ហាម៉ាស់

**ហាម៉ាស់** (ភាសាអារ៉ាប់៖ حماس) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា **ចលនាតស៊ូឥស្លាម** (حركة المقاومة الإسلامية) គឺជាអង្គការនយោបាយ និងយោធានិយមឥស្លាមស៊ុននី ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងគ្រប់គ្រងដែនជ្រោយហ្កាហ្សានៃទឹកដីប៉ាឡេស្ទីន។ ហាម៉ាស់មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងហ្កាហ្សា និងវត្តមានតូចនៅតំបន់វ៉េសប៊ែង (ទឹកដីប៉ាឡេស្ទីនធំបន្ទាប់ពីហ្កាហ្សា) ដែលជាតំបន់គ្រប់គ្រងដោយហ្វាតា។ ហាម៉ាស់​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ថា​ជា "កម្លាំង​នយោបាយ​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល" នៅ​លើ​ទឹកដី​ប៉ាឡេស្ទីន។ សត្រូវនយោបាយចម្បងរបស់ក្រុមនេះគឺ ជីហាដឥស្លាមប៉ាឡេស្ទីន និងហ្វាតា។ ក្រុមហាម៉ាស់បានចូលដៃកាន់តែខ្លាំងឡើងទៅក្នុងជម្លោះអ៊ីស្រាអែល–ប៉ាឡេស្ទីននៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ហើយបានជំទាស់ប្រឆាំងនឹងលិខិតទទួលស្គាល់អញ្ញមញ្ញរបស់អ៊ីស្រាអែល–អង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីន និងក៏ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងអូស្លូ ដែលបានគូសបញ្ជាក់ពីការបោះបង់នូវ "បម្រើបម្រាស់អំពើភេរវកម្ម និងអំពើហឹង្សាផ្សេងៗ" ដោយក្រុមហ្វាតា និងការចាប់ដៃជាមួយអ៊ីស្រាអែលដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយផ្សះផ្សាគ្នា។ ក្រុមហាម៉ាស់បាន​បន្ត​ជ្រុមជ្រែងឱ្យមានចលនាតស៊ូប្រដាប់អាវុធដើម្បី​បញ្ចប់​ការ​កាន់កាប់​របស់​អ៊ីស្រាអែល។ ក្រុមហាម៉ាស់បានយកឈ្នះក្នុងការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិប៉ាឡេស្ទីននៅក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ដោយទទួលបានសំឡេងភាគច្រើននៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សានីតិបញ្ញត្តិប៉ាឡេស្ទីន និងក្រោយមកបានឡើងកាន់កាប់តំបន់ដែនជ្រោយហ្កាហ្សាពីក្រុមហ្វាតានៅឆ្នាំ២០០៧។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៧ មក ក្រុមហាម៉ាស់បានធ្វើសង្គ្រាមជាច្រើនលើកច្រើនសាជាមួយអ៊ីស្រាអែល។ ជាយូរណាស់មកហើយ គោលបំណងចម្បងរបស់ក្រុមនេះគឺចង់បង្កើតរដ្ឋឥស្លាមប៉ាឡេស្ទីននៅលើទឹកដីរួមរបស់អ៊ីស្រាអែលពោលគឺ តំបន់វ៉េសប៊ែង និងដែនជ្រោយហ្កាហ្សា ដោយបដិសេធដំណោះស្រាយផ្សះផ្សារវាងរដ្ឋទាំងពីរ និងការចរចាទាំងឡាយជាមួយអ៊ីស្រាអែល។ នៅឆ្នាំ២០១៧ ក្រុមហាម៉ាស់បានយល់ព្រមទទួលស្គាល់ព្រំដែនរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនឆ្នាំ១៩៦៧ ប៉ុន្តែនៅបន្តមិនទទួលស្គាល់រដ្ឋអ៊ីស្រាអែល។ នៅក្រោមគោលគំនិតមនោគមវិជ្ជានៃសាសនាឥស្លាម ហាម៉ាស់បានលើកតម្កើនគំនិតជាតិនិយមប៉ាឡេស្ទីននៅក្នុងបរិបទឥស្លាម។ លើសពីនេះ វាបានបន្តគោលនយោបាយជីហាដ (ការតស៊ូប្រដាប់អាវុធ) ប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែល។ រដ្ឋាភិបាលហាម៉ាស់មានសាខាសេវាកម្មសង្គមហៅថា ដាវ៉ា និងសាខាយោធាហៅ កងពលតូចអ៊ីសអាដ-ឌីន អាល់-កាសាំ។

ចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ មក ប្រទេសលោកខាងលិចជាច្រើន និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ពួកគេបានចាត់ទុកក្រុមហាម៉ាស់ជាអង្គការភេរវករ ដោយលើកឡើងពីការប្រើប្រាស់ខែលមនុស្ស វិធីចាប់ជនស៊ីវិលធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំង  និងប្រវត្តិនៃអំពើហឹង្សាលើអ្នកមិនកាន់អាវុធ រួមមានការសម្លាប់រង្គាលលើជនស៊ីវិល ការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាត និងការវាយប្រហារដោយគ្រាប់រ៉ុក្កែតមិនរើសមុខទៅលើទីកន្លែងប្រមូលផ្ដុំប្រជាជនអ៊ីស្រាអែល។ នៅឆ្នាំ២០១៨ មានគេបានព្យាយាមថ្កោលទោសក្រុមហាម៉ាស់សម្រាប់ "អំពើភេរវកម្ម" នៅឯអង្គការសហប្រជាជាតិ ប៉ុន្តែត្រូវបានបរាជ័យ។ អ្នកវិវេចនាជាច្រើនបានបដិសេធរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយលើក្រុមហាម៉ាស់ថាជាអង្គការភេរវករ ដោយផ្ទុយទៅវិញបានសម្ដៅលើក្រុមនេះថាជា ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធដើម្បីសេរីភាព ឬគ្រាន់តែជា ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ។

នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ហាម៉ាស់បានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការប្រដាប់អាវុធដ៏ធំមួយដែលមានឈ្មោះថា "ប្រតិបត្តិការរលកអាល់-អាកសា" ប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែល។ ក្នុងយុទ្ធនាការនេះ ហាម៉ាស់បានវាយទម្លុះរបាំងព្រំដែនហ្កាហ្សា–អ៊ីស្រាអែល ហើយបានសម្លាប់ជនស៊ីវិល វាយប្រហារមូលដ្ឋានយោធាអ៊ីស្រាអែល និងព្រមទាំងចាប់ជំរិតជនស៊ីវិល និងទាហានអ៊ីស្រាអែល។

## កំណត់សម្គាល់ និងឯកសារយោង 
### កំណត់សម្គាល់ 
### អាគតដ្ឋាន 
### ប្រភព 
#### សៀវភៅ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  

#### អត្ថបទសារព័ត៌មាន 
* 

## តំណភ្ជាប់ក្រៅ 
* គេហទំព័រផ្លូវការ (ជាភាសាអារ៉ាប់)
* គេហទំព័រផ្លូវការ (ជាភាសាអង់គ្លេស)
* មេដឹកនាំហាម៉ាស់ Council on Foreign Relations (CFR)
* ធម្មនុញ្ញហាម៉ាស់
* សន្មតិសញ្ញានៃចលនាតស៊ូឥស្លាម (ហាម៉ាស់) (រួមបញ្ចូលទាំងបំណកស្រាយ)
* Hamas Shifts From Rockets to Public Relations *The New York Times*, July 23, 2009
* 22 years on the start of Hamas Al-Qassam Brigades' Information Office
* Fatah and Hamas Human Rights Violations in the Palestinian Occupied Territories in 2007 by Elizabeth Freed of Palestinian Human Rights Monitoring Group
* Sherifa Zuhur, Hamas and Israel: Conflicting Strategies of Group-Based Politics  (PDF file) December 2008
* "Hamas threatens attacks on US: Terrorist warns 'Middle East is full of American targets *Ynetnews*. December 24, 2006. Accessed July 20, 2014.


ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឥស្លាមនិយមនៅអ៊ីស្រាអែល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឥស្លាមនិយននៅរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សនយោបាយឥស្លាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មូលដ្ឋានឥស្លាមនិយម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមជីហាដ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាតរភាពឥស្លាមសាសនិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចលនារំដោះជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធប៉ាឡេស្ទីន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សជាតិនិយមប៉ាឡេស្ទីន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សនយោបាយប៉ាឡេស្ទីន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចលនាតស៊ូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមឥស្លាមស៊ុននី