គង្គានគរ

***គង្គានគរ*** (តាមព្យញ្ជនៈ **ទីក្រុងគង្គា** ) គឺជាអាណាចក្រ ម៉ាឡេ - ហិណ្ឌូ ពាក់កណ្តាលរឿងព្រេងនិទានដែលបានរៀបរាប់នៅក្នុង *ប្រវតិ្តសាស្រ្តម៉ាឡេ* ។ អ្នកស្រាវជ្រាវជឿថា រាជាណាចក្រនេះមានចំកណ្តាលនៅ Beruas ហើយវាបានដួលរលំបន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដោយស្តេច រាជេន្ទ្រទី១ នៃ Tamilakam ចន្លោះឆ្នាំ 1025 និង 1026 ។ យោងតាមព្រឹត្តិបត្រភាសាម៉ាឡេមួយទៀត *ហ៊ីកាយ៉ាត មេរ៉ុង មហាវ៉ាងសា។*  គង្គានគរ ប្រហែលជាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយកូនប្រុសរបស់ មេរ៉ុង មហាវ៉ាងសា បុត្ររ៉ាចា ហ្គានជី សាចុនណា នៃ កេដាស ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាជាកូនចៅរបស់ អាឡិចសាន់ឌឺ ដ៏អស្ចារ្យ ឬដោយសួយសារអាករ ខ្មែរ មិនយូរជាង សតវត្សទី 2 ។  Raja Gangga Shah Johan គឺជាស្តេចមួយអង្គ។

## ប្រភពដើម 
គង្គានគរមានន័យថា "ទីក្រុងនៅលើគង្គា" ជា ភាសាសំស្ក្រឹត  ឈ្មោះបានមកពីពី គង្គានគរនៅភាគពាយព្យនៃប្រទេសឥណ្ឌា ជាកន្លែងដែលប្រជាជន កម្ពុជ រស់នៅ។ កម្ពុជគឺជាត្រកូលឥណ្ឌូ-អ៊ីរ៉ង់នៃគ្រួសារឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប ដែលដើមឡើយបានធ្វើមូលដ្ឋានីយកម្មនៅ Pamirs និង Badakshan ។ ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជាពាណិជ្ជករហិណ្ឌូ ពួកគេបានសាងសង់អាណានិគមរបស់ពួកគេ។ នៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រហែល 2,000 ឆ្នាំមុន  នៅជ្រលងទន្លេមេគង្គ និងនៅប្រជុំកោះម៉ាឡេក្នុង ហ្វូណន, ចេនឡា, ចម្ប៉ា ខ្មែរ, អង្គរ, លង្កាសុខា សៃលេន្ទ្រ ស្រីវិជ័យ ។ល។ បានរកឃើញថាពាណិជ្ជករ កម្ពុជ បានធ្វើដំណើរពីរដ្ឋ គុជរដ្ឋទៅស្រីលង្កា ហើយបន្ទាប់មកទៅកាន់ Ligor ( នគរស្រីធម្មរាជ ) នៃភាគខាងជើង ឧបទ្វីបម៉ាឡេ ដីគោកទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា។

## នៅ Beruas 
ការស្រាវជ្រាវដំបូងចូលទៅក្នុងនគរ Beruas ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយ Colonel James Low ក្នុងឆ្នាំ 1849 និងមួយសតវត្សក្រោយមកដោយ HG Quaritch Wales ។ យោងតាមនាយកដ្ឋានសារមន្ទីរ និងវត្ថុបុរាណ អ្នកស្រាវជ្រាវទាំងពីរបានយល់ស្របថា នគរគង្គានគរ មាននៅចន្លោះឆ្នាំ 100 និង 1000 គ.ស.  ប៉ុន្តែមិនអាចបញ្ជាក់ទីតាំងពិតប្រាកដបានទេ។ ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ អ្នកភូមិបានប្រទះឃើញវត្ថុបុរាណដែលគេជឿថាមានប្រភពមកពីនគរបុរាណ ដែលភាគច្រើនបច្ចុប្បន្នត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញនៅ សារមន្ទីរ Beruas ។ វត្ថុបុរាណដែលដាក់តាំងបង្ហាញរួមមាន &nbsp;កាណុងមានទម្ងន់១២៨គីឡូក្រាម,ដាវ, គ្រីស,កាក់ សំណប៉ាហាំង, គ្រឿងស្មូនពី រាជវង្សមីង និងសម័យផ្សេងៗ និងពាងធំៗ។ ពួកគេអាចមានកាលបរិច្ឆេទត្រឡប់ទៅសតវត្សទី 5 និងទី 6 ។  តាមរយៈវត្ថុបុរាណទាំងនេះ វាត្រូវបានគេសន្មត់ថា Pengkalan ( Ipoh ), Kinta Valley, Tanjung Rambutan, Bidor និង Sungai Siput គឺជាផ្នែកនៃនគរ។ Artefacts ក៏​បាន​ណែនាំ​ថា មជ្ឈមណ្ឌល​របស់​នគរ​ប្រហែល​ជា​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​ច្រើន​ដង។ គង្គារនគរត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជា Beruas បន្ទាប់ពីការបង្កើត សាសនាអ៊ីស្លាម នៅទីនោះ។

### ដើមឈើ Beruas 
ស្រុក Beruas បានរកឃើញរបស់រាជវង្ស Acehnese មួយចំនួន ហើយភ័ស្តុតាងនេះមានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រភពប្រវត្តិសាស្ត្រមួយទៀតដែលព្រះអង្គម្ចាស់ Samudera Pasai មកពី Aceh ឈ្មោះ Malik បានសម្រាកនៅដើមឈើ *Beruas* ហើយដើមឈើនេះបានផ្ដល់ឈ្មោះឱ្យតំបន់នេះ ដែលវានៅតែអាចរកឃើញនៅក្នុង ភូមិនៅជិត Pengkalan Baru  និង Batang Kubu ។ 

## វិចិត្រសាល 

ឯកសារ:GanggaNegaraStatue001.jpg|alt=A photo taken from the National History Museum of Kuala Lumpur. An 8th-9th century bronze standing 8-armed Buddhist Avalokitesvara statue found at Anglo Oriental, Bidor, Perak tin mine in year 1936. 79 cm height.|រូបភាពសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិនៃទីក្រុងគូឡាឡាំពួ។ រូបសំណាកព្រះពុទ្ធបដិមាអវលោកេស្វរនៅរក្សាធាតុដើម​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​នៅ Anglo Oriental,អ្នកដេញថ្លៃអណ្តូងរ៉ែ Perak ក្នុង​ឆ្នាំ​1936។ 79 សង់ស៊ីទីម៉ែត្រ។
ឯកសារ:GanggaNegaraStatue002.jpg|alt=A 6th century Buddha statues (left) found at Ipoh. A 9th century Hindu priest teacher statue (right) found at Jalong, Perak.|រូបសំណាកព្រះពុទ្ធ សតវត្សទី 6 () ឃើញនៅIpoh។ រូបសំណាក ហិណ្ឌូនៅសតវត្សទី៩  នៅ Jalong, Perak ។

## សូម​មើល​ផង​ដែរ 
* ជ្រលងភ្នំប៊ូចាង
* Kota Gelanggi
* ចំប៉ា
* Bhagiratha
* ប្រវត្តិសាស្ត្រសមុទ្រឥណ្ឌា