*ខាងត្បួងជាប់ភូមិបត់សេមាន់
*ខាងលិចជាប់ភ្នំត្រង៉ល់
*ខាងកើតជាប់ភូមិបែកក្រង់
ប្រជាជន
## មុខរប​​​ 
ធ្វើកសិកម្ម ចិញ្ជឹមសត្វ ធ្វើស្រែចំការ
​​​

                                                                                                                                                                                                               សរសេរ​ ដោយ»»»»
អរិយធម៏

អរិយធម៌សំគាល់ការរស់នៅ ការរៀបចំជីវភាពសង្គមមនុស្សឱ្យបានប្រកបដោយសេចក្តីសុខ រីកចម្រើនលូតលាស់ មានរបៀបរៀបរយល្អ មានគ្រឿងប្រដាប់ប្រើប្រាស់ ជំនឿ ចំណេះដឹង ទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត។ ដូចនេះគោលដៅនៃអរិយធម៌គឺស្វែងរកសេចក្តីសុខ ដំណើរទៅកាន់សេចក្តីសុខ។ រីឯវិធីដើម្បីសម្រេចសេចក្តីសុខ សុខទាំងផ្លូវកាយ ទាំងផ្លូវចិត្តអាស្រ័យនឹងវប្បធម៌ និងសង្គមធម៌នោះឯង។ អរិយធម៌ពុំសម្គាល់នូវតម្លៃកម្រិតខ្ពង់ខ្ពស់របស់ជនជាតិណាមួយទេ។ ជនជាតិណាក៏មានអរិយធម៌របស់ខ្លួនដែរ គ្រាន់តែប្លែកគ្នាត្រង់លក្ខណៈលូតលាស់រីកចម្រើនប៉ុណ្ណោះ។
## ឯកសារយោង
ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍

រូបកាសែតជាភាសាអង់គ្លេស|right|thumb|200px

## ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍
គឺជាសែតដែលនិយាយផ្តោតសំខាន់ទៅលើរឿងសង្គមជាតិ ដែលបានបង្កើតឡើងដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ ដោយលោក  ម៉ាយឃឺល ហាយេស (Michael Hayes)។
## ប្រវត្តិ
តាម​ពិត​ កា​សែត​ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ គឺ​ជា​សា​រ​ព័ត៌មាន​ឯក​រាជ​ដែល​មាន​វ័យ​ចំ​ណាស់​​ជាង​គេ​បំ​ផុត​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​កម្ពុ​ជា​ ទោះបី​ជា​និ​យាយ​អំ​ពី​​​ការ​ផ្សាយ​ជា​ភា​សា​​ណា​ក៏​ដោយ។
ដោយ​ចាប់​ផ្តើម​​បោះ​ពុម្ភ​ផ្សាយ​​ដំ​បូង​បំ​ផុត​នៅ​ក្នុង​ខែ​កក្ក​ដា​ ឆ្នាំ​១៩៩២ ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ ត្រូវ​បាន​អាន​ដោយ​អ្នក​អាន​ទាំង​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ ​និង​បរ​ទេស​រាប់​ពាន់​នាក់​នៅ​ទូ​ទាំង​ប្រ​ទេស​កម្ពុ​ជា​ និង​ដោយ​អ្នក​ជាវ​ជា​ប្រ​ចាំ​នៅ​ក្នុង​រង្វង់៣៥​ប្រ​ទេស​នៅ​ទូ​ទាំង​ពិ​ភព​លោក។
អស់​រយៈ​ពេល​ជាង​១៥​ឆ្នាំនេះ​ ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ បាន​ដើរ​តួ​ជា​កា​សែត​មួយ​ដែល​​ប្រ​មូល ​និង​កត់​ត្រា​ទុក​នូវ​ហេតុ​ការណ៍​ដែល​កើត​ឡើង​​ថ្មីៗ​​នៅ​ក្នុង​ប្រ​ទេស​កម្ពុ​ជា​ ​និង​​ត្រូវ​បាន​អាន​​ដោយ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ (អ្នក​សម្រេចចិត្ត​) និង​អ​តិ​ថិ​ជន​ (​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​ទំ​និញ​ផ្សេងៗ) ដែល​ជា​អ្នក​បាន​ចូល​រួម​ចំ​ណែក​ក្នុង​ការ​ក​សាង​ប្រ​ទេស​ជតិ​ក្នុង​អំ​ឡុង​ពេល​ប៉ុន្មាន​ទសវត្ស​រ៍​កន្លង​ទៅ​នេះ។
មិន​មាន​កា​សែត​ណា​ផ្សេង​ទៀត ​ធ្វើ​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ឲ្យ​បាន​ទូ​លំ​ទូ​លាយ​ដូច្នេះ​ទេ។ កា​សែត​ ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ ផ្តល់​នូវ​ការ​ផ្សាយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ទូ​លំ​ទូ​លាយ​ដោយ​មាន​បញ្ចូល​ទាំង​ ព័ត៌មាន​ និង​​ការ​វិ​ភាគ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ទុក​ចិត្ត​ មាន​ប្រ​យោជន៍​និង​ប្លែក​ពី​គេទៀត​ផង​។
ជា​មួយ​​គ្នា​នេះ​ដែរ អ្នក​អាន​​កា​សែត​ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ គឺ​ជា​អ្នក​ដែល​​បាន​ទទួល​​ការ​អប​រំ​ខ្ពង់​ខ្ពស់
បំ​ផុត​នៅ​ក្នុង​ប្រ​ទេស​ ហើយ​ក៏​ជា​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​ការ​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​ដែល​មាន​គុណ​ភាព​ខ្ពស់​បំ​ផុត​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​ផង​​ដែរ។
ក្រុម​ការី​និពន្ធ​និង​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​របស់​យើង​ទាំង​អស់​សុទ្ធ​តែ​ដឹង​ថា​​ការ​ផ្តល់​តែ​របាយ​ការណ៍​អំ​ពី​​ហេតុ​ការណ៍​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​តែ​មួយ​មុខ​មិន​គ្រប់​គ្រាន់​នោះ​ទេ តែ​ពួក​គេ​ត្រូវ​តែ​វិ​ភាគ​ហេតុ​ការណ៍​ទាំង​នោះ​ ហើយ​ពន្យល់​អ្នក​អាន​ថា​តើ​ហេតុ​ការណ៍​ទាំង​នោះ​នឹងតម្រង់​និង​​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​លើ​ជី​វិត​ពួក​គេ​យ៉ាង​ណាខ្លះ។ 
### Arthur Miller
តាម​គំ​និត​របស់​ខ្ញុំ កាសែត​ដែល​ល្អ​​គឺ​ជា​កា​សែត​មួយ​ដែល​និ​យាយ​អំ​ពី​ជាតិ​ខ្លួន​ឯង (ឆ្នាំ១៩៦១)។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កាសែត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ
ឈួន ម៉ាឡៃ

អ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ ជាអ្នកចំរៀងខ្មែរដ៏ល្បីនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។
នូវ សារិន

លោក **នូវ សារិន** ជាអ្នកចំរៀងខ្មែរដ៏ល្បីនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។
អ៊ឹង ណារី

លោក**អ៊ឹង ណារី** ជាអ្នកចំរៀងខ្មែរដ៏ល្បីនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។

## បទ​ចម្រៀង​ទោល 
*កណ្តៀងត្បូងឆាំង
*ស្រណោះភ្លៀង
*ខ្មាស់អស់បក្សា
*កូនឪចុង - ណារី 
*នារីតែងខ្លួន - ណារី
*ធ្វើឬកអីចឹង - ណារី
*ជម្ពូមួយចាន - ណារី
*តាមកម្មផល - ណារី
*ស្រមោលបរតាំងយូ - ណារី
*មិនខ្វះទេស្រី - ណារី
*វិមានទឹកភ្នែក - ណារី
*ជើងភ្នំទទា - ណារី
*ចាំមួយរាត្រី - ណារី
*បើអូនបានបង - ណារី
*សំណាងខ្ញុំ - ណារី
*បេះផ្កា - ណារី
*បុប្ផាបាំងកក - ណារី
*អីក៏ស្អាតម្ល៉េះ - ណារី
កែសម្រួលដោយ ដូង ពិសិទ្ធិ

## ឯកសារយោង 
* អ្នកចម្រៀងកម្ពុជា

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: បុគ្កលមកពីខេត្តបាត់ដំបង
តារានិករ

នៅក្នុងតារាសាស្ដ្រដ៏ទំនើរ,តារានិករគឺជាន័យភូមិភាគអន្ដរជាតិនៃផ្ទៃអាកាសស្ភិរិ។​  តំបន់ទាំងនេះគឺវិលជុំវិញអេសធឺរីសមានលក្ខណះជាក្រុម

ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|តារានិករហូឡង់សតវត្សទី 17
**តារានិករ** ឬ **ក្រុមតារានិករ** ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះតាម ផ្កាយ ភ្លឺក្នុងរង្វង់សេឡេស្ទាល ជាចំណុចកណ្តាល អាស្រ័យលើរបៀបដែលវាលេចឡើងពីផែនដី ដូច្នេះវាជាប់ទាក់ទងនឹងវត្ថុមួយ។ ជាធម្មតាក្រុមតារានិករត្រូវបានតម្រង់ទិសក្នុងទិសដៅស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែតាមពិត ផ្កាយដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមតារានិករដូចគ្នា មិនចាំបាច់នៅជិតជាបីវិមាត្រនោះទេ។

ក្រុមតារានិករប្រែប្រួលពីវប្បធម៌មួយទៅវប្បធម៌ និងសម័យ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះក្រុមតារានិករចំនួន 88 ដែលបង្កើតឡើងដោយ សហភាពតារាសាស្ត្រអន្តរជាតិ (IAU) ក្នុង ឆ្នាំ 1930 គឺត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅ។ ទោះបីជាវាមិនមែនជាតារានិករដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ក៏ដោយ ក៏ក្រុមតារានិករដែលគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយដូចជា Big Dipper ឬ Spring Triangle ត្រូវបានគេហៅថា asterism។
ឈុន វណ្ណា

អ្នកស្រីឈុន វណ្ណាជាអ្នកចំរៀងខ្មែរដ៏ល្បីនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។តារាចម្រៀង​ទសវត្សរ៍​៦០ អ្នកស្រី ឈុន វណ្ណា បានទទួល​មរណភាព​កាលពី​ថ្ងៃទី​១៧ ខែមករា ឆ្នាំ​២០១៩ នៅ​ក្រុង Stockton រដ្ឋ California សហរដ្ឋអាមេរិក​។ តន្ត្រីករ​ជើងចាស់ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ស្វាយ សរ ដែលជា

អតីត​មិត្ត​រួម​អាជីព បាន​ចាត់ទុកថា ជា​ដំណឹង​ដ៏​សោកសៅ​បំផុត ពីព្រោះ​អ្នកទាំងពីរ ​មាន​អនុស្សាវរីយ៍​ជាមួយគ្នា​ច្រើន​កាលពី​អតីតកាល​។​​ អ្នកស្រីឈុន វណ្​ជា​អ្នកចម្រៀង​ប្រចាំ​ក្រសួង​ឃោសនាការ និង​ក្រុម​តន្ត្រី​យោធា​ភិរម្យ កាលពី​សម័យ​សង្គមរាស្ត្រនិយម អ្នកស្រី ឈុន វណ្ណា ដែលមាន​កំណើត​ជា​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម បាន​សាង​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​ក្នុង​ពិភព​ចម្រៀង​ខ្មែរ​។ 

មិន​ចាញ់​តារាចម្រៀង​ឆ្នើម ប៉ែន រ៉​ន និង​រស់ សេរី​សុទ្ធា ឡើយ បទ​ចម្រៀង​របស់​អ្នកស្រី ឈុន វណ្ណា នៅតែ​បម្រើ​អារម្មណ៍​របស់​យុវជន​ជំនាន់​ក្រោយ​។អ្នកស្រី ឈុន វណ្ណា ប្រឡូក​ក្នុង​វិស័យ​ចម្រៀង​តាំងពី​អាយុ​១០​ឆ្នាំ​មក ក្នុង​ជំនាន់​ជាមួយ អ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ​, ម៉ៅ សារ៉េត​, សូ សាវឿន និង​អ្នក​ម្នាង សៀង ឌី ជាដើម​។​​នា​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៦០ គាត់​បាន​ក្លាយជា​តារាចម្រៀង​ប្រចាំ​ក្រសួង​ឃោសនាការ ហើយ​បន្ត​ចូលរួម​ក្នុង​ក្រុម​តន្ត្រី​យោធា​ភិរម្យ​។ នៅ​សម័យ​ខ្មែរក្រហម អ្នកស្រី ឈុន វណ្ណា ត្រូវបាន​ជម្លៀស​ពី​ភ្នំពេញ​ទៅ​ស្វាយរៀង ដោយ​លាក់​ឈ្មោះ​ពិតប្រាកដ​របស់ខ្លួន​។​ឯកសារ​ដដែល​បាន​រៀបរាប់ថា អ្នកស្រី ឈុន វណ្ណា បាន​ភៀសខ្លួន​ទៅ​ជំរុំខៅអ៊ីដាង ហើយ​បាន​បន្តទៅ​រស់នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨១ ។ គាត់​រស់នៅក្នុង​ស្ថានភាព​ជា​ស្ត្រី​មេម៉ាយ​ដែល​មានកូន​បីនាក់​។​

*បទ​ចម្រៀង​ល្បីល្បាញ​របស់​អ្នកស្រី ឈុន វណ្ណា មានដូចជា​ ៖
** អូន​ស្រឡាញ់​តែ​បង​ម្នាក់
** ប្រុស​នេះ​ខូច​ណាស់
** បឹង​ហ្គា​វ៉ាន់​សូ​ឡូ
** ប្រុស​មុខខ្មូរ
** ទទា​យំ​ឆ្លង
** ឱ​! ស្វាយចន្ទី
** ដើរលេង​ក្នុង​សួន
** ឱ​!​ផ្ការំចេក
** លា​ហើយ​រាជធានី
** បរ​ប៉ៃលិន
** ព្រះពាយ​ផាត់​ក្លិន
** វាល​អើយ​វាល​ធំ
** យក្ខិនី
** ស្រី​ណា​ប្រច័ណ្ឌប្តី
** ខៅ​អ៊ី​ដាង 
**ខកចិត្តដ្បិតវាចា
** ចំបែងរាល់ថ្ងៃ
** បំណុលស្នេហា 
** ឆ្អែតហើយនឹងស្នេហ៍
** ជំងឺស្នេហ៍
** ជាតិខ្មែរមានតែសម្ដេចឪ
** ជីកក្ដាម (ជាលោក​ អ៊ឹម សុងសឺម )
** ជឿចិត្តអូនទៅ
** ដងភ្នំគូលែន
** តាវៅ
** ទន្លេសូឡូ
** ប្ដីគេទេអូន
** នែ!ឈប់សិន!
** បងធ្វើអោយអូនវង្វេង
** ផលកម្មនាងបុប្ជា
** ភ្នំគូលែន

### ប្រភព
អំពិលទឹក

អំពិលទឹក (ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ: Pithecellobium dulce) ជារុក្ខជាតិដែលមានដុះច្រើននៅតាមប្រទេសកម្ពុជា ថៃ វៀតណាម។ មានឯកសារមួយចំនួនគូសបញ្ជាក់ថាអំពិលទឹកជារុក្ខជាតមានកំណើតពីប្រទេសមិកសិកូ អាមេរិចកណ្ដាល និងភាគខាងជើងរបស់អាមេរិចខាងត្បូង។ បន្ទាប់មកទើបមានការសាយពូជទៅកាន់អាមេរិចខាងជើង, ប្រទេសហ្វីលិពីន និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ 
* ភាសាតេលូកូហៅថា సీమ చింత "seema chintakaya" ភាសាផ្សេងៗទៀតដូចជា 
* guamúchil / cuamúchil / huamúchil (ភាសាអេស្ប៉ាញក្នុងប្រទេសមិកសិកូ), 
* guamá americano (ភាសាភើតូរីកូ) ʻopiuma (ភាសាហាវ៉ៃ), 
* kamachile (ភាសាហ្វីលិពីន),
* கோன புளியங்கா/ கொடுக்காப்புளி kodukkappuli (ភាសាទមិឡ), 
* વિલાયતી આંબલી vilayati ambli (ភាសាគុជរាត), 
* जंगल जलेबी jungle jalebi ឬ ganga imli (ភាសាហ៊ីនឌី), 
* তেঁতুল tetul (ភាសាបាងកាលី), 
* seeme hunase (ភាសាកាណាដា) និង 
* विलायती चिंच vilayati chinch (ភាសាមរាឋ្ឋី)

អំពិលទឹកជាប្រភេទដើមឈើធំ ដើមមានបន្លា ស្លឹកស្ដើង មានសណ្ថានដូចម្រាមដៃ មានផ្កាជាចង្កោមៗ តូចៗ ពណ៌ស រំលេចកញ្ចុំកេសឈ្មោលច្បាស់។ ផ្លៃមានលក្ខណៈជាកួររង្វេលៗ។ ផ្លែខ្ចីពណ៌បៃតងខ្ចី ផ្លែចាស់មានពណ៌ផ្កាឈូក ឬ ពណ៌ក្រហម។ សាច់ផ្លែមានពណ៌សលាយក្រហមឬផ្កាឈូក មានរសជាតិផ្អែមលាយចត់។
អ៊ឹម សុងសឺម

ប៊ុន រាវី ភេទស្រី មានអាយុ២៥កើតនៅឆ្នាំ២000ខ្មែរមួយរូបដ៏ល្បីនាទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០។

## ប្រវត្តិរូប 
លោកអ៊ឹម សុងសឺមចាប់កំណើតនៅឃុំកំពង់ព្រះ ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ ឪពុករបស់លោកឈ្មោះ**អ៊ឹម ស៊ាន** ម្ដាយរបស់លោកឈ្មោះ**តាន់ សឿន**។ លោកជាអតីតសិស្សថ្នាក់ទី៣នៃវិទ្យាល័យព្រះមុនីវង្ស(បាត់ដំបង)។ លោកធ្លាប់បានជាប់ឈ្មោះជាអ្នកចំរៀងលេខ ១ ក្នុងការប្រឡងចម្រៀងនៅក្រុងបាត់ដំបង ក្នុងពេលដែលលោក​នៅរៀននៅឡើយ។ បន្ទាប់មកក្រសួងឃោសនាការ បានអញ្ជើញលោកអោយមកចូលរួមក្នុងក្រុមតន្ត្រីឃោសនាការជាតិ។ លុះក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ ១៨ មីនា ឆ្នាំ១៩៧០ គឺរដ្ឋប្រហារលន់នល់ លោកបានចូលធ្វើជាយុទ្ធជនក្នុងកងពលតូចថ្មើរជើងលេខ១៣ ដោយមានឋានន្តរសក្ដិជាអនុសេនីត្រី។ លោកបានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី១៦ មីនា ១៩៧២ នាម៉ោង១៧និង៣០នាទី​នៅគេហដ្ឋានរបស់លោកនៅខេត្តបាត់ដំបង ដោយជំងឺមហារីកក្រពះ។

## ចម្រៀង 
បទចម្រៀងដែលជាស្នាដៃច្រៀងរបស់លោកអ៊ឹម សុងសឺមមានដូចតទៅ៖

* **ចម្រៀងទោល**
** ផ្កាអើយផ្កាចា
** រីករាយនឹងជីវិត
** បក្សីក្ងោកមាស
** ស្នេហាជាស្រាពុល
** សង្ឃឹមចុងក្រោយ
** ឆ្នាំមុន
** ស្រណោះកន្ទោងខៀវ
** សម្លេងបងច្រៀង
** លាហើយសង្សារ
**​ កាលពីឆ្នាំមុន
** ថ្ងៃសៅរ៍
** ផ្សែងបារី
** បុប្ផានៃដួងចិត្ត
** ព្រានព្រៃក្លាហាន
** ចិត្តនាងយ៉ាងណា?
** អាថ៌កំបាំងស្នេហ
** យប់មិញសុបិន្តឃើញអូន
** កាលណានឹងបានជួប?
***ច្រៀងឆ្លើយឆ្លងជាមួយ អ្នកស្រី រស់ សេរីសុទ្ធា**
** កម្លោះក្រមុំហ៊ឺហា (បទ ចុងក្រោយរបស់លោក )
**​ ខ្មៅអើយខ្មៅ
** ចាំមើលតែផ្លូវ (បទ ចុងក្រោយរបស់លោក )
** ស្នេហានាងខៀវ
** ទឹកភ្លៀងលេងភ្លេង
** កម្លោះក្រមុំស្រុកស្រែ
** ប្រុសពេញដីស្រីពេញនគរ
** ម៉ាក់ថឺង
** ខូចខ្លួនខូចប្រាណ 
***ច្រៀងឆ្លើយឆ្លងជាមួយ អ្នកស្រី ហួយ មាស**
** សន្យា៧ថ្ងៃ
** ផ្កាល្ហុង
** អូនស្ម័គ្របងទេ?
** ប្រយ័ត្នខ្ញុំស្រែក
** ទៅហើយមកវិញ
** ម្តេចមិនឃើញបងចូលស្ដី?
** អូននាងគេងទៅ
** គន់មើលចន្ទ្រា
** ពេលបានឃើញស្រី
** រាំវង់ប្រពៃណី
** ភូមិព្រះម្លប់ស្នេហ៍ខ្ញុំ
***ច្រៀងឆ្លើយឆ្លងជាមួយ​  អ្នកស្រី ឈុន វណ្ណា**
**ស្រីណាប្រច័ណ្ឌប្តី
**ជីកក្ដាម
**រៀមសូមស្នេហ៍
**ផ្គរលាន់ដើមឆ្នាំ
**ខ្លាចខ្មាស់គេ
**ប្ដីគេទេអូន
**មិនបានទេប្រុស
**
វិទ្យាល័យ សម្តេចក្រុមព្រះ អូរអំបិល

**វិទ្យាល័យ សម្តេចក្រុមព្រះ អូរអំបិល** គីជាវិទ្យាល័យមួយក្នុងចំណោម [ចំនួនសរុប] វិទ្យាល័យទូទាំងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ វិទ្យាល័យនេះស្ថិតនៅក្នុងភូមិអូរអំបិល ឃុំអូរអំបិល ស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិទ្យាល័យនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
សំបុត្រ​អេឡិចត្រូនិច

សំបុត្រ​អេឡិចត្រូនិច ដែល​ជា​ទូទៅ​ភាគ​ច្រើន សំដៅ​ដល់​ថា​ជា អ៊ីមែល ឬ​អ៊ីម៉ែល​ចាប់​តាំង​ពី​ប្រហែល​ឆ្នាំ ១៩៩៣, គឺ​ជា​វិធីសាស្ត្រ​នៃ​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​សារ​ឌីជីថល​ពី​អ្នក​និពន្ធ​មួយ​ទៅ​អ្នក​ទទួល​មួយ​ឬ​ច្រើន។ អ៊ីមែល​ទំនើប​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការ​ឆ្លង​កាត់​អ៊ីនធឺណិត​ឬ​បណ្ដាញ​កុំព្យូទ័រ​ផ្សេងទៀត។ ប្រព័ន្ធ​អ៊ីមែល​ដើម​មួយ​ចំនួន​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​អ្នក​និពន្ធ​និង​អ្នក​ទទួល​ទាំងពីរ​នាក់​ត្រូវ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​ក្នុង​ពេល​ដូច​​​គ្នា, ជាទូទៅ​ជា​មួយ​នឹង​ការ​ផ្ញើ​សារ​បន្ទាន់។ នាពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ប្រព័ន្ធ​អ៊ីមែល​ត្រូវ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ម៉ូដែល ផ្ទុក​និង​បញ្ជូន​បន្ត។ ម៉ាស៊ីន​បម្រើ​អ៊ីមែល​ទទួលយក, បញ្ជូន​បន្ត, ផ្ញើ​ទៅ​ឲ្យ និងស្តុកទុក​នូវ​សារ។ ទាំង​អ្នក​ប្រើ ឬ​មិន​ថា​កុំព្យូទ័រ​របស់​ពួកគេ បាន​តម្រូវ​ឲ្យ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​ក្នុង​ពេល​ដំណា​គ្នា; ពួកគេ​ត្រូវ​ការ​តភ្ជាប់​​តែ​រយៈ​ខ្លី​, ដោយ​ធម្មតា​ទៅ​កាន់​ម៉ាស៊ីន​បម្រើ​, ដែល​វា​ត្រូវ​ការ​ដើម្បី​ផ្ញើឬទទួលសារ។ ពាក្យនេះគប្បីប្រើជា អ៊ីសំបុត្រវិញ ទើបវាត្រឹមត្រូវតាមភាសាខ្មែរយើង។ សូមមើលសេចក្ដីពន្យល់ក្នុងពាក្យ អ៊ីសំបុត្រ។

## ឯកសារយោង
នាវាចរណ៍

**នាវាចរណ៍** គឺជាវិធីមួយសម្រាប់សិក្សាទៅលើចំណុចប្រសព្វងអំពីឧបករណ៍សម្រាប់ពិនិត្យ និងការត្រូតពិនិត្យចលនានៃការបិនប្រសព្វ​​ ឬជាយានដែលដើរពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយផ្សេងទៀត។ 

ការសិក្សាអំពីនាវាចរណ៍បានរាប់បញ្ជូនជាបួនលក្ខណះទូទៅគឺ៖ នាវាចរណ៍ផ្លូវដីគោក​​​ នាវាចរណ៍ផ្លូវទឹក​ នាវាចរណ៍ផ្លូវអាកាស និង​ យានអវកាស។ វាផងដែរជាក្រុមនៃសិល្បៈដែលប្រើសម្រាប់ចំណេះដឹងធ្វើ៝ឯកទេសកម្មដែលប្រើដោយនាវាចរណ៍ និងការធ្វើការងារនៅក្នុងនាវាចរណ៍នោះ។ នាវាចរណ៍ទំាងអស់ គឺជាវិធីដែលធ្វើអោយមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងការតាំងនៅរបស់នាវាចរណ៍ ដោយបានធ្វើការប្រៀបធៀបនៃការស្គាល់កន្លែងជាគំរូ។

នៅលើពិភពលោក នាវាចរណ៍ដែលទំនើបគឺជាធម្មតាបាននាំយកមកជាមួយប្រព័ន្ធអាវុធសម្រាប់បម្រើបម្រាស់ការងារ ព្រមទាំង ប្រភេទការងាររបស់អ្នកបើកបរ​​ដោយមានការពឹងផ្អែកទៅលើប្រភេទគំរូនិងក្រុមអាកាសយាន។ 
នៅសហរដ្ឋអាមេរិក កម្លាំងខ្យល់,កម្រិតគុណភាពនៃអាកាសនាវាវិជ្ជារបស់នាវាចរណ៍ដែលបានបង្កើនដោយការបន្ថែមប្រព័ន្ធភ្នាក់ងារ ពេលដែលកងនាវាសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយ កងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិក ភ្នាក់ងារពីមុនទាំងនោះបានប្រាប់ទៅនាវិក និង កងអាកាសយានចរណ៍ជាអ្នកសង្កេតបានស្គាល់ '*ភ្នាក់ងារកងហោះហើរ* 'តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦០។ **ក្រុមនាវិកយួអេសអេហ្វរ/ប្រព័ន្ធភ្នាក់ងារតស៊ូ** និង **ក្រុមភ្នាក់ងារកងហោះហើរ យូអេសអិន/យូអេសអឹមស៊ី**ត្រូវតែមានមូលដ្ឋានគ្រិះគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើបេសកកម្មនៅក្នុងអាកាសយានរបស់ពួកគេ ឬការហោះហើរជាមួយអ្នកបង្រៀននាវិក ឬ ការបង្រៀន​ អិនអេហ្វអូដើម្បីឧបត្ថមជាចាំបាច់ក្នុងការវឹកហាត់សំរាប់ការងាររបស់ពួកគេ។
​​  

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កាប៉ាល់
ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិ កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរ

at Ca Mau Airport, Vietnam.]]

**កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរ**  () គឺជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិ ដែលមានទង់ជាតិនៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, ហើយមានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរ បានចាប់ផ្ដើមប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២៨ កក្កដា ឆ្នាំ២០០៩។ ក្រុមហ៊ុននេះ ត្រូវបានវិនិយោគរួមគ្នារវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលមានភាគហ៊ុន ៥១% និងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Vietnam Airlinesដែលមានភាគហ៊ុន ៤៩% ហើយត្រូវបានអនុញាតិឲ្យមានការហោះហើរ codeshare flights ជាមួយក្រុមហ៊ុន Vietnam Airlines ។

## ប្រវត្តិ
ក្រុម​ហ៊ុន​អាកាសចរណ៍ជាតិ​ កម្ពុជា​អង្គរ​អ៊ែរ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ ៣១ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១០០៩ និង​ដែល​បាន​ជំនួស​ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍​ជាតិ រ៉ូយ៉ាល់អ៊ែរកាំបូដ Royal Air Cambodge​​ ដែល​បាន​ក្ស័យធន​នៅ​ឆ្នាំ​២០០១។ ក្រុម​ហ៊ុន​ដ៏​ថ្មី​ស្រឡាង​នេះ​ផ្តោត​សំខាន់​ក្នុង​ការ​បម្រើ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​របសស់​ភ្ញៀវ​ទេសចណ៍ ជា​ពិសេស​ការ​ទស្សនា​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត។.

## ទីគោលដៅធ្វើដំណើរ
ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍​ជាតិ​ កម្ពុជា​អង្គរ​អ៊ែរ មាន​ទិស​ដៅ​នៃ​ជើង​ហោះហើរ​ទៅ​កាន់៖ 
*  កម្ពុជា
**ភ្នំពេញ – អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ **​មូលដ្ឋាន**
**សៀមរាប – អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ **​មូលដ្ឋាន**
**ខេត្តព្រះសីហនុ – អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិក្រុងព្រះសីហនុ
*  ចិន
**ក្វាងចូវ –​ អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិក្វាង​ចូវបាយន់ Guangzhou Baiyun International Airport **​(​ចាប់ផ្តើម​ថ្ងៃទី 26 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 2013)**
*'''
**ហុងកុង –​ អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិហុងកុង Hong Kong International Airport (អនាគត) 
*  សិង្ហបុរី
**សិង្ហបុរី – អាកាសយានដ្ឋាន​ ឆាងហ្គី​សឹង្ហបុរី Singapore Changi Airport (អនាគត)
*  ថៃ
**បាងកក – អាកាសយានដ្ឋាន​សុវណ្ណភូមិ Suvarnabhumi Airport
*  វៀតណាម
**ទីក្រុងហូជីមីញ – អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិតាន់​សុន​ញ៉ាត Tan Son Nhat International Airport
**ហាណូយ – អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិណយ​បៃ Noi Bai International Airport

## Fleet
Cambodia Angkor Air's aircraft are loaned from Vietnam Airlines and as of January 2013, the Cambodia Angkor Air fleet consists of the following leased aircraft with an average age of 1.0 years, which are all operated on behalf of Vietnam Airlines:

## ឯកសារយោង
ម៉ាក ហ្សុកឃឺបឺក

លោក **ម៉ាក ហ្សុកឃឺបឺក** ()​ កើតនៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨៤ ហើយលោកគឺជាជនជាតិអាមេរិក ម្នាក់ដែលសិក្សាអំពីកម្មវិធីរបស់កុំព្យូទ័រ និងអ៊ីនធឺណេត។គាត់
គឺជាមនុស្សម្នាក់ដែលដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមមួយនេះគឺហ្វេសប៊ុស។ហើយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបក
គឺ​ជា​ប្រធានរបស់បណ្តាញទំនាក់ទំនងមួយនេះ។ ហើយលោកក៏ជា​បុគ្គល​ម្នាក់​ដែរមានធនធាន​ច្រើនផង​ដែរ បើតាមការប៉ាន់ស្មាន គឺមានរហូតទៅដល់ ៩,៤ពាន់លានដុល្លានៅក្នុងឆ្នាំ២០១២។ 

លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបឺក មានកំនើតនៅក្រុង ញ៉ូវយ៉ូក (NewYork)​សហរដ្ឋអាមេរិក​ ជាលើកដំបូង​លោកគ្រាន់តែ​សរសេរកម្មវិធី​កំសាន្ត​នៅអំឡុងពេលដែល​លោករៀននៅអនុវិទ្យាល័យ​ ជា​មួយ​ការ​លើកទឹកចិត្តពីសំណាក់ប៉ា​និងលោកគ្រូ​របស់លោកផងដែរ​ហើយពួកគេបានហៅគាត់​ថាជា​មនុស្សអស្ចារ្យ។ បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ការសិក្សា​នៅអនុវិទ្យាល័យ​ លោកបានបន្តការសិក្សា​នៅថ្នាក់វិទ្យាល័យ។ នៅអំឡុងពេលសិក្សានៅថ្នាក់វិទ្យាល័យលោកជាមនុស្សម្នាក់ដែលពូកែខាងតន្រ្តី អក្សរសាស្រ្ត សិក្សានៅ ឯហ្វីលិបអ៊ិចហ្ស៊ិថឺ ( Phillips Exeter Academy)។

លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបឺក បានមាកការយឺតយ៉ាវក្នុងចូលរៀននៅឯមហាវិទ្យាល័យ ហាវ៉ាដ (Harvard College)   ផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តកុំព្យួទ័រហើយនិងចិត្តវិទ្យា។ នៅពេលដែរគាត់ជានិស្សិតមហាវិទ្យាល័យឆ្នាំទី លោកបានសរសេរអំពីរឿងមួយដែរមានភាពល្បីល្បាញ ដែរគាត់បានដាក់ចំណងជើងរឿងនោះថា ហ្វាម៉ែន (fracemash) ដែរអនុញាតអោយសិស្សានុសិស្សទំាងអស់នៅមហាវិទ្យាល័យបណ្តាញអ៊ីនថឺណេត (College’s Network)  ធ្វើការបោះឆ្នោតដើម្បីអោយមានភាពទាក់ទាញពីសិស្សានុសិស្សទាំងអស់។ ហើយវាត្រូវបានបិទនៅក្នុងថ្ងៃនោះ ហើយនិងការតម្រង់ទៅរកសកម្មភាពនៃការវិនិច្ឆ័យ
ផងដែរ។គាត់បានបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមគឺ ហ្វេសប៊ុក (Facebook) នៅក្នុងបន្ទប់គេងដ៏ធំទូលាយរបស់គាត់ ជាមួយនិងការជួយពីមិត្តភក្តិរបស់គាត់ ទើបគាត់បានយក ហ្វេសប៊ុក(Facebook) នៅទីធ្លានៃមហាវិទ្យាល័យ ហើយគាត់បានផ្លាស់ប្តូរឆាប់ទៅកន្លែងផ្សេងទៀតគឺនៅ ប៉ាលឡូអាតូ (Palo Alto) នៅរដ្ឋ កាលីហ្វ៊ុញ្ញា (California) នៅឆ្នាំ២០០៧  ហ្វេសប៊ុក (Facebook ) បានត្រូវបានបង្តើតយ៉ាងជោបជ័យ ហើយបានជួយគាត់ក្លាយទៅជាមហាសេដ្ឋី នៅពេលដែរគាត់មានវ័យអាយុទើបតែ២៣ឆ្នាំ។ នៅឆ្នាំ២០១០មានការប៉ាន់ប្រមាណមួយនិយាយថាមានប្រើប្រាស់ ហ្វេសប៊ុក ប្រមាណ៥០០លាននាក់ នៅក្នុងពិភពលោកដ៏ធំទូលាយមួយនេះ ហើយមាននាក់ប្រើ ហ្វេសប៊ុក ១ពាន់លាននាក់នៅឆ្នាំ២០១២។ លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបឺក បានជាប់ទាក់ទងនៅនិងរឿងរ៉ាវផ្សេងៗ ដែរមានការឈ្លោះប្រកែកគ្នាពីសមាជិកថ្មីផ្សេងទៀតដែរទាមទាមចំណែកមួយពីក្រុមហ៊ុនពីព្រោះពួកគេបានជួយក្រុមហ៊ុនដូច្នោះពួកគេសមទទួលបាន នេះជាការទាមទាររបស់សមាជិកក្រុមហ៊ុន។ . ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១០មក លោក ម៉ាកហ្សុកឃឺបឺក បានចំណាយទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងច្រើនសន្ធិតសន្ធប់ទៅអោយជនងាយរងគ្រោះនៅជុំវិញពិភពលោក។

## ឯកសាយោង
## តំណភ្ជាប់កក្រៅ
* 
* Profile at *Forbes*   
* 
*  
*   
*  
*  
* 
   
;Interviews
* Video of interview, Leslie Stahl, *Sixty Minutes* Dec. 5, 2010
* Video of Interview , Rick Stengel, *Time Magazine* *December 2010*  

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម
ភ្លើង

ភ្លើងកើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងអុកស៊ីតកម្មនៃឧបករណ៍តាមរបៀបគីមីហើយការឆេះនេះបញ្ជេញពន្លឺនឹងកំដៅផ្សេងៗគ្នានៃប្រតិកម្ម។អុកស៊ីតកម្មយឺតដូចច្រេះស៊ីដែករឺក៏ការរំលាយអាហារ។អណ្តាតភ្លើងគឺជាអ្វីដែលអាចមើលឃើញមួយភាគធំនៃភ្លើង។ប្រសិនបើមិនគ្រប់គ្រាន់នោះហ្គាសនឹងក្លាយជាអ៊ីយ៉ុងផលិតផ្លាសស្មា។ពឹងលើសារធាតុមិនសំខាន់ខាងក្រៅធ្វើអោយពណ៏ភ្លើងនឹងសកម្មភាពនៃភ្លើងមានលក្ខណះខុសគ្នា។ភ្លើងមានច្រើនជាលទ្ធផលនៅក្នុងអគ្គីភ័យមួយមានការខូចខាត ឆេះខ្លោច។ភ្លើងគឺមានសារះសំខាន់ណាស់ធ្វើជាប្រពន្ធ័បរិស្ថានដែលឆ្លងកាត់ផែនដី។ជាវិជ្ជមានភ្លើងរួមបញ្ជូលការបង្កើតផ្សេងៗគ្នានៃប្រពន្ធ័បរិស្ថាន។ភ្លើងបានប្រើដោយមនុស្សសំរាប់ចំអិនអាហារដោយកំដៅ បំភ្លឺ នឹងពេលរងារមនុស្សឬសត្វអាំងវា។វាមានភាពអវិជ្ជមានភ្លើងរួមជាមួយទឹកអាចចំលងរោគដូចជាស្នាមប្រលាក់ហូច្រោះបរិយាកាសនឹងផ្ដល់គ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតមនុស្សនឹងសត្វ។
, termed a *bonfire*.]]

## រូបភាពផ្សេងៗ

Image:Forestfire2.jpg|Wildfire
File:Kuwait burn oilfield.png|Kuwaiti oil wells on fire, during the Gulf War.
Image:School burn.JPG|School fire in Aberdeen, Washington
Image:MidsummerNightBonfire.jpg|Bonfire in Lappeenranta, Finland
File:Fire inside an abandoned convent in Massueville, Quebec, Canada.jpg|A structure fire
Image:New Orleans Fire 2005-09-02.jpg|Structure fire in New Orleans after Hurricane Katrina
Image:Fire02.jpg|Fire generated by a burning weed
Image:Northwest Crown Fire Experiment.png|A controlled wildfire in Canada
Image:Feuerreiben.gif|Making fire by rubbing two pieces of firewood together.
Image:Streichholz.jpg|Fire from a match.
Image:Ignition of a match.jpg|How a match gets ignited.
Image:Match ignition slow motion.ogg|A match being ignited
Image:Space Fire.jpg|Fire is affected by gravity. Left: Flame on Earth; Right: Flame on ISS (microgravity)
File:Fire breathing 2 Luc Viatour.jpg|Fire breathing

## ឯកសារយោង
## Bibliography
*
*Haung, Kai. 2009. Population and Building Factors That Impact Residential Fire Rates in Large U.S. Cities. Applied Research Project. Texas State University. TXstate.edu 
*
*Kosman, Admiel: Sacred fire. In: Thu, January 13, 2011.

## External links
*How Fire Works at HowStuffWorks
*What exactly is fire? from The Straight Dope
* On Fire, an Adobe Flash-based science tutorial from the NOVA (TV series)
* Early human fire mastery revealed BBC article on archaeological discoveries
* Flames in microgravity 
* Spiral flames in microgravity 
* moebuildingcontrol.co.uk - UK Guidance on fire safety codes and fire engineering
* Smokey Bear - Prevent Wildfires
* Fun Uses with Fire with a Rubens' Tube
ភាសា

## ដើមកំណើតនៃភាសា 
**((ភាសាខ្មែរ))**

## ភាសាសម័យអង្គរ 
ភាសាចិនមានសំលេងប្រហាក់ប្រហែលនឹងសំលេងអ្នកស្រុកដែរ តែនិយាយប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាមិនបាន ស្រុកនេះមានភាសាមួយពិសេសទោះបីភាសាអ្នកជិតខាងខ្លួនដូចជាសៀម ចាមក៏មិនអាចដូចគ្នាស្តាប់គ្នាបានឡើយ។ លេខ១គេហៅថាមួយ លេខ២គេហៅថាព័ក លេខ៣គហៅថាបេក លេខ៤គេហៅថាពួន លេខ៥គេហៅថាពុណាំ លេខ៦ហៅថាពុណាំមួយ លេខ៧គេហៅថាពុនាំព័ក លេខ៧គេហៅថាពុណាំព័ក លេខ៨គេហៅថាពុណាំបេក លេខ៩គេហៅថាពុណាំពួន និងលេខ១០គេហៅថាតាប់។ ឪពុកគេហៅថាប៉ាថូ ឪពុកធំ ឪពុកមាក៏ហៅថាម៉ាថូដែរ។ ម្តាយគេហៅថាមី និងម្តាយមីង និងស្រីអ្នកជិតខាងគេហៅថាមីដែរ។ បងស្រីប្រុសគេហៅថាប៉ង  ប្អូនប្រុសស្រីគេហៅថាផូវអ៊ង។ មាខាងម្តាយហៅថាអាកឡៃ ឯប្តីរបស់ម្តាយមីងខាងឪពុកគេហៅថាពូឡៃ។ គេប្រើពាក្យយកខាងចុងជាដើមបញ្ច្រាស់គ្នា។
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសាសាស្ត្រ
ត្រីគល់រាំង

**ត្រីគល់រាំង** (ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ *Catlocarpio siamensis, *, ) ជាត្រីតំណាងជាតិខ្មែរ ត្រូវបានឆ្លាក់ដោយបុព្វបុរសខ្មែរ នៅលើថែលប្រាសាទបុរាណ។
សូកូឡា

.]]

### ស៊ុកូឡា 
**ស៊ុកូឡា**(*chocolate*)មានដើមកំណើតនៅ ម៉ិចស៊ិកូ (*Mexico*) ជាមួយ និង​ឥណ្ឌាអាកទិច(*Aztec Indians*)​ ហើយបានមកដល់ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ(*Spain*) តាមរយះអ្នករុករកតាម កប៉ាល់ ជនជាតិអេស្ប៉ាញ។គ្រីស្ដ  ស្តុបកូឡុំ(Christopher Columbus) បានប្រទះនិង គ្រាប់កាកាវ ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ **១៥០២**។**ពួកអ៊ែកទិច**(*Aztec*)បានប្រើគ្រាប់កាកាវដើម្បីបង្កើតរសជាតិល្វីង  ភេសជ្ជៈ ដែលមាន ពពុះ ត្រូវបាន គេហៅថា **ខូកូលាស** (*tchocolast*) ដែល ត្រូវបានគេផឹក នៅកំឡុងពេល ប្រារព្ធ ពិធី បុណ្យ សាសនា ។​​​​ជនជាតិអេស្ប៉ាញ ពេលនោះ ពុំទាន់ ពេញចិត្ត និង គ្រាប់កាកាវ នៅឡើយទេ ប៉ុន្ដែ ពួកគេ នៅតែ បន្ត ការនាំចូល កាកាវ ដដែល។**ស្ដេច ឆាលែសទីមួយ**(Charles I) បានទទួលទិញ នូវ ទំនិញតាមកប៉ាល់ នៅ ឆ្នាំ **១៥២៥**។ អេស្ប៉ាញ បានបន្ដវេនផ្ដាច់មុខ ទៅលើជំនួញកាកាវ អស់រយះពេល ប្រហែល **១០០** ឆ្នាំមកហើយ។ទោះបីជាកាកាវបានមកដល់ ប្រទេសអ៊ីតាលី(*Italy*) នៅចុងសតវត្សទី**១៦** ក៏ដោយក៏ វាបានត្រឹមតែជាអាជីកម្មនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញតែប៉ុណ្ណោះ រហូតដល់ ឆ្នាំ **១៦១៥** នៅ ពេល ដែល ស្ដេចល្វីទី១៣(Louis XIII) បានរៀបការ ជាមួយនិង **ព្រះនាងអានអហ្វអូស្រៀ**(Anne of Austria) ដែល ជា បុត្រី របស់ស្ដេច ភីលីពទី៣(Philip III) នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ស៊ុកូឡា ត្រូវបាន គេ យកទៅ ទទួល ភ្ញៀវក្នុង ពិធីមង្គលការ របស់ពួកទ្រង់ នៅ **ទីក្រុងប៉ារីស**(Paris) ហើយបន្ទាប់ពីនោះមក មិន យូរប៉ុន្មាន វាបានក្លាយជាភេសជ្ជៈដ៏ពេញនិយម សម្រាប់អភិជន ជនជាតិ បារាំង។នៅកំឡុង សតវត្ស ទី១៦ និង១៧ ស៊ុកូឡា បានក្លាយជា ភេសជ្ជៈ ដ៏ មាន ប្រជាប្រិយភាព បំផុត នៅក្នុង ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។អាហារ ដ៏ មានប្រជាប្រិយ នៅពេលនោះ គឺ នំស្ពោតនិងខ្សោកដូចអេប៉ុង (Sponge Cake) នំម៉ាចស្ពេន (Marzipan) នំទួរុន(Turron)  ស្ករ ឬ នំរសជាតិ ផ្លែឈើ (ផ្លែឈើដែលមានពណ៍ថា្ល) ។រីឆាដ ហ្វដ(Richard Ford)​ នៅ ក្នុង សៀវភៅ ហ្គេតដឺរីង ហ្រ្វម ស្ប៉ាន (Gatherings From Spain) បាននិយាយថា សម្រាប់ ជនជាតិអេស្ប៉ាញ តែ គឺ សម្រាប់ ជនជាតិ អង់គ្លេស ហើយ កាហ្វេ សម្រាប់ ជនជាតិបារាំង (ហេតុការណ៍នេះត្រូវគេឃើញ ស្ទើរតែ​គ្រប់ ទី កន្លែង ហើយ វាតែងតែ ឥតខ្ចោះ) ។សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេស អេស្ប៉ាញ គឺជា អ្នកផលិត ស៊ុកូឡា ដ៏ចម្បង ដែលមាន រោងចក្រផលិត ស៊ុកូឡា​ធំៗ ចំនួន៥០ កន្លែង និង រោងចក្រតូចៗ ជាច្រើន កន្លែងទៀត រាប់មិនអស់។ ស៊ុកូឡា របស់ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ គឺ នៅតែ មាន គុណភាពល្អ ឥតខ្ចោះ ដដែល។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ ក៏ ការ ផលិត ស៊ុកូឡា នៅមិនទាន់មានទីផ្សារទូលំទូលាយ នៅឡើយទេ។
មហារាជអេឡិចសាន់ដឺ

## អំឡុងវ័យកុមារភាព
អាឡិចបានប្រសូត្រនៅឆ្នាំ៣៥៦មុនគ.សនៅឯក្រុងភីលឡា រាជធានីអាណាចក្រម៉ាសេដូន។ ឪពុកលោកគឺជា**ស្ដេចភីលីបទី២** ជាអ្នកកសាងនគរនេះអោយរឹងមាំនិងមានអំណាច ម្ដាយរបស់លោកគឺជាម្ចាស់ក្សត្រី អូឡាំភៀដែលមកពីត្រកូលស្ដេចអាភៃរុស ក្នុងវ័យកុមារភាពក្នុងព្រះជន១៣ឆ្នាំ ទ្រង់បានសិក្សាជាមួយអ្នកប្រាជ្ញអារីស្តូតែល ទ្រង់បានសិក្សារៀនសូត្រ វិជ្ជាចម្បាំង វិទ្យាសាស្រ្ត ទស្សនៈវិជ្ជា

## អំឡុងពេលឡើងគ្រង់រាជ 
ក្រោយទ្រង់ឈានដល់ព្រះជន២០ឆ្នាំ ឪពុករបស់ទ្រង់ត្រូវបានគេធ្វើគត់ ហើយទ្រង់ក៏បានឡើងសោយរាជ ពេលនោះមានទីក្រុងជាច្រើនបានបះបោរនិងទ្រង់ដោយគិតថាទ្រង់នៅក្មេងពេក ប៉ុន្តែក្រោយមកមិនយូរប៉ុន្មាន ទ្រង់ក៏បានបង្ហាញទេពកោសល្យផ្នែកសង្គ្រាមរបស់ទ្រង់ក្នុងការកម្ទេចពួកបះបោរ អំឡុងសម័យនោះអាណាចក្រពែរ្សគឺជាមហាអំណាចដែលខ្លាំងជាងគេលើលោក ទ្រង់ក៏បានសម្រេចចិត្តបើកការឈ្លានពានទៅលើអាណាចក្រនោះ នៅឆ្នាំ៣៣៤មុនគ.ស ទ្រង់បានឆ្លងចូលដល់ទ្វីបអាសុីជាមួយកងទ័ពទ្រង់និងបានច្បាំងជាច្រើនដង ក្រោយពីកម្ទេចអាណាចក្រពែរ្ស ទ្រង់បានពង្រីកអាណាចក្រទ្រង់ដល់អេហ្សីបនិងឥណ្ឌាទៀតផង ហើយក៏មានទីក្រុងមួយនៅអេហ្សីបដែលទ្រង់ជាអ្នកដាក់ឈ្មោះផងដែលមានឈ្មោះថា អាឡិចសាន់ទ្រា
រូបភាពតូច|400x400ភីកសែល|ដែនដីដែលទ្រង់បានកាន់កាប់

## ជីវិតចុងក្រោយ 
នៅឆ្នាំ៣៣២មុនគ.ស នៅព្រះជន៣២ឆ្នាំ ទ្រង់បានស្លាប់នៅក្រុងបាប៊ីឡូនក្រោយពេលទ្រង់ឈឺ ការស្លាប់របស់ទ្រង់នៅតែគ្មានអ្នកដឹងដោយអ្នកខ្លះថាទ្រង់ស្លាប់ដោយសារ ថ្នាំបំពុល គ្រុនក្ដៅ ឬជំងឺផ្សេងៗទៀត
ស្រាបៀរ អង្គរ

រូបភាពតូច|ស្រាបៀរ អង្គរ

## ប្រវត្តិ
“ស្រាបៀរ អង្គរ” ត្រូវបានផលិតចេញជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៦៣ ដោយរោងចក្រ
ស្រាបៀរអង្គរដែលស្ថិតនៅទីក្រុងព្រះសីហនុ ប្រទេសកម្ពុជា។ រោងចក្រនេះត្រូវបាន បង្កើតឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នាដើមទសវត្សទី៦០ ដែលបានកសាង និងផ្តល់
ជំនួយការ បច្ចេកទេសដោយជនជាតិបារាំង (គំរោងបង្កើតរោងចក្រស្រាបៀរនេះ មាន
តាំងពីដើមទសវត្សទី២០ ក្នុងអំឡុងសម័យអាណានិគមបារាំងមកម្លេះ)។ រោងចក្រនេះ
បានផលិតស្រាបៀរដោយដាក់ស្លាកសញ្ញាពីរគឺ ស្រាបៀរអង្គរ និង ស្រាបៀរបាយ័ន។

នៅទសវត្សទី៧០ (អំឡុងសម័យ លន់ នុល) រោងចក្របានខាតបង់ប្រាក់ជាបន្តបន្ទាប់ ហើយចុងក្រោយត្រូវបានបិទនិងបំផ្លាញដោយរបបខ្មែរក្រហម។ ដូច្នេះមិនមានផលិត
ផលស្រាបៀរនៅចុងទសវត្សទី៧០ និងទសវត្សទី៨០ ទៀត​ទេ។

រូបសញ្ញានៅលើស្រាបៀរអង្គរដោយខេមប្រ៊ូវគឺមានកំពូលប្រាសាទអង្គរប្រាំ គឺដូចនឹងរូបតំណាង នៅលើទង់ជាតិនៅសម័យនោះដែរ (សម័យរដ្ឋកម្ពុជា)។ បន្តិចក្រោយមកនៅឆ្នាំ១៩៩២ ក្រោយការរៀបចំការបោះឆ្នោតរបស់ UN (សម័យអ៊ុន តាក់) ទង់ជាតិថ្មីត្រូវបានបង្កើត​ឡើងសម្រាប់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលមានរូបតំណាងជាប្រាសាទអង្គរកំពូលបីវិញ ដូច្នេះក្រុមហ៊ុនក៏បានកែច្នៃរូបសញ្ញាឲ្យមានកំពូលប្រាសាទបីវិញដែរ។

នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ក្រុមហ៊ុនមកពីប្រទេសអូស្រ្តាលីបានបង្ហាញពីចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុង
ការបង្កើតឡើងវិញនូវរោងចក្រស្រាបៀរអង្គរ ប៉ុន្តែត្រូវដកទៅវិញដោយសារស្ថានភាព
មិននឹងនរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ បន្ទាប់មកនៅក្នុងឆ្នាំនោះដែរ ក្រុមហ៊ុនមកពីប្រទេស
ម៉ាឡេស៊ីបានទិញក្រុមហ៊ុននិងដូរឈ្មោះទៅជា “ខេមប្រ៊ូវ (Cambrew)” ។ នៅឆ្នាំ១៩៩២ ចង្វាក់ផលិតកម្មស្រាបៀរអង្គរក៏បានចាប់ផ្តើមឡើងវិញនៅទីតំាងដើមគឺនៅទីក្រុងព្រះ
សីហនុ។ ចំណែកឯស្រាបៀរបាយ័នចាប់ផ្តើមផលិតឡើងវិញដែរនៅឆ្នាំ១៩៩៥។

កាសស្បែរ(Carlsberg) ជាក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរមួយដែលធំជាងគេក្នុងចំណោម ក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរធំៗក្នុងពិភពលោក ដែលបានទិញភាគហ៊ុន៣០ភាគរយនៅ
ឆ្នាំ២០០៥ និងបង្កើនចំណែកភាគហ៊ុនដល់៥០ភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ពីខេមប្រ៊ូវ។ នៅឆ្នាំ២០០៧ ដោយមានឧបករណ៍ទំនើបធ្វើឲ្យមានសមត្ថភាពផលិតប្រចាំឆ្នាំបាន
រហូតដល់៨០០.០០០ ហិចតូលីត្រ(២៥០លានកំប៉ុង)។

ផលិតផលស្រាបៀរ អង្គរ មិនត្រឹមតែពេញនិយមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទេ ពួកវាក៏ត្រូវ
បាននាំចេញទៅប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោករួមមាន សហភាពអឺរ៉ុប ជប៉ុន អូស្រ្តាលី និងសហរដ្ឋអាមេរិកជាដើម។

បញ្ជាក់៖ អត្ថបទនេះមិនមែនសរសេរឡើងក្នុងគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយផលិតផល
ស្រាបៀរអ្វីនោះទេ វាគ្រាន់តែចង់បង្ហាញពីប្រវត្តិត្រួសៗទាក់ទិននឹងស្រាបៀរផលិត
នៅស្រុកខ្មែរតែប៉ុណ្ណោះ។

## ការផលិត
## ឯកសារយោង
http://sareth.wordpress.com/tag/%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%94%E1%9F%80%E1%9E%9A%E2%80%8B%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%99%E1%9F%90%E1%9E%93/
ស្រាបៀរ

"ស្រាបៀរ" គឺជាគ្រឿងស្រវឹងមួយប្រភេទ ដែលបានផលិតចេញពីស្រូវសាឡី... ផឹកច្រើននឹងធ្វើអោយយើងឆាប់ស្លាប់។

## ផលិតផលស្រាបៀរនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
ស្រាបៀរដែលបានផលិតនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានជាច្រើនដូចជា៖
*ស្រាបៀរ ហ្គែនស៍បឺគ
*ស្រាបៀរ អង្គរ
*ស្រាបៀរ បាយ័ន
*ស្រាបៀរ ខ្លាំង
*ស្រាបៀរ អាន់ឆ័រ
*ស្រាបៀរ ខេមបូឌៀរ
*ស្រាបៀរ ភ្នំពេញ
*ស្រាបៀរ លីអូ
...
ភាសាចាម្ប៍

**ភាសាចាម្ប៍**​ ឬ **ចាម** គឺជាភាសាមួយនៃអំបូរភាសាម៉ាឡេ-ប៉ូលីណេស៊ី ដែលត្រូវបាននិយាយដោយជនជាតិចាម្ប៍។ មានជនជាតិចាម្ប៍ប្រមាណ​ ១០០,០០០ នាក់នៅប្រទេសវៀតណាម និង ២២០,០០០ នាក់នៅប្រទេសកម្ពុជាដែលនិយាយភាសានេះ។​ នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ប្រជាជនរបស់ប្រទេសនេះខ្លះនិយាយភាសាចាម្ប៍ ដែលប្រជាជនទាំងនោះរស់នៅភូមិភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសគឺចាប់ពីឆ្នេរសមុទ្រហ្វានរ៉ាង (Phan Rang) រហូតដល់ពាក់កណ្តាលឆ្នេរហូជីមិញ ( Ho Chi Minh) ចំនែកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាវិញប្រជាជនដែលនិយាយភាសាចាម្ប៍នេះរស់នៅបណ្តោយបឹងទន្លេមេគង្គគឺនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ហើយនៅមានក្រុមតូចៗផ្សេងទៀតដែលនិយាយភាសានេះដែលពួកគេរស់នៅក្នុងប្រទេសថៃនិងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ភាសាចាម្ប៍មិនមែនជានិមិត្តសញ្ញារឺលេខនោះឡើយ ភាសានេះគឺមានលក្ខណៈជាធម្មជាតិ ដែលបានសបង្ហាញអោយពីសទ្ទានុក្រមគឺដូចជាពាក្យថា អាមឿ (amoeu) មានន័យថាលោកឪពុកនិងពាក្យថា អ៊ីនឿ មានន័យថា អ្នកម្តាយ  រឺដោយការបន្ថែមជាពាក្យរបស់មនុស្ស ដូចជាពាក្យ ដាម (dam)មានន័យថាភេទប្រុស ពាក្យថា ដារ៉ា (dara) មានន័យថាភេទស្រី ហើយនៅមានពាក្យថា តានូវ (Tanov) មានន័យថាភេទប្រុស និងពាក្យថា ប៊ីនៀ (binai) មានន័យថាសត្វចតុបាតញី។ វាមិនមានការបដិសេធចំពោះរឿងនេះនោះទេដោយសារ ពេលវេលាបានចង្អុលដោយចំណែកតូចៗគឺជាដើមហេតុ ដូចជា ស៊ី(shi/Thi)សំរាប់ពេលអនាគត និងសំរាប់ពេលអតីតកាល អ្នកកំណត់ពុំអាចបដិសេធបាន ប៊េក (Bek) សំរាប់ពាក្យទៅតាមលំដាប់លំដោយមានប្រធាន មានកិរិយាសព្ទ និងកម្មបទ ជារបៀបនៃការសរេសរហើយភាសាចាមមានព្យាង្គ ហើយនិងមានឃ្លាត្រឹមត្រូវនៃ ដេវានាហ្គារី (Devanagari)។ ដេវានាហ្គារី (Devanagari) មកពីសត្សវត្តន៍ទី២ម្លោះ។ហើយការសរេសរអក្សរគឺមានទិសដៅពីគឺមានទិសដៅពីសឆ្វេងទៅស្តាំដូចភាសាផ្សេងទៀតដែរ។

 ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសា
គង់ សារឿន

អ្នក​ស្រី **គង់ សារឿន** ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​វីរនារីអ្នកដោះមីនដំបូង​គេ​នៅកម្ពុជានៅ​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ទី​៨០ ដែល​ដោះ​មីន​បាន​ជាង​ពីរ​ពាន់​គ្រាប់ ហើយ​ទទួល​បាន​គ្រឿង​ឥស្សរិយយស​ពី​សំណាក​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ចាប់​តាំង​ពី​ទស្សវត្សរ៍​ទី​៨០​មក។

## ជីវភាព​ផ្ទាល់​ខ្លួន 
អ្នក​ស្រី **គង់ សារឿន** មាន​អាយុ ៥៥​ឆ្នាំ ជា​កូន​ទី៤ ក្នុង​ចំណោម​កូន​៤​នាក់ កើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៨ ក្នុង​ភូមិ​សំបួរ ឃុំ​សំបួរ ស្រុក​ស្វាយ​ទាប ខេត្ត​ស្វាយរៀង។ អ្នក​ស្រី​បាន​ចូល​រៀន​ត្រឹម​ថ្នាក់​ទី​១០ (ពី​សង្គម) តែ​ប៉ុណ្ណោះ នៅ​សាលា​រៀន​វត្ត​សំបួរ ស្រុក​ស្វាយ​ទាប ខេត្ត​ស្វាយ​រៀង។ ឪពុក​ឈ្មោះ គួង ធុន ជា​កសិករ ម្ដាយ​ឈ្មោះ ពេជ្យ ម៉ៅ ជា​កសិករ និង​បច្ចុប្បន្ន​អ្នក​ស្រី​មាន​កូន​ក្នុង​បន្ទុក​៣នាក់ ប្ដី​ឈ្មោះ ភូក សំអុល អាយុ​៦៤ឆ្នាំ ជា​អតីត​ទាហាន​រដ្ឋកម្ពុជាមាន​មុខ​របរ​ជា​កសិករ។

## សកម្មភាព​ការ​ងារ 
កាល​ពី​ចុង​ទស្សវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៨០ អ្នក​ស្រី​ជា​នាយ​ទាហាន​រង​វិរៈ២០១ នៅ​ខេត្ត​ស្វាយ​រៀង ក្រោយ​មក​អ្នក​ស្រី​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​វីរនារី​នៅ​អង្គភាព (គ) នារី​ចល័ត​ដោះ​មីន​នៅ​ខេត្ត​ស្វាយ​រៀង បាន​ដឹក​នាំ​សមាជិក​កង​ទ័ព​នារី​ចំនួន ១០២រូប ធ្វើ​សកម្មភាព​ដោះ​មីន​សម្រាប់​តាំង​លំនៅដ្ឋាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និង​ធ្វើ​កសិកម្ម ជូន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​នៅ​ស្រុក​កំពង់​រោទ៍ ស្រុក​ចន្ទ្រា ស្រុក​ស្វាយ​ទាប ស្រុក​រមាស​ហែក ស្រុក​រំដួល ស្រុក​ស្វាយ​រៀង។ អ្នក​ស្រី​បាន​ដោះ​មីន​ម្នាក់​ឯង​បាន​ប្រហែល​ចំនួន ២៦៧៧គ្រាប់ និង​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង​ដោះ​មីន​តាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន​កម្ពុជា​ថៃ​បាន​ចំនួន ៧០​គ្រាប់។ ថ្ងៃ​ទី២៤ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​១៩៩២ អ្នក​ស្រី​ត្រូវ​បាន​រំសាយ​ពី​កងទ័ព​មក​ជា​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​សាមញ្ញ ចំណែក​យុទ្ធនារី​ដោះ​មីន​បាន​បែក​ខ្ញែក​គ្នា​អស់។ បច្ចុប្បន្ន​អ្នក​ស្រី គង់ សារឿន មាន​តួនាទី​ជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ស្រុក​ស្វាយ​ទាប ខេត្ត​ស្វាយរៀង។

## គ្រឿង​ឥស្សរិយយស 
អ្នក​ស្រី គង់ សារឿន ត្រូវ​បាន​បក្ស​និង​រដ្ឋ​ក្នុង​សម័យ​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិ​ផ្ដល់​កិត្តិយស និង​ប្រសិទ្ធ​នាម​ជា​វីរនារី និង​បាន​ទទួល​គ្រឿង​ឥស្សរិយយស​ដូច​ខាង​ក្រោម៖
* ទទួល​បាន​មេដាយ​ស្ថាបនា​ថ្នាក់​ធិបឌិន បំពាក់​ដោយ​លោក​ជំទាវ​ឧប​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ម៉ែន សំអន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២២ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០០៨។
* នៅ​សម័យ​រដ្ឋ​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​គ្រឿង​ឥស្សរិយយស​ចំនួន​៤គឺ
:# ​មេដាយ​យុទ្ធជន​ប្ដេជ្ញា​ឈ្នះ
:# មេដាយ​ការ​ពារ​មាតុភូមិ
:# មេដាយ​យុទ្ធជ័យ​ថ្នាក់​លេខ២
:# មេដាយ​វីរជន

អត្ថបទ​ត្រូវ​បាន​ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​ក្រដាស​មួយ​ក្នុង **ពិព័រណ៍​សកម្មភាព​មីន** នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៧ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១១
ក្រោមតំណក់ទឹកភ្លៀង

**ក្រោមតំណក់ទឹកភ្លៀង** គឺជាចំណងជើងប្រលោមលោកមួយដែលនិពន្ធដោយ អ្នកស្រីអ៊ុំ សុផានី បោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ១៩៧៩ ហើយក៏ត្រូវបានបកប្រែនិងបោះផ្សាយជាភាសាអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ១៩៩៧។
អ៊ុំ សុផានី

អ្នកស្រី **អ៊ុំ សុផានី** គឺជាអ្នកនិពន្ធរឿងខ្មែរម្នាក់។

## ស្នាដៃ
* ក្រោមតំណក់ទឹកភ្លៀង
ចម ប្រសិទ្ធ

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តំណាងរាស្ត្រ-សមាជិករដ្ឋសភាកម្ពុជា
កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក

**កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក** (, អក្សរកាត់ **WFP**)
ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ

**ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ** គឺជាក្រសួងមួយដែលធានានូវកំណើន និង អភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

## សាវតាក្រសួង 
## បេសកកម្ម 
យោង​តាម​អនុក្រឹត្យ​លេខ ៤៨៨ អន​ក្រ.បក របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ចុះ​ថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣ ស្ដីពី​ការរៀបចំ និង​ការប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ បំពេញមុខ​ងារ​ជា​សេនាធិការ​ឱ្យ​រាជរដ្ឋាភិបាល លើ​បេសកកម្ម​ដឹកនាំ និង​គ្រប់គ្រង​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ក្នុង​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច និង​លើកតម្កើង​ជីវភាព​ប្រជាជន ដោយ​ឈរ​លើ​គោលការណ៍​សេដ្ឋកិច្ច​ទីផ្សារ និង​សមធម៌​សង្គម។

បេសកកម្ម​នេះ ត្រូវ​ធ្វើឡើង​តាមរយៈ​ការរៀបចំ​និង​ការអនុវត្ត​ឱ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​នូវ​គោលនយោបាយ ក្របខណ្ឌ​ច្បាប់ និង​បទបញ្ជា​ទាំងឡាយ ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការគ្រប់គ្រង​ម៉ាក្រូ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​សាធារណៈ ទ្រព្យសម្បត្តិ​រដ្ឋ កិច្ចការ​វិនិយោគ និង​ឧស្សាហកម្ម​ហិរញ្ញវត្ថុ ព្រមទាំង​ច្បាប់​និង​បទបញ្ជា​ពាក់ព័ន្ធ​ផ្សេងទៀត។

## រចនាសម្ព័ន្ធ 
យោង​តាម​អនុក្រឹត្យ​លេខ ៤៨៨ អន​ក្រ.បក ចុះ​ថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣ ស្ដីពី​ការ​របៀប​ចំ​និង​ប្រព្រឹត្តទៅ​នៃ​ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ និង​អនុក្រឹត្យ​លេខ ៩៥ អន​ក្រ.បក​ចុះ​ថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥ ស្ដីពី​ការដំឡើង​វិទ្យាស្ថាន​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ ឱ្យ​មាន​ថ្នាក់​ស្មើ​អគ្គនាយក​ដ្ឋាន​ស្ថិត​ក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់ក្រ​សួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​រចនាសម្ព័ន្ធ​ស្ថាប័ន​របស់ក្រ​សួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ មាន​ដូច​ខាងក្រោម៖

* អនុក្រឹត្យលេខ ៤៨៨ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣ ស្ដីពីការរបៀបចំ​និង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​និងហិរញ្ញវត្ថុ
* អនុក្រឹត្យលេខ ៩៥ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥ ស្ដីពី​ការតម្លើងវិទ្យាស្ថាន​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ ឱ្យមានថ្នាក់ស្មើអគ្គនាយកដ្ឋាន​ស្ថិតក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច​និងហិរញ្ញវត្ថុ
* អនុក្រឹត្យលេខ ១១៥ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៦ ស្ដីពី​ការតម្លើងនាយកដ្ឋានដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ដោយសារគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទៅជាអគ្គនាយកដ្ឋានដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ដោយសារគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ តម្លើងនាយកដ្ឋានសហប្រតិបត្តិការ និងគ្រប់គ្រងបំណុល ទៅជាអគ្គនាយកដ្ឋានសហប្រតិបត្តិការ និងគ្រប់គ្រងបំណុល និងបង្កើតនាយកដ្ឋានសវនកម្មបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ
* អនុក្រឹត្យលេខ ៧៥ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧ ស្តីពី ការកែសម្រួលអនុក្រឹត្យលេខ ៤៨៨ ចុះថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣ ស្តីពីការរៀបចំនិងការប្រព្រឹត្តទៅនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។

## តួនាទីនិងការទទួលខុសត្រូវ 
ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ មានមុខ​ងារ​ និង​ភារកិច្ច​ជាច្រើន។ ក្នុងចំណោមភារកិច្ចផ្សេងទៀត ឧទាហរណ៍ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ត្រូវការ រៀបចំ អនុវត្ត និង​តាមដាន​ការអនុវត្ដ​គោលនយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល។ លើសពីនេះទៅទៀត ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ​គ្រប់គ្រង ​និង​សម្របសម្រួល​កិច្ចការ​កែទម្រង់​រចនាសម្ព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ។ ទីបំផុត ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ពង្រឹង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ ទៅលើ​អ្វីដែល​ជាប់ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការគ្រប់គ្រង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​សាធារណៈ
វិភាគ​តាមដាន និង​ព្យាករណ៍​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី មធ្យម និង​រយៈពេល​វែង និង​ដាក់ចេញ​នូវ​វិធានការ ដើម្បី​តម្រង់ទិស​និង​កែលម្អ​ការគ្រប់គ្រង​សេដ្ឋកិច្ច។

## ឯកសារយោង 
## អត្ថបទ​ដែល​ទាក់ទង 
* ក្រុមការងារយុវជនគណៈបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ប្រចាំក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ
កម្ពុជា​នៅ​អូឡាំពិក​រដូវ​ក្តៅ​ឆ្នាំ ​២០០៨

**កម្ពុជា**​បាន​ចូល​រួម​ប្រកួត​**កីឡា​អូឡាំពិក​រដូវ​ក្តៅ​ឆ្នាំ ​២០០៨** ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងប៉េកាំង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ចាប់ពីថ្ងៃទី ៨ ដល់ថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០៨ ប្រទេស​នេះ​បាន​បញ្ជូន​អ្នក​ចូល​រួម​ប្រកួត​សរុប​បួន​នាក់​ទៅ​ប្រកួត​កីឡា​នេះ

## កីឡាករ

;សំខាន់
***ចំណាំ**–ចំណាត់ថ្នាក់ដែលបានផ្តល់ឱ្យសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍បទគឺស្ថិតនៅក្នុងកំដៅរបស់អត្តពលិកតែប៉ុណ្ណោះ
***Q** = មានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជុំបន្ទាប់
***q** = មានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជុំបន្ទាប់ជាអ្នកចាញ់លឿនបំផុត ឬក្នុងព្រឹត្តិការណ៍វាល ដោយទីតាំងដោយមិនសម្រេចគោលដៅជម្រុះ
***NR** = កំណត់ត្រាជាតិ
*N/A = ជុំមិនអាចអនុវត្តសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍នេះ
*Bye = កីឡាករមិនតម្រូវឱ្យប្រកួតក្នុងជុំទេ

;បុរស

;ស្ត្រី

## ហែលទឹក 
;បុរស

;ស្ត្រី

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជាតិនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ ២០០៨
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​កីឡា​អូឡាំពិក​រដូវ​ក្ដៅ​តាម​ឆ្នាំ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កីឡាកម្ពុជា
អគ្គនាយកដ្ឋានរតនាគារជាតិ

**អគ្គនាយកដ្ឋាន​រតនាគារជាតិ​** គឺ​ជា​បេឡាករ​ និង​ជា​គណនេយ្យករ​សាធារណៈ​តែ​មួយ​គត់​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ ។ រតនាគារ​ជាតិ​ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​តាម​អនុក្រឹត្យ​លេខ​ ២៤​ អនក្រ​ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​ ២០​ ខែ​ កញ្ញា​ ឆ្នាំ​ ១៩៩០​ ហើយ​បាន​ចាប់​ដំណើរ​ការ​កិច្ច​ប្រតិបត្តិ​ការ​របស់​ខ្លួន​ ចាប់​ពី​ថ្ងៃទី​ ១​ ខែ​ មករា​ ឆ្នាំ​ ១៩៩១​។​ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ រតនាគារ​ជាតិ​ ត្រូវ​បាន​ រាជរដ្ឋាភិបាល​តំឡើង​ឋានៈ​ទៅ​ជា​អគ្គនាយកដ្ឋាន​រតនាគារ​ជាតិ​។​ អគ្គនាយកដ្ឋាន​រតនាគារ​ជាតិ ​ដឹក​នាំ​ដោយ​ប្រធាន​មួយរូប​ ដែល​ជា​ប្រតិភូ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ និង​មាន​អគ្គនាយករង​ចំនួន​ បីរូប​ ជា​ជំនួយ​ការ​។ អគ្គនាយកដ្ឋានរ​តនាគារ​ជាតិ​ មាន​ប្រព័ន្ធ​ចាត់​តាំង​ឯកភាព​ពី​ថ្នាក់​ កណ្តាល​រហូត​ដល់​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​។​ នៅ​ថ្នាក់​កណ្តាល​មាន​នាយកដ្ឋាន​ចំនួន​ ៦​ និង​មាន​អធិការ​កិច្ច​ រតនាគារ​ជាតិ​មួយ​មាន​ឋានៈ​ស្មើ​នាយកដ្ឋាន​ និង​មាន​ ការិយាល័យ​ជំនាញ​ក្រោម​ឱវាទ​ចំនួន​ ២០​។​ នៅ​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​ មាន​រតនាគារ​ខេត្ត-​រាជធានី​ ចំនួន​ ២៤​ ដែល​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ ២៣​ ខេត្ត-រា​ជធានី​ កំពុង​ដំណើរ​ការ​ ព្រោះ​រតនាគារ​ខេត្ត​កែប​ បាន​អនុញ្ញាត​អោយ​ដំណើរការ​នៅ​ជាមួយ​រតនាគារ​ខេត្ត​កំពត​ ជា​បណ្តោះ​អាសន្ន​។ មន្ត្រី​រាជការ​របស់​អគ្គនាយកដ្ឋាន​រតនាគារជាតិ​ទូទាំង​ប្រទេស​មាន​ចំនួន​ សរុប​ ៥៥៥​ នាក់​។

## បេសកកម្ម
* ជាបេឡាករ និងជាគណនេយ្យករសាធារណៈរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល
* គ្រប់គ្រងប្រាក់កាសរបស់រដ្ឋ និងគណនីពិសេសនៃរតនាគារ
* រៀបចំគោលការណ៍ និងបទបញ្ជាគណនេយ្យសាធារណៈ
* កាន់កាប់ និងតាមដានការអនុវត្តន៍គណនេយ្យទូទៅ និងមជ្ឈការគណនី
* ធានាតុល្យភាពទូទៅនៃគណនី
* តំរង់ទិស និងតាមដានការអនុវត្តន៍គោលនយោបាយហិរញ្ញវត្ថុ និងបំណុលសាធារណៈ
* សហការជាមួយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ក្នុងការអនុវត្តន៍គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ
* កសាងសេចក្តីព្រាងច្បាប់សំរាប់ទូទាត់ថវិកាប្រចាំឆ្នាំ។

## ភារៈកិច្ច
* គ្រប់គ្រងបេឡាថវិកាថ្នាក់ជាតិ ថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងថវិកាស្វយ័ត
* គ្រប់គ្រងគណនីរបស់ក្រសួងស្ថាប័នថ្នាក់ជាតិថ្នាក់ក្រោមជាតិ គណនីប្រាក់បញ្ញើឯកជន គណនីក្រៅថវិកា និងគណនីពិសេសរបស់រតនាគារ
* គ្រប់គ្រងប្រាក់កាសរបស់រដ្ឋ មូលប័ត្ររដ្ឋ និងសញ្ញាប័ណ្ណរដ្ឋ
* ធ្វើតុល្យភាពសាច់ប្រាក់ និងគ្រប់គ្រងចំណូល-ចំណាយថវិកាជាតិ
* រួមចំណែកក្នុងការតំរង់ទិសការអនុវត្តន៍គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ
* តំរង់ទិស និងតាមដានការអនុវត្តន៍គោលនយោបាយហិរញ្ញវត្ថុ និងបំណុលសាធារណៈ
* កាន់កាប់ និងតាមដានការអនុវត្តន៍គណនេយ្យទូទៅ និងមជ្ឈការគណនី
* រៀបចំគោលការណ៍ និងបិទបញ្ជីគណនេយ្យសាធារណៈ
* ធានាតុល្យភាពទូទៅនៃគណនី
* ផ្តល់សេវាដល់គ្រប់ក្រសួង-ស្ថាប័នថ្នាក់ជាតិ និង រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ លើការទូទាត់ ការចំណាយផ្សេងៗ ការបើកបៀវត្សរ៍ និងការប្រមូល ចំណូលស្របតាមច្បាប់ហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំឆ្នាំ
* ធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាក្នុងការអនុវត្តន៍គោលនយោបាយរូបិយ-វត្ថុ
* ចូលរួមរៀបចំគំរោងថវិកាជាតិប្រចាំឆ្នាំ ដើម្បីបញ្ចូលទៅក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំឆ្នាំ
* កសាងសេចក្តីព្រាងច្បាប់សំរាប់ទូទាត់ថវិកាប្រចាំឆ្នាំ។

## មើលផងដែរ
* រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា
* ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ
* ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ
* អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ
* អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករ

## ឯកសារយោង
* ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រអគ្គនាយកដ្ឋាន​រតនាគារជាតិ
រដ្ឋសភាកម្ពុជា

**រដ្ឋសភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា** គឺជាសភាជាន់ទាប នៃសភាតំណាងរាស្រ្ត ដែលមានសមាជិកចំនួន ១២៥ រូប ជ្រើសតាំងតាមប្រព័ន្ធសមាមាត្រ ដោយការបោះឆ្នោតជាសកល។
សមាជិករដ្ឋសភានីមួយៗ ត្រូវបានជ្រើសតាំង ក្នុងអាណត្តិ ៥ ឆ្នាំម្តង ដែលចែកជាតំណាងខេត្ត-រាជធានីទាំង ២៥ ពី ១ ទៅ ១៨  អាសនៈ។ គណបក្សនយោបាយសំលេងភាគច្រើនដែលមានអាសនៈយ៉ាងហោច ៦២ អាចមានសិទ្ធិក្នុងការបង្កើតជារដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយ។

រដ្ឋសភានីតិកាលទី៧ បានបើកសម័យប្រជុំដំបូងក្រោមព្រះរាជាធិបតីភាព ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច​ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។ តំណាងរាស្រ្ត​បានធ្វើសច្ចាប្រណិធាន នៅព្រះបរមរាជវាំង មុនចូលកាន់តំណែងនៅរសៀលថ្ងៃដដែរ។ ប្រធានរដ្ឋសភាបច្ចុប្បន្នគឺ លោកជំទាវ កិត្តិសង្គហបណ្ឌិត ឃួន សុដារី។

## ប្រវត្តិរបស់រដ្ឋសភា
ព្រះរាជាណាចក្រម្ពុជាត្រូវបានអាណានិគមនិយមបារាំងត្រួតត្រាពីឆ្នាំ១៨៦៣ ដល់ ឆ្នាំ១៩៥៣ ។ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ មានព្រះរាជបញ្ញត្តិមួយ ចុះថ្ងៃទី ១៨ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩១៣ សម្រេចបង្កើតសភាពិគ្រោះយោបល់ដែលមាន សមាជិក ៣៩ រូប តំណាងឱ្យ ១០ ខេត្ត-ក្រុង ។ នេះជាសញ្ញាដំបូង នៃការកកើតសភា ។

* ថ្ងៃទី ១០ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៤០ សភាពិគ្រោះយោបល់បានកែប្រែទៅជាសភាតំណាងប្រជាជនកម្ពុជា ក្រោម រជ្ជកាលព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ។
* ថ្ងៃទី ២៩ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ការបង្កើតសភាពិគ្រោះយោបល់ ដែលមានសមាជិក ៣៣ រូប តំណាងឱ្យ ១៤ ខេត្ត-ក្រុង ។
* ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ការបង្កើតគណៈកម្មការបារាំង-ខ្មែរមួយ ដើម្បីរៀបរៀងសេចក្តីព្រាង រដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូង ។
* ឆ្នាំ ១៩៤៦ មានព្រះរាជក្រម ៤ សម្រេចផ្តល់សេរីភាពសារព័ត៌មាន សេរីភាពបង្កើតសមាគម សេរីភាពបង្កើត គណបក្សនយោបាយ និងឱ្យប្រើច្បាប់បោះឆ្នោតសាកលជ្រើសតាំងរដ្ឋសភាបណ្តោះអាសន្ន (សភាធម្មនុញ្ញ) ។
* ថ្ងៃទី ០១ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៤៦ ការបោះឆ្នោតសាកលលើកដំបូងនៅកម្ពុជាជ្រើសតាំង សមាជិកសភាធម្មនុញ្ញ ៦៧ រូប មានបេសកកម្មតាក់តែងរដ្ឋធម្មនុញ្ញទី ១ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើនៅថ្ងៃទី ៦ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៤៧ ។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាតារាងស្តីពីប្រវត្តិរបស់រដ្ឋសភាកម្ពុជា ពីការកកើតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ៖

**កំណត់សំគាល់**

(១) ជាលើកដំបូងដែលស្ត្រីខ្មែរមានសិទ្ធិសេរីភាព ទៅបោះឆ្នោត និងឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត ។

(២) ជាសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ លទ្ធផលស្រាវជ្រាវរកឃើញត្រឹមសមាសភាព គណៈកម្មាធិការ អចិន្ត្រៃយ៍ ប៉ុណ្ណោះ ។

## ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត 
រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានចែងថា រដ្ឋសភាត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសរយៈពេល ៥ ឆ្នាំម្ដង ពីមណ្ឌលបោះឆ្នោតចំនួន ២៥ ខេត្តក្រុង មានដូចខាងក្រោម៖

## ការបោះឆ្នោត នីតិកាលទី ៥
## រដ្ឋសភានីតិកាលទី ៥
រដ្ឋសភានីតិកាលទី៥ កើតចេញពីការបោះឆ្នោតសកល កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ តាមប្រព័ន្ធសមាមាត្រ មាន២៤​មណ្ឌល រាជធានី-ខេត្ត មានគណបក្សនយោបាយចំនួន៨ចូលរួម។ ប្រជាពលរដ្ឋបានចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតចំនួន ៩.៦៧៥.៤៥៣នាក់ ប្រជាជនបានទៅ​បោះឆ្នោតចំនួន ៦.៧៣៥.២៤៤នាក់ ស្មើនឹង ៦៩,៦១%។ អាសនៈដែលទទួលបាន: គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ៦៨ អាសនៈ ស្មើនឹង៥៥,២៨% គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ៥៥ អាសនៈ ស្មើនឹង៤៤,៧១%។ តំណាងរាស្រ្តសរុបចំនួន១២៣រូប ក្នុងនោះ​តំណាងរាស្ត្រស្ត្រី២៥រូប ស្មើនឹង ២០,៣២% តំណាងរាស្រ្តជនជាតិភាគតិចចំនួន ២រូប ក្រុមស្រ្តីសមាជិករដ្ឋសភាត្រូវបានបង្កើត។

## ឯកសារយោង
* ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័ររដ្ឋសភាកម្ពុជា 

## ចំណាំ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា
មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ

**មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ** () ហៅកាត់​ថា "អាយ.អឹម.អែហ្វ" (IMF) គឺជា​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​មួយ​មាន​នាទី​ទទួល​ខុសត្រូវ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ហិរញ្ញវត្ថុ​សកល មាន​ទីស្នាក់ការ​ធំ​ស្ថិត​នៅ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីងតោនឌីស៊ី សហរដ្ឋអាមេរិក​។ បច្ចុប្បន្ន​មូលនិធិ​រូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ​មាន​សមាជិក​សរុប​ចំនួន ១៨៥ ប្រទេស (ម៉ុងតេណេក្រូ បាន​ក្លាយជា​សមាជិក​ទី​១៨៥ កាលពី​ថ្ងៃ ១៨ មករា ២០០៧) ។ 

## ទស្សនវិស័យ 
​មូលនិធិ​រូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ ធ្វើការ​ដើម្បី​ភាព​រីកចម្រើន និង​រក្សា​លំនឹង​សេដ្ឋកិច្ច​សកល​។ អាយ.អឹម.អែហ្វ ​បាន​ផ្ដល់​នូវ​ការណែនាំ​ផ្នែក​នយោបាយ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដល់​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ជួប​មាន​វិបត្តិ ហើយ​ក៏​ធ្វើការ​ជាមួយ​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ សំដៅ​ជួយ​ដល់​ប្រទេស​ទាំងនោះ​ឱ្យ​មាន​លំនឹង​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និង​កាត់បន្ថយ​ភាពក្រីក្រ​។

## ប្រវត្តិ 
មូលនិធិ​រូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៤៤ ក្នុង​វេទិកា​រូបិយវត្ថុ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​សហប្រជាជាតិ​។ តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​នៃ ៤៥ ប្រទេស បាន​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​នៅ​សណ្ឋាគារ Mount Washington សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយ​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​លើ​គម្រោង​សម្រាប់​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច​អន្តរជាតិ​។ អាយ.អឹម.អែហ្វ បាន​បង្កើត​ឡើង​នូវ​រចនាសម្ព័ន្ធ​គ្រប់គ្រង​ផ្លូវការ​នា​ថ្ងៃទី ២៧ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤៥ ដោយ​មាន​ប្រទេស​ចំនួន ២៩ បាន​ចូលរួម​ចុះហត្ថលេខា​លើ​មាត្រា​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​។

## ការងារ 
បេសកកម្ម​ចម្បង​របស់ អាយ.អឹម.អែហ្វ គឺ​ជួយ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឱ្យ​មាន​ស្ថិរភាព​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​អន្តរជាតិ ដោយ​អនុវត្ត​តាម​វិធីសាស្ត្រ​បី​យ៉ាង​គឺ​៖ រក្សា​ការ​ឃ្លាំមើល​សេដ្ឋកិច្ច​សកល និង​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​បណ្ដា​ប្រទេស​ជា​សមាជិក, ផ្ដល់​កម្ចី​ដល់​ប្រទេស​ដែល​មាន​ឱនភាព​ជញ្ជីង​ទូទាត់, និង​ផ្ដល់​ជំនួយ​ប្រតិបត្តិ​ដល់​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​។ 
### ការ​ឃ្លាំមើល​សេដ្ឋកិច្ច 
អាយ.អឹម.អែហ្វ មាន​នាទី​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​ប្រព័ន្ធ​រូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ និង​ត្រួតពិនិត្យ​លើ​នយោបាយ​ហិរញ្ញវត្ថុ និង​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​។ លើសពីនេះ គឺ​រក្សា​ការ​ឃ្លាំមើល​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រជាជាតិ​មួយ ក៏ដូចជា​ក្នុង​តំបន់ និង​សកលលោក ដោយ​ពិគ្រោះ​យោបល់​យ៉ាង​ទៀងទាត់​ជាមួយ​ប្រទេស​ជា​សមាជិក និង​ផ្ដល់​ប្រឹក្សា​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដល់​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​។ 
### ការ​ផ្ដល់​កម្ចី 
អាយ.អឹម.អែហ្វ ផ្ដល់​កម្ចី​ដល់​ប្រទេស​ដែល​ជួប​ការ​លំបាក​លើ​ការ​ទូទាត់​អន្តរជាតិ​របស់​ខ្លួន ហើយ​មិន​អាច​រក​ចំណូល​បាន​គ្រប់គ្រាន់​តាម​ពេល​កំណត់​។ ជំនួយការ​ហិរញ្ញវត្ថុ​នេះ​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង ដើម្បី​ជួយ​ប្រទេស​ទាំងនោះ​ឱ្យ​ស្ដារ​ឡើងវិញ​នូវ​ស្ថិរភាព​សេដ្ឋកិច្ច ដោយ​កសាង​ឡើងវិញ​នូវ​ធន​បម្រុង​អន្តរជាតិ ដោយ​រក្សា​ស្ថិរភាព​រូបិយវត្ថុ និង​ចំណាយ​សម្រាប់​ការ​នាំចូល​របស់​ពួកគេ- រាល់​លក្ខខណ្ឌ​ចាំបាច់​ទាំងអស់​សម្រាប់​ស្ដារ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ឡើងវិញ​។ អាយ.អឹម.អែហ្វ ក៏​ផ្ដល់​ផង​ដែរ​នូវ​ឥណទាន​ដល់​ប្រទេស​ដែល​មាន​ចំណូល​ទាប ដើម្បី​ជួយ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច និង​កាត់បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​។
### ជំនួយការ​បច្ចេកទេស 
ផ្ដល់​ដល់​ប្រទេស​ដែល​មាន​ចំណូល​ទាប និង​មធ្យម ដើម្បី​បង្កើន​ប្រសិទ្ធភាព​គ្រប់គ្រង​សេដ្ឋកិច្ច​។ អាយ.អឹម.អែហ្វ ផ្ដល់​ការ​ណែនាំ​ផ្នែក​ប្រតិបត្តិ និង​ហ្វឹកហ្វឺន​លើ​ការ​លើកកម្ពស់​ស្ថាប័ន និង​រៀបចំ​នយោបាយ​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ និង​រចនាសម្ព័ន្ធ​ឱ្យ​បាន​សមស្រប​។

## ឯកសារយោង
WTO (អសង្ស័យកម្ម)

**WTO** ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅដើម្បីសំដៅទៅអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (World Trade Organization) ដែលជាអង្គការ intends to supervise and liberalize international trade.

**WTO** អាចសំដៅទៅ៖
*the World Tourism Organization, now officially abbreviated as UNWTO
*the *Warsaw Treaty Organization*, more usually known as the Warsaw Pact
*the World Toilet Organization, a non-profit organisation based in Singapore
*WTO (Deus Ex), a fictional World Trade Organization in the video game *Deus Ex: Invisible War*
*"WTO", a song by the California punk group Pennywise on their sixth album *Land of the Free?*
សម្ដេចប៉ាបហ្វ្រង់ស័រ

[រូបភាពតូច|ស្តាំ| រូបសម្ដេចប៉ាបហ្វ្រង់ស្វរ័ថ្ងៃកំនើត
[ឯកសារ:Coat of arms of Franciscus.svg|រូបភាពតូច|ស្តាំ|
ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៦៩

ទីកន្លែងកំនើត
នៅប៊ុយណូស៊ែ ប្រទេសអាហ្សង់ទីន

មុខងារ
អ្នកដឹកនាំក្នុងសាសនាគ្រិស្ត ឬជាសម្ដេចប៉ាប  

]]

**សម្ដេចប៉ាបហ្វ្រង់សូ័រ** (១៧ ធ្នូ ១៩៣៦ – ២១ មេសា ២០២៥) គឺជាសម្ដេចប៉ាបទី២៦៦ នៃព្រះសហគមន៍កាតូលិក ដោយទ្រង់បានព្រះនាមក្លាយជាសម្ដេចប៉ាបនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៣ ​ក្រោយការបោះឆ្នោតនាថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ រហូតដល់ថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ជាថ្ងៃដែលទ្រង់បានសុគត។ មុនពេលព្រះអង្គក្លាយទៅជាសម្ដេចប៉ាបព្រះអង្គបានដឹកនាំសង្គមព្រះយេស៊ូនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩។និងនៅឆ្នាំ១៩៩៨ ទ្រង់បានក្លាយជាប្រធានអ្នកបួសនៅប៊ុយណូស៊ែ។  ព្រះនាមប្រសូតរបស់សម្ដេចប៉ាបជា លោកហួរហេ ម៉ារីអូ បេរគូយ្លីអូ តែសម្តេចប៉ាបបានជ្រើសរើស ព្រះនាមហ្រ្វង់សូ័រ សំរាប់គោរព សន្តហ្រ្វង់សូ័រពីអាសីសី ជាសន្តមួយអង្គមានន័យសុភាព និងការស្ដាប់់ឳវាទព្រះជាម្ចាស់។

សម្តេចប៉ាបហ្រ្វង់សូ័រជាសម្ដេចប៉ាបទីមួយមកពីក្រុមបួសសហជីវិនព្រះយេស៊ូនៅប្រវត្តិសាសព្រះសហគមន៍កាតូលិក និងជាសម្តេចប៉ាបទីមួយដែលមិនជាតិអីរ៉ុបនៅជាងមួយពាន់ឆ្នាំ (សម្ដេចប៉ាបជនជាតិអាហ្សង់ទីន)។

* សម្ដេចប៉ាបមុន៖ បេណេឌីកទី១៦
* សម្ដេចប៉ាបស្នង៖ សម្ដេចប៉ាបលីអុងទី១៤

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម្ដេចប៉ាប   
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សហជីវិនព្រះយេស៊ូ
សម្ដេចប៉ាប

**សម្ដេចប៉ាប**ជាអ្នកដឺកនាំរបស់ព្រះសហគមន៍កាតូលិកដែលមានទីបញ្ជាការនៅទីក្រុងវ៉ាទីកង់ នៅ អឺរ៉ុប។ 
សម្តេចប៉ាបជាលោកអភិបាលភូមិភាគទីក្រុងរ៉ូម និងឧត្តឬាធិការីរបស់សសន្តសិលា ដែលជាលោកអភិបាលទីមួយនៅទីក្រុងរ៉ុម (គាត់រស់ប្រហែលរវាហឆ្នាំ១ដល់ឆ្នាំ៦៧)។ នៅក្នុងព្រះសហគមន៏កាតូលិក,សម្ដេចប៉ាបយល់ឃើញថាឧត្ដរាធិការីសន្ដសិលាគឺជាសាវ័ក។ 
សម្ដេចប៉ាបបច្ចុប្បន្នគឺជា លោកហ្វ្រង់ស៊ីស,ដែលបានជ្រើសរើសនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែ មិនា ឆ្នាំ  ២០១៣,​ដែលជាអ្នកបន្ដដំណែងពីលោក បែនឌីណីកទី១៦។
តំណែងរបស់សម្ដេចប៉ាបគឺបានទទួលស្គាល់ដោយប្រមុខនៃសាសនាកាតូលិក។ 

យុត្ដាធិកានៃសាសនារបស់លោកត្រូវបានហៅថា "ហូលីស៊ី",ឬ "អាផូសត្រូលិក" ខាងលើជាមូលដ្ឋាននៃ**ប្រពៃណីទំនៀមទំលាប់**ក្នុងព្រះវិហាដែលសាវ័កសន្ដសិលាបានរងទុកលំបាកជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសរ៉ូម។ សម្ដេចប៉ាបគឺជាប្រមុខរដ្ឋនៃទីក្រុងវ៉ាទីកង់,ព្រះមហាក្សត្រដែលគ្រប់គ្រងរដ្ឋនៃទីក្រុងងបានក្ដោបក្ដាប់ទឹកដីបរិពន្ឋភូមិទាំងអស់នៃទីក្រុងរ៉ូម។
មុខងាររបស់សម្ដេចប៉ាបគឺជាមុខងារមួយដែលបានបង្កើតនៅឋិតឋេរនៅលើពិភពលោក ហើយ​ជាផ្នែកមួយខ្ពស់នៅលើពិភពលោកក្នងប្រវិត្ដសាស្ដ្រ។ 

សមេ្ដចប៉ាបកាលពីសម័យបុរាណបានជួយផ្សព្វផ្សាយច្រើនអំពីគ្រិស្ដសាសនា និង ការអធិដ្ឋានផ្សេងៗដែលមិនធ្វើអោយមានការឈ្លោះប្រកែករវាងលទ្វិផ្សេងទៀត។
នៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំពួកគេបានអនុវត្ដតាមច្បាប់​ដែលមិន
ទាក់ទងនឹងសាសនាសំខាន់មួយនៅភាគខាងលិចនៃប្រអឺរ៉ុប ព្រមទាំងដើរតួជា**អាជ្ញាកណ្ដាល**រវាងមហាក្សត្រគ្រិស្ដសាសនា។ បច្ចុប្បន្ននេះ, ក្នុងការបន្ថែមការរីកឡើងជំនឿនៃគ្រិស្ដសាសនា និង លទ្ឋិផងដែរ,​ សម្ដេចប៉ាបបានឧទ្ទិសដើម្បីអោយសាសនាទំាងមូលនឹងមានការទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមក, ការធ្វើកុសលផលបុណ្យ, និង ការការពារសិទ្ឋមនុស្ស។

សម្ដេចប៉ាបមានមុខងារដែលបង្ខំអោយលះបង់អំណាចអាណាចក្រ,និង ប៉ាបបានធ្វើការអនុញ្ញាតច្បាប់នេះស្ទើរតែផ្ដាច់មុខដើម្បីជាសារះសំខាន់នៃសាសនា។​ ជាច្រើនសតវត្យន៏មកហើយ​, សម្ដេចប៉ាបអះអាងថា អំណាចនៃ**ចម្រៀងសាសនា**បានបញ្ជាក់បន្ថែមយ៉ាងរឹងមាំដែលមានកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៧០ ជាសេចក្ដីប្រកាសនៅសទ្ឋាន្ដនៃភាពមិនចេះខុសរបស់សាវ័កដែលកម្រនឹងមានឪកាស**បកស្រាយនៅជំនឿ**ឫក្រុមសីលធម៏។ ឪកាសក្នុងការអធិប្បាយដំបូង(បន្ទាប់ពីមានសេចក្ដីប្រកាស)​ហើយរហូតដល់ពេលចុងក្រោយ និយមន័យសទ្ឋាន្ដនៃការសន្និដ្ឋានរបស់ម៉ារីនៅ​ ឆ្នាំ ១៩៥០។

រូបភាពតូច|ស្តាំ|បិទបោះត្រារបស់សម្ដេចប៉ាប។

### ប្រវិត្ដសាស្ដ្រ 
##### ចំនងជើង និង ដើមកំណើត 
ពាក្យ«ប៉ាប»នេះ មកពីភាសាឡាតាំងមានន័យថា «ឪពុក» (papa) និងភាសាក្រិក πάππας (pappas)។
នៅក្នុងសតវត្សរ៏ថ្មីនេះសាសនាគ្រិស្ដបានអនុវត្ដន៏ចំណងជើងនេះ ជាពិសេសនៅក្នុងភាគខាងកើតដែលរួមមានចៅអធិការខាងសាសនាកាតូលិក និង​**បុព្វជិតជំនាន់ទី២** ជាច្រើនទៀត, ហើយបន្ទាប់ពីបានទុកនៅភាគខាងលិចដើម្បីក្លាយទៅជាចៅអធិការនៃទីក្រុងរ៉ូម, ការបង្កើតមិនធ្វើតាមផ្លូវការទាំងស្រុងនៅក្នុងសតវត្សន៏ទី១១ នេះទេ។ ពេលកំណត់ដែលកត់ត្រាអោយប្រើចំណងជើងនេះបានយល់ព្រមនៅពេល**មរភាព**របស់​ ព្រឹទ្ឋចារ្យ អេឡិចសាន់ត្រា​, សម្ដេចប៉ាប ហេរៀឃ្លៀសនៃអេឡិចសាន់ត្រា(២៣២-២៤៨)។

មុនពេលកំណត់អោយប្រើចំនងជើង"សម្ដេចប៉ាប" នៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស,កាលបរិច្ឆេទនៅកណ្ដាលសតវត្សន៏ ទី១០។ 
**ចំនងជើងនេះមានទាំងពីមុនសតវត្សន៏ទី៣**ក្នុងការកំនត់ទូទៅមួយធ្លាប់បានផ្ដល់អោយសម្ដេចប៉ាបទំាងអស់។
ពីសតវត្សន៏ទី៦ចំនងជើងនេះបានបង្កើតដើម្បីជាឪកាសក្នុងការប្រើប្រាស់របស់សម្ដេចប៉ាបនៅក្នុងទីក្រុងរ៉ូម,ហើយនៅក្នុងសតវត្សន៏ទី១១ចុងក្រោយនេះ សម្ដេចប៉ាប ក្រិចកូរីទី៧បានចេញ**សេចក្ដីប្រកាស** ថាមានសេចក្ដីអធិប្បាយមួយយ៉ាងធំដោយធ្វើនៅក្នុងរដ្ឋ ដោយបន្ទាប់មានការបង្កើតនិងការសន្មតនៅភាគខាងលិច។
​​​

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម្ដេចប៉ាប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
សង្ឈរាជ(សាសនាកាតូលិក)

#### សង្ឈរាជ(សាសនាកាតូលិក) 
   សង្ឈរាជ(សាសនាកាតូលិក)ពាក្យនេះ(មកពី​ ឡាទីន​:: :::មានន័យថា:ប៉ាប៉ា
The Pope (from Latin: papa; from Greek: πάππας pappas,[1] a child's word for father)[2] is the Bishop of Rome and the leader of the worldwide Catholic Church.[3] In the Catholic Church, the Pope is regarded as the successor of Saint Peter, the Apostle. The current pope is Francis, who was elected on 13 March 2013, succeeding Benedict XVI.[4]
គោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម

**គោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម** (, ឬ trade policy) គឺជាសំនុំនៃ a set of rules and regulations that are intended to change international trade flows, particularly to restrict imports. Every nation has some form of ‘‘‘trade policy’’’ in place, with public officials formulating the policy which they think would be most appropriate for their country. Their aim is to boost the nation’s international trade. 
The purpose of trade policy is to help a nation's international trade run more smoothly, by setting clear standards and goals which can be understood by potential trading partners. In many regions, groups of nations work together to create mutually beneficial trade policies.