open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ខេត្តបាសាន

ខេត្តបាសាន ស្ថិតនៅតំបន់ទួលបាសានបច្ចុប្បន្ន នៅក្នុង ឃុំបារាយណ៍ ស្រុកស្រីសន្ធរ ខេត្តកំពង់ចាម។ ដែលមានប្រាសាទនៅទីតាំងនោះគឺ ប្រាសាទព្រះធាតុទួលបាសាន។
ខេត្តនេះធ្លាប់ជារាជាធានីរបស់ខ្មែរ ដែលមានព្រះរាជាគ្រងរាជ្យនៅទីនោះគឺ

១- ព្រះបាទពញាយ៉ាត ១៣៩៤-១៤៦៣ ទ្រង់បានមកករទ័ពនៅទីនេះរយៈពេល៥ខែ ទើបលើកទ័ពទៅវាយរំដោះក្រុងអង្គរពីសៀម ក្រោយមកក៍មកតាំងរាជវាំងនៅទីនេះ១រយៈ រួចក៍មកតាំងរាជវាំងនៅចតុមុខភ្នំពេញសព្វថ្ងៃ។

២- ព្រះបាទស្រីសុរិយោទ័យ ១៤៧២-១៤៨៦ ជាបុត្រព្រះបាទនរាយណ៍រាជាត្រូវជាចៅព្រះព្រះបាទពញាយ៉ាត ដោយអាក់អន់ស្រពន់ចិត្តមិនបានស្នងរាជពីបីតាក៍មកតាំងតំបន់ស្វ័យយ័ត្ននៅទីនេះគ្រប់គ្រងតំបន់ រាជធានីទួលបាសាន រោងដំរី ព្រៃនគរ លង្ហោ ព្រៃបាក់ដែង ទៅទល់នគរចម្ប៉ា។

៣- ព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ ១៥០៤-១៥១២ ជាបុត្រព្រះបាទធម្មោរាជា និងជាចៅព្រះបាទពញាយ៉ាត ក៏មកគង់នៅរាជវាំងទួលបាសាន ប្រកបកិច្ចការផែនដី ដោយទុកឲ្យព្រះអនុចមហាឧបរាជ អង្គចន្ទគង់នៅគ្រប់គ្រងរាជវាំចតុមុខ។

៤- ព្រះបាទរាមាជើងព្រៃ ១៥៩៣-១៥៩៦ ជាក្សត្រដែលបានដឹកនាំទ័ពវាយរំដោះក្រុងលង្វែកពីសៀមមកវិញ ដោយក្រុងលង្វែកត្រូវសៀមដុតបំផ្លាញខ្ទេចអស់ ទ្រងក៍មកគង់នៅរាជរាំងទួលបាសាន ហើយក៍សុគតនៅទីនេះដែរ។

៥- គ.ស ១៥៩៦-១៦០៣ មានស្តេច៣អង្គគង់នៅរាជវាំងទួលបាសាន គឺទី១ អង្គតន់ទី១ -ទី២ អង្គអន និងទី៣សម្តេចកែវាពញាញោម (អន+ញោម)ជាស្តេចចោម្សៀត។

៦-​ ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ ១៦០៣-១៦១៨ជាក្សត្រដែលទទួលការគោរពស្រឡាញចូលចិត្តពីប្រជារាស្គ្រ នៅពេលសៀមវាយចូលក្រុងលង្វែកព្រះអង្គបានប្រយុទ្ធយ៉ាងស្វិតស្វាញទល់នឹងចោសៀម តែចុងក្រោយក្រុងលង្វែកត្រូវសៀមវាយបែកទ្រង់ក៍ត្រូវសៀមចាប់ជាឈ្លើយសឹកហើយបញ្ជូលទៅប្រទេសវា។ក្រោយមកព្រះមហាទេវីក្សត្រីជាព្រះអយ្យកាបានសូមអង្វរព្រះចៅក្រុងសៀមសូមយាងព្រះស្រីសុរិយោពណ៌មកគ្រប់គ្រងនគរវិញ ព្រះចៅក្រុងសៀមក៍យល់ព្រមដោយគឹតថាអាចប្រើក្សត្រអង្គនេះជាកូនអុក តែខុសបំនងស្រឡះ។ព្រះបាទស្រីសុរិយោបណ៍បានមកគ្រងរាជដោយគង់នៅរាជវាំងទួលបាសាន ហើ្យក៍បានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងនឹងក្រុងវ៉េនគរអណ្ណាមដើម្បីសងសឹកនឹងនគរសៀមដែលបានវាយកំទេចក្រុងលង្វែក។
*ឧញ៉ាពិជ័យនាគ ជាមន្ត្រីនៅខេត្តបាសាននេះ។

=រដ្ឋបាល=
 មាន ស្រុក÷
*ស្រុកស្រីសឈរ
=លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ=
 មានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ÷
* ទិសខាងកើត មានបឹង
* ទិសអាគ្នេយ៍ មានទន្លេមេគង្គ
* ទិសទក្សិណ មានព្រៃធំ
អំពិលអំពែក

អំពិលអំពែកជាពួកសត្វពពួកសត្វតូចល្អិតមានស្លាប ជាប្រភេទ Lampyridae ដែលមានសមត្ថភាពបញ្ជេញពន្លឺបាន។អំពិលអំពែក ជាសត្វស្លាបតូចរស់នៅតំបន់អាកាសធាតុត្រជាក់ល្មម ភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់ត្រូពិចនិងត្រូពិច (ប្រហែល 2000 ប្រភេទ)។  អំពិលអំពែកធ្វើកម្មនៅពេលយប់។ ជាទូទៅសត្វឈ្មូល មានស្លាបនិងហោះលឿននៅពេលយប់ មានប្រភេទសត្វញីខ្លះមិនមានស្លាបដូចសត្វឈ្មូលទេ។ អំពិលអំពែក បញ្ចេញពន្លឺនៅពេលយប់ភាគច្រើនមានពណ៌ ក្រហម ពណ៌ទឹកក្រូច ពណ៌លឿងខៀវ (រលពន្លឺពី 510 - 670 nm)។  ប្រភេទសត្វខ្លះសូម្បីតែពងក៏មានពន្លឺដែរ។

## ជីវវិទ្យា 
### ប្រភេទនៅស្រុកខ្មែរ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|Firefly (species unknown) captured in eastern Canada – the top picture is taken with a flash, the bottom with only the self-emitted light
ស្តាំ|រូបភាពតូច|Fireflies in the woods near Nuremberg, Germany, exposure time 30 seconds
ស្តាំ|រូបភាពតូច|Firefly female

### ក្នុងរឿងព្រេងខ្មែរ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|*Cyphonocerus ruficollis*, a weakly glowing member of the Cyphonocerinae

## កំណាព្យអំពិលអំពែក 
## កវីនិពន្ធ
ខេត្តជ័យ

**ខេត្តជ័យ ឬ ក្រុងជ័យ** គឺជាទីក្រុងរបស់ខ្មែរនៅសម័យអង្គរដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងជើងឈៀងខាងលិចឈូងសមុទ្រខ្មែរដែលមានខេត្តនគរស្រីធម្មរាជានៅខាងចុងនៃសមុទ្រនិងនៅខាងជើងនគរលង្កាសុខានៃឧបទ្វីបម៉ាឡេប្រទេសម៉ាឡេស៊ីសព្វថ្ងៃ។បច្ចុប្បន្នខេត្តនេះប្រហែលជាមានទីតាំងស្ថិតនៅត្រង់ស្រុកឆៃយ៉ា(សៀម : ไชยา)ដែលជារដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសុរាស្រ្តធានី ប្រទេសសៀម។

## មើលផងដែរ
ចចក

## ជីវវិទ្យា 
រូបភាពតូច|Fox skeleton
## ចចកក្នុងសង្គម​ខែ្ម​រ 
## អត្ថន័យក្នុងសង្គម 
## ក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ 
### រឿងនិទាន 
### រឿងព្រេងចចក 
Canids commonly known as foxes include the following genera and species:

ស្តាំ|រូបភាពតូច|The island fox is a near-threatened species.

រូបភាពតូច|A red fox on the porch of a house.

## References
ចាែខុំា

**Chakma** (*Chakama,Chakma,Daingnet,Sakma,Sangma,Takam,Tsakma*)—ឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុបភាសានិយាយដោយប្រជាជននៃ ការ chakmaដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុង Chittagong ក្នុងភ្នំនៃ Chittagong នៅបង់ក្លាដែស,នៅក្នុងរដ្ឋ Manipur; ខាងលិចជប៉ុន;នៅក្នុង Cookham ខោ Lohit;podelisi មៀនស្រុ Tirap និង Changlang នៃរដ្ឋ Arunachal Pradesh;ស្រុក Anglong,Karbi,cachar, កូរ៉េខាងជើ cachar រដ្ឋ Assam នៃ;នៅក្នុងស្រុកត្បូងអៀន;នៅក្នុង podelisi Kaylashahar ស្រុកខាងជើងអៀរដ្ឋនៃការ អៀន;នៅលើខាងត្បូង-ខាងលិចនៃរដ្ឋ Mizoram ក្បែរទន្លេនេះ Karnafuli ងផងដែរនៅក្នុងភូមិជាច្រើននៃការទូទាត់ Paletwa ភាគខាងត្បូ ងសានរដ្ឋ;ការតាំងទីលំ Buthidaung,Kyauktaw,Maungdaw,Ponnagyun នៅក្នុងខាងជើងនៃរដ្ឋនៃរដ្ឋ ព្ធ នៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ការ chakma ពីឥណ្ឌាអាចទាក់ទងជាមួយនឹងការ chakma នៃការក្លាជាមួយនឹងការលំបាក។ ផងដែរ,នៅក្នុងផ្សេងគ្នាតំរមីយ៉ាន់ម៉ាមានពូជនៃការគ្រាមភាសា។

## កំណត់ចំណាំ 
## អក្សរសាស្ត្រ 
* Cāṅmā, Cirajyoti and Maṅgal Cāṅgmā. 1982. Cāṅmār āg pudhi (Chakma primer). Rāṅamāṭi:Cāṅmābhāṣā Prakāśanā Pariṣad.
* Khisa, Bhagadatta. 2001. Cāṅmā pattham pāt (Chakma primer.) Rāṅamāṭi: Tribal Cultural Institute(TCI).
* Singā. 2004. Phagadāṅ
ចាែខុំាឆ

ចាែខុំា (Chakama, ចាែខុំា, Daingnet, សាខុំា, សានើមា, Takam, សាបើា) គឺជាភាសាឥណ្ឌូ - អឺរ៉ុបដែលនិយាយដោយប្រជាជនចាក់ម៉ារស់នៅក្នុង Chittagong ក្នុងតំបន់ភ្នំ Chittagong នៅភាគអាគ្នេយ៍បង់ក្លាដែសនៅក្នុងរដ្ឋម៉ានីពួរ។ រដ្ឋ West Bengal នៅស្រុកខាន់ឃាំមខោនធីខោនធី; ផ្នែករងនៃ Miao Tirap និង Changlang Arunachal Pradesh; នៅក្នុងស្រុកអ័រហ្គោនកាប៊ីកាចារ៉ាខាងជើងឆាអាសនៃអាស៊ាំម។ នៅខាងត្បូងត្រូរ៉ារ៉ា; នៅក្នុងអនុភាគ Kaylahshahar នៃស្រុក North Tripura នៃ Tripura; នៅភាគនិរតីនៃរដ្ឋមីហ្សរាមនៅក្បែរទន្លេកាណាទីនីក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាក៏ដូចជានៅភូមិជាច្រើននៃភូមិប៉ាឡេស្តានៅភាគខាងត្បូងនៃរដ្ឋសាន។ នៅក្នុងការតាំងទីលំនៅ Butkhidaung, Kyauktav, Maungdav, Punnakjun នៅភាគខាងជើងរដ្ឋ Rakhine ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ចេកមកពីឥណ្ឌាអាចទាក់ទងជាមួយប្រជាជនចាក់ម៉ាមកពីប្រទេសបង់ក្លាដេសជាមួយនឹងការលំបាក។ ក៏មានគ្រាមភាសាផងដែរនៅក្នុងផ្នែកផ្សេងៗនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ (Chakama, Chakma, Daingnet, Sakma, Sangma, Takam, Tsakma) គឺជាភាសាឥណ្ឌូ - អឺរ៉ុបដែលនិយាយដោយប្រជាជនចាក់ម៉ារស់នៅក្នុង Chittagong ក្នុងតំបន់ភ្នំ Chittagong នៅភាគអាគ្នេយ៍បង់ក្លាដែសនៅក្នុងរដ្ឋម៉ានីពួរ។ រដ្ឋ West Bengal នៅស្រុកខាន់ឃាំមខោនធីខោនធី; ផ្នែករងនៃ Miao Tirap និង Changlang Arunachal Pradesh; នៅក្នុងស្រុកអ័រហ្គោនកាប៊ីកាចារ៉ាខាងជើងឆាអាសនៃអាស៊ាំម។ នៅខាងត្បូងត្រូរ៉ារ៉ា; នៅក្នុងអនុភាគ Kaylahshahar នៃស្រុក North Tripura នៃ Tripura; នៅភាគនិរតីនៃរដ្ឋមីហ្សរាមនៅក្បែរទន្លេកាណាទីនីក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាក៏ដូចជានៅភូមិជាច្រើននៃភូមិប៉ាឡេស្តានៅភាគខាងត្បូងនៃរដ្ឋសាន។ នៅក្នុងការតាំងទីលំនៅ Butkhidaung, Kyauktav, Maungdav, Punnakjun នៅភាគខាងជើងរដ្ឋ Rakhine ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ចេកមកពីឥណ្ឌាអាចទាក់ទងជាមួយប្រជាជនចាក់ម៉ាមកពីប្រទេសបង់ក្លាដេសជាមួយនឹងការលំបាក។ ក៏មានគ្រាមភាសាផងដែរនៅក្នុងផ្នែកផ្សេងៗនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។

## កំណត់ចំណាំ 
## អក្សរសាស្ត្រ 
* Cāṅmā, Cirajyoti and Maṅgal Cāṅgmā. 1982. Cāṅmār āg pudhi (Chakma primer). Rāṅamāṭi:Cāṅmābhāṣā Prakāśanā Pariṣad.
* Khisa, Bhagadatta. 2001. Cāṅmā pattham pāt (Chakma primer.) Rāṅamāṭi: Tribal Cultural Institute(TCI).
* Singā. 2004. Phagadāṅ
ភូមិត្របែក

សំដៅដល់ ៖
*ភូមិត្របែក សង្កាត់បុស្បូវ ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ
*ភូមិត្របែក ឃុំស្វាយជ្រំ ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង
*ភូមិត្របែក ឃុំដំដែក ស្រុក​សូទ្រ​និគម ខេត្តសៀមរាប
ឃុំស្រអែម

ឃុំស្រអែមស្ថិតនៅក្នុងស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ។ ឃុំស្រអែមមានភូមិចំនួន ៧ភូមិដូចជា ភូមិធម្មជាតិ ភូមិស្រអែមជើង ភូមិស្រអែមចំបក់សែនជ័យ ភូមិតេជោស្ទឹងខៀវ ភូមិតេជោបុស្សស្បូវ ភូមិបង្គុលប្រាំបី ភូមិសែនជ័យ។
## ប្រាសាទ
* ប្រាសាទព្រះវិហារ
## មើលផងដែរ
វត្តអង្គមានជ័យ

វត្តអង្គមានជ័យមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិត្រពាំងអង្គ ឃុំកំពែង ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ។ វត្តអង្គមានជ័យត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយពុទ្ធបរិស័ទនៅក្នុងភូមិត្រពាំងអង្គខាងជើង និងខាងត្បូងនៅក្នុងឆ្នាំ២០០០ ដោយបានជ្រើសរើសយកទីទួលមួយ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះភូមិត្រពាំងអង្គខាងជើង និងខាងត្បូង នៅខាងមុខមានត្រពាំងមួយដែលមានជម្រៅជ្រៅបន្តិច។ បានជាវត្តនេះមានឈ្មោះថា អង្គមានជ័យ តាមរយៈអាចារ្យ ឬចាស់បុរាណបាននិយាយថា វត្តអង្គមានជ័យមកពីពាក្យ អង្គមានន័យថាទួលសំដៅលើទីទួលបុរាណនេះតែម្តង ចំណែកពាក្យមានជ័យដោយសារទីទួលនេះពីមុនចាស់បុរាណចង់បង្កើតវត្តនេះម្តងហើយតែបរាជ័យ មិនបានសម្រេច រហូតដល់ឆ្នាំ២០០០ ក៏សម្រេចកសាងវត្តនេះឡើងវិញក៏បានសម្រេចមានន័យថាមានជ័យ បានជាយកឈ្មោះវត្តថាអង្គមានជ័យ។
ដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ២០០០​ ពុទ្ធបរិស័តចំណុះជើងវត្តបានកាប់ព្រៃនៅលើទីទួលមួយឈ្មោះថាទួលអង្គនេះ ដែលកាលពីមុនមានត្រពាំងមួយនៅខាងមុខ ដែលមានទីតាំងនៅចំស្រះទឺកនៅពេលបច្ចុប្បន្ន។ នៅរដូវស្សាទឺកបឹងបានឡើង រហូតលេចនៅសងខាងទីទួលនោះ ម្យ៉ាងទៀតនៅក្បែរវត្តមានសាលាបឋមសិក្សាត្រពាំងអង្គ ពីដើមដើម្បីទៅរៀនសិស្សអាចប្រើប្រាស់មធ្យោបាយពីគឺជីះទូក និងដើរឆ្លងកាត់ទីទួលនេះដែលសម្បូរទៅដោយព្រៃមានតែផ្លូវមួយតូចសម្រាប់ដើរ។ តាមការមើលទីទួលពីមុន មកមានទម្រយោនីមួយ ដែលរកឃើញនៅលើទីទួលនេះ ម្យ៉ាងទៀតមានសំណល់ឥដ្ឋរបស់ប្រាសាទមួយចំនួនផងដែរ។
## ទួលបុរាណ 
នៅក្នុងវត្តអង្គមានជ័យមានស្លាកស្នាមឥដ្ឋដំរៀបជាជួរជាកាំៗចាប់ពីជើងទួលរហូតលើទួល ប្រហែលនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨ នៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់បានធ្វើការច្រោះដីនៅស្រទាប់លើបានធ្វើឱ្យឃើងមានឥដ្ឋដែលរៀបជាជួរ តែបច្ចុប្បន្នឆ្នាំ២០២១ កន្លែងដែលច្រោះដីត្រូវបានដាក់ដីពីលើយ៉ាងខ្ពស់ធ្វើឱ្យមិនឃើញមានឥដ្ឋដូចមុន។ ម្យ៉ាងទៀតគេប្រទះឃើញមានថ្មស្រទាប់ ដែលគេដាក់នៅខាងមុខប្រាសាទចំនួយ១ផ្ទាំង ដែលត្រូវគេដាក់នៅក្នុងអាស្រមលោកយាយ(អាស្រមអ្នកតាសម្រាប់គោរពបូជា) និងនៅជិតនោះមានឃើញដូចយោនី ឬក៏ថ្មនៅកណ្តាលប្រាសាទនៅក្បែរអាស្រមអ្នកតាក្បែរនោះ យោងតាមបំនែកប្រាសាទ និងឥដ្ឋនៅក្នុងវត្តប្រហែលមានប្រាសាទបុរាណ ដែលកសាងសម័យមុនអង្គរ។
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តតាកែវ
រចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទ

រចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទបុរាណខ្មែររួមមាន ជញ្ជាំង វូត ទ្វារ បង្អួច ផ្តែរ ដែលប្រកបដោយក្បាច់រចនាហេង

## ជញ្ជាំង 
គេសង់ជញ្ជាំងដោយថ្មភក់ ឬថ្មបាយក្រៀម។ គេរៀបដុំថ្មដែលបានត្រដុសរំលីងដោយបន្តុបពីលើគ្នា(តាមបណ្តោយដុំថ្មហើយឆ្លាស់គ្នាក្នុងមួយជួរៗ)។

## វូត(ដំបូលប្រាសាទ) 
គេសង់វូតដោយឥដ្ឋ ឬថ្មភក់។នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គេសង់សង់វូតដោយប្រើផ្ទាំងថ្ម ឬឥដ្ឋដោយលៀនចេញពីគ្នាបន្តិចម្តងៗ រហូតជួបគ្នាសដល់ដំបូលលើបង្អស់។ ជួលកាលគេសង់ពិដានលើ ដើម្បីបាំងមិនឱ្យឃើញវូត។

## ទ្វារ និងបង្អួច 
គេធ្វើទ្វាររាងចតុកោណកែង និងបង្អួចជួលកាលមានរាងការ៉េ ជួនកាលរាងចតុកោណកែង។ គេច្រើនធ្វើទ្វារ បង្អួចខ្លះបិទជិតដោយគេយកថ្មបាយក្រៀម ជួនកាលគេធ្វើជាចម្រឹកអំពីថ្មភក់ដាក់បញ្ឈរតាមបង្អួច។ នៅតាមបង្អួច។ នៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទខ្លះ គេបានឆ្លាក់ទ្វារ ឬបង្អួចបញ្ឆោត។ 

## ផ្តែរ 
ផ្តែរភាគច្រើនមានទំហំធំ និងទម្ងន់ធ្ងន់ ដែលត្រូវទ្រដោយសសរពេជ្រពីរ។ ជាធម្មតាគេធ្វើផ្តែរជាពីរជាន់គឺផ្ទាំងទីមួយជាផ្ទាំងធម្មតា(ផ្តែរសម្រាប់ទ្រ) ឯផ្តែរទី២ (ផ្តែរសម្រាប់លម្អ) ជាផ្ទាំងដែលរចនាដោយក្បាច់ ឬរូបផ្សេងៗ ហើយដាក់បិទមុខផ្ទាំងទី១។ ការសិក្សាអំពីផ្តែរខ្មែរក៏មានអត្ថប្រយោជន៍មួយទៀត គឺជាការកំណត់កាលប្រវត្តរបស់ប្រាសាទបុរាណ។ ផ្តែរខ្មែរបុរាណពុំគ្រាន់តែស្ថាបនាឡ់ើងសម្រាប់លម្អប្រាសាទបុរាណប៉ុណ្ណោះទេ វាបានបំពេញតួនាទីក្នុងវិស័យសាសនាថែមទៀតផង ពីព្រោះចម្លាក់ផ្តែរដែលស្ថិតនៅលើខ្លោងទ្វារប្រាសាទការពារទស្សនិកជន ព្រមទាំងប្រាសាទ ទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលអាក្រក់ពីខាងក្រៅដូចជាខ្មោច ព្រាយបិសាច ឧបទ្រពចង្រៃជាដើម។ ថ្វីត្បិតតែផ្តែរខ្មែរបុរាណនាសម័យបុរេ អង្គរត្រូវបានគេប្រទះឃើញនៅក្នុងអតីតកាលព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងក្នុងប្រទេសឡាវ វៀតណាម ថៃជាដើម។ ផ្តែរប្រាសាទដែលចាស់ជាងគេ គឺផ្តែរនៃប្រាសាទអាស្រមមហាឥសី ដោយស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថភ្នំដា(៥០០ដល់៥៥០នៃគ.ស)ដែលជារចនាបថដ៏ចាស់បំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង។

## ឯកសារយោង
អណ្តូងព្រេង

អណ្តូងព្រេងគឺជាអាងស្តុបទឹកសម័យបុរាណមួយជីកដោយមនុស្សស្ថិតនៅខាងលិចរហាលប៉ែកនិរតី ចម្ងាយប្រហែល ៣០០ម៉ែត្រពីប្រាសាទនាងខ្មៅខាងលិចផ្លូវលំបច្ចុប្បន្ន។ ការវាស់វែងប្រមូលយកវត្ថុបែកបាក់ និងសំអាតអណ្តូងព្រេង ធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១ដល់៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១១។ អណ្តូងព្រេងមានជណ្តើរធ្វើអំពីថ្មភក់ជាថ្នាក់ៗ ចុះក្រោមមាន១២កាំ។ នៅទីនេះមានសំណង់ថ្មបាយក្រៀមជាច្រើន អាចជាគ្រឹះសំណង់ឈើពីទិសខាងត្បូងនិងខាងលិចនៃអណ្តូងព្រេង ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវសម័យមុនកំណត់ថា ទីនោះជាព្រះពន្លា ឬព្រះបរមរាជវាំង ដោយសារតែសំណង់ឈើតែមួយគត់មាននៅកោះកេរនេះ។ ក្រុមបុរាណវិទូជនជាតិហុងគ្រីចុះពិនិត្យទីតាំងនេះ បានបង្ហាញថា មាន៩០ភាគរយនៃវត្ថុទាំងនោះ ពិតជាក្បឿងប្រក់ដំបូលនៅសតវត្សទី១០។ អណ្តូងព្រេងមានរាងចតុកោណកែងពីលិចទៅកើត ដែលមានបណ្តោយប្រវែង៥៦ម៉ែត្រគុណ២៨ម៉ែត្រ។

## ឯកសារយោង
ផ្លូវជាតិលេខ២

ផ្លូវជាតិលេខ២ ពីភ្នំពេញទៅភ្នំដិន(ព្រំប្រទល់វៀតណាម) កាត់តាមតាខ្មៅ និងខេត្តតាកែវមានប្រវែង១៣៧គីឡូម៉ែត្រ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លូវនៅកម្ពុជា
ផ្លូវជាតិលេខ១

ផ្លូវជាតិលេខ១ ពីភ្នំពេញទៅព្រំដែនប្រទេសវៀតណាម កាត់តាមអ្នកលឿង និងខេត្តព្រៃវែង ស្វាយរៀងប្រវែង១៦៧,១០គីឡូម៉ែត្រ។ នៅភ្នំពេញផ្លូវជាតិលេខ ១ ប្រសព្វគ្នាជាមួយផ្លូវជាតិលេខ២ ត្រង់ស្ពានព្រះមនីវង្ស។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លូវនៅកម្ពុជា
តួប៉មទន្លេបិទ

តួប៉មទន្លេបិទស្ថិតនៅត្រើយខាងកើតទន្លេមេគង្គ ខាងឆ្វេងដៃនៃស្ពានគីហ្សូណា។ តួប៉មនេះចាប់ផ្តើមកសាងតាំងពីជំនាន់អាណានិគមនិយមបារាំង ដោយធ្វើអំពីឥដ្ឋតាន់ អស់រយៈពេលចំនួន២ឆ្នាំទើបបានហើយជាស្ថាពរ។ ក្នុងសាងសង់បារាំងបានបញ្ចូនអ្នកទោសខ្មែរមួយចំនួនពីកំពង់ចាម ដើម្បីមកជួយការសាងសង់។ តួប៉មមានកំពស់៣៨ម៉ែត្របាទក្រោមមានរាងចតុកោណកែង មានបណ្តោយប្រវែង៩ម៉ែត្រនិងមានទទឹងប្រវែង៧.៥០ម៉ែត្រ ហើយមានទ្វារសម្រាប់ចេញចូលចំនួនពីរគឺខាងកើតមួយនិងខាងលិចមួយ។
បុព្វហេតុនៃការសាងសង់តួប៉មនេះ តាមចម្លើយរបស់អ្នកស្រុកដែលមានវ័យចំណាស់មួយចំនួនបានបញ្ជាក់អះអាងថា ការដែលបារាំងកសាងតួប៉មនេះឡើងគឺដើម្បីរក្សាសន្តិសុខនៅទីកន្លែនោះហើយក៏ជាកន្លែងសម្រាប់ឃ្លាំមើលក្រែងកម្មករ ឬអ្នកស្រុកលួចដឹកជ័រកៅស៊ូយកទៅឱ្យឈួញក្រៅ។
## ឯកសារយោង
ប្រាសាទនាង១២

## ប្រវត្តិ 
ប្រាសាទនាង១២ ឬប្រាសាទសួគ៌ព្រ័តមានទីតាំងចំពីមុខព្រះពន្លាជល់ដំរីមានប្រាសាទតូចៗសាងអំពីថ្មបាយក្រៀមចំនួន១២។ នៅពីក្រោយប្រាង្គទាំងនោះមានស្រះទឹកធំចំនួនពីរ និងសំណង់អាគារចំនួនពីរទៀតដែលគេហៅថាប្រាសាទឃ្លាំងខាងជើង និងខាងត្បូង ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ស្តុងទុកវត្ថុមានតម្លៃពីសម័យមុន។ យោងតាមរបាយការណ៍លោកជីវ តាក្វាន់បញ្ជាក់ថា បើមានគ្រួសារពីរមានក្តីក្តាំនឹងគ្នា ហើយរកកាត់សេចក្តីថានរណាត្រង់វៀចមិនកើត គេធ្វើដូច្នេះ នៅពីមុខវាំងមានប្រាសាទតូចៗចំនួន១២ខ្នង ហើយគេបញ្ជាកូនក្តីឱ្យចូលទៅអង្គុយក្នុងប្រាសាទនេះមួយម្នាក់។ គេអង្គុយតាំងពីរ បី ឬបួនថ្ងៃទៅ បើនរណាជាអ្នកធ្វើខុសនឹងច្បាប់ ពិតជាមានភស្តុតាងលេចឡើងមិនខាន គឺបើមិនចេញកមរមាសទេ ក៏ក្អកក្តៅផ្តាសាយដែរ។ ឯអ្នកទៀងត្រង់ឥតមានផលរមាស់អ្វីឡើយ។គួររំលឹកថាប្រាសាទនេះត្រូវបានឧទ្ទិសថ្វាយព្រះពុទ្ធមហាយាន។
## រូបភាព 

ឯកសា
ឯកសា
ឯកសា
ឯកសា

នាង១២
ភូមិព្រះធាតុ

**ភូមិព្រះធាតុ** ជាភូមិស្ថិតនៅក្នុងឃុំព្រះធាតុ ស្រុកអូររាំងឪ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។​
ប្រាសាទមហាធាតុ

ប្រាសាទមហាធាតុ ជាប្រាសាទខ្មែរដែលបានកសាងឡើងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នាសម័យនោះដែនដីខ្មែរមានវិសាលភាពទូលំទូលាយរហូតដល់ ខាងជើងយូណាន(ចិន) ខាងលិច មន(ភូមា) ខាងកើត សមុទ្រចិន ខាងត្បូង ម៉ាឡ៉ាយូ(ម៉ាឡេស៊ី) សព្វថ្ងៃ និង ឈូងសមុទ្រខ្មែរ។ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅ ខេត្តរាជបុរី មាន​ចម្លាក់​ព្រះពុទ្ធ​អង្គ ស្ថិតក្នុង​ឥរិយាបថ​សម្មាធិ ដូច​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ ឬ​អ​រោ​គ្យ​សាលា​ផ្សេងៗ​ និង មាន​ចម្លាក់​បុរាណ​គ្រុឌ​ជិះ​នាគ ផងដែរ 

ប្រាសាទនេះត្រូវបានថៃផ្ដូរឈ្មោះទៅជា វត្តមហាតាត។ 

ដោយតាមខ្មែរថា 
* ប្រាសាទ(ជាភាសាខ្មែរ) = វត្ត(ជាភាសាថៃ)
* មហា ប្រើដូចគ្នា
* ធាតុ(ជាភាសាខ្មែរ) = តាត(ជាភាសាថៃ)។

អយុធ្យា (​ស​.​វ​ទី​១៥ និង​ទី​១៨ នៃ​គ​.​ស​) ប្រាសាទមហា​ធាតុ ​នៅ​ខេត្ត​រាជបុរី​ ដែលជា​ខេត្ត​ចាស់​របស់​ខ្មែរ​មាន​ប្លង់​ដូច​ប្រាសាទ​នា​សម័យអង្គរ ជាពិសេស​សម័យ​បាយ័ន​។ ការសិក្សា​ប្រៀបធៀប​ផ្នែក​ស្ថាបត្យកម្ម​បានបញ្ជាក់​ថា ឥទ្ធិពល​របស់​ខ្មែរ​ទៅលើ​ស្ថាបត្យកម្ម​ថៃ គឺមាន​លក្ខណៈ​ពុទ្ធ​និយម​។ ប្រាសាទ​មហា​ធាតុ​ត្រូវបាន​សាងសង់ឡើង​នៅលើ​មូលដ្ឋាន​ចាស់ នៃ​ប្រាសាទ​ថ្មី​មួយ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ជ័យ​វរ្ម័នទី​៧ ដូចជា​កំពែង​ថ្មបាយក្រៀម ដែលមាន​កំពូល​លំអ​ដោយ​សន្លឹក​សីមា​ដែលមាន​ចម្លាក់​ព្រះពុទ្ធ​អង្គ ស្ថិតក្នុង​ឥរិយាបថ​សម្មាធិ ដូច​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ ឬ​អ​រោ​គ្យ​សាលា​ផ្សេងៗ​ឯទៀត​ក្នុងសម័យ​វប្បធម៌​បាយ័ន ជា​ភស្តុតាង​ស្រាប់​។​
​ក្រៅពីនេះ គេ​ឃើញ​មាន​ចម្លាក់​បុរាណ​គ្រុឌ​ជិះ​នាគ ព្រមទាំង​បំណែក​ពុទ្ធបដិមា​មួយចំនួន​ថែម​ទៀតផង​។ គួរ​បញ្ជាក់ថា នេះ​គឺជា​ការឯកភាព​ផ្នែក​សិល្បៈ​វប្បធម៌​រវាង​ខេត្ត​រាជបុរី និង​ខេត្តសៀមរាប​អង្គរ​ដែលជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នយោបាយ​កណ្តាល​។ 

ការស្រាវជ្រាវ​របស់​យើង ដែល​សំអាង​លើ​ស្ថាបត្យកម្ម​ខាងលើ​បាន​បញ្ជាក់ថា ប្រាសាទអង្គរវត្ត​នា​សម័យ​មហានគរ​ពិត​ជាមាន​សញ្ញា​ត្រីសូ​ល៌ ធ្វើ​អំពី​ទង់ដែង​នៅលើ​កំពូល​នៅលើ​ប្រាង្គ​នីមួយៗ​មិន​ខាន ក៏ប៉ុន្តែ​ត្រីសូ​ល៌​ទាំងនោះ​ត្រូវ​ធ្លាក់​មក​ដី ហើយ​បាន​វិនាស​សាបសូន្យ​ទៅ​។​
គួរ​បញ្ជាក់ដែរថា គ្រប់​សកម្មភាព​ជនជាតិ​ថៃ​បានជ្រើសរើស​យក​គ្រប់​ប្រភេទ​នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ ដែលមាន​លក្ខណៈ​ល្អ​ធ្វើ​វប្បធម៌​របស់ខ្លួន​។ ក៏ប៉ុន្តែ​នេះ​ជា​ទង្វើ​ទូទៅ​របស់​សង្គមមនុស្ស​លើ​សកលលោក​។ ដូច្នេះហើយ​បានជា​ជនជាតិ​អ៊ឺរ៉ុប​បាន​និយាយថា ជនជាតិ​ថៃ​បាន​ថែរក្សា​ទម្រង់​វប្បធម៌​អារ្យធម៌​ខ្មែរ​យ៉ាង​ខ្ជាប់ខ្ជួន ហើយ​វប្បធម៌​អង្គរ​នេះ​បានធ្វើ​ឲ្យ​ថៃ​រុងរឿង​ត្រចះត្រចង់​។ ខុសពី​តំបន់​ស្ថិតក្រោម​នៃ​ជួរ​ភ្នំ​ដងរែក (​ខ្មែរក្រោម​) គ្មាន​ការ​ដាប់​រូប​ព្រះពុទ្ធ​អង្គ​ចោល​ទេ គ្មាន​ការបំផ្លិចបំផ្លាញ អំណាចកណ្តាល​អង្គរ​រ​បស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៨ ពុំបាន​មកដល់​តំបន់​នេះ​ឡើង​យ​៕

មហាធាតុ
រនាតថោង

រនាតថោង និងរនាតដែកមានរូបរាងដូចគ្នា តែខុសគ្នាត្រង់ផ្លែសំនៀង រនាតថោងផ្លែសំនៀងធ្វើអំពីលង្ហិន ដែលមានពណ៌ក្រហមឆ្អិនឆ្អៅដូចពណ៌ទឹកមាស ចំណែករនាតដែកផ្លែសំនៀងធ្វើអំពីដែក ដែលមានពណ៌ស្រអាប់។ ម្យ៉ាតទៀតរនាតថោង គេនិយមប្រើប្រាស់ក្នុងវង់ភ្លេងព្រះរាជទ្រព្យក្នុងព្រះរាជវាំង ចំណែករនាតដែកគេនិយមប្រើប្រាស់នៅក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ នៅក្រៅព្រះរាជវាំង និងវត្តអាមនានា។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
ត្សៃ អ៊ីងវិន

**ត្សៃ អ៊ីងវិន** ឬ **ថាយ អ៊ីងវិន** (ភាសាចិន៖ 蔡英文, ភិងអ៊ិង៖ *Cài yīngwén*, កើតថ្ងៃទី 31 ខែសីហា ឆ្នាំ 1956) គឺជាអ្នកនយោបាយតៃវ៉ាន់ដែលធ្លាប់បានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី 7 នៃសាធារណរដ្ឋចិន (តៃវ៉ាន់) ពីឆ្នាំ 2016 រហូតដល់ឆ្នាំ 2024​ និងជាស្ត្រីដំបូងគេដែលបានកាន់តំណែងនេះ។ ក្នុងនាមជាសមាជិកនៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យចម្រើននិយម លោកស្រីបានធ្លាប់បានធ្វើជាប្រធានគណបក្សមួយនេះបានចំនួនបីលើកដោយលើកដំបូងគឺចាប់ពីឆ្នាំ 2008 ដល់ឆ្នាំ 2012,​ លើកទីពីរចាប់ពីឆ្នាំ 2014 ដល់ឆ្នាំ 2018 និងលើកចុងក្រោយចាប់ពីឆ្នាំ 2020 រហូតដល់ឆ្នាំ 2022។

## កំណត់សម្គាល់
## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋចិន
ឃុំស្រយង់

ឃុំស្រយង់ ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកគូលែន

ខេត្ត

រះវិហារ។
=រដ្ឋបាល=
*ស្រយង់ជើង
*ស្រយង់ត្បូង
*កោះកេរ
*ម្រេច
*រំចេក
*សម្បូរ
*ស្នាផ្អែក
*ប្រាសាទប្រាំ

=ប្រាសាទ=
*ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍
## មើលផងដែរ
លក្ខណៈពិសេសរបស់ប្រាសាទអង្គរវត្ត

តាមការសន្និដ្ឋានរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រើកម្លាំងពលកម្មប្រម៉ាណជាង 30មុឺននាក់ និង ដំរី ជាង 6ពាន់ក្បាល និងប្រើប្រាស់ថ្ម សរុបប្រមាណជាង 10លានតោន នៅក្នុងទំហំ ខ្នាត , និង ភាពស៊ីមេទ្រី ឡើងដល់កំពូល ដែលត្រូវបាន គេជឿថាជាប្រាសាទសាសនា ដ៏ធំបំផុត របស់ពិភពលោក។ 
**(អង្គរវត្តជាប់ជាស្ថាបត្យកម្មកំពូលក្នុងលោក**) 

## លក្ខណៈពិសេសរបស់អង្គរវត្ត 
* ប្រាសាទដែលបង្រួមឧបទ្វីបទាំងអស់បញ្ជូលគ្នា។
* រៀងរាល់ថ្ងៃទី21.22 ខែមីនា និងថ្ងៃទី 22.23 ខែកញ្ញា គឺព្រះអាទិត្យរះនិងលិចចំកណ្តាលកំពូលប្រាសាទអង្គរវត្តដែលចែករយៈពេល យប់ និង ថ្ងៃ ស្មើគ្នា (សមរាត្រី) 
* គ្រប់អ័ក្សនៃប៉មរបស់ប្រាសាទ គឺកើតចេញពីរង្វង់មូលដែល តំណាងឲ្យហ្វូងតារា ត្រាគោ (Draco) កញ្ជុំសកលដែលមានអាយុកាល2លានឆ្នាំ ដែលមានចម្ងាយពីផែនដី 19ទ្រីលានគីឡូម៉ែត្រ ដោយស្មើនិងរវង្វាស់កាំរស្មីព្រះអាទិត្យ 2ឆ្នាំពន្លឺ ។​
* ប្រាសាទអង្គរវត្តមាន រាងឆ្លុះអ័ក្ស 3 ជាន់ជាប់ៗគ្នាបើធៀបនឹងផ្ទៃទឹកបារាយ (បច្ចុប្បន្ន​បារាយខាងកើតត្រូវបានរីងស្ងួត) អ័ក្សទាំង3 ប្រៀបដូចជា រាងផ្កាយរណបដែលសំយោគយកថាមពលព្រះអាទិត្យដែលបានបាញ់បង្ហោះនៅពេលបច្ចុប្បន្ន។​
* គ្រឹះប្រាសាទធ្វើអំពីដីខ្សាច់ ដែលពឹងលើគូទឹកដែលព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទទាំងស្រុង ។
* គ្រប់ប៉មនៃអង្គរវត្ត​ជាចំនុចដែលបង្កើតរាងជាសត្វអណ្ដើកដែលទាក់ទងនិងរឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះ ឬ កូរសមុទ្រចក្រវាឡ ។​
* អង្គរវត្ត ស្ថិតនឹងខ្សែអ័ក្សទី7 នៃរយៈទទឹងរបស់ផែនដីដែលខ្សែរនោះជាន់គ្នាជាមួយនឹង ប្រាសាទពីរ៉ាមីត ជីហ្សា របស់អេសុីប ប្រាង្គឆីកឈេនអុីតសា របស់មុិចសុិច និងចុងក្រោយជាមួយរូបសំណាកមនុស្សបុរេប្រវត្តិ របស់ឈីលី ។​
* អង្គរវត្តមានលក្ខណៈពិសេសមួយគឺប្រែពណ៌ពីសំរិទ្ធទៅប្រាក់ ពីប្រាក់មកមាស ទៅតាមពេលវេលាមួយទៀងទាត់ ព្រឹក ថ្ងៃ និង រសៀល។
* អង្គរវត្តមានរូបភាពលាក់បង្កប់ច្រើនជាង 200 ផ្ទាំងដែលមិនអាចមើលដឹងដោយភ្នែកទទេបាន ត្រូវជំនួយដោយបច្ចេកវិទ្យា Scan Effect 
* អ្នកស្រាវជ្រាវបានឲ្យដឹងទៀតថា ប្រាសាទអង្គរវត្ត មានតម្លៃទាំងផ្នែកបញ្ញា ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មនិងសម្បត្តិវប្បធម៌។
* អង្គរវត្តជាស្ថាបត្យកម្មបានទទួលការគណនានិងធ្វើឡើងយ៉ាងសុក្រឹត្យបំផុតនៅលើពិភពលោក។
* ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅតែចោទជាសំនួរទៅកាន់ប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យក្នុងលោកនេះ។​

Credit : Admin Phnom Penh Skyline 
ប្រភព : ក្រុមស្រាវជ្រាវ Lidar នៃសកលវិទ្យាល័យអូស្ត្រាលី​. . ..។​
សម្ភោរ

ស្គរសម្ភោរនេះស្គរមួយប្រភេទ ដែលមានមុខងារពីរអង្គុយទះដោយបាតដៃ ឬម្រាមដៃ។ ស្គរនេះប្រើប្រាស់បានតែក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យមួយគត់ ហើយមានរបៀបទះតែបីបែបគឺបែបជើងស្គរមួយជាន់ ពីជាន់ និងបីជាន់។ ស្គរនេះសំខាន់ជាងគេបំផុតក្នុងចំណោមឧបករណ៍ទាំងឡាយក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ មុនគេប្រគុំភ្លេងពិណពាទ្យម្តងៗ គេតែងតែធ្វើពិធីសក្ការៈបូជាអុចទៀបធុកនៅនឹងស្គរសម្ភោរ ដែលតំណាងឱ្យឧបករណ៍ទាំងអស់នៅក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ។ ស្គរសម្ភោររបស់ខ្មែរមានអាយុកាលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ គឺមានតាំងពីមុនខ្មែរយកស្គរនេះ មកឆ្លាក់នឹងជញ្ជាំងប្រាសាទបុរាណទៅទៀតក្នុងសតវត្សរ៍ទី៩ទៅទៀត។ អ្នកស្រីបណ្ឌិត ពៅ សាវរស ដែលបានធ្វើបឋកថាកាលពីខែកុម្ភៈឆ្នាំ១៩៩៤ នៅសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈបានមានប្រសាសន៍ថា តាមសិលាចារឹកខ្មែរចេះធ្វើគ្រឿងឧបករណ៍ភ្លេងតាំងពីសតវត្សរ៍ទី៦គឺចេះធ្វើ ពិណ ចាបុី និងស្គរគ្រប់ប្រភេទ។ តាមការសន្និដ្ឋានស្គរសម្ភោរនេះមានមុនសតវត្សរ៍ទី៦ទៅទៀត ពីព្រោះជាស្គរ ដែលស្ថិតនៅក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យជាវង់ភ្លេងបម្រើឱ្យព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលបាននាំចូលមកស្រុកខ្មែរដោយជនជាតិក្លឹង្គតាំងពីសតវត្សរ៍ទី១នៃគ្រឹស្តសករាជ។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
ទ្រឆេ

ដឺត្រូហ្សាឬឆែឆែ (តាក់ខា) ឧបករណ៍ភ្លេងខ្មែរ។ វាជាសមាជិកតូចបំផុតនៃក្រុមត្រកូលត្រ។ វាត្រូវបានបើកបរដូចគ្នានឹងរថយន្ត Tro, មួយ octave ខ្ពស់។

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
ស្ថានីយនាវាដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរតាមផ្លូវទឹក

=ស្ថានីយព្រែកព្នៅ តាខ្មៅ=

=ស្ថានីយ តាខ្មៅ ព្រែកព្នៅ=
​ ព្រះម៉ែប្ររ័តយ័ងកីរៈ

**​ ព្រះម៉ែប្ររ័តយ័ងកីរៈ** () គឺ ទេពធីតាមុខសិង្ហនៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា , ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីមុខសិង្ហរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕ ព្រះនាងគឺជា ទេពធីតាម្តាយទាំង៨របស់សក្តិនិកាយ. ,  ព្រះនាងគឺជា ​អវតារទេពជាយាក្នុងព្រះវិស្ណុមុខសិង្រៃ.។ ៚  

### ព័ត៌មានលម្អិត 
* សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  កងចក្រ ត្រីសូល៍ ខ្សែផ្គាំ ដំបង
* យាន្តជំនិះ ៖ ​សិង្ហ(តោ)

## រូបភាពទេវរូបព្រះម៉ែប្ររ័តយ័ងកីរៈ(ទេពធីតាមុខសិង្ហ)  

រូបភាព:Pratyangira_temple_4.jpg| ទេវរូបព្រះម៉ែ​ប្ររ័តយ័ងកីរៈ(ទេពធីតាមុខសិង្ហ) សិល្បៈឥណ្ឌា.
រូបភាព:Pratyangira temple 1.jpg| ទេវរូបព្រះម៉ែ​ប្ររ័តយ័ងកីរៈ(ទេពធីតាមុខសិង្ហ) សិល្បៈឥណ្ឌា.
រូបភាព:Pratyangira temple 2.jpg| ទេវរូបព្រះម៉ែ​ប្ររ័តយ័ងកីរៈ(ទេពធីតាមុខសិង្ហ) សិល្បៈឥណ្ឌា.

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
* ចូលឆ្នាំខ្មែរ ឬ សង្ក្រាន្តខ្មែរ
* ព្រះត្រីសក្តិ
* ព្រះត្រីមូរតិ
* មាតរិកា
* នវទុរគា
* មហាវិទ្យា
ឥដ្ឋ

## ព័ត៌មានទូទៅ 
ជាទូទៅ ឥដ្ឋត្រូវបានគេផលិតនៅជិតការដ្ឋាន។ ដំបូងគេចាក់ទឹកចូលក្នុងល្បាយដី អង្កាម រួចវាយបង្ហាប់ជាច្រើនដង ដើម្បីសាច់ដីស្វិត បន្ទាប់មកញ្ចូលពុម្ពហាលថ្ងៃឡើងរឹង រួចដុតក្នុងឡក្រោមកម្កៅរាប់ពាន់អង្សារ។ មុនពេលគេសាងសង់គេ ត្រូវចាក់ទឹកបន្សើមរួច ត្រដុសឥដ្ឋនឹងឥដ្ឋ ដើម្បីឱ្យផ្ទៃដីរាបស្មើរ ក្រោយមកគេបៀកជ័រទឹកលាយស្ករត្នោតលើផ្ទៃដុំឥដ្ឋ តម្រៀបតាមដង្គុំ។ ក្រោយពេលសំណង់ធ្វើអំពីឥដ្ឋសង់ចាប់ គេផ្តើមគម្រូព្រាងបរើដីស រួចឆ្លាក់ជាផ្កាភ្ញី ឬទេវកថា និងបូកកំបោរបាយអជាកិច្ចចុងក្រោយ។
សំណង់សាសនាធ្វើអំពីឥដ្ឋមានការប្រើប្រាស់ច្រើន គួរឱ្យកត់សម្គាល់មុនសម័យអង្គរក្នុងរចនាបថភ្នំដាមានការប្រើប្រាស់ឥដ្ឋតិចនិងចាប់ផ្តើមច្រើនឡើងក្នុងរចនាបថសំបូរព្រៃគុកដូចជាក្រុមប្រាសាទរមាស ក្រុមប្រាសាទសំបូរ ក្រុមប្រាសាទតោ និងក្រុមប្រាសាទយាយព័ន្ធ រចនាបថព្រៃក្មេងដូចជាប្រាសាទត្រពាំងផុង ប្រាសាទភ្នំបាយ៉ង់(តាកែវ) និងរចនាបថកំពង់ព្រះដូចជាប្រាសាទកំពុងព្រះ ប្រាសាទអកយំ ប្រាសាទអណ្តែត។
## ឯកសារយោង
ខ្មុកម្រ័ក្ស

ខ្មុកម្រ័ក្សណ៍ជាប្រភេទជ័រឈើធម្មជាតិ ដោយគេចៀរយកពីដើមឈើឈ្មោះថា គ្រើល មានពណ៌ក្រហមលាយជាមួយអំពិលដែលមានរសជាតិជូរ ជួយរក្សាពណ៌បានយូរ ហេតុនោះហើយបានគេប្រើសម្រាប់សម្លាប់ពណ៌សូត្រ និងបន្ទន់ស្បែកមុនពាសលើស្គរ។ គេបន្ថែមផេះដែលបានដោយដុតស្លឹកត្នោត រួចរែងយកភាពម៉ត់បំផុត ព្រោះថាវាជាល្បាយមិនរលាយជ័រគ្រើល ទោះបីជាត្រូវកម្តៅថ្ងៃក៏ដោយ។ ការលាយខ្មុកម្រ័ក្សជាមួយឥដ្ឋ ថ្ម ឈើផងដែរ។ 
នៅក្នុងព្រាហ្មញសាសនា ពណ៌ក្រហមខ្មុកម្រ័ក្សតំណាងឱ្យភាពរុងរឿង ទ្រព្យសម្បត្តិ សិរីសួស្តី សុខដុមរមនា ស្មោះត្រង់ជាដើម។ នៅប្រទេសឥណ្ឌាតែងតែឃើញស្រ្តីរៀបការរួច ត្រូវបិទជ័រឈើក្រហមលាយជាមួយអាចម៍គោលើថ្ងាស់ដោយគេយល់ឃើញថាគោសម្បុរសជាយានជំនិះរបស់ព្រះនាងឧមាននិងព្រះសិវៈដែលស្មោះត្រង់មប្រើម្ចាស់។ សិលាចារឹកប្រាសាទអង្គរវត្ត K-៣០៣ លេខ២ សម័យកណ្តាលត្រង់រួតបាកាណរបស់សម្តេចព្រះរាជមាតា មហាក្យាណវត្តីស្រីសុជាតិតា ឧត្តមជាតិក្សត្រីយ៍ជាព្រះមហាឧបាសិកាថ្លែងថា គម្បីខ្ញុំម្ចាស់កាត់ផ្នួងសក់ដ៏មានចេស្តាពេកក្រៃដោយគ្មានអណពល់ និងធ្វើពីធីស្រោចទឹកមន្តលើព្រះសិរសាបង់នៅស្ថានព្រះវិស្ណុលោកនេះឯង។ រួចហើយដុតជាខ្មុកម្រ័ក្សយកទៅសាងព្រះពុទ្ធរូបនៅស្ថានបាកាណនេះ(បន្ទាត់១៥ដល់២៤)។
## ឯកសារយោង
ច្បាប់

**ច្បាប់**គឺជាបទបញ្ញត្តិដែលកំណត់ដោយរដ្ឋ ដែលមានភាពទៀងទាត់ត្រឹមត្រូវនិងយុត្តិធម៌សម្រាប់ឲ្យពលរដ្ឋក្នុងសង្គមនីមួយៗត្រូវតែគោរពតាម និងជាបណ្តាលវិធាន គតិយុត្តសម្រាប់គ្រប់គ្រង និងដឹកនាំប្រទេស។ ច្បាប់នៃសង្គមនីមួយៗ អាចមានភាពផ្សេងៗគ្នាទៅតាមភាពជាក់ស្តែងរបស់សង្គមនោះ។

## ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ច្បាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម
ពិធីជីកដី និងបុកគ្រឹះប្រាសាទ

ដូចសំណង់សម័យទំនើប ប្រាសាទទាំងអស់ត្រូវបានគេជីកដីកំណើត ដើម្បីចាក់បញ្ចូលដីខ្សាច់ជាគ្រឹះបាតក្រោមបំផុតហើយការជីកគ្រឹះតូចឬធំ និងជ្រៅឬរាក់អាស្រ័យទៅតាមទំហំប្រាសាទនីមួយៗ។ នៅលើកំពូលភ្នំដែលមានដីកំណើតមាំស្រាប់ គេគ្រាន់តែជីកដីធ្វើគ្រឹះរាក់ជាងដីនៅវាលរាប ហើយគេត្រូវដាប់ថ្មភ្នំធម្មជាតិឱ្យរាចស្មើ ដើម្បីសាងសង់ជាអាទិ៍ប្រាសាទបាខែង ដែលមានឈ្មោះដើមថា យសោធរេស្វរៈ តាមសិលាចារឹក K-២៣៥។ ប្រាសាទនេះកសាងដោយព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ឧទ្ទិសថ្វាយព្រះសិវ ក្រោមរូបតំណាងជាសិវលិង្គ។ សិល្បៈខ្មែរបានជ្រើសទីកន្លែងសាងសង់ប្រាសាទតាមក្បួនព្រហ្មញ្ញសាសនា ស្ថាបនានៅលើភ្នំធម្មជាតិ ភ្នំនិមិត្ត ឬដីរាប។
## ឯកសារយោង
ឃុំប្រឡាយ

**()** ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ មាន ១៤ភូមិ
៖

*យោងតាមប្រកាសលេខប្រកាស ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ

**ព្រំប្រទល់នៃ**
ធឿន សុជាតិ

ជីវប្រវត្តិ
&#10084; ខ្ញុំបាទឈ្មោះ ផន រតនា ភេទប្រុស សញ្ជាតិខ្មែរ ប្រជាជន កម្ពុជា
&#10084; កើតនៅ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០០៦
&#10084; ទីកន្លែងកំណើតភូមិព្រែកតាព្រីង ឃុំសិត្បូ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្តាល

ការសិក្សា

បទពីសោធន៍កការងារ

ស្នាដៃ
ស្ថានភាពគ្រួសារ
ស្ថិតក្នុងត្រកូលស្រែចំការដែលមានជីវភាពមធ្យម
* មានសមាជិកគ្រួសារ ៧នាក់
* ជីដូន
* ឪពុកម្ដាយ
* មានបងប្អូន ៤នាក់ ប្រុស ៣នាក់ ស្រី ១នាក់
* ជាកូនច្បងគ្រួសារ

សារអេឡិចត្រូនិច

ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង
ប្រាសាទប្រាំ

## ប្រវត្តិប្រាសាទ 
ប្រាសាទប្រាំជាឈ្មោះហៅដោយអ្នកស្រុករស់នៅក្នុងតំបន់កោះកេរនេះតែម្តងដោយពួលគាត់យល់ថា មានតួប៉មចំនួនបីនិងហោត្រ័យពីទៀតជួនកាលហៅថា ប្រាសាទបីដោយនិយាយសំដៅតួប៉មចំនួនបី។ ប្រាសាទនេះមានចម្ងាយប្រមាណ៨គីឡូម៉ែត្រខាងជើងប្រាសាទជ្រៃខ្វៀន ១គីឡូម៉ែត្រខាងកើតស្ទឹងអូរប្រាំភាម និងប្រមាណ ៥០០ម៉ែត្រខាងផ្លូវមកពីស្រុកស្វាយលើទៅឃុំស្រយ៉ង់។ លោក អេជែន លុយណេដឺឡាហ្ហុងគែរ បានចុះឈ្មោះប្រាសាទប្រាំលេខ IK-២៦៥ ក្នុងបញ្ជីសារពើភណ្ឌប្រាសាទនៅកម្ពុជាក្នុងសៀវភៅភាគ១ បោះពុម្ពឆ្នាំ១៩០២។ 
ដោយហេតុថា ប្រាសាទប្រាំ ពុំមានសិលាចារឹកសេសសល់ដូចប្រាសាទដទៃទៀត យើងអាចកំណត់អាយុកាល និងតួនាទីរបស់ប្រាសាទទៅតាមការសិក្សាប្រៀបធៀបគ្រឿងលម្អសិល្បៈ ប្លង់ និងរូបរាងរបស់សំណង់។ ប៉ុន្តែ សំណង់សំខាន់ៗទាំងបីបានបាក់បែកស្ទើរទាំងស្រុងអស់ទៅ​ហើយ ដូច្នេះ យើងត្រឹមតែអាចប្រៀបធៀបលើប្លង់រួម និងសំណង់ហោត្រៃ ឬអគ្និគ្រឹះតែប៉ុណ្ណោះ ដែលទម្រង់បែបនេះមានលក្ខណៈដូចទៅនឹងប្រាសាទជាច្រើនទៀតក្នុងរវាងចុងស.វ.ទី១០ ដើម​ស.វ.ទី១១ ជាពិសេស សំណង់ក្នុងរចនាបថឃ្លាំងនារជ្ជកាលព្រះបាទស្រីជ័យវរ្ម័នទី៥ (គ.ស.៩៦៨ – ១០០០) និង​ព្រះបាទស្រីសូរ្យវរ្ម័នទី១ (គ.ស.១០០២ – ១០៤៩) ពោល អាយុកាលនេះគឺប្រហាក់​ប្រហែលគ្នាជាមួយប្រាសាទវត្តចារលើដែលនៅមិនឆ្ងាយពីប្រាសាទប្រាំដែរ។ ដោយឡែក តួនាទីរបស់ប្រាសាទវិញ បើមើលទៅលើប្រាង្គសំខាន់ៗទាំងបី អគារហោត្រៃឬអគ្និគ្រឹះ កំពែង និងកសិន្ធុ​ វាមានទម្រង់ដូចគ្នាច្រើនទៅនឹងប្រាសាទដែលស្ថិតនៅក្នុងលទ្ធិសៃវ (ឧទ្ទិសដល់ព្រះសិវ)​។ ជារួមមក ទោះបីប្រាសាទប្រាំ បានបាក់បែកប្រាង្គមួយចំនួនក៏ពិតមែន ទេវស្ថាននេះគឺជាឧទាហរណ៍ដ៏​សំខាន់មួយក្នុងការសិក្សាអំពីសំណង់ប្រាសាទខ្មែរក្នុងលទ្ធិសៃវ និងប្រហែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយនិកាយបាសុបតថែមទៀតផង (និកាយចំណាស់ជាងគេក្នុងលទ្ធិសៃវ)។

, តំបន់កោះកេរ]]

, តំបន់កោះកេរ]]

, តំបន់កោះកេរ]]

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ខេត្តព្រះវិហារ
ប្រាំ
​ប្រាសាទទឹកឆា

ប្រាសាទទឹកឆាមានទីតាំងស្ថិតនៅ ភូមិថ្មី ឃុំក្រូច ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម។ ប្រាសាទទឹកឆាមានឈ្មោះដើមថា សិទ្ធិបុរៈ ជាភាសាបាលីឬសំស្រ្កឹត ដែលមានន័យថាទីក្រុងប្រកបដោយសេចក្តីសុខចម្រើន តាមសិលាចារឹកប្រាសាទទឹកឆាលេខ K-៧០២ ចុះកាលបរិច្ឆេទឆ្នាំ១០២៥នៃគ្រិស្តសករាជក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១សោយរាជ្យពីឆ្នាំ១០០២-១០៥០នៃគ្រិស្តសករាជ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១១។
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកំពង់ចាម
ទឹកឆា
ប្រាសាទសសរ១០០

ប្រាសាទសសរ១០០មានឈ្មោះដើមថា សម្ភុបុរៈ ជាភាសាបាលីឬសំស្រ្កឹតដែលមានន័យថាទីក្រុងរបស់ព្រះព្រហ្ម តាមសិលាចារឹកលេខ K-១២៥ នៅក្នុងប្រាសាទនេះតែម្តង។
## ឯកសារយោង 
សសរ១០០
ប្រាសាទព្រះភ្នំ

## ប្រវត្តិប្រាសាទ 
ប្រាសាទព្រះភ្នំមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិស្លាត ឃុំស្រែខ្វាវ ស្រុកអង្គរជុំ ខេត្តសៀមរាប។ តាមសិលាចារឹកលេខ K-៤៥៤ ប្រាសាទនេះមានឈ្មោះដើមថា បទមបុរៈជាភាសាសំស្ត្រឹត ដែលមានន័យថា ទីក្រុងដែលសម្បូរផ្កាឈូកគឺជាទីក្រុងរបស់ព្រះវិស្ណុ បានផ្តើមកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សរ៍ទី៩-១១ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១ (៨៧៧-៨៨៩)និងសាងបន្ថែមក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤(៩២៨-៩៤១) និងបញ្ចប់ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៦(១០៨០-១១០៧)។
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តសៀមរាប
ព្រះភ្នំ
ប្រាសាទគោគពោធិ

ប្រាសាទគោកពោធិមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិគោកពោធិ ឃុំដូនកែវ ស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះមានឈ្មោះដើមថា ស្វេតទ្វីប ជាភាសាបាលីឬសំស្រ្តឹត ដែលមានន័យថា ទ្វីបពណ៌ស បានចាប់ផ្តើមកស្ថាបនាឡើងនៅក្នុងដើមសតវត្សរ៍ទី៩ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២(៨០២-៨៥០)។ សាងបន្តដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៣(៨៥០-៨៧៧)។ សាងបញ្ជប់ដោយព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២ (៩៤៤-៩៦៨)តាមសិលាចាតឹកលេខ K-២៥៦។ តាមសិលាចារឹកលេខ K.៨១៤ ប្រាសាទគោកពោធិមានឈ្មោះដើមថា ស្វេតទ្វីប ដែលមានន័យថាទ្វីបពណ៌ស។
## ឯកសារយោង 
គោគពោធិ
ប្រាសាទកំពឹស

ប្រាសាទកំពឹសមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ដែលមានឈ្មោះដើមថា មធុវន ជាភាសាបាលីឬសំស្រ្តឹត មានន័យថា ព្រៃឃ្មុំ បានស្ថាបនាឡើងនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១០ ក្នុងរជ្ជព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥ (៩៦៨-១០០១)តាមសិលាចារឹកលេខ K-៦៦៩។
## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តសៀមរាប
កំពឹស
ថ្មបាយក្រៀម

## ព័ត៌មានទូទៅ 
ថ្មបាយក្រៀម អាចពិពណ៍នាថាជាថ្មសំណល់ដែលក្រុមពិសេសនៃថ្មចាក់បង្គរ ។ថ្មបាយក្រៀមបានកកើតឡើង ពីថ្មដែលកើតមានស្រាប់នៅអាកាសធាតុត្រូពិចមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់និងកម្រិតទឹកភ្លៀងច្រើនបណ្តាឱ្យមាន ដំណើរសឹករិចរឹលរបស់ថ្មរយៈពេលយូរ។ទឹកភ្លៀងបានត្រាំមេថ្មជានិច្ច ហើយបានបំបែករ៉ែ សមាសធាតុរំលាយនិងផាត់សាត់បាត់ទៅ។សារធាតុផ្សំសំខាន់ៗនៃថ្មបាយក្រៀម ប្រើសម្រាប់សង់ប្រាសាទនៅឧទ្យានអង្គរគឺស្យូអេទីត អេម៉ាទីត កៅឡាំងនីតនិងក្វាត។ តាមការពិសោធន៍យើងឃើញថា សារធាតុថ្មបាយក្រៀមមានស៊ីលីស្យូមអុកស៊ីត(SiO2)អាលុយមីញ៉ូមអុកស៊ីត(Al2O3)ដែកអុកស៊ីត(Fe2O3)ទឹក(H2O)ទីលីស្យូមអុកស៊ីត(TiO2)ផូស្វអុកស៊ីត(P2O5)និង ម៉ាញ៉េស្យូមអុកស៊ីត(Na2O)កៅឡាំងអុកស៊ីត(K2O)។
## ការដ្ឋានថ្មបាយក្រៀម 
នៅប្រទេសកម្ពុជាមានការដ្ឋានបុរាណយកថ្មបាយក្រៀមមានដូចជាការដ្ឋានបុរាណនៅឃុំពាក់ស្នែង ស្រុកនគរធំ ខេត្តសៀមរាបប្រហែល៣២កមខាងលិច ក្រុងអង្គរធំ។ការដ្ឋានយកថ្មបាយក្រៀមនៅខេត្តសៀមរាបបច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅភូមិព្រៃស្នឹប ឃុំម្កាក់ ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាបតែត្រូវផ្អាកដោយគុណភាពថ្មមិនសូវល្អនិងការបន្តយក ថ្មបាយក្រៀម ថ្មីស្ថិតនៅភូមិខ្វាវ ឃុំខ្វាវ ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប ចម្ងាយប្រហែល៧៥គីឡូម៉ែត្រខាងកើតក្រុងសៀមរាប និងប្រហែល៥០គីឡូម៉ែត្រខាងជើងទីរួមស្រុកជីក្រែង។
## ឯកសារយោង
ឃុំសត្វពង

'*** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

## ***ឃុំសត្វពង*** 
*'*ឃុំសត្វពង* មាន ៤​ភូមិគឺ÷****ភូមិសត្វពង****ភូមិព្រៃបែន****ភូមិជ្រៃ****ភូមិត្រពាំងអណ្ដូង**

### ​​​​​​​​​**ព្រំប្រទល់[កែប្រែ]** 
 ឃុំ   ទិស​ជើង(N)ឃុំឈូក	    កើត(E)ឃុំក្រាំងស្នាយ	លិច(W)	ឃុំបឹងនិមល   ត្បូង(S)ឃុំបានៀង

 

**ការសិក្សារចាប់ពី បឋមសិក្សារ រហូតដល់ សកលវិទ្យាល័យ**

### សាលាបឋមសិក្សាសត្វពង 
### អនុវិទ្យាល័យធនធានហ៊ុនសែនឈូក 
### ព្រះពុទ្ធសាសនា 
### ព្រះពុទ្ធសាសនា[កែប្រែ]: 
### វត្ត​អង្គចៅពញ្ញា 
### ផ្សារឈូក 
ផ្សារឈូក

### រមណីដ្ឋាន[កែប្រែ]: 
ត្រពាំងបឹង ជាប់ព្រំប្រទល់ ឃុំសត្វពង, ឃុំក្រាំងស្នាយ​ នឹង ឃុំត្រមែង
 ឯកសារពិគ្រោះ
**កែសម្រួលដោយ 12B​ សុមារ៉ាឌី ២០១៤'''
ឃុំដូនយ៉យ

'*** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

= **ឃុំដូនយ៉យ** =

## ឃុំដូនយ៉យ*មាន៥ភូមិ:'' 
**ភូមិដូនយ៉យ****ភូមិ ក្រសាំងមានជ័យ****ភូមិកណ្តាល** **ភូមិព្រៃឃ្មុំ****ភូមិត្រពាំងកោះ**
ឃុំបឹងនិមល

'*** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

= ***ឃុំបឹងនិមល*** =

### ***ឃុំបឹងនិមល មាន៤ភូមិ:**'' 
**ភូមិស្រងែ** **ភូមិបឹងនិមល****ភូមិព្រិច****ភូមិពោធិ៍ដុះ**
 ឃុំ   ទិស​ជើង(N)	    កើត(E)	លិច(W)	   ត្បូង(S)

 ឃុំរ និង ឃុំ	   ឃុំ និង ឃុំ	  ឃុំ និង ឃុំ​​   ឃុំ

### អប់រំ[កែប្រែ]: 
### បឋមសិក្សា[កែប្រែ]: 
### វិទ្យាល័យ[កែប្រែ]: 
### សាសនា[កែប្រែ]: 
### ព្រះពុទ្ធសាសនា[កែប្រែ]: 
### វត្ត​[កែប្រែ]: 
### ផ្សារ[កែប្រែ]: 
### រមណីដ្ឋាន[កែប្រែ]: 
= ឯកសារពិគ្រោះ[កែប្រែ] =

### **កែសម្រួលដោយ 12B​ សុមារ៉ាឌី ២០១៤**
ឃុំក្រាំងស្បូវ

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ៥ ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

= ឃុំក្រាំងស្បូវ =

## ឃុំក្រាំងស្បូវ មាន៥ភូមិ: 
**ភូមិត្រពាំងលើក** **ភូមិក្រាំងរំដេង** **ភូមិក្រាំងស្បូវ** **ភូមិជ័រដុំ** **ភូមិមន**
ឃុំបានៀវ

'*** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

## **មាតិកា** 
## *ឃុំបានៀវ* 
១	រដ្ឋបាល១.១	ព្រំប្រទល់២	អប់រំ២.១	បឋមសិក្សា២.២ វិទ្យាល័យ៣.សាសនា៣.១	ព្រះពុទ្ធសាសនា៣.១.១	វត្ត៤	ផ្សារ៥	រមណីដ្ឋាន
 ៥.១	ឯកសារពិគ្រោះ

### **១.រដ្ឋបាល[កែប្រែ]** 
#### *១.០ ឃុំបានៀវ'' មាន ៥ភូមិគឺ÷
**ព្រៃឈើនៀង****តាមុំ****ត្រពាំងតាសេក****តាឡង់****ព្រៃភ្ផុំ**

### **១.១ ​​​​​​​​​ព្រំប្រទល់[កែប្រែ]** 
 ឃុំ   ទិស​ជើង(N)	    កើត(E)	លិច(W)	   ត្បូង(S)

 ឃុំរ និង ឃុំ	   ឃុំ និង ឃុំ	  ឃុំ និង ឃុំ​​   ឃុំ

### អប់រំ[កែប្រែ]: 

### បឋមសិក្សា[កែប្រែ]: 
សាលាបឋមសិក្សារវត្ដបានៀវ

### វិទ្យាល័យ[កែប្រែ]: 
វិទ្យាល័យមាសសុភាបានៀវ

### សាសនា[កែប្រែ]: 
### ព្រះពុទ្ធសាសនា[កែប្រែ]: 
### វត្ត​[កែប្រែ]: 
រត្ដឧត្ដមសិរីរត្ន័ ហៅវត្ដថ្មី

### ផ្សារ[កែប្រែ]: 
ផ្សារបានៀវ

### រមណីដ្ឋាន[កែប្រែ]: 

= ឯកសារពិគ្រោះ =

### **កែសម្រួលដោយ 12B​ សុមារ៉ាឌី ២០១៤**
ឃុំក្រាំងស្នាយ

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

## ឃុំក្រាំងស្នាយ 
##### ឃុំក្រាំងស្នាយ​ មាន ៦ភូមិ: 
**ភូុមិតូច** **ភូុមិតានាន់** **ភូុមិល្វេ** **ភូុមិដំណាក់ទ្រព្យជើង** **ភូុមិដំណាក់ទ្រព្យត្បូង** **ភូុមិក្រាំងរលួស**
ឃុំនរាយណ៍

## ឃុំនរាយណ៍ 
#### ឃុំនរាយណ៍ មាន៤ភូមិ: 
**ភូមិពស់ពង** **ភូមិព្រៃស្បូវ** **ភូមិខ្នាចរមាស** **ភូមិនរាយណ៍**
ឃុំត្រពាំងបី

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ៤ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

= ឃុំត្រពាំងបី =

## ឃុំត្រពាំងបី មាន៤ភូមិ: 
**ភូមិកោះឫស្សី** **ភូមិដំណាក់ស្នួល** **ភូមិត្រពាំងល្បើក** **ភូមិត្រពាំងបី**
ឃុំតាកែន

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ១២ ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

រមណីយដ្ឋាន កំពូលពេជ្រស្ថិតិក្នុង ឃុំតាកែន ស្រុកឈូក ខេត្ដកំពត ដែលជាទីកន្លែងកំសាន្ដអារម្មណ៍ល្អមួយប៉ែករបស់មនុស្ស

= ឃុំតាកែន មាន១០ភូមិ: =
**ភូមិភ្នំព្រាល ត្រពាំងបី** **ភូមិដំណាក់ត្រយឹង** **ភូមិចំការមន** **ភូមិជ័យតាស្វាយ** **ភូមិវាលក្រសាំង** **ភូមិមនោសុខ** **ភូមិស្រកានាគ** **ភូមិខ្ពប** **ភូមិត្រពាំងរុន** **ភូមិជ័យសេនាត្រពាំងក្តី**
ឃុំត្រមែង

'''** ()** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត មាន ** ៥ភូមិ**៖

**ព្រំប្រទល់នៃ**

= ឃុំត្រមែង =
**ឃុំត្រមែង មាន៥ភូមិ:****ភូមិឈើទាលជ្រំ** **ភូមិប្រមូល** **ភូមិត្រពាំងបឹង** **ភូមិអង្គឃ្លៃ** **ភូមិត្រមែង**
ទឹកធ្លាក់ចាអ៊ុង

ទឹកធ្លាក់ចាអ៊ុងជាទឹកធ្លាក់ធម្មជាតិមួយ មានទំហំមធ្យមហើយស្ថិតនៅចម្ងាយ ៨គីឡូម៉ែត្រប៉ែកខាងលិចនៃទីក្រុងបានលុង។ នៅទីនោះមានទឹកធ្លាក់ជាបួនល្បាក់ និងមានកម្ពស់ដល់ទៅ៣០ម៉ែត្រ។ គួរជាទីចាប់អារម្មណ៍ដល់ភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិ។

## ឯកសារយោង
ផ្លែ​ទទឹម

**ផ្លែ​ទទឹម** (*Punica granatum*) ជា​ប្រភេទ​ឈើ​ជ្រុះ​ផ្លែ​ក្នុង​គ្រួសារ Lythraceae គ្រួសាររង Punicoideae ដែលលូតលាស់ពី 5 ទៅ 10 ម៉ែត្រ (16 និង 33 ហ្វីត) កម្ពស់

ដើមទទឹមត្រូវបានពិពណ៌នានៅទូទាំងតំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ ត្រូវបានណែនាំទៅក្នុងអាមេរិកអេស្ប៉ាញនៅចុងសតវត្សទី ១៦ និងចូលទៅក្នុងកាលីហ្វ័រញ៉ាដោយអ្នកតាំងលំនៅអេស្ប៉ាញនៅឆ្នាំ ១៧៦៩ ងនៅអឌ្ឍគោលខាងត្បូងចាប់ពីខែមីនាដល់ខែឧសភា ដូចជាសាកូតេស្តាឬទឹកផ្លែឈើនៅដដែល លែទទឹមត្រូវបានប្រើក្នុងការដុតនំ, ចម្អិនអាហារ, លាយទឹកផ្លែឈើ គ្រឿងតុបតែងអាហារ ទឹកក្រឡុក និងភេសជ្ជៈ​មាន​ជាតិ​អាល់កុល ដូចជាស្រាក្រឡុក និងស្រាទំពាំងបាយជូរ

ផ្លែទទឹមត្រូវបានដាំដុះយ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា និងតំបន់កូកាស៊ីស អាហ្វ្រិកខាងជើង និងត្រូពិច អ៊ីរ៉ង់ អនុទ្វីបឥណ្ឌា អាស៊ីកណ្តាល ផ្នែកស្ងួតនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាងមេឌីទែរ៉ាណេ

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឱសថ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រុក្ខជាតិប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម
ផ្កាអង្គារបុស្ស

**អង្គាបុស្ប** ជា​ឈើ​មួយ​ប្រភេទ​ស្លឹក​ឆែក​ៗ ស្រួច​ៗ រង្វើល​ៗ ចេញ​ពី​ធាង ផ្កា​ព័ណ៌​ស​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​ផ្កា​ច្រនៀង មាន​ក្លិន​ក្រអូប​ឈ្ងប់​ខ្លាំង, កាល​ណា​ស្ងួត​ក្រៀម បើ​ដុត​ឬ​លាយ​នឹង​ថ្នាំ​ជក់ មាន​ក្លិន​ធុំ​ដូច​ក្លិន​អាភៀន ច្រើន​ដុះ​លើ​ដំបូក; គេ​ច្រើន​ដាំ​ក្នុង​វត្ត​ឬ​ក្នុង​ភូមិ​ប្រើ​ជា​លំអ​ដោយ​ម្លប់​និង​ផ្កា ។ នាងគោរាគទេវី ធីតាកបិលមហាព្រហ្ម ទ្រង់សៀត​ផ្កា​អង្គាបុស្ប ។ 

## ឯកសារយោង
*Wiktionary
*Germplasm Resources Information Network: *Millingtonia hortensis* information
ឈូក​ច្រាល

200x250px|thumb|ផ្កាឈូក​ច្រាល.

**ឈូក​ច្រាល** () គឺ  ជាជលជជាតិ​ពួក​មួយ ដើម​រឹង​មាន​បន្លា, ស្លឹក​ធំ​កំពាង, ផ្កា​ប្រើ​ជា​គ្រឿង​បូជា, 

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
* ព្រះពិរុណចិន
* ព្រះ​ពាយចិន
* នាងមណីមេខលាចិន
* ចូលឆ្នាំខ្មែរ ឬ សង្ក្រាន្តខ្មែរ
* ព្រះត្រីសក្តិ
* ព្រះត្រីមូរតិ
* មាតរិកា
* នវទុរគា
* មហាវិទ្យា
* ព្រះជាយាព្រះគណេស
* ព្រះរាហុ
* ឈូក
ផ្កាចង្កុលណី

**ចង្កុលណី**  (អានថា ចង់-កុល-ល៉ៈណី) ឬ **ផ្ការំចង់** ជាវារិជជាតិ​មួយ​ប្រភេទដូច​រំចង់ មាន​កេសរ​ផ្កា​ច្រើន​ស្រទាប់ ផ្កា​បែក​ជា​ខ្នែង​ត​ពី​គ្នា​ជា​បី ឬ ជា​បួន​ទៅ​ទៀត​ក៏​មាន ។ នាងកិមិរាទេវី ធីតាកបិលមហាព្រហ្ម ទ្រង់សៀត​ផ្កា​ចង្កុលណី ។
## កំណត់
## ឯកសារយោង
*រូប​ផ្កា​ចង្កុលណី​ និង​ប្រវត្តិ​នៃថៃ
*Victoria-Adventure: Jongkolnee Gallery រូប​ផ្កា​ចង្កុលណី​ 
**Nymphaea* 'Jongkolnee' (ចង្កុលណី)
ទុង្សៈទេវី

**ទុង្សៈទេវី** ជាបុត្រីទី១ របស់កបិលមហាព្រហ្ម                                      
* សៀតផ្កាទទឹម
* អម្ពរសម្ពត់ពណ៌ក្រហម
* សំលៀកបំពាក់ពណ៌ក្រហម
* គ្រឿងប្រដាប់បទុមរាជ (ត្បូងទទឹមពណ៌ក្រហម)
* សោយផ្លែឧទុម្ពរ (ផ្លែល្វា)	
* ស្ដាំកងចក្រ ឆ្វេងខ្យងស័ង្ខ	
* ពាហនៈ គ្រុឌ ដែលតែងតែយាងចុះមករក្សាដែនជម្ពូទ្វីប នៅពេលសង្ក្រាន្ដត្រូវនិងថ្ងៃអាទិត្យ។
ផ្កាកំប្លោក

**ត្រកៀត​ប៉ោង** ឬ **កំប្លោក** ជាស្មៅ​ទឹក​ពួក​ត្រកៀត បែប​ភាព​ដូច​ត្រកៀត ប៉ុន្ដែ​កាល​ដែល​នៅ​តូច មាន​ពក​ផ្ដួច​ជា​ប្លោក​ប៉ោង​ឡើង ត​ទៅ​ទើប​បែក​ចេញ​ជា​ពន្លក​ជា​ស្លឹក ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ទើប​ហៅ​ថា ត្រកៀត​ប៉ោង; ត្រកៀត​នេះ​មាន​ប្រយោជន៍​ច្រើន​យ៉ាង​ណាស់ គឺ​ផ្កា​មាន​ជន​ខ្លះ គេ​ប្រើ​ជា​អន្លក់, ធាង​គេ​ប្រើ​ជា​បន្លែ​ក៏​បាន; ធាង​និង​ស្លឹក​ស្រស់​គេ​ប្រើ​ជា​ចំណី​ឲ្យ​គោ, ក្របី​ស៊ី; ធាង​បើ​កាត់​ហាល​ថ្ងៃ​ឲ្យ​ស្ងួត​ហើយ​ប្រើ​ការ​បាន​ច្រើន​ប្រភេទ គឺ​វេញ​ខ្សែ​ចំណង, ខ្សែ​ចែវ, ធ្វើ​អង្រឹង, ធ្វើ​កន្ទេល, ធ្វើ​សំពៀត ។ល។

{| class="wikitable"
|-
! ឈ្មោះជួរឈរ
|-
|
|-
|
|-
|
|-
|
|-
|
|-
|
|
កង្វេរដំរី

**កង្វេរដំរី** ឬ **អានគុស** (ពីភាសាសំស្ក្រឹត *អង្គុស* (''* ឬ *ankusha'')) ជា​ឧបករណ៍​ដែល​ប្រើ​ដោយ​មេ​ព្រៃ​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង និង​បង្ហាត់​ដំរី  មានទំពក់មួយ (ជាធម្មតាសំរិទ្ធ ឬដែក) ដែលត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងចំណុចទាញ 60–90 សង់ទីម៉ែត្រ (2.0–3.0 ហ្វីត) ដែលបញ្ចប់ដោយចុងស្តើង

ការផ្តល់ជំនួយសង្គ្រោះនៅវត្តសានជីនិងផ្ទាំងគំនូរនៅគុហាអាចានតាបង្ហាញពីនាវិកបីនាក់នៅលើដំរីសង្រ្គាម អ្នកបើកបរជាមួយកង្វេរដំរី អ្វីដែលមើលទៅដូចជាអ្នកចម្បាំងដ៏ថ្លៃថ្នូនៅពីក្រោយអ្នកបើកបរនិងអ្នកបម្រើម្នាក់ទៀតនៅខាងក្រោយដំរី

## ឯកសារយោង
រាជធានីកុតិ

**រាជធានីកុតិ**ជាអតីតរាជធានីខ្មែរនៅសម័យអង្គរដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្បែរ ប្រាសាទបន្ទាយក្តី ដែលបច្ចុប្បន្នមានទីតាំងស្ថិតនៅ សង្កាត់នគរធំ ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប។
គង​ញី

## ឯកសារយោង 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
សម្ភុបុរៈ

រាជធានីសម្ភុបុរៈ ជារាជធានីរបស់ខ្មែរនៅសម័យចេនឡាទឹកលិច និង សម័យមហានគរ។ ដែលបង្កើតរាជធានីនេះឡើងដោយព្រះបាទមហីបតិវរ្ម័ន រឺ បុស្លរាក្ស គ្រងរាជ្យចាប់ពីឆ្នាំ៧២៣ ដល់ឆ្នាំ៧៧៣។
ស្ដេចគ្រងរាជ្យនៅរាជធានីនេះគឺ
*មហីបតិវរ្ម័ន
*ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ (១០០៦-១០៥០)។
ដុន បូស្កូកែប

ដុន បូស្កូ ខេត្តកែប ជាសាលាបច្ចេកទេស ដែលបានជួយបណ្ដុះបណ្ដាល យុវជន យុវនារី ជាច្រើននៅក្នុងខេត្តកែប ខេត្តកំពត ខេត្តតាកែវ និង បណ្ដាខេត្តផ្សេងៗទៀតជាច្រើន។
ខេត្តទឹកជោរ

**ខេត្តទឹកជោរ** បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្ដូរទៅជាឃុំទឹកជោរ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យវិញ។
ឃុំបាគង

'''''' ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាបមាន ០៦ ភូមិ ៖
លុ់យកង

[200x250px|thumb|[ទេវរូបនាងមណីមេខលាចិន និង (លុ់យកង)រាមសូរ្យចិន. ]]

**​​  លុ់យកង ** ឬ **រាមសូរ្យចិន** () គឺ ទេវតានៃ  សាសនាអ្នកស្រុកចិន - សាសនាតាវ - សាសនាខុងជឺ  ព្រះអង្គ គឺ ទេវតាបង្កើតបានជារន្ទះ.។ ៚ 

### ព័ត៌មានលម្អិត 
* សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  ពូថៅ

## កំណត់
## មើលផងដែរ 
* ព្រះពិរុណចិន
* ព្រះ​ពាយចិន
* នាងមណីមេខលាចិន
* ចូលឆ្នាំខ្មែរ ឬ សង្ក្រាន្តខ្មែរ
* ព្រះត្រីសក្តិ
* ព្រះត្រីមូរតិ
* មាតរិកា
* នវទុរគា
* មហាវិទ្យា
* ព្រះជាយាព្រះគណេស
* ព្រះរាហុ
ឦសានបុរៈ

រាជធានីឦសានបុរៈ ជារាជធានីនៅសម័យចេនឡា ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅត្រង់ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ដើមសតវស្សទី៧ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទឦសានវរ្ម័នទី១ គ្រងរាជ្យចាប់ពីឆ្នាំ៦១៦ ដល់ឆ្នាំ៦៣៥ ជាបុត្ររបស់ព្រះបាទមហេន្ទ្រវរ្ម័ន។

ព្រះមហាក្សត្រគ្រងរាជ្យនៅរាជធានីនេះ
*ឦសានវរ្ម័នទី១ គ្រងរាជ្យចាប់ពីឆ្នាំ៦១៦ ដល់ឆ្នាំ៦៣៥ ជាបុត្ររបស់ ព្រះបាទមហេន្ទ្រវរ្ម័ន 
*ព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២ គ្រងរាជ្យចាប់ពីឆ្នាំ៦៣៩ ដល់ឆ្នាំ៦៥៧ ជាបុត្ររបស់ ព្រះបាទភវវរ្ម័នទី១
សង្កាត់បល្ល័ង្គ

**សង្កាត់បល្ល័ង្គ** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុងក្រុងរុនតាឯក ខេត្តសៀមរាបមាន ០៩ ភូមិ ៖
ឃុំកណ្តែក

**ឃុំកណ្ដែក** ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាបមាន ១០ ភូមិ ៖
ឃុំត្រពាំងធំ

សំដៅដល់ ៖
*ឃុំត្រពាំងធំ ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប
*ឃុំត្រពាំងធំ ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត
ប្រាសាទត្នោតជុំខាងលិច

## ប្រវត្តប្រាសាទ 
ប្រាសាទត្នោតជុំខាងលិច ស្ថិតនៅក្នុងភូមិត្នោតជុំ២ ឃុំត្នោតជុំ ស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ មានចម្ងាយប្រមាណជា ៤,៦គីឡូម៉ែត្រ ពពីទីប្រជុំជនកំពង់ថ្ម។ ប្រាសាទត្នោតជុំត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៌ទី១០ នៃគ.ស។ ប្រាសាទត្នោតជុំ ដែលជាប្រាសាទទោល កសាងអំពីឥដ្ឋ មានរាងជា៤ជ្រុងស្មើ ហើយមានគូទឹកហ៊ុំព័ទ្ធជុំវិញ តែបានរីងស្ងួតទៅហើយ។ ជ្រុងនីមួយៗនៃបូជនីយដ្ឋាននេះ មានប្រវែង ៤,៤០ម៉ែត្រ ហើយសំណង់ស្ថាបត្យកម្មនេះនៅល្អនៅឡើយ។ លើកលែងតែផ្តែរមួយផ្ទាំង ទើបតែធ្លាក់ជ្រុះនៅលើដីកាលពីឆ្នាំ១៩៩៦ប៉ុណ្ណោ។ខុសពីប្រាង្គប្រាសាទដទៃៗឯទៀតក្នុងជំនាន់នោះ ប្រាសាទត្នោតជុំ បែរមុខទៅទិសខាងជើង ហើយដំបូលមាន ៤ថ្នាក់ ត្រួតលើគ្នាយ៉ាងសមសួន។ ជាអកុសល ថ្មលំអកំពូលប្រាសាទ បានបាត់បង់ទៅហើយ។ ក្បាច់សសរពេជ្រមាន៨ជ្រុង មានចម្លាក់ជាខ្សែបន្ទាត់ជាច្រើនជាន់។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅលើផ្តែរយើងបានឃើញកាលពីឆ្នាំ ១៩៩៥ នូវចម្លាក់ព្រះឥន្ទ្រធិរាជប្រថាប់លើដំរី ហើយនៅពីផ្នែកខាងលើមានឆ្លាក់រូបមនុស្សជាជួរគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍។នៅទីនេះដំរីមានក្បាលមួយទេ ហើយអមដោយតោពីរ ដែលកំពុងខ្ជាក់ក្បាច់ស្លឹកឈើ ដោយនៅខាងចុងមានរូបម្ករខ្ជាក់តោ។ បើយោងលើសំណៅសិលាចារឹក ដែលគេផ្តាមលេខរៀង K-១៣៤ យើងដឹងថា មានអំណោយជាដីព្រៃរំដេង ថ្វាយចំពោះមូលនិធិសាសនារបស់ព្រះអាទិទេពនៃលិង្គបុរៈ និងព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ដែលបានសោយទិវង្គតទៅហើយ ព្រះនាមថា អង្វេទន្លេ ហើយតាមសំណូមពររបស់កម្រាតាញស្រី សង្គ្រាមទរុន នៅឆ្នាំ ៩៥២ ព្រះមហាក្សត្រព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័ន បានត្រាសបង្គាប់ឲ្យគេកំណត់ព្រំប្រទល់ដី ហើយនៅឆ្នាំ ៩៧៧ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥ ទ្រង់បានស្ថាបនាបូជនីយដ្ឋានដ៏សំខាន់នេះ ដោយទ្រង់ថែមទាំងប្រទានអ្នកបម្រើចំនួន ១៥នាក់ និងសត្វពាហនៈមួយចំនួនផង។ម្យ៉ាងវិញទៀត នៅចុងអត្ថបទនៃសិលាចារឹក យើងក៏បានឃើញនូវពរជ័យចំពោះជនណា ដែលថែរក្សាប្រាសាទនេះ និងពាក្យបណ្តាសារចំពោះជនណាដែលបំផ្លាញ។សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅពេលចុះទៅសិក្សា នៅឆ្នាំ១៩៩៤ យើងបានឃើញបង្គោលថ្មមួយមានឆ្លាក់រូបនៃព្រះពុទ្ធ៣អង្គ ក្នុងឥរិយាបទសមាធិ ព្រមទាំងសីមាវត្តមួយចំនួន។ ជាហេតុនាំឲ្យឃើញថា នៅលើទីតាំងនៃប្រាង្គប្រាសាទនេះ មានការគោរពបូជាលទ្ធិព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្វីដែលបាន ពិពណ៌នានេះ គឺអាចគ្រាន់តែជាគំនិតមួយតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះគ្មានហេតុផលផល អ្វីដែលហាមយើងមិនឲ្យនិយាយថា បង្គោលសីមាវត្តទាំងនោះ គឺត្រូវបានធ្វើឡើងដោយថ្មនៃប្រាសាទចាស់។ មានន័យថា បង្គោល ឬសន្លឹកសីមាវត្តទាំងនោះ និងសំណង់ប្រាសាទមិនត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងសម័យកាលតែមួយទេ ពោលគឺនៅសម័យក្រោយ៕
ជារួមមក គុកលិច ឬហៅថាប្រាសាទត្នោតជុំខាងលិច ទំនងប្រាសាទសាងឡើងនៅក្នុងរចនាបថប្រែរូប នាស.វ.ទី១០ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទរាជេន្រ្ទវរ្ម័ន (គ.ស.៩៤៤-៩៦៧) ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុង​រជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវីរវរ្ម័ន (គ.ស.១០០២-១០០៦) ទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យអ្នកសញ្ជកម្នាក់យកគោល​ចារឹកមកតម្កល់នៅក្នុងប្រាសាទ។ ប្រការមួយគួរចាប់អារម្មណ៍​ខ្លាំងនោះគឺ នៅខាងត្បូងគុកលិចមានសំណង់មួយ​លើកខ្ពស់ផុតពីដីប្រហែល ១ម៉ែត្រ  សាងឡើង​អំពីថ្មបាយក្រៀម រាងបួនជ្រុងទ្រវែង មានបណ្តោយ​១៥ម៉ែត្រ, ​ទទឹង៨ម៉ែត្រ និងមានសន្លឹកសីមា។ សំណង់នេះ ទំនងជាឧបោសថាគារនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទនៅ​សម័យក្រោយ។ នៅប្រាសាទនេះ មិនមានការកែច្នៃជារូបព្រះពុទ្ធនៃលទ្ធិព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទដូចនៅគុកជើងក្បែរនោះទេ។ អ្នកស្រុកដែលរស់នៅទីនោះ ចង​ចាំគ្រប់គ្នាថា នៅ​បរិវេណគុកលិច គឺជាវត្តចាស់ដែលពួកគាត់តែងមកធ្វើពិធីបុណ្យរៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយ​ក្រោយមក​មានជនខិលខូចមកជីកកកាយរកវត្ថុបុរាណនៅទីនោះច្រើនដងពេក ពួកគាត់ក៏ឈប់ទៅធ្វើ​បុណ្យ​នៅទីនោះទៀតទៅ។

## ឯកសារយោង 
ត្នោតជុំខាងលិច
ប្រាសាទវត្តប្រាសាទ

## ប្រវត្តិប្រាសាទ 
thumb
ប្រាសាទវត្តប្រាសាទមានទីតាំងនៅក្នុងបរិវេណវត្តប្រាសាទ ដែលមានទីតាំងនៅភូមិប្រាល ឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត មានប្រាសាទបុរាណមួយសង់ពីថ្មបាយកៀ្រមតាំងពីសតវត្សរ៍ទី១០ ដែលប្រាសាទនេះពីដើមមានឈ្មោះថា "ប្រាសាទប្រុស" ជាគូនឹង "ប្រាសាទស្រី" ដែលមានរចនាបថដូចគ្នា នៅវត្តកំពែង ឃុំកំពែង ស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ។ នៅក្នុងតួប្រាសាទប្រុសនេះ មានដើមឈើកម្រ១ដើម ដែលមានអាយុរាប់រយឆ្នាំមកហើយ ត្រូវបានមន្ទីរវប្បធម៌ ខេត្តកំពត ចុះទៅសិក្សាថា ដើមឈើនោះកំពុងពុកផុយបន្តិចម្តងៗ អាចនឹងដួលរលំបាក់សង្កត់ជញ្ជាំងប្រាសាទ ដែលនៅសល់ ក៏លើកផែនការទៅកាប់ដើមឈើកម្រនោះចេញ ស្រាប់តែអ្នកស្រុករាប់រយនាក់លើកគ្នាទៅរារាំងមិនឲ្យកាប់ដាច់ខាត។ ពាក់ព័ន្ធនឹងដើមឈើនេះ លោកតាព្រឹទ្ធាចារ្យ ប៊ុន ឆេន អាយុ៨២ឆ្នាំ ជាពុទ្ធបរិស័ទវត្តប្រាសាទ ក្នុងឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត បានប្រាប់ថា ប្រាសាទបុរាណនេះសង់ពីថ្មបាយក្រៀមមានអាយុកាលជាង១ពាន់ឆ្នាំហើយនៅចំកណ្ដាលតួប្រាសាទនេះ មានដើមឈើកម្រ១ដើម កម្ពស់ជាង១០ម៉ែត្រ គ្មានផ្កា គ្មានផ្លែ មានតែស្លឹករេចរិល ដែលអ្នកស្រុកហៅថា "ជ្រៃមាស" ព្រោះវាមានស្លឹកស្រដៀងស្លឹកជ្រៃ ដុះឯកោ គ្មានដើមឈើតូចៗ អមជាបរិវារនោះទេ។ ឥលូវនេះស្លឹកឈើ ដែលជ្រុះមកដីត្រូវបានអ្នកស្រុក អ្នកភូមិ ក្មេងចាស់ ប្រុសស្រី ដណ្តើមគ្នាយកទៅលក់ ក្នុងមួយសន្លឹក៥.០០០រៀល ដើម្បីយកទៅត្រាំទឹកផឹក ព្រោះគេល្បីតៗគ្នាថា "ជាជំងឺរាប់សិបមុខឯណោះ..."។
គួរបញ្ជាក់ថា រឿងរ៉ាវដែលមន្ទីរវប្បធម៌ ខេត្តកំពត ចង់កាប់ដើមឈើនេះបានជ្រួតជ្រាបដល់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន ហើយសម្ដេចក៏បានបញ្ជាទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ មិនឲ្យកាប់ដើមឈើនេះទេ គឺរក្សាទុកដូចដើមឈើនានា ដែលដុះពីលើប្រាសាទបុរាណនៅតំបន់អង្គរ ដូចជាប្រាសាទតាព្រហ្ម ដែលមានដើមស្ពង់ដុះពីលើជាដើម។
ប្រាសាទវត្តអធ្វា ជាប្រាសាទមួយទៀតក្រៅពីប្រាសាទអង្គរវត្តដែលមានច្រកចូលសំខាន់នៅទិសខាងលិច ពោលគឺបែរមុខទៅទិសខាងលិច។ តាមស្លាកស្នាមនៅសល់ មានគោបុរៈមួយនៅទិសខាងលិច បន្ទាប់មកព័ទ្ធដោយកសិណ១ជាន់ និងមានគោបុរៈមួយទៀតមុននិងដល់កំពែង១ជាន់របស់ប្រាង្គកណ្តាល។ កំពែងនេះសាងពីថ្មបាយក្រៀម ដោយមានទ្វារចូលនៅតាមទិសទាំង៤ ធ្វើអំពីថ្មភក់ពណ៌ប្រផេះ។ ប្រាង្គកណ្តាលមានទ្វារចូលពីទិសខាងលិច និងទ្វារបញ្ឆោទ៣នៅតាមទិស៣ផ្សេងទៀត។ ផ្នែកខាងលិចបន្តដោយសំណង់មណ្ឌប ដែលទ្រដោយសសរនិងធ្នឹមមានចម្លាក់ដូចគ្នាស្ទើទាំងស្រុងទៅនឹងប្រាសាទអង្គរវត្ត(រូបលេខ២)។ ផ្ទៃជញ្ជាំងក្បែរច្រកទ្វារមានលម្អដោយរូបអប្សរ៤(រូបលេខ៣) និង២ជាគំនូសព្រាល មិនទាន់ឆ្លាក់រួច។
## ឯកសារយោង 
វត្តប្រាសាទ
ប្រាសាទភ្នំទទឹង

## ប្រវត្តិ 
ប្រាសាទភ្នំទទុង មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិច្រកឃ្លៃ ឃុំទូកមាសខាងលិច ស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត ហើយជាប្រាសាទមួយក្នុងចំណោមប្រាសាទជាច្រើននៅក្នុងខេត្តកំពតដែលបុព្វបុរសជំនាន់មុនកសាងឡើងនៅក្នុងរូងភ្នំ។ ប្រាសាទនេះធ្លាប់បានសិក្សាស្រាវជ្រាវដោយអ្នកជំនាន់មុនជាច្រើនរូបមកហើយ ជាពិសេស គឺការសិក្សាដំបូងៗដោយអ្នកស្រាវជ្រាវបារាំង ដូចជា លោក Etienne Aymonier លោក Lunet De Lajonquière លោក Henri Parmentier លោក Pierre Dupont លោក Goerge Coedès ជាដើម។ យោងទៅតាមឯកសារចាស់ៗ អ្នកស្រាវជ្រាវខ្លះហៅប្រាសាទនេះថា “ភ្នំទទឹង” ឬខ្លះហៅថា “គុហាព្រះ” ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃអ្នកស្រុកច្រើនហៅថា “ភ្នំទទុង”។ តើប្រាសាទនេះមានលក្ខណៈបែបណាខ្លះ និងទំនងសាងសង់ឡើងនៅស.វ.ទីប៉ុន្មាន?
thumb
នៅក្នុងខេត្តកំពត មានប្រាសាទឥដ្ឋក្នុងរូងភ្នំចំនួន៣ ដែលយើងខ្ញុំបានទៅដល់ និងឃើញមានរចនាបថប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដូចជា ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក ប្រាសាទភ្នំខ្យង និងប្រាសាទភ្នំទទុងនេះឯង។ ចំណែកប្រាសាទមួយទៀត ដែលស្ថិតនៅក្នុងវត្តប្រាសាទ ឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ គឺជាប្រាសាទថ្មបាយក្រៀម សង់នៅលើដីរាបស្មើធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។ ប្រាសាទភ្នំទទុង ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបន្ទាយមាស ចូលតាមច្រកផ្លូវរោងចក្រ K.ស៊ីមែន អតីតរោងចក្រស៊ីម៉ងត៍ចក្រីទីង តាមផ្លូវបេតុងដោយប្រកាន់ខាងស្តាំដៃរហូតដល់បរិវេណវត្តមួយឈ្មោះ "វត្តកោះទង់" គឺដល់ជើងភ្នំ ដែលជាតំបន់ប្រាសាទនេះហើយ។ លោកអ្នកត្រូវបន្តដំណើរឡើងភ្នំតាមជណ្តើរថ្មប្រមាណជាង២០០កាំ ហើយដើរចូលក្នុងរូងភ្នំនោះ នឹងឃើញប្រាង្គប្រាសាទភ្នំទទុងនេះហើយ។ សូមលោកអ្នកកុំភ្លេចយកពិល ឬភ្លើងហ្វា ដើម្បីបំភ្លឺផ្លូវ និងសម្រាប់ថតរូបផង។ 
យើងខ្ញុំមិនធ្លាប់នឹកស្មានដល់សោះថា ខេត្តកំពត មានប្រាង្គប្រាសាទបុរេអង្គរ ដែលសាងសង់ក្នុងរូងភ្នំថ្មកំបោរគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បែបនេះសោះ។ ពិតជាគួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងដល់ហត្ថវិស្វកម្មរបស់បុព្វបុរសខ្មែរ ដែលបានបន្សល់ទុកមរតកដ៏មានតម្លៃនេះ ដល់កូនចៅខ្មែរជំនាន់នេះបានសិក្សាស្វែងយល់ និងទៅលេងកម្សាន្តដូចយើងខ្ញុំដែរ។ ខេត្តកំពត ពិតជាមានតំបន់ទេសចរណ៍សម្បូរបែប និងមិនសាមញ្ញដូចអ្នកផ្សេងនិយាយនោះទេ។
## ឯកសារយោង 
ភ្នំទទឹង
ទំនប់ទឹកអន្លង់ជ្រៃ

## ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត 
thumb
ទំនប់ទឹកអន្លង់ជ្រៃ មានវិសាលភាពផ្ទៃទឹកធំទូលាយ នាំខ្យល់បក់ត្រសៀកៗមកប៉ះកាយា ជាទីមនោរម្យសម្រាប់ទទួលទានអាហារថ្ងៃត្រង់ ដែលវេចខ្ចប់ពីផ្ទះជាលក្ខណៈគ្រួសារ ជួបជុំមិត្តភក្តិ ឬក្រុមការងារនាឱកាសនៃដំណើរកម្សាន្តបុណ្យទានក្នុងខែភ្ជុំបិណ្ឌ និងចុងសប្តាហ៍ផងដែរ។ ទំនប់ទឹកអន្លង់ជ្រៃ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិអន្លង់ជ្រៃ ឃុំប្រាំបីមុំ ស្រុកថ្ពង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ លោកអ្នកអាចចេញពីទីរួមខេត្តកំពង់ស្ពឺ ចម្ងាយប្រមាណ៤៨គីឡូម៉ែត្រ។ ប្រសិនបើជិះហួសតំបន់ទំនប់បន្តិចប្រមាណ៥ ឬ៦គីឡូម៉ែត្រ លោកអ្នកនឹងទៅដល់វាលផ្កាពណ៌លឿងដ៏ស្រស់បំព្រងក្នុងចម្ការអំពៅរបស់ក្រុមហ៊ុនលោកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់។ 
ទំនប់អន្លង់ជ្រៃ បានសាងសង់ពីជំនាន់ខ្មែរក្រហម បានប្រែក្លាយជាទំនប់វារីអគ្គិសនីថ្មី តាំងពីឆ្នាំ២០១២ ដែលទួលទំនប់មានប្រវែង ៦,២០គីឡូម៉ែត្រ ហើយផ្ទៃទឹកអាងទំនប់អន្លង់ជ្រៃ នារដូវវស្សាអាចមានផ្ទៃទឹកទំហំប្រមាណ៤៧៩គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ទីនេះជាប្រភពដ៏សំខាន់សម្រាប់ផ្តល់ទឹកធ្វើកសិកម្ម និងប្រភពផ្ដល់ថាមពលអគ្គិសនីរបស់ស្រុកថ្ពង ផងដែរ។ ក្រៅពីជាទីលម្ហែកាយនោះ ទំនប់ទឹកអន្លង់ជ្រៃ គឺជាទីផ្តល់ថាមពលអគ្គិសនីយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ ប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងស្រុកថ្ពង បានប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ ក្នុងរដូវវស្សា តែនៅរដូវប្រាំងវិញ មិនបានគ្រប់គ្រាន់ទេ ដោយសារទឹកតិចពុំអាចផ្តល់ចរន្តខ្លាំងក្នុងការបង្កើតថាមពលអគ្គិសនីដូចរដូវវស្សាឡើយ។ ចំពោះតម្លៃថាមពលអគ្គិសនីមានតម្លៃ៨០០រៀល ក្នុង១គីឡូវ៉ាត់ ខណៈតម្លៃអាចនឹងចុះថ្លៃជាងនេះនៅពេលខាងមុខ។ ក្រៅពីនេះទំនប់អន្លង់ជ្រៃ ក៏ជាទីកន្លែងសម្រាប់ប្រារឰពិធីបុណ្យអុំទូកផងដែរ។ នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ដែលជារដូវកាលប្រារព្ធបុណ្យអុំទូក ជារៀងរាល់ឆ្នាំរបស់ស្រុកថ្ពង គឺភ្ញៀវទេសចរមកលេងយ៉ាងច្រើនកុះករ។ ថ្មីៗនេះ ក៏បានលេចឮព័ត៌មានថា មានក្រុមហ៊ុនឯកជននានា ចង់សហការកែច្នៃតំបន់នេះ ឲ្យក្លាយជាតំបន់រមណីយដ្ឋានកសិ-ទេសចរណ៍ផងដែរ។
## ឯកសារយោង
ប្រាសាទស្រី (កំពង់ឆ្នាំង)

## ប្រវត្តិប្រាសាទ 
thumb
ប្រាសាទស្រី ស្ថិតនៅក្នុងវត្តប្រាសាទ ក្នុងភូមិប្រាសាទ ឃុំដា ស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ប្រាសាទនេះមានបណ្តោយប្រវែង១០ម៉ែត្រ ទទឹង៨ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ប្រហែល១៥ម៉ែត្រ។ តាមរយៈផ្តែរប្រាសាទនៅតាមទ្វារចូល និងទ្វារបញ្ឆោត យើងឃើញមានរចនាបថពីរយ៉ាងគឺ រចនាបថព្រៃក្មេង និងរចនាបថកំពង់ព្រះ។ ផ្តែរសំខាន់នៅទ្វារចូលស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថព្រៃក្មេង។
ប្រាសាទស្រី ជាប្រាសាទ ដែលធំ និងល្អផ្តាច់គេនៅក្នុងទឹកដីស្រុកកំពង់លែង និងនៅក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំងទាំងមូល។ ប្រាសាទស្រី ស្ថិតនៅក្នុងវត្តប្រាសាទ ក្នុងភូមិប្រាសាទ ឃុំដា ស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ប្រាសាទនេះមានបណ្តោយប្រវែង១០ម៉ែត្រ ទទឹង៨ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ប្រហែល១៥ម៉ែត្រ។ តាមរយៈផ្តែរប្រាសាទនៅតាមទ្វារចូល និងទ្វារបញ្ឆោត យើងឃើញមានរចនាបថពីរយ៉ាងគឺ រចនាបថព្រៃក្មេង និងរចនាបថកំពង់ព្រះ។ ផ្តែរសំខាន់នៅទ្វារចូលស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថព្រៃក្មេង។ ទោះបីជាផ្នែកខ្លះ នៃប្រាសាទនេះបានខូចខាតក៏ដោយ ក៏ទម្រង់ជាទូទៅនៃប្រាសាទនេះនៅស្អាតល្អ។ 
ប្រាសាទដ៏ធំមួយនេះ មានដំបូលនៅជិតល្អ ពុំទាន់ខូចខាត បាក់បែក ឬដាច់កំពូលនៅឡើយ។ ចម្លាក់កូនប្រាសាទ អណ្តែតនៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទ ក៏នៅមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ។ បរិវេណខាងក្នុងប្រាសាទ ពុំមានសេសសល់បដិមាបុរាណនោះទេ មានតែបដិមាព្រះពុទ្ធសាងអំពីស៊ីម៉ងត៍។ ប៉ុន្តែនៅខាងមុខប្រាសាទជាប់របងព្រះវិហារមានរូបបដិមា ដែលមានភិនភាគដូចព្រះនាងឥន្ទ្រទេវី ត្រូវបានគេតម្កល់ទុកក្នុងបន្ទប់ ដែលមានចម្រឹងដែក២-៣ជាន់ និងចាក់សោរមាំទាំណាស់ ដែលដំបូលបន្ទប់នោះមិនសូវធានាសុវត្ថិភាពឡើយ។
## ឯកសារយោង 
ស្រី កំពង់ឆ្នាំង