វិគីភីឌា

**វីគីភីឌា** () ជាសព្វវចនាធិប្បាយសេរីច្រើនភាសានៅលើអ៊ីនធឺណិត ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាអាចអាននិងធ្វើឱ្យមាតិកាទាន់សម័យបន្ថែមទៀត ធ្វើឱ្យវីគីភីឌាសព្វវចនាធិប្បាយបានក្លាយទៅជាការកែប្រែ ការប្រមូលនិងការអភិរក្សរាប់រយរាប់ពាន់នាក់នៃអ្នកស្ម័គ្រចិត្តនៅជុំវិញពិភពលោក តាមរយៈកម្មវិធីដែលគេហៅថាមេឌាវិគី ។

## ប្រវត្តិនៃពាក្យវិគី 
តាមន័យបច្ចេកទេស, វិគីគឺជាកម្មវិធីបំរើសេវា (server program) ដែលអនុញ្ញាតអោយ គ្រប់អ្នកប្រើប្រាស់ សហការ ក្នុងការបង្កើត ខ្លឹមសារនៃមួយវិបសាយ។ អ្នកប្រើប្រាស់ណា ក៏អាចតែងខ្លឹមសារវិគី ព្រមទាំងការបរិច្ចាកចំណេះ​(contributions), ដោយប្រើប្រាស់ ឧបករណ៍ស្វែងរកវិប(web browser) ដែលធ្លាប់ប្រើប្រាស់ ដូចជាអ៊ិនណិតអិចក្សផ្លរឺ (Internet Explorer), កញ្ជ្រោងភ្លើង​ (Firefox) ជាដើម។ ជាមូលដ្ឋាន មួយវិបសាយវិគី ត្រូវប្រតិបត្តិការ តាមគោលការជឿជាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។ 
ពាក្យវិគី មានកំណើត ពីពាក្យ "wikiwiki" ដែលមានន័យ តាមភាសារដ្ឋហាវៃ (Hawaiian language)ថា "រហ័ស រហ័ស" ។

## វិគីភីឌាភាសាខ្មែរ 
វិគីភីឌាភាសាខ្មែរជាទីប្រជុំចំណេះគ្រប់ប្រភេទដែល​មនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ បាននិងកំពុងបរិច្ចាគ  ចំណេះដឹងផងខ្លួន ដើម្បីមនុស្សជាតិទូទៅជាពិសេស សំរាប់កូនខ្មែរ​ទាំងអស់គ្នា។ 
វិគីភីឌា​បានចាប់ផ្ពើមនៅថ្ងៃទី១៥ខែមករា ឆ្នាំ២០០១។ វិគីភីឌាភាសាខ្មែរបានចាប់ផេី្ដម​នៅឆ្នាំ២០០៥។

លោកជីមបូ វ៉ែល នឹងឡារី សាងហ្គឺបង្កើតវាសម្រាប់ចំណែកបង្គ្រប់វសករណ៏សរសេរ *Nupedia*។ ឥឡួវនេះវាជារបស់មូលស្ថាបនាវិគិមេឌា។

វិគីគឺជាវិបសាយ​មួយដែលអនុញ្ញាតអោយអ្នកទស្សនាចូលទៅកែប្រែអត្ថបទរបស់ពួកគេនៅក្នុង​កុំព្យូទរ័របស់គេផ្ទាល់។ អ្នកទស្សនាក៏អាចបង្កើតនូវអត្ថបទថ្មីៗ នឹងកែប្រែរៀបចំ​នូវអត្ថបទដែលមានរួចមកហើយបានដែរ។ រឿងដែលងាយស្រួលម៉្យាងទៀតគឺថាកម្មវិធីវិគី​អនុញ្ញាតអោយកែប្រែអត្ថបទនឹងអាចតែ hyperlinks. ហើយអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀតរបស់វិគីគឺអនុញ្ញាតអោយបន្ថែម រឺក៏ផ្លាស់ប្តូររូបភាព តារាង និងសមាសភាពអន្តរកម្មពិតប្រាកដដូចជាហ្គេមជាដើម។

វិគីបានផ្តល់អោយអ្នកប្រើប្រាស់នូវភាពងាយស្រួលជាច្រើន។ ពេលខ្លះអ្នកប្រើប្រាស់​អាចមានការងាយស្រួលក្នុងការមើល​ទំព័រវិបសាយដួចដែលអ្នកប្រើប្រាស់ជាប្រចាំមើលដែរ មុននឹងក្រោយពេលការផ្លាស់ប្តូរដែលពួកគេបានបង្កើត។ វាមិនចាំបាច់ត្រូវការចេះប្រើប្រាស់ HTML (hypertext markup language) រឺក៏សាកល្បងប្រើប្រាស់នៅក្នុងកូដ HTML នោះទេ។ ឧទាហរណ៍​ដ៏សំខាន់ដែលគួរតែដឹងនៃវិបសាយវីគីនោះគឺថាវិគីភីឌា​គឺជាការសហការគ្នាដើម្បីសាងសង់​វចនានុក្រមមួយតាមប្រពន្ធ័អ៊ិនធឺណេត។

## បញ្ជីវិគីភីឌាតាមភាសាផ្សេងៗ
### 1,000,000 ធិន
Français • الجزيرة العربية لتسلق التلفزيون • Deutsch • English • Películas españolas • مصرى • Polski • Italiano • Minangkabau • Nederlands • ガンからジョー • नेपाल भाषा • Norsk (bokmål) • فارسی • Português • Русский • Sinugboanong Binisaya • Svenska • Ślůnski • український літак • Việt / 越南語 • Winaray • 中文

### 100,000+ articles
Slovenčina • Afrikaans • Shqip • Armãneashce • Azərbaycanca / Азәрбајҹан / آذربایجان دیلی • বাংলা • Български • Bân-lâm-gú / Hō-ló-oē / 闽南语 • Беларуская (Акадэмічная) • Bosanski / босански • Català • Нохчийн • Cymraeg • Česky • Dansk • Magyarország • Eesti • Ελληνικά • Euskara • خاورمیانه • Filipino • Frysk •  Galego • Հայերեն • देवनागरी और हाउस • Hrvatski • Indonesia • ישראל לשקופית הכסא • Кыргызча / qırğızça / اوزبیکچه • Latina • Latviešu valoda • Lietuvių • Lumbaart • Македонски • Les Malagasy • മലായ്രം • Melayu / بهاس ملايو • Norsk (nynorsk) • Nnapulitano • Occitan • Oʻzbekcha / Ўзбекча / اوزبیکچه • Plattdüütsch • Қазақша / Qazaqşa / قازاقشا • Română • Sardu • Simple English • Slovenščina • Asturianu • Српски / Srpski • Srpskohrvatski / Српскохрватски • Suomi • Tagalog Binisaya / ᜊᜌ᜔ᜊᜌᜒᜈ᜔ • தமிழ் • Татарча / Tatarça • తెలుగు • Тоҷикӣ / تاجیکی / Tojikī • تۆرکجه • Türkçe • اردو • Vèneto • Volapük • ภาษาไทย • 粵語 / 粤语 • isiZulu • Zazaki • ဗမာလူမျိုး • 한국 호텔 • ტეხასის თამაშში ლოსიონის ბურგერი • Esperanto

### 10,000+ articles
Acèh / بهسا اچيه • Аҧсуа • アイヌ・イタㇰ • Alemannisch • አማርኛ • Aragonés • արեւմտահայերէն •  Kreyòl Ayisyen •  ᬩᬲᬩᬮᬶ • Banyumasan • Башҡортса • Беларуская (Тарашкевіца) • भोजपुरी • Bikol Central • Boarisch • Brezhoneg • Чӑвашла • Chavacano de Zamboanga • ϯⲙⲉⲧⲣⲉⲙⲛ̀ⲭⲏⲙⲓ • Corsu • Dagbanli • الدارجة • Diné Bizaad • Emigliàn–Rumagnòl • Эрзянь • Fiji Hindi / फ़िजी बात • Føroyskt • Gaeilge • Gàidhlig • ગુજરાતી • Hausa / هَوُسَا • Hak-kâ-fa / 客家話 • ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ • Hmoob • नेपाली • Hornjoserbsce • Hulontalo • Ido • Ilokano • ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী • Interlingua • Иронау • Íslenska • Jawa / ꦧꦱꦗꦮ • Kapampangan • ಕನ್ನಡ • Kurdî / كوردی • کوردیی ناوەندی • Kotava • Коми • Lëtzebuergesch • Limburgs • Lígu • لۊری شومالی • Malti • Māori • मैथिली • 古文 / 文言文 • मराठी • / Mäzeruni • ꯃꯤꯇꯩꯂꯣꯟ • مازِرونی • მარგალური • Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ / 閩東語 • Монгол • Молдовеняскэ • Nāhuatlahtōlli • Napulitano • Nedersaksisch • Nordfriisk • Марий • ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ • অসমীযা় • پښتو • Piemontèis • Qırımtatarca • Ripoarisch • Runa Simi • Советский Союз • Sámegiella • ChiShona • संस्कृतम् • Саха Тыла • شاہ مکھی پنجابی (شاہ مکھی) • Scots • Sesotho sa Leboa • Сибирской говор • Sicilianu • سنڌي / सिन्धी • Soomaaliga • Melayu sareng Buku / ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ • Kiswahili • ၵႂၢမ်းတႆးယႂ် • Tarandíne • བོད་ཡིག • chiTumbuka • Türkmençe / түркмен / تۆرکمنچه‎ • ᨅᨔ ᨕᨙᨁᨗ / Basa Ugi • Vepsän •  Võro • Walon • West-Vlams • 吳語 • ייִדיש • Yorùbá • Žemaitėška • ភាសាខ្មែរ • සිංහල

### 1,000+ articles
Адыгэбзэ • Адыгэбзэ • अंगिका • Akan • Алтай тил • Arpitan • ܐܬܘܪܝܐ • asụsụ bekee maọbụ asụsụ oyibo • Atikamekw • Avañe’ẽ • Авар • aanaarsämikielâ • अवधी • Aymlinkar • Ænglisc • Bamanankan • Banjar • Betawi • ဘာသာ မန် • Bislama • Буряад • Chamoru • crnogorski / црногорски • Vahcuengh / Vaƅcueŋƅ / 話僮 • Deitsch • डोगरी / 𑠖𑠵𑠌𑠤𑠮 / ڈوگری • Dolnoserbski • duálá • རྫོང་ཁ • Estremeñu • Ἑλληνική ἀρχαία • Eʋegbe • Ekegusii • Furlan • Viti • Fulfulde / 𞤆𞤵𞤤𞤢𞤪 • fɔ̀ngbè • Gaelg • دزيرية • 徽語 • Gagauz • Ghanaian Pidgin • Gĩkũyũ • گیلکی • ГӀалгӀай мотт • गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni • हरियाणवी • Хальмг • Hiniligaynon • Huli • Interlingue • Iñupiak • ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / Inuktitut • Ikɔ • Kalaallisut • كشميري • Kanien’kéha • Kaszëbsczi • Kanuri • Kernuack / Kernewek / Kernewek / Kernowek • کهووار • Khoekhoegowab • Kinyarwanda • Kinaray-a • K’iche’ • Kitaita • Kimachame • Kĩembu • Koyraboro Senni • Krio • Kikamba • Kʋsaal • Kyivunjo • Dzhudezmo / לאדינו • Лакку • لکی • Ladin • Latgaļu • ພາສາລາວ • Лезги • Lingála • līvõ kēļ • Livvinkarjala • Li Niha • Lingua • Llionés • lojban • Luganda • لُری • मगही • Saro Mandailing • Kajin M̧ajeļ • Mâdhurâ • Maaya t'aan • ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ • Reo Mā’ohi • Bahasa Melayu Kedah • 𑅬𑅱𑅛𑅧𑅑 • Mirandés • Мокшень • Mòoré • dorerin Naoero • Ndaꞌa • isiNdebele saseNyakatho • ногай тили • Normaund / Nouormand / Normand • Novial • 𞄀𞄩𞄰𞄁𞄦𞄱𞄂𞄤𞄳𞄬𞄃𞄥𞄳 • Norfuk / Pitkern • ᚛ᚑᚌᚐᚋ᚜ • Oromoo • पालि • Pangasinán • Pangcah / 阿美族 • Papiamentu • Patois • Ποντιακά • Перем Коми • Pfälzisch • Picard • Prūsiskan • Къарачай–Малкъар • Qaraqalpaqsha • ရခိုင်ဘာသာ • Rumantsch • Runyankore • سرائیکی • Sakizaya / 撒奇莱雅 • ꢱꣃꢬꢵꢰ꣄ꢜ꣄ꢬ • Sāmoa • Sängö • Base Sazak • सादरी • Seeltersk • Setswana • Ganda ke Lava • Словѣ́ньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ • Советский • Sranantongo • kerol seselwa • Bahasa Sūg • ꠍꠤꠟꠐꠤ • ᝦᝲᝨᝪᝯ • ᥖᥭᥰᥖᥬᥲᥑᥨᥒᥰ • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ • Taqbaylit • Tayal / 泰雅 • Tolışi / Толыши / تالشی • Tetun • กำเมือง / ᨣᩴᩤᨾᩮᩥᩬᨦ • Pisin • Toskë • faka Tonga • ತುಳು • Tsėhesenėstsestotse • Тыва дыл • Chaouïa • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ • Thuɔŋjäŋ • ትግርኛ • Twi • Tyap • Удмурт • Uyghur / ئۇيغۇرچه • Vlăhește • Warao • Wolof • Wymysöryś • Хакас • isiXhosa • Yugtun • ꆇꉙ • Zarmaciine • Zeêuws • ᏣᎳᎩ • 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 • ދިވެހި • ߒߞߏ 

### 100+ articles
Абаза бызшва • Nehinawewin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ • Ашвaлъи мицIи • Acholi • Qafar af • Arbërisht • Åarjelsaemien • Langue des Signes Américaine • படக பாஷை • Bajau Sama • Bali Melayu • Baoulé • Ichibemba • ᝊᝓᝑᝒ • འབྲས་ལྗོངས་སྐད • ብሊን • बरʼ • 𑄌𑄋𑄴𑄟𑄳𑄦 𑄞𑄌𑄴 • Ciluba • ꨀꨇꩉ ꨌꩌ • Chimakonde • Chinook Jargon  • Шор тили • Ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ • छत्तीसगढ़ी • Chichewa • iCitonga • دکنی • Dangmbe • Дарган • Dholuo • Diutisk • Dusun Bundu-liwan • ߖߎ߬ߟߊ߬ߞߊ߲ • Enxet Sur • Ẹ̀dó • ewondo • français cadien • Gã • गढ़वाळि • Gayo • Ghɔmálá’ • Guyanese Creole • ენაჲ ქართული • Ekegusii • 𑌸𑌂𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 • 湘语 • ᜱᜨᜳᜨᜳᜢ • 𑢹𑣉𑣉 𑣎𑣋𑣜 • Hibena • Hiri Motu • 徽語 • Hunsrik • Хуэйзў йүян • Igala • Ižoran keel • Islander Creole English • 晉語 / 晋语 • I•ya•q • Ishan • Jèrriais • jysk • joola • julevsámegiella • Koyra ciini • kakɔ • Kalenjin • къарай тили • Batak karo • kabuverdianu • ꤊꤢ꤬ꤛꤢ꤭ ꤜꤟꤤ꤬ • ᨴᩱ᩠ᨿᨡᩨ᩠ᨶ • Kishambaa • कुड़ुख • Taetae ni kiribati • शेषी पाङ • Kókborok • Kĩmĩrũ • Kırımçakça / Кърымчахча • Kiteso • Kɨlaangi • Kipare • Korya Chini • કચ્છી • Lakȟólʼiyapi • ᰛᰩᰵᰛᰧᰵᰶ • Libras • Lingít • ꓡꓲ-ꓢꓴ • Luluhia • Tshiluba • Lur • Lyydin • Lazuri / ლაზური • siLozi • Lwo • Mâing-bă̤-ngṳ̌ / 閩北語 • 閩中語 • Makua • मारवाड़ी • metaʼ • Míkmawísimk • Моаньсь • Maarrênga'twich • kreol morisien • 𑘦𑘻𑘚𑘲 • Muysccubun • Nauatlajtoliisi • Ndebele seSewula • Ñhähñu • Nēhiyawēwin / Nehithawewin • Nigerian Pidgin • Ko e vagahau Niuē • Nupe • Obolo • うちなーぐち/沖縄口 • Oschdfrängisch • Övdalsk • Patuá • 𖬇𖬰𖬞 𖬌𖬣𖬵 • Pārsīk / 𐭯𐭠𐭫𐭮𐭩𐭪 • Pamona • Kata Pakpak • Pelémbang • Plautdietsch • ꡖꡍꡂꡛ ꡌ • Toba Qom • къумукъ тил • Rapa Nui • ꤽꥍꤺꥏ • Rumeli Türkçesi • Рѹсскій • 𐴌𐴟𐴇𐴥𐴝𐴚𐴒𐴙𐴝 • Romani • Kirundi • Rukai • Rukiga • Руски язик • لهجة قبيلة الشحوح • ࠀࠓࠌࠉࠕ • Schwäbisch • SiSwati • Pijin blo'Solomon • सुरजापुरी • Табасаран • Talossan • तामाङ • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ (ⴰⵟⵍⴰⵙ ⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙ) • تاتی • a tekoi • Thok Nath • ትግሬ • Tokelau • Chitonga • ꪼꪕꪒꪾ • ᦅᧄᦺᦑᦟᦹᧉ • 𗼇𗟲 • ภาษาอีสาน • Xitsonga • Tshivenḓa • Talamanca • tiếng Tây bồi • خراسان تركچىسى • Ngangana Tuvalu • Удиэ • Úmbúndú • Урум • اوزبیکچه • Vaďďa • ꕙꔤ • वऱ्हाडी • Viklasun • 𐓏𐓘𐓻𐓘𐓻𐓟 𐒻𐓟 • 𞋒𞋀𞋉𞋃𞋕 • Wenske • Яғнобӣ зивок • Yoem Noki • 𐌓𐌀𐌔𐌍𐌀 • 𑲄𑲮𑱵 𑲄𑲪𑲮𑱵

### 10+ articles
Агъул • Atnakenaege' • Apsáalooke aliláau • Alemán Coloniero • ژند • 𑀪𑀭𑀫𑀇 • बघेली • ཤར་པའི་སྐད་ཡིག • Brõ • Barí ara • Miraya Bikol • ᑕᗸᒡ • 𐊢𐊠𐊯𐊦𐊠𐊪 • Cavineña • Chikashshanompa' • Choctaw • Dhøg Cøllø • Dinjii Zhu’ Ginjik • Doogh Qinag • Drèents • Ebon • Fakaʻuvea • Gaoidhealg • Gonja • Gayogo̱hó:nǫ' • Grönnegs • Hinónoʼeitíít • Hoocąk • Iu Mienh • Ịzọn • ヤンバルクトゥーバ/山原言葉 • Julakan • нымылан • Kupangaxwicham • Kymraec • Kʷínaył • Kuanyama • कुमाऊँनी • latviešu literārā valoda • ᤕᤠᤰᤌᤢᤱ ᤐᤠᤴ • Luduuli • Lusoga • Lumasaba •ミャークフツ/宮古口 • Mahsen en Pohnpei • Maziɣ • Melayu Tengah • Meshkwahkihaki • Muskogee • ကချင်ဘာသာ • Oshiwambo • Otsiherero • Onʌyotaʔa:ka • Onǫda’gegá’ • 𐒋𐒘𐒈𐒑𐒛𐒒𐒕𐒀 •Qatzijob'al • Rutooro • Runyoro • Sosoni' da̲i̲gwape • Slavomolisano • Sháshíshálh • Talossan • Tuḍḍungiyya • Tłı̨chǫ Yatıì • Ukomno'm • парья • ヤイマムニ/八重山物言 • tlhIngan Hol /  • tokipona • Unangam Tunuu • Yumplatok

### 1+ articles
Wôbanakiôdwawôgan • अहिराणी • 𐿤𐿣𐿢𐿡𐿠 • Hasí:nay • Isoko • Jarawa • ལ་དྭགས་སྐད་

## និវេទន៏ 
វិគីភីឌាទាំងអស់មាន៖

* ៦០៣៥០០០អត្ថបទ។
* អ្នកប្រើប្រាស់ ១ លាននាក់។
* វិគីភីឌាមាន ២២៩ ភាសា។
* វិគីភីឌាដែលមានអត្ថបទច្រើនជាងគេ៕
** ភាសាអង់គ្លេស
** ភាសាអាល្លឺម៉ង់
** ភាសាបារាំង
** ភាសាជប៉ុន
** ភាសាប៉ូឡូញ
** ភាសាស្វីស
** ភាសាហុល្លង់
** ភាសាព័រទុយហ្កាល់
** ភាសាចិន
** ភាសារុស្ស៊ី
** ភាសាអេស្ប៉ាញ។ល។

វិគីភីឌាអាឡឺម៉ង់មាន DVD-ROM ដែរ ។ នៅវិគីភីឌាអង់គ្លេសគេចង់ធ្វើនៅ DVD នឹងក្រដាសដែរ ។
វិគីភីឌាភាសាខ្មែរគឺជាវិគីភីឌាមួយដែលមានអត្ថបទតិច។

## ឈ្មោះសុខ ឆីម 
ភាសាខ្មែរ​

ពាក្យ**វិគីភីឌា**គឺជាពីរពាក្យ

* **វិគី**មានន័យថា**លឿន**។ ពាក្យនេះមានកំណើតមកពីភាសាហាវៃ។ គេនិយាយថា*wiki wiki* បានន័យថា លឿនៗ ។ ឧទាហរណ៍ គេហៅតាក់ស៊ីថាwiki wiki (វិគីៗ)។
* *ភីឌា*មានន័យថាការអប់រំ។ពាក្យនេះមានកំណើតមកពីភាសាក្រិក"pedia"។

ដូច្នេះ**វិគី**(លឿនៗ) និង **ភីឌា**(ការអប់រំ)គឺជា**ការអប់រំដែលលឿន** ។

## មើលផងដែរ 
Definition of Wiki 

## ឯកសារ​យោង​
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិគីភីឌា